Ευρώπη

Η Ουκρανία αντιμετωπίζει τη δυσκολότερη χειμερινή περίοδο, προειδοποιεί ο Ντένις Σμιχάλ, καθώς οι ρωσικές επιθέσεις πολλαπλασιάζουν τις διακοπές ρεύματος και θέρμανσης

Αντιμέτωπο με μια άνευ προηγουμένου πρόκληση βρίσκεται φέτος τον χειμώνα το ουκρανικό δίκτυο ηλεκτροδότησης, λόγω της κλιμακούμενης ρωσικής βομβαρδιστικής εκστρατείας, όπως δήλωσε στις 16 Ιανουαρίου ο υπουργός Ενέργειας της Ουκρανίας, Ντένις Σμιχάλ. «Κανείς στον κόσμο δεν έχει βρεθεί ποτέ μπροστά σε τέτοια δοκιμασία», τόνισε κατά την ομιλία του στη Βερχόβνα Ράντα, την ουκρανική Βουλή.

Υπογράμμισε ότι οι επιθέσεις αυτές έχουν αφήσει εκατοντάδες χιλιάδες πολίτες χωρίς φως και θέρμανση για ημέρες, τη στιγμή που η μετεωρολογική υπηρεσία προέβλεπε ότι το βράδυ της 16ης Ιανουαρίου η θερμοκρασία σε αρκετές περιοχές θα έπεφτε στους μείον 23 βαθμούς Κελσίου.

Σύμφωνα με τον Σμιχάλ, «το τελευταίο έτος έχουν καταγραφεί 612 στοχευμένες, συνδυασμένες επιθέσεις κατά του ενεργειακού τομέα. Τώρα η ένταση μόνο αυξάνεται. Οι πλήγματα δεν σταματούν, συμβαίνουν καθημερινά». Επεσήμανε πως δεν έχει απομείνει ούτε μία μονάδα παραγωγής ενέργειας στη χώρα που να μην έχει πληγεί κατά τη διάρκεια του πολέμου, με αποτέλεσμα να χαθούν χιλιάδες μεγαβάτ παραγωγικής δυναμικότητας.

Καθώς το έλλειμμα ενέργειας εντείνεται, ο Σμιχάλ κάλεσε τις επιχειρήσεις να περιορίσουν την κατανάλωση ηλεκτρικού ρεύματος, απενεργοποιώντας φωτεινές επιγραφές και εξωτερικό διακοσμητικό φωτισμό. «Αν σας περισσεύει ενέργεια, προτιμήστε να τη διαθέσετε στους πολίτες παρά σε λαμπερές διαφημίσεις», δήλωσε χαρακτηριστικά.

Σε απάντηση στη διαρκώς επιδεινούμενη κατάσταση, η κυβέρνηση ανακοίνωσε έκτακτα μέτρα, περιλαμβανομένης της χαλάρωσης των περιορισμών κυκλοφορίας, ώστε οι πολίτες να έχουν ευκολότερη πρόσβαση στα δημόσια θερμαινόμενα καταφύγια που λειτουργούν οι τοπικές αρχές.

Ο υπουργός τόνισε ότι προτεραιότητα για την ηλεκτροδότηση και τη θέρμανση αποτελούν τα νοσοκομεία, τα σχολεία και άλλες κρίσιμες υποδομές. Συμπλήρωσε πως έχει δοθεί εντολή στους κρατικούς ενεργειακούς φορείς —όπως η Ουκραζαλιζνίτσια (κρατικοί σιδηρόδρομοι), η Ναφτογκάζ (ενεργειακή εταιρεία) και η Ουκρομπορονπρομ (αμυντική βιομηχανία)— να προχωρήσουν άμεσα σε εισαγωγές ηλεκτρικού ρεύματος, ώστε να καλυφθεί τουλάχιστον το 50% των αναγκών τους από το εξωτερικό.

Μετά την ανάληψη των καθηκόντων του Σμιχάλ, ο πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι επισήμανε ότι οι πιο δύσκολες συνθήκες επικρατούν στο Κίεβο αλλά και στις περιφέρειες της Οδησσού και του Ντνίπρο. Στην ομιλία του στο κοινοβούλιο, ο Σμιχάλ ανέφερε ότι έχει τεθεί σε ισχύ κατάσταση έκτακτης ανάγκης στον ενεργειακό τομέα, παρατηρώντας: «Σε ορισμένες πόλεις και περιοχές, η προετοιμασία για τον χειμώνα απέτυχε. Μέσα στις δύο πρώτες ημέρες εργασίας διαπίστωσα πως πολλά πράγματα παρουσιάζουν εμφανή στασιμότητα».

Στο πλαίσιο των πρωτοβουλιών του, ο Σμιχάλ ζήτησε την άμεση εισαγωγή ηλεκτρικής ενέργειας και επεσήμανε ότι μέχρι τα τέλη του 2026 η Ουκρανία πρέπει να έχει εγκαταστήσει πρόσθετη δυναμικότητα από 2,2 έως 2,7 γιγαβάτ για να καλύψει τις ανάγκες κατανάλωσης.

Όσον αφορά τον εφοδιασμό με φυσικό αέριο, διαβεβαίωσε πως βρίσκεται υπό έλεγχο, καθώς συνεχίζονται τόσο οι εισαγωγές όσο και η εγχώρια παραγωγή παρά τα συνεχή πλήγματα. Ο Σμιχάλ σημείωσε ότι τον Δεκέμβριο σημειώθηκε ρεκόρ εισαγωγών, ξεπερνώντας τους 220.000 τόνους καυσίμων που παραδόθηκαν το 2025 — ποσότητα που αρκεί, όπως είπε, για τουλάχιστον 20 ημέρες μέσης κατανάλωσης.

«Θέλω ειλικρινά να ευχαριστήσω τους εργαζόμενους στον τομέα της ενέργειας, τους μηχανικούς θέρμανσης, τις δημοτικές υπηρεσίες, τους διασώστες και τους αστυνομικούς που συνεχίζουν να φέρνουν αποτελέσματα υπό εξαιρετικά δύσκολες συνθήκες», κατέληξε ο Σμιχάλ. «Η Ρωσία προσπαθεί να μας λυγίσει μέσω της ενεργειακής τρομοκρατίας. Αντιλαμβανόμαστε πλήρως το εύρος των προκλήσεων και αντιδρούμε άμεσα και αποτελεσματικά».

Σημαντικές προκλήσεις για τον ουκρανικό λαό

Ο Τζέιμι Γουά, αναπληρωτής επικεφαλής της αντιπροσωπείας του Κιέβου της Διεθνούς Ομοσπονδίας Ερυθρού Σταυρού και Ερυθράς Ημισελήνου, σημείωσε στις 16 Ιανουαρίου: «Πρόκειται για κρίσιμη στιγμή. Είναι ο δυσκολότερος χειμώνας από την κλιμάκωση της σύρραξης.

Οι πολικές θερμοκρασίες και η έλλειψη θέρμανσης και ρεύματος επηρεάζουν εκατομμύρια ανθρώπους που ήδη έχουν εξαντληθεί από χρόνια βίας και οικονομικής στενότητας», δήλωσε κατά τη διάρκεια ενημέρωσης στη Γενεύη.

Με πληροφορίες από Associated Press

Ο πρόεδρος της Ουκρανίας, Βολοντίμιρ Ζελένσκι, ανακοίνωσε ότι διόρισε τη βουλευτή του Καναδά και πρώην αντιπρόεδρο της κυβέρνησης, Κρίστια Φρίλαντ, ως σύμβουλό του για την οικονομική ανάπτυξη.

«Η Κρίστια διαθέτει υψηλή τεχνογνωσία στα ζητήματα αυτά και εκτενή εμπειρία στην προσέλκυση επενδύσεων και στην υλοποίηση οικονομικών μετασχηματισμών», ανέφερε ο Ζελένσκι σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα X στις 5 Ιανουαρίου, ανακοινώνοντας τον διορισμό.

Η Φρίλαντ υπηρέτησε στην κυβέρνηση του πρωθυπουργού Μαρκ Κάρνεϊ ως υπουργός Μεταφορών και Εσωτερικού Εμπορίου έως ότου υπέβαλε την παραίτησή της στις 16 Σεπτεμβρίου 2025. Η βουλευτής του Τορόντο είχε δηλώσει επίσης ότι δεν θα διεκδικήσει επανεκλογή. Την ίδια ημέρα, ο Κάρνεϊ τη διόρισε ειδική εκπρόσωπο για την ανοικοδόμηση της Ουκρανίας.

Η Φρίλαντ δεν προέβη άμεσα σε δημόσια δήλωση σχετικά με τον διορισμό της από τον Ζελένσκι, ενώ το γραφείο της δεν απάντησε σε σχετικό αίτημα μέχρι τη δημοσίευση του θέματος. Δεν υπάρχουν διαθέσιμες πληροφορίες για το εάν η θέση της προεδρικής συμβούλου είναι αμειβόμενη.

Στην ανάρτησή του, ο Ζελένσκι υπογράμμισε ότι η Ουκρανία πρέπει να ενισχύσει την εσωτερική της ανθεκτικότητα, καθώς βρίσκεται αντιμέτωπη με δύο πιθανά σενάρια: μια ειρηνευτική συμφωνία με τη Ρωσία ή τη συνέχιση των εχθροπραξιών.

«Αυτή τη στιγμή, η Ουκρανία χρειάζεται να ενισχύσει την εσωτερική της ανθεκτικότητα — τόσο για την ανάκαμψη της χώρας, εάν η διπλωματία αποδώσει αποτελέσματα το συντομότερο δυνατό, όσο και για την ενίσχυση της άμυνάς μας, εάν, λόγω καθυστερήσεων από τους εταίρους μας, απαιτηθεί περισσότερος χρόνος για τον τερματισμό του πολέμου», ανέφερε.

Η ανακοίνωση του διορισμού της Φρίλαντ έρχεται σε μια περίοδο σημαντικών αλλαγών στο ανώτατο επίπεδο της ουκρανικής ηγεσίας. Στις 2 Ιανουαρίου, ο Ζελένσκι γνωστοποίησε ότι προσέφερε στον επικεφαλής της στρατιωτικής υπηρεσίας πληροφοριών, Κίριλο Μπουντάνοφ, τη θέση του προσωπάρχη της προεδρίας, την οποία και αποδέχθηκε.

Ο πρώην προσωπάρχης του Ζελένσκι, Αντρίι Γέρμακ, παραιτήθηκε στις 28 Νοεμβρίου, έπειτα από έρευνα των αρχών κατά της διαφθοράς και έφοδο στο σπίτι του. Το Εθνικό Γραφείο Καταπολέμησης της Διαφθοράς της Ουκρανίας και η Ειδική Εισαγγελία κατά της Διαφθοράς ανέφεραν ότι η έρευνα σχετίζεται με συνεχιζόμενη υπόθεση, χωρίς περαιτέρω λεπτομέρειες.

Η έρευνα πραγματοποιήθηκε μετά την αποκάλυψη στοιχείων για φερόμενο κύκλωμα διαφθοράς ύψους 100 εκατ. δολαρίων σε κρατικές επιχειρήσεις, με έναν πρώην συνεργάτη του Ζελένσκι να συγκαταλέγεται στους υπόπτους. Το σκάνδαλο έχει συγκλονίσει τη χώρα, καθώς πλησιάζει ο τέταρτος χρόνος από την έναρξη της ρωσικής εισβολής.

Ο Καναδάς αποτελεί βασικό υποστηρικτή της Ουκρανίας. Στις 27 Δεκεμβρίου 2025, ο Κάρνεϊ ανακοίνωσε νέα δέσμευση ύψους 2,5 δισ. δολαρίων, κατά τη διάρκεια επίσκεψης του Ζελένσκι στον Καναδά, ανεβάζοντας τη συνολική καναδική στήριξη σε σχεδόν 22 δισ. δολάρια.

Η Φρίλαντ, κατά τη θητεία της ως αντιπρόεδρος της κυβέρνησης και υπουργός Οικονομικών υπό τον πρωθυπουργό Τζάστιν Τριντό, είχε ηγηθεί τόσο εγχώριων όσο και διεθνών προσπαθειών για τη στήριξη της Ουκρανίας.

Σε ομιλία της στο Τορόντο, στις αρχές Δεκεμβρίου, στο πλαίσιο του συνεδρίου Rebuild Ukraine Business Conference, η Φρίλαντ αναφέρθηκε στο σκάνδαλο διαφθοράς που πλήττει τη χώρα καταγωγής των προγόνων της. Όπως είπε, το ζήτημα συζητήθηκε τόσο στο συνέδριο όσο και κατά την επίσκεψή της στην Ουκρανία στα τέλη Νοεμβρίου 2025, όταν είχε συναντηθεί με τον Ζελένσκι.

«Από τη δική μου οπτική, αυτές οι έρευνες αποτελούν μέρος της πεποίθησης των Ουκρανών ότι αγωνίζονται», δήλωσε. «Αγωνίζονται εναντίον της Ρωσίας, αγωνίζονται για τη νίκη και ταυτόχρονα αγωνίζονται για το είδος της Ουκρανίας που θέλουν να οικοδομήσουν».

Η Φρίλαντ τόνισε ότι η διαφθορά δεν αποκαλύφθηκε από τα μέσα ενημέρωσης ή από διεθνείς οργανισμούς, αλλά από ουκρανικό θεσμό. «Αυτό, για μένα, δείχνει μια υγιή κοινωνία που επιδιώκει να γίνει ακόμη πιο υγιής», σημείωσε.

Ο διορισμός της προκάλεσε αντιδράσεις από τη Συντηρητική Αντιπολίτευση στον Καναδά, η οποία έκανε λόγο για πιθανή σύγκρουση συμφερόντων. Ο βουλευτής Μάικλ Τσονγκ, υπεύθυνος εξωτερικής πολιτικής του κόμματός του, δήλωσε ότι ένας εν ενεργεία βουλευτής δεν μπορεί να λειτουργεί ως σύμβουλος ξένης κυβέρνησης.

«Πρέπει να επιλέξει το ένα ή το άλλο. Οφείλει να παραιτηθεί είτε από τη θέση της συμβούλου είτε από τη βουλευτική της έδρα στο University–Rosedale», έγραψε στην πλατφόρμα X.

Η Φρίλαντ δεν έχει ακόμη διευκρινίσει πότε ή αν προτίθεται να παραιτηθεί από τη Βουλή των Κοινοτήτων. Τον Νοέμβριο, το Rhodes Trust ανακοίνωσε ότι θα αναλάβει τη θέση της διαχειρίστριας του οργανισμού και ότι το επόμενο καλοκαίρι θα μετακομίσει στην Οξφόρδη.

Σύμφωνα με τα επίσημα πρακτικά, δεν έχει τοποθετηθεί στη Βουλή από τις 20 Ιουνίου 2025. Η Φρίλαντ είχε παραιτηθεί από τη θέση της αντιπροέδρου της κυβέρνησης και υπουργού Οικονομικών στις 16 Δεκεμβρίου 2024, την ημέρα που επρόκειτο να παρουσιάσει την Φθινοπωρινή Οικονομική Έκθεση της κυβέρνησης Τριντό.

Η δημόσια επιστολή παραίτησής της, στην οποία κατηγορούσε τον Τριντό για έλλειψη δημοσιονομικής υπευθυνότητας ενόψει ενδεχόμενης εμπορικής σύγκρουσης με τις Ηνωμένες Πολιτείες, συνέβαλε καθοριστικά στην απόφασή του να ανακοινώσει την αποχώρησή του από την ηγεσία τρεις εβδομάδες αργότερα.

Στη συνέχεια, η Φρίλαντ διεκδίκησε την ηγεσία του Φιλελεύθερου Κόμματος, την οποία έχασε τον Μάρτιο του 2025 από τον επί χρόνια φίλο της, Μαρκ Κάρνεϊ.

Οι ελβετικές αρχές ξεκίνησαν ποινική έρευνα εις βάρος δύο διαχειριστών μπαρ μετά την καταστροφική πυρκαγιά σε χιονοδρομικό κέντρο, η οποία στοίχισε τη ζωή σε 40 άτομα και τραυμάτισε τουλάχιστον 119 την Παραμονή της Πρωτοχρονιάς.

Η Εισαγγελία του Καντονιού Βαλέ απήγγειλε κατηγορίες εις βάρος των διαχειριστών του μπαρ Le Constellation για σωρεία ποινικών αδικημάτων, μεταξύ των οποίων ανθρωποκτονία από αμέλεια, σωματική βλάβη από αμέλεια και εμπρησμός από αμέλεια. Η σχετική ανακοίνωση εκδόθηκε στις 3 Ιανουαρίου από την Αστυνομία του Καντονιού Βαλέ.

Τέσσερα από τα θύματα έχουν ταυτοποιηθεί, όπως ανακοίνωσε η αστυνομία στις 3 Ιανουαρίου. Μεταξύ αυτών ήταν δύο Ελβετίδες, 21 και 16 ετών, καθώς και δύο Ελβετοί, 18 και 16 ετών. Οι σοροί τους έχουν πλέον παραδοθεί στις οικογένειές τους, ωστόσο τα ονόματά τους δεν έχουν δημοσιοποιηθεί.

Στο πλαίσιο της έρευνας διενεργούνται προανακριτικές διαδικασίες με τη συνδρομή πολυάριθμων χωρών, συμπεριλαμβανομένων της Ελβετίας, του Βελγίου, της Γαλλίας, της Ιταλίας, της Πορτογαλίας, των Φιλιππίνων, του Κονγκό, της Ρουμανίας, της Σερβίας και της Τουρκίας, σύμφωνα με ξεχωριστό δελτίο Τύπου της Αστυνομίας του Καντονιού Βαλέ, στις 3 Ιανουαρίου.

Από τους 119 τραυματίες, έχουν ταυτοποιηθεί οι 117, ενώ τα θύματα προέρχονται από διάφορες χώρες, μεταξύ των οποίων η Ελβετία, η Γαλλία και η Ιταλία. Η αστυνομία διευκρίνισε ότι θα υπάρξουν νεότερες ενημερώσεις για την υπόθεση, καθώς συγκεντρώνονται περαιτέρω στοιχεία.

Στην κράτηση ύποπτου πλοίου προχώρησαν οι φινλανδικές αρχές, θεωρώντας ότι ενδέχεται να ευθύνεται για τη φθορά σε υποθαλάσσιο τηλεπικοινωνιακό καλώδιο που συνδέει τη Φινλανδία με την Εσθονία.

Το περιστατικό σημειώθηκε τις πρώτες ώρες της 31ης Δεκεμβρίου και αρχικά εντοπίστηκε από την εταιρεία τηλεπικοινωνιών Elisa, όταν διαγνώστηκε βλάβη σε ένα από τα καλώδιά της που διασχίζει τον Κόλπο της Φινλανδίας, από το Ελσίνκι προς το Ταλίν.

Σύμφωνα με ανακοίνωση της Υπηρεσίας Εθνικής Αστυνομίας της Φινλανδίας, η ζημιά εντοπίστηκε εντός της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης της Εσθονίας.

Μόλις ενημερώθηκαν για την ανωμαλία, οι φινλανδικές συνοριακές αρχές εντόπισαν ύποπτο πλοίο να κινείται στην περιοχή. Άμεσα εστάλησαν το περιπολικό σκάφος Turva και ένα ελικόπτερο για τον εντοπισμό του πλοίου, το οποίο τελικά σταμάτησε εντός της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης της Φινλανδίας.

Κατά την επέμβαση, οι αρχές διαπίστωσαν ότι η άγκυρα του πλοίου βρισκόταν στη θάλασσα. Ζήτησαν από το πλήρωμα να σηκώσει την άγκυρα και να μετακινηθεί προς καθορισμένο σημείο αγκυροβολίας στη φινλανδική πλευρά. Στη συνέχεια, η έρευνα πέρασε από την Υπηρεσία Συνοριακής Ασφάλειας στη Διεύθυνση Αστυνομίας του Ελσίνκι.

Μέχρι στιγμής, η υπόθεση εξετάζεται ως κακούργημα φθοράς ξένης ιδιοκτησίας, απόπειρα κακουργηματικής φθοράς και κακουργηματική παρεμπόδιση τηλεπικοινωνιών, σύμφωνα με τη γενική αστυνομική διεύθυνση.

Επιπλέον, το Γραφείο Εθνικού Εισαγγελέα της Φινλανδίας έχει εκδώσει διάταξη ποινικής δίωξης σε σχέση με το περιστατικό. Αρχικά, οι φινλανδικές αρχές δεν δημοσιοποίησαν το όνομα του σκάφους, στοιχεία νηολόγησης ή την εθνικότητα του πληρώματος.

Το συμβάν θυμίζει αντίστοιχη υπόθεση πριν σχεδόν έναν χρόνο. Τότε, οι φινλανδικές αρχές προχώρησαν σε κράτηση του δεξαμενόπλοιου Eagle S, ρωσικών συμφερόντων με σημαία Νήσων Κουκ, στις 26 Δεκεμβρίου 2024, μετά από αναφορά βλάβης σε καλώδιο μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας.

Κατά τη διάρκεια επιβίβασης, διαπιστώθηκε ότι το Eagle S είχε κατεβασμένη άγκυρα, αλλά όταν ζητήθηκε από το πλήρωμα να την ανελκύσει, κανένα κομμάτι της άγκυρας δεν ανελκύστηκε. Σύμφωνα με τα δημόσια στοιχεία πλοίων, το Eagle S είχε αναχωρήσει από την Αγία Πετρούπολη της Ρωσίας την προηγούμενη ημέρα του περιστατικού.

Τον Αύγουστο, ο Εθνικός Εισαγγελέας της Φινλανδίας άσκησε διώξεις κατά του καπετάνιου και του πληρώματος του Eagle S για εκείνο το περιστατικό, ωστόσο τον Οκτώβριο το δικαστήριο απέρριψε την υπόθεση λόγω έλλειψης επαρκών αποδείξεων για εσκεμμένη ρίψη άγκυρας.

Το φαινόμενο της καταστροφής υποθαλάσσιων καλωδίων έχει κλιμακωθεί τα τελευταία χρόνια, με περιστατικά να καταγράφονται μεταξύ Λιθουανίας και Σουηδίας, καθώς και μεταξύ Φινλανδίας και Γερμανίας τον Νοέμβριο του 2024.

Ανταποκρινόμενο στις προκλήσεις αυτές που απασχολούν τις χώρες της Βαλτικής Θάλασσας, το ΝΑΤΟ εγκαινίασε τον Ιανουάριο ενισχυμένη πρωτοβουλία θαλάσσιων περιπολιών.

Συστήματα αντιαεροπορικής άμυνας κατέρριψαν σήμερα 16 ουκρανικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη (UAV) τα οποία κατευθύνονταν προς τη Μόσχα, σύμφωνα με τον δήμαρχο της ρωσικής πρωτεύουσας Σεργκέι Σομπιάνιν.

Σε διαδοχικές αναρτήσεις του στην πλατφόρμα Telegram, ο δήμαρχος της Μόσχας ανέφερε πως οι επιδρομές ουκρανικών UAV σημειώθηκαν σε μια περίοδο 17 ωρών. Μέχρι στιγμής δεν έχουν αναφερθεί θύματα ή σημαντικές υλικές ζημιές.

Πρόσκαιρα προβλήματα παρουσιάστηκαν στη λειτουργία δύο εκ των τεσσάρων αεροδρομίων που εξυπηρετούν την περιοχή της πρωτεύουσας, σύμφωνα με την ενημέρωση από την ρωσική υπηρεσία πολιτικής αεροπορίας.

Στην περιφέρεια Τούλα, οι αρχές ανέφεραν 12 καταρρίψεις μη επανδρωμένων αεροσκαφών. Συντρίμμια καταρριφθέντος drone προκάλεσαν πυρκαγιά σε βιομηχανική εγκατάσταση, ανέφερε μέσω Telegram ο περιφερειάρχης Ντμίτρι Μιλιάεφ, χωρίς να υπεισέλθει σε περαιτέρω διευκρινίσεις.

Οι ουκρανικές ένοπλες δυνάμεις ανακοίνωσαν πως έπληξαν με drones ένα εργοστάσιο συνθετικού καουτσούκ στην περιφέρεια Τούλα, νότια της Μόσχας, καθώς και χώρο αποθήκευσης θαλάσσιων drones στην κατεχόμενη χερσόνησο της Κριμαίας.

Το ρωσικό υπουργείο Άμυνας ανέφερε πως κατά τη διάρκεια της προηγούμενης νύχτας καταρρίφθηκαν 172 drones, εκ των οποίων τα μισά σε περιοχές κοντά στα ουκρανικά σύνορα.

Η Ουκρανία έχει πολλαπλασιάσει τους τελευταίους μήνες τις επιθέσεις με drones εναντίον της Ρωσίας, βάζοντας στο στόχαστρο ιδίως στρατιωτικές και ενεργειακές υποδομές, εν είδει αντιποίνων για το μπαράζ ρωσικών πληγμάτων στην ουκρανική επικράτεια.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Ο πρόεδρος της Ουκρανίας, Βολοντίμιρ Ζελένσκι, ζήτησε στις 24 Δεκεμβρίου κατ’ ιδίαν συνάντηση με τον Αμερικανό ομόλογό του, Ντόναλντ Τραμπ, προκειμένου να διευθετηθούν τα εναπομείναντα εμπόδια για μια ενδεχόμενη ειρηνευτική συμφωνία ανάμεσα στο Κίεβο και τη Μόσχα, με κυρίαρχο το ζήτημα των εδαφών.

Η έκκληση του Ουκρανού προέδρου ήρθε μετά την ενημέρωση των εγχώριων και διεθνών μέσων ενημέρωσης, μεταξύ των οποίων το κρατικό πρακτορείο UkrInform και το Reuters, σχετικά με τη νεότερη εκδοχή του σχεδίου για τον τερματισμό της σύγκρουσης, η οποία έχει περιοριστεί από 28 σε 20 σημεία.

Το συγκεκριμένο προσχέδιο διαμορφώθηκε κατά τη διάρκεια διαπραγματεύσεων στο Μαϊάμι, το περασμένο Σαββατοκύριακο, με τη συμμετοχή εκπροσώπων των ΗΠΑ. «Πρόκειται για ένα έγγραφο-πλαίσιο, το οποίο αποτελεί τη θεμελιώδη βάση για τον τερματισμό του πολέμου – ένα πολιτικό κείμενο μεταξύ ημών, της Αμερικής, της Ευρώπης και των Ρώσων», τόνισε ο Ζελένσκι. «Είμαστε έτοιμοι για συνάντηση σε επίπεδο ηγεσίας με τις Ηνωμένες Πολιτείες, ώστε να συζητηθούν ευαίσθητα ζητήματα. Θέματα όπως η εδαφική ακεραιότητα πρέπει να αποτελέσουν αντικείμενο διαπραγμάτευσης μεταξύ ηγετών».

Το Κίεβο πιέζει για αλλαγές σε ένα προσχέδιο ειρηνευτικής συμφωνίας που διέρρευσε τον προηγούμενο μήνα και προβλέπει παραχώρηση επιπλέον εδαφών από την Ουκρανία, αποκήρυξη μελλοντικών στρατιωτικών συμμαχιών και αποδοχή περιορισμών στις ένοπλες δυνάμεις της—μέτρα που, σύμφωνα με την ουκρανική κυβέρνηση, θα την καθιστούσαν ευάλωτη έναντι ενδεχόμενης νέας ρωσικής επιθετικότητας.

Ο Ζελένσκι επεσήμανε ότι η νέα εκδοχή του σχεδίου, που αριθμεί πλέον 20 σημεία, συνιστά σημαντική εξέλιξη σε σύγκριση με το προηγούμενο σχέδιο των 28 σημείων που συζητήθηκε ανάμεσα σε ΗΠΑ και Ρωσία.

Όπως διευκρίνισε, το προσχέδιο αντανακλά ξεκάθαρα τις κοινές θέσεις Ουκρανίας–ΗΠΑ αλλά και εν μέρει μόνο τις αμερικανικές θέσεις, ενώ παραμένουν ανοικτά κάποια θέματα. «Παρ’ όλα αυτά, βρισκόμαστε πολύ κοντά στην οριστικοποίηση των εγγράφων», ανέφερε. «Δεν έχουμε καταλήξει σε συμφωνία με την αμερικανική πλευρά για τα εδάφη της περιφέρειας Ντονέτσκ και το πυρηνικό εργοστάσιο της Ζαπορίζια, ωστόσο ό,τι άλλο έχει ουσιαστικά συμφωνηθεί».

Ο Ζελένσκι διευκρίνισε ότι η πρόταση του Κιέβου είναι να σταματήσουν οι εχθροπραξίες στις υφιστάμενες γραμμές του μετώπου. Η Μόσχα, της οποίας τα στρατεύματα βρίσκονται σε φάση προέλασης το τελευταίο διάστημα, απαιτεί την πλήρη αποχώρηση των ουκρανικών δυνάμεων από όλη την ανατολική περιφέρεια του Ντονέτσκ, μολονότι σχεδόν το ένα τέταρτο αυτής παραμένει υπό ουκρανικό έλεγχο.

Όπως δήλωσε ο Ουκρανός πρόεδρος, η Ουάσιγκτον επιδιώκει συμβιβασμούς, μελετώντας λύσεις όπως η δημιουργία αποστρατιωτικοποιημένης ζώνης ή ζώνης ελεύθερου εμπορίου στην περιοχή.

Αγκάθι παραμένει και το πυρηνικό εργοστάσιο της Ζαπορίζια – το μεγαλύτερο της Ευρώπης – που βρίσκεται σε ζώνη υπό ρωσικό έλεγχο. Ο Ζελένσκι τόνισε πως το Κίεβο προτείνει τη σύσταση μικρής οικονομικής ζώνης στην περιοχή. «Λέμε πως, αν συμπεριληφθούν όλες οι περιφέρειες και παραμείνουμε εκεί που βρισκόμαστε, θα επιτευχθεί συμφωνία», είπε. «Αν όμως δεν συμφωνήσουμε να μείνουμε εκεί που είμαστε, τότε υπάρχουν δύο σενάρια: είτε ο πόλεμος συνεχίζεται είτε παίρνονται αποφάσεις για όλες τις πιθανές οικονομικές ζώνες».

Υπογράμμισε ακόμη ότι οποιαδήποτε απόφαση περί παραχώρησης εδαφών πρέπει να τεθεί σε δημοψήφισμα στην Ουκρανία. Το Κίεβο, σύμφωνα με τον ίδιο, αναμένει την απάντηση της Μόσχας επί του προσχεδίου, μετά τις αντίστοιχες συνομιλίες αμερικανικής και ρωσικής πλευράς.

Στα υπόλοιπα του σχεδίου, προβλέπεται η διατήρηση των ουκρανικών ενόπλων δυνάμεων στη σημερινή τους ισχύ, που ανέρχεται σε 800.000 στρατιώτες, καθώς και πρόσθετες συμφωνίες με ΗΠΑ και Ευρωπαίους εταίρους για σημαντικές εγγυήσεις ασφαλείας.

Προβλέπεται, επίσης, η ένταξη της Ουκρανίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση εντός συγκεκριμένου, αν και ακόμη μη ανακοινωμένου, χρονικού πλαισίου, καθώς και βραχυπρόθεσμα προνομιακή πρόσβαση στην ενιαία ευρωπαϊκή αγορά. Οι διαπραγματεύσεις ελεύθερου εμπορίου με τις Ηνωμένες Πολιτείες θα επιταχυνθούν, ενώ η Ουκρανία θα παραμείνει χώρα χωρίς πυρηνικά όπλα.

Η μέχρι πρότινος διακηρυγμένη φιλοδοξία της Ουκρανίας για ένταξη στο ΝΑΤΟ δεν εμφανίζεται στο σχέδιο, ενώ και η ρητή δέσμευση για μη ένταξη στη Συμμαχία, που υπήρχε στο προηγούμενο προσχέδιο, επίσης λείπει αυτή τη φορά.

Η Μόσχα, από την πλευρά της, ανακοίνωσε ότι μετά τη διαβίβαση σχετικής έκθεσης από τον Ειδικό Προεδρικό Εκπρόσωπο και επικεφαλής του Ρωσικού Ταμείου Άμεσων Επενδύσεων, Κιρίλ Ντμίτριεφ, θα καταρτίσει τη δική της θέση και θα συνεχίσει τις διαβουλεύσεις με τις ΗΠΑ μέσω των διαθέσιμων διαύλων, σύμφωνα με το ρωσικό πρακτορείο TASS.

«Τώρα, λαμβάνοντας υπόψη τις πληροφορίες που περιήλθαν στον αρχηγό του κράτους μας, θα διαμορφώσουμε τις περαιτέρω θέσεις μας και θα συνεχίσουμε τις επαφές μας μέσω των προβλεπόμενων διαύλων το συντομότερο δυνατό», ανέφερε ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου, Ντμίτρι Πέσκοφ.

Με πληροφορίες από το Reuters