Σάββατο, 30 Αυγ, 2025

Στρατιωτικές στολές βγαλμένες μέσα από την ελληνική Ιστορία στον δήμο Γλυφάδας

Μία σπάνια συλλογή, που πλημμυρίζει από τη σύγχρονη ελληνική Ιστορία, εκτίθεται αυτή την εβδομάδα στο Παλαιό Δημαρχείο της Γλυφάδας. Με αφορμή την Εθνική Επέτειο, ο δήμος Γλυφάδας φιλοξενεί τη σπουδαία συλλογή αυθεντικών στολών, αλλά και αντικειμένων, του Στέφανου Μωραΐτη σε μία έκθεση με τίτλο «Η ιστορική εξέλιξη των στρατιωτικών στολών από το 1821 έως σήμερα».

Στην έκθεση, η οποία είναι ανοικτή στο κοινό με ελεύθερη είσοδο, θα ξεναγηθούν και οι μαθητές των οκτώ Γυμνασίων της πόλης, προκειμένου να έρθουν βιωματικά σε επαφή με όλα αυτά τα κειμήλια.

«Τα πολύτιμα συλλεκτικά εκθέματα, προσφέρουν εμπειρία ιστορική, γνωστική, αναμνησιακή και συνειδησιακή, αποτελούν ιερά σύμβολα, τα οποία συνδέονται αναπόσπαστα με τους μεγάλους και καθοριστικούς αγώνες του Έθνους», λέει ο δήμαρχος Γλυφάδας Γιώργος Παπανικολάου και προσθέτει: «Ευχαριστούμε τον συλλέκτη Στέφανο Μωραΐτη για την ευγενική του παραχώρηση στον δήμο μας».

Την ευθύνη και τον συντονισμό έχει η αντιδήμαρχος Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης και Νέας Γενιάς Άννυ Καυκά, η οποία λέει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ: «Είναι πολύ ενδιαφέρουσα έκθεση, με τόσο σημαντικά εκθέματα. Ο κος Μωραΐτης, και τον ευχαριστούμε γι’ αυτό, μας παραχώρησε 20 από τις στολές της συλλογής του, δυστυχώς δεν χωρούσαν περισσότερες στον χώρο που έχουμε διαθέσιμο. Η κάθε στολή έχει πάνω και περιγραφή, από ποιον πόλεμο είναι και άλλα χρήσιμα στοιχεία. Είπαμε να κάνουμε την έκθεση με ευκαιρία την 25η Μαρτίου, ανήμερα της Εορτής στο Παλαιό Δημαρχείο, από όπου περνά και η παρέλαση. Και τελικά αποφασίσαμε να την επεκτείνουμε όλη την εβδομάδα».

Για τις επισκέψεις των μαθητών, η κα Καυκά αναφέρει: «Bάλαμε δημοτική συγκοινωνία για τα οκτώ Γυμνάσια της πόλης μας, να πηγαίνουν και να έρχονται, ώστε να δουν οι μαθητές αυτή την έκθεση. Η έκθεση έχει μεγάλη σημασία ειδικά για τους μαθητές, γιατί είναι άλλο να διαβάζεις την Ιστορία στα βιβλία και άλλο να τη βλέπεις και να μαθαίνεις βιωματικά γι’ αυτούς που πολέμησαν.»

«Κάθε στολή έχει να πει μια μικρή ιστορία»

Την ξενάγηση στη συλλογή του στην έκθεση του δήμου Γλυφάδας αναλαμβάνει ο ίδιος ο συλλέκτης. Ο κος Μωραΐτης λέει αρχικά στο ΑΠΕ-ΜΠΕ: «Είναι η 7η έκθεση που κάνω και μάλιστα έχει προηγηθεί μια και στο Πολεμικό Μουσείο. Η συλλογή διαθέτει 300 στολές, ανάμεσά τους και ξένες, διαθέτει και αντικείμενα, παράσημα κ.ά.»

Και στη συνέχεια εξηγεί πώς ξεκίνησε αυτή η συλλογή: «Σχεδόν 30 χρόνια συλλέγω. Γυρνούσα κάποτε στο Μοναστηράκι και έβλεπα στρατιωτικές στολές εκεί παρατημένες σαν πεταμένες και τις λυπόμουν, γιατί σκεφτόμουν την ιστορική αξία τους. Έτσι άρχισα να τις μαζεύω. Επιλεκτικά μάζευα από τότε, δεν είχα και τόσα χρήματα, όμως μέσα από τις εκθέσεις που έκανα, άρχισαν να με πλησιάζουν συγγενείς και απόγονοι και να μου λένε πως έχουν στολές δικών τους ανθρώπων μέσα σε μπαούλα και πως ήθελαν να τις προσφέρουν στη συλλογή. Συνεισέφεραν έτσι πολλοί, όπως ο ναύαρχος Πετράκης κ.ά. Έγιναν πολλές δωρεές κι έτσι άρχισε να μεγαλώνει η συλλογή.»

Ως προς το τι περιλαμβάνει η συλλογή του, μας απαντά: «Η παλαιότερη είναι μια γνήσια φορεσιά του 1821, πλήρης με όλα τα εξαρτήματα και μ’ ένα γιαταγάνι τούρκικο, το οποίο μάλιστα έχει πολεμήσει. Αναφέρει πάνω ημερομηνία. Από τα οθωνικά χρόνια δεν βρίσκεις εύκολα στολές, έτσι η συλλογή έχει στολές από τους Βαλκανικούς Πολέμους, από το έπος του ’40 και όλη αυτή τη δεκαετία, υπάρχει και στολή αντάρτη στη συλλογή μου, και μετά οι δεκαετίες του ’50 και του ’60.

»Στο Πολεμικό Μουσείο εκτέθηκαν 33 στολές από όλη τη συλλογή, γιατί εκεί συμπλήρωναν τη συλλογή του Μουσείου. Τώρα θα εκτεθούν 20 στολές, γιατί τόσες επιτρέπει ο χώρος, σίγουρα όμως δεν μπορείς να παρουσιάσεις όλη την Ιστορία μέσα από 20 στολές. Η έκθεση αφορά στην εξέλιξη της στρατιωτικής στολής, δηλαδή πώς από τη φουστανέλα φτάσαμε στη σύγχρονη εποχή.»

Στο σημείο αυτό, ο κος Μωραΐτης επισημαίνει: «Μπορούμε να δούμε πολλά μέσα από τις στολές, βλέπουμε για παράδειγμα ακόμη και τον γενικό σωματότυπο του Έλληνα ανάλογα με την εποχή, πώς ήταν μέχρι τη δεκαετία του ’50 και πώς μετά άρχισε να ψηλώνει. Η στολή αποτελεί από μόνη της μία μαρτυρία και της εποχής και του ανθρώπου που τη φορούσε. Κάθε στολή κάτι έχει να περιγράψει, κάθε στολή έχει να πει μία μικρή ιστορία».

Για το μεράκι που προϋποθέτει μία τέτοια προσπάθεια ετών, λέει: «Είναι ένα χόμπι αυτή η συλλογή, ένα χόμπι που εξελίχθηκε σε αγάπη. Αυτοί οι άνθρωποι έβαλαν τα στήθια τους μπροστά κι εμείς οφείλουμε να τους θυμόμαστε. Η δική μου έκθεση είναι ακριβώς αυτό, το ότι εμείς δεν ξεχνάμε, τους θυμόμαστε και τους τιμάμε για την προσφορά τους στην πατρίδα μας. Και γι’ αυτό έχει μεγάλη σημασία να βλέπουν την έκθεση τα παιδιά, να μαθαίνουν και να μην ξεχάσουν. Είναι πολύ σημαντικό για τα παιδιά να έρθουν και να τη δουν».

Και στο τέλος προσθέτει: «Ως συλλέκτης, δέχομαι την Ιστορία όπως γράφτηκε. Έτσι γράφτηκε κι εγώ συλλέγω τα αντικείμενα που έμειναν πίσω, για να μαρτυρούν αυτή την Ιστορία. Και με την έκθεση είναι σαν να κάνουμε μία επιστροφή στον χρόνο».

Η έκθεση ξεκίνησε χτες Δευτέρα (24/3) και θα διαρκέσει όλη την εβδομάδα έως και την Παρασκευή (28/3). Κατά τις ημέρες Δευτέρα, Τετάρτη, Πέμπτη και Παρασκευή λειτουργεί σε 12ωρη βάση, από τις 8 το πρωί έως τις 8 το βράδυ. Σήμερα Τρίτη, ανήμερα της Εθνικής Επετείου, λειτουργεί από τις 9 το πρωί έως τις 5 το απόγευμα.

Του Δημ. Βασιλόπουλου

Ο αντίκτυπος της δυσλεξίας στις σχολικές επιδόσεις

Η δυσλεξία είναι μία από τις πιο κοινές μαθησιακές δυσκολίες, που επηρεάζει την ικανότητα ενός παιδιού να διαβάζει, να γράφει και να κατανοεί γραπτά κείμενα. Δεν σχετίζεται με το επίπεδο νοημοσύνης, αλλά με τον τρόπο που ο εγκέφαλος επεξεργάζεται τις γλωσσικές πληροφορίες. Στο σχολικό περιβάλλον, η δυσλεξία μπορεί να έχει σημαντικό αντίκτυπο στις επιδόσεις των μαθητών, επηρεάζοντας τα ακαδημαϊκά αποτελέσματα και την αυτοπεποίθηση.

Πώς επηρεάζει η δυσλεξία τη μάθηση

Η δυσλεξία παρεμποδίζει ιδιαίτερα την ταχεία αναγνώριση λέξεων, καθιστώντας την ανάγνωση αργή και γεμάτη λάθη. Οι μαθητές με δυσλεξία αντιμετωπίζουν δυσκολίες στις ακόλουθες πτυχές της μάθησης:

Ανάγνωση: Τα παιδιά με δυσλεξία έχουν προβλήματα στην αποκρυπτογράφηση των λέξεων, με αποτέλεσμα την αποσπασματική ανάγνωση και τις δυσκολίες στην κατανόηση του κειμένου. Ακόμα και όταν έχουν μάθει τα γράμματα και τους σχετικούς ήχους, δυσκολεύονται να αναγνωρίσουν γρήγορα οικείες λέξεις.

Γραφή: Τα συχνά ορθογραφικά λάθη και η δυσκολία σχηματισμού σωστών προτάσεων είναι κοινά στους μαθητές με δυσλεξία. Μπορεί να αντιστρέφουν τα γράμματα ή να δυσκολεύονται να οργανώσουν τις σκέψεις τους γραπτώς.

Μνήμη εργασίας: Πολλοί μαθητές με δυσλεξία δυσκολεύονται να συγκρατήσουν πληροφορίες, ιδίως όταν πρέπει να επεξεργαστούν πολλές οδηγίες ταυτόχρονα. Αυτό επηρεάζει τις επιδόσεις σε γραπτά τεστ και αξιολογήσεις.

Μαθηματικά: Αν και η δυσλεξία συνδέεται κυρίως με δυσκολίες στην ανάγνωση, μπορεί επίσης να επηρεάσει τα μαθηματικά. Οι μαθητές μπορεί να έχουν προβλήματα στην κατανόηση των εκφωνήσεων των προβλημάτων, στην αναγνώριση αριθμών και στην εκτέλεση σύνθετων μαθηματικών πράξεων.

Όλες αυτές οι δυσχέρειες συμβάλλουν στη διακύμανση των ακαδημαϊκών επιδόσεων, και χωρίς κατάλληλη παρέμβαση μπορεί να προκύψει απογοήτευση και απώλεια κινήτρων για μάθηση. Η δυσλεξία δεν συνδέεται πάντα άμεσα με το δείκτη νοημοσύνης, αλλά με την πάροδο του χρόνου και ελλείψει κατάλληλης αντμετώπισης, μπορεί να τον επηρεάσει.

Ο συναισθηματικός και κοινωνικός αντίκτυπος της δυσλεξίας στο σχολικό περιβάλλον

Εκτός από τις ακαδημαϊκές δυσκολίες, η δυσλεξία μπορεί να έχει σημαντικό συναισθηματικό αντίκτυπο στους μαθητές. Καθώς αντιμετωπίζουν συνεχείς μαθησιακές προκλήσεις, μπορεί να αναπτύξουν συναισθήματα απογοήτευσης, άγχους, ακόμη και χαμηλής αυτοεκτίμησης.

Έλλειψη αυτοπεποίθησης: Τα παιδιά με δυσλεξία συχνά γνωρίζουν ότι δυσκολεύονται περισσότερο να διαβάσουν και να γράψουν σε σύγκριση με τους συνομηλίκους τους, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει σε αίσθημα κατωτερότητας.

Σχολικό άγχος: Τα τεστ, οι εργασίες και το υποχρεωτικό διάβασμα μπορούν να γίνουν πηγές άγχους για έναν μαθητή με δυσλεξία, ιδίως αν δεν λαμβάνει επαρκή υποστήριξη από τους δασκάλους.

Κοινωνική απομόνωση: Οι μαθησιακές δυσκολίες μπορεί επίσης να επηρεάσουν τις σχέσεις με τους συνομηλίκους. Ορισμένοι μαθητές με δυσλεξία αποφεύγουν να διαβάζουν δυνατά ή να συμμετέχουν σε δραστηριότητες που περιλαμβάνουν γραφή, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει σε κοινωνική απομόνωση.

Για να καταπολεμηθούν αυτές οι επιπτώσεις, είναι σημαντικό τόσο οι εκπαιδευτικοί όσο και οι γονείς να δημιουργήσουν ένα μαθησιακό περιβάλλον όπου το παιδί θα νιώθει υποστήριξη και ενθάρρυνση. Η ενθάρρυνση των δυνατών σημείων του μαθητή και η χρήση εναλλακτικών μεθόδων διδασκαλίας μπορούν να κάνουν σημαντική διαφορά στην πρόοδό του.

Μέθοδοι υποστήριξης μαθητών με δυσλεξία

Για να βοηθηθούν οι μαθητές με δυσλεξία να βελτιώσουν τις σχολικές τους επιδόσεις, είναι σημαντικό να υιοθετηθούν μέθοδοι προσαρμοσμένες στις ιδιαίτερες ανάγκες τους. Μεταξύ των πιο αποτελεσματικών στρατηγικών είναι οι εξής:

Πολυαισθητηριακές μέθοδοι μάθησης: Η χρήση ενός συνδυασμού οπτικών, ακουστικών και απτικών μεθόδων μπορεί να βοηθήσει τα παιδιά να μάθουν τα γράμματα και τους ήχους πιο εύκολα. Για παράδειγμα, το γράψιμο λέξεων στην άμμο ή η χρήση καρτών με εικόνες μπορεί να διευκολύνει την αναγνώριση γραμμάτων.

Υποστηρικτικές τεχνολογίες: Το λογισμικό για ανάγνωση με δυνατή φωνή, οι εφαρμογές αναγνώρισης ομιλίας και οι ειδικές γραμματοσειρές για τους δυσλεκτικούς μπορούν να κάνουν τη μάθηση πιο προσιτή.

Επιπλέον χρόνος στις εξετάσεις: Πολλά σχολεία επιτρέπουν στους μαθητές με δυσλεξία να έχουν παρατεταμένο χρόνο στις αξιολογήσεις, για να επεξεργάζονται τις πληροφορίες χωρίς πίεση χρόνου.

Εξατομικευμένη υποστήριξη: Οι καθηγητές μπορούν να προσφέρουν επιπλέον διδασκαλία και οι γονείς μπορούν να συνεργαστούν με ειδικούς εκπαιδευτικούς για να καταρτίσουν ένα εξατομικευμένο σχέδιο μάθησης.

Ενθάρρυνση της ανάγνωσης: Η ανάγνωση για ευχαρίστηση, με κείμενα προσαρμοσμένα στο επίπεδο του παιδιού, μπορεί να βελτιώσει σταδιακά τις αναγνωστικές δεξιότητες και να μειώσει το άγχος που συνδέεται με την ανάγνωση.

Η δυσλεξία δεν αποτελεί ανυπέρβλητο εμπόδιο στην εκπαιδευτική διαδικασία. Με τη σωστή υποστήριξη και τις σωστές μεθόδους, τα παιδιά με δυσλεξία μπορούν να επιτύχουν και στο σχολείο και στη ζωή. Το πιο σημαντικό είναι να τα αντιμετωπίζουμε με κατανόηση, να τα υποστηρίζουμε και να τα παρακινούμε να αναπτύξουν τις δεξιότητές τους με τον δικό τους ρυθμό.

Δ. Μιχαηλίδου: Παγκόσμια Ημέρα Συνδρόμου Down – Όλοι διαφορετικοί, όλοι ίσοι

Παγκόσμια Ημέρα για το Σύνδρομο Down σήμερα και η υπουργός Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, Δόμνα Μιχαηλίδου, επισκέφθηκε το πρωί το Κοινοβούλιο συνοδευόμενη από τέσσερα παιδιά με σύνδρομο Down και τους συνοδούς τους. Η απόφαση της υπουργού να φιλοξενήσει τα άτομα με σύνδρομο Down στον «ναό της Δημοκρατίας», αντί η ίδια να επισκεφτεί κάποιο ίδρυμα, αποτελεί μία ισχυρή συμβολική κίνηση, που στόχο έχει την ευαισθητοποίηση και την ενημέρωση του κοινού για τα δικαιώματα και την ένταξη των ατόμων με αναπηρία στην κοινωνία.

Τα παιδιά με σύνδρομο Down, δύο εκ των οποίων είναι αθλητές των Παραολυμπιακών Αγώνων και δύο από «Το Εργαστήρι»-Σύλλογος Γονέων, Κηδεμόνων και Φίλων ΑμεΑ, και τους συνοδούς τους, υποδέχθηκε εγκάρδια ο αντιπρόεδρος της Βουλής, Θανάσης Μπούρας. Η Δόμνα Μιχαηλίδου ξενάγησε στους χώρους του Κοινοβουλίου τα παιδιά και τους συνοδούς τους, ενώ είχε την ευκαιρία να συζητήσει μαζί τους στο εντευκτήριο της Βουλής.

Με αφορμή την επίσκεψη, η υπουργός δήλωσε: «Η αλλαγή της αντίληψης για την αναπηρία είναι αναγκαία και επιτακτική. Πρέπει να επικεντρωθούμε στην ισότιμη διαβίωση και ένταξη των ατόμων με αναπηρία στον κοινωνικό και οικονομικό ιστό της χώρας. Η αναγνώριση της διαφορετικότητας, είναι απαραίτητη προϋπόθεση για μία κοινωνία χωρίς αποκλεισμούς, που εξασφαλίζει σε όλους ισότιμη πρόσβαση και ευκαιρίες. Στόχος μας είναι εξασφαλίσουμε την κοινωνική και οικονομική ενσωμάτωση των ατόμων με αναπηρία». Όλοι διαφορετικοί, όλοι ίσοι, τόνισε.

Στο πλαίσιο της επίτευξης αυτών των στόχων, η Δόμνα Μιχαηλίδου υπενθύμισε ότι υλοποιούνται συγκεκριμένες δράσεις, όπως το πρόγραμμα Προσωπικού Βοηθού και η Πρώιμη Παρέμβαση του Δικτύου Αναπτυξιακής Θεραπείας (ΔΑΘ). «Πρόκειται», είπε η υπουργός, «για δύο δράσεις που παρέχουν ουσιαστική υποστήριξη και δημιουργούν τις προϋποθέσεις για μια πιο ισότιμη συμμετοχή των ατόμων με αναπηρία στην κοινωνική ζωή».

Η Δόμνα Μιχαηλίδου ανακοίνωσε επίσης ότι ο αριθμός των ατόμων που θα ωφεληθούν από το πρόγραμμα Προσωπικού Βοηθού θα αυξηθεί, καθώς 500 επιπλέον άτομα θα αποκτήσουν αυτό το δικαίωμα. Ήδη, 1.332 συμπολίτες μας απέκτησαν τον προσωπικό τους βοηθό.

Ειδική αναφορά έκανε η υπουργός και στο πρόγραμμα «Πρώιμη Παρέμβαση», μία σημαντική δράση συνολικού προϋπολογισμού 35 εκατ. ευρώ, η οποία ξεκινά το φθινόπωρο και θα ωφελήσει 2.500 παιδιά ηλικίας 0-6 ετών. Παράλληλα, σχεδιάζεται η υλοποίηση ενός ακόμη προγράμματος για την υποστηριζόμενη απασχόληση ατόμων με διαταραχές στο φάσμα του αυτισμού.

«Με αυτές τις πρωτοβουλίες, αλλά και άλλες που έχουμε προγραμματίσει», δήλωσε η Δόμνα Μιχαηλίδου, «προχωράμε στην υλοποίηση των δεσμεύσεών μας για την πλήρη και ισότιμη συμμετοχή των ατόμων με αναπηρία σε όλους τους τομείς της κοινωνικής και οικονομικής ζωής της χώρας».

Οικογενειακό δέντρο: Εξερευνώντας την οικογενειακή ιστορία και γενεαλογία μαζί με τα παιδιά

Το να ‘σκάψετε’ μαζί τις ρίζες της οικογένειάς σας είναι ένας διασκεδαστικός και συναρπαστικός τρόπος για να ενδυναμώσετε τις σχέσεις σας – η διαδικασία αυτή βοηθάει στην καλλιέργεια του αισθήματος της ικανοποίησης των παιδιών σας και στην ενίσχυση της αυτοεκτίμησης και της αυτοπεποίθησης τους. Ο Στέφαν Γουόλτερς, ένας οικογενειακός θεραπευτής με έδρα το Λονδίνο, δήλωσε: «Όλοι νιώθουμε πιο δυνατοί εάν αποτελούμε μέρος μίας ταπισερί. Μια κλωστή από μόνη της είναι αδύναμη, αλλά, υφασμένη σε κάτι μεγαλύτερο, περιτριγυρισμένη από άλλες κλωστές, είναι πιο δύσκολο να ξετυλιχτεί».

Το βιβλίο του Άιρα Γούλφμαν «Μήπως οι άνθρωποι μεγαλώνουν στα γενεαλογικά δέντρα;» είναι μια εξαιρετική εισαγωγή για να εξοικειωθείτε εσείς και τα παιδιά σας με τους όρους που χρησιμοποιούνται συνήθως, που θα σας καθοδηγήσει στη γενεαλογική σας έρευνα.

Βασιστείτε στην αφήγηση παραμυθιών

Κάθε πολιτισμός μεταδίδει την οικογενειακή ιστορία και τις παραδόσεις στις νεότερες γενιές μέσω των παραμυθιών και των λαϊκών μύθων. Τα παραμύθια των ιθαγενών Ουαμπανοάγκ, για παράδειγμα, συχνά επικεντρώνονται σε θρύλους, στη δημιουργία και στις πνευματικές πεποιθήσεις, στην ηθική, στις επιτυχίες και προκλήσεις των προγόνων και στην πεποίθηση τους ότι όλα τα ζωντανά πράγματα συνδέονται μεταξύ τους.

Οι Γιορούμπα της Νιγηρίας ακούνε παραμύθια έξω, κάτω από το φεγγάρι και τα αστέρια. Τα θέματα των ιστοριών επικεντρώνονται σε ζώα που μιλούν και ενεργούν όπως οι άνθρωποι, σε θρησκευτικές τελετουργίες και ιστορίες για θεότητες, με σκοπό να διδάξουν την πολιτιστική κληρονομιά, τις αξίες και την ηθική.

Προσελκύστε το ενδιαφέρον των παιδιών με την αφήγηση οικογενειακών ιστοριών. Από την πλευρά της μητέρας μου, μπορώ να εντοπίσω τις ρίζες της οικογένειας μου μέχρι τα τέλη της δεκαετίας του 1700: ένας νεαρός στρατιώτης ονόματι Πήτερ, υπηρέτησε στο Σύνταγμα Τυφεκιοφόρων της Πενσυλβάνια, κατά τη διάρκεια της Αμερικανικής Επανάστασης. Μπορεί να ήταν ένας από τους πολλούς που ταξίδεψαν στον Καναδά για να βοηθήσουν τον Μπένεντικτ Άρνολντ να κατακτήσει το Κεμπέκ. Δεν έφτασαν όλοι οι στρατιώτες τόσο μακριά στον βορρά πριν η αποστολή ακυρωθεί.

Σκεφτείτε τα παιδικά σας χρόνια και τα παιδικά χρόνια των γονιών και των παππούδων σας, επιλέξτε μερικές ιστορίες που είναι διασκεδαστικές ή γεμάτες δράση και αγωνία, και καθίστε με τα παιδιά σας για μια αξέχαστη ώρα αφηγήσεων. Δείξτε τους φωτογραφίες για να τα βοηθήσετε να συνδέσουν ονόματα και πρόσωπα με τους συγγενείς στις ιστορίες σας.

Διοργανώστε διασκεδαστικές δραστηριότητες

Εμπλέξτε τα παιδιά σας σε μερικές διασκεδαστικές γενεαλογικές δραστηριότητες για να εμπλουτίσετε τις ιστορίες σας και να καταγραφούν καλύτερα στη μνήμη τους.

Φτιάξτε μαζί ένα οικογενειακό δέντρο. Σχεδιάστε ένα μεγάλο δέντρο με πολλά κλαδιά σε ένα μεγάλο χαρτόνι. Κόψτε φύλλα από χαρτί για κολάζ, ένα για κάθε μέλος της οικογένειας. Πάνω στα φύλλα, γράψτε τα ονόματα των προγόνων σας μαζί με τις ημερομηνίες γέννησης και θανάτου. Κολλήστε το στον τοίχο σε ένα εύκολα προσβάσιμο και ορατό σημείο του σπιτιού σας. Εναλλακτικά, μπορείτε να δοκιμάσετε το δωρεάν πρόγραμμα δημιουργίας οικογενειακών δέντρων του Canva ή να επισκεφθείτε την Οικογενειακή Αναζήτηση για δωρεάν εκτυπώσιμα πρότυπα οικογενειακών δέντρων.

Επισκεφθείτε τον εκτυπώσιμο παγκόσμιο χάρτη (printable world map) για δωρεάν χάρτες ηπείρων, παγκόσμιο χάρτη και χάρτη των Ηνωμένων Πολιτειών. Δώστε στα παιδιά σας στοιχεία, ξεκινώντας με γενικές υποδείξεις και στη συνέχεια με πιο συγκεκριμένες υποδείξεις, μέχρι τα παιδιά σας να μπορούν να εντοπίσουν τη χώρα και την πόλη ή το χωριό όπου γεννήθηκαν οι διάφοροι προγονοί τους. Σημειώστε τα στους χάρτες.

ZoomInImage
(Roman Samborskyi/Shutterstock)

 

Ενθαρρύνετε τα παιδιά σας να πάρουν συνεντεύξεις από μεγαλύτερους συγγενείς, όπως παππούδες, γιαγιάδες, προπαππούδες, θείες και θείους. Μπορούν να χρησιμοποιήσουν αυτές τις πληροφορίες για να δημιουργήσουν ένα λεύκωμα, μία οικογενειακή εφημερίδα ή ένα ενημερωτικό δελτίο ή ακόμη και ένα βιβλίο με συλλογές.

Ετοιμάστε μαζί με τα παιδιά μερικά νόστιμα παραδοσιακά φαγητά από τους τόπους καταγωγής των προγόνων σας. Οι παππούδες μου από την πλευρά του πατέρα μου, ο Γιόχαν και η Κλάρα, γεννήθηκαν στην Αυστρία στα τέλη του 1800. Ήρθαν στην Αμερική το 1920 και εγκαταστάθηκαν στην ανατολική Πενσυλβάνια. Κάθε χρόνο τα Χριστούγεννα, όλη η οικογένεια μαζευόταν στο σπίτι τους για μία μεγάλη γιορτή και συζητήσεις. Το πιο σημαντικό κομμάτι της παράδοσης ήταν ένα νόστιμο, παραδοσιακό, σπιτικό στρούντελ, φυσικά.

Για έμπνευση σε γεύματα, επισκεφθείτε τον ιστότοπο Challenge Fifty Two, όπου η Σάλι μοιράζεται μία συνταγή από κάθε χώρα του κόσμου. Ή επισκεφθείτε το Barefoot in Jandals και ικανοποιήστε την όρεξή σας για γκλυκό με νόστιμες συνταγές ζαχαροπλαστικής από όλο τον κόσμο.

Ενισχύστε τις γνωσιακές δεξιότητες των παιδιών σας

Εκτός από τα κοινωνικά οφέλη, η εξερεύνηση της γενεαλογίας βοηθά τα παιδιά να ενισχύσουν βασικές ακαδημαϊκές δεξιότητες.

Η εμβάθυνση στη γενεαλογική έρευνα ενισχύει την κριτική σκέψη και τις δεξιότητες επίλυσης προβλημάτων. Απαιτεί από τα παιδιά να συγκρίνουν και να αντιπαραβάλλουν πληροφορίες από πολλαπλές πηγές και να αναλύσουν αυτές τις πληροφορίες για να αποκτήσουν βαθύτερη κατανόηση.

Η αφήγηση παραμυθιών εμπλουτίζει το λεξιλόγιο τους και ενισχύει τις δεξιότητες ομιλίας τους. Η ακρόαση γυμνάζει πολύ τον εγκέφαλο τους, καθώς δημιουργούν εικόνες και χαρακτήρες με τη φαντασία τους. Η ιστορία και η γεωγραφία αποκτούν νόημα, καθώς τα παιδιά συνδέουν τα προηγούμενα μαθήματα με ευρύτερες ιστορικές εποχές και συγκεκριμένα γεγονότα.

Η γενεαλογία είναι ένα συναρπαστικό μείγμα ιστορίας και μυστηρίου. Το να εξερευνήσετε τις ρίζες της οικογένειάς σας δεν απαιτεί φτυάρια και δεν θα αφήσει λασπωμένα ίχνη στα πατώματα σας – οπότε φωνάξτε τα παιδιά σας και αρχίστε να ‘σκάβετε’.

Ημέρα Φροντιστή ατόμων με άνοια στο Μέγαρο Μουσικής

Την Πέμπτη 20 Μαρτίου, με αφορμή την Ημέρα Φροντιστή ατόμων με άνοια, η Εταιρεία Alzheimer Αθηνών και το Μέγαρο Μουσικής Αθηνών συμπράττουν, για μια ακόμα χρονιά, σε μια ημερίδα ενημέρωσης και υποστήριξης για την κοινότητα των φροντιστών. Η εκδήλωση φιλοξενείται στην αίθουσα «Δημήτρης Μητρόπουλος» του Μεγάρου Μουσικής ως μια ανοιχτή πρόσκληση σε οικογενειακούς φροντιστές ατόμων με άνοια. Σύμφωνα με τους διοργανωτές, η ίδρυση, η λειτουργία και το έργο της Εταιρείας Alzheimer Αθηνών ταυτίζεται με την έγνοια για τον φροντιστή/την φροντίστρια του ατόμου με άνοια. Η θέσπιση της Ημέρας Φροντιστή αντανακλά την ανάγκη υπενθύμισης πως και οι φροντιστές χρήζουν μέριμνας.

Η πρόεδρος της Εταιρείας Alzheimer Αθηνών και πρόεδρος του Εθνικού Παρατηρητηρίου για την ‘Ανοια και τη νόσο Alzheimer Δρ Παρασκευή Σακκά θα μιλήσει για την άνοια στην Ελλάδα σήμερα, τα νέα φάρμακα, εγκεκριμένα πλέον και στην Ευρώπη, με μονοκλωνικά αντισώματα που σηματοδοτούν μια νέα εποχή θεραπείας της νόσου και για τις τελευταίες επιστημονικές εξελίξεις στον χώρο της άνοιας. Στο βήμα θα βρεθούν και οι ‘πρωταγωνιστές’ της ημέρας: οι φροντιστές ατόμων με άνοια, ανοιχτοί να μιλήσουν για τις προκλήσεις και τις θετικές στιγμές της καθημερινότητας τους αλλά και τις διαθέσιμες πηγές βοήθειας, ενισχύοντας την ορατότητα και τον ρόλο τους μέσα στην κοινωνία.

Το κοινό θα έχει τη δυνατότητα συμμετοχής σε διάλογο, υποβάλλοντας ερωτήματα, θέτοντας τους προβληματισμούς του μέσα από το λυτρωτικό μοίρασμα κοινών εμπειριών. Ας μην ξεχνάμε πως σήμερα στην Ελλάδα ζουν 250.000 άτομα με άνοια και 350.000 άτομα με Ήπια Νοητική Διαταραχή (προστάδιο της άνοιας). Συναθροίζοντας τα πρόσωπα του οικείου περιβάλλοντος που μεριμνούν για την ποιοτική τους διαβίωση, η άνοια αφορά σε 1,5 εκατομμύριο Έλληνες πολίτες.

Η ημερίδα θα κλείσει μουσικά, με ένα πρόγραμμα σε επιμέλεια του Χρήστου Ζερμπίνου και της Ηλιάνας Ρούσου, οι οποίοι συμμετέχουν αφιλοκερδώς. Η συμμετοχή στην εκδήλωση είναι δωρεάν με απαραίτητη τη δήλωση συμμετοχής στο 2107013271 ή ηλεκτρονικά.

Περισσότερες πληροφορίες στην ιστοσελίδα www.alzheimerathens.gr ή στο 2107013271.

«Flow»: Μία ταινία για τη ροή της ζωής, μέσα από τα μάτια μίας γάτας

Η ταινία που κάνει τη διαφορά φέτος στον χώρο του animation είναι το «Flow», η ιστορία μιας γάτας «που δεν φοβόταν το νερό», όπως αποδίδεται στα ελληνικά ο τίτλος, του Λετονού Γκιντς Ζιλμπαλόντις.

Flow σημαίνει ροή – η ροή των πραγμάτων, των καταστάσεων, του νερού. Αυτά είναι τα βασικά συστατικά της ταινίας, η οποία απευθύνεται και στο ενήλικο κοινό, αφού θα μπορούσε να την περιγράψει κανείς ως ποιητικό σχολιασμό πάνω στη ζωή.

Πρόκειται για μία ανεξάρτητη συμπαραγωγή από τη Λετονία, τη Γαλλία και το Βέλγιο, η οποία έχει κερδίσει πλήθος βραβείων μέχρι τώρα, περιλαμβανομένου και του Όσκαρ Καλύτερης Ταινίας Κινουμένων Σχεδίων 2025, ενώ ήταν και η υποψηφιότητα της Λετονίας για Όσκαρ Καλύτερης Ξένης Ταινίας. Παρουσιάστηκε για πρώτη φορά στις Κάννες τον Μάιο του 2024 και στις αίθουσες της Λετονίας τον Αύγουστο του ίδιου έτους, όπου και σημείωσε τεράστια επιτυχία, ξεπερνώντας ακόμα και ξένα, σημαντικά φιλμ.

Αυτές τις ημέρες προβάλλεται και στους ελληνικούς κινηματογράφους. Αξίζει να τη δει κανείς στη μεγάλη οθόνη, αφού το εικαστικό μέρος είναι ιδιαίτερα προσεγμένο. Είναι επίσης ιδανική για συζήτηση με τα παιδιά σας, αφού χρησιμοποιεί πολλά σύμβολα και υπάρχουν κενά στην αφήγηση τα οποία καλείται ο θεατής να συμπληρώσει με τις γνώσεις και τη φαντασία του.

Πλοκή

Η ταινία παρακολουθεί μία γάτα και τα όσα της συμβαίνουν όταν το μέρος όπου ζει καλύπτεται από νερό. Λίγα μαθαίνουμε για αυτήν την πλημμυρίδα, αφού η ιστορία δίνεται από την «οπτική γωνία της γάτας, η οποία δεν έχει ιδέα για αυτά τα πράγματα», όπως λέει ο σκηνοθέτης σε ανάρτησή του στο Instagram. Ωστόσο, μάς δίνει ορισμένα στοιχεία για να μαντέψουμε.

Πριν έρθει το νερό, βλέπουμε τη γάτα να περιδιαβαίνει σε ένα απροσδιόριστο μέρος, χαρακτηριστικό του οποίου είναι η πλούσια βλάστηση, δίπλα σε έναν ποταμό. Εκεί συναντά μία αγέλη σκύλων, που αρχίζουν να την κυνηγούν όταν τους κλέβει ένα από τα ψάρια που έπιασαν. Το κυνήγι διακόπτεται απότομα από το φουσκωμένο ποτάμι που έρχεται με ορμή, παρασύροντας τα ζώα στο πέρασμα του.

Η γάτα γλιτώνει και καταφέρνει να φτάσει στο σπίτι όπου μένει. Αυτό είναι ένα ανθρώπινο σπίτι, το πρώτο σημάδι ανθρώπινης παρουσίας που μας δείχνει η ταινία. Αλλά είναι εγκαταλελειμμένο, με έναν σπασμένο φεγγίτη και σχέδια αφημένα πάνω στο τραπέζι, σαν να έφυγε για λίγο ο ένοικός του. Στην αυλή υπάρχουν στημένα αγάλματα γάτων, σε διάφορα μεγέθη και πόζες.

Flow movie still
Στιγμιότυπο από το «Flow» του Γκιντς Ζιλμπαλόντις.

 

Ούτε αυτό είναι ένα ασφαλές καταφύγιο. Το νερό ανεβαίνει και το σπίτι κάποια στιγμή καλύπτεται από νερό. Η γάτα βρίσκει προσωρινό καταφύγιο στην κορυφή ενός υψώματος, όπου είναι σκαλισμένο ένα υπερμεγέθες γλυπτό γάτας, αλλά το νερό το καλύπτει και αυτό. Τελικά, η γάτα σώζεται χάρη σε μία βάρκα με πορτοκαλί πανί που φέρνει το ρεύμα προς το μέρος της.

Η βάρκα δεν είναι άδεια. Μέσα βρίσκεται ένα καπιβάρα – ζώο της Λατινικής Αμερικής – που δέχεται τη γάτα. Στην παρέα τους θα προστεθούν σταδιακά ένας λεμούριος, ένας σκύλος και ένα πουλί τοξότης, που θα αναλάβει να οδηγήσει τη βάρκα προς τα ψηλά, εμβληματικά βράχια που υψώνονται στον ορίζοντα, σαν υπόσχεση ασφαλούς καταφυγίου.

Αισθητική

Δημιουργημένο εξ ολοκλήρου στον υπολογιστή, το «Flow» έχει μία αρκετά ρεαλιστική σχεδιαστικά και κινησιολογικά αισθητική, με τα ζώα να αποδίδονται χωρίς ανθρωπομορφικά στοιχεία, όπως περίπου είναι και στην πραγματικότητα. Οι φωνές τους και οι διάφοροι ήχοι ακολουθούν επίσης αυτήν τη λογική.

Στυλιστικά όσο και ηχητικά, υπάρχει μία οικονομία, όπου το «λιγότερο είναι περισσότερο». Ο θεατής καλείται να συμπληρώσει με τη φαντασία του πολλά από τα κενά της αφήγησης – η οποία είναι επίτηδες ελλιπής – και να ταυτιστεί μέχρι ένα βαθμό με τη γάτα.

Σημαίνοντα ρόλο παίζει η μουσική, η οποία δημιουργήθηκε παράλληλα με το σενάριο, από τον ίδιο τον σκηνοθέτη και τον Ρίχαρντς Ζάλουπε, για να καθοδηγήσει και να εμπνεύσει την εξέλιξη της αφήγησης. Όπως λέει ο Ζιλμπαλόντις, την τελική μορφή ορισμένων σκηνών την υπέβαλε η μουσική που είχε ήδη γραφτεί. Ο οργανικός ρόλος της μουσικής στην εξέλιξη της ιστορίας είναι πράγματι εμφανής, καθώς η μουσική ρέει και αλλάζει μαζί με την ταινία, χρωματίζοντας και φορτίζοντας κάθε σκηνή. Οι εναλλαγές μεταξύ των κομματιών και των παύσεων ανάμεσά τους είναι αρμονικές και επιτρέπουν στον θεατή να ξεκουράζεται και να χαλαρώνει πριν περάσει στην επόμενη περιπέτεια.

Flow animated movie
Στιγμιότυπο από το «Flow» του Γκιντς Ζιλμπαλόντις.

 

Ήχος και εικόνα δημιουργούν μαζί ένα ζωντανό και λυρικό αποτέλεσμα, με πιο έντονο χαρακτηριστικό το φως. Πράγματι, οι περισσότερες σκηνές είναι λουσμένες σε ένα υπέροχο φως, το οποίο μας βοηθά να διατηρήσουμε μια χαρούμενη και ανάλαφρη διάθεση παρά το καταστροφολογικό θέμα που παρακολουθούμε. Μετά από κάθε σκοτάδι, από κάθε κίνδυνο που περνά, το φως επανέρχεται, επιβεβαιώνοντάς μας ότι ‘θα περάσει και αυτό’ και διατηρώντας την ελπίδα ζωντανή.

Αντιθέσεις, μυστήρια και συμβολισμοί

Το «Flow» είναι μία ταινία γεμάτη αντιθέσεις, με πιο φανερή τη σχέση των δύο πρωταγωνιστών: της γάτας και του νερού. Η απέχθεια του ζώου αυτού για το υγρό στοιχείο είναι παροιμιώδης, ωστόσο εδώ αναγκάζονται να συνυπάρξουν, και ακόμα περισσότερο, η γάτα αναγκάζεται να λειτουργήσει μέσα σε αυτό, κάτι που τελικά καταφέρνει αρκετά καλά.

Η γάτα και οι άλλοι: οι γάτες φημίζονται επίσης για τη μοναχικότητά τους, και η γάτα του Flow δεν διαφέρει από τις υπόλοιπες στην αρχή της ταινίας. Οι περιστάσεις, όμως, την αλλάζουν και σε αυτό το σημείο. Χαρακτηριστικές οι σκηνές της αρχής και του τέλους, που είναι ίδιες… σχεδόν. Η ταινία ανοίγει με την αντανάκλαση της γάτας σε μία νερολακκούβα. Η ίδια εικόνα εμφανίζεται και στο τέλος, με μία διαφορά – δίπλα στη γάτα στέκονται ο σκύλος, το καπιβάρα και ο λεμούριος. Τέσσερεις φίλοι. Έχει ενδιαφέρον η σταδιακή μεταμόρφωση της γάτας, με αποκορύφωμα την προσπάθεια που κάνει να σώσει τη ζωή του καπιβάρα.

Animals from Flow
Στιγμιότυπο από το «Flow» του Γκιντς Ζιλμπαλόντις.

 

Η καταστροφή παρουσιάζεται ως φαντασμαγορία σχεδόν, με υπέροχα πλάνα και εικόνες. Το φως, όπως προείπαμε, επιτείνει την αίσθηση του θαυμαστού, κρατώντας μακριά τα ζοφερά συναισθήματα, προσδίδοντας μία φυσικότητα σε αυτό που συμβαίνει. Όλα είναι μέρος της ζωής, μοιάζει να λέει το «Flow», όλα μέρος ενός αγαθού σχεδίου.

Και ο άνθρωπος; Είναι παρών μόνο μέσα από τα έργα του, τα οποία είναι εγκαταλελειμμένα, μνημεία μίας άλλης εποχής. Ακόμα και το απλό σπιτάκι όπου μένει η γάτα έχει την αίσθηση του μνημειώδους, με τα έργα του καλλιτέχνη που κάποτε το κατοικούσε και ίσως τάιζε τη γάτα. Περαιτέρω πληροφορίες δεν δίνονται, το ζήτημα αφήνεται στη φαντασία μας.

Συνοψίζοντας, το «Flow» είναι μία ταινία από αυτές που δεν παίζονται συχνά στις αίθουσες. Αν είχατε δει την «Κόκκινη χελώνα» του Μάικλ Ντούντοκ ντε Βιτ πριν από μερικά χρόνια, θα νιώσετε ίσως μεγαλύτερη οικειότητα με την προσπάθεια του Ζιλμπαλόντις να μας θυμίσει με έναν ποιητικό τρόπο την ομορφιά, τη δύναμη και το μεγαλείο της φύσης, καθώς και τις ανατροπές και τις απώλειες που είναι μέρος της ζωής και θα παραμείνουν τέτοια, όσο κι αν προσπαθούμε να τα εξοβελίσουμε.

Στιγμιότυπο από το «Flow» του Γκιντς Ζιλμπαλόντις.

 

Ξάνθη: 60 χρόνια ζωής για το φημισμένο καρναβάλι και τις Θρακικές Λαογραφικές Εορτές

Το πιο ζωντανό και εντυπωσιακό γεγονός της πόλης με τα χίλια χρώματα πλησιάζει στην κορύφωσή του, καθώς απομένουν δυο εικοσιτετράωρα για τη μεγάλη καρναβαλική παρέλαση της Ξάνθης, που ταυτόχρονα θα σημάνει και την ολοκλήρωση των Θρακικών Λαογραφικών Εορτών (ΘΛΕ) που φέτος συμπλήρωσαν εξήντα χρόνια ζωής.

Οι Θρακικές Λαογραφικές Εορτές, που ειδικά φέτος ξεκίνησαν νωρίτερα από κάθε άλλη χρονιά, αποτελούν το μακροβιότερο πολιτιστικό γεγονός της περιοχής, με το καρναβάλι να κατέχει μια σημαντική θέση στις καρδιές μικρών και μεγάλων.

Η πόλη είναι έτοιμη να υποδεχθεί εκατοντάδες επισκέπτες το τριήμερο της Καθαράς Δευτέρας, όχι μόνο από τις όμορες περιοχές της ανατολικής Μακεδονίας και της Θράκης, αλλά επίσης από τη Βουλγαρία και την Τουρκία. Κάτοικοι και επισκέπτες αναμένεται να πλημμυρίσουν τους κεντρικούς δρόμους της Ξάνθης και τα γραφικά σοκάκια της παλιάς πόλης, για να ζήσουν την αστείρευτη ενέργεια του καρναβαλιού και να θαυμάσουν την εντυπωσιακή παρέλαση με τη συμμετοχή τριάντα τεσσάρων συλλόγων και χιλιάδων καρναβαλιστών.

Ο αντιδήμαρχος Πολιτισμού του δήμου Ξάνθης Μιχάλης Τσέπελης μιλώντας στο ΑΠΕ – ΜΠΕ υπογραμμίζει ότι ήδη υπάρχει πληρότητα στα καταλύματα της Ξάνθης και όσοι επισκέπτες του τριημέρου δεν βρίσκουν να μείνουν στην πόλη, επιλέγουν για τη διαμονή τους την Καβάλα και την Κομοτηνή. «Η Εγνατία έχει πλέον μικρύνει τις αποστάσεις», σημειώνει ο κος Τσέπελης, «οπότε τόσο οι Έλληνες όσο και οι επισκέπτες από τη Βουλγαρία και την Τουρκία μπορούν εύκολα να έρθουν. Εξάλλου, κάθε χρόνο, ο δήμος κάνει από νωρίς μια μεγάλη προσπάθεια για την προβολή και προώθηση του καρναβαλιού και στις γειτονικές χώρες.»

Η ιστορία των ΘΛΕ μέσα από μια έκθεση

Το φετινό Καρναβάλι δεν είναι μόνο μια γιορτή διασκέδασης και κεφιού, αλλά και μια ευκαιρία για την πόλη να γιορτάσει την πολιτιστική κληρονομιά της αναδεικνύοντας παραδόσεις της Θράκης που διατηρούνται ακέραιες για πάνω από έξι δεκαετίες. «Με τα 60 χρόνια του Καρναβαλιού», σημειώνει ο κος Τσέπελης στο ΑΠΕ – ΜΠΕ, «η Ξάνθη αποδεικνύει πως είναι μία πόλη που συνδυάζει το παρελθόν με το μέλλον, διατηρώντας ζωντανές τις παραδόσεις της, ενώ παράλληλα υποδέχεται με αισιοδοξία το μέλλον. Αυτό φάνηκε και στις φετινές ΘΛΕ, που ήταν χωρισμένες σε τρεις ενότητες και συγκέντρωσαν πολύ κόσμο.»

Να σημειωθεί πως η πρώτη εβδομάδα των ΘΛΕ ήταν αφιερωμένη στη λαογραφία, με την αναβίωση του εντυπωσιακού δρώμενου «ο Καλόγερος της Βιζύης». Η δεύτερη εβδομάδα ήταν αφιερωμένη στην οικογένεια, όπου γονείς και παιδιά συμμετείχαν από κοινού σε πολλές δράσεις, όπως το παραδοσιακό γαϊτανάκι.

Η τρίτη και τελευταία εβδομάδα είναι αφιερωμένη στο καρναβάλι, με πολλές μουσικές και καλλιτεχνικές εκδηλώσεις.
Ωστόσο, την Παρασκευή 28 Φεβρουαρίου, με απόφαση της διοίκησης του δήμου αναβλήθηκαν όλες οι προγραμματισμένες εκδηλώσεις λόγω της συμπλήρωσης δύο χρόνων από το τραγικό σιδηροδρομικό δυστύχημα των Τεμπών.

Με αφορμή τη συμπλήρωση 60 χρόνων από την ίδρυση των ΘΛΕ, οι διοργανωτές θέλησαν να κάνουν μια ιστορική αναδρομή στον θεσμό προκειμένου να φωτιστούν οι στιγμές, τα πρόσωπα και τα γεγονότα που σημάδεψαν την πορεία των γιορτών. Μέσα από αυτή τη διαδρομή, αναδεικνύεται η σπουδαιότητα των ΘΛΕ όχι μόνο ως πολιτιστικού θεσμού, αλλά και ως κινητήριας δύναμης για την κοινωνική και οικονομική ανάπτυξη του τόπου.

Στο πλαίσιο αυτό λοιπόν, καθ’ όλη την διάρκεια των εορτών, πραγματοποιείται στη Δημοτική Πινακοθήκη Ξάνθης, στην παλιά πόλη, μια εντυπωσιακή αναδρομική έκθεση με φωτογραφίες, αφίσες και ενθυμήματα από την ιστορία του πολυετούς αυτού θεσμού. Η έκθεση αποδεικνύει περίτρανα πως η δύναμη του καρναβαλιού και των ΘΛΕ είναι οι άνθρωποι του, οι κάτοικοι της Ξάνθης, που ανεξαρτήτου ηλικίας συμμετέχουν ενεργά και στηρίζουν έμπρακτα αυτή την κοινή προσπάθεια.

Το μυστικό της επιτυχίας του 60ετούς θεσμού

«Το μυστικό της επιτυχίας των γιορτών του καρναβαλιού νομίζω πως κρύβεται στο ανεπτυγμένο αίσθημα εθελοντισμού και προσφοράς που έχουν οι Ξανθιώτες», επισημαίνει μιλώντας στο ΑΠΕ – ΜΠΕ ο Γιάννης Χρηστίδης, πρόεδρος του Συλλόγου Κατασκηνωτών Ξάνθης που συμμετέχουν στην παρέλαση.

Έχοντας συμπληρώσει το 62ο έτος της ηλικίας του, ο κος Χρηστίδης παραμένει ένας ενεργός και δραστήριος φίλος του καρναβαλιού. Το υπηρέτησε μάλιστα ως θεσμό από διάφορες διοικητικές θέσεις, όντας εκλεγμένος δημοτικός σύμβουλος το 1994, στη δεύτερη θητεία του αείμνηστου δημάρχου και μεγάλου οραματιστή της Ξάνθης Φίλιππου Αμοιρίδη.

Σήμερα, από τη θέση του προέδρου του Συλλόγου Κατασκηνωτών, που ιδρύθηκε το 1987 και αριθμεί 250 μέλη, ο κος Χρηστίδης συνεχίζει μια μακρά παράδοση, υπογραμμίζοντας την ανάγκη οι νέοι άνθρωποι να συμμετέχουν ενεργά στις γιορτές.

«Σε αυτά τα 60 χρόνια ο θεσμός εξελίχθηκε», αναφέρει στο ΑΠΕ – ΜΠΕ, «και υπήρχαν καλές και κακές χρονιές. Από τις πιο δύσκολες ήταν αυτές του covid, που οι γιορτές αναβλήθηκαν. Πάντως, αν σήμερα λείπει κάτι από το καρναβάλι, θα έλεγα πως είναι ο αυθορμητισμός και η ενεργή συμμετοχή του κόσμου στην όλη προετοιμασία. Τη δεκαετία του 1980, τα μέλη του κάθε συλλόγου έραβαν μόνοι τις στολές τους και κατασκεύαζαν οι ίδιοι τα άρματα. Δυο μήνες πριν, μαζεύονταν μεγάλες παρέες κατασκεύαζαν το άρμα τους με μουσική, τσίπουρο και μεζεδάκια. Σήμερα, τις στολές τις ράβουν οι βιοτεχνίες και τα άρματα τα κατασκευάζει ο δήμος. Και πάλι όμως ο κόσμος, τα μέλη των συλλόγων, παραμένουν η κινητήρια δύναμη αυτής της μεγάλης γιορτής. Φέτος, ο δικός μας σύλλογος συνεργάστηκε με άλλους πέντε και όλοι μαζί αναβιώσαμε τα παλιά παιχνίδια που παίζαμε στις γειτονιές. Δεν μπορείτε να φανταστείτε πόσο το χάρηκαν μικροί και μεγάλοι. Παιχνίδια από το παρελθόν που διασκεδάζουν ακόμα τα σημερινά παιδιά.»

Η ιστορία λέει πως στα μέσα της δεκαετίας του 1960 ορισμένοι Ξανθιώτες με φαντασία, διάθεση και τόλμη προώθησαν την ιδέα των λαϊκών γιορτών κατά την περίοδο της Αποκριάς. Έτσι, το 1966 για πρώτη φορά οργανώθηκαν στη Ξάνθη οι Αποκριάτικες Θρακικές Γιορτές. Γεννημένος σε μια εποχή αστικοποίησης και εκβιομηχάνισης, μια εποχή κρίσιμη σε θέματα οικονομικά και ζητήματα ταυτότητας, ο θεσμός πέρασε ποικίλες φάσεις εξέλιξης φθάνοντας έως τις μέρες μας. Από τα μέσα της δεκαετίας του 1980 οι σύλλογοι ξεκίνησαν δειλά δειλά να συμμετέχουν στο καρναβάλι, μέχρι το 1990 οπότε ο τότε δήμαρχος Αμοιρίδης αποφάσισε να τους εντάξει οργανωμένα στο θεσμό δίνοντάς τους νέα πνοή και ζωντάνια.

Ο κος Χρηστίδης τονίζει πως το καρναβάλι και οι ΘΛΕ έχουν πολλά και σημαντικά οφέλη για την Ξάνθη και προσθέτει: «Δεν είναι μόνο το οικονομικό, που σίγουρα μετράει πολύ. Το καρναβάλι δίνει την ευκαιρία στους επισκέπτες να γνωρίσουν την Ξάνθη, να μάθουν για τον πολιτισμό και τις ομορφιές της, ώστε να έρθουν να την ανακαλύψουν ξανά. Το καρναβάλι δεν είναι μόνο η παρέλαση της Κυριακής, είναι πολλά περισσότερα».

Του Β. Λωλίδη

Θέλετε τα παιδιά σας να τρώνε σωστά ως ενήλικες; Βάλτε τα στην κουζίνα νωρίς

Οι περισσότεροι γονείς έχουν έρθει αντιμέτωποι με την εκλεκτικότητα και τις διατροφικές ιδιοτροπίες των παιδιών τους, οι οποίες οφείλονται συνήθως στη μεγαλύτερη ευαισθησία τους στις μυρωδιές, την υφή και τη γεύση. Άλλα διστάζουν να δοκιμάσουν άγνωστα τρόφιμα.

Το να μπουν τα παιδιά στην κουζίνα σαν βοηθοί σας στην προετοιμασία του φαγητού μπορεί να βοηθήσει να ξεπεραστούν τέτοια ζητήματα – ταυτόχρονα, όμως, αποτελεί και μια σημαντική πρόκληση για τους πολυάσχολους γονείς του σήμερα. Ο χρόνος φαίνεται να μην είναι ποτέ αρκετός.

Μεταξύ αθλημάτων, σχολείου, εργασίας και άλλων υποχρεώσεων, οι γονείς και τα παιδιά είναι πιο απασχολημένοι από ποτέ. Επιπλέον, το να έχετε μικρά παιδιά κάτω από τα πόδια σας όταν έχετε ένα ζεστό τηγάνι με τηγανητό κοτόπουλο ή μια κατσαρόλα στον ατμό ή ρύζι στο χέρι, απλώς αυξάνει το άγχος της ώρας του φαγητού.

Ωστόσο, η προσπάθεια αξίζει τον κόπο. Μελέτες δείχνουν ότι η συμμετοχή των παιδιών στην προετοιμασία γευμάτων όχι μόνο τα εκθέτει σε άγνωστα τρόφιμα με θετικό τρόπο, αλλά αυξάνει και τις πιθανότητες να δοκιμάσουν νέες τροφές.

Η εργασία στην κουζίνα βοηθά επίσης στον συντονισμό χεριού-ματιού και στις λεπτές κινητικές δεξιότητες, ακόμα και στην εξάσκηση στα μαθηματικά και την ανάγνωση, όταν πρέπει να διαβάσουν τη συνταγή και να μετρήσουν τις ποσότητες των υλικών.

Έτσι, πετυχαίνετε να διδάξετε με ευχάριστο και διασκεδαστικό τρόπο τα παιδιά να μαγειρεύουν και να προτιμούν το σπιτικό, καλό φαγητό, καλλιεργώντας παράλληλα υγιεινές διατροφικές συνήθειες.

Φυσικά, για να πετύχετε αυτόν τον στόχο, πρέπει πρωτίστως εσείς οι ίδιοι να δίνετε αξία στην υγιεινή διατροφή, ώστε να βοηθήσετε αποτελεσματικά τα παιδιά σας να ελέγχουν τις παρορμήσεις τους για τους γευστικούς ‘πειρασμούς’ και να έχουν μέτρο στις επιλογές τους.

Στα μικρά παιδιά, η παρόρμηση να σας ακολουθούν και να σας μιμούνται είναι έμφυτη. Αξιοποιήστε τη, λοιπόν, χρίζοντάς τα βοηθούς σεφ και απολαύστε μαζί τη διαδικασία παρασκευής ενός γεύματος ή ενός γλυκού – ίσως του γλυκού της εβδομάδας.

Πιθανόν να μην είναι εύκολο, αν ο χρόνος πιέζει ή αν το θέαμα της κουζίνας σας σας προκαλεί απελπισία – αλλά αν καταφέρετε να αντιπαρέλθετε αυτούς τους δύο παράγοντες και να δείξετε υπομονή στην αρχή, θα διαπιστώσετε ότι γρήγορα οι βοηθοί σας θα είναι πραγματικοί βοηθοί και μετά από λίγα χρόνια μάλιστα ούτε καν θα σας χρειάζονται. Το μόνο που θα απαιτείται από εσάς θα είναι να απολαμβάνετε τα αποτελέσματα των γαστρονομικών δημιουργιών τους.

Ο Μαρκ Μπίτμαν, πρώην αρθρογράφος των New York Times και πατέρας δύο παιδιών, έχει γράψει 30 βιβλία μαγειρικής. Ένα από αυτά, με τίτλο «Τα παιδιά μαγειρεύουν τα πάντα: Έμπνευση και συνταγές για να φτιάξετε το φαγητό που αγαπάτε» («Kids Cook Everything: Inspiration and Recipes for Make the Food You Love» ) είναι γραμμένο για παιδιά ηλικίας 8 έως 12 ετών, με ευέλικτες, φιλικές προς τα παιδιά συνταγές, διασκεδαστική εικονογράφηση και πολλές εξηγήσεις για τις τεχνικές μαγειρέματος μέσα σε χαρούμενες ‘φούσκες’.

«Οι άνθρωποι δεν πιστεύουν ότι μπορούν να μαγειρέψουν», αλλά τα βιβλία μαγειρικής σίγουρα βοηθούν δίνοντας τους συγκεκριμένα βήματα να ακολουθήσουν».

Ο Μπίτμαν επιλέγει και προτείνει μερικές συνταγές από το βιβλίο του, για μικρούς σεφ όλων των επιπέδων, με την ελπίδα ότι με τη βοήθειά τους θα καταφέρετε να παρασύρετε τα μικρά σας στην κουζίνα, με θαυμάσια, βρώσιμα αποτελέσματα

Για αρχάριους: Γαλλικό τοστ

Όλοι αγαπούν το γαλλικό τοστ, ειδικά τα παιδιά. Και επειδή είναι εξαιρετικά εύκολο να το φτιάξετε, είναι μια πολύ καλή αφετηρία, ακόμη και για τους νεότερους μάγειρες. Χρησιμοποιήστε ό,τι ψωμί σας αρέσει για τοστ ή σάντουιτς. Εμείς επιλέξαμε μπριός σε φέτες, που είναι ένα γλυκό και βουτυρωμένο ψωμί.

Υλικά

1 αυγό
1/3 φλιτζάνι γάλα
1 κουταλάκι του γλυκού ζάχαρη ή μια μικρή πρέζα αλάτι (προαιρετικά)
2 φέτες ψωμί άσπρο ή ολικής αλέσεως, η καθεμία πάχους μέχρι από 2,5 εκατοστά
1 κουταλιά της σούπας βούτυρο ή φυτικό λάδι

Εκτέλεση 

Σπάστε τα αυγά σε ένα φαρδύ, ρηχό μπολ ή πιάτο. Προσθέστε γάλα και ζάχαρη, αν θέλετε το τοστ να είναι λίγο γλυκό (ή αλάτι, αν το προτιμάτε αλμυρό).

Χτυπήστε με ένα πιρούνι μέχρι το μείγμα να γίνει κρέμα και να πάρει ένα ανοιχτό κίτρινο χρώμα χωρίς ραβδώσεις.

Βάλτε το μπολ με την κρέμα κοντά στο τηγάνι. Βάλτε το βούτυρο ή το λάδι σε ένα τηγάνι 2,5 εκατοστών σε χαμηλή φωτιά. Προσθέστε το πρώτο κομμάτι ψωμί στην κρέμα και αναποδογυρίστε το με ένα πιρούνι μερικές φορές μέχρι να μουλιάσει λίγο.

Χαμηλώστε τη φωτιά στο τηγάνι σε μέτρια. Όταν το βούτυρο αφρίσει ή το λάδι γυαλίσει, βάλτε προσεκτικά το μουλιασμένο ψωμί στο τηγάνι και προσθέστε την άλλη φέτα στην κρέμα.

Αφήστε το γαλλικό τοστ να ψηθεί, χωρίς να το ακουμπήσετε για 3-5 λεπτά, ενώ γυρίζετε τη δεύτερη φέτα ψωμιού στο μπολ και το αφήνετε να μουλιάσει, όπως κάνατε με το πρώτο.

Κοιτάξτε το ψωμί στο τηγάνι. Όταν οι άκρες γίνουν καφέ και αρχίσει να μυρίζει, ανασηκώστε τη μια γωνία με μια σκληρή σπάτουλα και κοιτάξτε να δείτε αν έχει πάρει από κάτω ένα ωραίο χρυσό χρώμα. Αν όχι, αφήστε το να ψηθεί λίγο ακόμα, και ύστερα αναποδογυρίστε το για να ψηθεί κι από την άλλη.

Είναι έτοιμο όταν πατήσετε στη μέση με τη σπάτουλα και δεν είναι πια μαλακό. Αν χρειαστεί να το γυρίσετε ξανά, γυρίστε το.

Όταν είναι έτοιμη η πρώτη φέτα, βάλτε τη στο πιάτο σας (πάνω σε χαρτί κουζίνας για να απορροφήσει το λάδι) και τηγανίστε την επόμενη.

Για λίγο έμπειρους: Πατάτες στον φούρνο

(2-4 μερίδες)

Αυτές οι πατάτες φούρνου είναι και πιο εύκολες και πιο ασφαλείς από αυτές που τηγανίζονται σε λάδι. Μπορείτε να τις έχετε μαγειρέψει λίγο την προηγουμένη και να ολοκληρώσετε το ψήσιμο λίγο πριν το δείπνο.

Υλικά

3 ή 4 μέτριες πατάτες
3 κουταλιές της σούπας ελαιόλαδο
Αλάτι

Πλύντε τις πατάτες με τρεχούμενο νερό και ύστερα ξεφλουδίστε τις με το ειδικό εργαλείο. Αν προτιμάτε να τις μαγειρέψετε με τη φλούδα, επιμείνετε περισσότερο στο πλύσιμο.

Χωρίς να τις κόψετε, βάλτε τις σε μια μεγάλη κατσαρόλα και σκεπάστε τις με κρύο νερό. Βάζουμε την κατσαρόλο σε δυνατή φωτιά.

Όταν το νερό αρχίσει να κοχλάζει, αποσύρετε την κατσαρόλα από τη φωτιά και σκεπάστε την με μία καθαρή πετσέτα. Αφήστε τις πατάτες να μείνουν στο ζεστό νερό μέχρι να γίνουν μαλακώσουν λίγο – να μην περνάει εύκολα το μαχαίρι, όμως. Αυτό παίρνει 15-25 λεπτά, ανάλογα με το μέγεθος της πατάτας.

Μεταφέρετε τις πατάτες σε ένα πιάτο και αφήστε τις να κρυώσουν τόσο ώστε να τις κρατάτε στο χέρι σας χωρίς να καίγεστε. Μετά προχωρήστε στο επόμενο βήμα ή φυλάξτε τις σε σφραγισμένο δοχείο έως και 2 ημέρες.

Όταν είστε έτοιμοι να τις ψήσετε, θερμαίνετε το φούρνο στους 200 βαθμούς Κελσίου, και βάλτε ένα μεγάλο ταψί μέσα για να ζεσταθεί.

Κόψτε προσεκτικά τις πατάτες στη μέση κατά μήκος και βάλτε την επίπεδη πλευρά προς τα κάτω στο ξύλο κοπής. Τώρα κόψτε σε φέτες πάχους ενός δακτύλου, έτσι ώστε να έχετε μπαστουνάκια πιο φαρδιά από το συνηθισμένο μεν, αλλά όχι πολύ χοντρά.

Βάλτε τις πατάτες σε ένα μεγάλο μπολ με 3 κουταλιές της σούπας λάδι. Ανακατέψτε με τα χέρια σας για να καλυφθούν εντελώς. Αν χρειάζεται, προσθέστε άλλη μια κουταλιά της σούπας λάδι και ανακατέψτε ξανά.

Βγάλτε προσεκτικά το ζεστό ταψί από το φούρνο,  φορώντας τα ειδικά γάντια φούρνου και χρησιμοποιήστε λαβίδες για να απλώσετε τις πατάτες σε μία μόνο στρώση. Δεν χρειάζεται να είναι σε τέλειες σειρές, απλά τοποθετήστε τις εκεί χωρίς να τις μετακινήσετε πολύ μετά.

Βάλτε το ταψί με τις πατάτες στον φούρνο και ψήστε τις πατάτες, χωρίς να τις γυρίσετε, μέχρι να ροδίσουν ελαφρά και να ξύνονται εύκολα από το τηγάνι όταν προσπαθείτε να τις μετακινήσετε με μια σκληρή σπάτουλα. Περιμένετε να περάσουν 15 λεπτά, πριν δοκιμάσετε. Το πιρούνι πρέπει να γλιστράει εύκολα μέσα όταν στις πατάτες όταν τις τρυπάτε.

Αναποδογυρίστε τις πατάτες που δεν ροδίσαν και από τις δύο πλευρές. Μπορεί να χρειαστούν έως και 30 λεπτά, ανάλογα με το πόσο μεγάλα είναι τα μπαστουνάκια.

Όταν είναι έτοιμες, τις πασπαλίζετε με αλάτι όσο είναι ακόμα στο ταψί, και ύστερα τις βγάζετε απαλά με μια σπάτουλα και τις σερβίρετε σε ένα πιάτο.

Για λίγο έμπειρους: Σούπα κοτόπουλου με τορτίγιες

Είναι μία πικάντικη, θρεπτική σούπα που μαγειρεύεται σε μισή ώρα περίπου . Μπορείτε να αντικαταστήσετε το μπούτι κοτόπουλου με στήθος, και να αυτοσχεδιάσετε ελεύθερα με τα έξτρα. Το τριμμένο τυρί και το αβοκάντο σε κύβους ταιριάζουν ιδιαιτέρως.

Υλικά

Για τις τορτίγιες

4 τορτίγιες με διάμετρο 15 εκατοστών, κομμένες σε λωρίδες πάχους ενός δακτύλου
1 κουταλάκι του γλυκού ελαιόλαδο
1/2 κουταλάκι του γλυκού αλάτι

Για τη σούπα

1 μικρό κρεμμύδι, ξεφλουδισμένο και κομμένο στα τέσσερα
1 ντομάτα ξεφλουδισμένη και κομμένη στα τέσσερα
2 σκελίδες σκόρδο, καθαρισμένες
1 ή 2 κουταλάκια του γλυκού τσίλι σε κονσέρβα Chipotle σε σάλτσα adobo
2 κουταλάκια του γλυκού φυτικό λάδι
Μία πρέζα αλάτι
350 γρ. στήθος κοτόπουλου, σε κομμάτια, χωρίς την πέτσα
4 φλιτζάνια ζωμό κότας
2 κουταλιές της σούπας φύλλα φρέσκου κόλιανδρου
Φέτες λάιμ, για το σερβίρισμα

Ετοιμάστε τις τορτίγιες

Προθερμάνετε το φούρνο στους 220 βαθμούς Κελσίου. Τοποθετήστε τις λωρίδες της τορτίγιας σε ένα ταψί, περιχύστε με λάδι και ανακατέψτε ώστε να καλυφθούν ομοιόμορφα. Απλώστε τις λωρίδες σε μονή στρώση.

Ψήστε τις λωρίδες της τορτίγιας μέχρι να ροδίσουν και να γίνουν τραγανές, για 7-10 λεπτά περίπου,  χρησιμοποιώντας γάντια φούρνου για να περιστρέψετε το ταψί μέχρι τη μέση του ψησίματος. Μεταφέρετε το ταψί σε σχάρα ψύξης.

Αλατίστε τις λωρίδες, και αφήστε να κρυώσουν ενώ φτιάχνετε τη σούπα.

Ετοιμάστε τη σούπα

Βάλτε το κρεμμύδι, την ντομάτα, το σκόρδο και το πιπέρι στο μούλτι και δουλέψτε μέχρι να έχετε ένα ομοιογενές μείγμα, περίπου 30 δευτερόλεπτα. Αφαιρέστε το καπάκι και αφαιρέστε προσεκτικά τις λεπίδες.

Σε μια μεγάλη κατσαρόλα, βάλτετε το μείγμα ντομάτας, 2 κουταλάκια του γλυκού λάδι και μια πρέζα αλάτι. Μαγειρέψτε σε μέτρια προς δυνατή φωτιά, ανακατεύοντας περιστασιακά με μια ξύλινη κουτάλα, μέχρι να πήξει και να γίνει σάλτσα, περίπου 8 λεπτά.

Προσθέστε το κοτόπουλο και το ζωμό στο μείγμα της ντομάτας και αφήστε το να βράσει. Μαγειρέψτε για 20 λεπτά περίπου.

Χρησιμοποιήστε λαβίδες για να μεταφέρετε το κοτόπουλο σε ξύλο κοπής και αφήστε το να κρυώσει λίγο, περίπου 5 λεπτά. Κόψτε το κοτόπουλο σε μπουκιές.

Ξαναβάλτε το κομμένο κοτόπουλο στη σούπα και μαγειρέψτε μέχρι να ζεσταθεί, περίπου 2 λεπτά. Σβήστε το μάτι.

Χωρίστε ομοιόμορφα τις λωρίδες τορτίγιας σε 2 μπολ. Ρίξτε τη σούπα σε μπολ και πασπαλίστε με κόλιαντρο. Σερβίρετε με φέτες λάιμ.

Της Gretchen McKay

Από την Pittsburgh Post-Gazette

Οι συνταγές είναι από τα βιβλία “Kids Cook Everything: Inspiration and Recipes for Making the Food You Love”, και από το “The Complete Cookbook for Teen Chefs” by America’s Test Kitchen, του Mark Bittman 

Πνευματικά δικαιώματα 2025 PG Publishing Co. Ιστοσελίδα: post-gazette.com. Διανέμεται από την Tribune Content Agency, LLC.

Τα υπερ-επεξεργασμένα τρόφιμα προκαλούν κατάθλιψη

Σε ένα πακέτο τσιγάρων, η προειδοποίηση είναι σαφής: Το κάπνισμα προκαλεί καρκίνο του πνεύμονα και άλλα προβλήματα υγείας. Σε ένα μπουκάλι αλκοόλ, επίσης θα βρείτε ετικέτες που σας προειδοποιούν για τη ζημιά που κάνει. Ωστόσο, στα παντοπωλεία, εμείς – και τα παιδιά μας – μπορούμε να αγοράσουμε υπερ-επεξεργασμένα τρόφιμα (Ultra-Processed Foods-UPF), χωρίς ούτε μια προειδοποίηση για τις πιθανές επιπτώσεις τους στην υγεία.

Συστηματική  ανάλυση του 2024 που δημοσιεύθηκε στο BMJ (πρώην British Medical Journal) συνδέει τα υπερ-επεξεργασμένα τρόφιμα με μυριάδες χρόνιες παθήσεις που θα μπορούσαν να δικαιολογήσουν μια προειδοποιητική ετικέτα. Ένας από τους παραγνωρισμένους κινδύνους της κατανάλωσης υπερ-επεξεργασμένων τροφών είναι ο αντίκτυπός τους στην ψυχική υγεία.

Οι υπερ-επεξεργασμένες τροφές συνδέονται με την κατάθλιψη και το άγχος μέσω επιδράσεων όπως η αυξημένη φλεγμονή και η διαταραχή του μικροβιώματος. Η μείωση της κατανάλωσης υπερ-επεξεργασμένων τροφών μπορεί να είναι δύσκολη λόγω της επίδρασης που έχουν στη χημεία του εγκεφάλου, αλλά η υιοθέτηση πρακτικών στρατηγικών μπορεί να αποτελέσει το πρώτο βήμα προς τη βελτίωση της ψυχικής υγείας.

Τι είναι τα υπερ-επεξεργασμένα τρόφιμα;

Θα αναγνώριζε η προγιαγιά σας αυτό που τρώτε ως τροφή; Μπορεί να φυτευτεί; Έχει μητέρα; Αν η απάντηση είναι αρνητική, οι πιθανότητες είναι ότι καταναλώνετε μια εξαιρετικά επεξεργασμένη εκδοχή κάποιου πράγματος που κάποτε προοριζόταν να μας θρέψει.

Τα υπερ-επεξεργασμένα τρόφιμα, όπως ορίζονται από την ταξινόμηση της Nova («Nova classification»), περιλαμβάνουν είδη όπως συσκευασμένα σνακ, αναψυκτικά, στιγμιαία ζυμαρικά και έτοιμα γεύματα. Αυτά τα προϊόντα παρασκευάζονται από χημικά τροποποιημένα εκχυλίσματα τροφίμων και πρόσθετα που έχουν σχεδιαστεί για να βελτιώνουν τη γεύση, την υφή και τη διάρκεια ζωής στο ράφι.

«Εάν δεν μπορείτε να προφέρετε τα συστατικά στην ετικέτα κι ούτε θα το φυλάσσατε στο ντουλάπι σας, είναι πιθανότατα υπερ-επεξεργασμένο», δήλωσε στην Epoch Times η Τερέζα Τζεντίλε, εγγεγραμμένη διαιτολόγος-διατροφολόγος και εκπρόσωπος της Academy of Nutrition and Dietetics (Ακαδημία Διατροφής και Διαιτολογίας).

Αντιμετώπιση του άγχους και της κατάθλιψης

Μια μετα-ανάλυση του 2022 διαπίστωσε σύνδεση μεταξύ της κατανάλωσης υπερ-επεξεργασμένων τροφίμων και της ψυχικής υγείας. Τα άτομα με υψηλότερη πρόσληψη υπερ-επεξεργασμένων τροφίμων είχαν 53% περισσότερες πιθανότητες να εμφανίσουν συμπτώματα κατάθλιψης και άγχους. Όταν εξετάστηκαν χωριστά, ο κίνδυνος παρέμεινε υψηλός: 44% για την κατάθλιψη και 48% για το άγχος.

Η έρευνα δείχνει ότι η αυξημένη κατανάλωση τεχνητών γλυκαντικών όπως η ασπαρτάμη, και ενισχυτών γεύσης όπως το γλουταμινικό μονονάτριο (monosodium glutamate – MSG) – και τα δύο κοινά στα υπερ-επεξεργασμένα τρόφιμα – διαταράσσει τους νευροδιαβιβαστές που εμπλέκονται στη ρύθμιση της διάθεσης, περιλαμβανομένης της σεροτονίνης, της ντοπαμίνης και της νορεπινεφρίνης (η οποία αυξάνει την εγρήγορση και τη συγκέντρωση).

Η σχέση της κατανάλωσης υπερ-επεξεργασμένων τροφών με την κατάθλιψη και το άγχος είναι πολλαπλή – η αυξημένη φλεγμονή και οι αλλαγές στο μικροβίωμα του εντέρου που προκαλούνται από τα υπερ-επεξεργασμένα τρόφιμα είναι μία από τις συνέπειες της αυξημένης κατανάλωσης στον ανθρώπινο οργανισμό.

Η υψηλή πρόσληψη υπερ-επεξεργασμένων τροφών διαταράσσει την ισορροπία των βακτηρίων του εντέρου, μια κατάσταση γνωστή ως δυσβίωση του εντέρου. Αυτή η ανισορροπία επηρεάζει αρνητικά τον άξονα εντέρου-εγκεφάλου, μειώνοντας την παραγωγή νευροδιαβιβαστών όπως η σεροτονίνη, οι οποίοι είναι κρίσιμοι για τη ρύθμιση της διάθεσης, δηλώνει η Τζεντίλε. Η σεροτονίνη συμβάλλει στη σταθεροποίηση των συναισθημάτων και προάγει τα αισθήματα ευεξίας και ευτυχίας. Τα χαμηλά επίπεδα σεροτονίνης συνδέονται συνήθως με διαταραχές της διάθεσης, όπως η κατάθλιψη και το άγχος.

Τα υπερ-επεξεργασμένα τρόφιμα περιέχουν επίσης μη απαραίτητα θρεπτικά συστατικά που ελάχιστα μοιάζουν με οποιοδήποτε είδος τροφής, δήλωσε η Λήνα Μπηλ (Lena Beal), εγγεγραμμένη διαιτολόγος-διατροφολόγος, στην Epoch Times.

Τείνουν να αντικαθιστούν πιο υγιεινές επιλογές όπως φρούτα, λαχανικά, όσπρια, ξηρούς καρπούς και σπόρους στη διατροφή, οδηγώντας σε χαμηλότερη πρόσληψη ευεργετικών συστατικών όπως οι πολυφαινόλες, οι φυτικές ίνες και τα ωμέγα-3 λιπαρά, τα οποία συμβάλλουν στην καταπολέμηση χρόνιων ασθενειών όπως το άγχος και η κατάθλιψη μέσω φλεγμονωδών διαδικασιών.

Τα υπερ-επεξεργασμένα τρόφιμα είναι επίσης πλούσια σε νάτριο, τρανς λιπαρά, ζάχαρη και εξευγενισμένα άμυλα, τα οποία αυξάνουν τη φλεγμονή και παρεμβαίνουν στην παραγωγή σεροτονίνης.

Οι φλεγμονώδεις δείκτες που ονομάζονται κυτοκίνες απελευθερώνονται κατά τη διάρκεια περιόδων φλεγμονής. Τα υψηλά επίπεδα κυτοκινών βλάπτουν τις περιοχές του εγκεφάλου που εμπλέκονται στη διάθεση και τη συναισθηματική ρύθμιση. Η χρόνια φλεγμονή επηρεάζει, επίσης, το σύστημα απόκρισης του εγκεφάλου στο στρες, αυξάνοντας την παραγωγή κορτιζόλης, της «ορμόνης του στρες». Τα αυξημένα επίπεδα κορτιζόλης τείνουν να επιδεινώνουν το άγχος και το αίσθημα της υπερφόρτωσης, συμβάλλοντας περαιτέρω στις διαταραχές της διάθεσης.

Εθισμός εν δράσει

Τα υπερ-επεξεργασμένα τρόφιμα είναι γεμάτα με πρόσθετα που ενισχύουν τη γεύση και την εμφάνιση, καθιστώντας τα ελκυστικά και δυνητικά εθιστικά. Ορισμένα από αυτά τα πρόσθετα παρεμβαίνουν σε περιοχές του εγκεφάλου που εμπλέκονται στον εθισμό, όπως η αμυγδαλή και ο ιππόκαμπος, εξηγεί η Τζεντίλε. Αυτά τα τρόφιμα είναι κατασκευασμένα για να είναι πολύ γευστικά, κάνοντας τα ακατέργαστα τρόφιμα να φαίνονται λιγότερο «συναρπαστικά». Η σταδιακή μείωση των προστιθέμενων σακχάρων, του αλατιού και των τεχνητών αρωμάτων θα βοηθήσει τους γευστικούς σας κάλυκες να προσαρμοστούν στα φυσικά τρόφιμα και τις γεύσεις τους, πρόσθεσε.

Πώς να μειώσετε την κατανάλωση

Οι συγγραφείς της ανάλυσης του BMJ ζήτησαν επειγόντως περαιτέρω έρευνα και την ανάπτυξη στρατηγικών δημόσιας υγείας, περιλαμβανομένων πολιτικών υπό την ηγεσία της κυβέρνησης και επικαιροποιημένων διατροφικών κατευθυντήριων γραμμών, για τη μείωση της κατανάλωσης υπερ-επεξεργασμένων τροφίμων και τη βελτίωση της υγείας. Εν τω μεταξύ, ο συντάκτης ενός editorial που δημοσιεύθηκε στο Archives of Disease in Childhood (Αρχεία Παθήσεων της Παιδικής Ηλικίας) κατέληξε στο συμπέρασμα ότι οι ετικέτες των υπερ-επεξεργασμένων τροφών θα πρέπει να περιλαμβάνουν προειδοποιήσεις για την υγεία, με ισχυρές συστάσεις για την προτεραιότητα [που θα έπρεπε να δίνουμε] στις μη επεξεργασμένες τροφές για καλύτερη υγεία.

Εν τω μεταξύ, υπάρχουν βήματα που μπορείτε να ακολουθήσετε για να ανακτήσετε τον έλεγχο. Η Τζεντίλε προτείνει τα εξής για τον περιορισμό της πρόσληψης υπερ-επεξεργασμένων τροφών:

  • Σταδιακή μετάβαση : Ξεκινήστε αντικαθιστώντας ένα επεξεργασμένο γεύμα ή σνακ την ημέρα με μια εναλλακτική λύση ολικής αλέσεως. Η σταδιακή προσθήκη υγιεινών επιλογών αντί του άμεσου εξοβελισμού των αγαπημένων σας συνηθειών μπορεί να κάνει την αλλαγή να φαίνεται πιο διαχειρίσιμη και λιγότερο περιοριστική.
  • Περισσότερα μαγειρεμένα στο σπίτι γεύματα: Χρησιμοποιήστε απλές συνταγές για να ελέγχετε τα συστατικά και να αποφεύγετε τα πρόσθετα. Προετοιμάστε τα γεύματα σε μεγάλες ποσότητες και καταψύξτε μερίδες για να μειώσετε την εξάρτηση από τα συσκευασμένα τρόφιμα. Οι μέθοδοι προετοιμασίας, όπως τα γεύματα σε ταψάκια και οι χύτρες ταχύτητας, μπορούν να εξοικονομήσουν χρόνο.
  • Λιγότερα συσκευασμένα σνακ, περισσότερα ολικής άλεσης ή φρέσκα: Τα φρέσκα φρούτα, το γιαούρτι με μέλι, οι ξηροί καρποί, οι σπόροι, το ποπ κορν με μπαχαρικά και τα κράκερ ολικής αλέσεως με χούμους είναι λιγότερο επεξεργασμένα. Έχετε αυτές τις επιλογές πρόχειρες κοντά σας, για να αποφύγετε να καταφύγετε στη γνωστή σας λύση των συσκευασμένων σνακ.
  • Αφεθείτε περιστασιακά: Ενδώστε πότε πότε, αλλά εξισορροπήστε αυτές τις ‘περιστασιακές ‘παρεκτροπές’ με μια διατροφή που αποτελείται κυρίως από τρόφιμα ολικής αλέσεως.
  • Αποκτήστε υποστήριξη: Εντάξτε την οικογένεια ή τους φίλους σας στον προγραμματισμό και το μαγείρεμα των γευμάτων. Το να το κάνετε μια κοινή εμπειρία μπορεί να σας βοηθήσει να παραμείνετε σταθεροί, αλλά και να απολαύσετε την προσπάθειά σας.
  • Αντιμετωπίστε το φαγητό και το μαγείρεμα ως περιπέτεια: Εξερευνήστε νέα συστατικά, μεθόδους μαγειρέματος και εξωτικές κουζίνες, αν χρειάζεται, για να διατηρήσετε το ενδιαφέρον σας ζωντανό σε βάθος χρόνου, δημιουργώντας συναρπαστικά και φρέσκα γεύματα.

Επιπλέον, εστιάστε στην προσθήκη τροφών πλούσιων σε θρεπτικά συστατικά στη διατροφή σας. Τρώτε πολλά φρούτα, λαχανικά και τροφές πλούσιες σε ωμέγα-3, όπως ο σολομός. Τα σκουροπράσινα φυλλώδη λαχανικά, ειδικότερα, προστατεύουν τον εγκέφαλο. Οι ξηροί καρποί, οι σπόροι και οι φακές είναι επίσης τροφές που ενισχύουν τον εγκέφαλο και υποστηρίζουν την ψυχική υγεία, προσθέτει η Μπηλ.

«Να θυμάστε, οι μικρές αλλαγές αθροίζονται», λέει η Τζεντίλε. «Δεν πρόκειται για τον εξοστρακισμό κάθε υπερ-επεξεργασμένης τροφής [από το διαιτολόγιό σας], αλλά για συνεχείς βελτιώσεις. Είναι ένα ταξίδι, όχι μια γρήγορη λύση.»

Της Zena le Roux

 

Η Zena le Roux είναι δημοσιογράφος υγείας με μεταπτυχιακό στη δημοσιογραφία υγείας και πιστοποιημένη σύμβουλος υγείας και ευεξίας με ειδίκευση στη λειτουργική διατροφή. Έχει εκπαιδευτεί στην αθλητική διατροφή, τη συνειδητή διατροφή, τα εσωτερικά οικογενειακά συστήματα και την εφαρμοσμένη πολυβακτηριακή θεωρία. Εργάζεται σε ιδιωτικό ιατρείο και υπηρετεί ως εκπαιδεύτρια διατροφής σε σχολή υγείας με έδρα το Ηνωμένο Βασίλειο.

Εννέα Αρχές Μινιμαλιστικού Σχεδιασμού Γευμάτων

Ο μινιμαλιστικός προγραμματισμός γευμάτων στηρίζεται στην εφαρμογή της φιλοσοφίας του «οὐκ ἐν τῷ πολλῷ το εὖ» [1] στην προετοιμασία και την απόλαυση του φαγητού. Δηλαδή, σημασία δεν έχει η ποσότητα αλλά η ποιότητα.

Όπως συμβαίνει σε πολλούς τομείς της ζωής, όταν απογυμνώνουμε το μαγείρεμα και το φαγητό στα απολύτως απαραίτητα, συνειδητοποιούμε πόσο λίγα πραγματικά χρειαζόμαστε για να νιώσουμε ικανοποιημένοι. Απαλλασσόμενοι από τα περιττά στοιχεία, κάνουμε χώρο στη ζωή μας για να απολαύσουμε αυτή την πράξη δημιουργίας ή να επενδύσουμε τον χρόνο μας διαφορετικά. Ο μινιμαλισμός δεν υπαγορεύει πώς πρέπει να είναι η ζωή σας ούτε σημαίνει ότι τηρείτε ένα συγκεκριμένο σύνολο αξιών. Απλώς σας βοηθά να πετύχετε τους στόχους σας εστιάζοντας σε αυτό που έχει μεγαλύτερη σημασία.

Όσον αφορά τον προγραμματισμό γευμάτων, δεν υπάρχουν γενικοί κανόνες. Οι διατροφικές ανάγκες, οι συνήθειες και οι προτιμήσεις κάθε οικογένειας θα διαμορφώσουν αυτό που ταιριάζει σε κάθε μεμονωμένη περίπτωση. Ωστόσο, ένα σημείο εκκίνησης είναι πολλές φορές αρκετά χρήσιμο.

Απλοποιώντας τα γεύματα

Έχω διατυπώσει εννέα αρχές για να σας καθοδηγήσουν προς την κατανόηση του τρόπου με τον οποίο ο μινιμαλισμός μπορεί να σας βοηθήσει να πετύχετε όσο περισσότερα γίνεται από αυτά που θέλετε. Στο σπίτι μας, έχουμε κάνει τεράστια βήματα προς την απλούστευση της τέχνης του να ταΐζουμε την οικογένειά μας και να το κάνουμε καλά. Ελπίζω μερικές από αυτές τις ιδέες να έχουν απήχηση σε εσάς.

1. Λιγότερα υλικά

Αν σκεφτείτε μερικά από τα αγαπημένα σας πιάτα, μπορεί να εκπλαγείτε από το πόσο λίγα υλικά είναι πραγματικά απαραίτητα. Για παράδειγμα, μου αρέσει η πίτσα, η οποία είναι ουσιαστικά ζύμη, τυρί και σάλτσα. Τελειοποιώντας τον συνδυασμό αυτών των τριών συστατικών, έχουμε αυτό που είναι αναμφισβήτητα το πιο δημοφιλές και νόστιμο πιάτο στον κόσμο.

2. Λιγότερη ποικιλία, περισσότερη ευελιξία

Όταν άρχισα να φτιάχνω την γκαρνταρόμπα μου, συνειδητοποίησα τη σημασία του να έχω ευέλικτα κομμάτια που να συνδυάζονται εύκολα μεταξύ τους. Το ίδιο ισχύει και για τα υλικά στο ψυγείο σας. Αναζητήστε υλικά που χρησιμοποιούνται σε πολλές διαφορετικές συνταγές, διευκολύνοντας έτσι τις αγορές σας και μειώνοντας τα έξοδα.

3. Λιγότερο παρορμητικά, πιο στοχευμένα

Ο μινιμαλιστικός προγραμματισμός γευμάτων ξεκινά με ένα σχέδιο. Δεν μπορείτε να περιμένετε να μπείτε σε ένα παντοπωλείο και να γνωρίζετε διαισθητικά τα συστατικά που θα χρειαστείτε. Αφιερώνοντας λίγο χρόνο εκ των προτέρων για να προγραμματίσετε τα γεύματά σας, θα εξοικονομείτε χρόνο κάθε μέρα και πιθανότατα θα σπαταλάτε λιγότερα χρήματα σε παρορμητικές αγορές.

4. Λιγότερα απόβλητα, περισσότερα υπολείμματα

Μινιμαλισμός είναι να έχεις αρκετά για να ικανοποιήσεις τις ανάγκες σου χωρίς υπερβολές. Αντί να πετάξετε το φαγητό που περίσσεψε, σκεφτείτε πώς μπορείτε να σχεδιάσετε το πρόγραμμα των γευμάτων σας για να απολαύσετε τα υπολείμματα μιας άλλης μέρας. Αν δεν σχεδιάσετε πώς θα τα χρησιμοποιήσετε, υπάρχει μεγάλη πιθανότητα να ξεχαστούν στο πίσω μέρος του ψυγείου σας μέχρι να χαλάσουν και να πεταχτούν.

5. Λιγότερο βιαστικά, πιο συνειδητά

Είναι αρκετά γενικευμένη η συνήθεια να κάνουν οι άνθρωποι κι άλλα πράγματα ενώ τρώνε. Συνήθως είτε βλέπουν τηλεόραση ή κοιτάζουν τα τηλέφωνά τους ή ακόμα εργάζονται στο γραφείο τους. Η μινιμαλιστική προσέγγιση του φαγητού προτείνει να δημιουργηθεί ένας ευρύτερος χώρος ώστε ένα γεύμα να είναι ακριβώς ένα γεύμα. Παροτρύνετε κι άλλους να κάνουν το ίδιο και αφιερώστε χρόνο για να απολαύσετε κάθε μπουκιά σε μια χαλαρή ατμόσφαιρα.

6. Λιγότερο επεξεργασμένο, πιο θρεπτικό

Κάποτε το φαγητό ήταν απλώς φαγητό. Αλλά τα παντοπωλεία σήμερα διαθέτουν μία ευρύτατη ποικιλία τροφών και επεξεργασμένων ειδών. Σίγουρα, όλα τα τρόφιμα πρέπει να μαγειρευτούν και να προετοιμαστούν για να μεγιστοποιηθεί η ευχαρίστηση, αλλά μην υποθέτετε ότι οι μεγάλες εταιρείες συσκευασμένων τροφών έχουν κατά νου το συμφέρον σας όταν πρόκειται για την υγεία σας. Κατά κανόνα, αυτό που είναι απλό είναι και καλό.

7. Λιγότερα πιάτα, περισσότερος χρόνος για την οικογένεια

Σε μία πολυμελή οικογένεια, το καθάρισμα μετά από ένα γεύμα μπορεί να διαρκέσει όσο και το ίδιο το γεύμα. Αντιστεκόμαστε σε αυτό προσπαθώντας να χρησιμοποιούμε όσο το δυνατόν λιγότερα αντικείμενα. Έχουμε ένα μπουκάλι νερό για όλη την ημέρα, προσπαθούμε να χρησιμοποιούμε όσο το δυνατόν λιγότερες κατσαρόλες και τηγάνια όταν μαγειρεύουμε (δηλαδή, ένα τηγάνι ή μία κατσαρόλα ανά γεύμα) και βγάζουμε μόνο τα απαραίτητα για το γεύμα πιάτα και μαχαιροπήρουνα. Αυτά τα μικρά πράγματα ίσως δεν φαίνονται σημαντικά εκ πρώτης όψεως, αλλά αθροίζονται.

8. Λιγότερη πολυπλοκότητα, περισσότερη απόλαυση

Είναι εύκολο να αποσπαστείτε από αυτό που πραγματικά προσπαθείτε να κάνετε όταν πρόκειται για τον προγραμματισμό γευμάτων. Δεν χρειάζεται να εντυπωσιάσετε τους άλλους με αυτό που τρώτε. Πέρα από τις βασικές διατροφικές αρχές, δεν υπάρχουν πρότυπα που πρέπει να πληροίτε. Κόψτε όλα τα περιττά πράγματα και επικεντρωθείτε σε φαγητά που απολαμβάνετε να τρώτε, σε γεύματα που ετοιμάζονται εύκολα και σε συνδαιτημόνες των οποίων την παρέα απολαμβάνετε.

9. Λιγότερη τελειότητα, περισσότερη εκτίμηση

Η τελειομανία, είτε προσπαθούμε να δημιουργήσουμε το τέλειο πρόγραμμα γευμάτων είτε το τέλειο πιάτο, είναι το αντίθετο της μινιμαλιστικής φιλοσοφίας, η οποία σας ενθαρρύνει να ρωτήσετε: «Είναι αρκετά καλό; Είμαι ικανοποιημένος; Τι είναι πραγματικά απαραίτητο;». Σε έναν κόσμο όπου οι συμβιβασμοί είναι απαραίτητοι, η προσπάθεια για την τελειότητα δεν είναι μια βιώσιμη στρατηγική. Είναι πολύ καλύτερο να κατευθύνετε την ενέργειά σας στο να εκτιμήσετε αυτά που μπορείτε να κάνετε και αυτά που έχετε και να αξιοποιήσετε στο έπακρο την τρέχουσα κατάστασή σας.

Του Mike Donghia

Επιμέλεια: Βαλεντίνα Λισάκ

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ

1. Ολόκληρη η ρήση είναι  «οὐκ ἐν τῷ πολλῷ το εὖ, ἀλλ᾿ ἐν τῷ εὖ το πολύ» και είναι μια παράφραση της ρήσης του αυλητή Καφισία, όταν ένας μαθητής του έπαιζε τον αυλό με ιδιαίτερη ένταση: “οὐκ ἐν τῷ μεγάλῳ τὸ εὖ κείμενον εἶναι, ἀλλὰ ἐν τῷ εὖ τὸ μέγα” (Αθήναιος, Δειπνοσοφισταί, 14, 629a-b).

Η φράση  «οὐκ ἐν τῷ πολλῷ τ εὖ, ἀλλ᾿ ἐν τῷ εὖ το πολύ» μεταφράζεται ως «το καλό δε βρίσκεται στο πολύ, αλλά το πολύ βρίσκεται στο καλό» και σημαίνει πως η ποσότητα δεν εξασφαλίζει την ποιότητα, αλλά η ποιότητα αντισταθμίζει την ποσότητα. Με άλλα λόγια, δεν έχει σημασία η ποσότητα (το πολύ) όσο η ποιότητα (το ευ). (Από το e-didaskalia)