Τα πανεπιστήμια των ΗΠΑ συνεργάζονται «εκτενώς» με κινεζικά εργαστήρια στην έρευνα για την τεχνητή νοημοσύνη (ΑΙ), κάτι που έχει επίσης διευκολύνει τη μεταφορά ευαίσθητης αμερικανικής τεχνολογίας, τη μαζική επιτήρηση Κινέζων πολιτών και παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην Κίνα, συμπεριλαμβανομένου αυτού που η κυβέρνηση των ΗΠΑ έχει χαρακτηρίσει γενοκτονία των Ουιγούρων στην περιοχή Σιντζιάνγκ, σύμφωνα με μελέτη που δημοσίευσε η εταιρεία αναλύσεων Strategy Risks σε συνεργασία με το Human Rights Foundation.
Η έκθεση, που δόθηκε στη δημοσιότητα στις 8 Δεκεμβρίου, εστιάζει σε έρευνα που έγινε για δύο κινεζικά εργαστήρια με κρατική στήριξη, τα οποία διαπιστώθηκε ότι, από το 2020 και έπειτα, συνυπέγραψαν σχεδόν 3.000 επιστημονικές εργασίες με ερευνητές του εξωτερικού, συμπεριλαμβανομένων ερευνητών κορυφαίων αμερικανικών πανεπιστημίων που λαμβάνουν κρατικές επιχορηγήσεις.
Κατονομάζονται κορυφαία πανεπιστήμια, όπως το Massachusetts Institute of Technology, το Stanford University, το Harvard University, το Princeton University, το University of Oxford και το University College London, ενώ σημειώνεται ότι υπάρχουν περισσότερα από είκοσι ακόμη ιδρύματα που χρηματοδοτούνται από δημόσιους φορείς, καθώς και από εταιρείες όπως η Amazon.
Οι οργανισμοί αυτοί δεν απάντησαν στα ερωτήματα της εφημερίδας The Epoch Times έως τη δημοσίευση του άρθρου.
Σύμφωνα με την έκθεση, «η παρούσα έκθεση δείχνει ότι τα δυτικά πανεπιστήμια και οι δημόσιοι χρηματοδότες συνδέονται στενά με τα εργαστήρια ΑΙ που αποτελούν προτεραιότητα του κινεζικού κράτους, μέσω ανοικτής αλλά ανεπαρκώς ελεγχόμενης συνεργασίας». Επιπλέον, αναφέρεται ότι «η γνώση κινείται απρόσκοπτα πέρα από τα σύνορα, ακόμη και όταν τα ιδρύματα που την παραλαμβάνουν είναι άρρηκτα συνδεδεμένα με ένα αυταρχικό κράτος».
Εργαστήρια υποστηριζόμενα από το ΚΚΚ
Τα δύο εργαστήρια στο επίκεντρο είναι το Zhejiang Lab και το Shanghai Artificial Intelligence Research Institute (SAIRI), δύο «πλουσιοπάροχα χρηματοδοτούμενοι, υπό την επίβλεψη του Κόμματος» οργανισμοί, που, σύμφωνα με την έκθεση, είναι ενσωματωμένοι στο σύστημα του καθεστώτος για την επιτήρηση.
Το Zhejiang Lab ιδρύθηκε το 2017 από την επαρχιακή κυβέρνηση της Τζετζιάνγκ, το κρατικό Zhejiang University και την Alibaba. Σύμφωνα με την έκθεση, έλαβε 1,25 δισ. δολάρια σε χρηματοδότηση από την επαρχιακή κυβέρνηση, κατά το διάστημα 2021-2023. Συνεργάζεται επίσης με αρκετούς κρατικά υποστηριζόμενους φορείς, όπως ο όμιλος China Electronics Technology Group Corp., στον οποίο οι ΗΠΑ επέβαλαν κυρώσεις επειδή κατασκεύασε την Integrated Joint Operations Platform, που περιγράφεται ως η «ραχοκοκαλιά» του συστήματος κοινωνικής πιστοληπτικής αξιολόγησης του κινεζικού καθεστώτος.
Το SAIRI ιδρύθηκε από το κρατικό Shanghai Jiao Tong University το 2018 και από το 2020, σύμφωνα με την έκθεση, διοικείται από τον Λου Τζουν, ανώτερο επιστήμονα της China Electronics Technology Group Corp., στην οποία έχουν επιβληθεί κυρώσεις. Το SAIRI ερευνά την υπολογιστική όραση, την παρακολούθηση, την εφαρμοσμένη απεικόνιση και άλλες τεχνολογίες που μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την παρακολούθηση ομάδων.
Μεταξύ των συνεργατών του περιλαμβάνονται η Huawei και το Third Research Institute του κινεζικού υπουργείου Δημόσιας Ασφάλειας, που, σύμφωνα με την έκθεση, είναι αρμόδιο για τεχνική επιτήρηση και ψηφιακή εγκληματολογία.
Το 2023, το SAIRI συνέβαλε στην ανάπτυξη του πρώτου συστήματος εκπαίδευσης σκοποβολής με υποβοήθηση ΑΙ και, το 2024, υπέγραψε συμβάσεις με δύο εταιρείες — την iFlytek και τη SenseTime — οι οποίες κατασκευάζουν πλατφόρμες αναγνώρισης προσώπου και «έξυπνης αστυνόμευσης». Και οι δύο εταιρείες έχουν δεχθεί κυρώσεις για παροχή βοήθειας στο Κομμουνιστικό Κόμμα της Κίνας (ΚΚΚ), στο πλαίσιο της γενοκτονίας των Ουιγούρων στην περιοχή Σιντζιάνγκ.
Τα πανεπιστήμια της Δύσης και τα χρήματα των φορολογουμένων
Σύμφωνα με την έκθεση, τα δύο εργαστήρια δημοσίευσαν 11.000 επιστημονικές εργασίες από το 2020 έως τον Αύγουστο του 2025, εκ των οποίων οι ~3.000 έγιναν σε συνεργασία με επιστήμονες από το εξωτερικό.
Όπως αναφέρεται στην έκθεση, «το Zhejiang Lab και το SAIRI αποτελούν μέρος ενός ευρύτερου συστήματος κρατικών εργαστηρίων ΑΙ, που χρηματοδοτούνται σε μεγάλο βαθμό, καθοδηγούνται πολιτικά και συνδέονται με φορείς άμυνας και ασφάλειας. […] Η κλίμακα και η διεθνής τους εμβέλεια δείχνουν ότι οι προβληματικές συνεργασίες δεν είναι μεμονωμένες περιπτώσεις, αλλά συστημικά χαρακτηριστικά της αρχιτεκτονικής έρευνας ΑΙ της Κίνας».
Σε μία εργασία του 2022, την οποία συνυπογράφουν ερευνητές του Massachusetts Institute of Technology και χρηματοδοτεί πρόγραμμα επιχορηγήσεων της Defense Advanced Research Projects Agency του Πενταγώνου, εξετάζεται προηγμένη οπτική μετατόπιση φάσης, την οποία, σύμφωνα με την έκθεση, χρησιμοποιούν συστήματα απεικόνισης και ανίχνευσης που αξιοποιούνται σε στρατιωτική αναγνώριση, δορυφορική επιτήρηση και βιομετρική παρακολούθηση.
Σε μία εργασία του 2024, την οποία συνυπογράφουν ερευνητές του Carnegie Mellon University και χρηματοδοτεί το U.S. National Science Foundation και το Office of Naval Research, εξετάζεται η παρακολούθηση πολλαπλών αντικειμένων, την οποία οι αναλυτές περιέγραψαν ως «βασικό καταλύτη της αυτοματοποιημένης επιτήρησης».
Το πανεπιστήμιο δεν απάντησε σε ερώτημα της Epoch Times έως τη δημοσίευση του άρθρου.
Σε εργασία του 2021, που συνυπογράφεται με ερευνητές του Harvard University, μελετώνται προηγμένα οπτικά συστήματα και η υπολογιστική όραση.
Σύμφωνα με την έκθεση, «οι συνεργασίες του Zhejiang Lab με αυτά τα πανεπιστήμια δείχνουν πώς η δυτική τεχνογνωσία εντάσσεται σε ερευνητικές κατευθύνσεις που ευθυγραμμίζονται με τις προτεραιότητες της Κίνας σε ζητήματα ασφάλειας και επιτήρησης», ενώ γίνεται αναφορά στους στενούς δεσμούς του εργαστηρίου με έναν θεμελιώδη οργανισμό που συμβάλλει στη γενοκτονία των Ουιγούρων.
Όπως σημειώνεται στην έκθεση, «ο κίνδυνος προκύπτει από τη δομική ενσωμάτωση σε κρατικούς αμυντικούς φορείς που κατηγορούνται για παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, όχι από το επιστημονικό πλαίσιο των ίδιων των έργων».
Το 2021, το SAIRI συνεργάστηκε με αρκετούς δυτικούς φορείς για το QDTrack, το οποίο αναλύει και μπορεί να παρακολουθεί ανθρώπους ή αντικείμενα σε διαφορετικά βίντεο, κάτι που, σύμφωνα με την έκθεση, αποτελεί βασική λειτουργία της τεχνολογίας μαζικής επιτήρησης. Το 2023, συνεργάστηκε με αρκετά αμερικανικά πανεπιστήμια για την ανάπτυξη του AlphaTracker, ενός εργαλείου ανάλυσης συμπεριφοράς ζώων, που διαθέτει επίσης λειτουργίες αναγνώρισης ταυτότητας και παρακολούθησης αντικειμένων.
Σύμφωνα με την έκθεση, τα δυτικά αυτά ιδρύματα λαμβάνουν συχνά κρατικές επιχορηγήσεις, όπως προκύπτει δημόσια από τις ίδιες τις εργασίες. Τα κινεζικά εργαστήρια δεν εμφανίζονται ως αποδέκτες των επιχορηγήσεων, όμως, όπως αναφέρει η έκθεση, ωφελούνται μέσω των συνεργασιών με τα δυτικά ιδρύματα, παρακάμπτοντας διαδικασίες δέουσας επιμέλειας.
Κατά την έκθεση, «η εικόνα που προκύπτει είναι ότι δυτικοί δημόσιοι πόροι εμπλέκονται επανειλημμένα σε ερευνητικές συνεργασίες με εργαστήρια εντεταγμένα στον μηχανισμό ασφαλείας της Κίνας».
Η έκθεση εστιάζει σε κινεζικούς οργανισμούς με ρητούς δεσμούς με το κινεζικό καθεστώς ή τον στρατό, ωστόσο, σύμφωνα με το κείμενο, οι ερευνητές προειδοποίησαν ότι ακόμη και ιδρύματα που δεν εμφανίζονται ως άμεσα υποστηριζόμενα από το καθεστώς υποχρεούνται σε παροχή πληροφοριών σε αυτό, βάσει διαφόρων κινεζικών νόμων εθνικής ασφάλειας.
Κενό ηθικής
Οι αναλυτές διαπίστωσαν ότι μόνο τρία κέντρα δεοντολογίας για την τεχνητή νοημοσύνη έχουν καταδικάσει τις παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων που διαπράττει το κινεζικό καθεστώς: το βρετανικό Ada Lovelace Institute τον Ιούνιο του 2022, το Stanford’s Institute for Human-Centered Artificial Intelligence τον Αύγουστο του 2023 και το AI Now Institute το 2019.
Σύμφωνα με την έκθεση, «τα δυτικά ινστιτούτα δεοντολογίας για την τεχνητή νοημοσύνη έχουν σε μεγάλο βαθμό αποφύγει να αντιμετωπίσουν τη χρήση της ΑΙ στην Κίνα για καταστολή». Προστίθεται ότι «η σιωπή αυτή δεν αντανακλά άγνοια, αλλά ένα κενό στη διακυβέρνηση και την ευθύνη».
Οι συντάκτες της έκθεσης προειδοποίησαν ότι η συνεχιζόμενη σιωπή μπορεί να συμβάλει στο να «κανονικοποιηθούν» οι συνεργασίες με κινεζικούς κρατικά υποστηριζόμενους φορείς και η συνενοχή στη συμβολή προς το καθεστώς επιτήρησης. Η έκθεση καλεί τα ινστιτούτα δεοντολογίας — οργανισμούς που ιδρύθηκαν για να «εξετάζουν τους κινδύνους των προηγμένων τεχνολογιών» — να εκδώσουν κατευθυντήριες οδηγίες για τον κίνδυνο παραβίασης ανθρωπίνων δικαιωμάτων που ενέχει η συνεργασία με κινεζικά εργαστήρια.
Οι συντάκτες της έκθεσης ζήτησαν να επαναπροσδιοριστεί η δέουσα επιμέλεια ώστε να περιλαμβάνει και τα ανθρώπινα δικαιώματα, να καταστεί υποχρεωτική η διαφάνεια στις ερευνητικές συνεργασίες, να τεθούν δικλίδες ασφαλείας για συνεργασία με ιδρύματα που συνδέονται με την επιτήρηση και να υπάρξει ηγεσία δεοντολογίας στον κλάδο. Παράλληλα, συνέστησαν στις κυβερνήσεις να αναθεωρήσουν πολιτικές ώστε να κλείσει το κενό εθνικής ασφάλειας που, σύμφωνα με την έκθεση, εμφανίζεται σε αυτές τις συνεργασίες.
Όπως καταλήγει η έκθεση, «εάν κυβερνήσεις, πανεπιστήμια και φορείς δεοντολογίας δεν υιοθετήσουν τέτοια μέτρα, οι συνεργασίες με εργαστήρια τεχνητής νοημοσύνης που αποτελούν προτεραιότητα του κινεζικού κράτους θα συνεχιστούν με βάση τους σημερινούς κανόνες».
Της Catherine Yang
