Τετάρτη, 22 Απρ, 2026

Ο Τραμπ κηρύσσει το τέλος του πολέμου στη Γάζα

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, παρέστη σε διάσκεψη ειρήνης στην Αίγυπτο στις 13 Οκτωβρίου, όπου υπέγραψε συμφωνία που στοχεύει στον τερματισμό του πολέμου στη Γάζα, σηματοδοτώντας ένα κομβικό σημείο στις προσπάθειες ειρήνευσης της περιοχής και εγκαινιάζοντας, όπως τόνισε, «μια νέα εποχή για τη Μέση Ανατολή».

Ο Αμερικανός πρόεδρος πλαισιώθηκε από ηγέτες χωρών που διαδραμάτισαν μεσολαβητικό ρόλο στις αρχικές φάσεις της συμφωνίας. «Ύστερα από χρόνια οδύνης και αιματοχυσίας, ο πόλεμος στη Γάζα έλαβε τέλος», δήλωσε ο Τραμπ στη διάρκεια της συνόδου.

Τριάντα πέντε αρχηγοί κρατών βρέθηκαν δίπλα του στο θέρετρο Σαρμ ελ Σέιχ· μεταξύ αυτών οι ηγέτες της Βρετανίας, της Γερμανίας, της Γαλλίας, της Ιταλίας, της Τουρκίας, της Ιορδανίας και του Κατάρ, καθώς και ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρρες και η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν. Στη σύνοδο συμμετείχε και ο πρόεδρος της Παλαιστινιακής Αρχής Μαχμούντ Αμπάς, ωστόσο εκπρόσωποι της Χαμάς δεν παρέστησαν. Απών ήταν και ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου, λόγω θρησκευτικών υποχρεώσεων, όπως ανακοίνωσε το γραφείο του, παρόλο που η συμμετοχή του είχε ανακοινωθεί από την αιγυπτιακή κυβέρνηση.

Κατά την υπογραφή της συμφωνίας, ο Τραμπ ανακοίνωσε πως ξεκίνησε η δεύτερη φάση της συμφωνίας μεταξύ Ισραήλ και Χαμάς.

Το σχέδιο των είκοσι σημείων που πρότεινε ο ίδιος για τον τερματισμό της σύρραξης, και το οποίο δημοσιοποιήθηκε στις 29 Σεπτεμβρίου, προβλέπει τον αφοπλισμό της Χαμάς και τη προσωρινή διακυβέρνηση της Γάζας από ένα «Συμβούλιο Ειρήνης» – μέτρα που αναμένεται να εφαρμοστούν στο επόμενο στάδιο του σχεδίου.

Ως ένας εκ των προέδρων της συνόδου, ο Τραμπ υποδέχθηκε προσωπικά τους ηγέτες των 35 χωρών.

Προτού μεταβεί στην Αίγυπτο, ο Τραμπ επισκέφθηκε πρώτα το Ισραήλ, όπου απηύθυνε ιστορική ομιλία στην Κνεσέτ, την ισραηλινή βουλή και συνάντησε Ισραηλινούς ομήρους και τις οικογένειές τους. 

Το κλίμα κατά την προσγείωση του αεροπλάνου του στο Τελ Αβίβ ήταν πανηγυρικό, καθώς είχε προηγηθεί η απελευθέρωση και επιστροφή των τελευταίων είκοσι Ισραηλινών ομήρων, οι οποίοι είχαν απαχθεί από τη Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου 2023, όταν η τρομοκρατική οργάνωση πραγματοποίησε μεγάλης κλίμακας επιθέσεις εντός του Ισραήλ, σκοτώνοντας ~1.200 αμάχους και παίρνοντας συνολικά 251 ομήρους, τους οποίους και μετέφεραν στη Γάζα. Η κίνηση αυτή πυροδότησε την επακόλουθη σύγκρουση, που εξελίχθηκε σε διετή πόλεμο, με στόχο την εξάρθρωση της οργάνωσης. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, η Χαμάς απελευθέρωνε σταδιακά ορισμένο αριθμό ομήρων, ενώ είκοσι περίπου εξ αυτών έχουν κηρυχθεί νεκροί από τον ισραηλινό στρατό. Από την πλευρά του, το Ισραήλ απελευθέρωσε περισσότερους από 250 φυλακισμένους Παλαιστινίους και πάνω από 1.700 κρατούμενους από τη Γάζα, ως μέρος των όρων της  εκεχειρίας που συμφωνήθηκε τώρα.

Στη Σαρμ ελ Σέιχ, ο Τραμπ είχε κατ’ ιδίαν συνάντηση με τον Αιγύπτιο πρόεδρο Αμπντέλ Φατάχ αλ Σίσι, εγκωμιάζοντας τον ρόλο του στην επίτευξη της συμφωνίας που οδήγησε τη Χαμάς στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων. «Η Χαμάς σέβεται τη χώρα αυτή και την ηγεσία της Αιγύπτου», υπογράμμισε ο Αμερικανός πρόεδρος.

Το γραφείο του προέδρου αλ Σίσι ανακοίνωσε ότι η Αίγυπτος θα απονείμει στον Τραμπ την ανώτατη πολιτική της διάκριση, το Τάγμα του Νείλου, για τη συμβολή του στον τερματισμό του πολέμου μεταξύ Ισραήλ και Χαμάς. «Είναι μεγάλη τιμή να λαμβάνω από εσάς την ανώτατη τιμητική διάκριση της Αιγύπτου», δήλωσε ο Τραμπ στη σχετική τελετή.

Σύμφωνα με το δεύτερο στάδιο της ειρηνευτικής συμφωνίας, προτεραιότητα δίνεται στην ανοικοδόμηση της Γάζας. Ο Τραμπ σημείωσε πως πολλές χώρες έχουν εκφράσει τη διάθεση να συνδράμουν στην αποκατάσταση της περιοχής.

Τον Φεβρουάριο, η Παγκόσμια Τράπεζα εκτίμησε το κόστος ανασυγκρότησης και αναζωογόνησης της οικονομίας της Λωρίδας στα 53 δισ. δολάρια (~46 δισ. ευρώ).

Ιστορική ομιλία στην Κνεσέτ

Ο Τραμπ είναι ο τέταρτος Αμερικανός πρόεδρος που απευθύνεται στην Κνεσέτ, μετά τους Κάρτερ, Κλίντον και Μπους τον νεότερο, η οποία τού επεφύλαξε θερμή υποδοχή. Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, κατά την ομιλία του, στάθηκε κυρίως στα δεινά που υπέστησαν και οι δύο πλευρές και χαρακτήρισε την περίσταση «ιστορική αυγή για τη Μέση Ανατολή».

«Αυτή θα καταγραφεί ως η στιγμή που τα πάντα άρχισαν να αλλάζουν, και μάλιστα προς το πολύ καλύτερο. Όπως στις ΗΠΑ, έτσι κι εδώ ανοίγει μια χρυσή εποχή, όχι μόνο για το Ισραήλ, αλλά και για ολόκληρη τη περιοχή».

Προηγήθηκαν οι ομιλίες του πρωθυπουργού Μπενιαμίν Νετανιάχου και του επικεφαλής της αντιπολίτευσης Γιαΐρ Λαπίντ· ο πρώτος, από το βήμα της Κνεσέτ, χαρακτήρισε τον Τραμπ «τον σημαντικότερο φίλο που είχε ποτέ το Ισραήλ στον Λευκό Οίκο» και μίλησε για μια «ιστορική ημέρα». «Υπό την ηγεσία σας, μπορούμε να συνάψουμε νέες ειρηνευτικές συμφωνίες με αραβικές και μουσουλμανικές χώρες εντός και εκτός της περιοχής», ανέφερε ο Νετανιάχου, ελπίδα την οποία συμμερίστηκε και ο Τραμπ (βλ. Συμφωνίες του Αβραάμ).

Ο Τραμπ επιχείρησε και άνοιγμα προς το Ιράν, λέγοντας: «Είμαστε έτοιμοι όποτε είστε κι εσείς – θα είναι η καλύτερη απόφαση που πήρε ποτέ το Ιράν», αναφερόμενος στο ενδεχόμενο συμφωνίας, και επαίνεσε τον ειδικό απεσταλμένο Στηβ Γουίτκοφ για τις επίπονές προσπάθειες μεσολάβησης, παρομοιάζοντάς τον με τον Χένρυ Κίσσινγκερ.

Ο Τραμπ ακυρώνει τη συνάντηση με τον Σι Τζινπίνγκ, καταγγέλλει το Πεκίνο για «εχθρικές κινήσεις»

Έντονη η αντίδραση του προέδρου των Ηνωμένων Πολιτειών, Ντόναλντ Τραμπ, στα μέτρα που ανακοίνωσε το Πεκίνο αναφορικά με τις εξαγωγές σπάνιων γαιών και προϊόντων τους, αποστέλλοντας επιστολές σε διάφορες χώρες ανά τον κόσμο σχετικά με τα νέα μέτρα. Οι σπάνιες γαίες, απαραίτητες για προϊόντα όπως τα ηλεκτρικά οχήματα και ο στρατιωτικός εξοπλισμός, αποτελούν ακανθώδες ζήτημα στους εμπορικούς διαλόγους Πεκίνου–Ουάσιγκτον.

Ο Αμερικανός πρόεδρος εν πρώτοις ανακοίνωσε την Παρασκευή ότι ματαιώνει την προγραμματισμένη συνάντησή του με τον Κινέζο πρόεδρο Σι Τζινπίνγκ, ενώ προανήγγειλε και αντίμετρα στις εξαγγελίες του Πεκίνου. Χαρακτήρισε δε τις κινήσεις του κινεζικού καθεστώτος «μοχθηρές και εχθρικές». 

«Ήταν να συναντήσω τον πρόεδρο Σι σε δύο εβδομάδες, στη σύνοδο της APEC στη Νότια Κορέα, αλλά πλέον δεν φαίνεται να υπάρχει λόγος να το κάνω», δήλωσε, παρατηρώντας: «Συμβαίνουν πολύ παράξενα πράγματα στην Κίνα. Γίνονται όλο και πιο εχθρικοί και στέλνουν επιστολές παγκοσμίως, δηλώνοντας ότι θέλουν να επιβάλουν ελέγχους εξαγωγών σε κάθε στοιχείο της παραγωγής που σχετίζεται με τις σπάνιες γαίες, και πρακτικά σε οτιδήποτε άλλο σκεφτούν, ακόμα κι αν δεν παράγεται στην Κίνα».

Στις 9 Οκτωβρίου, το κομμουνιστικό καθεστώς της Κίνας επέκτεινε τα μέτρα ελέγχου στις εξαγωγές σπάνιων γαιών, περιορίζοντας την πρόσβαση ξένων εταιρειών άμυνας και ημιαγωγών σε αυτά τα ζωτικά υλικά. Επιπλέον, ανακοίνωσε ότι συγκεκριμένες τεχνολογίες και εξοπλισμοί που αφορούν στις σπάνιες γαίες εντάσσονται επίσης στη λίστα ελεγχόμενων προς εξαγωγή προϊόντων, απαιτώντας κυβερνητική έγκριση για την εξαγωγή ορισμένων μπαταριών ιόντων λιθίου και πέντε συγκεκριμένων στοιχείων σπάνιων γαιών.

Σύμφωνα με το υπουργείο Εμπορίου της Κίνας, προϊόντα που περιέχουν πάνω από 0,1% σε σπάνιες γαίες κινεζικής προέλευσης θα χρειάζονται ειδικές άδειες εξαγωγής, με τα μέτρα να τίθενται σε ισχύ την 1η Δεκεμβρίου.

Ο Τραμπ προειδοποίησε ακόμη ότι οι κινήσεις της Κίνας θα διαταράξουν τις παγκόσμιες αγορές και θα δημιουργήσουν σοβαρά προβλήματα σε όλες τις χώρες, συμπεριλαμβανομένης της ίδιας της Κίνας. «Πάντα αισθανόμουν ότι παραμόνευαν, και τώρα, όπως συνήθως, αποδεικνύομαι σωστός», υπογράμμισε. Η Κίνα «κρατά όμηρο τον κόσμο χτίζοντας μονοπωλιακή θέση σε βασικά υλικά όπως οι μαγνήτες και άλλα στοιχεία», συμπλήρωσε, σημειώνοντας ότι «οι Ηνωμένες Πολιτείες διατηρούν ακόμη ισχυρότερες μονοπωλιακές θέσεις από την Κίνα, αλλά μέχρι τώρα δεν τις χρησιμοποίησαν. Πράγματα που ήταν αυτονόητα, δεν είναι πια».

Επιπλέον, μίλησε για την πρόθεσή του να επιβάλει οικονομικά αντίμετρα: «Θα αναγκαστώ, ως πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής, να αντιδράσω οικονομικά στην κίνηση αυτή», και υπαινίχθηκε σημαντικές αυξήσεις δασμών και άλλα μέτρα, επισημαίνοντας: «Για κάθε στοιχείο που κατάφεραν να μονοπωλήσουν, εμείς έχουμε δύο».

Τέλος, χαρακτήρισε ιδιαίτερα ατυχές το χρονικό πλαίσιο αποστολής των επιστολών, καθώς συνέπεσε με  τη «μέρα που επιτέλους επιτεύχθηκε ειρήνη στη Μέση Ανατολή».

Κατέληξε: «Ποτέ δεν περίμενα να φτάσουμε ως εδώ, αλλά μάλλον – όπως συμβαίνει με όλα – ήρθε η ώρα. Αν και ίσως προσωρινά επώδυνο, θα αποδειχθεί κάτι πολύ θετικό, τελικά, για τις ΗΠΑ».

Με τη συμβολή της Dorothy Li

Ισραήλ και Χαμάς καταλήγουν σε συμφωνία για την απελευθέρωση ομήρων

ΟΥΑΣΙΓΚΤΟΝ — Το Ισραήλ και η τρομοκρατική οργάνωση Χαμάς κατέληξαν σε συμφωνία για την απελευθέρωση των ομήρων, γεγονός που σηματοδοτεί σημαντική πρόοδο προς τον τερματισμό του διετούς πολέμου στη Γάζα.

Μετά την ανακοίνωση ότι οι δύο πλευρές είχαν συμφωνήσει, ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι οι όμηροι που εξακολουθούν να κρατούνται από τη Χαμάς αναμένεται να απελευθερωθούν τις επόμενες ημέρες, ενώ η οργάνωση θα παραδώσει τον έλεγχο της Λωρίδας της Γάζας.

Σε αντάλλαγμα, το Ισραήλ θα αποσύρει τις στρατιωτικές του δυνάμεις από την περιοχή.

Ο Τραμπ, σε ανάρτησή του στο Truth Social, ανέφερε ότι είναι «πολύ υπερήφανος» που ανακοίνωσε πως Ισραήλ και Χαμάς υπέγραψαν την Πρώτη Φάση του Σχεδίου Ειρήνης, εξηγώντας ότι αυτό σημαίνει πως «όλοι οι όμηροι θα απελευθερωθούν σύντομα» και ότι «το Ισραήλ θα αποσύρει τα στρατεύματά του σε προκαθορισμένη γραμμή ως πρώτο βήμα προς μια ισχυρή, σταθερή και διαρκή ειρήνη».

Τόνισε επίσης ότι «όλα τα μέρη θα τύχουν δίκαιης μεταχείρισης», χαρακτηρίζοντας τη μέρα «μεγάλη» για τον αραβικό και μουσουλμανικό κόσμο, το Ισραήλ, τις γειτονικές χώρες και τις Ηνωμένες Πολιτείες. Ευχαρίστησε τους μεσολαβητές από το Κατάρ, την Αίγυπτο και την Τουρκία, που συνεργάστηκαν με την Ουάσιγκτον για την επίτευξη αυτού του «ιστορικού και πρωτοφανούς γεγονότος».

Σε συνέντευξή του το βράδυ της Τετάρτης στο Fox News, ο Τραμπ δήλωσε ότι θα δημιουργηθεί ένα «Συμβούλιο Ειρήνης» για να επιβλέψει τη μεταπολεμική μετάβαση και την ανοικοδόμηση της Γάζας.

Αναφερόμενος στους ομήρους, εκτίμησε ότι θα απελευθερωθούν τη Δευτέρα (ώρα Ηνωμένων Πολιτειών), λέγοντας πως πρόκειται για «μια τρομερή κατάσταση», καθώς οι όμηροι «βρίσκονται βαθιά μέσα στη γη» και «πραγματοποιούνται πολλές επιχειρήσεις αυτή τη στιγμή» για την απελευθέρωσή τους. Εξέφρασε δε την πεποίθηση ότι «όλοι θα επιστρέψουν τη Δευτέρα», συμπεριλαμβανομένων και των σορών των νεκρών.

Ο πρωθυπουργός του Ισραήλ Μπενιαμίν Νετανιάχου χαρακτήρισε τη συμφωνία «μεγάλη μέρα για το Ισραήλ». Σε ανακοίνωσή του στο Telegram, ανέφερε ότι θα συγκαλέσει την κυβέρνηση την επομένη για να επικυρώσει τη συμφωνία και να «φέρει πίσω όλους τους πολύτιμους ομήρους», και ευχαρίστησε τον πρόεδρο Τραμπ και την ομάδα του «από τα βάθη της καρδιάς» του για την αφοσίωσή τους στην «ιερή αποστολή της απελευθέρωσης των ομήρων».

Η Χαμάς, σε δική της ανακοίνωση, εξέφρασε «μεγάλη εκτίμηση» προς τα αδελφικά κράτη και μεσολαβητές του Κατάρ, της Αιγύπτου και της Τουρκίας, καθώς και προς τον Τραμπ «για τις προσπάθειές του να τερματίσει πλήρως τον πόλεμο και να επιτύχει την πλήρη αποχώρηση της κατοχής από τη Γάζα».

Η οργάνωση κάλεσε τον Τραμπ, «τις εγγυήτριες χώρες της συμφωνίας» και όλες τις αραβικές, ισλαμικές και διεθνείς δυνάμεις να πιέσουν την ισραηλινή κυβέρνηση «να τηρήσει πλήρως τις δεσμεύσεις της και να μην καθυστερήσει ή υπαναχωρήσει από τα συμφωνηθέντα».

Σε τηλεφωνική συνέντευξή του στο Reuters, ο Τραμπ χαρακτήρισε τη συμφωνία «μεγάλη μέρα για τον κόσμο», σημειώνοντας ότι «όλος ο κόσμος ενώθηκε πάνω σε αυτό το ζήτημα».

Η συμφωνία αποτελεί το πρώτο βήμα του Σχεδίου Ειρήνης των Είκοσι Σημείων για τη Γάζα, που έχει προτείνει η αμερικανική κυβέρνηση. Η ανταλλαγή των ομήρων αναμένεται να πραγματοποιηθεί εντός ημερών (ενδεχομένως να συμπέσει με την πιθανή επίσκεψη του Τραμπ στην περιοχή), ενώ οι διαπραγματεύσεις για τα υπόλοιπα σημεία του σχεδίου συνεχίζονται.

Η είδηση έγινε γνωστή όταν ο Τραμπ συμμετείχε σε συνάντηση στον Λευκό Οίκο με υπουργούς και δημοσιογράφους για το θέμα της Antifa. Κατά τη διάρκεια της συνεδρίασης, ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο τού παρέδωσε ένα σημείωμα, μετά την ανάγνωση του οποίου ο πρόεδρος δήλωσε στους δημοσιογράφους ότι «μια συμφωνία στη Μέση Ανατολή είναι πολύ κοντά» και ότι θα χρειαστεί να ασχοληθεί άμεσα.

Λίγο αργότερα, ο Τραμπ έκλεισε τη συνέντευξη Τύπου, ανακοινώνοντας ότι πιθανόν να ταξιδέψει στη Μέση Ανατολή το σαββατοκύριακο. «Θα πάω στην Αίγυπτο, το πιο πιθανό. Εκεί βρίσκονται όλοι αυτή τη στιγμή και το εκτιμούμε πολύ», είπε, προσθέτοντας ότι θα κάνει τις απαραίτητες συναντήσεις.

Η Αίγυπτος φιλοξενούσε τις τελευταίες ημέρες έμμεσες συνομιλίες μεταξύ Ισραήλ και Χαμάς για τον τερματισμό του πολέμου, στις οποίες συμμετείχαν, σύμφωνα με τον Τραμπ, όλες οι μουσουλμανικές και αραβικές χώρες.

Το Σχέδιο Ειρήνης των Είκοσι Σημείων της Ουάσιγκτον

Η κυβέρνηση Τραμπ παρουσίασε πρόσφατα ένα σχέδιο ειρήνης είκοσι σημείων για τη Μέση Ανατολή με στόχο τον τερματισμό του πολέμου στη Γάζα. Το σχέδιο περιλαμβάνει την επιστροφή όλων των απαχθέντων, είτε είναι ζωντανοί είτε νεκροί, την άμεση κατάπαυση του πυρός, την αποστολή ανθρωπιστικής βοήθειας στη Γάζα, εκτεταμένη ανοικοδόμηση και την έναρξη νέου διαλόγου μεταξύ Παλαιστινίων και Ισραήλ για ειρηνική συνύπαρξη.

Στις 3 Οκτωβρίου, η Χαμάς είχε δηλώσει ότι αποδέχεται την απελευθέρωση όλων των ομήρων σύμφωνα με το σχέδιο Τραμπ και ότι δέχεται ορισμένα από τα σημεία του σχεδίου για τον τερματισμό του πολέμου, περιλαμβανομένης της παραίτησης από την εξουσία στη Γάζα, αν και επεσήμανε ότι ορισμένες διατάξεις χρειάζονται περαιτέρω διαβουλεύσεις μεταξύ Παλαιστινίων.

Ο Τραμπ, σε βιντεοσκοπημένο μήνυμά του στο Truth Social, ευχαρίστησε τις χώρες της Μέσης Ανατολής – Κατάρ, Τουρκία, Σαουδική Αραβία, Ιορδανία και Αίγυπτο – για τη συνεργασία τους, τονίζοντας ότι απομένει να καταγραφεί η τελική συμφωνία και ότι ανυπομονεί να δει τους ομήρους να επιστρέφουν στις οικογένειές τους.

Ο πόλεμος στη Γάζα ξεκίνησε στις 7 Οκτωβρίου 2023, όταν δυνάμεις υπό την ηγεσία της Χαμάς επιτέθηκαν στο Ισραήλ, σκοτώνοντας περίπου 1.200 ανθρώπους, κυρίως αμάχους, και αιχμαλωτίζοντας πάνω από 250. Υπολογίζεται ότι σήμερα περίπου 20 όμηροι παραμένουν ζωντανοί σε αιχμαλωσία.

Η συμφωνία του Τραμπ προβλέπει την απόσυρση του Ισραήλ σε προκαθορισμένη γραμμή, την αναστολή όλων των στρατιωτικών επιχειρήσεων στη Γάζα και την απελευθέρωση 250 φυλακισμένων σε ισόβια, καθώς και 1.700 Παλαιστινίων που κρατούνται μετά την επίθεση της Χαμάς το 2023.

Το κείμενο διευκρινίζει ότι το Ισραήλ δεν θα καταλάβει ούτε θα προσαρτήσει τη Γάζα.

Η περιοχή θα διοικείται από προσωρινή, μη πολιτική παλαιστινιακή τεχνοκρατική επιτροπή, η οποία θα διαχειρίζεται τις δημόσιες υπηρεσίες και τους δήμους της Γάζας. Η επιτροπή θα απαρτίζεται από Παλαιστίνιους τεχνοκράτες και διεθνείς εμπειρογνώμονες, υπό την εποπτεία ενός νέου διεθνούς φορέα, του Συμβουλίου Ειρήνης, που θα προεδρεύεται από τον ίδιο τον Τραμπ. Στο συμβούλιο θα συμμετέχουν γνωστές προσωπικότητες, όπως ο πρώην Βρετανός πρωθυπουργός Τόνυ Μπλαιρ, ενώ θα ανακοινωθούν και άλλα μέλη.

Το σχέδιο προβλέπει επίσης ότι, μετά την ολοκλήρωση του προγράμματος μεταρρυθμίσεων της Παλαιστινιακής Αρχής, θα τεθούν οι βάσεις της πορείας «προς την παλαιστινιακή αυτοδιάθεση και κρατική υπόσταση».

Η Γάζα θα αποστρατιωτικοποιηθεί και θα καταστεί ζώνη χωρίς τρομοκρατία, ώστε να μην αποτελεί στο μέλλον απειλή. Μετά τον τερματισμό των εχθροπραξιών, θα λάβει πλήρη διεθνή βοήθεια.

Τόσο ο Τραμπ όσο και ο Νετανιάχου έχουν καταστήσει σαφές ότι η Χαμάς δεν θα έχει ρόλο στη διακυβέρνηση της Γάζας.

Το σχέδιο αναφέρει ακόμη ότι «όλες οι στρατιωτικές, τρομοκρατικές και επιθετικές υποδομές, συμπεριλαμβανομένων των τούνελ και των εργοστασίων όπλων, θα καταστραφούν και δεν θα ξαναχτιστούν».

Κανείς δεν θα εξαναγκαστεί να εγκαταλείψει τη Γάζα, αλλά όσοι το επιθυμούν θα είναι ελεύθεροι να φύγουν και να επιστρέψουν.

Ο Τραμπ είχε παρουσιάσει το σχέδιο κατά τη διάρκεια κοινής συνέντευξης Τύπου με τον Νετανιάχου στον Λευκό Οίκο στις 29 Σεπτεμβρίου, δηλώνοντας«Σε συνεργασία με τη νέα μεταβατική αρχή της Γάζας, όλα τα μέρη θα συμφωνήσουν σε ένα χρονοδιάγραμμα σταδιακής απόσυρσης των ισραηλινών δυνάμεων».

Η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου Καρολάιν Λέβιτ ανακοίνωσε ότι ο πρόεδρος θα επισκεφθεί το Ιατρικό Κέντρο Walter Reed στις 10 Οκτωβρίου, για συνάντηση και ομιλία προς τα στρατεύματα, καθώς και για τον ετήσιο ιατρικό του έλεγχο. Μετά την επιστροφή του στον Λευκό Οίκο, εξετάζει το ενδεχόμενο ταξιδιού στη Μέση Ανατολή.

Χαμάς: Συμφωνία για απελευθέρωση ομήρων με βάση το σχέδιο Τραμπ

Συμφωνεί να απελευθερώσει όλους τους ομήρους, όπως προβλέπει το ειρηνευτικό σχέδιο είκοσι σημείων του προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, ανακοίνωσε η παλαιστινιακή Χαμάς. Σύμφωνα με δήλωση της ηγεσίας, αποδέχεται τμήματα της πρότασης για τον τερματισμό του πολέμου με το Ισραήλ, όπως την αποχώρησή της από την εξουσία στη Λωρίδα της Γάζας. Ωστόσο, επισημαίνουν ότι για ορισμένες διατάξεις χρειάζονται περαιτέρω διαβουλεύσεις μεταξύ των Παλαιστινίων.

Ο Ντόναλντ Τραμπ σχολίασε την ανακοίνωση της Χαμάς μέσω κοινωνικών δικτύων, σημειώνοντας: «Βάσει της δήλωσης που μόλις εξέδωσε η Χαμάς, πιστεύω πως είναι έτοιμοι για μια διαρκή ειρήνη. Το Ισραήλ πρέπει να σταματήσει άμεσα τους βομβαρδισμούς στη Γάζα, ώστε να καταστεί δυνατή η ασφαλής και ταχεία απελευθέρωση των ομήρων. Πρόκειται για την πολυπόθητη ειρήνη στη Μέση Ανατολή».

Σε βιντεοσκοπημένο μήνυμα στην πλατφόρμα Truth Social, ο Τραμπ ευχαρίστησε τις χώρες της Μέσης Ανατολής που συνεργάστηκαν με τις ΗΠΑ για την επίτευξη της συμφωνίας, μεταξύ αυτών το Κατάρ, την Τουρκία, τη Σαουδική Αραβία, την Ιορδανία και την Αίγυπτο.

Όπως δήλωσε: «Θα δούμε πώς θα εξελιχθούν τα πράγματα. Πρέπει να υπάρξει οριστική, ξεκάθαρη συμφωνία. Ανυπομονώ να δω τους ομήρους να επιστρέφουν στις οικογένειές τους. Ήταν μία πολύ ιδιαίτερη και ίσως πρωτοφανής ημέρα. Η επιθυμία να λήξει αυτός ο πόλεμος και να έρθει η ειρήνη στη Μέση Ανατολή τούς είχε ενώσει όλους. Είμαστε πολύ κοντά στον στόχο. Σας ευχαριστώ όλους και διαβεβαιώνω ότι όλοι θα αντιμετωπιστούν δίκαια».

Τελεσίγραφο του Τραμπ όριζε την 5η Οκτωβρίου ως προθεσμία αποδοχής της συμφωνίας και απελευθέρωσης όλων των ομήρων που συνελήφθησαν στην αιφνιδιαστική επίθεση κατά του Ισραήλ στις 7 Οκτωβρίου 2023.

Στις 3 Οκτωβρίου, ο Τραμπ είχε προειδοποιήσει μέσω Truth Social: «Αν δεν καταλήξουμε σε αυτήν την ύστατη συμφωνία, θα ξεσπάσει κόλαση πάνω στη Χαμάς, όπως ποτέ στο παρελθόν. Ειρήνη θα υπάρξει στη Μέση Ανατολή, είτε έτσι είτε αλλιώς».

Στην ίδια ανάρτηση, υπογράμμισε και το βαρύτατο κόστος για τη Χαμάς: «Ως αντίποινα για την επίθεση της 7ης Οκτωβρίου, έχουν ήδη σκοτωθεί πάνω από 25.000 μαχητές της. Οι περισσότεροι από τους υπολοίπους είναι περικυκλωμένοι και εγκλωβισμένοι στρατιωτικά, απλώς περιμένοντας το ‘πράσινο φως’ για να εξοντωθούν. Όσοι απομείνουν, γνωρίζουμε ποιοι και πού είναι· θα εντοπιστούν και θα εξοντωθούν κι αυτοί».

Η Χαμάς τόνισε ότι είναι έτοιμη να απελευθερώσει όλους τους εν ζωή ομήρους και να παραδώσει τις σορούς όσων έχασαν τη ζωή τους, καθώς και να εμπλακεί σε διαδικασία διαπραγματεύσεων με τη μεσολάβηση τρίτων για την οριστικοποίηση των λεπτομερειών, αναφέροντας ότι υπάρχουν ορισμένα σημεία στα οποία θέλει διευκρινήσεις.

Ο Ρεπουμπλικανός γερουσιαστής Λίντσεϋ Γκρέιαμ εξέφρασε την απογοήτευσή του για τη στάση της Χαμάς, χαρακτηρίζοντάς την «προβλέψιμη». Όπως δήλωσε: «Η πρόσφατη απάντηση της Χαμάς στο σχέδιο Τραμπ, το οποίο το Ισραήλ έχει αποδεχθεί, ήταν η αναμενόμενη: ένα τυπικό ‘ναι, αλλά’, χωρίς αφοπλισμό, με επιμονή για παλαιστινιακό έλεγχο της Γάζας και σύνδεση της απελευθέρωσης των ομήρων με περαιτέρω διαπραγματεύσεις. Ουσιαστικά πρόκειται για απόρριψη της πρότασης Τραμπ, δεχτείτε το ή όχι».

Από την πλευρά του, ο Δημοκρατικός γερουσιαστής Τζον Φέτερμαν σχολίασε: «Η Χαμάς πρέπει να επιλέξει μεταξύ  της ειρήνης και της καταστροφής της. Επιστρέψτε αμέσως τους ομήρους. Παρά τις πολιτικές διαφορές, εύσημα στο ειρηνευτικό σχέδιο Τραμπ για τη σημερινή ενθαρρυντική πρόοδο».

Το σχέδιο ειρήνης των είκοσι σημείων του Τραμπ παρουσιάστηκε στους Άραβες ηγέτες στο πλαίσιο της Γενικής Συνέλευσης του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών στη Νέα Υόρκη.

Το Ισραήλ έδωσε την έγκρισή του κατά την επίσκεψη του πρωθυπουργού Μπενιαμίν Νετανιάχου στον Λευκό Οίκο, ενώ ηγέτες της Μέσης Ανατολής και της Ευρώπης εξέφρασαν τη στήριξή τους.

Η συμφωνία προβλέπει αποχώρηση του Ισραήλ έως τα συμφωνηθέντα όρια, αναστολή των στρατιωτικών επιχειρήσεων στη Γάζα και απελευθέρωση 250 κρατουμένων, καθώς και 1.700 Παλαιστινίων που συνελήφθησαν μετά την επίθεση της Χαμάς τον Οκτώβριο του 2023. Επισημαίνεται πως το Ισραήλ δεν θα καταλάβει ούτε θα προσαρτήσει τη Λωρίδα της Γάζας.

Το σχέδιο περιλαμβάνει επίσης τη δυνατότητα παλαιστινιακής αυτοδιάθεσης και την ίδρυση ανεξάρτητου κράτους μετά την ολοκλήρωση προγράμματος μεταρρυθμίσεων από την Παλαιστινιακή Αρχή. Παράλληλα, επιδιώκει την αποριζοσπαστικοποίηση της Γάζας, δημιουργώντας μια ζώνη χωρίς τρομοκρατία και αποτρέποντας μελλοντικές απειλές, ενώ θα αποσταλεί πλήρης ανθρωπιστική βοήθεια στη Λωρίδα της Γάζας μόλις σταματήσουν οι εχθροπραξίες.

Τόσο ο Τραμπ όσο και ο Νετανιάχου διευκρινίζουν ότι η Χαμάς δεν θα αναλάβει κανένα ρόλο στη διακυβέρνηση της Γάζας. Το σχέδιο προβλέπει την πλήρη καταστροφή στρατιωτικών και τρομοκρατικών υποδομών, περιλαμβανομένων του δικτύου σηράγγων και των εργαστηρίων οπλισμού. Διευκρινίζεται ότι κανείς δεν θα εξαναγκαστεί να αποχωρήσει από τη Γάζα, με δικαίωμα ελεύθερης εξόδου και επιστροφής για όποιον το επιθυμεί.

Σε επίσημη τοποθέτηση, η Χαμάς διαβεβαίωσε ότι προηγήθηκαν εκτενείς διαβουλεύσεις με τις παλαιστινιακές οργανώσεις, διαμεσολαβητές και συμμάχους, ώστε να καταλήξει σε υπεύθυνη στάση απέναντι στην πρόταση Τραμπ.

Όπως επισημαίνουν: «Μετά τις διαβουλεύσεις, η Χαμάς συμφωνεί στην απελευθέρωση των ομήρων σύμφωνα με το πλαίσιο ανταλλαγής που περιλαμβάνει το ειρηνευτικό σχέδιο, υπό την προϋπόθεση ότι θα ικανοποιηθούν οι απαραίτητοι όροι για την ανταλλαγή».

Παράλληλα, η οργάνωση δηλώνει έτοιμη να προσέλθει σε διαπραγματεύσεις για την οριστικοποίηση της διαδικασίας ανταλλαγής και συναινεί στην παράδοση της διακυβέρνησης της Γάζας σε παλαιστινιακή αρχή που θα προκύψει κατόπιν ευρείας συναίνεσης υποστηριζόμενης από αραβικά και ισλαμικά κράτη.

Διευκρινίζουν ότι ζητήματα που αφορούν το μέλλον της περιοχής θα τεθούν σε πλαίσιο εθνικού διαλόγου, με τη Χαμάς να συμμετέχει και να αναλαμβάνει ευθύνη.

Τραμπ: Πιθανή άρση κυρώσεων για την Τουρκία 

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, υποδέχτηκε τον πρόεδρο της Τουρκίας, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, στον Λευκό Οίκο στις 25 Σεπτεμβρίου για να συζητήσουν μια συμφωνία με την Boeing και άλλα ζητήματα, συμπεριλαμβανομένης της μακροχρόνιας διαμάχης για την αγορά από την Τουρκία ενός ρωσικού συστήματος αντιαεροπορικής άμυνας.

«Κάνουμε πολλές εμπορικές συναλλαγές με την Τουρκία, και θα συνεχίσουμε», δήλωσε ο Τραμπ στην αρχή της διμερούς του συνάντησης με τον Ερντογάν. «Φτιάχνουν εξαιρετικά προϊόντα – πραγματικά φανταστικοί κατασκευαστές», προσθέτοντας ότι θα συζητηθεί και το ενδεχόμενο να αγοράσει η Τουρκία αεροσκάφη F-16 και F-35.

Η απόφαση της Τουρκίας, το 2019, να αγοράσει το ρωσικό σύστημα αντιαεροπορικής άμυνας S-400 οδήγησε σε αμερικανικές κυρώσεις κατά της τουρκικής αμυντικής βιομηχανίας βάσει του Νόμου για την Αντιμετώπιση των Αντιπάλων της Αμερικής μέσω Κυρώσεων (Countering America’s Adversaries Through Sanctions Act) και στην απομάκρυνσή της από το πρόγραμμα F-35.

Στο ερώτημα για την άρση των κυρώσεων, ο Τραμπ είπε ότι και οι δύο πλευρές είχαν τις δικές τους απαιτήσεις και φάνηκε αισιόδοξος για πιθανή συμφωνία.

Ο Ερντογάν και η αντιπροσωπεία του πέρασαν περίπου δύο ώρες στον Λευκό Οίκο. Μετά τη συνάντηση, ο Τραμπ είπε στους δημοσιογράφους ότι η συνάντηση πήγε «υπέροχα». Αργότερα, στο Οβάλ Γραφείο, κατά την υπογραφή εκτελεστικών διαταγμάτων, ο Τραμπ ανέφερε ότι αυτός και ο Ερντογάν είχαν μια «πολύ καλή συζήτηση» για τις αγορές στρατιωτικού εξοπλισμού, χωρίς όμως να αποκαλύψει λεπτομέρειες.

Ο πρεσβευτής των ΗΠΑ στην Τουρκία και ειδικός απεσταλμένος για τη Συρία Τομ Μπάρακ είπε επίσης στους δημοσιογράφους ότι η συμφωνία με την Boeing έχει οριστικοποιηθεί. Σε πρόσφατη συνέντευξη, ο πρόεδρος της Turkish Airlines Αχμέτ Μπολάτ επιβεβαίωσε ότι η αεροπορική εταιρεία εξετάζει την παραγγελία 250 αεροσκαφών Boeing. Η συμφωνία θα σηματοδοτούσε μια σημαντική επέκταση για τον εθνικό αερομεταφορέα της χώρας, ο οποίος σήμερα διαθέτει στόλο 485 αεροπλάνων.

Ο Τραμπ δήλωσε ότι αυτός και ο Ερντογάν μίλησαν επίσης με τον πρωθυπουργό του Ισραήλ Μπενιαμίν Νετανιάχου και άλλους ηγέτες της Μέσης Ανατολής, λέγοντας ότι σύντομα θα μπορούσαν να αναμένονται σημαντικές εξελίξεις.

Ο Τραμπ ανέφερε ότι βρίσκονται κοντά σε συμφωνία για τη Γάζα και ίσως ακόμη και σε μια ειρηνευτική εξέλιξη.

Δυναμική Τραμπ–Ερντογάν

Κατά τη διάρκεια της συνάντησης στο Οβάλ Γραφείο, ο Τραμπ σημείωσε ότι ο Ερντογάν παρέμεινε φίλος καθ’ όλη τη διάρκεια της προηγούμενης διοίκησης, ότι ακόμη και όταν ο ίδιος βρισκόταν εκτός εξουσίας, ο Ερντογάν παρέμεινε φίλος του, κάτι που θεωρεί δείγμα αληθινής φιλίας.

«Είμαι πολύ ευχαριστημένος που βρίσκομαι εδώ με τους συναδέλφους και φίλους μου», απάντησε ο Ερντογάν, σημειώνοντας ότι ανυπομονεί για μια «διεξοδική συζήτηση» σχετικά με τα F-35, τα F-16 και την υπόθεση της Halkbank –αναφερόμενος σε απόφαση αμερικανικού δικαστηρίου που έκρινε ότι η τουρκική τράπεζα μπορεί να διωχθεί επειδή φέρεται να βοήθησε το Ιράν να παρακάμψει τις αμερικανικές κυρώσεις.

Κατά τη διάρκεια της συνάντησης, ο Τραμπ αστειεύτηκε ότι ο Τούρκος πρόεδρος είναι «πολύ ισχυρογνώμων».

Ο Τραμπ είπε αστειευόμενος ότι παρότι συνήθως δεν του αρέσουν οι ισχυρογνώμονες άνθρωποι, ο ίδιος πάντα εκτιμά τον Ερντογάν, αν και τον χαρακτήρισε «σκληρό».

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ στη συνάντηση με τον πρόεδρο της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, στο Οβάλ Γραφείο. Λευκός Οίκος, Ουάσιγκτον, 25 Σεπτεμβρίου 2025. (Saul Loeb/AFP μέσω Getty Images)

 

Η σχέση του Τραμπ με τον Ερντογάν έχει αλλάξει σημαντικά από το 2018, όταν η Ουάσιγκτον πίεσε για την απελευθέρωση του Αμερικανού πάστορα Άντριου Μπράνσον, μετά από δύο χρόνια κράτησής του στην Τουρκία. Η Τουρκία απελευθέρωσε τον Μπράνσον ύστερα από την απειλή του Τραμπ να επιβάλει σημαντικές κυρώσεις στην Άγκυρα. Έναν χρόνο αργότερα, ο Τραμπ έστειλε στον Ερντογάν μια δημόσια επιστολή προειδοποιώντας ότι θα μπορούσε να «καταστρέψει» την οικονομία της Τουρκίας αν η Άγκυρα δεν σταματούσε την στρατιωτική της επιχείρηση στη βόρεια Συρία. Έκτοτε, οι σχέσεις των δύο ηγετών βελτιώθηκαν σταθερά.

Ο Τραμπ αναφέρθηκε σε εκείνη την υπόθεση κατά τη συνάντηση, σημειώνοντας ότι δεν έχει ξεχάσει ότι ο Ερντογάν απελευθέρωσε τον πάστορα Μπράνσον, ο οποίος σήμερα είναι υγιής και ευτυχισμένος, όπως ανέφερε ο πρόεδρος των ΗΠΑ.

Οι τουρκικές αγορές ρωσικού πετρελαίου 

Ο Τραμπ έχει επικρίνει τους συμμάχους του ΝΑΤΟ επειδή συνεχίζουν να αγοράζουν ρωσικό πετρέλαιο, παρά την έντονη αντίθεσή τους στον πόλεμο της Ρωσίας με την Ουκρανία. Τον Αύγουστο, η Τουρκία ήταν ο τρίτος μεγαλύτερος εισαγωγέας ρωσικών ορυκτών καυσίμων μετά την Κίνα και την Ινδία, σύμφωνα με το Center for Research on Energy and Clean Air.

Σε ομιλία του στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ στις 22 Σεπτεμβρίου, ο Τραμπ επέκρινε ξανά τους συμμάχους των ΗΠΑ στο ΝΑΤΟ ότι «χρηματοδοτούν τον πόλεμο εναντίον τους».

Κατά τη συνάντηση, ο Τραμπ υπογράμμισε τους ισχυρούς δεσμούς του Ερντογάν με τη Ρωσία και την Ουκρανία και την επιρροή του σε όλη τη Μέση Ανατολή, σημειώνοντας ότι αυτές οι σχέσεις είναι κρίσιμες για την επίλυση συγκρούσεων στην περιοχή.

Μετά τη συνάντηση, ο Τραμπ εξέφρασε τη βεβαιότητα ότι ο Ερντογάν θα πράξει το σωστό και θα μειώσει τις αγορές ρωσικού πετρελαίου και φυσικού αερίου.

Αυστηρά μέτρα ασφαλείας

Ο Ερντογάν διέμεινε στο Blair House, την επίσημη κατοικία φιλοξενούμενων του προέδρου, που βρίσκεται απέναντι από τον Λευκό Οίκο. Πριν από την άφιξή του, όλοι οι δρόμοι που οδηγούν στον Λευκό Οίκο αποκλείστηκαν με αυστηρά μέτρα ασφαλείας, παρόμοια με αυτά που είχαν ληφθεί κατά τη συνάντηση Νετανιάχου-Τραμπ τον Ιούλιο. Δεν επιτράπηκαν διαδηλωτές κοντά στον Λευκό Οίκο.

Ο Ερντογάν αντιμετωπίζει αυξανόμενη διεθνή πίεση μετά τη σύλληψη και την αποπομπή του δημάρχου Κωνσταντινούπολης Εκρέμ Ιμάμογλου, γεγονός που προκάλεσε μαζικές διαδηλώσεις στην Τουρκία με δεκάδες χιλιάδες πολίτες να βγαίνουν στους δρόμους. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και το γερμανικό υπουργείο Εξωτερικών καταδίκασαν την καταστολή, λέγοντας ότι ο πολιτικός ανταγωνισμός δεν πρέπει να διεξάγεται μέσω της δικαιοσύνης.

Αν και η Τουρκία είναι σύμμαχος του ΝΑΤΟ, το Κογκρέσο των ΗΠΑ «παραμένει εχθρικό προς τους δεσμούς της Τουρκίας με τη Ρωσία και το ιστορικό της σε θέματα ανθρωπίνων δικαιωμάτων», έγραψε η Ασλί Αϊντιντασμπάς, συνεργάτις στο Brookings Institution, σε πρόσφατη έκθεση.

Οι συνεχιζόμενες εντάσεις μεταξύ Τουρκίας και Ισραήλ για τη Γάζα και τη Συρία αποτελούν επίσης πρόκληση για την αμερικανική πολιτική στην περιοχή, πρόσθεσε.

Παρά τις διαφορές τους, η Άγκυρα και η Ουάσιγκτον επιδιώκουν γενικά παρόμοιους στόχους στη Συρία. Μετά την πτώση του καθεστώτος Άσαντ τον Δεκέμβριο του 2024, οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Τουρκία έχουν έρθει πιο κοντά στους βασικούς τους στόχους στη Συρία, με τον Μπάρακ να λειτουργεί ως βασικός συντονιστής, σύμφωνα με την Αϊντιντασμπάς.

«Όπως και η Άγκυρα, ο Μπάρακ έχει αποδεχθεί το μετα-Άσαντ καθεστώς στη Δαμασκό, με επικεφαλής τον προσωρινό πρόεδρο Άχμαντ Αλ Σάρα· υποστηρίζει την ιδέα μιας ενωμένης Συρίας· και γενικά αποδέχεται την ενσωμάτωση των Σύρων Κούρδων που υποστηρίζονται από τις ΗΠΑ, των Συριακών Δημοκρατικών Δυνάμεων, στον συριακό στρατό – αν και με μεγαλύτερη τοπική αυτονομία απ’ ό,τι θα προτιμούσε η Άγκυρα», ανέφερε.

Κύρια σημεία από την επίσκεψη του Τραμπ στο Ηνωμένο Βασίλειο

Ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών, Ντόναλντ Τραμπ, ολοκλήρωσε στις 18 Σεπτεμβρίου τη διήμερη επίσημη επίσκεψή του στο Ηνωμένο Βασίλειο, η οποία συνδυάστηκε με λαμπρή βασιλική υποδοχή και συμφωνίες-ορόσημα στους τομείς της τεχνητής νοημοσύνης και της πυρηνικής ενέργειας.

Ο Τραμπ έφτασε στο Λονδίνο συνοδευόμενος από ηγετικές φυσιογνωμίες της αμερικανικής τεχνολογίας, μεταξύ των οποίων οι διευθύνοντες σύμβουλοι της Apple, Τιμ Κουκ, της Nvidia, Τζένσεν Χουάνγκ, και της OpenAI, Σαμ Άλτμαν.

Στις 18 Σεπτεμβρίου, στην εξοχική κατοικία του Βρετανού πρωθυπουργού στο Τσέκερς, υπέγραψε μαζί με τον Κηρ Στάρμερ τη συμφωνία «Tech Prosperity Deal», που στοχεύει στην ενίσχυση της συνεργασίας των δύο χωρών σε τομείς όπως η τεχνητή νοημοσύνη και η ενέργεια.

Ο Στάρμερ δήλωσε ότι οι επενδύσεις θα φτάσουν τις 250 δισ. λίρες (περίπου 287 δισ. ευρώ), χαρακτηρίζοντάς το ως «το μεγαλύτερο επενδυτικό πακέτο στην ιστορία της Βρετανίας». Παράλληλα, σημείωσε ότι τα οφέλη θα είναι αμφίδρομα για τις δύο πλευρές του Ατλαντικού.

Ο Τραμπ υπογράμμισε πως οι επενδύσεις στην τεχνητή νοημοσύνη και την πυρηνική ενέργεια θα ενισχύσουν τις δύο χώρες, επισημαίνοντας ότι η συνεργασία της βρετανικής Centrica με την αμερικανική X-energy για την κατασκευή έως και δώδεκα προηγμένων μικρών αντιδραστήρων θα μειώσει την εξάρτηση από τη Ρωσία. Ο Αμερικανός πρόεδρος τόνισε ότι η συμφωνία θα βοηθήσει ΗΠΑ και Ηνωμένο Βασίλειο «να κυριαρχήσουν στο μέλλον της τεχνητής νοημοσύνης».

Βασιλικό θέαμα στο Κάστρο του Ουίνδσορ

Στις 17 Σεπτεμβρίου, ο Τραμπ και η Πρώτη Κυρία Μελάνια Τραμπ έφθασαν στο Κάστρο του Ουίνδσορ, όπου τους υποδέχθηκαν με όλη την παραδοσιακή λαμπρότητα: ιστορικές άμαξες, μουσικές μπάντες και αεροπορικά σμήνη. Κορυφαία στιγμή αποτέλεσε το επίσημο δείπνο στην Αίθουσα του Αγίου Γεωργίου.

Ο Τραμπ χαρακτήρισε το γεγονός «μία από τις μεγαλύτερες τιμές της ζωής του». Στο μακρύ τραπέζι, μήκους 47,3 μέτρων, κάθισαν 160 καλεσμένοι, μετά από προετοιμασίες μίας εβδομάδας. Η δε σύνθεση του μενού είχε ξεκινήσει από τις αρχές του καλοκαιριού, όπως ανέφερε βασιλικός αξιωματούχος.

Ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών Ντόναλντ Τραμπ και ο Βρετανός βασιλιάς Κάρολος Γ΄ παρευρίσκονται σε επίσημο δείπνο στο Κάστρο του Ουίνδσορ. Αγγλία, 17 Σεπτεμβρίου 2025. (Yui Mok/POOL/AFP μέσω Getty Images)

 

Μιλώντας αργότερα στο Air Force One, ο Τραμπ χαρακτήρισε το ταξίδι «υπέροχο» και παρατήρησε πως η δεξίωση έμοιαζε με «εικόνα από άλλη εποχή». Υπενθυμίζεται ότι είναι ο πρώτος Αμερικανός πρόεδρος που έχει προσκληθεί δύο φορές από Βρετανό μονάρχη σε επίσημη επίσκεψη. Κατά το δείπνο, μάλιστα, αστειεύτηκε ότι θα ήθελε να παραμείνει ο μοναδικός με αυτό το προνόμιο.

Διαφωνίες με τον Στάρμερ

Στη συνέντευξη Τύπου, μετά τη συνάντηση με τον Βρετανό πρωθυπουργό, ήρθαν στην επιφάνεια οι διαφορές τους για την αναγνώριση παλαιστινιακού κράτους. Ο Στάρμερ είχε ανακοινώσει τον Ιούλιο ότι το Ηνωμένο Βασίλειο θα προχωρούσε σε επίσημη αναγνώριση τον Σεπτέμβριο.

Ο Τραμπ εξέφρασε διαφωνία, σημειώνοντας ότι πρόκειται για μία από τις ελάχιστες αλλά σημαντικές διαφορές τους. Ο Στάρμερ απάντησε ότι η κίνηση αυτή αποσκοπεί στην άσκηση πίεσης στο Ισραήλ για την επιτάχυνση της ανθρωπιστικής βοήθειας και διέψευσε τα δημοσιεύματα που συνέδεαν τον χρόνο της ανακοίνωσης με την επίσκεψη του Αμερικανού προέδρου.

Ο Τραμπ, αντίθετα, τόνισε την ανάγκη να δοθεί προτεραιότητα στην απελευθέρωση των ομήρων που κρατά ακόμα η Χαμάς, υπενθυμίζοντας ότι η 7η Οκτωβρίου 2023 υπήρξε «μία από τις πιο βίαιες ημέρες στην ιστορία του κόσμου».

Συμπλήρωσε ότι διαφωνεί επίσης με τον Στάρμερ σε θέματα μεταναστευτικής και ενεργειακής πολιτικής, επικρίνοντας την πρόθεση της βρετανικής κυβέρνησης να περιορίσει την παραγωγή πετρελαίου και φυσικού αερίου στη Βόρεια Θάλασσα.

Κυρώσεις κατά της Ρωσίας

Πριν από το ταξίδι, ο Τραμπ είχε ανακοινώσει ότι είναι έτοιμος να επιβάλει αυστηρότερες κυρώσεις στη Ρωσία, αλλά μόνο αν οι ευρωπαϊκές χώρες και άλλοι σύμμαχοι του ΝΑΤΟ σταματήσουν να αγοράζουν ρωσικό πετρέλαιο.

Κατά τη διάρκεια της επίσκεψης επανέλαβε τη θέση του, προσθέτοντας ότι και ο Στάρμερ συμφώνησε πως πρέπει να σταματήσει αυτή η εξάρτηση. Υποστήριξε ότι αν η τιμή του πετρελαίου μειωθεί, ο Βλαντίμιρ Πούτιν «δεν θα έχει άλλη επιλογή από το να αποχωρήσει από τον πόλεμο». Παράλληλα, κατηγόρησε συμμάχους των ΗΠΑ ότι εξακολουθούν να ενισχύουν τη Μόσχα, κάτι που, όπως είπε, «δεν είναι δίκαιο απέναντι στις Ηνωμένες Πολιτείες».

Τόσο ο βασιλιάς Κάρολος όσο και ο Στάρμερ κάλεσαν για μεγαλύτερη πίεση κατά της Ρωσίας, ενώ ο Αμερικανός πρόεδρος διευκρίνισε ότι δεν θα προχωρήσει σε νέες κυρώσεις αν δεν ικανοποιηθεί η βασική του προϋπόθεση.

Ελευθερία του λόγου και η δολοφονία Κερκ

Την ώρα που ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, Τζ. Ντ. Βανς, είχε προκαλέσει τον Φεβρουάριο αντιδράσεις κατηγορώντας τη Βρετανία και την Ευρώπη για «επιθέσεις στην ελευθερία του λόγου και στη δημοκρατία», ο Τραμπ κράτησε ηπιότερη στάση, τονίζοντας την ανάγκη υπεράσπισης «των αξιών του αγγλόφωνου κόσμου».

Η επίσκεψη έγινε στον απόηχο της δολοφονίας του συντηρητικού σχολιαστή Τσάρλι Κερκ σε πανεπιστήμιο της Γιούτα, γεγονός που άνοιξε ξανά τη συζήτηση για τις απειλές κατά της ελευθερίας του λόγου. Ο Τραμπ καταδίκασε την πράξη, υποστηρίζοντας ότι ο Κερκ «δολοφονήθηκε βάναυσα επειδή εξέφραζε ελεύθερα τη γνώμη του». Ο Στάρμερ, επίσης, καταδίκασε την επίθεση.

Σε ερώτηση για τις δηλώσεις Βανς, ο Βρετανός πρωθυπουργός απάντησε ότι η χώρα του «έχει ελευθερία λόγου εδώ και πάρα πολύ καιρό», τονίζοντας ότι αποτελεί βασικό στοιχείο της εθνικής ταυτότητας και αξία για την οποία έχουν δοθεί αγώνες.

Η επίσημη επίσκεψη Τραμπ στο Ηνωμένο Βασίλειο: Συνάντηση με τον βασιλιά Κάρολο και νέες συμφωνίες

Στις 17 Σεπτεμβρίου, ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, ξεκίνησε τη διήμερη επίσημη επίσκεψή του στο Ηνωμένο Βασίλειο, κατά την οποία θα συναντηθεί με μέλη της βασιλικής οικογένειας στο Κάστρο του Ουίνδσορ.

Ο πρόεδρος και η Πρώτη Κυρία κατέφθασαν στο ιστορικό κάστρο, περίπου 32 χιλιόμετρα δυτικά του κέντρου του Λονδίνου, λίγο μετά το μεσημέρι τοπική ώρα, για μια τελετή με ιδιαίτερη λαμπρότητα και επισημότητα.

Η επίσκεψη πραγματοποιείται σε μια περίοδο κατά την οποία το Ηνωμένο Βασίλειο επιχειρεί να ενισχύσει τις σχέσεις του με την κυβέρνηση Τραμπ, να επαναδιαπραγματευτεί τη νεοσύναπτη εμπορική συμφωνία τους, να αντιμετωπίσει τον πόλεμο στην Ουκρανία και να διευρύνει τη συνεργασία με τις ΗΠΑ σε τομείς όπως η πυρηνική ενέργεια και η τεχνητή νοημοσύνη.

Κατά την άφιξή τους, το προεδρικό ζεύγος υποδέχθηκαν ο πρίγκιπας και η πριγκίπισσα της Ουαλίας, Ουίλλιαμ και Κάθριν, προτού τους υποδεχθούν επίσημα ο βασιλιάς Κάρολος και η βασίλισσα Καμίλλα. Βασιλικός χαιρετισμός αποδόθηκε ταυτόχρονα από τους κήπους του Κάστρου του Ουίνδσορ και τον Πύργο του Λονδίνου.

Λίγο πριν αναχωρήσει για το Ηνωμένο Βασίλειο, ο Τραμπ χαρακτήρισε τον βασιλιά Κάρολο «φίλο του», λέγοντας ότι η σχέση τους «κρατάει χρόνια». Απέδωσε ακόμη τα εύσημα στον βασιλιά, σημειώνοντας: «Είναι ένας τόσο κομψός κύριος και εκπροσωπεί τη χώρα του άριστα».

Η βασίλισσα Καμίλλα συμμετείχε στην υποδοχή μόλις λίγες ημέρες αφού είχε αποσυρθεί προσωρινά από τα δημόσια καθήκοντα για να αναρρώσει από οξεία ιγμορίτιδα.

Λαμπρή τελετή στο Ουίνδσορ

Η επίσημη υποδοχή συνεχίστηκε με τη βασιλική οικογένεια να συνοδεύει τον Τραμπ και την Πρώτη Κυρία σε πομπή με άμαξες εντός του κτήματος του Ουίνδσορ. Ο Τραμπ και ο βασιλιάς Κάρολος επέβαιναν στην πρώτη άμαξα, ενώ η βασίλισσα, η Μελάνια Τραμπ και το πριγκιπικό ζεύγος ακολούθησαν σε ξεχωριστές άμαξες.

Κατά μήκος της διαδρομής είχαν παραταχθεί μέλη των βρετανικών ενόπλων δυνάμεων, ενώ στρατιωτικές μπάντες έπαιξαν τους εθνικούς ύμνους των δύο χωρών, «The Star-Spangled Banner» και «God Save the King». Όπως ανακοίνωσε το Παλάτι του Μπάκιγχαμ: «Οι αυλοί και τα τύμπανα απέδωσαν βασιλικό χαιρετισμό και έπαιξαν και τους δύο εθνικούς ύμνους».

Στην αυλή του Κάστρου του Ουίνδσορ, η αποστολή υποδέχθηκε άγημα τιμής από σώματα Φρουράς των Γρεναδιέρων, Σκώτων και Coldstream.

Ο Τραμπ προσκλήθηκε να επιθεωρήσει το άγημα τιμής, συνοδείᾳ του βασιλιά Καρόλου, ενώ μετά την τελετή, ο βασιλιάς και η βασίλισσα οδήγησαν τους καλεσμένους τους στο εσωτερικό για γεύμα στην επίσημη τραπεζαρία.

Ακολούθησε ξενάγηση σε ειδική έκθεση στο πράσινο σαλόνι, με αντικείμενα της βασιλικής συλλογής σχετικά με τις ΗΠΑ.

Ο βασιλιάς Κάρολος Γ’ και ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών Ντόναλντ Τραμπ μεταβαίνουν με άμαξα στο Κάστρο του Ουίνδσορ, στο πλαίσιο της επίσημης επίσκεψης του προέδρου των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής. Ηνωμένο Βασίλειο, 17 Σεπτεμβρίου 2025. ( Toby Melville – WPA Pool/Getty Images)

 

Το απόγευμα, η αμερικανική αποστολή επισκέφθηκε το παρεκκλήσι του Αγίου Γεωργίου για κατάθεση στεφάνου στον τάφο της βασίλισσας Ελισάβετ Β΄, η οποία συμπληρώθηκε από σύντομη ξενάγηση και μουσική παρουσίαση από τη χορωδία του παρεκκλησίου.

Αργότερα, ο πρόεδρος και η Πρώτη Κυρία συμμετείχαν μαζί με τον βασιλιά, τη βασίλισσα, τον πρωθυπουργό Κηρ Στάρμερ και τη σύζυγό του, καθώς και οικογένειες στρατιωτικών από ΗΠΑ και Ηνωμένο Βασίλειο, σε στρατιωτική επίδειξη στον ανατολικό κήπο, η οποία ολοκληρώθηκε με διέλευση βρετανικών και αμερικανικών μαχητικών F-35 και των Red Arrows της RAF.

Το βράδυ, η βασιλική οικογένεια παρέθεσε επίσημο δείπνο προς τιμήν του προεδρικού ζεύγους στην αίθουσα του κάστρου, με τις ομιλίες του Τραμπ και του βασιλιά Καρόλου να δίνουν το έναυσμα της εκδήλωσης.

Ο πρόεδρος και η Πρώτη Κυρία διανυκτέρευσαν στο Ουίνδσορ. Η προηγούμενη κρατική επίσκεψη του Τραμπ στη Βρετανία είχε πραγματοποιηθεί το 2019, όταν τον υποδέχθηκε η βασίλισσα Ελισάβετ στο Παλάτι του Μπάκιγχαμ. Λόγω εργασιών ανακαίνισης στο Μπάκιγχαμ, η φετινή φιλοξενία πραγματοποιήθηκε στο Ουίνδσορ.

Η Κάθριν, πριγκίπισσα της Ουαλίας, ο πρίγκιπας Ουίλλιαμ, πρίγκιπας της Ουαλίας, η πρώτη κυρία των Ηνωμένων Πολιτειών Μελάνια Τραμπ, ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών Ντόναλντ Τραμπ, ο βασιλιάς Κάρολος Γ’ και η βασίλισσα Καμίλλα κατά τη διάρκεια της επίσημης επίσκεψης του προέδρου των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής στο Κάστρο του Ουίνδσορ. Ηνωμένο Βασίλειο, 17 Σεπτεμβρίου 2025. (Chris Jackson/Getty Images)

 

Δεύτερη ημέρα της επίσκεψης

Την Πέμπτη, ο Τραμπ είχε προγραμματίσει διμερή συνάντηση με τον Στάρμερ, ακολουθούμενη από επιχειρηματική εκδήλωση και συνέντευξη Τύπου.

Πρόκειται για τη δεύτερη κρατική επίσκεψη που υπογραμμίζει και ανανεώνει την «ειδική σχέση» μεταξύ ΗΠΑ και Ηνωμένου Βασιλείου, όπως επεσήμανε ανώτατος Αμερικανός αξιωματούχος, στοχεύοντας παράλληλα και στον εορτασμό της επερχόμενης 250ής επετείου από την ίδρυση των Ηνωμένων Πολιτειών.

Στην αποστολή του προέδρου Τραμπ συμμετείχαν ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, ο υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσσεντ, ο πρεσβευτής Γουώρεν Στήβενς, ο ειδικός απεσταλμένος Στηβ Γουίτκοφ και η προσωπάρχης Σούζι Ουέιλς.

Στο επίκεντρο των συνομιλιών τέθηκαν η ενίσχυση της συνεργασίας στην επιστήμη και την τεχνολογία, την ειρηνική χρήση της πυρηνικής ενέργειας, την αμυντική τεχνολογία και τις οικονομικές διασυνδέσεις των δύο χωρών.

Όπως ανέφερε Αμερικανός αξιωματούχος, η συμφωνία πυρηνικής ενέργειας που θα ανακοινωθεί στη διμερή συνάντηση αποσκοπεί στην πλήρη απεξάρτηση από ρωσικά πυρηνικά καύσιμα έως το 2028.

Στις 16 Σεπτεμβρίου, οι δύο χώρες υπέγραψαν τεχνολογικό σύμφωνο που, σύμφωνα με την κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου, θα φέρει επενδύσεις 42 δισ. δολαρίων από αμερικανικούς κολοσσούς τεχνολογίας στις υποδομές τεχνητής νοημοσύνης της χώρας.

Στο πλαίσιο της συμφωνίας αυτής, ΗΠΑ και Βρετανία θα συνεργαστούν στην προώθηση της τεχνητής νοημοσύνης, των κβαντικών υπολογιστών και της πυρηνικής τεχνολογίας.

Λίγο πριν αναχωρήσει, ο Τραμπ ανέφερε ότι το Ηνωμένο Βασίλειο επιθυμεί να τροποποιήσει τη συμφωνία ελεύθερου εμπορίου που έχει συναφθεί στις 16 Ιουνίου, λέγοντας: «Θέλουν να δουν αν μπορούν να βελτιώσουν λίγο τη συμφωνία. Κάναμε μια σπουδαία συμφωνία κι είμαι πρόθυμος να βοηθήσω».

Στο Λονδίνο, σημειώθηκαν μικρές διαδηλώσεις κατά της επίσκεψης Τραμπ. Ο δήμαρχος του Λονδίνου, Σαντίκ Καν, σε άρθρο του, ανέφερε: «Πρέπει επίσης να πούμε στον πρόεδρο Τραμπ και τους υποστηρικτές του να σταματήσουν να δυσφημούν και να υποτιμούν τη σπουδαία πρωτεύουσά μας. Το Λονδίνο είναι παράδειγμα παγκόσμιας επιτυχίας, όσο κι αν ο ίδιος θέλει να δείχνει το αντίθετο. Είναι ανοιχτό, δυναμικό, και πιο ασφαλές σε ό,τι αφορά τους δείκτες ανθρωποκτονιών σε σύγκριση με κάθε πολιτεία των ΗΠΑ».

Τον Ιούλιο, κατά τη διάρκεια προηγούμενης επίσκεψής του, ο Τραμπ είχε επικρίνει σφοδρά τον Καν, λέγοντας ότι έχει αποτύχει στη διαχείριση του Λονδίνου. Τον Ιούνιο του 2019, πριν την πρώτη του κρατική επίσκεψη, ο Τραμπ είχε δηλώσει πως ο δήμαρχος θα έπρεπε να εστιάσει στην εγκληματικότητα κι όχι στο πρόσωπό του.

Ιστορική συνάντηση του Τραμπ με τον βασιλιά Κάρολο στο Ηνωμένο Βασίλειο

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, θα ταξιδέψει στο Ηνωμένο Βασίλειο στις 16 Σεπτεμβρίου για μια διήμερη κρατική επίσκεψη, κατά τη διάρκεια της οποίας αναμένεται να συναντηθεί με τον βασιλιά Κάρολο, τον πρωθυπουργό Κιρ Στάρμερ και να επιβλέψει την υπογραφή επενδυτικών και εταιρικών συμφωνιών αξίας δεκάδων δισεκατομμυρίων δολαρίων.

Η τελευταία κρατική επίσκεψη του Τραμπ στη Βρετανία πραγματοποιήθηκε το 2019, κατά την πρώτη του θητεία, όταν φιλοξενήθηκε από τη βασίλισσα Ελισάβετ Β΄ στο παλάτι του Μπάκιγχαμ.

«Οι σχέσεις μου με το Ηνωμένο Βασίλειο είναι εξαιρετικές και ο Κάρολος, όπως γνωρίζετε, που είναι πλέον βασιλιάς, είναι φίλος μου. Είναι η πρώτη φορά στην ιστορία που κάποιος τιμάται για δεύτερη φορά», δήλωσε ο Τραμπ σε δημοσιογράφους την Τρίτη πριν την αναχώρησή του.

Πρόσθεσε: «Θέλουν να δουν αν μπορούν να βελτιώσουν λίγο τη εμπορική συμφωνία. Κλείσαμε μια συμφωνία, είναι εξαιρετική, και εγώ θέλω να βοηθήσω».

Η πρόσκληση για αυτή την επίσκεψη διατυπώθηκε επισήμως τον Φεβρουάριο, όταν ο Στάρμερ παρέδωσε επιστολή του βασιλιά Καρόλου στον Τραμπ στον Λευκό Οίκο. Ο Βρετανός πρωθυπουργός σημείωσε: «Αυτό είναι κάτι μοναδικό», κρατώντας την επιστολή. «Δεν έχει ξανασυμβεί ποτέ. Είναι κάτι πρωτοφανές».

Ο Τραμπ απάντησε θετικά: «Η απάντηση είναι ναι. Ανυπομονούμε να βρεθούμε εκεί και να τιμήσουμε τον βασιλιά».

Λίγες ώρες αργότερα, κατά τη διάρκεια κοινής συνέντευξης Τύπου, ο Τραμπ υπογράμμισε τη σημασία της πρόσκλησης, χαρακτηρίζοντάς την ιστορική. «Είναι ιδιαίτερη τιμή, γιατί δεν έχει ξανασυμβεί ποτέ», ανέφερε.

Ο πρόεδρος θα συνοδεύεται από τη σύζυγό του, Μελάνια Τραμπ, και αναμένεται να αφιχθεί στο Ηνωμένο Βασίλειο περίπου στις 9 μ.μ. τοπική ώρα, την Τρίτη. Το επίσημο πρόγραμμα θα ξεκινήσει το πρωί της Τετάρτης με τελετή υποδοχής στο κάστρο του Ουίνδσορ, όπου η βασιλική οικογένεια θα φιλοξενήσει τους Τραμπ, καθώς το παλάτι του Μπάκιγχαμ τελεί υπό ανακαίνιση, σύμφωνα με ανακοίνωση της βασιλικής αυλής.

Ο πρόεδρος και η πρώτη κυρία θα συναντηθούν αρχικά με τον πρίγκιπα και την πριγκίπισσα της Ουαλίας, Γουίλιαμ και Κάθριν, προτού υποδεχθούν επίσημα ο βασιλιάς Κάρολος και η βασίλισσα. Μετά την τελετή υποδοχής θα ακολουθήσει επίσημο γεύμα στη Μεγάλη Τραπεζαρία.

Αργότερα μέσα στην ημέρα, ο πρόεδρος και η πρώτη κυρία θα καταθέσουν στεφάνι στον τάφο της βασίλισσας Ελισάβετ Β΄. Το βράδυ, θα παρακαθίσουν σε κρατικό δείπνο που θα παραθέσει η βασιλική οικογένεια στο Ουίνδσορ.

Την Πέμπτη, ο Τραμπ αναμένεται να έχει διμερή συνάντηση με τον Στάρμερ, ενώ θα ακολουθήσουν επιχειρηματική εκδήλωση και συνέντευξη Τύπου.

Η ιστορική αυτή δεύτερη κρατική επίσκεψη έχει στόχο την ανάδειξη και ανανέωση του «ειδικού δεσμού» ανάμεσα σε ΗΠΑ και Ηνωμένο Βασίλειο, όπως ανέφερε ανώτατος Αμερικανός αξιωματούχος σε ενημερωτική τηλεδιάσκεψη. Παράλληλα, η επίσκεψη εντάσσεται και στον εορτασμό της επικείμενης 250ής επετείου από την ίδρυση των ΗΠΑ.

Στην αποστολή του προέδρου συμμετέχουν ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, ο υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσαντ, ο πρεσβευτής Γουόρεν Στίβενς, ο ειδικός απεσταλμένος Στιβ Γουίτκοφ και η επιτελάρχης Σούζι Γουάιλς.

Σύμφωνα με τον Αμερικανό αξιωματούχο, η επίσκεψη επικεντρώνεται στην ενίσχυση της συνεργασίας στους τομείς της επιστήμης και της τεχνολογίας, της πολιτικής πυρηνικής ενέργειας, της αμυντικής τεχνολογίας και στη σύσφιξη των δεσμών ανάμεσα στα χρηματοοικονομικά κέντρα των δύο χωρών.

Η συμφωνία πυρηνικής ενέργειας που θα ανακοινωθεί στη διάρκεια της διμερούς συνάντησης αποσκοπεί στην πλήρη απεξάρτηση από το ρωσικό πυρηνικό καύσιμο ως το 2028, αποκάλυψε ανώτερος Αμερικανός αξιωματούχος.

Οι ΗΠΑ και το Ηνωμένο Βασίλειο είχαν ανακοινώσει στις 8 Μαΐου ότι κατέληξαν σε συμφωνία επί των βασικών όρων μιας εμπορικής συμφωνίας, έπειτα από πολλούς μήνες διαπραγματεύσεων.

Στις 16 Ιουνίου, ο Τραμπ και ο Στάρμερ υπέγραψαν τη συμφωνία στο περιθώριο της συνόδου της G7 στον Καναδά. Η συμφωνία παρέχει αυξημένη πρόσβαση στην αγορά του Ηνωμένου Βασιλείου για ορισμένα αμερικανικά προϊόντα, μεταξύ των οποίων το βοδινό κρέας, η αιθανόλη και κάποια αγροτικά προϊόντα.

Στο πλαίσιο της συμφωνίας, οι ΗΠΑ θα επιτρέπουν την ετήσια εισαγωγή 100.000 αυτοκινήτων από το Ηνωμένο Βασίλειο με δασμό 10%. Επίσης θεσπίζεται ποσοστώση ατελών εισαγωγών για βρετανικά χαλυβουργικά και αλουμινένια προϊόντα, όπως και για συγκεκριμένα παράγωγα αυτών των μετάλλων.

Αμφότερες οι χώρες συμφώνησαν να διαπραγματευτούν σημαντικές προνομιακές ρυθμίσεις για τα βρετανικά φαρμακευτικά προϊόντα και να καθιερώσουν αμοιβαίο εμπόριο χωρίς δασμούς για ορισμένα αεροδιαστημικά προϊόντα.

Ο Τραμπ χάνει την υπομονή του με την Κίνα

Αλλαγή τόνου σηματοδοτούν οι πρόσφατες δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ που στρέφονται ευθέως κατά της Κίνας και των συμμάχων της.

Έπειτα από μήνες αποφυγής ανοιχτής κριτικής προς τον ηγέτη του Κομμουνιστικού Κόμματος Κίνας Σι Τζινπίνγκ, ο Τραμπ πλέον δεν μασά τα λόγια του—μια εξέλιξη που τροφοδοτεί ερωτήματα για το αν χαράσσει νέα στρατηγική απέναντι στον βασικό ανταγωνιστή των ΗΠΑ.

Στις 5 Σεπτεμβρίου, ο πρόεδρος στράφηκε κατά της Ινδίας και της Ρωσίας, εκφράζοντας την ενόχλησή του για την προσέγγισή τους προς το Πεκίνο. «Μοιάζει να χάσαμε την Ινδία και τη Ρωσία προς την πιο σκοτεινή, βαθιά Κίνα», έγραψε σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα Truth Social. «Τους εύχομαι μακροημέρευση και ευημερία μαζί».

Μια ημέρα νωρίτερα, είχε παροτρύνει τους Ευρωπαίους ηγέτες να σταματήσουν να αγοράζουν ρωσικό πετρέλαιο και να εντείνουν τις οικονομικές πιέσεις κατά του Πεκίνου, κατηγορώντας παράλληλα την Κίνα ότι στηρίζει τις πολεμικές ενέργειες της Μόσχας.

Ο Τραμπ έχει επανειλημμένως επιτεθεί τόσο στον Σι όσο και στον πρωθυπουργό της Ινδίας για την αγορά ρωσικού πετρελαίου που έχει τεθεί υπό κυρώσεις. Πρόσφατα επέβαλε δασμούς ύψους 50% στα ινδικά προϊόντα και προς το παρόν δεν δείχνει διατεθειμένος να κάνει πίσω, παρά τους ανοιχτούς διαύλους επικοινωνίας με το Νέο Δελχί.

Ο Άνταμ Σάβιτ, διευθυντής του China Policy Initiative στο America First Policy Institute, επισημαίνει στην Epoch Times ότι η σκλήρυνση της ρητορικής του Τραμπ αποτελεί σαφή απομάκρυνση από την πιο ήπια στάση των προηγούμενων μηνών, όταν η αμερικανική κυβέρνηση προσέγγιζε το Πεκίνο με στόχο νέες εμπορικές διαπραγματεύσεις.

Ο Σάβιτ, ωστόσο, εκτιμά ότι το φαινόμενο αυτό αποδίδεται κυρίως στην διαπραγματευτική τακτική του Τραμπ, παρά σε ουσιαστική αλλαγή της στρατηγικής του για την Κίνα. Σημειώνει μάλιστα πως η πρόσφατη κριτική του εστιάζει κυρίως στην Ινδία, αντικατοπτρίζοντας την απογοήτευσή του για τη στενότερη προσέγγιση της χώρας αυτής με το Πεκίνο.

Η Ινδία, χώρα που παραδοσιακά διατηρεί τεταμένες σχέσεις με τη Λαϊκή Δημοκρατία της Κίνας λόγω εδαφικών διενέξεων και οικονομικών διαφορών, αποτελεί και μέλος του σχήματος Quad, μιας στρατηγικής συμμαχίας με τις Ηνωμένες Πολιτείες, την Ιαπωνία και την Αυστραλία με στόχο την ανάσχεση της κινεζικής επιρροής στον Ινδο-Ειρηνικό.

Αν το Νέο Δελχί ενισχύσει περαιτέρω τους δεσμούς του με τον Σι Τζινπίνγκ, προειδοποιεί ο Σάβιτ, η εξέλιξη αυτή θα μπορούσε να σηματοδοτήσει διεύρυνση της επιρροής της Κίνας εντός των BRICS—του μπλοκ που αποτελείται από Βραζιλία, Ρωσία, Ινδία, Κίνα και Νότια Αφρική.

Κινέζο-Ρωσικός Άξονας

Κατά τη διάρκεια ραδιοφωνικής του συνέντευξης με τον Σκοτ Τζένινγκς στις 2 Σεπτεμβρίου, ο Τραμπ υποβάθμισε τις ανησυχίες περί διαμόρφωσης άξονα Κίνας-Ρωσίας κατά των Ηνωμένων Πολιτειών. «Δεν ανησυχώ καθόλου», δήλωσε. «Διαθέτουμε την ισχυρότερη στρατιωτική δύναμη στον κόσμο μακράν και δεν θα τολμούσαν ποτέ να τη χρησιμοποιήσουν εναντίον μας—πιστέψτε με. Αυτό θα ήταν το χειρότερο που θα μπορούσαν να κάνουν».

Την ίδια μέρα, σε δηλώσεις του από το Οβάλ Γραφείο, εμφανίστηκε σίγουρος ότι σε τελική ανάλυση ο Σι θα εξαναγκαστεί να υποχωρήσει στις εμπορικές διαπραγματεύσεις. «Η Κίνα μας έχει πολύ μεγαλύτερη ανάγκη απ’ ό,τι εμείς αυτούς», τόνισε.

Λίγο αργότερα, κατηγόρησε δημοσίως τον Σι, μαζί με τον Βλαντιμίρ Πούτιν και τον Κιμ Γιονγκ Ουν, για συμπαιγνία κατά των Ηνωμένων Πολιτειών, καθώς οι τρεις ηγέτες συμμετείχαν σε στρατιωτική παρέλαση στο Πεκίνο για την επέτειο της κινεζικής νίκης επί της Ιαπωνίας στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.

«Παρακαλώ, δώστε τους θερμότερους χαιρετισμούς μου στον Βλαντιμίρ Πούτιν και τον Κιμ Γιονγκ Ουν, καθώς συνωμοτείτε εναντίον των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής», έγραψε ο Τραμπ σε μήνυμά του προς τον Σι στην Truth Social.

Όταν δημοσιογράφοι του ζήτησαν να διευκρινίσει, ο Τραμπ μείωσε τη σημασία της συνάντησης των τριών ηγετών, αφήνοντας πάντως ανοιχτό το ενδεχόμενο να επανεξετάσει τις σχέσεις τους με την Ουάσινγκτον το αμέσως προσεχές διάστημα.

«Κατάλαβα γιατί το έκαναν, ήλπιζαν να παρακολουθώ—και το έκανα», δήλωσε στις 3 Σεπτεμβρίου για τη στρατιωτική παρέλαση. «Η σχέση μου με όλους τους παραμένει πολύ καλή. Θα διαπιστώσουμε πόσο καλή είναι τις επόμενες μία-δύο εβδομάδες».

Τον τελευταίο καιρό, πριν την αλλαγή στο ύφος και στα μηνύματά του, ο Τραμπ επέμενε συχνά στην καλή του σχέση με τον Σι Τζινπίνγκ, διαμηνύοντας πως σκοπεύει να τον συναντήσει εντός του έτους, χωρίς να ασκεί ευθεία κριτική.

Όπως επισημαίνει ο Μάικλ Γουόλς, ανώτερος επιστημονικός συνεργάτης στο Foreign Policy Research Institute, ο Τραμπ έχει μια μακρά ιστορία δηλώσεων που αλληλοαναιρούνται, γεγονός που κάνει δύσκολη την ερμηνεία των πραγματικών του προθέσεων απέναντι στην Κίνα.

«Εν μέρει μπορεί να πρόκειται για τακτική του στις διαπραγματεύσεις», είπε στην Epoch Times, παρατηρώντας ότι οι εμπορικές συνομιλίες απαιτούσαν χαμηλούς τόνους, ενώ τώρα οι πρόσφατες δηλώσεις πιθανότατα αντανακλούν τις αληθινές του απόψεις για την Κίνα.

Στις 25 Αυγούστου, ο Τραμπ είχε δηλώσει, παρουσία του Νοτιοκορεάτη προέδρου Λι Τζε-μγιούνγκ, πως οι ΗΠΑ διατηρούν «πολύ καλύτερα χαρτιά» από την Κίνα, εκφράζοντας για ακόμη μία φορά τη δυσφορία του για τις εμπορικές διαπραγματεύσεις—ιδίως μετά την απόφαση του Πεκίνου να περιορίσει τις εξαγωγές σπάνιων γαιών ως μοχλό πίεσης. «Δεν θέλω να χρησιμοποιήσω αυτά τα χαρτιά», είπε. «Αν το έκανα, θα κατέστρεφα την Κίνα».

Τραμπ: Στήριξη των ΗΠΑ στην Πολωνία απέναντι στη ρωσική απειλή

Ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών, Ντόναλντ Τραμπ, υποδέχθηκε στις 3 Σεπτεμβρίου στον Λευκό Οίκο τον νεοεκλεγέντα πρόεδρο της Πολωνίας, Κάρολ Ναβρότσκι, στην πρώτη επίσημη επίσκεψή του στην Ουάσιγκτον μετά την ανάληψη των καθηκόντων του.

Ο Ναβρότσκι, συντηρητικός πολιτικός και στενός σύμμαχος του Τραμπ, επικράτησε στον δεύτερο γύρο των προεδρικών εκλογών τον Ιούνιο και ανέλαβε καθήκοντα τον Αύγουστο. Ο Αμερικανός πρόεδρος εξήρε τον Πολωνό ομόλογό του, σημειώνοντας ότι έχει αυξηθεί η δημοτικότητά του μετά την εκλογή του και ότι αποδίδει, όπως είπε, εξαιρετικά στο έργο του. Υπενθύμισε επίσης ότι τον είχε στηρίξει προεκλογικά, κάτι για το οποίο δήλωσε ιδιαίτερα ικανοποιημένος.

Από την πλευρά του, ο Ναβρότσκι υπογράμμισε ότι οι σχέσεις Ηνωμένων Πολιτειών-Πολωνίας βρίσκονται σε ιστορικά υψηλό επίπεδο, ενώ τόνισε πως ο ίδιος και ο Τραμπ μοιράζονται κοινές αξίες, οι οποίες – όπως εκτίμησε – βρίσκουν απήχηση και στην πολωνοαμερικανική κοινότητα. Οι δύο ηγέτες ανέφεραν ότι οι συνομιλίες τους επικεντρώθηκαν σε ζητήματα εμπορίου, ενέργειας και άμυνας.

Κατά τη συνάντηση, ο Τραμπ διαβεβαίωσε ότι οι αμερικανικές δυνάμεις θα παραμείνουν στην Πολωνία, παρά τη συζήτηση για ελάττωσή τους σε άλλες περιοχές, και άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο αποστολής επιπλέον στρατευμάτων εφόσον ζητηθεί. Επεσήμανε ότι οι ΗΠΑ θα βοηθήσουν την Πολωνία να προστατεύσει τον εαυτό της, σε μια περίοδο που η ρωσική απειλή προκαλεί έντονη ανησυχία.

Λίγο πριν από τη συνάντηση, τέσσερα F-35 και τέσσερα F-16 πραγματοποίησαν πτήση πάνω από την Ουάσιγκτον προς τιμήν του Πολωνού πιλότου F-16 που έχασε πρόσφατα τη ζωή του σε αεροπορικό δυστύχημα. Ο Ναβρότσκι δήλωσε ότι οι Πολωνοί είναι θετικά διακείμενοι προς την παρουσία των ξένων στρατευμάτων στη χώρα και ότι οι Αμερικανοί στρατιώτες έχουν γίνει, όπως είπε, κομμάτι της κοινωνίας τους.

Ο 42χρονος πρόεδρος, ιστορικός και πρώην πυγμάχος, εισήλθε πρόσφατα στην πολιτική. Ως υποψήφιος του δεξιού κόμματος Νόμος και Δικαιοσύνη (PiS), διεξήγαγε προεκλογική εκστρατεία εστιάζοντας στην πολωνική κυριαρχία και την επιφυλακτικότητα απέναντι στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Έχει ταχθεί υπέρ της ενίσχυσης της συμμαχίας με τις Ηνωμένες Πολιτείες, δηλώνοντας ότι αντλεί έμπνευση από το κίνημα του Τραμπ «Make America Great Again».

Πριν από τις εκλογές, ο Τραμπ είχε εκφράσει δημόσια τη στήριξή του στον Ναβρότσκι, προσκαλώντας τον στον Λευκό Οίκο τον Μάιο και δημοσιεύοντας σχετικές φωτογραφίες. Η κίνηση αυτή έδωσε καθοριστικό πλεονέκτημα σε μια αμφίρροπη αναμέτρηση, σύμφωνα με εκτιμήσεις. Ο Ναβρότσκι είχε δηλώσει τότε σε τηλεοπτικό δίκτυο ότι ερμήνευσε την ενθάρρυνση του Τραμπ ως ευχή αλλά και ένδειξη της προσοχής που δίνει η Ουάσιγκτον στις εξελίξεις στην Πολωνία.

Στις 6 Αυγούστου, ο Τραμπ είχε αποστείλει αμερικανική αντιπροσωπεία υπό την επικεφαλής της Υπηρεσίας Μικρών Επιχειρήσεων, Κέλλυ Λέφλερ, για να παραστεί στην ορκωμοσία του Ναβρότσκι στη Βαρσοβία.

Ο Πολωνός πρόεδρος ηγούνταν προηγουμένως του Ινστιτούτου Εθνικής Μνήμης, το οποίο διερευνά εγκλήματα που διαπράχθηκαν από τα ναζιστικά και κομμουνιστικά καθεστώτα, έχει ταχθεί υπέρ της αυστηρότερης φύλαξης των συνόρων και της αύξησης των αμυντικών δαπανών, ενώ αντιτίθεται στη φιλελευθεροποίηση, στη γενίκευση του δικαιώματος στην άμβλωση και στην επέκταση των δικαιωμάτων ΛΟΑΤΚΙ.

Η Πολωνία θεωρείται στρατηγικός εταίρος του ΝΑΤΟ, καθώς συνορεύει με την εμπόλεμη Ουκρανία. Σύμφωνα με τον Πωλ Τζόουνς, ερευνητή στο Κέντρο Ευρωπαϊκής Πολιτικής Ανάλυσης και πρώην Αμερικανό πρεσβευτή στην Πολωνία, η πρώτη επίσημη επίσκεψη του Ναβρότσκι στην Ουάσιγκτον μπορεί να έχει σημαντικά οφέλη και για την Ουκρανία, καθώς ο Πολωνός ηγέτης τηρεί σταθερά υποστηρικτική στάση απέναντι στη ρωσική επιθετικότητα.

Ο Τζόουνς εκτίμησε ότι η πολιτική και το υπόβαθρο του Ναβρότσκι τού επιτρέπουν να ασκεί επιρροή στον Τραμπ με τρόπο που δεν μπορούν να πετύχουν άλλοι Ευρωπαίοι ηγέτες, όπως ο Βρετανός πρωθυπουργός, ο Γερμανός καγκελάριος ή ο Γάλλος πρόεδρος. Σημείωσε επίσης ότι η επίσκεψη συμπίπτει με την επικείμενη δημοσιοποίηση της νέας Εθνικής Αμυντικής Στρατηγικής και της αναθεώρησης της αμερικανικής διάταξης δυνάμεων.

Σήμερα, περίπου 10.000 Αμερικανοί στρατιώτες σταθμεύουν στην Πολωνία, με την πολωνική ηγεσία να επιθυμεί τη διατήρηση του αριθμού αυτού.

Η Πολωνία διαθέτει το υψηλότερο ποσοστό αμυντικών δαπανών ως προς το ΑΕΠ ανάμεσα στα κράτη-μέλη του ΝΑΤΟ και τις τρίτες μεγαλύτερες ένοπλες δυνάμεις, με σχεδόν 210.000 προσωπικό. Ο Τραμπ επαίνεσε την πολωνική συνεισφορά, τονίζοντας ότι η χώρα ξεπερνά τις δεσμεύσεις της έναντι της Συμμαχίας. Υπενθύμισε μάλιστα ότι, έπειτα από δική του παρότρυνση, η Πολωνία αύξησε τη συμμετοχή της από το 2% στο 5% του ΑΕΠ.

Με τη συμβολή του Jacob Burg