NEWSROOM

Ο νέος χρόνος για να είναι γλυκός, να φέρει τύχη και υγεία οι κάτοικοι της Στερεάς Ελλάδας τον υποδέχονται με τραγούδια και νόστιμα εδέσματα. Στο πρωτοχρονιάτικο τραπέζι ξεχωριστή θέση έχουν το βασιλόψωμο και ο μπακλαβάς, ενώ από τα έθιμα που ξεχωρίζουν είναι το «πάντρεμα τη φωτιάς» και το «ποδαρικό».

Το πάντρεμα της φωτιάς: Μπορεί τα Χριστούγεννα να γίνεται στη Ρούμελη το «αρραβώνιασμα της φωτιάς» την Πρωτοχρονιά ακολουθεί η συνέχεια. Το «πάντρεμα της φωτιάς» που γίνεται τα ξημερώματα της πρωτοχρονιάς. Στο τζάκι την παραμονή της πρωτοχρονιάς μπαίνουν δύο μεγάλα ξύλα. Ο νοικοκύρης φροντίζει να είναι ακριβώς ίδια και να καίγονται το ίδιο. Σύμφωνα με την παράδοση τα δύο ξύλα συμβολίζουν την αλλαγή της ημέρας αλλά και την αλλαγή του χρόνου. Σύμφωνα με την παράδοση όποια ευχή και αν κάνει κάποιος εκείνη τη μέρα ακόμη και… κατάρα, αυτή θα πιάσει τόπο.

Σπούρνι: Σε άλλες περιοχές της Φωκίδας και της Ευρυτανίας αυτό έχει αντικατασταθεί με το «σπούρνι». Ένα μικρό παιδί κάθεται σταυροπόδι μπροστά στο αναμμένο τζάκι, ρίχνει αλάτι πάνω στη φωτιά και κάνει διάφορες ευχές για την οικογένεια, για την υγεία, για τα σπαρτά που σύμφωνα με την παράδοση «πιάνουν τόπο». Αποζημίωση του μικρού παιδιού είναι το πρώτο και καλύτερο κομμάτι «μπακλαβά» που φτιάχνουν οι νοικοκυρές.

Μπακλαβάς: Είτε με καρύδια, που είναι επικρατέστερο, είτε με αμύγδαλα, κάθε σπίτι στη Ρούμελη έχει τον μπακλαβά του. Υπάρχει μάλιστα ανταγωνισμός στις νοικοκυρές για το ύψος που θα έχει το γλυκό τους, το μέγεθος του ταψιού που θα χρησιμοποιήσουν, ενώ τις προηγούμενες ημέρες το ξενύχτι είναι δεδομένο για να ανοίξουν τα χειροποίητα φύλλα.

Το σπάσιμο του ροδιού: Στα χωριά της Νότιας Εύβοιας το πρωί της Πρωτοχρονιάς, η οικογένεια πηγαίνει στην εκκλησία και ο νοικοκύρης κρατάει στην τσέπη του ένα ρόδι, για να το λειτουργήσει. Γυρνώντας σπίτι, πρέπει να χτυπήσει την εξώπορτα -δεν κάνει να ανοίξει ο ίδιος με το κλειδί του- και έτσι να είναι ο πρώτος που θα μπει στο σπίτι, για να κάνει το καλό ποδαρικό, με το ρόδι στο χέρι. Μπαίνοντας μέσα, με το δεξί, σπάει το ρόδι πίσω από την εξώπορτα, το ρίχνει δηλαδή κάτω με δύναμη, για να σπάσει και να πεταχτούν οι σπόροι του παντού και ταυτόχρονα λέει: «με υγεία, ευτυχία και χαρά το νέο έτος κι όσους σπόρους έχει το ρόδι, τόσες λίρες να έχει η τσέπη μας όλη τη χρονιά».

Ποδαρικό: Πολλοί είναι οι κάτοικοι της περιοχής που από την παραμονή λένε σε κάποιο δικό τους άνθρωπο, που τον θεωρούν καλότυχο και γουρλή, να έρθει την Πρωτοχρονιά να τους κάνει ποδαρικό. Μόλις μπει στο σπίτι τον βάζουν να πατήσει ένα σίδερο για να είναι όλοι «σιδερένιοι» και γεροί στη διάρκεια του καινούργιου χρόνου.

Η νοικοκυρά φιλεύει τον άνθρωπο που κάνει ποδαρικό για το καλό του χρόνου. Συνήθως του δίνει μήλα ή καρύδια και μια κουταλιά γλυκό κυδώνι ή ότι άλλο γλυκό έχει φτιάξει για τις γιορτές.

Ο νέος χρόνος πρέπει να βρει τα μέλη της οικογένειας με κάποιο καινούργιο ρούχο, σύμβολο ευημερίας, ενώ μετά το κόψιμο της βασιλόπιτας και αφού μοιραστούν τα δώρα, ξεκινούν τα τυχερά παιχνίδια. Αυτός που θα κερδίσει θα είναι τυχερός για όλη τη νέα χρονιά.

Βασιλόψωμο – Βασιλοκουλούρες: Μέσα σε όλα τα άλλα ξεχωρίζουν το «βασιλόψωμο» και οι «βασιλοκουλούρες» που τρώγονται ανήμερα του Αγίου Βασιλείου. Σε ορισμένες περιοχές εκτός από αλεύρι οι νοικοκυρές βάζουν μέσα ρεβίθι αλεσμένο, ή ακόμη και ντόπιο καλαμπόκι. Βάζουν επίσης βασιλικό και μυρωδικά και πάνω του δημιουργούν διάφορα σχήματα και παραστάσεις, οι οποίες έχουν σχέση με την καθημερινότητα. Αφορούν είτε την παραγωγή και τα χωράφια, είτε την υγεία και τα ακίνητα, είτε την οικογένεια.

«Καμήλες και Ντιβιτζήδες»: πρόκειται για ένα πρωτοχρονιάτικο έθιμο της Ανατολικής Ρωμυλίας που έχει μεταφερθεί στο Νέο Μοναστήρι της Βόρειας Φθιώτιδας. Έχει τις ρίζες του στην αρχαιότητα και παραπέμπει στις γιορτές προς τιμή του Διονύσου, όπου οι πιστοί μεταμφιέζονταν και τιμούσαν τον θεό με σάτιρες και χορούς σε «ξέφρενους» ρυθμούς. Μετά την επικράτηση της χριστιανικής θρησκείας, διαμορφώθηκε ανάλογα για να μπορέσει να διατηρηθεί.

Το δρώμενο Καμήλες και Ντιβιτζήδες (καμηλιέρηδες) είναι ένα από τα πιο γνωστά πρωτοχρονιάτικα έθιμα της ανατολικής Ρωμυλίας. Εξίσου διαδεδομένο είναι στον Πόντο, τη Μικρά Ασία, τα Βαλκάνια, και σε χώρες όπως η Ρουμανία, η Ουγγαρία και η Σλοβενία.

Οι ντιβιτζήδες ντύνονται με προβιές και φορούν στο κεφάλι το καούκι που είναι καπέλο και μάσκα μαζί, είναι φτιαγμένο από «κιτσιά» (αρνίσιο μαλλί), στολισμένο με καθρεφτάκια (για τον ξορκισμό των πνευμάτων) και πολύχρωμες κορδέλες. Στη θέση των δοντιών έχουν «αρμάθες» από ξερά φασόλια. Στη μέση και τα πόδια φορούν μικρά κουδουνάκια που δημιουργούν θόρυβο όταν χορεύουν ή τσακώνονται. Στα χέρια κρατούν το «τοπούζ’» (ξύλινο ρόπαλο) το οποίο χτυπούνε χάμω εκβιάζοντας, κατά κάποιον τρόπο, τη γονιμότητα της γης.

Η καμήλα είναι μια ξύλινη κατασκευή σκεπασμένη με «τσόλι» (υφαντό από τραγίσιο μαλλί), με έναν μακρόστενο λαιμό από προβιά, όπως και το κεφάλι της, με κρεμασμένα πολλά μεγάλα μπρούτζινα κουδούνια (τούτσα).

Ο θόρυβος των κουδουνιών, καθώς η καμήλα κουνιέται, συντελεί στο ξύπνημα της φύσης από τη χειμωνιάτικη νάρκη.

Η καμήλα στερεώνεται με ζωνάρια δεμένα σταυρωτά πάνω στο ανθρώπινο σώμα και ζυγίζεται με τέχνη για να μη γέρνει και κουράζει τον «καμιλτζή». Οι ντιβιτζήδες, η καμήλα, ο γκαϊντατζής ή ο φιουρτζής (παίζει φλογέρα) συνοδεύουν την παραμονή της Πρωτοχρονιάς τις σάρτες (χορωδίες) από σπίτι σε σπίτι.

Μετά την πρωτοχρονιάτικη λειτουργία στην πλατεία του Ν. Μοναστηρίου οι ντιβιτζήδες, οι καμήλες και οι μουσικοί θα ανοίξουν το χορό στην πλατεία του χωριού. Λίγο αργότερα στον κύκλο θα πιαστούν κάτοικοι και επισκέπτες, χορεύοντας κυρίως ζωναράδικο και συγκαθιστό. Το γλέντι ολοκληρώνεται αργά το απόγευμα με τη μάχη των ντιβιτζήδων με τις καμήλες, αλλά τα οι χοροί συνεχίζονται όλη την ημέρα στις ταβέρνες του χωριού.

Η κυβέρνηση των ΗΠΑ εξετάζει το ενδεχόμενο να προχωρήσει στην επιβολή νέων μέτρων στους ταξιδιώτες που φθάνουν στη χώρα από την Κίνα, εξαιτίας της ανησυχίας της για την «έλλειψη διαφανών δεδομένων» από το Πεκίνο για την πορεία της πανδημίας του νέου κορονοϊού, δήλωσαν αμερικανοί αξιωματούχοι, οι οποίοι δεν κατονομάστηκαν, στα πρακτορεία ειδήσεων Ρόιτερς και Μπλούμπεργκ χθες Τρίτη.

Η Ιαπωνία, η Ινδία και η Μαλαισία ανακοίνωσαν ήδη μέσα στις τελευταίες 24 ώρες πως λαμβάνουν νέα μέτρα που αφορούν τους ταξιδιώτες από την Κίνα, εξαιτίας της έξαρσης των μολύνσεων στον ασιατικό γίγαντα των 1,41 δισεκ. κατοίκων.

Το Τόκιο ανακοίνωσε πως όλοι οι ταξιδιώτες που αφικνούνται από την Κίνα θα είναι υποχρεωμένοι να κάνουν τεστ για τον SARS-CoV-2. Η Κουάλα Λουμπούρ ανακοίνωσε πως θα λάβει νέα μέτρα ιχνηλάτησης και επιτήρησης.

Έχουν πλέον γίνει «βουνό» οι ανησυχίες της διεθνούς κοινότητας για τα ξεσπάσματα της πανδημίας στην Κίνα και την παντελή «έλλειψη» αξιόπιστων, «διαφανών δεδομένων» για αυτά, συμπεριλαμβανομένων «δεδομένων για την αλληλούχηση του γονιδιώματος του ιού», από πλευράς Πεκίνου, εξήγησαν οι αμερικανοί αξιωματούχοι.

Νοσοκομεία και γραφεία κηδειών έχουν κατακλυστεί στην Κίνα, καθώς μετά την απόφαση που πήραν στις αρχές Δεκεμβρίου οι αρχές να τερματίσουν απότομα την πολιτική «zero COVID» —εξάλειψης του ιού και της ασθένειας που προκαλεί—, έπειτα από διαδηλώσεις άνευ προηγουμένου εναντίον των δρακόντειων μέτρων, ο ιός εξαπλώνεται ουσιαστικά ανεξέλεγκτος.

Μολαταύτα, κατά τις επίσημες στατιστικές για το επταήμερο ως προχθές Δευτέρα, επήλθε μόλις ένας θάνατος εξαιτίας επιπλοκών της COVID-19. Η ανησυχία ειδικών και πολιτών για την αξιοπιστία των δεδομένων εντείνεται, καθώς δεν έχουν καμιά σχέση με την εμπειρία άλλων χωρών, με πολύ μικρότερους πληθυσμούς, αφού άνοιξαν ξανά τις οικονομίες τους.

Δεκάδες κτίρια του ιστορικού κέντρου, εκ των οποίων πολλά εγνωσμένης ιστορικής και αρχιτεκτονικής αξίας, που μέχρι χθες ήταν σκεπασμένα με γκράφιτι και μπογιές έρχονται ξανά στο φως. Σύμφωνα με το Δήμο Αθηναίων ανακτούν, έπειτα από δεκαετίες, τη χαμένη αίγλη τους και γίνονται ξανά ζωντανό κομμάτι του αρχιτεκτονικού πλούτου της Αθήνας.

Η μεγαλύτερη επιχείρηση «αντι-γκράφιτι» που έχει γίνει ποτέ στην Αθήνα βρίσκεται σε εξέλιξη εδώ και μερικές εβδομάδες στο κέντρο της πρωτεύουσας, με τα συνεργεία της διεύθυνσης καθαριότητας του δήμου να «σαρώνουν» τους ιστορικούς εμπορικούς δρόμους της πόλης, αποκαθιστώντας ήδη πάνω από 15.200 τ.μ επιφανειών.

Αθηνάς, Ευριπίδου, Σοφοκλέους, Αριστείδου, Αιόλου, Κολοκοτρώνη, Πραξιτέλους, Λέκκα, Αθηναΐδος, Αγίας Ειρήνης, Πολυκλείτου, Αγίου Μάρκου, Χρυσοσπηλιωτίσσης, Βλαχάβα, Βύσσης, Μιλτιάδου, Νικίου, Καρόρη, Αβραμιώτου, Βορέου, Καΐρη είναι, μόνο, μερικοί από τους δημοφιλείς δρόμους της πρωτεύουσας, στους οποίους έχει ήδη δράσει η εξειδικευμένη ομάδα αντιγκράφιτι του Δήμου Αθηναίων.

«Η Αθήνα είχε αφεθεί για πολλές δεκαετίες στο έλεος της μουτζούρας. Γραφικές γωνιές της πόλης, προσόψεις καταστημάτων, επιφάνειες ιστορικών κτιρίων είχαν “ποτιστεί” από την μπογιά και καλυφθεί από δεκάδες αντιαισθητικά γκράφιτι. Οφείλαμε, λοιπόν, να αναδείξουμε το φως της Αθήνας, βάζοντας τέλος στη μιζέρια και το “μαύρο” που τη “σκέπαζε”. Η δουλειά μας δεν έχει τελειώσει. Οι μεγάλες επιχειρήσεις αντι-γκράφιτι συνεχίζονται και σιγά σιγά βλέπουμε την πραγματική, λαμπερή Αθήνα πίσω από τη μουτζούρα», τόνισε ο δήμαρχος Αθηναίων Κώστας Μπακογιάννης.

Οι εργαζόμενοι της Διεύθυνσης Καθαριότητας έδωσαν έμφαση σε τοίχους, μαρμάρινες, μεταλλικές και πέτρινες επιφάνειες, ενώ μετά από συνεννόηση με τους καταστηματάρχες η δράση επεκτάθηκε και στα ρολά μαγαζιών. Μάλιστα, μέχρι σήμερα έχουν ανταποκριθεί θετικά στο πρόγραμμα αποκατάστασης 402 επιχειρήσεις, ενώ έχουν ήδη αποκατασταθεί συνολικά 1.250 ρολά.

Πάνω από πέντε τόνοι κρέατος δεσμεύτηκαν από τις αρμόδιες ελεγκτικές υπηρεσίες της Περιφέρειας Αττικής κατά τους υγειονομικούς ελέγχους στην εορταστική αγορά.

Σύμφωνα με στοιχεία της Περιφέρειας, το διάστημα από 11 έως 22 Δεκεμβρίου πραγματοποιήθηκαν συνολικά 1024 έλεγχοι σε καταστήματα λιανικής πώλησης, λαϊκές αγορές, εγκαταστάσεις και επιχειρήσεις τροφίμων φυτικής και ζωικής προέλευσης, καθώς και 42 έλεγχοι στα σφαγεία. Από τους ελέγχους προέκυψαν 15 κατασχέσεις με τις οποίες δεσμεύτηκαν συνολικά 5677 κιλά κρέατος και προϊόντα κρέατος ενώ έγιναν 90 συστάσεις συμμόρφωσης.

Παράλληλα, σε αντίστοιχους ελέγχους που διενεργήθηκαν από τις αρμόδιες Διευθύνσεις Υγειονομικού Ελέγχου και Περιβαλλοντικής Υγιεινής κατά το ίδιο χρονικό διάστημα, ελέγχθηκαν 1.566 επιχειρήσεις και έγιναν συστάσεις συμμόρφωσης σε 754, ενώ διαπιστώθηκαν 15 παραβάσεις για τις οποίες επιβλήθηκαν πρόστιμα.

Επιπλέον, οι αρμόδιες υπηρεσίες ήλεγξαν 1.249 επιχειρήσεις για την τήρηση των μέτρων κατά του Covid-19 και έγιναν 68 συστάσεις, ενώ σε ελέγχους για την εφαρμογή της αντικαπνιστικής νομοθεσίας έγιναν 70 συστάσεις συμμόρφωσης σε σύνολο 1.207 ελέγχων.

Να σημειωθεί ότι ο Περιφερειάρχης Αττικής Γ. Πατούλης, έχει ζητήσει από τα αρμόδια κλιμάκια της Περιφέρειας την εντατικοποίηση των σχετικών ελέγχων στην αγορά καθ΄ όλη την διάρκεια των εορτών με στόχο την προστασία των καταναλωτών και των εμπόρων από φαινόμενα παραβίασης του θεσμικού πλαισίου και διάθεσης επικίνδυνων για την δημόσια υγεία προϊόντων.

«Αποστολή μας είναι να διασφαλιστεί η εύρυθμη λειτουργία της αγοράς, η τήρηση του νομοθετικού πλαισίου και η προστασία της δημόσιας υγείας. Είναι αδιαπραγμάτευτο το καθήκον μας, αλλά και η εντολή μου να προστατεύσουμε την δημόσια υγεία και αυτό περιλαμβάνει και την προστασία του καταναλωτή. Ευχαριστώ τις υπηρεσίες της Περιφέρειας Αττικής που με αυταπάρνηση κάνουν τους ελέγχους που απαιτούνται. Δε θα επιτρέψουμε σε κανένα να θέσει σε κίνδυνο τη δημόσια υγεία και ζωή των πολιτών. Δεν λειτουργούμε τιμωρητικά για κανέναν, ας γνωρίζουν όμως όλοι πως όταν δεν τηρούνται όσα προβλέπουν οι νόμοι θα υπάρχουν αυστηρά πρόστιμα, καθώς τέτοιου είδους φαινόμενα χρειάζεται να αντιμετωπίζονται άμεσα, ώστε να μην πλήττεται η αξιοπιστία της αγοράς, η οποία στην πλειονότητα της λειτουργεί υποδειγματικά», αναφέρει χαρακτηριστικά ο κ. Πατούλης.

Οι προτάσεις της Μόσχας για την «αποστρατιωτικοποίηση» και την «αποναζιστικοποίηση» της Ουκρανίας είναι γνωστές στο Κίεβο κι επαφίεται στις ουκρανικές αρχές να τις εφαρμόσουν, αλλιώς το ζήτημα θα το λύσει ο ρωσικός στρατός, διεμήνυσε χθες Δευτέρα ο υπουργός Εξωτερικών της Ρωσίας, ο Σεργκέι Λαβρόφ.

«Οι προτάσεις μας για την αποστρατιωτικοποίηση και την αποναζιστικοποίηση των εδαφών που ελέγχονται από το (ουκρανικό) καθεστώς, την εξάλειψη των απειλών για την ασφάλεια της Ρωσίας που πηγάζουν από αυτά, συμπεριλαμβανομένων των νέων εδαφών μας, είναι καλώς εγνωσμένες από τον εχθρό», δήλωσε ο κ. Λαβρόφ, σύμφωνα με ρωσικά πρακτορεία ειδήσεων.

«Το θέμα είναι απλό: Εφαρμόστε τις, για το δικό σας καλό. Σε διαφορετική περίπτωση, το ζήτημα θα το καθορίσει ο ρωσικός στρατός», πρόσθεσε ο ρώσος ΥΠΕΞ.

Ερευνητές του ΙΜΒΒ αποκαλύπτουν ένα νέο μοριακό μηχανισμό που ρυθμίζει τη γήρανση και την αναπαραγωγή, συμβάλλοντας καθοριστικά στην προστασία και μακροπρόθεσμη διατήρηση της δομής και της λειτουργίας του πυρήνα του κυττάρου.

Πρόσφατη έρευνα στο Ινστιτούτο Μοριακής Βιολογίας και Βιοτεχνολογίας (ΙΜΒΒ) του Ιδρύματος Τεχνολογίας και Έρευνας (ΙΤΕ), τα αποτελέσματα της οποίας δημοσιεύονται σήμερα στο έγκριτο διεθνές επιστημονικό περιοδικό Nature Aging, ρίχνει για πρώτη φορά φως σε ένα θεμελιώδη μηχανισμό ελέγχου της γήρανσης και της αναπαραγωγικής γονιμότητας. Οι ερευνητές του ΙΜΒΒ, Δρ. Mαργαρίτα Έλενα Παπανδρέου και Δρ. Γιώργος Κωνσταντινίδης, με επικεφαλής τον Δρ. Νεκτάριο Ταβερναράκη, (Καθηγητή της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστήμιου Κρήτης και Πρόεδρο του ΙΤΕ) αποκάλυψαν ένα νέο μοριακό μηχανισμό που λειτουργεί στα κύτταρα για τη διαφύλαξη της ακεραιότητας και της λειτουργίας του πυρήνα, και ρυθμίζει τη σωματική καθώς και την αναπαραγωγική γήρανση.

Ο πυρήνας είναι το κεντρικό οργανίδιο των ευκαρυωτικών κυττάρων, όπου βρίσκεται το γενετικό υλικό, ή αλλιώς, το DNA, το οποίο καθορίζει την κυτταρική ταυτότητα και λειτουργία σε όλους τους οργανισμούς. Η δομή και η αρχιτεκτονική του πυρήνα αλλάζουν δραματικά κατά τη γήρανση, αλλά και κατά την καρκινογένεση. Επιπρόσθετα, ένα κοινό χαρακτηριστικό της γήρανσης, των παθολογικών καταστάσεων που σχετίζονται με αυτή, αλλά και των προγεροειδών συνδρόμων (π.χ., σύνδρομα Hutchinson-Gilford, Werner, Bloom, Cockayne, και άλλα), αποτελούν οι αλλοιώσεις που εντοπίζονται στον πυρηνίσκο του κυττάρου, μία δομή μέσα στον πυρήνα που ελέγχει την παραγωγή ριβοσωμάτων τα οποία λειτουργούν ως μηχανές σύνθεσης πρωτεϊνών των κυττάρων. Αξίζει να σημειωθεί ότι η διατήρηση της ακεραιότητας του πυρήνα και του πυρηνίσκου έχει συσχετιστεί με τη μακροζωία, και με παρεμβάσεις που παρατείνουν τη ζωή σε πειραματόζωα. Ωστόσο, οι μοριακοί και κυτταρικοί μηχανισμοί που επιτηρούν και διασφαλίζουν την δομή του πυρήνα και του πυρηνίσκου παραμένουν αδιευκρίνιστοι. Δεν είναι, επίσης, γνωστό αν ο προοδευτικός εκφυλισμός της αρχιτεκτονικής του πυρήνα, που παρατηρείται κατά τη γήρανση, και σε ασθένειες που σχετίζονται με την ηλικία, αποτελεί επακόλουθο, ή απλή συνέπεια αυτών των καταστάσεων, ή συνεισφέρει καθοριστικά στη διαδικασία της γήρανσης και της παθογένεσης των προγεροειδών συνδρόμων.

Χρησιμοποιώντας δύο πειραματικούς οργανισμούς, τον νηματώδη Caenorhabditis elegans και το ποντίκι, οι ερευνητές του ΙΜΒΒ-ΙΤΕ μελέτησαν αυτά τα βασικά ερωτήματα. Η διατήρηση της πυρηνικής δομής και λειτουργίας απαιτεί τη συνεχή και αυστηρά ρυθμιζόμενη ανακύκλωση των ελαττωματικών ή κατεστραμμένων πυρηνικών συστατικών. Η στόχευση και η αποικοδόμηση των κατεστραμμένων πυρηνικών συστατικών πραγματοποιείται με έναν επιλεκτικό τύπο αυτοφαγίας, την πυρηνοφαγία, η οποία χρησιμεύει ως μηχανισμός ελέγχου της πυρηνικής ομοιόστασης. Η διατήρηση της μορφολογίας του πυρήνα και η ανακύκλωση του πυρηνικού υλικού είναι απαραίτητες για τη λειτουργία του κυττάρου. Προβλήματα στη σωστή διεξαγωγή πυρηνοφαγίας έχουν ενοχοποιηθεί για ένα ευρύ φάσμα παθολογικών καταστάσεων, όπως οι βλάβες στο DNA, ο καρκίνος και οι νευρεκφυλιστικές ασθένειες. Παρέμενε όμως άγνωστο το πώς ρυθμίζεται η πυρηνοφαγία, καθώς και ποιες είναι οι επιπτώσεις που έχει η απορρύθμισή της στη γήρανση.

Καθ. Ν. Ταβερναράκης Δρ. M. Παπανδρέου Δρ. Γ. Κωνσταντινίδης

Η μελέτη που δημοσιεύεται σήμερα αποκαλύπτει έναν κομβικό μηχανισμό ρύθμισης της πυρηνοφαγίας. Συγκεκριμένα, η γιγαντιαία πρωτεΐνη αγκύρωσης του πυρηνικού περιβλήματος, ANC-1 στον νηματώδη, και η αντίστοιχη Nesprin 2 στα ποντίκια, λειτουργούν ως ειδικοί ρυθμιστές της πυρηνοφαγίας. Μάλιστα, είναι αξιοσημείωτο ότι τα επίπεδα των πρωτεϊνών αυτών διαμορφώνονται κατάλληλα μέσω της αυτοφαγίας. Η πρωτεΐνη ANC-1/Nesprin 2 βρίσκεται στην εξωτερική μεμβράνη του πυρήνα όλων των κυττάρων, ενώ έχει βρεθεί ότι μεταλλάξεις της εμπλέκονται σε νευροεκφυλιστικές ασθένειες, μυοκαρδιοπάθειες και καρκίνο, στον άνθρωπο. Ελέγχοντας την επιλεκτική αποικοδόμηση συστατικών του πυρήνα και του πυρηνίσκου, η πρωτεΐνη ANC-1/Nesprin 2 εξασφαλίζει τη θωράκιση της ομοιόστασης των κυττάρων, την ανθεκτικότητα σε στρεσογόνους παράγοντες και τη σημαντική αύξηση του προσδόκιμου ζωής του οργανισμού. Επιπλέον, η πυρηνοφαγία, με τη μεσολάβηση της πρωτεΐνης ANC-1/Nesprin 2, συνεισφέρει ως μηχανισμός ποιοτικού ελέγχου στην εκκαθάριση δυσλειτουργικών πρόδρομων γεννητικών κυττάρων, κατά τη διαφοροποίησή τους, στο αναπαραγωγικό σύστημα του νηματώδους. Η διαταραχή αυτής της διαδικασίας κάθαρσης προκαλεί τη δημιουργία όγκων στο γεννητικό σύστημα του C. elegans, και προοδευτική στειρότητα. Πρόκειται για ένα φαινόμενο θνητότητας της βλαστικής κυτταρικής σειράς που απαιτείται για την αναπαραγωγή όλων των ζωικών οργανισμών και είναι, κανονικά, αθάνατη. Παρομοίως, η απενεργοποίηση της πρωτεΐνης Nesprin 2 σε θηλυκά ποντίκια προκαλεί καρκίνωμα των ωοθηκών, ενώ πολυμορφισμοί στην αντίστοιχη ανθρώπινη πρωτεΐνη, Syne2, έχουν συνδεθεί με στειρότητα στις γυναίκες.

«Ένα από τα πιο συναρπαστικά αινίγματα της σύγχρονης βιοϊατρικής έρευνας είναι η κατανόηση της μοριακής βάσης δύο εκ διαμέτρου αντίθετων, θεμελιωδών φαινομένων στη βιολογία: της θνητότητας του σώματος και της αθανασίας της λεγόμενης βλαστικής κυτταρικής σειράς, δηλαδή των κυττάρων του γεννητικού συστήματος που εξασφαλίζουν την αναπαραγωγή. Η προοπτική της αποκάλυψης του μηχανισμού που είναι υπεύθυνος για αυτό τον έντονα ιδιοσυγκρασιακό χαρακτήρα των κυτταρικών τύπων, μέσα στον ίδιο οργανισμό, αποτέλεσε για εμάς ισχυρό κίνητρο για να προσπαθήσουμε να δώσουμε απάντηση σ’ αυτό το σημαντικό ερώτημα. Αποφασίσαμε να επικεντρωθούμε στη μορφολογία του πυρήνα, η οποία επιδεινώνεται στα σωματικά κύτταρα κατά τη γήρανση, ενώ, αντίθετα, παραμένει αναλλοίωτη στη βλαστική κυτταρική σειρά. Η υπόθεση που κάναμε ήταν ότι ένας εξαιρετικά αποτελεσματικός ομοιοστατικός μηχανισμός διατηρεί τη δομή του πυρήνα των γεννητικών κυττάρων, ενώ αποτυγχάνει να κάνει το ίδιο στα σωματικά κύτταρα του οργανισμού, κατά τη γήρανση. Με έκπληξη διαπιστώσαμε ότι μια ειδική διαδικασία αυτοφαγίας, η πυρηνοφαγία, αποτελεί κεντρικό παράγοντα διατήρησης της αρχιτεκτονικής του πυρήνα, ανακυκλώνοντας πυρηνικό υλικό, ενώ δρα περιοριστικά στην αύξηση του μεγέθους του πυρηνίσκου, που παρατηρείται κατά τη γήρανση. Είναι επίσης ενδιαφέρον ότι η ίδια η πυρηνοφαγία ρυθμίζεται από σηματοδοτικά μονοπάτια και παρεμβάσεις, όπως εκείνα της ινσουλίνης και του θερμιδικού περιορισμού, που καθορίζουν τη διάρκεια ζωής σε πολλούς, διαφορετικούς οργανισμούς, από τους νηματώδεις έως τα θηλαστικά. Αυτό αναδεικνύει την κομβική θέση της πυρηνοφαγίας, ως σημείου σύγκλισης των μοριακών και κυτταρικών διεργασιών που επηρεάζουν τη γήρανση», δήλωσε ο καθηγητής Νεκτάριος Ταβερναράκης.

Τα αποτελέσματα της έρευνας των επιστημόνων του ΙΜΒΒ-ΙΤΕ αναδεικνύουν την πυρηνοφαγία ως έναν κεντρικό μοριακό μηχανισμό, μέσω του οποίου εξασφαλίζεται η μακροπρόθεσμη διατήρηση της πυρηνικής αρχιτεκτονικής και ομοιόστασης. Μέλη της οικογένειας πρωτεϊνών ANC-1/Nesprin έχουν ρόλο βασικού ρυθμιστή της πυρηνοφαγίας. Η ανακύκλωση πυρηνικού υλικού μέσω πυρηνοφαγίας συμβάλλει στη μακροζωία των σωματικών κυττάρων, ενώ διασφαλίζει την αθανασία της βλαστικής σειράς κυττάρων του γεννητικού συστήματος, και, κατ’ επέκταση, την αναπαραγωγική υγεία. Το γεγονός ότι οι μοριακοί μηχανισμοί που ελέγχουν τη πυρηνοφαγία έχουν διατηρηθεί όμοιοι εξελικτικά, ανάμεσα σε πολύ διαφορετικούς οργανισμούς, υποδεικνύει ότι αντίστοιχες διαδικασίες διέπουν τη γήρανση και την αναπαραγωγή στον άνθρωπο. Τα ευρήματα αυτά αναμένεται ότι θα αξιοποιηθούν για την αντιμετώπιση νοσημάτων τα οποία χαρακτηρίζονται από κατάρρευση της αρχιτεκτονικής του πυρήνα, αλλά και της ανθρώπινης υπογονιμότητας.

Περισσότερες πληροφορίες: Kαθ. Νεκτάριος Ταβερναράκης
Πρόεδρος, Ίδρυμα Τεχνολογίας και Έρευνας (IΤΕ)
Διευθυντής Ερευνών, ΙΜΒΒ-ΙΤΕ
Καθηγητής, Ιατρική Σχολή, Πανεπιστήμιο Κρήτης

Email: tavernarakis@imbb.forth.gr | Τηλ.: +30 2810391069

Σχετικά links:
https://www.nature.com/articles/s43587-022-00327-4
http://www.elegans.gr/

Την αναστολή των απεργιακών τους κινητοποιήσεων που είχαν εξαγγείλει από αύριο τα ξημερώματα της Τρίτης 27/12, αποφάσισε η Πανελλήνια Ένωση Πληρωμάτων Ρυμουλκών και Ναυαγοσωστικών.

Σε ανακοίνωσή της αναφέρει ότι με «βάση τις εξελίξεις, τις αμοιβαίες υποχωρήσεις, την βοήθεια από όλους τους εμπλεκόμενους και την υπογραφή συμφωνίας των όρων για την νέα συλλογική σύμβαση εργασίας, το Διοικητικό Συμβούλιο της Πανελλήνιας Ένωσης Πληρωμάτων Ρυμουλκών και Ναυαγοσωστικών, αποφάσισε την αναστολή των απεργιακών κινητοποιήσεων».

Ο ουκρανός υφυπουργός Εξωτερικών Αντρίι Μέλνικ απαίτησε η Δύση να δώσει στη χώρα του δυτικής κατασκευής μαχητικά αεροσκάφη, πολεμικά πλοία και άρματα μάχης κατά τη διάρκεια συνέντευξης που παραχώρησε στο Γερμανικό Πρακτορείο, μετά τη δέσμευση των ΗΠΑ να στείλουν στην Ουκρανία συστήματα αντιαεροπορικής άμυνας Patriot.

Το Κίεβο εκφράζει ευγνωμοσύνη για τη «γενναία» απόφαση της Ουάσιγκτον, είπε ο κ. Μέλνικ. «Όμως είναι καθαρό: υπάρχουν ακόμη πολλά ταμπού που πρέπει να σπάσουν. Χρειαζόμαστε επειγόντως δυτικά άρματα μάχης, μαχητικά αεροσκάφη, πολεμικά πλοία, εκτοξευτήρες πολλαπλών πυραύλων, πυρομαχικά».

Αυτή είναι η μόνη του «ευχή για τα Χριστούγεννα», είπε ο πρώην πρεσβευτής της Ουκρανίας στη Γερμανία.

Ο κ. Μέλνικ προειδοποίησε πως ο πρόεδρος της Ρωσίας Βλαντίμιρ Πούτιν προετοιμάζει τον στρατό και τους πολίτες της χώρας του για μακρόχρονο πόλεμο και κινητοποιεί όλους τους διαθέσιμους πόρους.

«Οι Ουκρανοί είναι έτοιμοι να πολεμήσουν για να απελευθερωθεί η πατρίδα τους, συμπεριλαμβανομένης της Κριμαίας, όσο αναπνέουμε» κι αυτό «ανεξαρτήτως του τι θα κάνουν οι εταίροι μας», συνέχισε.

Ο υφυπουργός Εξωτερικών απέρριψε κάθε ενδεχόμενο να αρχίσουν διαπραγματεύσεις με τη Ρωσία, χαρακτηρίζοντας τη διαβεβαίωση του Κρεμλίνου πως είναι διατεθειμένο να συζητήσει «μπλόφα».

Επέμεινε πως το Κίεβο δεν θα εκχωρήσει κανένα τμήμα της ουκρανικής επικράτειας, κάτι «απαράδεκτο», το οποίο «δεν θα γίνει ποτέ».

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Ακολουθήστε μας στο Telegram @epochtimesgreece
Ακολουθήστε μας στο Facebook @epochtimesgreece
Ακολουθήστε μας στο Twitter @epochtimesgreece

Χωρίς τις αισθήσεις του ανασύρθηκε σήμερα ο ορειβάτης που εντοπίστηκε το μεσημέρι ανήμερα Χριστουγέννων σε χαράδρα βάθους 400 μέτρων στον Όλυμπο, ενώ βρισκόταν με έναν φίλο του στη βάση του Λουκιού του Μύτικα στα 2.700 μέτρα.

Οι πυροσβεστικές δυνάμεις προσέγγισαν τον άνδρα σήμερα με Super Puma της Πολεμικής Αεροπορίας, τον εντόπισαν χωρίς αισθήσεις του, τον ανέσυραν στο ελικόπτερο και στη συνέχεια διακομίσθηκε στο ελικοδρόμιο της 24ης Ταξιαρχίας Λιτόχωρου, όπου τον παρέλαβε ασθενοφόρο του ΕΚΑΒ και τον μεταφέρει στο νοσοκομείο Κατερίνης.

Στην επιχείρηση ανάσυρσης του ορειβάτη επιχείρησαν μέλη από τη 2η ΕΜΑΚ Θεσσαλονίκης, την 8η ΕΜΑΚ Λάρισας, στελέχη της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας από το Λιτόχωρο και μέλη της Ελληνικής Ομάδας Διάσωσης. Υπενθυμίζεται ότι ο ορειβάτης εντοπίστηκε χωρίς τις αισθήσεις του από τον φίλο του, ο οποίος ωστόσο δεν είχε τη δυνατότητα να τον πλησιάσει, καθώς το σημείο είναι πολύ απόκρημνο.

Όπως αναφέρεται σε σημερινή ανακοίνωση του Πυροσβεστικού Σώματος, για το συμβάν ενημερώθηκε το Κέντρο Επιχειρήσεων της πυροσβεστικής χθες το απόγευμα και άμεσα κινητοποιήθηκαν 13 πυροσβέστες με τρία οχήματα και συγκεκριμένα οι Ορειβατικές Ομάδες Έρευνας Διάσωσης της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας Λιτόχωρου καθώς και της 2ης και 8ης Ε.Μ.Α.Κ.