Αξιωματούχοι στην Κούβα ανέφεραν τη Δευτέρα γενικευμένη διακοπή ρεύματος σε ολόκληρο το νησί, καθώς η ενεργειακή και οικονομική κρίση βαθαίνει και το ηλεκτρικό δίκτυο συνεχίζει να καταρρέει.
Το υπουργείο Ενέργειας και Μεταλλείων ανέφερε στην πλατφόρμα X ότι σημειώθηκε «πλήρης αποσύνδεση» του ηλεκτρικού συστήματος και ότι διεξάγεται έρευνα, διευκρινίζοντας πως δεν υπήρξαν βλάβες στις μονάδες που λειτουργούσαν τη στιγμή της κατάρρευσης.
Ο αρμόδιος διευθυντής για την ηλεκτρική ενέργεια του υπουργείου, Λάσαρο Γκέρα, δήλωσε σε κρατικά μέσα ότι συνεργεία προσπαθούσαν να επανεκκινήσουν θερμοηλεκτρικούς σταθμούς, κρίσιμους για την αποκατάσταση της ηλεκτροδότησης, επισημαίνοντας ότι η διαδικασία πρέπει να γίνει σταδιακά ώστε να αποφευχθούν νέες αστοχίες, καθώς τα αποδυναμωμένα συστήματα είναι πιο ευάλωτα.
Πρόκειται για το τρίτο μεγάλο μπλακάουτ στην Κούβα μέσα σε τέσσερις μήνες.
Ο Τομάς Νταβίντ Βελάσκες Φελίπε, 61 ετών, κάτοικος Αβάνας, ανέφερε ότι οι συνεχείς διακοπές ρεύματος τον οδηγούν στο συμπέρασμα πως όσοι μπορούν θα πρέπει να εγκαταλείψουν τη χώρα, καθώς το λιγοστό φαγητό που διαθέτουν χαλάει και ο πληθυσμός είναι πλέον πολύ ηλικιωμένος για να συνεχίσει να υποφέρει.
Μέχρι το βράδυ της Δευτέρας, τα κρατικά μέσα μετέδιδαν ότι είχε αποκατασταθεί η ηλεκτροδότηση στο 5% των κατοίκων της Αβάνας, δηλαδή περίπου 42.000 καταναλωτές, καθώς και σε αρκετά νοσοκομεία σε όλο το νησί. Οι αρχές ανέφεραν ότι επόμενη προτεραιότητα είναι ο τομέας των επικοινωνιών, προειδοποιώντας ταυτόχρονα ότι τα περιορισμένα κυκλώματα που έχουν επανέλθει ενδέχεται να καταρρεύσουν εκ νέου.
Κατάρρευση του δικτύου και πολιτικές πιέσεις
Το παλαιωμένο ηλεκτρικό δίκτυο της Κούβας έχει υποστεί σοβαρή φθορά τα τελευταία χρόνια, προκαλώντας καθημερινές διακοπές ρεύματος και συχνότερα γενικευμένα μπλακάουτ. Η κυβέρνηση αποδίδει μέρος της κρίσης σε ενεργειακό αποκλεισμό από τις Ηνωμένες Πολιτείες, μετά την προειδοποίηση του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ τον Ιανουάριο ότι θα επιβληθούν δασμοί σε χώρες που πωλούν ή παρέχουν πετρέλαιο στην Κούβα.
Η αμερικανική πλευρά ζητά την απελευθέρωση πολιτικών κρατουμένων και τη μετάβαση σε πολιτική και οικονομική φιλελευθεροποίηση ως αντάλλαγμα για άρση των κυρώσεων, ενώ έχει αναφερθεί και στο ενδεχόμενο «φιλικής ανάληψης» της χώρας.
Τη Δευτέρα, ο Τραμπ δήλωσε ότι θεωρεί πιθανό να έχει την «τιμή να αναλάβει την Κούβα», εκτιμώντας ότι θα μπορούσε είτε να την απελευθερώσει είτε να την καταλάβει και χαρακτηρίζοντάς την «πολύ αποδυναμωμένο έθνος».
Σύμφωνα με Αμερικανό αξιωματούχο και πηγή με γνώση των συνομιλιών μεταξύ Ουάσιγκτον και Αβάνας, οι οποίοι μίλησαν υπό τον όρο της ανωνυμίας, η κυβέρνηση Τραμπ επιδιώκει την αποχώρηση του Μιγκέλ Ντίας-Κανέλ από την εξουσία, χωρίς να διευκρινίζεται ποιος θα μπορούσε να τον διαδεχθεί.
Η επιδίωξη αυτή επιβεβαιώθηκε λίγες ημέρες αφότου ο ίδιος ο Κουβανός πρόεδρος είχε αναγνωρίσει δημοσίως ότι υπήρξαν επαφές με την αμερικανική κυβέρνηση, ενώ η σχετική πληροφορία είχε δημοσιευθεί νωρίτερα την ίδια ημέρα από την εφημερίδα The New York Times.
Ο καθηγητής του American University, Ουίλιαμ ΛεοΓκράντε, ο οποίος παρακολουθεί επί χρόνια την κατάσταση στην Κούβα, σημείωσε ότι το ενεργειακό δίκτυο δεν έχει συντηρηθεί επαρκώς και ότι οι υποδομές του έχουν ξεπεράσει κατά πολύ τη διάρκεια ζωής τους, προσθέτοντας ότι οι τεχνικοί καταφέρνουν με ιδιαίτερη επινοητικότητα να το διατηρούν σε λειτουργία.
Αν μειωθεί δραστικά η κατανάλωση και ενισχυθούν οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, η χώρα θα μπορούσε να συνεχίσει για κάποιο διάστημα χωρίς εισαγωγές πετρελαίου, προειδοποιώντας ωστόσο ότι αυτό θα συνεπαγόταν διαρκή επιδείνωση των συνθηκών διαβίωσης, πιθανή πλήρη κατάρρευση της οικονομίας και κοινωνικό χάος με ενδεχόμενη μαζική μετανάστευση. Για την επιτάχυνση της ανάπτυξης της ηλιακής ενέργειας, πρόσθεσε ότι θα απαιτηθεί σημαντική αύξηση της υποστήριξης από άλλες χώρες, κυρίως την Κίνα.
Ο Ντίας-Κανέλ δήλωσε την Παρασκευή ότι η χώρα δεν έχει λάβει αποστολές πετρελαίου επί τρεις μήνες και λειτουργεί με ηλιακή ενέργεια, φυσικό αέριο και θερμοηλεκτρικούς σταθμούς, ενώ ανέφερε ότι έχουν αναβληθεί χειρουργικές επεμβάσεις για δεκάδες χιλιάδες πολίτες.
Επιπτώσεις στην καθημερινότητα
Η Γιαϊμισέλ Σάντσες Πένια, 48 ετών, δήλωσε ότι τα τρόφιμα που αγοράζει με χρήματα που της στέλνει ο γιος της από τις Ηνωμένες Πολιτείες χαλάνε συνεχώς, προσθέτοντας ότι οι διακοπές ρεύματος επηρεάζουν σοβαρά και τη 72χρονη μητέρα της, η οποία υποφέρει καθημερινά.
Παρόμοια εικόνα περιέγραψε και η 71χρονη Μερσέντες Βελάσκες, η οποία ανέφερε ότι περιμένουν να δουν τι θα συμβεί, σημειώνοντας ότι αναγκάστηκε να μοιράσει μέρος φαγητού όσο ήταν ακόμη φρέσκο για να μη χαλάσει, καθώς τα πάντα αλλοιώνονται.
Μία εκτεταμένη διακοπή ρεύματος πριν από περίπου μία εβδομάδα έπληξε τη δυτική Κούβα, αφήνοντας εκατομμύρια χωρίς ρεύμα, ενώ ακόμη ένα είχε σημειωθεί στις αρχές Δεκεμβρίου. Οι κρίσιμες αποστολές πετρελαίου από τη Βενεζουέλα διακόπηκαν μετά από ενέργειες των Ηνωμένων Πολιτειών στις αρχές Ιανουαρίου και τη σύλληψη του τότε προέδρου της χώρας, Νικολάς Μαδούρο.
Παρότι η Κούβα παράγει περίπου το 40% του πετρελαίου της και καλύπτει μέρος των ενεργειακών της αναγκών, αυτό δεν επαρκεί, καθώς το ηλεκτρικό δίκτυο συνεχίζει να καταρρέει. Ο ΛεοΓκράντε επισήμανε ότι η κυβέρνηση δεν διαθέτει επαρκές συνάλλαγμα για την εισαγωγή ανταλλακτικών ή την αναβάθμιση των εγκαταστάσεων, κάνοντας λόγο για έναν συνδυασμό παραγόντων που οδηγεί σε κατάρρευση, ενώ πρόσθεσε ότι η χρήση βαρέος πετρελαίου στους θερμοηλεκτρικούς σταθμούς επιταχύνει τη διάβρωση του εξοπλισμού.
Ο αναπληρωτής πρωθυπουργός και υπουργός Εξωτερικού Εμπορίου και Ξένων Επενδύσεων, Όσκαρ Πέρες-Ολίβα Φράγα, δήλωσε ότι η Κούβα παραμένει ανοικτή σε εμπορικές συναλλαγές με αμερικανικές εταιρείες, παρά τους περιορισμούς του εμπάργκο, και ότι προωθούνται νέα μέτρα για την ενίσχυση της οικονομίας.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνεται η δυνατότητα για Κουβανούς του εξωτερικού να γίνουν εταίροι ή ιδιοκτήτες ιδιωτικών επιχειρήσεων και να συμμετέχουν σε μεγάλης κλίμακας έργα, όπως υποδομές, καθώς και να συνεργάζονται με κρατικές και ιδιωτικές οντότητες.
Παράλληλα, ανέφερε ότι θα παραχωρηθεί γη υπό καθεστώς επικαρπίας για την ανάπτυξη έργων και ότι οι Κουβανοί του εξωτερικού θα μπορούν να ανοίγουν τραπεζικούς λογαριασμούς σε ξένο νόμισμα σε κουβανικές τράπεζες, διευκολύνοντας τις συναλλαγές.
Πηγή: The Associated Press
