Ευρώπη

Οι γαλλικές αρχές προχώρησαν στη σύλληψη του πλοιάρχου και του πρώτου μηχανικού του δεξαμενόπλοιου Boracay, το οποίο ο πρόεδρος της Γαλλίας, Εμανουέλ Μακρόν, υποστηρίζει ότι ανήκει στον αποκαλούμενο «στόλο φάντασμα» της Ρωσίας και συνδέεται με περιστατικά εμφάνισης drones στη Δανία και τη Νορβηγία.

Όπως ανακοίνωσε ο εισαγγελέας της Βρέστης στη δυτική Γαλλία, Στεφάν Κελενμπερζέ, οι δύο αξιωματικοί τελούν υπό κράτηση από την 1η Οκτωβρίου τουλάχιστον.

Σύμφωνα με τον ίδιο, «η προκαταρκτική έρευνα ξεκίνησε λόγω της άρνησης του πληρώματος να συνεργαστεί και της αδυναμίας του να δικαιολογήσει την εθνικότητα του πλοίου, έπειτα από σχετική ειδοποίηση της Ατλαντικής Ναυτικής Διοίκησης προς τις δικαστικές αρχές».

Ο πρόεδρος Μακρόν, σε δηλώσεις του την 1η Οκτωβρίου, τόνισε πως «το πλήρωμα του Boracay προέβη σε ιδιαίτερα σοβαρά παραπτώματα», αφού το δεξαμενόπλοιο συνδέθηκε με πτήσεις drones πάνω από τη Δανία.

Αναφέρθηκε ειδικότερα στα περιστατικά της 22ας Σεπτεμβρίου, όταν τα αεροδρόμια της Κοπεγχάγης και του Όσλο έκλεισαν προσωρινά λόγω εμφάνισης drones.

Μετά από νέα περιστατικά στις 25 Σεπτεμβρίου, η Δανία δήλωσε ότι εξετάζει το ενδεχόμενο ενεργοποίησης του Άρθρου 4 της συνθήκης του ΝΑΤΟ.

Ο Γάλλος υπουργός Άμυνας, Σεμπαστιέν Λεκονιού, ανέφερε σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα Χ στις 2 Οκτωβρίου: «Συγχαρητήρια στις ειδικές δυνάμεις και τα πληρώματα του Πολεμικού Ναυτικού που επενέβησαν το περασμένο Σαββατοκύριακο σε δεξαμενόπλοιο του ρωσικού στόλου-φαντάσματος, το οποίο βρίσκεται αγκυροβολημένο ανοιχτά της Σεν-Ναζέρ, στο πλαίσιο κρατικής έρευνας».

Σύμφωνα με στοιχεία θαλάσσιας κυκλοφορίας, το Boracay είχε προορισμό το διυλιστήριο Vadner στην Ινδία, το οποίο βρέθηκε στη «μαύρη λίστα» της Ευρωπαϊκής Ένωσης τον Ιούλιο επειδή αγόραζε ρωσικό πετρέλαιο.

Το πλοίο, γνωστό και με το όνομα Pushpa, έπλεε υπό σημαία Μπενίν. Τα δεδομένα δείχνουν πως το Boracay απέπλευσε από το ρωσικό λιμάνι Πριμόρσκ, κοντά στην Αγία Πετρούπολη, στις 20 Σεπτεμβρίου, διέσχισε τη Βαλτική, πέρασε περιμετρικά της Δανίας και σήμερα παραμένει αγκυροβολημένο έξω από το λιμάνι της Σεν-Ναζέρ στη δυτική Γαλλία.

Στο πλαίσιο της συνόδου κορυφής ηγετών της Ευρωπαϊκής Ένωσης στη Δανία, ο Λεκονιού χαιρέτισε την παρέμβαση των γαλλικών αρχών, δηλώνοντας: «Είναι θετικό που ολοκληρώθηκε αυτή η ενέργεια και κατορθώσαμε να τη σταματήσουμε. Υπήρξαν πολύ σοβαρά παραπτώματα από το πλήρωμα, εξ ου και η εξέλιξη της υπόθεσης στη δικαιοσύνη».

Ο πρόεδρος Μακρόν υπογράμμισε ότι το περιστατικό είναι ενδεικτικό «του φαινομένου που εδώ και καιρό διαπιστώνουμε και καταγγέλλουμε», αναφερόμενος στον διαβόητο «στόλο φάντασμα».

Υπολόγισε πως από 600 έως 1.000 πλοία αυτής της κατηγορίας μεταφέρουν ρωσικό πετρέλαιο παρακάμπτοντας τις κυρώσεις που επιβλήθηκαν μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, το Φεβρουάριο του 2022—μια βιομηχανία με εκτιμώμενο ετήσιο τζίρο δεκάδων δισεκατομμυρίων δολαρίων.

Οι ανησυχίες για τη διόγκωση του ρωσικού στόλου-«φαντάσματος» εντάθηκαν πέρυσι, ιδίως αφότου συνδέθηκαν πλοία του με περιστατικά υποθαλάσσιων υποδομών.

Ο Νιρ Αϊαλάν, ιδρυτής και διευθύνων σύμβουλος της ισραηλινής εταιρείας θαλάσσιας κυβερνοασφάλειας Sidome, δήλωσε τον περασμένο μήνα: «Οι χειριστές πλοίων, ακόμη και αυτών του στόλου-φαντάσματος, συχνά χρησιμοποιούν παραπλάνηση GPS για να αποκρύπτουν την τοποθεσία ή την ταυτότητά τους. Σε περίπου 1.000 πλοία αυτού του τύπου, τα δεδομένα τους αλλοιώνονται εμφανώς· γνωρίζουμε ότι δεν είναι έγκυρα ή παραμένουν αδήλωτα».

Τον Δεκέμβριο του 2024, Γερμανία, Δανία, Ηνωμένο Βασίλειο και άλλες εννέα ευρωπαϊκές χώρες συμφώνησαν σε μέτρα για να διαταράξουν και να αποθαρρύνουν τη δράση του ρωσικού στόλου-«φαντάσματος».

Ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου, Ντμίτρι Πεσκόφ, δήλωσε την 1η Οκτωβρίου πως δεν είχε ενημέρωση για το πλοίο, προσθέτοντας όμως ότι οι ρωσικές ένοπλες δυνάμεις ορισμένες φορές χρειάζεται να παρέμβουν για να αποκαταστήσουν την τάξη, όταν τρίτες χώρες προβαίνουν σε «προκλητικές ενέργειες», κατά τον ίδιο.

Τα ρωσικά πλοία που αναχωρούν από λιμάνια της Βαλτικής, όπως το Πριμόρσκ, αποκτούν πρόσβαση στη θάλασσα μόνο μέσω των στενών ανάμεσα σε Δανία και Σουηδία, γνωστών ως Καττεγκάτ.

Σύμφωνα με τη συνθήκη της Κοπεγχάγης του 1857, το διεθνές δίκαιο απαγορεύει τη διακοπή πλεύσης κάθε πλοίου που διασχίζει τα στενά—διάταξη που τηρήθηκε απαρέγκλιτα ακόμη και στη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου, όταν σοβιετικά υποβρύχια και πολεμικά πλοία χρησιμοποιούσαν τα περάσματα προς ανοιχτές θάλασσες.

Με την συμβολή των Associated Press και Reuters

Τα τελευταία χρόνια, η Γερμανία βρίσκεται αντιμέτωπη με μια ανησυχητική ακολουθία περιστατικών σαμποτάζ στο σιδηροδρομικό της δίκτυο, γεγονός που εγείρει σοβαρές ανησυχίες για την ασφάλεια κρίσιμων υποδομών και τις πιθανές γεωπολιτικές προεκτάσεις. Η κορύφωση αυτών των ενεργειών καταγράφηκε στις 21 Σεπτεμβρίου 2025, όταν άγνωστοι δράστες παραβίασαν υπόγειο άξονα καλωδίων στη γραμμή Κολωνίας-Ντύσσελντορφ, κόβοντας συστηματικά τα καλώδια με δισκοπρίονο. Το αποτέλεσμα ήταν η παράλυση του σηματοδοτικού κέντρου στο Λεβερκούζεν και σοβαρές διαταραχές σε μία από τις σημαντικότερες σιδηροδρομικές αρτηρίες της χώρας κατά μήκος του Ρήνου. Η αστυνομία της Κολωνίας διερευνά το ενδεχόμενο πολιτικού κινήτρου, υπογραμμίζοντας τον επαγγελματισμό της επίθεσης.

Το 2025 έχει σημαδευτεί από κλιμάκωση τέτοιων περιστατικών. Στα τέλη Ιουλίου σημειώθηκε πυρκαγιά σε σήραγγα καλωδίων μεταξύ Ντύσσελντορφ και Ντούισμπουργκ, ακολουθούμενη την 1η Αυγούστου από δεύτερη εμπρηστική ενέργεια στην ίδια γραμμή, την οποία ανέλαβε ομάδα με την ονομασία «Angry Birds Commando». Στις 22 Αυγούστου, νέα πυρκαγιά έπληξε γραμμές στο Βούπερταλ, με καλώδια κομμένα και πυρπολημένα. Όλες αυτές οι επιθέσεις στόχευσαν κρίσιμα συστήματα ελέγχου αλλαγών και σημάτων, προκαλώντας σοβαρές καθυστερήσεις σε τοπικές και υπεραστικές υπηρεσίες.

Οι γερμανικές αρχές συνδέουν αρκετά από τα περιστατικά με ρωσική δραστηριότητα. Τον Δεκέμβριο του 2024, τρεις Γερμανορώσοι υπήκοοι κατηγορήθηκαν για κατασκοπεία και σαμποτάζ, με τον κύριο ύποπτο να φέρεται ότι είχε μακρά εμπλοκή με ένοπλες φιλορωσικές ομάδες στην ανατολική Ουκρανία και να συνεργάζεται με τη ρωσική μυστική υπηρεσία για επιθέσεις σε στρατιωτικές και βιομηχανικές υποδομές. Τον Μάιο του 2025 συνελήφθησαν τρεις Ουκρανοί υπήκοοι στη Γερμανία και την Ελβετία, οι οποίοι, σύμφωνα με τις κατηγορίες, σχεδίαζαν αποστολή δεμάτων με εκρηκτικούς μηχανισμούς για λογαριασμό των ρωσικών αρχών.

Το ιστορικό παρόμοιων ενεργειών είναι πλούσιο. Στις 8 Οκτωβρίου 2022, κομβικό περιστατικό σαμποτάζ παρέλυσε το σιδηροδρομικό δίκτυο της βόρειας Γερμανίας για περίπου τρεις ώρες, μετά την κοπή δύο ζωτικών καλωδίων οπτικών ινών σε σημεία που απείχαν εκατοντάδες χιλιόμετρα. Η ακρίβεια και ο συντονισμός της επίθεσης οδήγησαν Γερμανούς αξιωματούχους να μιλήσουν για ενέργεια που θύμιζε τη δολιοφθορά των αγωγών Nord Stream.

Ευρωπαϊκές υπηρεσίες ασφαλείας αποδίδουν τη συνεχιζόμενη εκστρατεία σαμποτάζ κυρίως στη ρωσική στρατιωτική υπηρεσία πληροφοριών GRU, συγκεκριμένα στη Μονάδα 29155, με στόχο να καλλιεργηθεί αίσθημα ανασφάλειας στους ευρωπαϊκούς πληθυσμούς, να επιβαρυνθούν οι κυβερνήσεις με διαρκή μέτρα αντιμετώπισης και να σταλεί μήνυμα αποτρεπτικού χαρακτήρα σε χώρες που υποστηρίζουν στρατιωτικά την Ουκρανία. Το ΝΑΤΟ, ήδη από το 2025, έχει περιγράψει το επίπεδο της απειλής ως «εξαιρετικά υψηλό», προειδοποιώντας ότι η ρωσική στρατηγική υπονόμευσης αποτελεί σοβαρή πρόκληση για την ασφάλεια ολόκληρης της ηπείρου.

Ο Εμανουέλ Μακρόν ανακοίνωσε σήμερα ότι θα εκφωνήσει «στις αρχές του 2026» ομιλία «σχετικά με το πυρηνικό δόγμα» της Γαλλίας που «επικαιροποιείται», σε συνέντευξη στη γερμανική εφημερίδα Frankfurter Allgemeine Zeitung.

«Εργάζομαι αυτή τη στιγμή για την επικαιροποίηση του δόγματός μας και επιθυμώ να συνεχίσω την εμβάθυνση του στρατηγικού διαλόγου μας με τους Ευρωπαίους που το επιθυμούν. Υπάρχει σε κάθε περίπτωση μια ευρωπαϊκή διάσταση από το 1962», είπε ο Γάλλος πρόεδρος η χώρα του οποίου είναι η μοναδική στην Ευρώπη, μαζί με το Ηνωμένο Βασίλειο, που διαθέτει πυρηνική βόμβα.

Η πιθανότητα να επωφεληθούν και άλλες ευρωπαϊκές χώρες από τη γαλλική πυρηνική αποτροπή τίθεται επίμονα τους τελευταίους μήνες απέναντι στους φόβους τους ότι δεν μπορούν πλέον να υπολογίζουν, στο μέλλον, στην αμερικανική ομπρέλα. Ο Φρίντριχ Μερτς, κυρίως, έχει ζητήσει να συζητηθεί μια τέτοια εξέλιξη.

Ο Εμανουέλ Μακρόν αναμένεται να μεταβεί μεθαύριο, Παρασκευή, στη Γερμανία, στο Σααρμπρίκεν, για την Ημέρα της Γερμανικής Ενότητας, 35 χρόνια μετά την Επανένωση, με πρόσκληση του ομολόγου του Φρανκ-Βάλτερ Σταϊνμάϊερ παρουσία επίσης του καγκελαρίου Φρίντριχ Μερτς.

Με την ευκαιρία αυτή, αναφέρεται γι΄άλλη μια φορά, στη συνέντευξη αυτή, στη σημασία του γαλλογερμανικού ζευγαριού και στην κοινή αντίληψη με τον επικεφαλής της συντηρητικής κυβέρνησης.

Απαντώντας σε ερώτηση για το ενδεχόμενο να καταρριφθεί ένα ρωσικό μαχητικό αεροσκάφος που θα εισέδυε χωρίς άδεια στον ευρωπαϊκό εναέριο χώρο, ο Εμανουέλ Μακρόν επικαλείται «το δόγμα στρατηγικής ασάφειας».

«Μπορώ να σας πω πως τίποτα δεν αποκλείεται», επειδή «πρέπει να διατηρήσουμε τον (Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ) Πούτιν μέσα στην αβεβαιότητα», είπε.

Την περασμένη εβδομάδα ο ίδιος είχε πει πως το ΝΑΤΟ πρέπει «να ανέβει ένα βήμα» σε περίπτωση «νέων ρωσικών προκλήσεων» προσθέτοντας: «δεν πρόκειται να ανοίξουμε πυρ».

Αυτή τη φορά, φαίνεται να ανακτά την ψυχραιμία του για να εξηγήσει πως οι Δυτικοί «επανέλαβαν σε πολλές περιπτώσεις στη Μόσχα» ότι δεν θα δείξουν «αδυναμία».

Ο Γάλλος πρόεδρος εμφανίζεται πολύ επιθετικός απέναντι στη Ρωσία, που κατηγορείται για παρεμβάσεις.

«Θα είμαστε αφελείς αν δεν αναγνωρίσουμε πως ο ρωσικός μυστικός στρατός εξαπλώνεται στις δημοκρατίες μας. Αποτελείται από αυτούς τους μικρούς ανώνυμους πολεμιστές που αποκαλούνται ψηφιακά μποτ. Χειραγωγούν τη δημοκρατία στη Γαλλία, στη Γερμανία και στην Ευρώπη», προειδοποίησε.

Οι ηγέτες της ΕΕ συνεδριάζουν την 1η Οκτωβρίου στην Κοπεγχάγη, με ατζέντα τη στήριξη της Ουκρανίας και ευρύτερα θέματα άμυνας.

Η σύνοδος, η πρώτη από δύο που έχουν προγραμματιστεί στη δανική πρωτεύουσα, θα αποτελέσει επίσης βήμα για συζήτηση της πρότασης της προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, σχετικά με τη χρήση των δεσμευμένων ρωσικών περιουσιακών στοιχείων για τη χρηματοδότηση δανείου προς την Ουκρανία.

Την περασμένη εβδομάδα, η Επιτροπή πρότεινε να χρησιμοποιηθούν κεφάλαια που έχουν παγώσει λόγω κυρώσεων, για να χρηματοδοτηθεί ένα δάνειο αποκατάστασης που στοχεύει στην ενίσχυση των ουκρανικών προσπαθειών στον πόλεμο.

«Βρισκόμαστε σε σημείο όπου μια αποφασιστική ενέργεια από μέρους μας μπορεί να αλλάξει τα δεδομένα αυτής της σύγκρουσης», τόνισε η φον ντερ Λάιεν.

Επεσήμανε πως μέρος του δανείου θα διατεθεί στην Ουκρανίας με σκοπό αγορές από ευρωπαϊκές αμυντικές βιομηχανίες, δίνοντας ώθηση στον τομέα της ευρωπαϊκής άμυνας.

Σύμφωνα με το σχέδιο, η Ουκρανία θα αποπληρώσει το δάνειο μόνο εφόσον η Ρωσία καταβάλει πολεμικές αποζημιώσεις –ωστόσο το σχέδιο εγείρει πλήθος νομικών και τεχνικών ερωτημάτων που παραμένουν άλυτα.

Η αντίδραση του Βελγίου, που διαχειρίζεται το μεγαλύτερο μέρος των εν λόγω περιουσιακών στοιχείων μέσω του συστήματος Euroclear, ήταν έντονη.

Ο πρωθυπουργός Μπαρτ ντε Βέβερ προειδοποίησε ότι «αν οι χώρες διαπιστώσουν πως τα χρήματα των κεντρικών τραπεζών μπορούν να εξαφανιστούν αν το αποφασίσουν οι Ευρωπαίοι πολιτικοί, ίσως επιλέξουν να αποσύρουν τα αποθεματικά τους από τη ζώνη του ευρώ».

Η πρόταση κέρδισε έδαφος όταν την υποστήριξε ο καγκελάριος της Γερμανίας, Φρήντριχ Μερτς.

Παράλληλα, στη σύνοδο συζητείται και το λεγόμενο «τείχος μη επανδρωμένων αεροσκαφών», μέτρο προστασίας της Ευρώπης μετά από επιδρομές μη επανδρωμένων αεροσκαφών, που οδήγησαν σε προσωρινό κλείσιμο δανέζικων αεροδρομίων, μεταξύ αυτών και του αεροδρομίου της Κοπεγχάγης.

Το υπουργείο Άμυνας της Δανίας έχει εγκαταστήσει σύστημα ραντάρ ακριβείας στο αεροδρόμιο της Κοπεγχάγης για την παρακολούθηση των εξελίξεων, ενώ Γαλλία, Γερμανία, Ολλανδία, Σουηδία και Ηνωμένο Βασίλειο έχουν συνεισφέρει με αεροσκάφη, πλοία και αντιαεροπορικά συστήματα εν όψει των συνόδων.

Από την πλευρά των ουκρανικών ενόπλων δυνάμεων, αποστολή αναχώρησε για κοινές ασκήσεις και ανταλλαγή τεχνογνωσίας στην αντιμετώπιση ρωσικών μη επανδρωμένων.

Στις 25 Σεπτεμβρίου, η πρωθυπουργός της Δανίας, Μέττε Φρέντρικσεν, δήλωσε: «Παρότι οι αρχές δεν μπορούν να προσδιορίσουν ποιος βρίσκεται πίσω από τις υβριδικές επιθέσεις, μπορούμε να πούμε το εξής: κατά κύριο λόγο, μία χώρα απειλεί την ασφάλεια της Ευρώπης, και αυτή είναι η Ρωσία».

Η Ρωσία, από την πλευρά της, αρνήθηκε οποιαδήποτε εμπλοκή. Η πρεσβεία της Ρωσίας στη Δανία ανέφερε το ίδιο απόγευμα σε ανάρτησή της στα κοινωνικά δίκτυα: «Είναι προφανές ότι τα περιστατικά με τα φερόμενα επεισόδια στα δανέζικα αεροδρόμια αποτελούν στημένη πρόκληση. Αναμφίβολα, θα αξιοποιηθούν ως πρόσχημα για περαιτέρω όξυνση της έντασης από δυνάμεις που επιδιώκουν με κάθε τρόπο να παρατείνουν τη σύγκρουση στην Ουκρανία και να τη μεταφέρουν και σε άλλες χώρες. Η ρωσική πλευρά απορρίπτει κατηγορηματικά τις παράλογες εικασίες περί εμπλοκής της στα συμβάντα».

Η Δανία δεν ήταν το μοναδικό κράτος που αντιμετώπισε ασυνήθιστη δραστηριότητα μη επανδρωμένων αεροσκαφών· στις 10 Σεπτεμβρίου, αρκετά ύποπτα ρωσικά μη επανδρωμένα παραβίασαν τον εναέριο χώρο της Πολωνίας, με αεροσκάφη του ΝΑΤΟ να τα αναχαιτίζουν και να καταρρίπτουν ορισμένα.

Επρόκειτο για την πρώτη άμεση αντιπαράθεση μεταξύ ΝΑΤΟ και Μόσχας από την έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία το 2022.

Ακολούθως, μαχητικά του ΝΑΤΟ συνόδευσαν τρία ρωσικά μαχητικά εκτός του εναέριου χώρου της Εσθονίας, γεγονός που ενέτεινε την ανησυχία των Ευρωπαίων ηγετών για το επίπεδο ετοιμότητας της Συμμαχίας έναντι της Ρωσίας.

Ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούττε, υποστήριξε το σχέδιο για το «τείχος μη επανδρωμένων αεροσκαφών» την Τρίτη, χαρακτηρίζοντάς το επίκαιρο και απαραίτητο.

Την Τετάρτη, αναμένεται να απευθυνθεί στους ηγέτες της ΕΕ μέσω τηλεδιάσκεψης ο πρόεδρος της Ουκρανίας, Βολοντίμιρ Ζελένσκι.

Αργότερα την ίδια ημέρα, περισσότεροι από δώδεκα ακόμη ηγέτες θα παραστούν στη δεξίωση της Ευρωπαϊκής Πολιτικής Κοινότητας στην Κοπεγχάγη.

Οι ηγέτες της Ευρωπαϊκής Πολιτικής Κοινότητας θα συνεδριάσουν και την επόμενη ημέρα, με αντικείμενο την ασφάλεια, το λαθρεμπόριο και τη μετανάστευση, στο πλαίσιο της έβδομης συνάντησής τους. Ο θεσμός καθιερώθηκε το 2022, μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία.

Ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι δήλωσε σήμερα ότι η κατάσταση στον υπό ρωσική κατοχή πυρηνικό σταθμό της Ζαπορίζια έχει γίνει κρίσιμη, με τους ρωσικούς βομβαρδισμούς να εμποδίζουν τις προσπάθειες αποκατάστασης των εξωτερικών γραμμών ηλεκτροδότησης στο εργοστάσιο.

Μιλώντας στο νυχτερινό βιντεοσκοπημένο μήνυμά του, ο Ζελένσκι δήλωσε ότι μία από τις γεννήτριες που παρείχαν έκτακτη ηλεκτροδότηση δεν λειτουργεί πλέον, επτά ημέρες μετά τη διακοπή των εξωτερικών γραμμών παροχής ρεύματος.

«Αυτή είναι η έβδομη ημέρα. Δεν έχει υπάρξει ποτέ πριν τόσο επείγουσα κατάσταση στο εργοστάσιο της Ζαπορίζια. Η κατάσταση είναι κρίσιμη. Οι ρωσικοί βομβαρδισμοί έχουν αποκόψει το εργοστάσιο από το δίκτυο ηλεκτρικής ενέργειας», τόνισε.

«Και τώρα πληροφορούμαστε ότι μία από τις γεννήτριες έχει σταματήσει να λειτουργεί.»

Στις 30 Σεπτεμβρίου, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν δήλωσε ότι ένα δάνειο της Ευρωπαϊκής Ένωσης προς την Ουκρανία, το οποίο θα χρηματοδοτηθεί από τα «παγωμένα» ρωσικά περιουσιακά στοιχεία, θα συμβάλει και στην ενίσχυση της ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανίας.

Μιλώντας στις Βρυξέλλες, στο πλευρό του γενικού γραμματέα του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούττε, η φον ντερ Λάιεν αναγνώρισε την αποτελεσματικότητα των οικονομικών κυρώσεων κατά της Ρωσίας, αλλά τόνισε την ανάγκη μιας πιο βιώσιμης λύσης για τη στρατιωτική συνδρομή προς την Ουκρανία.

«Γι’ αυτό προτείνω την ιδέα ενός δανείου επανορθώσεων με βάση τα δεσμευμένα ρωσικά κρατικά περιουσιακά στοιχεία», ανέφερε η ίδια. «Το δάνειο δεν θα εκταμιευτεί εφάπαξ, αλλά σταδιακά και με όρους. Θα ενισχύσουμε τη δική μας αμυντική βιομηχανία, διασφαλίζοντας ότι μέρος του δανείου θα αξιοποιηθεί για αγορές στην Ευρώπη και από ευρωπαϊκές εταιρείες».

Η φον ντερ Λάιεν διευκρίνισε ότι η πρωτοβουλία δεν συνεπάγεται κατάσχεση των περιουσιακών στοιχείων, σημειώνοντας: «Αν η Ρωσία καταβάλει επανορθώσεις, ο υπαίτιος πρέπει να λογοδοτήσει». Οι λεπτομέρειες για την εφαρμογή του σχεδίου αλλά και το συνολικό ποσό του δανείου προς την Ουκρανία παραμένουν προς το παρόν αδιευκρίνιστα.

Μέχρι σήμερα, η ΕΕ έχει αξιοποιήσει μόνο τους τόκους από τα δεσμευμένα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία, τα οποία δεσμεύτηκαν μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, τον Φεβρουάριο του 2022.

Η πρακτική αυτή έχει προκαλέσει νομικές επιφυλάξεις, ιδίως από τη Γερμανία και τη Γαλλία. Ωστόσο, οι δηλώσεις της φον ντερ Λάιεν ακολούθησαν παρόμοια πρόταση του Γερμανού καγκελαρίου Φρήντριχ Μερτς, γεγονός που δείχνει μεταστροφή στη στάση του Βερολίνου.

Σε άρθρο του που δημοσιεύθηκε στους Financial Times στις 26 Σεπτεμβρίου, ο Μερτς πρότεινε η ΕΕ να χορηγήσει στην Ουκρανία ένα άτοκο δάνειο ύψους σχεδόν 140 δισ. ευρώ, το οποίο θα αποπληρωθεί μόνο όταν η Ρωσία αποζημιώσει την Ουκρανία για τις ζημιές του πολέμου.

Μέχρι τότε, τα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία θα παραμείνουν «παγωμένα», βάσει απόφασης του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου. Ο Γερμανός καγκελάριος αναγνώρισε ότι η αρχική ενίσχυση προϋποθέτει δημοσιονομικές εγγυήσεις από τα κράτη-μέλη, ωστόσο πρότεινε να αντικατασταθούν αυτές από μια πανευρωπαϊκή εγγύηση, με εξασφαλίσεις, όταν τεθεί σε ισχύ το νέο δημοσιονομικό πλαίσιο της ΕΕ το 2028.

«Χρειαζόμαστε μια νέα ώθηση για να αλλάξει η Μόσχα τους υπολογισμούς της», υποστήριξε ο Μερτς. «Τώρα είναι η κατάλληλη στιγμή να εφαρμόσουμε ένα αποτελεσματικό μοχλό που θα ανατρέψει το κυνικό παιχνίδι [που παίζει] ο Ρώσος πρόεδρος για να κερδίσει χρόνο και θα τον φέρει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων». Κάλεσε δε τους ηγέτες των κρατών-μελών της ΕΕ, εν όψει του ερχόμενου Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, να προετοιμάσουν τη σχετική πρωτοβουλία με νομικά στεγανά.

Η Ρωσία έχει ήδη δηλώσει ότι θεωρεί μέτρα αυτού του είδους παράνομα. Ο πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν προειδοποίησε , τον Σεπτέμβριο, ότι τέτοιες κινήσεις θα βλάψουν την παγκόσμια οικονομία, σχολιάζοντας: «Όσοι έχουν περισσότερη αντίληψη δεν θέλουν να το κάνουν», υπονοώντας ότι όσοι δραστηριοποιούνται στον χώρο της οικονομίας και των χρηματοοικονομικών αναγνωρίζουν την καταστροφική επίδραση τέτοιων μέτρων στις αρχές του διεθνούς οικονομικού και χρηματοπιστωτικού συστήματος.

Το προτεινόμενο σχέδιο αναμένεται να βρεθεί στο επίκεντρο της συνόδου κορυφής των ηγετών της ΕΕ που θα διεξαχθεί στην Κοπεγχάγη, στη Δανία, την 1η Οκτωβρίου, όπου θα εξεταστούν διάφορες πτυχές της ευρωπαϊκής στήριξης προς την Ουκρανία και της πορείας της για ένταξη στην ΕΕ.

Ένοχη για ξέπλυμα χρήματος δήλωσε στις 29 Σεπτεμβρίου μια Κινέζα ενώπιον του Ποινικού Δικαστηρίου του Σάουθγουορκ στο Λονδίνο, μετά από ιστορική κατάσχεση κρυπτονομισμάτων αξίας 5,16 δισ. λιρών.

Η Τσιαν Τζιμίν, γνωστή και ως Τζανγκ Γιαντί, άλλαξε την αρχική της τοποθέτηση την πρώτη ημέρα της δίκης και παραδέχθηκε τις κατηγορίες για κατοχή και μεταβίβαση περιουσιακών στοιχείων εγκληματικής προέλευσης.

Η 47χρονη Τζανγκ συνελήφθη το περασμένο έτος, μετά από έρευνα που ξεκίνησε το 2018, όταν η βρετανική αστυνομία κατέσχεσε πορτοφόλια κρυπτονομισμάτων με περισσότερα από 61.000 bitcoin.

Σύμφωνα με ανακοίνωση της Μητροπολιτικής Αστυνομίας, πρόκειται για τη μεγαλύτερη κατάσχεση κρυπτονομισμάτων παγκοσμίως.

Η Τζανγκ κατηγορείται για συμμετοχή σε απάτη εις βάρος 128.000 επενδυτών στην Κίνα, οι οποίοι είχαν τοποθετήσει κεφάλαια στην εταιρεία τεχνολογίας Tianjin Lantian Gerui, η οποία λύθηκε με δικαστική απόφαση στο Ανώτατο Δικαστήριο του Λονδίνου, τον Ιούλιο του 2024, καθώς κηρύχθηκε αφερέγγυα.

Τον Σεπτέμβριο του 2024, ο διευθυντής της Εισαγγελίας της Βρετανίας, Στήβεν Πάρκινσον, ξεκίνησε αστικές διαδικασίες ανάκτησης περιουσιακών στοιχείων και ενημέρωσε τα θύματα της απάτης. Όπως δήλωσε, «πολλά θύματα της απάτης ενδεχομένως να έχουν ήδη λάβει μερική αποζημίωση μέσω σχετικού μηχανισμού που έχει θεσπιστεί στην Κίνα».

«Πρόκειται για μία από τις μεγαλύτερες υποθέσεις ξεπλύματος χρήματος στη βρετανική ιστορία και μία από τις σημαντικότερες διεθνώς στον χώρο των κρυπτονομισμάτων», δήλωσε ο Γουίλ Λάυν, επικεφαλής του Τμήματος Οικονομικού και Ηλεκτρονικού Εγκλήματος της Μητροπολιτικής Αστυνομίας. «Χάρη σε εξαντλητική έρευνα και πρωτοφανή συνεργασία με τις κινεζικές αρχές, συλλέξαμε αδιάσειστα στοιχεία για τη εγκληματική προέλευση των κρυπτοστοιχείων που επιχείρησε να ξεπλύνει η Κιάν στο Ηνωμένο Βασίλειο».

Όπως επεσήμανε σε δήλωσή του ο Ρόμπιν Γουέιλ, αναπληρωτής επικεφαλής εισαγγελέας της Εισαγγελικής Υπηρεσίας του Στέμματος, «το bitcoin και άλλα κρυπτονομίσματα χρησιμοποιούνται όλο και περισσότερο από οργανωμένους εγκληματίες για να αποκρύπτουν και να μεταφέρουν περιουσιακά στοιχεία, επιτρέποντας στους απατεώνες να απολαμβάνουν τα παράνομα οφέλη των πράξεών τους».

Συμπλήρωσε πως «η συγκεκριμένη υπόθεση, με τη μεγαλύτερη κατάσχεση κρυπτονομισμάτων στο Ηνωμένο Βασίλειο, αναδεικνύει το μέγεθος των παράνομων εσόδων που διακινούνται».

Σύμφωνα με την αστυνομία, η Τζανγκ ενορχήστρωσε μεγάλη απάτη στην Κίνα την περίοδο 2014-2017, ενώ εισήλθε στη Μεγάλη Βρετανία με πλαστά έγγραφα.

Τον Σεπτέμβριο του 2018, προσπάθησε να νομιμοποιήσει τα έσοδα μέσω αγοράς ακινήτου με τη βοήθεια της 43χρονης Τζιαν Γουέν, η οποία φέρεται να διακίνησε πορτοφόλι κρυπτονομισμάτων με 150 bitcoin.

Τον Μάιο του 2024, η Γουέν καταδικάστηκε σε ποινή φυλάκισης έξι ετών και οκτώ μηνών για τον ρόλο της στο ξέπλυμα χρήματος.

Τον Ιανουάριο του 2025, ο λόρδος Λάμοντ, πρώην υπουργός Οικονομικών της Βρετανίας (γνωστός ως Νόρμαν Λάμοντ προτού χριστεί ιππότης), δήλωσε στην εφημερίδα Mail on Sunday ότι η Ρέιτσελ Ρηβς, σημερινή υπουργός Οικονομικών, θα έπρεπε να χρησιμοποιήσει τα κατασχεθέντα κρυπτονομίσματα από την υπόθεση Lantian Gerui για να μειώσει το δημοσιονομικό έλλειμμα του Ηνωμένου Βασιλείου, ύψους 22 δισ. λιρών. «Πιστεύω ότι η Ρηβς θα πρέπει να τα δαπανήσει άμεσα και να μην τα κρατήσει», δήλωσε χαρακτηριστικά. «Διαφορετικά, το κράτος φαίνεται να νομιμοποιεί τα κρυπτονομίσματα, τα οποία δεν έχουν εσωτερική αξία. Θα βοηθούσε, επίσης, τα δημόσια οικονομικά».

Από την πλευρά της, η Τζανγκ αρνήθηκε τότε όλες τις κατηγορίες για ξέπλυμα χρήματος δια του συνηγόρου της Ρότζερ Σαχότα (Berkeley Square Solicitors), ο οποίος διευκρίνισε ότι στη δίκη που θα πραγματοποιούνταν αργότερα θα υποστήριζε ότι τα bitcoin που βρίσκονται σήμερα στην κατοχή των Αρχών δεν αποτελούν προϊόν εγκληματικής δραστηριότητας.

«Υποστηρίζει ότι οι επιχειρηματικές της δραστηριότητες στην Κίνα ήταν νόμιμες και ότι δεν καταχράστηκε κεφάλαια επενδυτών. Τα αποδεικτικά στοιχεία από την Κίνα θα εξεταστούν εξονυχιστικά. Είναι εντελώς ανάρμοστο να υπάρξει οποιαδήποτε απόφαση για το μέλλον των bitcoin της υπόθεσης προτού ολοκληρωθεί η δικαστική διαδικασία», είχε τονίσει ο συνήγορός της.

Στις 29 Σεπτεμβρίου, η δικαστής Σάλλυ Αν Χέιλς διέταξε την προφυλάκιση της Τζανγκ έως τη διαδικασία επιβολής ποινής αργότερα εντός του έτους. Στις 30 Σεπτεμβρίου ξεκινά η δίκη του 47χρονου Χοκ Σενγκ Λινγκ, που κατηγορείται ότι βοήθησε τη Ζανγκ στο ξέπλυμα χρήματος, αλλά αρνείται τις κατηγορίες.

Μετά το τέλος των ποινικών διαδικασιών, αναμένεται να ακολουθήσει μακρά δικαστική μάχη βάσει του νόμου περί εσόδων από παράνομες δραστηριότητες, για το μέλλον των 61.000 κατασχεθέντων bitcoin. Ο Γουέιλ επεσήμανε: «Η Εισαγγελική Υπηρεσία του Στέμματος θα εργαστεί ώστε, μέσω ποινικής δήμευσης και αστικών διαδικασιών, τα εγκληματικά περιουσιακά στοιχεία να παραμείνουν εκτός εμβέλειας των απατεώνων».

Τα κρυπτονομίσματα αποτελούν συχνά μέσο ξεπλύματος χρήματος για εγκληματίες, ενώ το τελευταίο διάστημα παρατηρείται αύξηση κλοπών και απαγωγών όπου αυτά γίνονται στόχος.

Μέχρι πρόσφατα, η μεγαλύτερη κατάσχεση είχε γίνει στις ΗΠΑ, με κρυπτονομίσματα αξίας 3,36 δισ. δολαρίων να δεσμεύονται από την οικία του επενδυτή Τζέημς Τζονγκ στο Γκέηνσβιλ της Τζόρτζια, τον Νοέμβριο του 2021.

Ο Τζονγκ παραδέχθηκε στη συνέχεια ότι υπεξαίρεσε δισεκατομμύρια σε ψηφιακά νομίσματα από τη διαβόητη πλατφόρμα Silk Road το 2012, μεταφέροντάς τα σε ιδιωτικούς του λογαριασμούς. Τον Απρίλιο του 2023 καταδικάστηκε σε φυλάκιση ενός έτους και μίας ημέρας, καθώς συμφώνησε να επιστρέψει τα παρανόμως αποκομισθέντα bitcoin.

Με πληροφορίες από το Reuters

Η βρετανική Εισαγγελική Υπηρεσία (CPS) ανακοίνωσε ότι δεν θα ασκηθούν ποινικές διώξεις κατά του Άντριου Τέιτ, γνωστού influencer στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, μετά από καταγγελίες τεσσάρων γυναικών για κακοποίηση.

Ο 38χρονος Τέιτ βρίσκεται αυτή την περίοδο αντιμέτωπος με μια ξεχωριστή αγωγή σε αστικό δικαστήριο, σχετικά με ισχυρισμούς για σεξουαλική βία από τις ίδιες καταγγέλλουσες.

Οι συνήγοροί του είχαν δηλώσει προηγουμένως στο δικαστήριο ότι ο Τέιτ αρνείται κατηγορηματικά οποιαδήποτε παράνομη πράξη.

Στις 29 Σεπτεμβρίου, η Εισαγγελική Υπηρεσία εξήγησε ότι δεν πληρούνται τα νομικά κριτήρια για την άσκηση ποινικής δίωξης.

Εκπρόσωπος της CPS επιβεβαίωσε: «Προχωρήσαμε σε νέα εξέταση του φακέλου σχετικά με καταγγελίες για επίθεση και βιασμό την περίοδο 2013–2015. Έπειτα από ενδελεχή μελέτη των στοιχείων που παρείχε η Αστυνομία του Χερτφορντσάιρ, κρίναμε ότι τα νομικά μας όρια για άσκηση δίωξης δεν πληρούνται και δεν απαιτείται περαιτέρω ενέργεια. Ενημερώσαμε όλα τα εμπλεκόμενα μέρη για την απόφασή μας και προσφέραμε στις καταγγέλλουσες συνάντηση για να εξηγήσουμε με λεπτομέρειες το σκεπτικό μας».

Σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα X (πρώην Twitter), ο Τέιτ εξέφρασε την πεποίθησή του ότι ανήκει «στους πλέον αδίκως διωκόμενους άνδρες στην ιστορία», συγκρίνοντας τον εαυτό του με τον Ντόναλντ Τραμπ.

Ο Άντριου Φορντ, Βρετανός δικηγόρος του Τέιτ, χαιρέτισε την απόφαση της CPS, δηλώνοντας: «Παρά την έντονη εξωτερική πίεση, τα στοιχεία μιλούν από μόνα τους στην παρούσα υπόθεση και η Εισαγγελική Υπηρεσία σωστά επιβεβαίωσε ότι δεν υπάρχουν επαρκή αποδεικτικά στοιχεία για πραγματική προοπτική καταδίκης. Ο λόγος για αυτή την απόφαση θα φανεί ξεκάθαρα όταν τα στοιχεία παρουσιαστούν στη διαδικασία του αστικού δικαστηρίου. Χαιρόμαστε που αυτή αποτελεί ακόμη μια ενδεικτική περίπτωση όπου πιθανή ποινική δίωξη εναντίον του Άντριου Τέιτ δεν προχωρά».

Αντίθετα, ο δικηγόρος των γυναικών, Ματ Τζιούρι από το γραφείο McHugh Jury and Partners, τόνισε στην πλατφόρμα X στις 30 Σεπτεμβρίου: «Ο Τέιτ εκμεταλλεύτηκε την ευκαιρία να δηλώσει ότι όλες οι ποινικές διώξεις στο Ηνωμένο Βασίλειο εναντίον του έχουν αποσυρθεί. Αυτό δεν ισχύει».

Ο Τζιούρι επισήμανε ακόμη ότι ο Τέιτ εξακολουθεί να αντιμετωπίζει αίτημα έκδοσης στο Ηνωμένο Βασίλειο με σκοπό να δικαστεί για 21 κατηγορίες, μεταξύ των οποίων βιασμός και διακίνηση ανθρώπων, σε σχέση με άλλες τρεις Βρετανίδες.

Η αστική υπόθεση που εκκρεμεί ενώπιον του Ανώτατου Δικαστηρίου προέκυψε αφότου η CPS αποφάσισε να μην προχωρήσει σε ποινική δίωξη το 2019.

Τρεις από τις καταγγέλλουσες είχαν αποτελέσει αντικείμενο έρευνας από την Αστυνομία του Χερτφορντσάιρ τον ίδιο χρόνο, η οποία αργότερα έκλεισε, σύμφωνα με το BBC.

Ο Τέιτ, Βρετανός υπήκοος γεννημένος στις Ηνωμένες Πολιτείες, μετακόμισε στη Ρουμανία πριν έξι χρόνια. Έγινε γνωστός από τη συμμετοχή του στο βρετανικό ριάλιτι Big Brother το 2016 και απέκτησε μαζικό ακροατήριο μέσω της συνδρομητικής πλατφόρμας του, Hustler University, στην οποία φέρονται να συμμετέχουν πάνω από 100.000 άτομα που μαθαίνουν πώς να δημιουργούν εισοδήματα διαδικτυακά.

Στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης προβάλλει συχνά απόψεις σχετικά με κοινωνικά και πολιτισμικά ζητήματα, εστιάζοντας κυρίως στις σχέσεις ανδρών και γυναικών.

Λόγω του αμφιλεγόμενου περιεχομένου του, ο Τέιτ έχει αποκλειστεί από αρκετές μεγάλες πλατφόρμες – ανάμεσά τους το Twitter, το YouTube, το Facebook, το Instagram και το TikTok.

Παρότι επανήλθε στο Twitter μέσω της νέας πλατφόρμας X, εξακολουθεί να αντιμετωπίζει βαρύτατες κατηγορίες για βιασμό, εμπορία ανθρώπων και σύσταση εγκληματικής ομάδας με σκοπό τη σεξουαλική εκμετάλλευση γυναικών σε ξεχωριστή υπόθεση που εκκρεμεί στη Ρουμανία.

Με πληροφορίες από το PA Media