Περισσότερα από τρία χρόνια μετά τον τερματισμό των αυστηρών περιοριστικών μέτρων της πανδημίας στην Κίνα, ορισμένοι Κινέζοι πολίτες δηλώνουν ότι εξακολουθούν να υποφέρουν από σοβαρά προβλήματα υγείας, τα οποία, όπως πιστεύουν, ξεκίνησαν μετά τη χορήγηση κινεζικών εμβολίων κατά της COVID-19.
Αρκετοί υποστηρίζουν επίσης ότι έχουν παρατηρήσει αύξηση των θανάτων νεότερων ανθρώπων από αιφνίδια καρδιακά επεισόδια ή εγκεφαλικά. Οι κινεζικές αρχές δεν έχουν αναγνωρίσει την ύπαρξη ευρύτερου προβλήματος τραυματισμών από εμβόλια. Ωστόσο, αναλυτής που μίλησε πρόσφατα στην εφημερίδα The Epoch Times ανέφερε ότι η έλλειψη απαντήσεων και στήριξης έχει μετατρέψει τον φόβο σε οργή.
Οι περισσότεροι μίλησαν ανώνυμα ή χρησιμοποίησαν μόνο το επώνυμό τους, φοβούμενοι αντίποινα.
Ο Γιανγκ, που διατηρεί κατάστημα με χάρτινα είδη κηδειών στην Τζιαοτζού της επαρχίας Σάντονγκ, δήλωσε ότι έχει παρατηρήσει αύξηση των θανάτων των νέων ανθρώπων. Σύμφωνα με τον Γιανγκ, παλαιότερα ήταν σπάνιο άνθρωποι ηλικίας 30 ή 40 ετών να πεθαίνουν από καρδιακή προσβολή ή εγκεφαλικό. Όπως είπε στην Epoch Times, έχουν αυξηθεί και οι θάνατοι των πενηντάρηδων.
Σύμφωνα με τον Γιανγκ, οι περισσότεροι άνθρωποι αποδίδουν την αιτία στο εμβόλιο. Όπως είπε, έχουν αυξηθεί οι καρδιακές προσβολές και τα εγκεφαλικά, ενώ η γενική ανοσία του πληθυσμού έχει μειωθεί. Πλέον, προβλήματα όπως η τριχόπτωση, η απώλεια μνήμης και οι δερματικές αλλεργίες θεωρούνται «μικρά προβλήματα».
Περιέγραψε τα χρόνια της πανδημίας ως ιδιαίτερα δύσκολα, αναφέροντας ότι πέθαναν πολλοί άνθρωποι τότε και ότι ο ίδιος με τη σύζυγό του δυσκολεύονταν στη δουλειά, γιατί τους έλειπαν υπάλληλοι.
Επίμονες παθήσεις και αδιευκρίνιστα αίτια
Η Γουάνγκ, κάτοικος της Λιαοτσένγκ στην επαρχία Σάντονγκ, δήλωσε ότι ο θείος της πέθανε ξαφνικά από καρδιακή προσβολή στα τέλη Απριλίου. Όπως είπε στην Epoch Times, δεν είχε κανένα σύμπτωμα και πέθανε ξαφνικά. Πρόσθεσε ότι ήταν πάντα πολύ υγιής και πως η οικογένειά του συνδέει τον θάνατό του με το εμβόλιο. Η ίδια ανέφερε ότι παρόμοιοι αιφνίδιοι θάνατοι έχουν γίνει συνηθισμένοι στην περιοχή της, κυρίως μεταξύ ανθρώπων ηλικίας 40 και 50 ετών.
Η Γουάνγκ δήλωσε επίσης ότι άρχισε να εμφανίζει συμπτώματα αφού έλαβε εμβόλιο μίας δόσης κατά της COVID-19, το οποίο υπολογιζόταν ως δύο δόσεις. Όπως ανέφερε, μετά τον εμβολιασμό ένιωθε κατά διαστήματα οξύ πόνο στο στήθος, ενώ άρχισε να ξεχνά, να αισθάνεται αδυναμία και υπνηλία, να παρουσιάζει συχνά χαμηλό πυρετό και τριχόπτωση.
Για τον Ντονγκ, έναν άνδρα περίπου 30 ετών από την πόλη Χετσί της επαρχίας Γκουανγκσί, τα συμπτώματα ήταν πιο σοβαρά. Δήλωσε ότι η υγεία του άρχισε να επιδεινώνεται μετά τη χορήγηση τριών δόσεων εμβολίου κατά της COVID-19. Όπως δήλωσε στην Epoch Times, τα συμπτώματα θύμιζαν καρδιακή προσβολή και εγκεφαλικό. Ανέφερε ότι αισθάνεται καθημερινά δυσφορία στην καρδιά και ότι πέρυσι έφτασε αρκετές φορές κοντά στον αιφνίδιο θάνατο.
Περιέγραψε συμπτώματα όπως πίεση στο στήθος, δύσπνοια, ταχυπαλμία και έντονους πονοκεφάλους. Ορισμένες φορές άκουγε τους χτύπους της καρδιάς του και δυσκολευόταν να περπατήσει σταθερά. Σύμφωνα με τον Ντονγκ, η κατάσταση έμοιαζε με καρδιακή ανεπάρκεια και τον οδήγησε πολλές φορές στα επείγοντα.
Παρά τις επανειλημμένες επισκέψεις σε νοσοκομεία — όπου έκανε αξονικές εξετάσεις, υπερήχους και περισσότερα από δώδεκα ηλεκτροκαρδιογραφήματα — οι γιατροί δεν εντόπισαν σαφή αιτία. Όπως είπε, οι γιατροί τού ανέφεραν ότι επρόκειτο για διαταραχή του νευρικού συστήματος και ότι δεν υπήρχε διαθέσιμη θεραπεία.
Ο Ντονγκ δήλωσε ότι ακολούθησε φαρμακευτική αγωγή για περισσότερο από έναν χρόνο, χάνοντας περίπου 23 κιλά, αλλά τελικά τη διέκοψε. Πρόσθεσε ότι πλέον δεν μπορεί να εργαστεί, παρότι στο παρελθόν ήταν ικανός να αντέχει πολλές ώρες σωματικής εργασίας. Η ζωή του έχει καταστραφεί, η όρασή του έχει θολώσει και αισθάνεται εξασθενημένος.
Ανέφερε ότι η κατάσταση της υγείας του επιδεινώθηκε μετά τη χορήγηση εμβολίου που παρήγαγε η Shenzhen Kangtai Biological Products. Σύμφωνα με τον Ντονγκ, μετά τη δεύτερη δόση δεν μπορούσε να σηκωθεί από το κρεβάτι. Όταν ρώτησε αν μπορούσε να παραλείψει την τρίτη δόση, του απάντησαν ότι τα προβλήματά του δεν σχετίζονταν με το εμβόλιο, χορηγώντας τη δόση.
Ο Ντονγκ υποστήριξε ότι και το παιδί του εμφάνισε διάφορα προβλήματα υγείας, τα οποία συνδέονται με τον εμβολιασμό κατά την άποψη του. Όπως είπε, «καταστράφηκε και αυτό».
Πρόσθεσε ότι πέντε ή έξι άνθρωποι που γνώριζε προσωπικά πέθαναν ξαφνικά μετά τον εμβολιασμό κατά της COVID-19, χωρίς ωστόσο να δώσει λεπτομέρειες για τις μάρκες των εμβολίων ή τον ακριβή χρόνο των θανάτων τους.
Η εφημερίδα The Epoch Times επικοινώνησε με τη Shenzhen Kangtai Biological Products για σχόλιο, αλλά δεν έλαβε απάντηση μέχρι τη στιγμή της δημοσίευσης.
Καταγγελίες που πέφτουν στο κενό
Τόσο η Γουάνγκ όσο και ο Ντονγκ δήλωσαν ότι η αναζήτηση βοήθειας από τις αρχές φαινόταν μάταιη. Σύμφωνα με τη Γουάνγκ, η κυβέρνηση δεν ενδιαφέρεται για αυτά τα ζητήματα και δεν υπάρχει διέξοδος. Ο Ντονγκ πρόσθεσε ότι δεν απευθύνθηκε καν στις αρχές, επειδή θεωρεί αδύνατο να εισακουστεί κάποιος.
Ορισμένοι που προσπάθησαν να εκφράσουν δημόσια τις ανησυχίες τους υποστηρίζουν ότι εμποδίστηκαν.
Στις 18 Ιουνίου 2025, η κάτοικος της Γκουανγκντόνγκ Γουάνγκ Χαϊγιάν και αρκετοί ακόμη άνθρωποι που δήλωσαν ότι έμειναν ανάπηροι λόγω των εμβολίων κατά της COVID-19 μετέβησαν στις επαρχιακές υγειονομικές αρχές ζητώντας αποζημίωση. Δεν έγιναν δεκτοί. Το ίδιο βράδυ μετέδωσαν ζωντανά από τον χώρο υποδοχής τις εμπειρίες τους, όμως η μετάδοση διακόπηκε γρήγορα.
Σε άλλη περίπτωση, η Τζάο Γιατζίνγκ από την επαρχία Σαανσί έλαβε δύο δόσεις του εμβολίου Sinovac κατά της COVID-19, τον Μάιο και τον Ιούνιο του 2021 αντίστοιχα. Τον Ιανουάριο του 2022 διαγνώστηκε με οξεία μυελογενή λευχαιμία, σύμφωνα με το Radio Free Asia (RFA).
Η Τζάο και ο σύζυγός της, Γουάνγκ Χονγκγί, δήλωσαν στο RFA ότι υποψιάζονταν σύνδεση με το εμβόλιο και υπέβαλαν επανειλημμένα αιτήματα αποζημίωσης στις αρχές του Πεκίνου. Αργότερα, ο Γουάνγκ καταδικάστηκε σε έξι μήνες φυλάκιση για το αδίκημα της «πρόκλησης καβγάδων και διατάραξης της τάξης», κατηγορία που χρησιμοποιείται συχνά κατά πολιτών που υποβάλλουν αναφορές. Η Τζάο καταδικάστηκε σε δύο χρόνια και εννέα μήνες φυλάκιση με την ίδια κατηγορία.
Η εφημερίδα The Epoch Times επικοινώνησε με τη Sinovac για σχόλιο, αλλά δεν έλαβε απάντηση μέχρι τη στιγμή της δημοσίευσης.
Αιφνίδιοι θάνατοι και φίμωση της δημόσιας συζήτησης
Τα τελευταία χρόνια, στην Κίνα κυκλοφορούν αναφορές για αιφνίδιους θανάτους ανθρώπων μέσης ηλικίας και νεότερων ατόμων. Οι δημόσιες συζητήσεις ελέγχεται αυστηρά και αναρτήσεις που συνδέουν τα περιστατικά με τα εμβόλια συχνά διαγράφονται.
Πρόσφατοι θάνατοι αξιωματούχων και δημόσιων προσώπων προκάλεσαν αντιδράσεις στο διαδίκτυο, αν και τα αίτια συνήθως περιγράφονται με αόριστους όρους, όπως «αιφνίδια ασθένεια» ή «αποτυχία θεραπείας».
Στις 20 Απριλίου, ο Μάο Σινγιού, 45 ετών, επικεφαλής του αστυνομικού τμήματος Λονγκμπά, που υπάγεται στη Διεύθυνση Δημόσιας Ασφάλειας της κομητείας Τζούσι στην πόλη Σιγιάν της επαρχίας Χουμπέι, πέθανε ξαφνικά κατά τη διάρκεια της εργασίας του, σύμφωνα με την κρατική εφημερίδα Legal Daily.
Στις 18 Απριλίου, ο Γιε Τζουν, 43 ετών, σκηνοθέτης γνωστός για την κινεζική σειρά ντοκιμαντέρ «Masters in the Forbidden City», πέθανε παρά την ιατρική θεραπεία που έλαβε για ασθένεια, σύμφωνα με το κρατικό China Internet Information Center. Στις 15 Απριλίου, ο Γι Λιάν, 38 ετών, καλλιτέχνης και απόφοιτος της Ακαδημίας Τέχνης της Κίνας, πέθανε επίσης έπειτα από αποτυχία θεραπείας για ασθένεια, σύμφωνα με το λογοκριμένο από το κράτος Jimu News.
Στις 10 Απριλίου, ο Γιου Χονγκλί, 45 ετών, υποδιευθυντής της Διεύθυνσης Δημόσιας Ασφάλειας της κομητείας Γιονγκρέν στην αυτόνομη νομαρχία Τσουσιόνγκ της επαρχίας Γιουνάν, πέθανε αφού αρρώστησε ξαφνικά κατά τη διάρκεια σύσκεψης, σύμφωνα με το κρατικό People’s Public Security News.
Άλλες πρόσφατες περιπτώσεις που μετέδωσαν κινεζικά μέσα ενημέρωσης περιλαμβάνουν τον Γουάνγκ Τζιγουέν, γραμματέα του Κόμματος και διευθυντή του παραρτήματος Σουοτσένγκ της Υπηρεσίας Οικολογίας και Περιβάλλοντος της Σουοτζόου στην επαρχία Σαανσί, ο οποίος πέθανε από αιφνίδια ασθένεια την 1η Απριλίου ενώ εργαζόταν, σε ηλικία 49 ετών· τον Τανγκ Τζιαν, γραμματέα του Κόμματος και πρόεδρο της Guotong Trust, ο οποίος πέθανε στις 25 Μαρτίου από αιφνίδια καρδιακή προσβολή σε ηλικία 55 ετών· και τη Γουέι Χουά, ερευνητική δημοσιογράφο του Henan Radio and Television, η οποία πέθανε στις 19 Μαρτίου από αιφνίδια καρδιακή προσβολή σε ηλικία 45 ετών.
Ο Τανγκ Τζινγκγιουάν, σχολιαστής θεμάτων Κίνας με έδρα τις ΗΠΑ και ιατρικό υπόβαθρο, δήλωσε στην εφημερίδα The Epoch Times ότι το Κομμουνιστικό Κόμμα της Κίνας (ΚΚΚ) αντιμετωπίζει την ασφάλεια των εμβολίων ως πολιτικό και όχι ως ιατρικό ζήτημα.
Σύμφωνα με τον Τανγκ, το ΚΚΚ δεν επιτρέπει καν να αναφέρεται δημόσια αν αυτοί οι αιφνίδιοι θάνατοι σχετίζονται με τα εμβόλια ούτε επιτρέπει σε δημοσιογράφους να καλύπτουν τέτοιες περιπτώσεις ή σε ιατρικούς ειδικούς να τις μελετούν. Πρόσθεσε ότι τα εμβόλια, τα οποία αναπτύχθηκαν στην Κίνα και προωθήθηκαν εντατικά, συνδέονται στενά με την πολιτική αξιοπιστία του καθεστώτος.
Ο Τανγκ υποστήριξε ότι η ανάπτυξη των κινεζικών εμβολίων κατά της COVID-19 επισπεύθηκε λόγω πολιτικής πίεσης. Όπως ανέφερε, η COVID-19 προκαλείται από ιό RNA που μεταλλάσσεται εύκολα, γεγονός που καθιστά δύσκολη την ανάπτυξη αποτελεσματικού εμβολίου και απαιτεί σημαντικές επενδύσεις, ισχυρές ερευνητικές δυνατότητες και χρόνο.
Πρόσθεσε ότι εκείνη την περίοδο η παγκόσμια προσοχή ήταν στραμμένη στο εάν ο ιός προήλθε από εργαστήριο που συνδεόταν με το ΚΚΚ, ενώ ο Σι Τζινπίνγκ επιθυμούσε να παραχθεί γρήγορα εμβόλιο και να ελεγχθεί το αφήγημα γύρω από την πανδημία.
Σύμφωνα με τον Τανγκ, αφού το ΚΚΚ διέθεσε μαζικά αδρανοποιημένα εμβόλια μέσω αυτού που αποκάλεσε «προσπέραση πάνω σε στροφή», χρησιμοποίησε τα εμβόλια ως διαπραγματευτικά χαρτιά σε πολιτικές συμφωνίες ανά τον κόσμο. Προτού υπάρξουν αξιόπιστες και συστηματικές αποδείξεις για την ασφάλεια των εμβολίων, το καθεστώς άρχισε να επιβάλλει τον εμβολιασμό στο εσωτερικό της χώρας.
Το 2021, αφού προχώρησε γρήγορα στη διάθεση και εξαγωγή κινεζικών εμβολίων κατά της COVID-19, το Πεκίνο χρησιμοποίησε την πρόσβαση στα εμβόλια ως εργαλείο εξωτερικής πολιτικής. Σε ορισμένες περιπτώσεις, αξιωματούχοι και διπλωμάτες ανέφεραν ότι τα κινεζικά εμβόλια συνδέονταν με πολιτικές παραχωρήσεις. Τον Μάρτιο του 2021, η Ταϊβάν κατηγόρησε το Πεκίνο ότι προσέφερε στην Παραγουάη πρόσβαση σε εκατομμύρια δόσεις κινεζικών εμβολίων εάν διέκοπτε τις διπλωματικές σχέσεις με την Ταϊπέι. Τον Ιούνιο του 2021, Ουκρανοί αξιωματούχοι δήλωσαν ότι η Κίνα απείλησε να στερήσει την πρόσβαση σε εμβόλια Sinovac εάν το Κίεβο δεν απέσυρε τη στήριξή του σε δήλωση του ΟΗΕ για το Σιντζιάνγκ.
Σύμφωνα με τον Τανγκ, το καθεστώς έθεσε τα δικά του συμφέροντα πάνω από τη δημόσια υγεία.
Αυξανόμενη δυσπιστία μεταξύ των νέων Κινέζων
Φοιτητής πανεπιστημίου από τη Λιαονίνγκ, που χρησιμοποίησε το ψευδώνυμο Σιαοπένγκ, δήλωσε ότι η πανδημία άλλαξε την άποψή του για το ΚΚΚ. Όπως είπε στην Epoch Times, παλαιότερα δεν ενδιαφερόταν για τα εθνικά ζητήματα, αλλά όταν υποχρεώθηκε να κάνει το «τοξικό εμβόλιο», όπως είπε, άρχισε να μισεί το καθεστώς.
Παρά το γεγονός ότι εμβολιάστηκε πλήρως, δήλωσε ότι αρρώστησε σοβαρά, ενώ φέτος διαγνώστηκε με άλλη ιογενή λοίμωξη. Σύμφωνα με τον Σιαοπένγκ, η κατάσταση ήταν παρόμοια με εκείνη της COVID-19, καθώς είχε πυρετό άνω των 39 βαθμών Κελσίου και αισθανόταν πολύ άσχημα για μεγάλο χρονικό διάστημα.
Ο Τανγκ δήλωσε ότι αυτή η οργή ενδέχεται να είναι πιο διαδεδομένη απ’ ό,τι φαίνεται, λόγω του αυστηρού ελέγχου της πληροφόρησης. Όπως είπε, πολλοί νέοι δεν κατανοούσαν προηγουμένως τον τρόπο λειτουργίας του καθεστώτος, αλλά όταν υποχρεώθηκαν να εμβολιαστούν και στη συνέχεια αντιμετώπισαν προβλήματα υγείας, οι απόψεις τους άλλαξαν.
Ο Τανγκ πρόσθεσε ότι η σοβαρότερη ανησυχία αφορά τη μεγάλη μείωση της ανοσίας που αναφέρουν ορισμένα φερόμενα θύματα. Σύμφωνα με τον Τανγκ, αυτού του είδους η βλάβη μπορεί να είναι μη αναστρέψιμη και για πολλούς ανθρώπους μοιάζει σαν η ζωή τους να εκτροχιάστηκε πριν καν αρχίσει.
Του Sean Tseng
Με τη συμβολή των Ting Bing και Gu Xiaohua
