Σάββατο, 30 Αυγ, 2025

Γερμανία: Για «αρχική, μικρή» πρόοδο στην παράδοση ανθρωπιστικής βοήθειας στη Γάζα κάνει λόγο η κυβέρνηση

Για «αρχική, μικρή» πρόοδο, η οποία σημειώνεται στην παράδοση ανθρωπιστικής βοήθειας στη Γάζα με τις από αέρος ρίψεις που πραγματοποιεί η γερμανική πολεμική αεροπορία στο πλαίσιο ιορδανικής πρωτοβουλίας, γίνεται λόγος σε ανακοίνωση που εξέδωσε η καγκελαρία μετά την ολοκλήρωση, νωρίτερα σήμερα, της συνεδρίασης του ομοσπονδιακού υπουργικού συμβουλίου ασφαλείας. Ο καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς είχε αφήσει προηγουμένως ανοιχτό το ενδεχόμενο επιβολής κυρώσεων σε βάρος του Ισραήλ, στην ανακοίνωση ωστόσο δεν περιλαμβάνεται σχετική αναφορά.

Σύμφωνα με την ανακοίνωση, ο υπουργός Εξωτερικών Γιόχαν Βάντεφουλ ενημέρωσε τον καγκελάριο Φρίντριχ Μερτς και τα μέλη του συμβουλίου για τις επαφές που είχε τις τελευταίες ημέρες στο Ισραήλ και στη Δυτική Όχθη. «Η ομοσπονδιακή κυβέρνηση σημειώνει μια αρχική, μικρή πρόοδο στην ανθρωπιστική βοήθεια προς τον πληθυσμό της Λωρίδας της Γάζας, αν και αυτή η πρόοδος δεν επαρκεί για την ανακούφιση της έκτακτης ανάγκης», τονίζει η καγκελαρία και επαναλαμβάνει ότι «το Ισραήλ παραμένει υποχρεωμένο να διασφαλίσει την παροχή ολοκληρωμένης βοήθειας, μεταξύ άλλων με την υποστήριξη των Ηνωμένων Εθνών και άλλων ανθρωπιστικών οργανώσεων». Ταυτόχρονα, η γερμανική κυβέρνηση εκφράζει την ανησυχία της σχετικά με πληροφορίες για παρακράτηση μεγάλης ποσότητας ανθρωπιστικής βοήθειας από τη Χαμάς και άλλες εγκληματικές οργανώσεις.

Σύμφωνα με την BILD, στο υπουργικό συμβούλιο επισημάνθηκε ότι θεωρείται αβέβαιο το εάν τα τρόφιμα και τα φάρμακα που ρίχνουν τα αεροσκάφη της Bundeswehr θα φθάσουν στον πεινασμένο και υποφέροντα παλαιστινιακό πληθυσμό. Η γερμανική κυβέρνηση εκτιμά μάλιστα ότι από το 50% έως και το 100% της διεθνούς ανθρωπιστικής βοήθειας καταλήγει στα χέρια της Χαμάς. «Δεν μπορούμε να παρακολουθήσουμε σε τίνος τα χέρια πέφτει η βοήθεια», παραδέχθηκε στην BILD εκπρόσωπος του υπουργείου ‘Αμυνας, εξηγώντας ότι δεν υπάρχει η δυνατότητα επιτόπου ελέγχου της διανομής. Η Wall Street Journal σε ρεπορτάζ της και επικαλούμενη Αιγύπτιους αξιωματούχους, ανέφερε χαρακτηριστικά ότι εγκληματικές συμμορίες κλέβουν σχεδόν όλη τη βοήθεια από την Αίγυπτο μετά το συνοριακό πέρασμα Κερέμ Σαλόμ και την πωλούν σε εξωφρενικές τιμές.

Την ίδια ώρα η BILD επισημαίνει ακόμη ότι στην κυβερνητική ανακοίνωση για πρώτη φορά δεν περιλαμβάνεται δήλωση αλληλεγγύης προς το Ισραήλ. Δεν υπάρχει όμως ούτε κάποιος υπαινιγμός για πιθανή επιβολή κυρώσεων σε βάρος της χώρας. Το θέμα της Γάζας απασχολεί πάντως πλέον τη γερμανική πολιτική σκηνή και φαίνεται να διχάζει ακόμη και το Χριστιανοδημοκρατικό Κόμμα (CDU). Ο ειδικός σε θέματα εξωτερικής πολιτικής Νόρμπερτ Ρέντγκεν τόνισε στην ZEIT ότι, «αν η πολιτική του Ισραήλ δεν αλλάξει άμεσα, η Γερμανία θα αναγκαστεί να λάβει μέτρα από κοινού με τους εταίρους της» και αναφέρθηκε σε αναστολή έργων και συμφωνιών που περιλαμβάνουν ρητή δέσμευση για ανθρωπιστικές και διεθνείς νομικές υποχρεώσεις».

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει ήδη προτείνει τη μερική αναστολή της συμμετοχής του Ισραήλ στο πρόγραμμα χρηματοδότησης επιχειρήσεων στον τομέα των εξοπλισμών και της ασφάλειας «Ορίζων Ευρώπη». Το Βερολίνο δεν έχει ακόμη τοποθετηθεί σχετικά και ο κ. Ρέντγκεν ζήτησε «οι σημαντικότεροι ευρωπαϊκοί παράγοντες να τερματίσουν τη δραματική τους διχόνοια στην πολιτική τους για τη Μέση Ανατολή το συντομότερο δυνατό και η Γερμανία να συνεισφέρει σε αυτό και να είναι πρόθυμη για συμβιβασμούς». Διαφορετικά, είπε, η Ευρώπη θα καταστεί «μονίμως εκτός πραγματικότητας για τη Μέση Ανατολή, κάτι που θα ερχόταν σε αντίθεση με τα σημαντικά μας συμφέροντα».

Ο χριστιανοδημοκράτης πολιτικός απέρριψε πάντως το ενδεχόμενο αναγνώρισης ενός παλαιστινιακού κράτους από το Βερολίνο: «Τέτοιες απαιτήσεις όχι μόνο εκφράζουν αδυναμία, αλλά θα ήταν ακόμη και αντιπαραγωγικές: Η έλλειψη εκεχειρίας θα έφερνε στη Χαμάς το απροσδόκητο πολιτικό κέρδος της επίτευξης αναγνώρισης της Παλαιστίνης ως κράτους, ακόμη και από τη Γερμανία και μια εκεχειρία θα καθίστατο έτσι λιγότερο πιθανή, ενώ το Ισραήλ θα σκλήραινε περαιτέρω τη στάση του και θα περιοριζόταν η όποια επιρροή της Γερμανίας στην ισραηλινή κυβέρνηση», προειδοποίησε ο Νόρμπερτ Ρέντγκεν.

Στη Γάζα μεταβαίνει ο Στηβ Γουίτκοφ, για να επιθεωρήσει κέντρα διανομής βοήθειας

Ο Αμερικανός ειδικός απεσταλμένος Στηβ Γουίτκοφ αναμένεται σήμερα να επισκεφτεί τη Λωρίδα της Γάζας, για να επιθεωρήσει κέντρα διανομής βοήθειας και να συναντήσει κατοίκους – σπάνια επίσκεψη ξένου διπλωμάτη στον παλαιστινιακό παραθαλάσσιο θύλακο, ρημαγμένο από 22 μήνες πολέμου, που απειλείται από γενικευμένο λιμό.

Θα πρόκειται για τη δεύτερη επίσκεψη του κου Γουίτκοφ στη Λωρίδα της Γάζας που ανακοινώνεται δημόσια. Είχε πάει ήδη στον θύλακο τον Ιανουάριο, καθώς εφαρμοζόταν ακόμη η συμφωνία κατάπαυσης του πυρός ανάμεσα στην παλαιστινιακή Χαμάς και τον στρατό του Ισραήλ, που τερματίστηκε τη 18η Μαρτίου, με καταιγιστική επανέναρξη των ισραηλινών επιχειρήσεων.

Την 665η ημέρα του πολέμου, που είχε έναυσμα μία άνευ προηγουμένου έφοδο του στρατιωτικού βραχίονα της Χαμάς στο νότιο Ισραήλ την 7η Οκτωβρίου 2023, η Λωρίδα της Γάζας είναι αντιμέτωπη με την απειλή «γενικευμένου λιμού», και σύμφωνα με τον ΟΗΕ η επιβίωση του πληθυσμού εξαρτάται απόλυτα από την ανθρωπιστική βοήθεια που είτε διανέμεται με φορτηγά ή πετιέται από αεροσκάφη.

Όπως είπε χθες η εκπρόσωπος της αμερικανικής προεδρίας, ο κο Γουίτκοφ και ο Αμερικανός πρεσβευτής Μάικ Χάκαμπι «θα πάνε στη Γάζα για να επιθεωρήσουν κέντρα διανομής βοήθειας» και να θέσουν σε εφαρμογή «σχέδιο για την παράδοση περισσότερης τροφής».

«Θα συναντήσουν κατοίκους της Γάζας για να ακούσουν» τι έχουν να πουν «για αυτή τη φρικτή κατάσταση», πρόσθεσε η Κάρολαϊν Λέβιτ, και θα μεταφέρουν τις εντυπώσεις τους στον πρόεδρο των ΗΠΑ, ώστε να εγκριθεί «τελικό σχέδιο για τη διανομή βοήθειας».

Ο κος Γουίτκοφ συναντήθηκε χθες με τον Ισραηλινό πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου, την ώρα που πολλές χώρες λένε πως ετοιμάζονται να αναγνωρίσουν κράτος της Παλαιστίνης, προοπτική που εξοργίζει την ισραηλινή κυβέρνηση.

Οι νεκροί από ισραηλινούς βομβαρδισμούς και επιχειρήσεις είναι δεκάδες καθημερινά στη Λωρίδα της Γάζας, που παραμένει υπό πολιορκία, με την πολιτική προστασία να κάνει λόγο για τουλάχιστον 38 θανάτους χθες.

Στην περιοχή, ο πληθυσμός της οποίας λιμοκτονεί, οι αεροπορικές ρίψεις βοήθειας προκαλούν συχνά σκηνές χάους. Χθες, στη Σουάιντα (κεντρικά), βλέποντας δέματα να ρίχνονται από αεροσκάφος, δεκάδες έτρεξαν στον τόπο όπου έπεφταν, σπρώχνοντας ο ένας τον άλλο για να πάρουν κάποιο από τα πακέτα με τρόφιμα. «Η πείνα στρέφει τον έναν εναντίον του άλλου, κάποιοι συγκρούονται ακόμη και με μαχαίρια» για λίγα τρόφιμα, είπε ο Αμίρ Ζακούτ, περιμένοντας βοήθεια.

«Ο ταχύτερος τρόπος να τερματιστεί η ανθρωπιστική κρίση» δεν είναι παρά «η Χαμάς να παραδοθεί και να απελευθερώσει τους ομήρους», τόνισε χθες μέσω Truth Social ο Αμερικανός πρόεδρος Τραμπ, αναγνωρίζοντας πως έχει ενσκήψει «αληθινός λιμός» στη Λωρίδα της Γάζας, παρά τις διαβεβαιώσεις του Ισραήλ περί του αντιθέτου.

Πριν από την επίσκεψη του κου Γουίτκοφ, δεκάδες μητέρες και συγγενείς ομήρων που παραμένουν στα χέρια της Χαμάς διαδήλωσαν στην Ιερουσαλήμ ζητώντας την απελευθέρωσή τους.

Χθες, Πέμπτη, ο Παλαιστινιακός Ισλαμικός Τζιχάντ, κίνημα-σύμμαχος της Χαμάς, έδωσε στη δημοσιότητα βίντεο στο οποίο εικονίζεται όμηρος. Το Γαλλικό Πρακτορείο σημειώνει ότι δεν έχει επαληθεύσει την αυθεντικότητά του, ούτε την ημερομηνία που καταγράφτηκε. Σύμφωνα με ισραηλινά μέσα ενημέρωσης, πρόκειται για τον Ρομ Μπρασλάφσκι, Ισραηλινογερμανό.

Κατά την επίθεση της Χαμάς στο νότιο τμήμα της ισραηλινής επικράτειας, την 7η Οκτωβρίου 2023, έχασαν τη ζωή τους στην ισραηλινή πλευρά 1.219 άνθρωποι, στην πλειονότητά τους άμαχοι, σύμφωνα με καταμέτρηση του Γαλλικού Πρακτορείου βασισμένη σε επίσημα ισραηλινά δεδομένα. Από τους 251 ανθρώπους που απήχθησαν εκείνη την ημέρα, στον παλαιστινιακό θύλακο απομένουν 49, όμως 27 από αυτούς έχουν κηρυχτεί νεκροί από τον ισραηλινό στρατό.

Το Ισραήλ ορκίστηκε να αφανίσει τη Χαμάς και στη Λωρίδα της Γάζας τουλάχιστον 60.249 Παλαιστίνιοι, στην πλειονότητά τους άμαχοι, έχουν χάσει τη ζωή τους στις ευρείας κλίμακας στρατιωτικές επιχειρήσεις του έκτοτε, σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα δεδομένα του υπουργείου Υγείας της κυβέρνησης της Χαμάς, τα οποία χαρακτηρίζονται αξιόπιστα από τον ΟΗΕ. Οι στρατιωτικές επιχειρήσεις έχουν προκαλέσει επίσης μία διογκούμενη ανθρωπιστική κρίση.

«Η ανθρωπιστική καταστροφή στη Γάζα ξεπερνά κάθε φαντασία», είπε ο επικεφαλής της γερμανικής διπλωματίας Γιόχαν Βάντεφουλ χθες, έπειτα από συναντήσεις του στην Ιερουσαλήμ.

Πριν από την επίσκεψή του, ο κος Βάντεφουλ έκρινε πως το Ισραήλ βρίσκεται σε «ολοένα περισσότερο μειοψηφική θέση» καθώς «αυξανόμενος αριθμός χωρών, συμπεριλαμβανομένων ευρωπαϊκών, είναι έτοιμος να αναγνωρίσει παλαιστινιακό κράτος».

Η κεντροδεξιά κυβέρνηση της Πορτογαλίας ανακοίνωσε χθες πως σχεδιάζει να προχωρήσει στην αναγνώριση κράτους της Παλαιστίνης, μιμούμενη το παράδειγμα του Καναδά, της Βρετανίας και της Γαλλίας.

Η αναγνώριση αυτή παραμένει μολαταύτα χειρονομία κυρίως συμβολικής φύσης, λόγω της πλήρους άρνησης της ισραηλινής κυβέρνησης να επιτρέψει να δημιουργηθεί ανεξάρτητο και κυρίαρχο κράτος.

Το Ισραήλ καταγγέλλει «διεστραμμένη εκστρατεία διεθνούς πίεσης» με σκοπό την «επιβράβευση και τη νομιμοποίηση της τερατώδους βαρβαρότητας της Χαμάς», ο αφοπλισμός της οποίας είναι κοινό αίτημα πλέον τόσο των ευρωπαϊκών όσο και των αραβικών κρατών που υποστηρίζουν τη λύση των δύο κρατών.

Ο Ντόναλντ Τραμπ «εξέφρασε τη δυσαρέσκεια και τη διαφωνία του στους ηγέτες της Γαλλίας, της Βρετανίας και του Καναδά» όσον αφορά την προαναγγελθείσα αναγνώριση παλαιστινιακού κράτους από πλευράς τους, σύμφωνα με τον Λευκό Οίκο.

Η ισραηλινή κυβέρνηση έχει ανακοινώσει περιορισμένες, «τακτικές παύσεις» των στρατιωτικών επιχειρήσεων για να επιτραπούν διανομές βοήθειας στον μικρό θύλακο όπου είναι στοιβαγμένοι πάνω από δύο εκατομμύρια Παλαιστίνιοι.

Η βοήθεια που φτάνει στους άμαχους έχει χαρακτηριστεί εντελώς ανεπαρκής από διεθνείς οργανισμούς.

Αποκλείει την παράδοση των όπλων ο ηγέτης της Χεζμπολάχ: «Ισοδυναμεί με υποταγή στο Ισραήλ»

Ο ηγέτης του κινήματος Χεζμπολάχ έκρινε χθες Τετάρτη ότι οποιοδήποτε αίτημα να αφοπλιστεί ο στρατιωτικός βραχίονάς του «υπηρετεί το ισραηλινό σχέδιο» και κατηγόρησε τον Αμερικανό ειδικό απεσταλμένο Τομ Μπάρακ πως χρησιμοποιεί «απειλές κι εκφοβισμούς» με μοναδικό σκοπό «να βοηθήσει το Ισραήλ».

«Οποιοσδήποτε καλεί σήμερα να γίνει παράδοση των όπλων, είτε στον Λίβανο είτε στο εξωτερικό […] υπηρετεί το ισραηλινό σχέδιο», τόνισε ο Ναΐμ Κάσεμ κατά τη διάρκεια ομιλίας του, που αναμεταδόθηκε απευθείας, στην τελετή για την επέτειο της δολοφονίας του Φουάντ Σουκρ, την 30ή Ιουλίου 2024, σε ισραηλινό αεροπορικό πλήγμα σε νότιο προάστιο της Βηρυτού.

«Δεν θα υποταχθούμε στο Ισραήλ», επέμεινε.

Μερικές εβδομάδες αργότερα, οι ανταλλαγές πυρών στα σύνορα Ισραήλ-Λιβάνου στις οποίες εμπλέκονταν η Χεζμπολάχ και ο ισραηλινός στρατός μεταμορφώθηκαν σε ανοικτό πόλεμο για δυο μήνες, κατά τη διάρκεια του οποίου το κίνημα που υποστηρίζεται από το Ιράν αποκεφαλίστηκε. Συμφωνία κατάπαυσης του πυρός υπό την αιγίδα των ΗΠΑ τέθηκε σε ισχύ την 27η Νοεμβρίου.

Σύμφωνα με τον Κάσεμ, η συμφωνία κατάπαυσης του πυρός αφορά «αποκλειστικά» την περιοχή «νότια του ποταμού Λιτάνι», περίπου 30 χιλιόμετρα βόρεια από τα σύνορα Λιβάνου-Ισραήλ.

«Αν κάποιοι θέλουν να συνδέσουν το ζήτημα των όπλων με τη συμφωνία [κατάπαυσης του πυρός], τους λέω: τα όπλα είναι εσωτερική λιβανική υπόθεση, δεν έχει καμιά σχέση […] με τον ισραηλινό εχθρό», πρόσθεσε.

Η συμφωνία ανακωχής προέβλεπε πως η Χεζμπολάχ θα απέσυρε τις δυνάμεις της από την περιοχή νότια του ποταμού Λιτάνι και θα διέλυε τις στρατιωτικές υποδομές της σε αυτή· και ακόμη, ότι στην περιοχή θα έχουν πλέον δικαίωμα να αναπτύσσονται μόνο κυανόκρανοι του ΟΗΕ και στοιχεία του στρατού του Λιβάνου, ο οποίος δεν ενεπλάκη στον πόλεμο.

Προέβλεπε επίσης την απόσυρση των στρατευμάτων του Ισραήλ από τον νότιο Λίβανο. Μολαταύτα, το Ισραήλ συνεχίζει να κατέχει πέντε θέσεις που θεωρεί στρατηγικής σημασίας.

Η κυβέρνηση του Ισραήλ διαμηνύει συχνά πως δεν θα επιτρέψει στη Χεζμπολάχ να ανακτήσει τις στρατιωτικές δυνάμεις της και ότι θα συνεχίσει τα πλήγματα από αέρος όσο δεν την αφοπλίζουν οι λιβανικές Αρχές.

«Αυτή η επίθεση πρέπει να τερματιστεί», είπε χθες ο Κάσεμ. «Ο πολιτικός διάλογος στη χώρα θα όφειλε να αφορά τον τερματισμό [των ισραηλινών επιθέσεων], όχι την παράδοση των όπλων στο Ισραήλ», πρόσθεσε.

Αξιωματούχος του Λιβάνου είπε υπό τον όρο να μην κατονομαστεί στο Γαλλικό Πρακτορείο ότι η κυβέρνηση βρίσκεται υπό «έντονη διεθνή και περιφερειακή πίεση να δεσμευτεί επίσημα», με ανακοίνωση της κυβέρνησης, ότι «θα αφοπλίσει τη Χεζμπολάχ».

Όμως ο όρος που θέτει για αυτό η Βηρυτός – να υπάρξει προηγουμένως απόσυρση των ισραηλινών ενόπλων δυνάμεων από τη λιβανική επικράτεια – δεν γίνεται αποδεκτός από την Ουάσιγκτον, σύμφωνα με δεύτερη πηγή του AFP.

Ο πρωθυπουργός Ναουάφ Σαλάμ έχει συγκαλέσει συνεδρίαση του υπουργικού συμβουλίου του την Τρίτη.

Ανατροπή ισορροπιών στη Μέση Ανατολή: Αραβικές χώρες στρέφονται κατά της Χαμάς

Η πρωτοφανής κοινή δήλωση στον ΟΗΕ ζητά αφοπλισμό της Χαμάς, απομάκρυνσή της από τη διακυβέρνηση της Γάζας, προωθώντας τη λύση των δύο κρατών με διεθνή εγγύηση και περιφερειακή εξομάλυνση προς την ίδρυση ανεξάρτητου παλαιστινιακού κράτους.

Αραβικές και μουσουλμανικές χώρες καταδικάζουν τη Χαμάς και ζητούν τον αφοπλισμό της

Στις 28-29 Ιουλίου 2025, στο πλαίσιο υψηλού επιπέδου Διεθνούς Διάσκεψης στον ΟΗΕ για τη λύση των δύο κρατών, υπήρξε πρωτοφανής στάση των αραβικών και μουσουλμανικών χωρών –συμπεριλαμβανομένων των Σαουδικής Αραβίας, Κατάρ, Αιγύπτου, Ιορδανίας και Τουρκίας – που συμμετείχαν στην υπογραφή του επτασέλιδου εγγράφου «New York Declaration». Για πρώτη φορά τα κράτη-μέλη της Αραβικής Λίγκας καταδικάζουν ρητά τις επιθέσεις της Χαμάς της 7ης Οκτωβρίου 2023 και ζητούν τον πλήρη αφοπλισμό της και την αποχώρησή της από τη διακυβέρνηση της Γάζας.

Το κείμενο, υποστηριζόμενο επίσης από την Ευρωπαϊκή Ένωση και 17 ακόμη χώρες, απαιτεί μεταβίβαση της εξουσίας στη Γάζα από τη Χαμάς στην Παλαιστινιακή Αρχή, υπό την εποπτεία διεθνούς υποστήριξης και πιθανή ανάπτυξη προσωρινής αποστολής σταθεροποίησης υπό τον ΟΗΕ.

Ο Γάλλος ΥΠΕΞ Ζαν-Νοέλ Μπαρρό χαρακτήρισε την απόφαση «ιστορική και πρωτοφανή», επισημαίνοντας ότι η στροφή ενδυναμώνει τις προσπάθειες διπλωματικής και πολιτικής προώθησης της λύσης των δύο κρατών. Επισημαίνει δε ότι η πρωτοβουλία συνδιοργανώνεται από τη Γαλλία και τη Σαουδική Αραβία και έχει στόχο να ενθαρρύνει περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες να αναγνωρίσουν επισήμως την Παλαιστίνη.

Ο ΥΠΕΞ της Σαουδικής Αραβίας Φαϊζάλ μπιν Φαρχάν αλ Σαούντ κάλεσε τις χώρες-μέλη του ΟΗΕ να υποστηρίξουν το έγγραφο «πριν από το τέλος της 79ης συνεδρίας της Γενικής Συνέλευσης», εν όψει της 80ής συνόδου τον Σεπτέμβριο. Ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρρες σε παρέμβασή του τόνισε ότι «η λύση των δύο κρατών είναι πιο μακριά από ποτέ» λόγω των στρατιωτικών ενεργειών στη Γάζα, αλλά υπογράμμισε την ανάγκη να υπάρξει ειρήνευση μέσω της λύσης των δύο κρατών.

Τι σηματοδοτεί η καταδίκη της Χαμάς

Η κοινή δήλωση καταδίκης της Χαμάς από χώρες όπως η Σαουδική Αραβία, το Κατάρ, η Αίγυπτος και η Ιορδανία δεν είναι απλώς ένα διπλωματικό γεγονός, είναι μια βαθιά γεωπολιτική στροφή με παγκόσμιες προεκτάσεις.

Για δεκαετίες, πολλές αραβικές και μουσουλμανικές χώρες αντιμετώπιζαν τη Χαμάς είτε με σιωπηλή ανοχή είτε με έμμεση στήριξη. Η σημερινή καταδίκη σηματοδοτεί πολιτική ωρίμανση στον αραβικό κόσμο και αναγνώριση ότι η συνέχιση της στρατιωτικοποίησης της Γάζας δεν εξυπηρετεί πλέον κανένα παναραβικό ή παλαιστινιακό συμφέρον. Οι ίδιες οι χώρες που άλλοτε θεωρούνταν «αιμοδότες» της Χαμάς (π.χ. Κατάρ) τώρα συντάσσονται με ένα διεθνές πλαίσιο αποστρατιωτικοποίησης και ειρηνευτικής μετάβασης.

Κεντρικές απαιτήσεις του εγγράφου

1. Καταδίκη των επιθέσεων της Χαμάς της 7ης Οκτωβρίου 2023 ως τρομοκρατικές.

2. Αφοπλισμός της Χαμάς και τερματισμός της συμμετοχής της στη διακυβέρνηση της Γάζας.

3. Μεταβίβαση εξουσιών στη Παλαιστινιακή Αρχή με τη συμμετοχή διεθνούς σταθεροποιητικής αποστολής υπό τον ΟΗΕ.

4. Δέσμευση στην εξομάλυνση των σχέσεων με το Ισραήλ υπό την προϋπόθεση προόδου προς την ίδρυση παλαιστινιακού κράτους.

5. Υποστήριξη της λύσης των δύο κρατών και κινητροδότηση για διπλωματικές πρωτοβουλίες και αναγνώριση της Παλαιστίνης από χώρες που δεν το έχουν ήδη πράξει μέχρι τον Σεπτέμβριο 2025.

Αντίκτυπος και διπλωματικές εξελίξεις

Η δήλωση συνοδεύτηκε από τις ανακοινώσεις της Γαλλίας και της Μεγάλης Βρετανίας ότι προτίθενται να αναγνωρίσουν επισήμως το παλαιστινιακό κράτος έως τη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ τον Σεπτέμβριο αν δεν υπάρξουν συγκεκριμένα βήματα από το Ισραήλ, όπως άμεση κατάπαυση του πυρός, ανθρωπιστική πρόσβαση στη Γάζα και διακοπή εποικισμών στη Δυτική Όχθη. Η στροφή αυτή στηρίζεται ήδη από το Ηνωμένο Βασίλειο, τον Καναδά και άλλες χώρες. Ο Βρετανός πρωθυπουργός Κηρ Στάρμερ δήλωσε ότι η αναγνώριση θα γίνει «εκτός αν η ισραηλινή κυβέρνηση λάβει ουσιαστικά βήματα […] συμφωνήσει σε μια κατάπαυση του πυρός και δεσμευτεί σε μια μακράς διαρκείας βιώσιμη ειρήνη».

Περισσότερες από 125 χώρες και οντότητες, μεταξύ αυτών η Κίνα και η ΕΕ, έχουν εκφράσει την υποστήριξή τους στο κείμενο ως βήμα προς την ειρηνική επίλυση της σύγκρουσης.

Η απουσία των ΗΠΑ και του Ισραήλ, που χαρακτήρισαν την πρωτοβουλία ως «μη παραγωγική και άκαιρη», από τη Διάσκεψη υπογράμμισε τη διαφωνία τους,  με τον Ισραηλινό πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου να απορρίπτει τη λύση των δύο κρατών και την πρόσκληση σε διεθνείς δυνάμεις, ενώ ο πρεσβευτής του ΟΗΕ κατηγόρησε τους υποστηρικτές του εγγράφου για απενοχοποίηση της τρομοκρατίας.

Η Γάζα ως διεθνές πρόβλημα ασφάλειας

Η Γάζα δεν είναι πλέον απλώς ένα παλαιστινιακό ζήτημα. Με τις επιθέσεις της 7ης Οκτωβρίου 2023, η Χαμάς αυτοπαγιδεύτηκε στην ταύτισή της με την τρομοκρατία. Αυτό εξουδετέρωσε τη διεθνή νομιμοποίησή της και δίνει έδαφος σε χώρες όπως η Γαλλία και η Σαουδική Αραβία να προτείνουν μια νέα αρχιτεκτονική ασφάλειας στην περιοχή, πιθανώς με διεθνή στρατιωτική παρουσία και μεταβατική διοίκηση.

Η λύση των δύο κρατών ως προϋπόθεση για ομαλοποίηση

Η δήλωση δεν καταδικάζει μόνο τη Χαμάς. Δημιουργεί έναν «δεσμό ανταλλαγής» : οι αραβικές χώρες δηλώνουν ότι θα εξομαλύνουν τις σχέσεις τους με το Ισραήλ, μόνο αν υπάρξει ουσιαστική πρόοδος προς την ίδρυση παλαιστινιακού κράτους. Αυτό μετατρέπει την εξομάλυνση (normalization) σε μοχλό πίεσης προς το Ισραήλ, αντί για ανεπιφύλακτη παραχώρηση, και επαναφέρει τη διπλωματία στο προσκήνιο.

Η Παλαιστινιακή Αρχή παίρνει πίσω τον έλεγχο – υπό όρους

Ο Μαχμούντ Αμπάς υποχρεώθηκε να καταδικάσει δημόσια τη Χαμάς, να δεσμευτεί σε μεταρρυθμίσεις (στα οικονομικά, στην εκπαίδευση, και στο κράτος δικαίου), και να αποδεχτεί ένα αποστρατιωτικοποιημένο παλαιστινιακό κράτος.

Η διεθνής κοινότητα προσφέρει στήριξη, αλλά και πολιτικούς όρους που θυμίζουν “προτεκτοράτο με ορίζοντα ανεξαρτησίας”. Ο εκδημοκρατισμός είναι σαφής προϋπόθεση για διεθνή αναγνώριση.

Το Ισραήλ και οι ΗΠΑ στο περιθώριο – προσωρινά;

Η απουσία των ΗΠΑ και του Ισραήλ από τη Διάσκεψη υπογραμμίζει το παράδοξο για πρώτη φορά η διεθνής κοινότητα να προσπαθεί να πιέσει για λύση παρά τη θέληση της ισραηλινής κυβέρνησης. Ο Νετανιάχου, με την υποστήριξη των συμμάχων του, φαίνεται να απορρίπτει τη λύση των δύο κρατών.

Ωστόσο η πίεση αυξάνεται, τόσο από την ΕΕ (που εξετάζει κυρώσεις) όσο και από μετριοπαθείς κύκλους στο εσωτερικό του Ισραήλ, που βλέπουν τον διεθνή αποκλεισμό να πλησιάζει.

Η διάσκεψη της Νέας Υόρκης δεν είναι μια διπλωματική τελετουργία, είναι ένα προσχέδιο ενός νέου γεωπολιτικού συμβολαίου.

Iω. Λοβέρδος στη ΓΣ ΟΗΕ: «Η Ελλάδα στηρίζει τη λύση των δύο κρατών στο Παλαιστινιακό»

Κατά την τοποθέτηση του στη Διάσκεψη Υψηλού Επιπέδου της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ για την Παλαιστίνη και τη λύση των δύο κρατών, ο Έλληνας υφυπουργός Εξωτερικών Ιωάννης-Μιχαήλ Λοβέρδος εξέφρασε την πλήρη καταδίκη της Ελλάδας για τις τρομοκρατικές ενέργειες της Χαμάς και κάλεσε για την άμεση και άνευ όρων απελευθέρωση όλων των ομήρων που κρατούνται στη Γάζα.

«Η Ελλάδα από την πρώτη στιγμή καταδίκασε απερίφραστα τις τρομοκρατικές ενέργειες της Χαμάς και άλλων ριζοσπαστικών ομάδων», σημείωσε ο κος Λοβέρδος, υπογραμμίζοντας την ανάγκη να παραμείνει ενωμένη η διεθνής κοινότητα «στην καταπολέμηση του αντισημιτισμού και της ρητορικής μίσους».

Παράλληλα, έκανε λόγο για «τη δεινότερη ανθρωπιστική κρίση στη Γάζα», τονίζοντας ότι η «ασφαλής, βιώσιμη και απρόσκοπτη παροχή ανθρωπιστικής βοήθειας σε μεγάλη κλίμακα, καθώς και η πρόσβαση σε νερό και ρεύμα, πρέπει να διασφαλιστούν».

Χαιρέτισε την απόφαση της κυβέρνησης του Ισραήλ για ανθρωπιστικές παύσεις και πρόσβαση μέσω διαδρόμων, σημειώνοντας ότι «αποδεικνύουν πως ο εποικοδομητικός διάλογος μπορεί να φέρει απτά αποτελέσματα». Παράλληλα υπογράμμισε ότι «η ανθρωπιστική βοήθεια δεν πρέπει να γίνεται αντικείμενο πολιτικοποίησης» και επανέλαβε τον κεντρικό ρόλο του ΟΗΕ και των φορέων του.

«Ο ΟΗΕ και το δίκτυο των οργανισμών του διαθέτουν την τεχνογνωσία και μπορούν να διαδραματίσουν κεντρικό ρόλο», σημείωσε.

Αναφερόμενος στο μέλλον της Γάζας, ο Έλληνας υφυπουργός τόνισε ότι η πλήρης διάλυση της Χαμάς αποτελεί προϋπόθεση για την επόμενη μέρα, σημειώνοντας ότι «δεν μπορεί να έχει κανέναν ρόλο στη διακυβέρνηση ούτε στις μελλοντικές συζητήσεις».

Η Ελλάδα, ανέφερε, συνεισφέρει σταθερά στην UNRWA, τον ΠΟΥ και τη UNICEF για τα παιδιά της Παλαιστίνης, ενώ υποδέχεται τραυματισμένα παιδιά από τη Γάζα για νοσηλεία σε ελληνικά νοσοκομεία.

«Στο πλαίσιο αυτό, είναι υψίστης σημασίας η στήριξη της προοπτικής της λύσης των δύο κρατών, ως βασική προϋπόθεση για τη μακροπρόθεσμη σταθερότητα και ειρήνη σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή, ιδίως υπό τις παρούσες συνθήκες αστάθειας στο διεθνές περιβάλλον», τόνισε ο κος Λοβέρδος.

Έκανε επίσης έκκληση για ενίσχυση των Παλαιστινιακών Δυνάμεων Ασφαλείας «ώστε να εγγυηθούν την ασφάλεια όλων των πλευρών».

Παράλληλα, υπογράμμισε την ανάγκη ύπαρξης μιας «ενδυναμωμένης και μεταρρυθμισμένης Παλαιστινιακής Αρχής», με ενιαία νομοθεσία και αποκλειστικό έλεγχο της χρήσης βίας. Υπενθύμισε την ευρωπαϊκή χρηματοδότηση ύψους 1,6 δισ. ευρώ προς την Παλαιστινιακή Αρχή και την ανάγκη αποφυγής της δημοσιονομικής της κατάρρευσης.

Αναφερόμενος στο Αραβικό Σχέδιο για τη Γάζα, το χαρακτήρισε ως «καλή βάση» για περαιτέρω επεξεργασία, ξεκαθαρίζοντας ότι «η Ελλάδα αντιτίθεται σθεναρά σε οποιονδήποτε εκτοπισμό Παλαιστινίων» και δηλώνοντας ετοιμότητα συμμετοχής, «υπό την προϋπόθεση ότι θα αντιμετωπιστεί αποτελεσματικά και οριστικά το ζήτημα του αφοπλισμού της Χαμάς».

Ειδική αναφορά έκανε στην προσφορά της Ιεράς Μονής Αγίου Πορφυρίου στη Γάζα, η οποία, όπως είπε, «προσέφερε ανεκτίμητες υπηρεσίες στον πληθυσμό, ανεξαρτήτως φυλής ή θρησκείας».

Κλείνοντας, ο κος Λοβέρδος τόνισε την ανάγκη «μιας περιφερειακής αρχιτεκτονικής ασφάλειας» που θα εγγυάται «πλήρως και αποτελεσματικά την ασφάλεια τόσο των Ισραηλινών όσο και των Παλαιστινίων», προκειμένου να ανοίξει ο δρόμος για μια βιώσιμη ειρήνη και τη λύση των δύο κρατών.

Ακολουθεί η δήλωση του υφυπουργού Εξωτερικών Ιωάννη Λοβέρδου στη Γενική Συνέλευση των ΗΕ:

«Εξοχότητες,

»Επιτρέψτε μου να ξεκινήσω εκφράζοντας τις ευχαριστίες μου προς τη Γαλλία και το Βασίλειο της Σαουδικής Αραβίας για την ηγεσία τους και για τη διοργάνωση αυτής της Διάσκεψης.

»Η Ελλάδα από την πρώτη στιγμή καταδίκασε απερίφραστα τις τρομοκρατικές ενέργειες της Χαμάς και άλλων ριζοσπαστικών ομάδων που έχουν οδηγήσει την περιοχή σε μια καθοδική πορεία αναταραχής. Επαναλαμβάνουμε την έκκλησή μας για την άμεση και άνευ όρων απελευθέρωση όλων των ομήρων που εξακολουθούν να κρατούνται από τη Χαμάς. Η Ελλάδα διατηρεί σταθερή στάση κατά του αντισημιτισμού και θα πρέπει να συνεχίσουμε ενωμένοι στην καταπολέμηση του αντισημιτισμού και της ρητορικής μίσους.

»Ταυτόχρονα, αντιμετωπίζουμε τη δεινότερη ανθρωπιστική κρίση στη Γάζα. Η ασφαλής, βιώσιμη και απρόσκοπτη παροχή ανθρωπιστικής βοήθειας σε μεγάλη κλίμακα, καθώς και η ανεμπόδιστη πρόσβαση σε νερό και ηλεκτρικό ρεύμα, πρέπει να διασφαλιστούν.

»Προς αυτή την κατεύθυνση, θεωρούμε ότι η πρόσφατη απόφαση της κυβέρνησης του Ισραήλ να εφαρμόσει ανθρωπιστικές παύσεις για την παροχή βοήθειας μέσω ορισμένων ανθρωπιστικών διαδρόμων, καθώς και η παροχή επαρκών ποσοτήτων πόσιμου νερού, αποτελούν βήματα προς τη σωστή κατεύθυνση, αποδεικνύοντας ότι ο εποικοδομητικός διάλογος μπορεί να φέρει απτά αποτελέσματα.

»Η ανθρωπιστική βοήθεια δεν πρέπει να γίνεται αντικείμενο πολιτικοποίησης. Εξίσου, κάθε μοντέλο παροχής βοήθειας θα πρέπει να είναι αμερόληπτο, ουδέτερο, αποτελεσματικό και σύμφωνο με το Διεθνές Ανθρωπιστικό Δίκαιο. Ο ΟΗΕ και το δίκτυο των οργανισμών του διαθέτουν την τεχνογνωσία και μπορούν να διαδραματίσουν κεντρικό ρόλο.

»Η Ελλάδα συνεισφέρει σταθερά στην UNRWA, τον ΠΟΥ και τη UNICEF για τα παιδιά της Παλαιστίνης, ενώ υποδέχεται τραυματισμένα παιδιά από τη Γάζα για νοσηλεία σε ελληνικά νοσοκομεία.

»Στο πλαίσιο αυτό, είναι υψίστης σημασίας η στήριξη της προοπτικής της λύσης των δύο κρατών, ως βασική προϋπόθεση για τη μακροπρόθεσμη σταθερότητα και ειρήνη σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή, ιδίως υπό τις παρούσες συνθήκες αστάθειας στο διεθνές περιβάλλον.

»Ωστόσο, η αναζωογόνηση της πολιτικής διαδικασίας απαιτεί την ύπαρξη ευνοϊκών συνθηκών.

»Προς αυτή την κατεύθυνση, θα ήθελα να επικεντρωθώ σε τρία βασικά στοιχεία:

»Πρώτον, απαιτείται η πλήρης διάλυση της Χαμάς, η οποία δεν μπορεί να έχει κανέναν ρόλο στη διακυβέρνηση ούτε στις μελλοντικές συζητήσεις. Σε συνεργασία με διεθνείς και περιφερειακούς εταίρους, πρέπει να ενισχύσουμε τον ρόλο και τις δυνατότητες των Παλαιστινιακών Δυνάμεων Ασφαλείας, ώστε να διασφαλίσουν την ασφάλεια όλων των πλευρών και να επιβλέψουν την εφαρμογή μιας μόνιμης εκεχειρίας.

»Δεύτερον, χρειαζόμαστε μια ενδυναμωμένη και μεταρρυθμισμένη Παλαιστινιακή Αρχή, με αποκλειστικό έλεγχο της νόμιμης χρήσης βίας, ενιαία νομοθεσία, διαφάνεια και λογοδοσία, ικανή να ασκήσει αποτελεσματική διακυβέρνηση στη Δυτική Όχθη και εν τέλει και στη Γάζα.

»Κατά τον πρώτο Υψηλού Επιπέδου Διάλογο μεταξύ ΕΕ και Παλαιστινιακής Αρχής, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή διέθεσε 1,6 δισεκατομμύρια ευρώ στην Παλαιστινιακή Αρχή, για την κάλυψη των άμεσων οικονομικών της αναγκών. Η δημοσιονομική κατάρρευση της Παλαιστινιακής Αρχής πρέπει να αποτραπεί με κάθε κόστος. Για τον σκοπό αυτό απαιτείται μεγαλύτερη εμπλοκή των διεθνών και περιφερειακών εταίρων, ενώ η Παλαιστινιακή Αρχή πρέπει να έχει πρόσβαση στα φορολογικά της έσοδα, βελτιώνοντας τη ρευστότητα της παλαιστινιακής οικονομίας. Η Παλαιστινιακή Αρχή έχει ήδη στείλει θετικά μηνύματα όσον αφορά την πρόθεση της να υλοποιήσει δύσκολες μεταρρυθμίσεις, όπως η αναστολή του προγράμματος καταβολής επιδομάτων σε κρατουμένους. Αν και υπάρχουν ακόμη περιθώρια βελτίωσης, πρέπει να συνεχίσουμε να τη στηρίζουμε, λαμβάνοντας υπ’ όψιν τις αντίξοες συνθήκες υπό τις οποίες λειτουργεί.

»Το Αραβικό Σχέδιο για τη Γάζα αποτελεί καλή βάση για περαιτέρω επεξεργασία. Η Ελλάδα αντιτίθεται σθεναρά σε οποιονδήποτε εκτοπισμό Παλαιστινίων. Το σχέδιο αυτό περιγράφει ένα πλαίσιο ανασυγκρότησης και αποκατάστασης, ώστε οι Παλαιστίνιοι να παραμείνουν στη γη τους και να ζήσουν με αξιοπρέπεια. Η Ελλάδα είναι έτοιμη να συμμετάσχει στο σχέδιο, υπό την προϋπόθεση όμως ότι το ζήτημα του αφοπλισμού της Χαμάς θα αντιμετωπιστεί ουσιαστικά και οριστικά. Δεν μπορεί να υπάρξει ρόλος για τη Χαμάς στις συζητήσεις και στα σχέδια για την επόμενη ημέρα στη Γάζα.

»Επιτρέψτε μου σε αυτό το σημείο να αναφερθώ εν συντομία στη σημασία της διατήρησης και προστασίας του status quo στην Ιερουσαλήμ και στους Ιερούς Τόπους. Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι καθ’ όλη τη διάρκεια των δεινών, η Ιερά Μονή Αγίου Πορφυρίου της Ελληνορθόδοξης Πατριαρχικής Εκκλησίας στη Γάζα προσέφερε ανεκτίμητες υπηρεσίες στον πληθυσμό, ανεξαρτήτως φυλής ή θρησκείας.

»Τέλος, είναι απαραίτητη μια περιφερειακή αρχιτεκτονική ασφάλειας που θα εγγυάται πλήρως και αποτελεσματικά την ασφάλεια τόσο των Ισραηλινών όσο και των Παλαιστινίων, οδηγώντας τελικά σε βιώσιμη ειρήνη στην περιοχή, επιτρέποντας στις μετριοπαθείς δυνάμεις να επικρατήσουν, αντιμετωπίζοντας τη ριζοσπαστικοποίηση και ανοίγοντας τον δρόμο για έναν πολιτικό ορίζοντα προς τη λύση των δύο κρατών και μια διαρκή ειρήνη.»

Της Γ. Γαραντζιώτη

Για πρώτη φορά δύο ισραηλινές ΜΚΟ εκτιμούν ότι το Ισραήλ διαπράττει γενοκτονία στη Γάζα

Δύο ισραηλινές οργανώσεις προάσπισης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, η B’Tselem και η Physicians for Human Rights, εκτίμησαν χθες Δευτέρα ότι το Ισραήλ διαπράττει «γενοκτονία» στη Λωρίδα της Γάζας – οι πρώτες σημαντικές φωνές της ισραηλινής κοινωνίας που εξαπολύουν αυτή την κατηγορία εις βάρος της κυβέρνησης, η οποία την απορρίπτει κατηγορηματικά.

«Τίποτα δεν σε προετοιμάζει για τη συνειδητοποίηση ότι είσαι μέρος μιας κοινωνίας που διαπράττει γενοκτονία. Είναι μια βαθιά οδυνηρή στιγμή για εμάς», δήλωσε η Γιούλι Νόβακ εκτελεστική διευθύντρια της B’Tselem σε ανακοίνωση που δόθηκε στη δημοσιότητα παράλληλα με συνέντευξη Τύπου η οποία πραγματοποιήθηκε στην Ιερουσαλήμ για την παρουσίαση των εκθέσεων των ΜΚΟ.

«Η έκθεση που δίνουμε σήμερα στη δημοσιότητα είναι μία που δεν είχα ποτέ φανταστεί ότι θα χρειαζόταν να καταρτίσουμε», σχολίασε η Νόβακ. «Οι κάτοικοι της Γάζας έχουν εκτοπιστεί, βομβαρδιστεί και τους έχουν αφαιρεθεί εντελώς η ανθρωπιά και τα δικαιώματά τους», πρόσθεσε.

Η έκθεση της B’Tselem βασίζεται στην ανάλυση μαρτυριών, στατιστικών στοιχείων και γεγονότων της ισραηλινής πολιτικής εδώ και περισσότερους από 20 μήνες.

«Η εξέταση της ισραηλινής πολιτικής στη Λωρίδα της Γάζας και οι φρικτές της επιπτώσεις καθώς και οι δηλώσεις υψηλόβαθμων Ισραηλινών πολιτικών και στρατιωτικών για τους στόχους της επίθεσης μάς οδηγούν στο αναμφισβήτητο συμπέρασμα ότι το Ισραήλ διεξάγει μια συντονισμένη δράση που στοχεύει στη σκόπιμη καταστροφή της παλαιστινιακής κοινωνίας στη Λωρίδα της Γάζας», τονίζει η έκθεση της B’Tselem.

Από την πλευρά της, η οργάνωση Physicians for Human Rights επικεντρώθηκε «στη σκόπιμη και συστηματική διάλυση του συστήματος υγείας της Γάζας» και κατέληξε στο συμπέρασμα ότι οι επιχειρήσεις του Ισραήλ στη Γάζα «πληρούν τα κριτήρια της γενοκτονίας όπως αυτή ορίζεται στη Σύμβαση για την Πρόληψη και Καταστολή του Εγκλήματος της Γενοκτονίας, την οποία το Ισραήλ έχει υπογράψει», σύμφωνα με κοινή ανακοίνωση των δύο ΜΚΟ.

Ο Νταβίντ Μενσέρ εκπρόσωπος της ισραηλινής κυβέρνησης τόνισε ότι το Ισραήλ «απορρίπτει σθεναρά αυτή την κατηγορία».

«Δεν υπάρχει πρόθεση [η οποία να αποτελεί] τη βάση για την κατηγορία της γενοκτονίας […] δεν έχει απλώς κανένα νόημα μια χώρα να στέλνει 1,9 τόνους βοήθειας, η περισσότερη από την οποία είναι τρόφιμα, αν έχει πρόθεση να διαπράξει γενοκτονία», εκτίμησε.

Και ο στρατός του Ισραήλ απέρριψε τα συμπεράσματα των εκθέσεων ως «αβάσιμα», υπογραμμίζοντας ότι τηρεί το Διεθνές Δίκαιο και λαμβάνει πρωτοφανή μέτρα προκειμένου να μην πληγούν οι άμαχοι, ενώ η Χαμάς τούς χρησιμοποιεί ως «ανθρώπινες ασπίδες».

Το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο έχει εκδώσει εντάλματα σύλληψης εις βάρος του πρωθυπουργού του Ισραήλ Μπενιαμίν Νετανιάχου και του πρώην υπουργού Άμυνας Γιοάβ Γκάλαντ καθώς υπάρχουν υποψίες ότι έχουν διαπράξει εγκλήματα πολέμου και εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας.

Παράλληλα, η Νότια Αφρική έχει προσφύγει στο Διεθνές Δικαστήριο κατηγορώντας το Ισραήλ ότι διαπράττει «γενοκτονία» στη Λωρίδα της Γάζας.

Ο πόλεμος στη Γάζα ξεκίνησε μετά την πρωτοφανή επίθεση της Χαμάς εναντίον του Ισραήλ στις 7 Οκτωβρίου 2023, κατά την οποία σκοτώθηκαν 1.219 άνθρωποι – κυρίως πολίτες – σύμφωνα με καταμέτρηση του AFP που βασίστηκε σε επίσημα ισραηλινά στοιχεία.

Ως απάντηση, το Ισραήλ ξεκίνησε στρατιωτικές επιχειρήσεις μεγάλου εύρους στον παλαιστινιακό θύλακα, οι οποίες έχουν προκαλέσει μέχρι τώρα τον θάνατο τουλάχιστον 59.920 ανθρώπων, κυρίως γυναικών και παιδιών, σύμφωνα με τα στοιχεία του υπουργείου Υγείας της Χαμάς.

Ε.Μ.

Το Ιράν προειδοποιεί ΗΠΑ και Ισραήλ πως η ανταπόδοσή του θα είναι ισχυρότερη αν υποστεί νέα επίθεση

Ο επικεφαλής της ιρανικής διπλωματίας Αμπάς Αραγτσί προειδοποίησε χθες Δευτέρα πως η χώρα του θα ανταποδώσει κατά τρόπο «πιο αποφασιστικό» σε περίπτωση νέων επιθέσεων από τις ένοπλες δυνάμεις των ΗΠΑ ή του Ισραήλ.

Ο κος Αραγτσί φάνηκε να αντιδρά στις νέες απειλές που εξακόντισε νωρίτερα χθες ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ. «Αφανίσαμε τις πυρηνικές δυνατότητές τους. Μπορεί να ξαναρχίσουν, αλλά αν το κάνουν, θα τους αφανίσουμε χωρίς καθυστέρηση», διεμήνυσε ο Ρεπουμπλικανός αναφερόμενος στο Ιράν κατά τη διάρκεια του ταξιδιού του στη Σκωτία.

«Αν η επίθεση επαναληφθεί, δεν θα διστάσουμε να αντιδράσουμε με πιο αποφασιστικό τρόπο», αντέτεινε ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών μέσω X.

«Αν υπάρχουν ανησυχίες για την πιθανή εκτροπή του πυρηνικού προγράμματός μας σε μη πολιτικούς σκοπούς, η στρατιωτική επιλογή αποδείχτηκε αναποτελεσματική – ωστόσο, οι διαπραγματεύσεις θα μπορούσαν να φέρουν αποτέλεσμα», πρόσθεσε.

Το Ισραήλ εξαπέλυσε στις 13 Ιουνίου μία άνευ προηγουμένου σειρά αεροπορικών κυρίως πληγμάτων εναντίον του Ιράν, σκοτώνοντας ανώτατους αξιωματικούς των ενόπλων δυνάμεων, επιστήμονες που εργάζονταν στο πυρηνικό πρόγραμμα της Ισλαμικής Δημοκρατίας και εκατοντάδες αμάχους. Το Ιράν ανταπέδωσε στέλνοντας εκατοντάδες πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη να πλήξουν το Ισραήλ.

Ο πόλεμος διήρκεσε 12 ημέρες.

Η κυβέρνηση του Ισραήλ διέταξε την επίθεση επικαλούμενη το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα, το οποίο εκλαμβάνει ως υπαρξιακή απειλή, όπως δηλώνει, και δεν αποκλείει νέους βομβαρδισμούς αν η Τεχεράνη αποπειραθεί να ανοικοδομήσει τις εγκαταστάσεις της.

Οι ΗΠΑ επενέβησαν στον πόλεμο βομβαρδίζοντας τρεις ιρανικές πυρηνικές εγκαταστάσεις-κλειδιά, σε Φορντό, Ισφαχάν και Νατάνζ.

Η ισραηλινή επίθεση εξαπολύθηκε δυο μέρες πριν από προγραμματισμένη συνάντηση αντιπροσώπων της Τεχεράνης και της Ουάσιγκτον – τον έκτο κύκλο των διαπραγματεύσεών τους για το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα.

Οι ΗΠΑ και το Ιράν προβάλλουν διαμετρικά αντίθετες θέσεις όσον αφορά τον εμπλουτισμό ουρανίου. Για την Τεχεράνη, το ζήτημα είναι «μη διαπραγματεύσιμο», θα συνεχιστεί. Για την Ουάσιγκτον, πρέπει να λάβει τέλος, είναι «κόκκινη γραμμή».

Κατά τον Διεθνή Οργανισμό Ατομικής Ενέργειας (ΔΟΑΕ), το Ιράν είναι η μόνη χώρα του κόσμου χωρίς πρόγραμμα κατασκευής πυρηνικών όπλων που εμπλουτίζει ουράνιο στο 60%. Για να κατασκευαστούν ατομικές βόμβες, το επίπεδο του εμπλουτισμού πρέπει να φθάσει στο 90%.

Το Ισραήλ και δυτικές δυνάμεις κατηγορούν εδώ και δεκαετίες το Ιράν πως επιδιώκει να αποκτήσει πυρηνικό οπλοστάσιο. Η Ισλαμική Δημοκρατία το διαψεύδει.

Στο στόχαστρο των Χούθι της Υεμένης όλα τα πλοία εταιρειών που έχουν δοσοληψίες με το Ισραήλ

Το κίνημα των Χούθι στην Υεμένη ανακοίνωσε χθες Κυριακή ότι στο εξής θα βάζει στο στόχαστρο οποιοδήποτε πλοίο ανήκει σε εταιρείες οι οποίες έχουν δοσοληψίες με ισραηλινά λιμάνια, ανεξαρτήτως εθνικότητας, σημαίας ή προορισμού, στο πλαίσιο της τέταρτης, σύμφωνα με τους ίδιους, φάσης των στρατιωτικών επιχειρήσεών τους εναντίον του Ισραήλ, σε ένδειξη αλληλεγγύης στους Παλαιστινίους στη Λωρίδα της Γάζας.

Σε δήλωσή του που αναμεταδόθηκε τηλεοπτικά, εκπρόσωπος των Χούθι για τις στρατιωτικές υποθέσεις διεμήνυσε ότι στο εξής πλοία θα υφίστανται επιθέσεις των ένοπλων δυνάμεων της Υεμένης, όπως αποκαλεί τους μαχητές των Ανσαραλά («Υποστηρικτών του Θεού» – σιιτικό ένοπλο κίνημα προσκείμενο στο Ιράν, πιο γνωστό με το επώνυμο της οικογένειας των ηγετών του στη Δύση), αν οι εταιρείες στις οποίες ανήκουν αγνοούν τις προειδοποιήσεις τους.

«Οι ένοπλες δυνάμεις της Υεμένης παροτρύνουν όλες τις χώρες, αν θέλουν να αποφευχθεί αυτή η κλιμάκωση, να ασκήσουν πίεση στον εχθρό να σταματήσει την επίθεσή του και να προχωρήσει στην άρση του αποκλεισμού στη Λωρίδα της Γάζας», τόνισε.

Περίπου έναν μήνα αφότου ξέσπασε ο πόλεμος ανάμεσα στο Ισραήλ και τη Χαμάς στον θύλακο, τον Οκτώβριο του 2023, οι Χούθι άρχισαν να βάζουν στο στόχαστρο με πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη πλοία στην Ερυθρά Θάλασσα και στον κόλπο του Άντεν που θεωρούσαν πως κατευθύνονται στο Ισραήλ ή συνδέονται με αυτό. Έκτοτε, έχουν εξαπολύσει εκατοντάδες τέτοιες επιθέσεις, αιχμαλωτίζοντας, σκοτώνοντας, τραυματίζοντας ναυτικούς, αιχμαλωτίζοντας, προκαλώντας ζημιές ή βυθίζοντας πλοία, αυξάνοντας κατακόρυφα τα ασφάλιστρα των θαλάσσιων μεταφορών μέσω της Διώρυγας του Σουέζ.

Τον Μάιο, οι ΗΠΑ, έπειτα από σειρά αεροπορικών βομβαρδισμών στην Υεμένη, ανακοίνωσαν απροσδόκητη συμφωνία με τους Χούθι, λέγοντας πως οι αντάρτες συμφώνησαν να σταματήσουν τις επιθέσεις εναντίον εμπορικών πλοίων.

Ωστόσο, οι Χούθι γνωστοποίησαν κατόπιν πως η συμφωνία αυτή δεν συμπεριλαμβάνει τις στρατιωτικές επιχειρήσεις τους εναντίον του Ισραήλ.

Νέα συνάντηση Ιράν-Ευρωπαίων για το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης

Αντιπροσωπείες διπλωματών του Ιράν και της ομάδας E3 – της Γερμανίας, της Γαλλίας και της Βρετανίας – αναμένεται να συνεχίσουν τις συνομιλίες τους στην Κωνσταντινούπολη σήμερα, σύμφωνα με ιρανικές πηγές.

Η συνάντηση αυτή είναι προγραμματισμένο να αρχίσει στις 08:30 (ώρα Ελλάδος) στο ιρανικό προξενείο και θα γίνει σε επίπεδο υφυπουργών Εξωτερικών.

Εγγράφεται στο πλαίσιο των πρώτων διαπραγματεύσεων για το πυρηνικό πρόγραμμα της Ισλαμικής Δημοκρατίας μετά τον πόλεμο Ισραήλ-Ιράν. Το Βερολίνο, το Παρίσι και το Λονδίνο εννοούν να εντείνουν την πίεση στην Τεχεράνη.

«Το ρολόι χτυπάει», σχολίασε διπλωματική πηγή προειδοποιώντας ξανά πως αν δεν υπάρξει πρόοδος, η E3 θα προχωρήσει στην ενεργοποίηση του μηχανισμού (της ρήτρας «snapback») για να επανέλθουν σε ισχύ κυρώσεις του ΟΗΕ σε βάρος της ιρανικής οικονομίας.

Τυπικά, η ισχύς της συμφωνίας που είχε κλειστεί στη Βιέννη το 2015 για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν – επισήμως, του κοινού ολοκληρωμένου σχεδίου δράσης (ΚΟΣΔ) – εκπνέει στα μέσα Οκτωβρίου.

Στις κυριότερες αξιώσεις των Ευρωπαίων συγκαταλέγονται το να επιτραπεί εκ νέου η πρόσβαση των επιθεωρητών του ΟΗΕ στις πυρηνικές εγκαταστάσεις της Ισλαμικής Δημοκρατίας και να υπάρξει σαφήνεια για την τύχη περίπου 400 κιλών ουρανίου εμπλουτισμένου κατά το 60%, που δεν είναι σαφές τι απέγιναν μετά τους αμερικανικούς αεροπορικούς βομβαρδισμούς σε τρεις ιρανικές μονάδες-κλειδιά τον Ιούνιο.

Η Τεχεράνη αποφάσισε, μετά τον πόλεμο που εξαπέλυσαν οι ισραηλινές δυνάμεις, να τερματίσει τις επιθεωρήσεις από Διεθνή Οργανισμό Ατομικής Ενέργειας (ΔΟΑΕ), στον οποίο πρόσαψε «κακόβουλες προθέσεις».

Αποτυχία των έμμεσων διαπραγματεύσεων για εκεχειρία στη Γάζα

Ο Αμερικανός ειδικός απεσταλμένος Στηβ Γουίτκοφ έκανε λόγο χθες, Πέμπτη 24 Ιουλίου, περί αποτυχίας των έμμεσων διαπραγματεύσεων στη Ντόχα με σκοπό τη σύναψη συμφωνίας κατάπαυσης του πυρός στη Λωρίδα της Γάζας, αποδίδοντάς τη στην έλλειψη καλής πίστης από πλευράς της Χαμάς, η οποία βρίσκεται σε πόλεμο με το κράτος του Ισραήλ για σχεδόν 22 μήνες.

Καθώς η διεθνής πίεση εντείνεται για να τερματιστούν ο πόλεμος και τα δεινά των δύο και πλέον εκατομμυρίων Παλαιστινίων κατοίκων της Λωρίδας της Γάζας, ο Γάλλος πρόεδρος Εμμανουέλ Μακρόν ανακοίνωσε χθες πως η Γαλλία θα προχωρήσει στην αναγνώριση κράτους της Παλαιστίνης κατά τη διάρκεια της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ τον Σεπτέμβριο στη Νέα Υόρκη, προκαλώντας την οργισμένη αντίδραση τυο Ισραήλ.

Παράλληλα, «έκτακτη συνεδρίαση» της Γαλλίας, της Βρετανίας και της Γερμανίας για την κατάσταση στη Λωρίδα της Γάζας προβλέπεται να γίνει σήμερα, σημείωσε ο Βρετανός πρωθυπουργός Κηρ Στάρμερ, επιβεβαιώνοντας το «αναφαίρετο δικαίωμα του παλαιστινιακού λαού» να αποκτήσει ανεξάρτητο κράτος.

Νωρίτερα, το Ισραήλ ανακοίνωσε την ανάκληση για διαβουλεύσεις της ομάδας των διαπραγματευτών του που συμμετέχει στις έμμεσες συνομιλίες με τη Χαμάς στο Κατάρ. «Ενεργούμε για να εξασφαλίσουμε νέα συμφωνία ώστε να απελευθερωθούν οι όμηροί μας», διαβεβαίωσε παρ’ όλ’ αυτά ο ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου.

Ο κος Γουίτκοφ ανακοίνωσε επίσης την ανάκληση της αμερικανικής αντιπροσωπείας «για διαβουλεύσεις μετά την τελευταία απάντηση της Χαμάς, που δείχνει καθαρά έλλειψη βούλησης για να καταλήξουμε σε κατάπαυση του πυρός στη Γάζα».

Συμπλήρωσε πως οι ΗΠΑ και οι εταίροι τους θα «εξετάσουν πλέον άλλες επιλογές για να επιστρέψουν οι όμηροι στα σπίτια τους» και «να δημιουργηθεί πιο σταθερό περιβάλλον για τον πληθυσμό της Γάζας», χωρίς να γίνει πιο συγκεκριμένος όσον αφορά τις «επιλογές» αυτές.

Η Χαμάς αντέδρασε εκφράζοντας «έκπληξη» για τις θέσεις του κου Γουίτκοφ και εκφράζοντας την «προθυμία» της να συνεχίσει τις έμμεσες διαπραγματεύσεις κατά τρόπο που θα επιτρέψει «να αρθούν τα εμπόδια» και να υπάρξει «μόνιμη κατάπαυση του πυρός».

Οι όμηροι είχαν απαχθεί κατά την άνευ προηγουμένου έφοδο του στρατιωτικού βραχίονα της Χαμάς σε νότιους τομείς της ισραηλινής επικράτειας την 7η Οκτωβρίου 2023, η οποία ήταν και το έναυσμα του πολέμου.

Όπως και ο Αμερικανός απεσταλμένος, ο κος Νετανιάχου δικαιολόγησε την ανάκληση της ισραηλινής αντιπροσωπείας επικαλούμενος την απάντηση της Χαμάς.

Το παλαιστινιακό ισλαμιστικό κίνημα ανακοίνωσε ότι επέδωσε στους μεσολαβητές την απάντησή του όσον αφορά την πρόταση για κατάπαυση του πυρός διάρκειας 60 ημερών και απελευθέρωσης δέκα ισραηλινών ομήρων στη ζωή με αντάλλαγμα την αποφυλάκιση απροσδιόριστου αριθμού παλαιστινίων κρατουμένων από τις ισραηλινές αρχές.

«Ενεργούμε για να εξασφαλίσουμε νέα συμφωνία ώστε να απελευθερωθούν οι όμηροί μας. Αλλά αν η Χαμάς θεωρεί πως η πρόθεσή μας να καταλήξουμε [σε συμφωνία, δείχνει] αδυναμία, αν τη βλέπει ως ευκαιρία να μας επιβάλει όρους παράδοσης που θα έθεταν σε κίνδυνο το κράτος του Ισραήλ, απατάται», είπε χθες ο κος Νετανιάχου.

Στο μεταξύ οι ισραηλινοί αεροπορικοί βομβαρδισμοί και οι χερσαίες επιχειρήσεις συνεχίζονται στη Λωρίδα της Γάζας, όπου χθες σκοτώθηκαν τουλάχιστον 40 άνθρωποι, σύμφωνα με την πολιτική προστασία στον θύλακο.

Στο Ισραήλ, το Φόρουμ των Οικογενειών, η κυριότερη συλλογικότητα εκπροσώπησης των συγγενών ομήρων που συνεχίζουν να κρατούνται στη Γάζα, εξέφρασε την «έντονη ανησυχία» του, θυμίζοντας πως «κάθε ημέρα που περνάει μειώνει τις πιθανότητες να σωθούν» οι όμηροι.

Σύμφωνα με παλαιστινιακή πηγή, η απάντηση της Χαμάς περιείχε προτεινόμενες τροποποιήσεις των τμημάτων της συμφωνίας που αφορούν την είσοδο ανθρωπιστικής βοήθειας, τους χάρτες ζωνών από όπου θα αποσυρθούν τα ισραηλινά στρατεύματα και τις εγγυήσεις για το οριστικό τέλος του πολέμου.

Η κυβέρνηση του Ισραήλ αρνείται να δώσει εγγυήσεις για τον μόνιμο χαρακτήρα της κατάπαυσης του πυρός.

Στις αρχές Μαρτίου, το Ισραήλ επέβαλε απόλυτο αποκλεισμό στη Λωρίδα της Γάζας, τον οποίο χαλάρωσε εν μέρει στα τέλη Μαΐου, γεγονός που είχε ως αποτέλεσμα σοβαρές ελλείψεις τροφίμων, φαρμάκων, καυσίμων και άλλων ειδών πρώτης ανάγκης στον θύλακο.

Ο Γιούσεφ Χασίνα, δημοσιογράφος και παραγωγός βίντεο του Γαλλικού Πρακτορείου που ζει στην πόλη της Γάζας, τονίζει πως «είναι εξαιρετικά δύσκολο» να βρει τροφή και νερό για τον ίδιο και την οικογένειά του.

«Τα παιδιά πέφτουν κάτω καθώς περπατούν εξαιτίας της έλλειψης τροφής», πρόσθεσε εικονολήπτρια του Γαλλικού Πρακτορείου, η Σάλμα αλ Καντούμι, αναφερόμενη σε τρία ανίψια της, από 4 ως 12 ετών.

Τρία μεγάλα διεθνή πρακτορεία ειδήσεων – το AFP, το AP και το Reuters – καθώς και το BBC κάλεσαν χθες το Ισραήλ να επιτρέψει «την είσοδο και την έξοδο δημοσιογράφων» στη Γάζα, τονίζοντας πως «ανησυχούν βαθιά πως πλέον η πείνα απειλεί την επιβίωση» συνεργατών τους στον θύλακο.

Κατά τον γενικό διευθυντή του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, τον Τέντρος Αντάνομ Γκεμπρεγέσους, «μεγάλο ποσοστό» του πληθυσμού στη Λωρίδα της Γάζας «πεθαίνει από πείνα».

«Δεν υπάρχει λιμός προκαλούμενος από το Ισραήλ», αντέταξε η ισραηλινή κυβέρνηση, κατηγορώντας τη Χαμάς πως εμποδίζει τη διανομή βοήθειας και τη λεηλατεί. Η παλαιστινιακή οργάνωση απορρίπτει τις κατηγορίες αυτές.

Χθες Πέμπτη οι ισραηλινές αρχές ανέφεραν πως έγινε εκφόρτωση βοήθειας από 70 φορτηγά την προηγουμένη σε σημεία διέλευσης και ότι τα φορτία 150 και πλέον έχουν παραληφθεί «από τον ΟΗΕ και διεθνείς οργανισμούς στη Γάζα».

Οι ανθρωπιστικές οργανώσεις τονίζουν ωστόσο ότι οι άδειες που δίνονται από τις αρχές του Ισραήλ είναι περιορισμένες και δεν έχουν ουσιαστικό αντίκτυπο, ενώ ο συντονισμός για να γίνονται παραδόσεις από φορτηγά αποτελεί μείζονα πρόκληση εν μέσω του πολέμου.

Στην έφοδο του στρατιωτικού βραχίονα της Χαμάς στο νότιο Ισραήλ την 7η Οκτωβρίου 2023 έχασαν τη ζωή τους 1.219 άνθρωποι στην ισραηλινή πλευρά, στην πλειονότητά τους άμαχοι, σύμφωνα με καταμέτρηση του Γαλλικού Πρακτορείου βασισμένη σε επίσημα ισραηλινά δεδομένα. Από τους 251 ανθρώπους που είχαν απαχθεί εκείνη την ημέρα, στον παλαιστινιακό θύλακο απομένουν 49, όμως 27 από αυτούς έχουν κηρυχτεί νεκροί από τον ισραηλινό στρατό.

Το Ισραήλ έχει ορκιστεί να καταστρέψει τη Χαμάς και στη Λωρίδα της Γάζας τουλάχιστον 59.587 Παλαιστίνιοι, στην πλειονότητά τους άμαχοι, έχουν χάσει τη ζωή τους στις ισραηλινές ευρείας κλίμακας στρατιωτικές επιχειρήσεις αντιποίνων έκτοτε, σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα δεδομένα του υπουργείου Υγείας της κυβέρνησης της Χαμάς, τα οποία χαρακτηρίζονται αξιόπιστα από τον ΟΗΕ.

Η Χαμάς χαρακτηρίζεται ως τρομοκρατική οργάνωση από το Ισραήλ, τις ΗΠΑ και άλλες δυτικές χώρες.