NEWSROOM

Είκοσι Τούρκοι στρατιωτικοί έχασαν τη ζωή τους όταν ένα στρατιωτικό μεταγωγικό αεροσκάφος τύπου C-130 συνετρίβη στην ανατολική Γεωργία, κοντά στα σύνορα με το Αζερμπαϊτζάν, την Τρίτη, σύμφωνα με επίσημη ανακοίνωση του τουρκικού υπουργείου Άμυνας.

Το υπουργείο επιβεβαίωσε το πρωί της Τετάρτης ότι κανείς από τους επιβαίνοντες δεν επέζησε, καθιστώντας το περιστατικό το πιο πολύνεκρο στρατιωτικό συμβάν των Τουρκικών Ενόπλων Δυνάμεων από το 2020. Οι τουρκικές αρχές έδωσαν στη δημοσιότητα τα ονόματα και τις φωτογραφίες των είκοσι θυμάτων, χωρίς ωστόσο να αποκαλύψουν προς το παρόν τις αιτίες του δυστυχήματος.

Το C-130 είχε απογειωθεί από την Γκάντζα, στο δυτικό Αζερμπαϊτζάν, με προορισμό την Τουρκία. Λίγα λεπτά αφότου εισήλθε στον εναέριο χώρο της Γεωργίας, χάθηκε η επαφή με τον πύργο ελέγχου. Το κρατικό πρακτορείο Anadolu μετέδωσε ότι το αεροσκάφος δεν είχε εκπέμψει σήμα κινδύνου.

Τα συντρίμμια εντοπίστηκαν αργά το απόγευμα σε ορεινή περιοχή του δήμου Σιγνάγκι, σε απόσταση λίγων χιλιομέτρων από τα σύνορα με το Αζερμπαϊτζάν. Σύμφωνα με τον Τούρκο υπουργό Εσωτερικών Αλί Γερλίκαγια, οι γεωργιανές αρχές έφτασαν στο σημείο γύρω στις 17:00 (16:00 ώρα Ελλάδος), ενώ οι επιχειρήσεις έρευνας και διάσωσης ξεκίνησαν αμέσως, με τη συνδρομή τουρκικού μη επανδρωμένου αεροσκάφους.

Σε ερασιτεχνικά βίντεο που κατέγραψαν αυτόπτες μάρτυρες, φαίνεται ένα αεροπλάνο να χάνει τον έλεγχο, να περιστρέφεται γύρω από τον άξονά του και να αφήνει πίσω του λευκό καπνό, πριν συντριβεί στο έδαφος, προκαλώντας μια πυκνή στήλη μαύρου καπνού. Οι εικόνες δείχνουν ότι το αεροσκάφος είχε ήδη διαλυθεί εν μέρει κατά την πτώση.

Αντιδράσεις και συλλυπητήρια

Ο πρόεδρος της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν δήλωσε ότι είναι βαθιά λυπημένος από την τραγωδία και χαρακτήρισε τους νεκρούς στρατιωτικούς «μάρτυρες», εκφράζοντας τα συλλυπητήριά του στις οικογένειές τους και σημειώνοντας ότι «η χώρα θα ξεπεράσει αυτή τη δοκιμασία με τις λιγότερες δυνατές απώλειες».

Ο πρόεδρος του Αζερμπαϊτζάν, Ιλχάμ Αλίγεφ, της Γεωργίας, Μιχαήλ Καβελασβίλι, καθώς και η υπουργός Εξωτερικών της Γεωργίας, Μάκα Μποτσκορισβίλι, απέστειλαν συλλυπητήρια μηνύματα προς την Τουρκία. Ο Αλίγεφ, σε δήλωση που μετέδωσε το πρακτορείο Anadolu, επεσήμανε ότι το Αζερμπαϊτζάν είναι βαθιά συγκλονισμένο από την απώλεια των στρατιωτών στο έδαφος της Γεωργίας.

Συλλυπητήρια απέστειλε επίσης ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούττε, καθώς και ο πρέσβης των ΗΠΑ στην Τουρκία, Τομ Μπάρακ, εκφράζοντας την αλληλεγγύη της Συμμαχίας και των Ηνωμένων Πολιτειών προς τον τουρκικό λαό.

Το υπουργείο Εσωτερικών της Γεωργίας ανακοίνωσε ότι έχει ξεκινήσει επίσημη έρευνα για να διαπιστωθούν οι συνθήκες του δυστυχήματος. Τεχνική ομάδα της τουρκικής Πολεμικής Αεροπορίας έχει ήδη σταλεί στη Γεωργία για να συνδράμει στις αναλύσεις των δεδομένων και στα ευρήματα του τόπου της συντριβής.

Οι τουρκικές αρχές δεν έχουν μέχρι στιγμής αποκαλύψει εάν υπήρχαν τεχνικά προβλήματα ή δυσμενείς καιρικές συνθήκες, ενώ οι ειδικοί εξετάζουν όλα τα ενδεχόμενα.

Τα C-130 Hercules, αμερικανικής κατασκευής από τη Lockheed Martin, χρησιμοποιούνται διεθνώς από τη δεκαετία του 1950 και παραμένουν ευρέως διαδεδομένα λόγω της αξιοπιστίας τους και της ικανότητάς τους να επιχειρούν σε δύσκολες συνθήκες. Οι Τουρκικές Ένοπλες Δυνάμεις τα αξιοποιούν για μεταφορά προσωπικού και εφοδίων.

Η Τουρκία και το Αζερμπαϊτζάν διατηρούν στενή στρατιωτική συνεργασία, η οποία έχει ενισχυθεί τα τελευταία χρόνια. Στις 8 Νοεμβρίου, ο Ερντογάν και άλλοι Τούρκοι αξιωματούχοι είχαν παραστεί στις εκδηλώσεις για την Ημέρα της Νίκης στο Μπακού, που σηματοδότησε την επιτυχία του Αζερμπαϊτζάν στον πόλεμο του 2020 στο Ναγκόρνο-Καραμπάχ.

Πηγές: ΑΠΕ-ΜΠΕ και The Associated Press

Ένα… εργοστάσιο αστεριών, που σχηματίζει αστέρια 180 φορές πιο γρήγορα από τον δικό μας Γαλαξία, εντόπισαν αστρονόμοι, ανακάλυψη που θα μπορούσε να βοηθήσει στην επίλυση ενός μακροχρόνιου γρίφου σχετικά με το πώς οι γαλαξίες αναπτύχθηκαν τόσο ραγδαία στο πρώιμο Σύμπαν.

Οι αστρονόμοι αποκάλυψαν το έως τώρα άγνωστο είδος ‘εργοστασίου’ αστεριών, μετρώντας τη θερμοκρασία ενός μακρινού γαλαξία που λάμπει έντονα σε υπερθερμασμένη κοσμική σκόνη.

Οι πρώτες γενιές αστεριών σχηματίστηκαν υπό συνθήκες πολύ διαφορετικές από οτιδήποτε μπορούμε να παρατηρήσουμε στο κοντινό Σύμπαν σήμερα. Οι επιστήμονες μελετούν αυτές τις διαφορές χρησιμοποιώντας ισχυρά τηλεσκόπια, όπως το τηλεσκόπιο ALMA, το οποίο μπορεί να ανιχνεύσει γαλαξίες τόσο μακρινούς που το φως τους φτάνει σε εμάς μετά από δισεκατομμύρια χρόνια.

Στη μελέτη, που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό «Monthly Notices of the Royal Astronomical Society», μια διεθνής ομάδα αστρονόμων με επικεφαλής τον μεταδιδακτορικό ερευνητή Τομ Μπακς του Τεχνολογικού Πανεπιστημίου Chalmers στη Σουηδία, μέτρησε τη θερμοκρασία ενός εξαιρετικά μακρινού ‘εργοστασίου αστεριών’, του γαλαξία Y1, ο οποίος απέχει 13 δισεκατομμύρια έτη φωτός από τη Γη.

Η μελέτη, που έγινε με το ALMA, έδειξε ότι η σκόνη του γαλαξία λάμπει σε θερμοκρασία 90 Kelvin (περίπου -180 βαθμούς Κελσίου). Ο Y1 παράγει αστέρια με εξαιρετικά γρήγορο ρυθμό, πάνω από 180 ηλιακές μάζες τον χρόνο, την ώρα που κατά μέσο όρο, ο Γαλαξίας μας, δημιουργεί μόνο μία περίπου ηλιακή μάζα ετησίως.

«Η θερμοκρασία είναι σίγουρα ψυχρή σε σύγκριση με τη σκόνη που συναντούμε στη Γη, αλλά είναι πολύ θερμότερη από οποιονδήποτε άλλο συγκρίσιμο γαλαξία που έχουμε δει», σημειώνει ένας από τους ερευνητές, ο αστρονόμος στο Πανεπιστήμιο Nagoya στην Ιαπωνία, Γιοΐτσι Ταμούρα, και προσθέτει: «Αυτό επιβεβαίωσε ότι είναι πραγματικά ένα ακραίο εργοστάσιο αστεριών. Παρόλο που είναι η πρώτη φορά που βλέπουμε έναν γαλαξία σαν κι αυτόν, πιστεύουμε ότι θα μπορούσαν να υπάρχουν πολύ περισσότεροι. ‘Εργοστάσια αστεριών’, όπως ο Y1, μπορεί να ήταν συνηθισμένα στο πρώιμο Σύμπαν».

Οι ερευνητές πιστεύουν ότι ο γαλαξίας Y1 μπορεί να βοηθήσει στην επίλυση ενός κοσμικού μυστηρίου. Προηγούμενες μελέτες έχουν δείξει ότι οι γαλαξίες στο πρώιμο Σύμπαν φαίνεται να έχουν πολύ περισσότερη σκόνη από ό,τι θα μπορούσαν να έχουν παράγει τα άστρα τους στο σύντομο χρονικό διάστημα της ύπαρξής τους. Οι αστρονόμοι έχουν προβληματιστεί γι’ αυτό, αλλά η ασυνήθιστη θερμοκρασία του Y1 φαίνεται να δίνει μια πιθανή εξήγηση.

«Οι γαλαξίες στο πρώιμο Σύμπαν φαίνεται να είναι πολύ νέοι για την ποσότητα σκόνης που περιέχουν. Αυτό είναι περίεργο, επειδή δεν έχουν αρκετά παλιά άστρα, γύρω από τα οποία δημιουργούνται οι περισσότεροι κόκκοι σκόνης. Αλλά μια μικρή ποσότητα θερμής σκόνης μπορεί να είναι εξίσου φωτεινή με μεγάλες ποσότητες ψυχρής σκόνης, και αυτό ακριβώς βλέπουμε στο Y1. Παρόλο που αυτοί οι γαλαξίες είναι ακόμα νέοι και δεν περιέχουν ακόμη πολλά βαριά στοιχεία ή σκόνη, αυτά που έχουν είναι ταυτόχρονα ζεστά και φωτεινά», εξηγεί η ερευνήτρια Λάουρα Σομοβίγκο από το Ινστιτούτο Flatiron και το Πανεπιστήμιο Columbia στις ΗΠΑ.

Της Μ. Κουζινοπούλου

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Σήμερα, Τετάρτη 12 Νοεμβρίου, στις 11.00 το πρωί, ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης θα συναντηθεί με τον πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκο Χριστοδουλίδη, στο πλαίσιο των εργασιών της 3ης Διακυβερνητικής Συνόδου Κύπρου-Ελλάδας, στο Μέγαρο Μαξίμου.

Θα ακολουθήσει η συνεδρίαση της Ολομέλειας της Διακυβερνητικής Συνόδου και στη συνέχεια οι δύο ηγέτες θα κάνουν δηλώσεις στον Τύπο.

Η τρίτη Διακυβερνητική Σύνοδος Ελλάδας-Κύπρου που λαμβάνει χώρα στην Αθήνα, δύο χρόνια μετά την επίσημη θεσμοθέτησή της από τον Κυριάκο Μητσοτάκη και τον Νίκο Χριστοδουλίδη το 2023 έχει σταθερά στόχο την εντατικοποίηση της συνεργασίας των δύο χωρών και τη διεύρυνσή της σε μια σειρά από τομείς, πέρα από την εξωτερική πολιτική, όπου η συνεργασία και ο συντονισμός Αθήνας-Λευκωσίας είναι διαρκής.

Σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, Περιβάλλον, Υγεία, Παιδεία, Μεταφορές, Ψηφιακή Πολιτική, Στεγαστική Πολιτική, Πολιτική Προστασία, Δικαιοσύνη, Πολιτισμός και Εξωτερική Πολιτική είναι μεταξύ των τομέων συνεργασίας που θα συζητηθούν από τους αρμόδιους υπουργούς Ελλάδας και Κύπρου με στόχο την ανάληψη συντονισμένων δράσεων στους αντίστοιχους τομείς, την εντατικοποίηση της συνεργασίας και την ανταλλαγή καλών πρακτικών.

Οι τελευταίες εξελίξεις στην περιοχή, το Κυπριακό μετά την εκλογή Τουφάν Ερχιουρμάν στην ηγεσία της τουρκοκυπριακής κοινότητας, αλλά και η ανάληψη καθηκόντων από την Κυπριακή Δημοκρατία Προεδρίας του Συμβουλίου της ΕΕ κατά το πρώτο εξάμηνο του 2026, αναμένεται να βρεθούν στο επίκεντρο της συνάντησης που θα έχει ο πρωθυπουργός με τον Πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας.

Αναμένεται ακόμη να συζητηθούν τα ενεργειακά, υπό το φως και των εξελίξεων των τελευταίων ημερών. Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, ο πρωθυπουργός αναμένεται να ενημερώσει τον κο Χριστοδουλίδη για τις συναντήσεις με Αμερικανούς αξιωματούχους και τις συμφωνίες που υπογράφηκαν στην Αθήνα και αναβαθμίζουν τον ρόλο της Ελλάδας γεωπολιτικά και ενεργειακά στην ευρύτερη περιοχή και μέχρι την Ουκρανία.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Η μετάβαση των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης προς κεφαλαιοποιητικά ή μικτά συνταξιοδοτικά συστήματα αποτελεί βασική προϋπόθεση για τη βιωσιμότητα των δημόσιων οικονομικών και την ενίσχυση της ευρωπαϊκής ανταγωνιστικότητας, σύμφωνα με νέα μελέτη του Κέντρου Φιλελεύθερων Μελετών (ΚΕΦΙΜ) και του European Liberal Forum (ELF) με τίτλο Future-Proofing the EU Budget: A Pension System for Our Common Future («Θωρακίζοντας τον προϋπολογισμό της ΕΕ: Ένα συνταξιοδοτικό σύστημα για το κοινό μας μέλλον»).

Τη μελέτη συνέταξε ο Γιώργος Αρχόντας, διευθυντής σπουδών στο Ευρωπαϊκό Ινστιτούτο Επικοινωνίας και μέλος του Επιστημονικού Συμβουλίου του ΚΕΦΙΜ. Σύμφωνα με τα ευρήματά της, η ΕΕ βρίσκεται αντιμέτωπη με μία από τις μεγαλύτερες δημοσιονομικές προκλήσεις των επόμενων δεκαετιών, καθώς η γήρανση του πληθυσμού καθιστά ολοένα και πιο δύσκολη τη βιωσιμότητα των διανεμητικών συστημάτων.

Τα κύρια ευρήματα της μελέτης, όπως παρατίθενται σε σχετικό δελτίο Τύπου, περιλαμβάνουν τα εξής:

• Οι συντάξεις αντιστοιχούν σε πάνω από το 75% των δαπανών κοινωνικής προστασίας στην ΕΕ, απορροφώντας έως και 15% του ΑΕΠ σε χώρες όπως η Ελλάδα, η Ιταλία και η Γαλλία. Η μείωση του πληθυσμού αναμένεται να επιβαρύνει περαιτέρω τα διανεμητικά συστήματα.

• Η καθυστέρηση στην ανάπτυξη κεφαλαιοποιητικών συστημάτων στερεί από την ευρωπαϊκή οικονομία περίπου 350 δισ. ευρώ ετησίως σε χαμένα επενδυτικά έσοδα.

• Χώρες όπως η Δανία, η Ολλανδία και η Ισλανδία αποδεικνύουν ότι τα κεφαλαιοποιητικά συστήματα ενισχύουν την ανάπτυξη και τη σταθερότητα.

Η μελέτη προτείνει ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο μεταρρυθμίσεων για μια βιώσιμη ευρωπαϊκή στρατηγική συντάξεων, το οποίο περιλαμβάνει:

• Αναθεώρηση του κριτηρίου του Μάαστριχτ, ώστε να συνυπολογίζονται οι υπόρρητες συνταξιοδοτικές υποχρεώσεις και να ενθαρρύνονται επενδύσεις στη μετάβαση.

• Ανάπτυξη ή διεύρυνση κεφαλαιοποιητικών πυλώνων από τα κράτη-μέλη, αξιοποιώντας βέλτιστες πρακτικές από τις πιο ανεπτυγμένες αγορές συντάξεων.

• Ενίσχυση των ατομικών και επαγγελματικών συνταξιοδοτικών λογαριασμών, ιδιαίτερα για τους νέους εργαζόμενους.

• Άρση κρατικών μονοπωλίων στη διαχείριση του δεύτερου πυλώνα συντάξεων και προώθηση του ανταγωνισμού και της καινοτομίας.

• Διοχέτευση των συνταξιοδοτικών αποταμιεύσεων σε παραγωγικές επενδύσεις, ευθυγραμμισμένες με την Πράσινη Συμφωνία και την Ψηφιακή Στρατηγική της ΕΕ.

• Καλλιέργεια του χρηματοοικονομικού εγγραμματισμού και ενίσχυση της εμπιστοσύνης των πολιτών στα κεφαλαιοποιητικά συστήματα.

• Σημαντική ενίσχυση της φορητότητας των συνταξιοδοτικών δικαιωμάτων για τους εργαζομένους που κινούνται εντός της ΕΕ.

Σε δήλωσή του, ο πρόεδρος του ΚΕΦΙΜ Νίκος Ρώμπαπας σημείωσε ότι «η μετάβαση σε κεφαλαιοποιητικά συστήματα είναι για την Ευρώπη προϋπόθεση δημοσιονομικής βιωσιμότητας και πράξη διαγενεακής δικαιοσύνης. Η συμπερίληψη στο κριτήριο του Μάαστριχτ για το χρέος των υπόρρητων συνταξιοδοτικών υποχρεώσεων, με την παράλληλη εξασφάλιση κινήτρων και τεχνογνωσίας για τη μετάβαση, θα επιτρέψει στους Ευρωπαίους να αποταμιεύσουν, να επενδύσουν και να οικοδομήσουν το μέλλον τους πάνω σε σταθερά θεμέλια».

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ