Ο φόρος της Γαλλίας στους υψηλά αμειβόμενους, που θεσπίστηκε πέρυσι, προβλέπεται να αποφέρει πολύ λιγότερα από όσα είχαν αρχικά προβλεφθεί, υπογραμμίζοντας πόσο δύσκολο μπορεί να είναι για τις κυβερνήσεις να αντλήσουν περισσότερα έσοδα από τους πλούσιους από τη στιγμή που οι φορολογούμενοι έχουν χρόνο να προσαρμοστούν.
Ο χρόνος εφαρμογής, ο ορισμός της φορολογικής βάσης, οι νομικοί περιορισμοί και η συμπεριφορά των φορολογουμένων παίζουν καθοριστικό ρόλο στο αν τέτοιες πολιτικές ανταποκρίνονται στις υποσχέσεις τους για έσοδα. Η Κριστίν Αλέξις Κονσεψιόν, δικηγόρος διεθνούς φορολογίας και περιουσιακού σχεδιασμού και εταίρος στην Concepcion Global, δήλωσε στην εφημερίδα The Epoch Times ότι η εμπειρία της Γαλλίας θα πρέπει να χρησιμεύσει ως προειδοποίηση για τους Αμερικανούς νομοθέτες που εξετάζουν παρόμοιες πολιτικές, συμπεριλαμβανομένου του νόμου περί φόρου δισεκατομμυριούχων του 2026, που προτάθηκε στην Καλιφόρνια.
«Οι υψηλά αμειβόμενοι έχουν ήδη εξελιγμένους φορολογικούς συμβούλους ή είναι πολύ κινητικοί και πολύ ευέλικτοι. Πρόκειται να κάνουν αλλαγές στα οικονομικά τους, στις επενδύσεις τους, που θα μειώσουν αυτούς τους επαχθείς φόρους», είπε.
Γαλλική έκτακτη εισφορά υψηλού εισοδήματος
Σχεδιασμένη αρχικά υπό τον πρώην Γάλλο πρωθυπουργό Μισέλ Μπαρνιέ, η «διαφορική συνεισφορά στα υψηλά εισοδήματα» (CDHR) εισήχθη στον προϋπολογισμό του 2025 που εγκρίθηκε τον Φεβρουάριο του 2025. Αυτή η εισφορά ισχύει για νοικοκυριά με έδρα τη Γαλλία των οποίων το εισόδημα αναφοράς για το 2025 υπερβαίνει τις 250.000 ευρώ (294.650 δολάρια) για άγαμους, χήρους, σε διάσταση ή διαζευγμένους φορολογούμενους, και τις 500.000 ευρώ (589.300 δολάρια) για φορολογούμενους που υποβάλλουν κοινή δήλωση, υπό την προϋπόθεση ότι ο μέσος φορολογικός τους συντελεστής είναι μικρότερος από 20%.
Το γαλλικό υπουργείο Οικονομικών αναμένει ότι η εισφορά θα αποφέρει περίπου 650 εκατομμύρια ευρώ (700 εκατομμύρια δολάρια) φέτος, ποσό σημαντικά μειωμένο από τα 1,65 δισεκατομμύρια ευρώ (1,96 δισεκατομμύρια δολάρια) που είχαν εκτιμηθεί αρχικά, σύμφωνα με αναφορά της εφημερίδας Le Monde. Η υστέρηση ακολουθεί μια παρόμοια αδύναμη απόδοση κατά το πρώτο έτος, ανέφερε η εφημερίδα. Αρχικά, οι Γάλλοι αξιωματούχοι ανέμεναν ότι η CDHR θα απέφερε 1,9 δισεκατομμύρια ευρώ (2,26 δισεκατομμύρια δολάρια) το πρώτο έτος. Αντίθετα, απέφερε περίπου 400 εκατομμύρια ευρώ (476 εκατομμύρια δολάρια), σχεδόν πέντε φορές λιγότερο από την πρόβλεψη, σύμφωνα με τη Le Monde.
Ο κύριος λόγος, λένε οι Γάλλοι αξιωματούχοι, ήταν ο χρονισμός. Σε ένα email της 29ης Ιανουαρίου προς την The Epoch Times, το γαλλικό υπουργείο Οικονομικών ανέφερε ότι ο φόρος είχε αρχικά σχεδιαστεί να ισχύει για το εισόδημα που αποκτήθηκε το 2024 και καταβλήθηκε το 2025. «Η λογοκρισία της κυβέρνησης του Μισέλ Μπαρνιέ και η απουσία οικονομικού νόμου την 1η Ιανουαρίου κατέστησαν αυτό νομικά αδύνατο. Επομένως, έπρεπε να εφαρμοστεί στο εισόδημα του 2025, για το έτος 2025», ανέφερε το υπουργείο.
«Αυτή η καθυστέρηση επέτρεψε σε ορισμένους να βελτιστοποιήσουν τη φορολογική τους κατάσταση προκαταβάλλοντας πληρωμές μερισμάτων μεταξύ της λογοκρισίας και της 31ης Δεκεμβρίου. Αυτό είναι ένα αποτέλεσμα που εντοπίσαμε και το οποίο οδήγησε σε χαμηλότερη απόδοση».
Οι αξιωματούχοι επεσήμαναν επίσης πιθανά τεχνικά ζητήματα. «Μπορεί επίσης να υπάρχει ζήτημα με τη μέθοδο πληρωμής: προκαταβολή που ακολουθείται από προσαρμογή, η οποία δεν είναι η πιο συνηθισμένη πρακτική και μπορεί επίσης να είναι κάτι που πρέπει να αλλάξουμε», ανέφερε το υπουργείο. «Για να το κάνουμε αυτό, πρέπει να δούμε πώς θα πάνε τα πράγματα φέτος, χωρίς τη δυνατότητα βελτιστοποίησης ειδικότερα. Εργαζόμαστε τώρα για τους καλύτερους όρους για το μέλλον. Θα αποφασίσουμε για την απλούστερη και δικαιότερη λύση μετά τη φορολογική δήλωση το άνοιξη».
Προτάσεις φόρου πλούτου στις ΗΠΑ
Η πρωτοβουλία για το δημοψήφισμα του νόμου περί φόρου δισεκατομμυριούχων της Καλιφόρνια θα επέβαλλε έναν εφάπαξ φόρο 5% στην καθαρή θέση των κατοίκων των οποίων ο πλούτος υπερβαίνει το 1,1 δισεκατομμύριο δολάρια και οι οποίοι ζουν στην πολιτεία από την 1η Ιανουαρίου 2026. Το μέτρο θα ίσχυε για ορισμένα άτομα και καταπιστεύματα και θα βασιζόταν στην καθαρή θέση την 31η Δεκεμβρίου 2026. Εάν εγκριθεί από τους ψηφοφόρους τον Νοέμβριο, το μέτρο θα τροποποιούσε το σύνταγμα της πολιτείας, σύμφωνα με ανάλυση που δημοσιεύθηκε από τη δικηγορική εταιρεία Baker Botts στις 12 Δεκεμβρίου 2025.
Ο προτεινόμενος φόρος πλούτου ξεκίνησε τον Νοέμβριο του 2025 από τη Διεθνή Ένωση Υπαλλήλων Υπηρεσιών–Ενωμένοι Εργαζόμενοι Υγειονομικής Περίθαλψης Δύσης, ένα εργατικό σωματείο που εκπροσωπεί εργαζόμενους στον τομέα της υγειονομικής περίθαλψης. Σύμφωνα με το κείμενο της πρωτοβουλίας, η Καλιφόρνια φιλοξενεί περίπου 200 δισεκατομμυριούχους με συνδυασμένη καθαρή θέση περίπου 2 τρισεκατομμυρίων δολαρίων. Οι υποστηρικτές λένε ότι μέρος των εσόδων θα βοηθούσε στην αντιστάθμιση μιας προβλεπόμενης απώλειας 19 δισεκατομμυρίων δολαρίων σε ομοσπονδιακή χρηματοδότηση για το Medi-Cal.
Η Κριστίν Αλέξις Κονσεψιόν είπε ότι η αντίθεση σε τέτοιους φόρους δεν είναι απαραίτητα απόρριψη των κοινωνικών δαπανών. «Δεν πρόκειται απαραίτητα για την αντίθεση στη δωρεά χρημάτων για κοινωνικά προβλήματα. Πρόκειται για το να σου λέει η κυβέρνηση πώς να διαθέσεις τα χρήματά σου», είπε.
Ο δήμαρχος της Νέας Υόρκης Ζοράν Μαμντάνι είχε προτείνει, στην προεκλογική του εκστρατεία, μια προσαύξηση 2% στον φόρο προσωπικού εισοδήματος της πόλης για τους κατοίκους που κερδίζουν περισσότερα από 1 εκατομμύριο δολάρια ετησίως, ένα σχέδιο που ο ίδιος και η εκστρατεία του εκτίμησαν ότι θα μπορούσε να αποφέρει περίπου 4 δισεκατομμύρια δολάρια ετησίως για να βοηθήσει στη χρηματοδότηση διευρυμένων δημόσιων υπηρεσιών και πρωτοβουλιών προσιτής τιμής.
Ο φόρος δεν μπορεί να τεθεί σε ισχύ χωρίς εξουσιοδότηση από το νομοθετικό σώμα της Νέας Υόρκης και την κυβερνήτη της Νέας Υόρκης Κάθυ Χόκουλ, η οποία, κατά τη διάρκεια της ομιλίας της για τον προϋπολογισμό στις 13 Ιανουαρίου, απέρριψε την ιδέα της φορολόγησης των πλουσίων. «Είμαστε σε θέση να κάνουμε μετασχηματιστικές επενδύσεις στο μέλλον μας. Χωρίς αύξηση των φόρων. Χωρίς να φορτώνουμε την επόμενη γενιά με βουνά χρεών», είπε η Κάθυ Χόκουλ.
Συμπεριφορά φορολογουμένων
Αρκετά εξέχοντα στελέχη τεχνολογίας έχουν τοποθετηθεί για τον προτεινόμενο φόρο δισεκατομμυριούχων της Καλιφόρνια. Σε μια ανάρτηση στις 7 Ιανουαρίου στο X, ο συνιδρυτής του LinkedIn Ριντ Χόφμαν χαρακτήρισε το μέτρο «κακώς σχεδιασμένο με τόσους πολλούς τρόπους». «Οι κακώς σχεδιασμένοι φόροι δίνουν κίνητρα για αποφυγή, φυγή κεφαλαίων και στρεβλώσεις που τελικά αποφέρουν λιγότερα έσοδα», είπε ο Ριντ Χόφμαν. Οι συνιδρυτές της Google Λάρι Πέιτζ και Σεργκέι Μπριν μετέφεραν ορισμένες από τις εταιρείες τους εκτός Καλιφόρνια στα τέλη του περασμένου έτους, σύμφωνα με τα επιχειρηματικά αρχεία της Καλιφόρνια.
Τον Δεκέμβριο του 2025, ο συνιδρυτής των PayPal και Palantir Πίτερ Θιλ δώρισε 3 εκατομμύρια δολάρια στην Επιχειρηματική Στρογγυλή Τράπεζα της Καλιφόρνια, η οποία αντιτίθεται στην πρωτοβουλία, και επέκτεινε την παρουσία του στο Μαϊάμι. Η Κριστίν Αλέξις Κονσεψιόν είπε ότι οι αγορές ακινήτων του Πίτερ Θιλ στη Φλόριντα «δεν είναι σύμπτωση», περιγράφοντάς τις ως «άμεση αντίδραση» στο φορολογικό κλίμα της Καλιφόρνια. Ο διευθύνων σύμβουλος της Nvidia Τζένσεν Χουάνγκ εξέφρασε λιγότερη ανησυχία, λέγοντας σε ένα podcast του Bloomberg στις 6 Ιανουαρίου ότι είναι «απολύτως εντάξει» με οποιουσδήποτε φόρους υιοθετήσει η πολιτεία.
Ο Μάικλ Άσλεϊ Σούλμαν, εταίρος και επικεφαλής επενδύσεων στην Running Point Capital Advisors, μια εταιρεία διαχείρισης περιουσίας με έδρα τη Νότια Καλιφόρνια, προειδοποίησε ότι ο προτεινόμενος φόρος δισεκατομμυριούχων θα μπορούσε να προκαλέσει σημαντική «διαρροή εγκεφάλων» από την Καλιφόρνια. «Ενώ η μηχανή καινοτομίας και η πυκνότητα ταλέντων της πολιτείας παραμένουν παγκόσμιας κλάσης, οι επιθετικές φορολογικές πολιτικές κινδυνεύουν να ωθήσουν τα ίδια τα άτομα που τροφοδοτούν αυτή την ανάπτυξη προς πιο φιλικές φορολογικά δικαιοδοσίες όπως το Τέξας ή η Φλόριντα», δήλωσε στην Epoch Times.
Ο Μάικλ Άσλεϊ Σούλμαν προειδοποίησε ότι η αποχώρηση κατοίκων με υψηλή καθαρή θέση θα είχε αλυσιδωτές επιπτώσεις πέρα από την απώλεια ενός φόρου πλούτου. «Εάν οι δισεκατομμυριούχοι φύγουν, ο φόρος πλούτου σας εξαφανίζεται, ο κρατικός φόρος εισοδήματος μειώνεται και αναπόφευκτα οι δαπάνες εντός της πολιτείας μειώνονται, προκαλώντας μείωση των εσόδων των επιχειρήσεων και του φόρου επί των πωλήσεων. Η απειλή και μόνο έχει σημασία γιατί η αβεβαιότητα είναι ο δικός της φόρος», είπε ο Μάικλ Άσλεϊ Σούλμαν. Προειδοποίησε επίσης για πιθανή αύξηση της προληπτικής μετανάστευσης. «Ο πραγματικός κίνδυνος είναι να χάσουμε την επόμενη γενιά καινοτόμων πριν καν αναπτυχθούν», είπε.
Πέρα από τη συμπεριφορά των φορολογουμένων, οι νομικοί περιορισμοί μπορεί να διαμορφώσουν τα αποτελέσματα. Η Κριστίν Αλέξις Κονσεψιόν είπε ότι η αναδρομική εφαρμογή θα μπορούσε να είναι ένας τρόπος περιορισμού της αποφυγής, αλλά προειδοποίησε ότι η συνταγματικότητά της θα δοκιμαστεί στα δικαστήρια. «Υποθέτοντας ότι είναι συνταγματικό να γίνει ο φόρος αναδρομικός, τότε νομίζω ότι αυτός είναι ο τρόπος για να γίνει», είπε, προσθέτοντας ωστόσο ότι οι επηρεαζόμενοι φορολογούμενοι θα αμφισβητούσαν «απολύτως» μια τέτοια κίνηση. Είπε ότι οι κυβερνήσεις πρέπει να εξετάσουν εάν οι νόμοι είναι ομοσπονδιακοί ή κρατικοί και εάν τα συντάγματα επιτρέπουν άμεση ή αναδρομική εφαρμογή.
Ισορροπία προϋπολογισμού
Στο Παρίσι, η κυβέρνηση συνεχίζει να έχει σημαντικά ελλείμματα προϋπολογισμού. Το 2024, το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης ήταν περίπου 5,8 τοις εκατό του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος (ΑΕΠ), ένα από τα μεγαλύτερα μεταξύ των μεγάλων οικονομιών και πολύ πάνω από τον στόχο του 3 τοις εκατό της Ευρωπαϊκής Ένωσης, σύμφωνα με έκθεση του Μαρτίου 2025 της εθνικής στατιστικής υπηρεσίας INSEE.
Ο Γάλλος πρωθυπουργός Σεμπαστιάν Λεκορνύ δήλωσε σε ανάρτηση της 31ης Ιανουαρίου στο X ότι η Γαλλία προβλέπει ότι το δημόσιο έλλειμμά της θα συρρικνωθεί στο 5 τοις εκατό του ΑΕΠ το 2026, από 5,4 τοις εκατό το 2025 και 5,8 τοις εκατό το 2024. Ως μέρος των συνεχιζόμενων συζητήσεων για τον τρόπο αντιμετώπισης του αυξανόμενου δημόσιου ελλείμματος, ένα αριστερό μπλοκ αποτελούμενο από το σοσιαλιστικό, το κομμουνιστικό και το πράσινο κόμμα και το κόμμα «Ανυπότακτη Γαλλία», είχε προτείνει έναν ελάχιστο ετήσιο φόρο πλούτου 2 τοις εκατό σε άτομα με περιουσία άνω των 100 εκατομμυρίων ευρώ, που ονομάστηκε «φόρος Ζούκμαν» από τον Γάλλο οικονομολόγο που τον επινόησε. Ωστόσο, η Εθνοσυνέλευση απέρριψε την πρόταση τον Οκτώβριο του 2025.
«Συναντήσαμε μια απλή αριθμητική πραγματικότητα: το 35% της Συνέλευσης στα αριστερά δεν αποτελεί την απαραίτητη πλειοψηφία για την υιοθέτηση αυτών των μέτρων», δήλωσε στους νομοθέτες στις 2 Φεβρουαρίου ο Γάλλος σοσιαλιστής νομοθέτης Ερβέ Σωλινιάκ.
Η Κριστίν Αλέξις Κονσεψιόν είπε ότι το ευρύτερο ζήτημα είναι η δημοσιονομική πειθαρχία και όχι τα επίπεδα φορολογίας. «Ο μόνος πραγματικός λόγος για τον οποίο οι κυβερνήσεις επιβάλλουν αυτούς τους επαχθείς φόρους σε άτομα με υψηλή καθαρή θέση είναι επειδή απλά δεν μπορούν να ισοσκελίσουν έναν προϋπολογισμό. Αρχίζουν να ξοδεύουν χρήματα σε πράγματα που πραγματικά δεν θα έπρεπε να ξοδεύουν», είπε η Κριστίν Αλέξις Κονσεψιόν. «Τα άτομα με υψηλή καθαρή θέση… πρόκειται απλά να σηκωθούν και να φύγουν ή πρόκειται να αναδιαρθρωθούν για να το αποφύγουν αυτό».
Με την συμβολή των Γκάι Μπέρτσαλ και Reuters