Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ απείλησε ότι θα στοχοποιήσει κρίσιμες υποδομές στο Ιράν, ενώ δήλωσε ότι δεν αποκλείει την αποστολή αμερικανικών χερσαίων δυνάμεων, εφόσον η Τεχεράνη δεν καταλήξει σε συμφωνία για το άνοιγμα του Στενού του Ορμούζ έως την Τρίτη 7 Απριλίου.
Σε τηλεφωνική συνέντευξη στην εφημερίδα The Hill, ανέφερε ότι δεν αποκλείει την ανάπτυξη χερσαίων δυνάμεων, προσθέτοντας παράλληλα ότι δεν εξαιρούνται ούτε στόχοι πολιτικών υποδομών. Τόνισε ακόμη ότι, κατά την άποψή του, οι λογικοί και έξυπνοι άνθρωποι θα προχωρούσαν σε συμφωνία, υποστηρίζοντας ότι η ιρανική πλευρά θα έπρεπε ήδη να έχει κινηθεί προς αυτή την κατεύθυνση.
Παράλληλα, σε αναρτήσεις του στην πλατφόρμα Truth Social στις 5 Απριλίου, προειδοποίησε ότι η Τρίτη 7 Απριλίου θα αποτελέσει ημέρα πλήγματος σε ηλεκτροπαραγωγικές μονάδες και γέφυρες στο Ιράν, καλώντας το καθεστώς να ανοίξει το Στενό του Ορμούζ, διαφορετικά θα αντιμετωπίσει εξαιρετικά σοβαρές συνέπειες. Σε ξεχωριστή ανάρτηση προσδιόρισε ως χρονικό σημείο τις 20:00 (ώρα Ανατολικής Ακτής ΗΠΑ), γεγονός που ερμηνεύθηκε ως τελική προθεσμία.
Ο Τραμπ είχε ήδη προειδοποιήσει ότι θα στοχοποιηθεί η ιρανική υποδομή αν το Στενό του Ορμούζ δεν ανοίξει έως τις 6 Απριλίου. Πρόκειται για κρίσιμη θαλάσσια δίοδο νότια του Ιράν, μέσω της οποίας μεταφέρεται περίπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας παραγωγής πετρελαίου και φυσικού αερίου. Η πλειονότητα των φορτίων κατευθύνεται προς την Ασία, ενώ οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Ευρώπη εισάγουν περίπου το 3% και το 4% αντίστοιχα από το αργό που διέρχεται από το στενό.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ δήλωσε επίσης στον δημοσιογράφο του Fox News Τρέι Γινγκστ ότι εξετάζει το ενδεχόμενο να αναλάβει τον έλεγχο του πετρελαίου που βρίσκεται υπό ιρανικό έλεγχο, εφόσον δεν επιτευχθεί συμφωνία. Σύμφωνα με τον Γινγκστ, ο Τραμπ εκτιμάει ότι υπάρχει πιθανότητα να επιτευχθεί συμφωνία έως τις 6 Απριλίου, γεγονός που θα μπορούσε να αποτρέψει περαιτέρω κλιμάκωση.
Στρατιωτική κατάσταση και εξέλιξη της σύγκρουσης
Από την έναρξη της σύγκρουσης στις 28 Φεβρουαρίου, οι στρατιωτικές δυνάμεις των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ισραήλ έχουν πραγματοποιήσει κυρίως αεροπορικά πλήγματα εντός του Ιράν, χωρίς μέχρι στιγμής να έχουν αναπτυχθεί χερσαίες δυνάμεις. Ωστόσο, ο Τραμπ έχει επανειλημμένα τον τελευταίο μήνα δηλώσει ότι δεν αποκλείει αυτό το ενδεχόμενο.
Το Στενό του Ορμούζ παραμένει ουσιαστικά κλειστό από την έναρξη του πολέμου, προκαλώντας σημαντική άνοδο στις διεθνείς τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου. Το Ιράν έχει πραγματοποιήσει επιθέσεις σε πολιτικά δεξαμενόπλοια στην περιοχή, υποστηρίζοντας ότι χρησιμοποιούνται για την υποστήριξη της κοινής επιχείρησης Ηνωμένων Πολιτειών και Ισραήλ.
Ιρανοί αξιωματούχοι προειδοποίησαν ότι θα υπάρξουν αντίποινα εάν πληγούν πολιτικές υποδομές από τις Ηνωμένες Πολιτείες ή το Ισραήλ, χωρίς ωστόσο να υπάρχουν ενδείξεις ότι το καθεστώς προτίθεται να προχωρήσει σε συμφωνία για το άνοιγμα του στενού.
Οι Φρουροί της Ισλαμικής Επανάστασης ανέφεραν ότι, σε περίπτωση επανάληψης επιθέσεων σε πολιτικές εγκαταστάσεις, η επόμενη φάση των επιχειρήσεων θα είναι πιο έντονη και ευρύτερης κλίμακας. Στο παρελθόν, το Ιράν έχει απειλήσει ότι θα πλήξει αμερικανικές εταιρείες στην περιοχή, όπως οι Google, Meta, Microsoft και Amazon.
Την Κυριακή 5 Απριλίου, ως απάντηση σε ισραηλινά πλήγματα σε πετροχημικές εγκαταστάσεις στο Ιράν, η Τεχεράνη έπληξε αντίστοιχες εγκαταστάσεις στο Κουβέιτ, στο Μπαχρέιν και στο Άμπου Ντάμπι, ενώ ανακοίνωσε ότι στόχευσε ισραηλινό πλοίο στο λιμάνι Τζεμπέλ Αλί του Ντουμπάι.
Διεθνείς και πολιτικές αντιδράσεις
Οι δηλώσεις του Τραμπ προκάλεσαν ανάμεικτες αντιδράσεις στο εσωτερικό των Ηνωμένων Πολιτειών. Ο γερουσιαστής Λίντσεϋ Γκρέιαμ (R-S.C.) υποστήριξε ότι το περιθώριο για διπλωματία στενεύει, τονίζοντας ότι ο πρόεδρος εμφανίζεται αποφασισμένος να προχωρήσει σε μαζική στρατιωτική απάντηση κατά κρίσιμων υποδομών εάν δεν υπάρξει συμμόρφωση.
Αντίθετα, ο ηγέτης της μειοψηφίας στη Γερουσία Τσακ Σούμερ (D-N.Y.) άσκησε έντονη κριτική, επισημαίνοντας ότι, ενώ οι Αμερικανοί γιορτάζουν το Πάσχα, ο πρόεδρος απειλεί με ενδεχόμενα εγκλήματα πολέμου και αποξενώνει συμμάχους.
Η αντιπροσωπεία του Ιράν στον ΟΗΕ κάλεσε τη διεθνή κοινότητα να μην παραμείνει σιωπηλή απέναντι σε απειλές κατά πολιτικών υποδομών, τονίζοντας ότι τα κράτη έχουν νομική υποχρέωση να αποτρέψουν τέτοιες ενέργειες και να δράσουν άμεσα.
Ο πρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου Μοχάμαντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ καταδίκασε επίσης τις δηλώσεις του Τραμπ, υποστηρίζοντας ότι καθοδηγείται από τον πρωθυπουργό του Ισραήλ Μπενιαμίν Νετανιάχου και προειδοποιώντας ότι η περιοχή κινδυνεύει να οδηγηθεί σε γενικευμένη σύγκρουση.
Παράλληλα, ο Πάπας Λέων ΙΔ΄, κατά την πρώτη πασχαλινή λειτουργία του στο Βατικανό στις 5 Απριλίου, απηύθυνε έκκληση για ειρήνη, καλώντας όσους διαθέτουν όπλα να τα καταθέσουν και όσους έχουν τη δύναμη να προκαλέσουν πολέμους να επιλέξουν τον διάλογο αντί της σύγκρουσης.
Επιχείρηση διάσωσης και στρατιωτικές εξελίξεις
Οι εξελίξεις σημειώνονται μετά από επιτυχημένη επιχείρηση έρευνας και διάσωσης, κατά την οποία διασώθηκαν δύο Αμερικανοί στρατιωτικοί όταν το μαχητικό αεροσκάφος F-15 Strike Eagle καταρρίφθηκε πάνω από το Ιράν στις 2 Απριλίου. Ο ένας διασώθηκε άμεσα, ενώ για τον δεύτερο πραγματοποιήθηκε πολυήμερη επιχείρηση.
Ο Τραμπ ανέφερε ότι διασώθηκε ένας σοβαρά τραυματισμένος αξιωματικός από ορεινή περιοχή του Ιράν, επισημαίνοντας ότι ο ιρανικός στρατός τον αναζητούσε εντατικά και πλησίαζε, ενώ χαρακτήρισε τη διάσωση εξαιρετικά επικίνδυνη επιχείρηση που σπάνια επιχειρείται.
Σε μήνυμά του προς τη δημοσιογράφο του NBC Κρίστεν Γουέλκερ, χαρακτήρισε τη διάσωση «πασχαλινό θαύμα», τονίζοντας ότι πρόκειται για επιχείρηση χωρίς προηγούμενο σε τόσο εχθρικό περιβάλλον.
Ανώτεροι Ισραηλινοί αξιωματούχοι δήλωσαν στο περιοδικό Epoch Magazine ότι το Ισραήλ παρείχε πληροφοριακή υποστήριξη και συνέβαλε στη δημιουργία «δακτυλίου πυρός» για την υποστήριξη της επιχείρησης, στην οποία συμμετείχαν δεκάδες αμερικανικά αεροσκάφη.
Η κυβέρνηση Τραμπ αναμένεται να δώσει περισσότερες λεπτομέρειες σε συνέντευξη Τύπου στις 6 Απριλίου, με τη συμμετοχή στρατιωτικών.
Διπλωματικές εξελίξεις και προοπτικές
Σε ομιλία του την 1η Απριλίου, ο Τραμπ είχε αφήσει να εννοηθεί ότι οι στρατηγικοί στόχοι των Ηνωμένων Πολιτειών στο Ιράν πλησιάζουν στην ολοκλήρωσή τους, χωρίς να διευκρινίσει πότε θα λήξει ο πόλεμος.
Ανώτεροι Ισραηλινοί αξιωματούχοι ανέφεραν επίσης στις 3 Απριλίου ότι οι προσπάθειες για επίτευξη ειρηνευτικής συμφωνίας μεταξύ Τεχεράνης και Ουάσιγκτον δεν έχουν αποδώσει.
Το Πακιστάν προσφέρθηκε να φιλοξενήσει συνομιλίες ειρήνης μεταξύ των δύο χωρών, με στόχο τον τερματισμό της σύγκρουσης, ενώ ο εκπρόσωπος του πακιστανικού υπουργείου Εξωτερικών Ταχίρ Αντραμπί δήλωσε ότι και οι δύο πλευρές εξέφρασαν εμπιστοσύνη στη διαδικασία, χωρίς να έχει οριστεί ημερομηνία.
Τέλος, ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Σεγιέντ Αμπάς Αραγτσί ανέφερε σε ανάρτησή του στις 4 Απριλίου ότι η θέση του Ιράν παρουσιάζεται με παραπλανητικό τρόπο.
Των Jack Phillips και Jacki Thrapp
Με πληροφορίες από το Reuters



