NEWSROOM

Το Ιράν, το οποίο διατηρεί εδώ και χρόνια στενές πολιτικές, οικονομικές και διπλωματικές σχέσεις με τη Βενεζουέλα, απαίτησε σήμερα την άμεση απελευθέρωση του προέδρου της χώρας, Νικολάς Μαδούρο, μετά τη μεταφορά του στις Ηνωμένες Πολιτείες ως κρατούμενου. Σύμφωνα με τις πληροφορίες, ο Μαδούρο συνελήφθη έπειτα από αμερικανική στρατιωτική επιχείρηση που πραγματοποιήθηκε στο Καράκας με στόχο τη σύλληψή του, εξέλιξη που έχει προκαλέσει έντονες διεθνείς αντιδράσεις.

Ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών, Εσμαΐλ Μπαγκαΐ, χαρακτήρισε το γεγονός «απαγωγή» και κατήγγειλε την επιχείρηση ως κατάφωρη παραβίαση του διεθνούς δικαίου. «Ο πρόεδρος μιας κυρίαρχης χώρας και η σύζυγός του απήχθησαν. Δεν υπάρχει κανένας λόγος υπερηφάνειας σε μια τέτοια πράξη· πρόκειται για παράνομη ενέργεια», δήλωσε με έμφαση κατά τη διάρκεια της εβδομαδιαίας συνέντευξης Τύπου στην Τεχεράνη, παρουσία δημοσιογράφων του Γαλλικού Πρακτορείου Ειδήσεων (AFP).

Ο ίδιος πρόσθεσε ότι, όπως έχει εκφράσει και ο λαός της Βενεζουέλας, ο εκλεγμένος πρόεδρός του πρέπει να αφεθεί ελεύθερος και να του επιτραπεί να επιστρέψει στη χώρα του. Οι δηλώσεις αυτές εντάσσονται στο πλαίσιο της σταθερής στήριξης που έχει προσφέρει το Ιράν στην κυβέρνηση Μαδούρο, ιδιαίτερα απέναντι στις πιέσεις και τις κυρώσεις των Ηνωμένων Πολιτειών και των συμμάχων τους.

Η αμερικανική πλευρά, από την πλευρά της, υποστήριξε ότι η επιχείρηση στο Καράκας πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο της εφαρμογής της αμερικανικής νομοθεσίας και διεθνών ενταλμάτων, κατηγορώντας τον Νικολάς Μαδούρο για σοβαρά αδικήματα, όπως διακίνηση ναρκωτικών, διαφθορά και παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Αξιωματούχοι της Ουάσινγκτον υπογράμμισαν ότι η σύλληψή του δεν στρέφεται κατά του λαού της Βενεζουέλας, αλλά στοχεύει, όπως ανέφεραν, στην απόδοση δικαιοσύνης και στην ενίσχυση της δημοκρατίας στη χώρα, τονίζοντας παράλληλα ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες παραμένουν ανοιχτές σε διπλωματικές λύσεις και σε συνεργασία με τη διεθνή κοινότητα για τη σταθερότητα της περιοχής.

Παράλληλα, η Τεχεράνη επιχείρησε να καθησυχάσει σχετικά με το μέλλον των διμερών σχέσεων, τονίζοντας ότι τα γεγονότα αυτά δεν πρόκειται να τις επηρεάσουν. «Οι σχέσεις μας με όλες τις χώρες, περιλαμβανομένης της Βενεζουέλας, βασίζονται στον αμοιβαίο σεβασμό και έτσι θα παραμείνουν», υπογράμμισε ο Μπαγκαΐ, επαναβεβαιώνοντας τη στρατηγική συνεργασία των δύο χωρών.

Τέλος, ο Ιρανός αξιωματούχος σημείωσε ότι η χώρα του βρίσκεται σε συνεχή επικοινωνία με τις αρχές της Βενεζουέλας, χωρίς ωστόσο να δώσει περισσότερες λεπτομέρειες για τη φύση των επαφών ή για ενδεχόμενες διπλωματικές πρωτοβουλίες που εξετάζονται σε διεθνές επίπεδο. Οι εξελίξεις παρακολουθούνται στενά, καθώς ενδέχεται να επιφέρουν σημαντικές αναταράξεις στις ήδη τεταμένες σχέσεις Ουάσινγκτον–Καράκας και να επηρεάσουν ευρύτερα τις γεωπολιτικές ισορροπίες στην περιοχή.

Οι τιμές του πετρελαίου υποχώρησαν αρχικά κατά 1% και πλέον κατά την έναρξη των συναλλαγών στην Ασία, προτού ανακτήσουν μέρος των απωλειών τους, τη μεθεπομένη της απαγωγής του προέδρου της Βενεζουέλας Νικολάς Μαδούρο κατά τη διάρκεια στρατιωτικής επιχείρησης των ΗΠΑ, εξέλιξη την οποία ακολούθησε ανακοίνωση της Ουάσιγκτον σχετικά με τα αποθέματα αργού της Βενεζουέλας και τα αμερικανικά σχέδια εκμετάλλευσής τους.

Περί τις 08:00 ώρα Ιαπωνίας (01:00 ώρα Ελλάδας), η τιμή της αμερικανικής ποικιλίας αργού WTI υποχωρούσε στα 56,6 δολάρια το βαρέλι, ενώ αυτή του Brent Βόρειας Θάλασσας στα 60. Κατά τις 08:20 (01:20), το WTI υποχωρούσε κατά 0,60% στα 56,98 δολάρια το βαρέλι και το Brent κατά 0,49% στα 60,45.

Μετά τους αεροπορικούς βομβαρδισμούς και την αιχμαλώτιση από τις αμερικανικές Ένοπλες Δυνάμεις του Νικολάς Μαδούρο και της πρώτης κυρίας Σίλια Φλόρες, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ  δήλωσε πως θα δώσει άδεια σε αμερικανικές πετρελαϊκές εταιρείες να εκμεταλλευτούν τους πόρους της Βενεζουέλας, λέγοντας πως η Ουάσιγκτον θα «κυβερνά» τη χώρα ωσότου υπάρξει «ασφαλής, προσήκουσα και δίκαιη μετάβαση».

Τα αποθέματα αργού της Βενεζουέλας ξεπερνούν τα 303 εκατομμύρια βαρέλια (17-20% του συνόλου), κατά τον ΟΠΕΚ, του οποίου είναι μέλος. Είναι από τα μεγαλύτερα αποθέματα στον κόσμο, μεγαλύτερα από αυτά της Σαουδικής Αραβίας (267 εκατ.) και του Ιράν.

Ωστόσο, πριν από την αμερικανική επέμβαση, η παραγωγή ήταν ιδιαίτερα χαμηλή, στο 1 εκατ. βαρέλια/ημέρα έναντι 3,5 εκατ. όταν ανέλαβε την εξουσία ο Ούγο Τσάβες, προκάτοχος και μέντορας του Νικολάς Μαδούρο, το 1999.

Καθώς η παγκόσμια αγορά θεωρείται ήδη επαρκώς εφοδιασμένη, οι πιθανές αναταράξεις όσον αφορά την παραγωγή της Βενεζουέλας (1% της παγκόσμιας προσφοράς) αναμένεται να είναι περιορισμένες, σύμφωνα με αναλυτές.

Την κλιμάκωση των κινητοποιήσεών τους μετά τα Θεοφάνεια, με 48ωρο αποκλεισμών σε πρώτη φάση, αποφάσισαν οι εκπρόσωποι των αγροτών που συμμετείχαν στην πανελλαδική συνέλευση των αγροτικών μπλόκων στα Νέα Μάλγαρα.

Οι αγρότες θα κλείσουν την Πέμπτη και την Παρασκευή, με τρακτέρ και οχήματα, τον κόμβο του Μπράλου, κόβοντας την Ελλάδα στα δύο, όπως αποφασίστηκε στη συνέλευση. Ταυτόχρονα, θα προχωρήσουν σε αποκλεισμούς στα Τέμπη, κλείνοντας την Εθνική Οδό Θεσσαλονίκης–Αθηνών, στην Εγνατία Οδό και στην Ιόνια Οδό, στη Σιάτιστα στη Δυτική Μακεδονία, αλλά και στην Πελοπόννησο, στη Νεστάνη. Κλειστά θα παραμείνουν και τα Νέα Μάλγαρα. Παράλληλα, θα συνεχιστούν οι αποκλεισμοί στα τελωνεία και στους σταθμούς διέλευσης Ευζώνων, Νίκης, Προμαχώνα, Εξοχής, Ορμενίου και Κήπων, καθώς και σε παραδρόμους σε πολλές περιοχές της χώρας.

Ο εκπρόσωπος του μπλόκου του Ε65, Κώστας Τζέλλας, ανέφερε ότι την Πέμπτη και την Παρασκευή θα υπάρξει γενική κλιμάκωση των κινητοποιήσεων, επισημαίνοντας ότι η κυβέρνηση έχει το περιθώριο να δώσει λύσεις ώστε να υπάρξει πραγματικός διάλογος. Όπως τόνισε, εάν η κυβέρνηση το επιθυμεί, μπορεί άμεσα να καλέσει τους αγρότες σε έναν ειλικρινή και ουσιαστικό διάλογο με λύσεις, ώστε να λήξει το 48ωρο αποκλεισμών ως πρώτο βήμα, ξεκαθαρίζοντας ωστόσο ότι ο αγώνας δεν σταματά.

Από την πλευρά του, ο αγροτοσυνδικαλιστής Κώστας Ανεστίδης από το μπλόκο των Νέων Μαλγάρων υπογράμμισε ότι το μήνυμα της συνέλευσης είναι πως οι αγρότες δεν κάνουν ούτε βήμα πίσω και δεν φοβούνται τις απειλές, δηλώνοντας αποφασισμένοι να συνεχίσουν και να κλιμακώσουν τον αγώνα τους απέναντι σε μια κυβέρνηση που, όπως είπε, δεν καταλαβαίνει. Παράλληλα, σημείωσε ότι το κεντρικό μήνυμα της συνέλευσης είναι η αντίθεση στη συμφωνία Mercosur, τονίζοντας ότι ο πρωθυπουργός τίθεται προ των ευθυνών του και δεν θα πρέπει να προχωρήσει στην υπογραφή της, καθώς σε διαφορετική περίπτωση θα κληθεί να απολογηθεί απέναντι σε ολόκληρη την κοινωνία.

Ο αγροτοσυνδικαλιστής Ρίζος Μαρούδας από το μπλόκο της Νίκαιας ανέφερε ότι έχει αποσταλεί στην κυβέρνηση αναλυτικός κατάλογος με τα προϊόντα και τα αιτήματα για κάθε προϊόν, επισημαίνοντας ότι αποτελεί ευθύνη της κυβέρνησης να τα εξετάσει και να λάβει αποφάσεις. Όπως σημείωσε, δεν μπορεί να μην υπάρχουν αναπληρώσεις, αν και παραδέχθηκε ότι αυτές είναι περιορισμένες και κινούνται εντός των δημοσιονομικών δυνατοτήτων της κυβέρνησης. Σε ερώτηση για το ενδεχόμενο λήψης διοικητικών μέτρων, τόνισε ότι ο αγώνας των αγροτών δεν αντιμετωπίζεται με κρατική καταστολή και αυταρχισμό, αλλά με ικανοποίηση των αιτημάτων.

Κατά τη διάρκεια της γενικής συνέλευσης τοποθετήθηκαν εκπρόσωποι αγροτικών μπλόκων, αγροτοκτηνοτροφικών και μελισσοκομικών συνεταιρισμών, οι οποίοι ζήτησαν τη συνέχιση των κινητοποιήσεων σαν ένα ενιαίο μπλόκο, υπογραμμίζοντας ότι δεν επιθυμούν προσχηματικό διάλογο αλλά διάλογο ουσίας για το μέλλον του πρωτογενούς τομέα. Παράλληλα, αναφέρθηκε ότι λόγω των ΑΤΑΚ και του monitoring πολλοί αγρότες παραμένουν ακόμη απλήρωτοι.

Ο πρόεδρος του παραρτήματος Κεντρικής Μακεδονίας του Γεωτεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας, Θανάσης Σαρόπουλος, ενημέρωσε τη συνέλευση για τις συνέπειες της συμφωνίας Mercosur σε περίπτωση κύρωσής της.

Χαιρετισμό απηύθυναν επίσης εκπρόσωπος της Γενικής Συνομοσπονδίας Λαϊκών Αγορών, οι οποίοι σχεδιάζουν τις επόμενες ημέρες κλείσιμο λαϊκών αγορών και της λαχαναγοράς, καθώς και εκπρόσωπος των αλιέων.

Η πρώτη επανδρωμένη αποστολή στη Σελήνη έπειτα από 54 χρόνια, διαστημικές αποστολές για την εξερεύνηση των φεγγαριών της Γης και του Άρη, μια τεράστια γεώτρηση στον πυθμένα του ωκεανού, κλινικές μελέτες για τη θεραπεία σπάνιων γενετικών παθήσεων και την έγκαιρη ανίχνευση καρκίνου συγκαταλέγονται στα επιστημονικά γεγονότα που αναμένεται να δώσουν το στίγμα τους το 2026, σύμφωνα με το περιοδικό Nature.

Ιατρική

Το 2025, το Nature ξεχώρισε την ιατρική έρευνα για τη θεραπεία του KJ Muldoon, ενός μωρού με μια εξαιρετικά σπάνια γενετική πάθηση. Το βρέφος έλαβε εξατομικευμένη θεραπεία για να διορθώσει τη συγκεκριμένη μετάλλαξη που προκαλεί την ασθένεια. Η ίδια ερευνητική ομάδα σχεδιάζει τη νέα χρονιά να ζητήσει έγκριση από τον Οργανισμό Τροφίμων και Φαρμάκων των ΗΠΑ (FDA), προκειμένου να διεξάγει μια κλινική δοκιμή, στη Φιλαδέλφεια της Πενσυλβάνια, που θα δοκιμάσει θεραπείες επεξεργασίας γονιδίων σε περισσότερα παιδιά με σπάνιες μεταβολικές διαταραχές. Μια άλλη ερευνητική ομάδα ελπίζει να ξεκινήσει μια παρόμοια δοκιμή για γενετικές διαταραχές του ανοσοποιητικού συστήματος.

Μια κλινική δοκιμή στη Βρετανία σχετική με μία μόνο εξέταση αίματος για την ανίχνευση περίπου 50 τύπων καρκίνου πριν από την εμφάνιση των συμπτωμάτων, αναμένεται να ανακοινώσει αποτελέσματα το 2026. Η εξέταση ελέγχει τμήματα DNA που απελευθερώνουν τα καρκινικά κύτταρα στο αίμα και μπορεί να εντοπίσει τον τύπο ιστού ή οργάνου από το οποίο προέρχεται το σήμα. Στη δοκιμή συμμετείχαν περισσότερα από 140.000 άτομα και εάν τα αποτελέσματα είναι υποσχόμενα, οι υγειονομικές αρχές σχεδιάζουν να την εφαρμόσουν σε όλα τα βρετανικά νοσοκομεία. Στη Βρετανία, επίσης, θα τεθεί σε ισχύ τον ερχόμενο Απρίλιο η μεγαλύτερη εδώ και δύο δεκαετίες επικαιροποίηση του ρυθμιστικού πλαισίου για τις κλινικές δοκιμές. Σύμφωνα με τους νέους κανόνες, οι ερευνητές μπορούν να ζητήσουν δεοντολογική και κανονιστική έγκριση με μία αίτηση. Ωστόσο, ο νόμος θα ορίζει, επιπλέον, ότι όλες οι δοκιμές που αφορούν φάρμακα πρέπει να καταχωρούνται δημόσια πριν από την πρόσληψη του πρώτου συμμετέχοντα και ότι μία περίληψη των αποτελεσμάτων πρέπει να δημοσιοποιείται εντός δώδεκα μηνών από το τέλος της δοκιμής. Στόχος είναι η επιτάχυνση της έρευνας, η ενίσχυση της ποικιλίας των συμμετεχόντων και η μείωση του χρόνου που απαιτείται για να φτάσουν οι υποσχόμενες θεραπείες στους ανθρώπους που τις χρειάζονται.

Διαστημικές έρευνες

Το 2026 αναμένεται να είναι άλλη μία χρονιά γεμάτη ενδιαφέρουσες διαστημικές αποστολές. Το Artemis II της NASA θα στείλει τέσσερις αστροναύτες να πετάξουν γύρω από τη Σελήνη με το διαστημόπλοιο Orion. Η δεκαήμερη πτήση θα είναι η πρώτη επανδρωμένη σεληνιακή αποστολή από τη δεκαετία του 1970 και θα βοηθήσει στην προετοιμασία για επόμενες αποστολές προσελήνωσης. Η Κίνα ετοιμάζεται επίσης να εκτοξεύσει τον επόμενο σεληνιακό ανιχνευτή της Chang’e-7 τον Αύγουστο. Στόχος της είναι να φτάσει κοντά στον νότιο πόλο, μια περιοχή με βράχους και κρατήρες, γνωστή για τις δυσκολίες προσελήνωσης. Το 2023, το Chandrayaan-3 της Ινδίας ήταν το πρώτο διαστημόπλοιο που προσεληνώθηκε με επιτυχία κοντά στον νότιο πόλο της Σελήνης. Εάν καταφέρει να αφιχθεί με επιτυχία, το Chang’e-7 θα αναζητήσει πάγο νερού και θα μελετήσει σεισμούς.

Ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Διαστήματος (ESA) σχεδιάζει να εκτοξεύσει τον δορυφόρο PLATO προς το τέλος του επόμενου έτους, προκειμένου να χρησιμοποιήσει τις 26 κάμερές του για να παρακολουθήσει περισσότερα από 200.000 φωτεινά αστέρια και να εντοπίσει πλανήτες με θερμοκρασίες που επιτρέπουν τον σχηματισμό υγρού νερού. Η αποστολή θα μετρήσει τα μεγέθη των εξωπλανητών και θα ανακαλύψει εξωφεγγάρια και δακτυλίους γύρω από αυτούς.

Οι ερευνητές στρέφουν επίσης το βλέμμα τους στον Άρη, με την Ιαπωνία (JAXA) να σχεδιάζει να εκτοξεύσει την αποστολή Martian Moons eXploration (MMX) για να επισκεφθεί τα δύο φεγγάρια του κόκκινου πλανήτη, Φόβο και Δείμο. Το διαστημόπλοιο θα συλλέξει δείγματα της επιφάνειας του Φόβου και θα τα επιστρέψει στη Γη το 2031.

Η πρώτη ηλιακή αποστολή της Ινδίας, Aditya-L1, που τέθηκε σε τροχιά το 2024, θα παρατηρήσει τον Ήλιο σε μια περίοδο που η ηλιακή δραστηριότητα είναι κοντά στο μέγιστο και χαρακτηρίζεται από τα υψηλότερα ποσοστά ηλιακών κηλίδων, εκλάμψεων και ηλιακών καταιγίδων. Η αποστολή θα παρατηρήσει τη μετάβαση του Ήλιου από την ηρεμία στην αναταραχή. Χαρακτηριστικό είναι ότι σε περιόδους χαμηλής δραστηριότητας, συμβαίνουν δύο έως τρεις στεμματικές εκπομπές μάζας, μια μορφή ηλιακής δραστηριότητας που συνοδεύεται από μεγάλης κλίμακας εκτόξευση πυκνού υλικού από το ηλιακό στέμμα προς τον μεσοπλανητικό χώρο. Τον επόμενο χρόνο αναμένεται να εκδηλώνοντας δέκα ή περισσότερα τέτοια συμβάντα καθημερινά.

Το 2026 θα αρχίσει και μια μεγάλης κλίμακας αναβάθμιση του Μεγάλου Επιταχυντή Αδρονίων (LHC) του CERN για να γίνει προετοιμασία για τον LHC υψηλής φωτεινότητας, που προγραμματίζεται να αρχίσει να λειτουργεί το 2030. Τον Απρίλιο θα ολοκληρωθεί η κατασκευή του ανιχνευτή Mu2e του Εθνικού Εργαστηρίου Επιταχυντών Fermi (Fermilab) στο Ιλλινόις. Το πείραμα θα ελέγξει εάν το μιόνιο, ένα μυστηριώδες σωματίδιο, μπορεί να μετατραπεί σε ηλεκτρόνιο χωρίς να σχηματιστούν επιπλέον σωματίδια. Η συλλογή δεδομένων αναμένεται να αρχίσει το 2027.

Τα μυστικά της Γης και της τεχνητής νοημοσύνης

Την πρώτη του επιστημονική αποστολή θα κάνει το 2026 το κινεζικό πλοίο ωκεάνιων γεωτρήσεων Meng Xiang. Το σκάφος έχει σχεδιαστεί για να κάνει γεωτρήσεις έως και έντεκα χιλιόμετρα κάτω από τον βυθό της θάλασσας και να συλλέγει δείγματα.

Η έρευνα που υποστηρίζεται από την τεχνητή νοημοσύνη, από την επεξεργασία κειμένου, τη συγγραφή κώδικα έως τη δημιουργία επιστημονικών υποθέσεων, έκανε άλματα το 2025 και η νέα χρονιά μπορεί να φέρει τις πρώτες σημαντικές επιστημονικές ανακαλύψεις από την τεχνητή νοημοσύνη. Επίσης, το 2026 αναμένεται να παρουσιαστούν τεχνικές που ξεπερνούν τα μεγάλα γλωσσικά μοντέλα, τα οποία θεωρούνται δαπανηρά στο να εκπαιδευτούν. Οι νεότερες προσεγγίσεις επικεντρώνονται στον σχεδιασμό μοντέλων τεχνητής νοημοσύνης μικρής κλίμακας που μαθαίνουν από μια περιορισμένη ομάδα δεδομένων και μπορούν να ειδικευτούν στην επίλυση συγκεκριμένων γρίφων λογικής. Το 2025, ένα τέτοιο μικροσκοπικό μοντέλο τεχνητής νοημοσύνης (TRM) ξεπέρασε τα μαζικά μεγάλα γλωσσικά μοντέλα σε μια λογική δοκιμασία.

Το Nature εκφράζει, τέλος, ανησυχίες για τη δεύτερη χρονιά της προεδρίας του Ντόναλντ Τραμπ, στον βαθμό που επηρεάζει τη χρηματοδότηση των ερευνητικών προγραμμάτων. Όπως επισημαίνεται, οι διαμάχες μεταξύ του Λευκού Οίκου και του Κογκρέσου σχετικά με τις περικοπές στη χρηματοδότηση της επιστήμης φαίνεται ότι θα συνεχιστούν, ενώ ορισμένες αλλαγές στην πολιτική δημόσιας υγείας, όπως η άρση των συστάσεων για εμβόλια, η προώθηση αναπόδεικτων ιατρικών ισχυρισμών, οι περικοπές στη διεθνή βοήθεια και η μειωμένη συμμετοχή σε παγκόσμια προγράμματα υγείας, έχουν επικριθεί από ερευνητές και αναμένεται να έχουν ευρείες συνέπειες. Τέλος, τα πανεπιστήμια των ΗΠΑ θα έρθουν αντιμέτωπα με τους περιορισμούς στη μετανάστευση, και το ενδεχόμενο μείωσης φοιτητών και επιστημόνων από άλλες χώρες. Οι εθνικές ερευνητικές προτεραιότητες της κυβέρνησης Τραμπ επικεντρώνονται στην τεχνητή νοημοσύνη και τις κβαντικές τεχνολογίες, κάτι που ορισμένοι ερευνητές χαιρετίζουν, όμως άλλοι ανησυχούν ότι θα απομακρύνει πόρους από άλλους τομείς.

Της Μ. Κουζινοπούλου

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ