ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΕΜΑΣ
Δευτέρα, 29 Ιούν, 2026
ΕΚΔΟΣΕΙΣ

ΣΤΑΘΗΣ ΒΕΡΓΗΣ

Εξελίξεις στην αναβάθμιση των F-16 Block 50 και την προμήθεια συστημάτων Sniper

Από

Η Πολεμική Αεροπορία  βρίσκεται σε κομβικό σημείο για την ενίσχυση των αεροπορικών της δυνατοτήτων με τον εκσυγχρονισμό των F-16 Block 50 και την προμήθεια προηγμένων συστημάτων στόχευσης. Η αντίστροφη μέτρηση για την πολυαναμενόμενη αναβάθμιση των τριάντα οκτώ μαχητικών αεροσκαφών F-16 Block 50 σε διαμόρφωση F-16 Viper έχει ξεκινήσει, μετά από εκτεταμένες διαπραγματεύσεις με την αμερικανική πλευρά.

Διαπραγματεύσεις και οικονομικά δεδομένα

Μετά από σκληρές διαπραγματεύσεις που διήρκεσαν σχεδόν δύο χρόνια, η Αθήνα έλαβε την τελική πρόταση για την αναβάθμιση των 38 F-16 Block 50 σε διαμόρφωση Viper με κόστος σημαντικά μειωμένο στα περίπου 1,1-1,2 δισ. ευρώ, έναντι της αρχικής εκτίμησης των 1,52 δισ. ευρώ. Η μείωση του κόστους επιτεύχθηκε χάρη στην προσωπική παρέμβαση του αρχηγού ΓΕΑ, αντιπτεράρχου Δημοσθένη Γρηγοριάδη, ο οποίος ανέλαβε τις διαπραγματεύσεις και πέτυχε επιπλέον μείωση κατά 100 εκατ. ευρώ μέσω της προβλεπόμενης πώλησης ραντάρ και απαρτίων από τα F-16 Block 52+.

Η επίσημη επίσκεψη του αντιπτεράρχου στις ΗΠΑ αποτέλεσε κομβική στιγμή, καθώς επιτάχυνε τις εξελίξεις και άνοιξε τον δρόμο για τη συμφωνία. Παρά το αρχικό «ταβάνι» του ενός δισεκατομμυρίου ευρώ που είχε θέσει η Πολεμική Αεροπορία, οι διαπραγματεύσεις κατέληξαν σε μια χρυσή τομή που φέρνει πιο κοντά την πολυπόθητη επιχειρησιακή ενοποίηση του στόλου των F-16.

Ο εκσυγχρονισμός των F-16 Block 50 σε F-16 Viper περιλαμβάνει εκτεταμένες αναβαθμίσεις που θα εξισώσουν τα 38 μαχητικά με τα 83 F-16V του στόλου της ΠΑ, με την κύρια διαφορά να εντοπίζεται στον κινητήρα. Στο κέντρο της αναβάθμισης βρίσκεται η εγκατάσταση του ραντάρ AESA APG-83 SABR της Northrop Grumman, το οποίο προσφέρει ανώτερες δυνατότητες εντοπισμού και παρακολούθησης στόχων σε μεγάλες αποστάσεις, ακόμη και σε περιβάλλοντα με έντονο ηλεκτρονικό πόλεμο.

Το ραντάρ AN/APG-83 SABR, τεχνολογίας AESA, προσφέρει δυνατότητα ταυτόχρονης εμπλοκής πολλαπλών στόχων στον αέρα, το έδαφος και τη θάλασσα, με αυξημένη προστασία από ηλεκτρονικά αντίμετρα. Το APG-83 μπορεί να ανιχνεύει στόχους χαμηλής υπογραφής (stealth), να διαχειρίζεται πολλούς ταυτόχρονα και να παρέχει ακριβή δεδομένα για εμπλοκές αέρος-αέρος και αέρος-εδάφους.

Τα αεροσκάφη θα εξοπλιστούν με Modular Mission Computer, νέα datalinks, προηγμένες κάσκες στόχευσης όπως το Sniper ATP, συστήματα αυτοπροστασίας και τη δυνατότητα μεταφοράς εξελιγμένων όπλων ακριβείας, όπως οι πύραυλοι AIM-120D και οι βόμβες JDAM.

Η αναβάθμιση των 38 Block 50 θα γίνει εξολοκλήρου από την Ελληνική Αεροπορική Βιομηχανία (ΕΑΒ), αξιοποιώντας την υπάρχουσα τεχνογνωσία της εταιρείας που ήδη εκτελεί την αναβάθμιση των F-16 Block 52+/52Adv. Το πρόγραμμα έχει τέτοια έκταση που θα μπορεί να διεκδικήσει και αντίστοιχα έργα από το εξωτερικό, ενισχύοντας την εγχώρια αμυντική βιομηχανία.

Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, η αναβάθμιση πρόκειται να ξεκινήσει από τα μέσα του 2028, μόλις ολοκληρωθεί το πρόγραμμα των 83 F-16 Block 52+ που βρίσκεται σε εξέλιξη. Τον Σεπτέμβριο του 2025, μετά το πράσινο φως της πολιτικής ηγεσίας, προβλέπεται να εκκινήσουν οι διαδικασίες για το αίτημα (Letter of Request – LOR) που θα στείλει η Αθήνα στην Ουάσιγκτον.

Τα F-16 Block 50 αποτελούν τον κορμό δύο Μοιρών με έδρα τη Νέα Αγχίαλο: της 341 Μοίρας «Βέλος» και της 347 Μοίρας «Περσέας». Ο εκσυγχρονισμός τους συνιστά στρατηγική επιλογή, οδηγώντας στην πλήρη ομοιογενοποίηση του στόλου, με 121 F-16 Viper συνολικά, μόλις ολοκληρωθεί και το πρόγραμμα των 83 Block 52+. Η ενοποίηση των αισθητήρων, των οπλικών συστημάτων και των επιχειρησιακών δυνατοτήτων φέρνει την ΠΑ σε πλήρη ευθυγράμμιση με τα πρότυπα του ΝΑΤΟ.

Στόχος είναι η συγκρότηση ενός σύγχρονου, απόλυτα δικτυοκεντρικού στόλου περίπου 200 μαχητικών αεροσκαφών 4,5 και 5ης γενιάς, που θα αποτελέσει την αιχμή της αεροπορικής ισχύος της Ελλάδας τις επόμενες δεκαετίες.

Ατρακτίδια στόχευσης Sniper ATP

Παράλληλα με την αναβάθμιση των F-16 Block 50, η Πολεμική Αεροπορία εξετάζει την προμήθεια προηγμένων ατρακτιδίων στόχευσης Sniper Advanced Targeting Pod (ATP). Η Lockheed Martin παρουσίασε τις δυνατότητες των ατρακτιδίων Sniper ATP και Legion σε στελέχη του ΓΕΑ, επισημαίνοντας την ανάγκη εκσυγχρονισμού των συστημάτων στόχευσης.

Το Sniper ATP διαθέτει δυνατότητα εντοπισμού, αναγνώρισης, αυτόματης ιχνήλασης και κατάδειξης στόχων σε μεγάλες αποστάσεις. Μπορεί να υποστηρίξει την καθοδήγηση όλων των πυρομαχικών καθοδήγησης λέιζερ και GPS δυτικής προέλευσης κατά στατικών ή κινούμενων στόχων. Το σύστημα προσφέρει εικόνα υψηλής ευκρίνειας, ημέρα και νύχτα, σε μεγάλες αποστάσεις, ενώ διαθέτει αισθητήρες FLIR υψηλής ευκρίνειας, δυνατότητα zoom και συνδεσιμότητα με τακτικά δεδομένα μάχης.

Η προμήθεια Sniper ATP θεωρείται στρατηγική ανάγκη καθώς προσφέρει πραγματικό πλεονέκτημα στον αεροπορικό πόλεμο, ενισχύοντας την ακρίβεια και την αυτονομία δράσης των πιλότων. Το σύστημα είναι συμβατό με όλα τα ελληνικά F-16 Block 50/52+/52 Adv και μπορεί να ενσωματωθεί άμεσα, αναβαθμίζοντας ριζικά τις δυνατότητές τους.

Ιδιαίτερη σημασία έχει η δυνατότητα συνεργασίας των αναβαθμισμένων F-16 Viper με τα άλλα σύγχρονα συστήματα της Πολεμικής Αεροπορίας. Τα F-16 Viper, χάρη στα σύγχρονα συστήματα που διαθέτουν, θα συνεργάζονται άψογα στον αέρα με τα Rafale ανταλλάσσοντας πληροφορίες για την τακτική εικόνα σε πραγματικό χρόνο. Για πρώτη φορά, η Πολεμική Αεροπορία θα συνδυάζει τρία διαφορετικά μαχητικά με ραντάρ AESA: τα F-35 με το AN/APG-81, τα Rafale με το RBE2-AA και τα Viper με το AN/APG-83.

Η πλήρη διασύνδεση μέσω Link 16 με τις φρεγάτες FDI και το Erieye καθιστά κάθε μαχητικό κόμβο του δικτυοκεντρικού ιστού, δημιουργώντας ένα AESA combo που δεν διαθέτει καμία χώρα στη περιοχή. Οι φρεγάτες FDI με το πανίσχυρο AESA ραντάρ SEA FIRE μπορούν να παρακολουθούν πάνω από 800 στόχους ταυτόχρονα σε αέρα, θάλασσα και επιφάνεια, με εμβέλεια 500 χιλιομέτρων.

Γεωστρατηγικό πλαίσιο

Η ραγδαία αναβάθμιση της τουρκικής Αεροπορίας, με την αγορά 40 νέων F-16 Block 70 Viper και την επικείμενη αναβάθμιση 80 παλαιότερων F-16 σε παρόμοιο επίπεδο, έχει φέρει νέα δεδομένα στην ισορροπία δυνάμεων στον αέρα. Παράλληλα, η Άγκυρα πιέζει για Eurofighter 4,5ης γενιάς, ενώ αναπτύσσει ενεργά το νέο μαχητικό KAAN. Το τουρκικό πακέτο περιλαμβάνει και 16 Sniper ATP, τα οποία ενισχύουν τις δυνατότητες στόχευσης με τεχνολογία αιχμής.

Σε αυτό το περιβάλλον, η Πολεμική Αεροπορία δεν μπορεί να μείνει στάσιμη. Η τεχνολογία των ελληνικών ατρακτιδίων στόχευσης έχει ξεπεραστεί και η επιχειρησιακή απαίτηση της ΠΑ επιβάλλει όχι μόνο την ανανέωση των παλιών LANTIRN, αλλά και την πλήρη μετάβαση σε νέα γενιά ατρακτιδίων όπως το Sniper ATP.

Επιχειρησιακές δυνατότητες

Τα αναβαθμισμένα F-16 Viper διαθέτουν νέο ηλεκτρονικό εξοπλισμό που επιτρέπει προηγμένη διαχείριση αποστολών και διαλειτουργικότητα με άλλα αεροσκάφη και συστήματα αεράμυνας. Το κόκπιτ έχει εκσυγχρονιστεί με μεγάλες ψηφιακές οθόνες, βελτιώνοντας την εικόνα μάχης και μειώνοντας τον φόρτο του πιλότου.

Η αναβάθμιση περιλαμβάνει προηγμένα όπλα αέρος-αέρος όπως οι πύραυλοι AIM-120D AMRAAM και αέρος-εδάφους όπως οι JDAM και οι JSOW, δίνοντας στο Viper την ικανότητα να πλήξει στόχους σε μεγάλη απόσταση με ακρίβεια. Παράλληλα, ενσωματώνει νέο σύστημα αυτοπροστασίας με αισθητήρες και αντίμετρα που αυξάνουν την επιβιωσιμότητα σε περιβάλλον υψηλής απειλής.

Η ολοκλήρωση αυτού του φιλόδοξου προγράμματος εκσυγχρονισμού θα καταστήσει την Πολεμική Αεροπορία μία από τις πιο ικανές αεροπορικές δυνάμεις στην περιοχή, με στόλο 121 F-16 Viper που θα συμπληρώνεται από τα Rafale και μελλοντικά τα F-35, δημιουργώντας μια τριπλή δύναμη που θα μπορεί να καλύπτει όλο το φάσμα επιχειρήσεων.

 

Η Ελλάδα πρωτοπορεί στην προστασία των ανηλίκων από τα social media

Από

Στην πρώτη γραμμή της παγκόσμιας προσπάθειας για την προστασία των ανηλίκων από τους κινδύνους των κοινωνικών δικτύων, βρίσκεται η Ελλάδα ως η πρώτη ευρωπαϊκή χώρα που αναμένεται να εφαρμόσει συστηματικούς περιορισμούς στη χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης  (social media) σε παιδιά κάτω των 15 ετών.

Σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, το νέο σύστημα πρόκειται να τεθεί σε πλήρη λειτουργία μέχρι το τέλος Οκτωβρίου 2025, εισάγοντας αυτόματους αποκλεισμούς για παιδιά κάτω των 15 ετών από πλατφόρμες όπως τα Facebook, TikTok, Instagram και X. Παράλληλα, άτομα κάτω των 18 ετών θα αποκλείονται αυτόματα από ιστοσελίδες online στοιχημάτων και πώλησης καπνικών προϊόντων.

Κλειδί του συστήματος είναι η εφαρμογή Kids Wallet, η οποία ελέγχει την πρόσβαση σε επίπεδο συσκευής – δηλαδή μέσω  κινητών, tablet και άλλων συσκευών που χειρίζονται οι ανήλικοι – αντί να βασίζεται στις ίδιες τις πλατφόρμες.

Το Kids Wallet, που ήδη κυκλοφορεί σε πιλοτική μορφή από τον Μάιο 2025, προσφέρει τρεις βασικές λειτουργίες:

  • Γονική παρακολούθηση.Οι γονείς μπορούν να ρυθμίσουν σε ποιες εφαρμογές και ιστοσελίδες έχουν πρόσβαση τα παιδιά τους, καθώς και να θέσουν χρονικά όρια.
  • Επαλήθευση ηλικίας. Το σύστημα επαληθεύει την ηλικία των ανήλικων χρηστών μέσω του ψηφιακού μητρώου της χώρας.
  • Ψηφιακή Ταυτότητα. Λειτουργεί ως ψηφιακό πορτοφόλι που αποθηκεύει την ψηφιακή ταυτότητα του παιδιού
  • Η χρήση της εφαρμογής παραμένει προαιρετική, αλλά παρέχει στους γονείς ένα ισχυρό εργαλείο ελέγχου χωρίς παραβίαση της ιδιωτικότητας των παιδιών – δεν επιτρέπει την ανάγνωση προσωπικών μηνυμάτων.

Τα δεδομένα που οδήγησαν στη λήψη αυτών των μέτρων είναι εντυπωσιακά. Το 96% των εφήβων 13-17 ετών στην Ελλάδα χρησιμοποιούν μέσα κοινωνικής δικτύωσης, με περισσότερους από το 1/3 να δηλώνουν ότι είναι online σχεδόν συνεχώς. Οι έφηβοι περνούν σχεδόν 6,5 ώρες ημερησίως μπροστά σε οθόνες, 6 στους 10 εφήβους είναι εθισμένοι στο διαδίκτυο και τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ενώ 2 στους 10 απομονώνονται από την πραγματική ζωή.

Μια πρόσφατη μελέτη έδειξε ότι 1 στους 7 εφήβους (13%) στην Ελλάδα είναι εθισμένος στα social media, με τα κορίτσια να παρουσιάζουν υψηλότερα ποσοστά εθισμού (16%) σε σχέση με τα αγόρια (9%). Η ερευνητική κοινότητα έχει εντοπίσει σημαντικές επιπτώσεις στην ψυχική υγεία των νέων από την υπερβολική χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, συσχέτιση μεταξύ εθισμού στα μκδ, άγχους και κατάθλιψης, αύξηση των προβλημάτων ψυχικής υγείας σε 1 στους 4 νέους 15-19 ετών στην Ελλάδαν και διαταραχές ύπνου και αυξημένη υπνηλία στο σχολείο λόγω του εθισμού.

Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης τόνισε: «Διεξάγουμε το μεγαλύτερο ανεξέλεγκτο πείραμα που έγινε ποτέ στο μυαλό των παιδιών μας. Δεν γνωρίζουμε ποιες θα είναι οι συνέπειες, αλλά είμαστε σχεδόν βέβαιοι ότι δεν θα είναι θετικές».

Η ελληνική πρωτοβουλία δεν είναι μεμονωμένη. Η Ελλάδα συνεργάζεται στενά με Γαλλία, Ισπανία, Ιρλανδία και Κύπρο για την προώθηση μιας «ψηφιακής ενηλικίωσης» στα 15 έτη σε όλη την ΕΕ.

Ήδη δεκατρία κράτη-μέλη της ΕΕ έχουν συμφωνήσει με την ελληνική πρόταση, ενώ αναμένεται να υιοθετηθεί σε επίπεδο ΕΕ μέχρι το τέλος του 2026.

Η Αυστραλία, που πρωτοστάτησε με την απαγόρευση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης για παιδιά κάτω των 16 ετών, λειτουργεί ως πρότυπο για την ελληνική πρωτοβουλία.

Το ελληνικό σύστημα διαφοροποιείται από το αυστραλιανό μοντέλο στο ότι δεν βασίζεται σε απαγορεύσεις από τις ίδιες τις πλατφόρμες, αλλά ελέγχει την πρόσβαση στο επίπεδο της συσκευής. Αυτό σημαίνει ότι ακόμη και η περιήγηση χωρίς σύνδεση (ως «εξωτερικός επισκέπτης») θα αποκλείεται για τους ανηλίκους.

Η κυβέρνηση έχει πραγματοποιήσει εκτεταμένες συζητήσεις με εταιρείες social media και τεχνολογικούς κολοσσούς όπως η Google για την τεχνική υλοποίηση του σχεδίου. Ο τελικός έλεγχος θα γίνεται σε δύο επίπεδα: πρώτα από τη συσκευή του ανηλίκου και στη συνέχεια από τις ίδιες τις πλατφόρμες.

Στρατηγική συνεργασία Ελλάδας-Γαλλίας και οι απαιτήσεις των Ευρωπαίων επενδυτών για θεσμική διαμόρφωση

Από

Η ενεργειακή συνεργασία Ελλάδας και Γαλλίας επεκτείνεται πέρα από τον τομέα της άμυνας, με έμφαση πλέον στην ανάπτυξη επενδύσεων στον ενεργειακό κλάδο. Την ίδια στιγμή, οι Ευρωπαίοι επενδυτές ζητούν σαφές και αποτελεσματικό θεσμικό πλαίσιο στην Ελλάδα, ώστε να επιταχυνθεί η υλοποίηση έργων ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και να υποστηριχθούν οι στόχοι του REPowerEU. Η Ελλάδα αναδεικνύεται ως σημαντικός ενεργειακός κόμβος στη Νοτιοανατολική Ευρώπη, γεγονός που συνοδεύεται από την ανάγκη άμεσων θεσμικών παρεμβάσεων.

Η επέκταση της ελληνογαλλικής στρατηγικής συμμαχίας στην ενέργεια

Η Συμφωνία Στρατηγικής Σχέσης Ελλάδας-Γαλλίας, που υπεγράφη τον Σεπτέμβριο του 2021 με αντικείμενο την άμυνα και την ασφάλεια, επεκτείνεται πλέον και στον ενεργειακό τομέα. Όπως τόνισε ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, στο 1ο Συνέδριο Ενέργειας του Ελληνογαλλικού Εμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου, «η ιστορική αυτή συμμαχία αποκτά ενεργειακή διάσταση, ενισχύοντας τη θέση της Ελλάδας ως περιφερειακού κόμβου πράσινης ενέργειας και επενδύσεων».

Η ενίσχυση αυτής της συνεργασίας έρχεται σε κρίσιμη στιγμή, καθώς η ενέργεια έχει μετατραπεί σε εργαλείο οικονομικής ανάπτυξης, γεωπολιτικής επιρροής και εθνικής ασφάλειας. 

Οι γαλλικές εταιρείες έχουν ήδη σημαντική παρουσία στην ελληνική ενεργειακή αγορά, με συνολικές επενδύσεις που ξεπερνούν τα 2,5 δισεκατομμύρια ευρώ. Η Engie, η EDF, η TotalEnergies, η Akuo Energy και άλλες γαλλικές εταιρείες έχουν αναλάβει έργα συνολικού ενδεικτικού κόστους άνω των 3,8 δισεκατομμυρίων ευρώ και ισχύος σχεδόν 6 MW, που αφορούν κυρίως αιολικά και φωτοβολταϊκά πάρκα.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η Engie, η οποία εισήλθε το 2009 με ποσοστό 25% στη μετοχική σύνθεση του Ομίλου «Ήρων», ενώ διατηρεί θυγατρική στην Ελλάδα από το 2000, την Engie Hellas. Η Akuo SA ενίσχυσε την παρουσία της με δύο μεγάλα έργα ΑΠΕ συνολικής ισχύος 400 MW στη Θεσσαλία, ενώ η TotalEnergies μέσω της θυγατρικής Total Eren λειτουργεί ηλιακά και αιολικά πάρκα.

Οι απαιτήσεις των Ευρωπαίων επενδυτών για θεσμική διαμόρφωση

Παράλληλα με την ενίσχυση της ελληνογαλλικής συνεργασίας, οι Ευρωπαίοι επενδυτές εντείνουν τις πιέσεις για θεσμικές μεταρρυθμίσεις που θα επιτρέψουν την ταχύτερη υλοποίηση ενεργειακών έργων. Αυτές οι απαιτήσεις εντάσσονται στο ευρύτερο πλαίσιο του REPowerEU, της ευρωπαϊκής στρατηγικής για ενεργειακή ανεξαρτησία από τη Ρωσία.

Το σχέδιο REPowerEU, που δρομολογήθηκε τον Μάιο του 2022, επιτρέπει στην ΕΕ να εξοικονομεί ενέργεια, να διαφοροποιεί τον ενεργειακό εφοδιασμό της και να παράγει καθαρή ενέργεια. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει κινητοποιήσει σχεδόν 300 δισεκατομμύρια ευρώ για τη χρηματοδότηση του σχεδίου, με την Ελλάδα να λαμβάνει 768 εκατομμύρια ευρώ ως REPowerEU grant και επιπλέον 25,6 εκατομμύρια ευρώ από το Brexit Adjustment Reserve.

Το ελληνικό σχέδιο περιλαμβάνει επτά μεταρρυθμίσεις και τέσσερις επενδύσεις για τη μείωση της εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα. Οι μεταρρυθμίσεις αποσκοπούν στη διευκόλυνση της παραγωγής ανανεώσιμου υδρογόνου και βιο-μεθανίου, στη βελτιστοποίηση της χρήσης γης και θάλασσας για την ανάπτυξη ΑΠΕ, και στην προώθηση της ενεργειακής κοινοποίησης και των ενεργειακών κοινοτήτων.

Σύμφωνα με εκτιμήσεις της Εθνικής Τράπεζας, επενδύσεις ύψους τουλάχιστον 30 δισεκατομμυρίων ευρώ θα απαιτηθούν έως το 2030 για την κάλυψη των αναγκών αποκλειστικά για την ανάπτυξη νέων παραγωγικών μονάδων ενέργειας. Όπως τόνισε ο διευθύνων σύμβουλος της ΕτΕ, Παύλος Μυλωνάς, «η πρόκληση δεν είναι μόνο τεχνική ή περιβαλλοντική, αλλά πρωτίστως οικονομική και θεσμική».

Αυτό το φιλόδοξο εγχείρημα προϋποθέτει ευρεία κινητοποίηση δημόσιων και ιδιωτικών πόρων, ξεκάθαρο ρυθμιστικό πλαίσιο και έργα που είναι τραπεζικά βιώσιμα. Ως βασικός χρηματοδότης του ενεργειακού τομέα στην Ελλάδα, η ΕτΕ αναλαμβάνει ρίσκο, αλλά όχι απεριόριστο, όπως επεσήμανε ο κος Μυλωνάς.

Οι Ευρωπαίοι επενδυτές αντιμετωπίζουν σημαντικές προκλήσεις στην ελληνική αγορά, που απαιτούν άμεσες θεσμικές παρεμβάσεις. Η Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας (ΡΑΕ) έχει αναπτύξει μεθοδολογίες αξιολόγησης επενδύσεων σε ηλεκτρικές και αεριοδικτυακές υποδομές, αλλά παραμένουν σημαντικά κενά.

Ένα από τα κρίσιμα θέματα είναι το θεσμικό πλαίσιο για τις ενεργειακές κοινότητες. Ο νόμος 4513/2018 εισήγαγε τις Ενεργειακές Κοινότητες (ΕΚΟΙΝ) ως σημαντικό εργαλείο για την επίτευξη της δίκαιης ενεργειακής μετάβασης. Ωστόσο, πρόσφατες εξελίξεις στο πλαίσιο των ενεργειακών κοινοτήτων «απειλούν την ύπαρξη και ανάπτυξή τους και, κατά συνέπεια, τη συμμετοχή των πολιτών στην ενεργειακή μετάβαση».

Ο νόμος 5037/2023 παρέχει το θεσμικό πλαίσιο για τις Κοινότητες Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (REC) και τις Ενεργειακές Κοινότητες Πολιτών (CEC), αλλά η εφαρμογή του αντιμετωπίζει εμπόδια που «δεν συνάδουν ούτε με το Ελληνικό Εθνικό Σχέδιο για την Ενέργεια και το Κλίμα ούτε με την ευρωπαϊκή νομοθεσία».

Σημαντική εξέλιξη αποτελεί η έκδοση της Υπουργικής Απόφασης για το Merchant BESS Priority Regime, που καθιστά διαθέσιμα 4,7 GW χωρητικότητας merchant BESS υπό ένα καθεστώς προτεραιότητας. Αυτή η απόφαση σηματοδοτεί μια θεμελιώδη μετατόπιση στις επενδυτικές προτεραιότητες προς τα συστήματα αποθήκευσης που λειτουργούν αποκλειστικά με έσοδα από την αγορά.

Η Εθνική Τράπεζα, ως βασικός χρηματοδότης της ενεργειακής αγοράς, έχει προσδιορίσει πέντε άξονες παρεμβάσεων:

Πρώτον, η αναβάθμιση του δικτύου και ενίσχυση της διασυνδεσιμότητας. Η χώρα εξάγει μόλις το 5% της παραγόμενης ενέργειας, ενώ στόχος είναι το 15%, ενώ το εσωτερικό δίκτυο παραμένει κατακερματισμένο.

Δεύτερον, η αύξηση της ζήτησης ηλεκτρικής ενέργειας μέσω εξηλεκτρισμού, καθώς η ζήτηση παραμένει κάτω από τους εθνικούς στόχους.

Τρίτον, η στήριξη της αποθήκευσης ενέργειας με σταθερές πληρωμές διαθεσιμότητας, αφού ο τρέχων μηχανισμός καλύπτει μόλις 0,8 GW όταν οι εκτιμώμενες ανάγκες ανέρχονται σε τουλάχιστον 8 GW έως το 2030.

Τέταρτον, ο εκσυγχρονισμός του βραχυπρόθεσμου σχεδιασμού και των υποδομών μέτρησης μέσω προηγμένων μοντέλων πρόβλεψης και ευρείας χρήσης «έξυπνων μετρητών».

Πέμπτον, η επαναφορά μηχανισμών σταθεροποίησης εσόδων μέσω Συμβάσεων Διαφοράς (CfDs), που μπορούν να προσφέρουν προβλεψιμότητα χωρίς να μεταφέρουν υπερβολικό κόστος στον καταναλωτή.

Διεθνείς συνεργασίες και γεωπολιτικές διαστάσεις

Η ενεργειακή στρατηγική της Ελλάδας εντάσσεται σε ένα ευρύτερο δίκτυο διεθνών συνεργασιών. Η συμμαχία Chevron-HELLENiQ Energy για έρευνα υδρογονανθράκων στα θαλάσσια οικόπεδα της Κρήτης και νότια της Πελοποννήσου ενισχύει τη γεωπολιτική θέση της Ελλάδας στην Ανατολική Μεσόγειο. Παράλληλα, το έργο διασύνδεσης GREGY με την Αίγυπτο θα επιτρέψει τη μεταφορά 3.000 MW καθαρής ενέργειας στην Ευρώπη.

Σημαντική είναι και η παρουσία άλλων ευρωπαϊκών επενδυτών, όπως της ισπανικής Iberdrola, η οποία πρόσφατα εξασφάλισε χρηματοδότηση 25,9 εκατομμυρίων ευρώ από την ΕΤΕπ για την ανάπτυξη του αιολικού πάρκου Gatza. Με την ολοκλήρωση αυτού του έργου, η Iberdrola θα έχει συνολική εγκατεστημένη ισχύ 443,5 MW στην Ελλάδα.

Παρά την πρόοδο, παραμένουν σημαντικές προκλήσεις. Η Ελλάδα έχει σημειώσει εντυπωσιακή πρόοδο στην ενσωμάτωση των ΑΠΕ, καλύπτοντας το 55% των αναγκών σε ηλεκτρισμό μέσω πράσινων πηγών και στοχεύοντας το 80% ως το 2030. Ωστόσο, τα επιτεύγματα αυτά συνοδεύονται από σοβαρές προκλήσεις που απειλούν τη βιωσιμότητα του εγχειρήματος.

Η αδράνεια στην υλοποίηση του σχεδίου για τα υπεράκτια αιολικά πάρκα προκαλεί δυσαρέσκεια στους επενδυτές. Αρκετοί διεθνείς «παίκτες» που είχαν αρχικά εκδηλώσει πρόθεση να επενδύσουν φαίνεται να αποσύρονται διακριτικά, μεταξύ των οποίων η δανέζικη Copenhagen Infrastructure Partners (CIP), η ισπανική BlueFloat και η κοινοπραξία Engie-EDPR.

Η μάχη των Γαυγαμήλων: Η μάχη που καθόρισε το μέλλον της περσικής αυτοκρατορίας

Από

Την 1η Οκτωβρίου του 331 π.Χ., σε μια απέραντη πεδιάδα ανάμεσα στις πόλεις της Μοσούλης και του Αρμπίλ στο σημερινό βόρειο Ιράκ, συγκρούστηκαν οι δύο μεγαλύτερες δυνάμεις της εποχής: οι στρατιές του Μακεδόνα βασιλιά Αλεξάνδρου και της Περσικής Αυτοκρατορίας υπό τον Δαρείο Γ΄. Η μοίρα του περσικού κράτους και η περσική κυριαρχία στην Ανατολή κρέμονταν από το αποτέλεσμα αυτής της εκστρατείας.

Ο περσικός στρατός, όπως περιγράφεται στις αρχαίες πηγές, αριθμούσε πάνω από ένα εκατομμύριο πεζούς, 40.000 ιππείς, δεκάδες χιλιάδες δρεπανηφόρα άρματα και περίπου 50 πολεμικούς ελέφαντες. Σε αυτήν τη συντριπτική υπεροχή σε ανθρώπινο δυναμικό, ο Αλέξανδρος είχε να αντιτάξει περίπου 40.000 οπλίτες και 7.000 ιππείς, με πυρήνα τις διακεκριμένες φάλαγγες των Μακεδόνων και το ιππικό των εταίρων του. Ο εξοπλισμός των Μακεδόνων ήταν ανώτερος σε ποιότητα και η πειθαρχία τους αξεπέραστη, ενώ ο ίδιος ο Αλέξανδρος, πάντα ετοιμοπόλεμος και θαρραλέος, ηγήθηκε προσωπικά της δεξιάς πτέρυγας.

Η μάχη ξεκίνησε με την παραδοσιακή παράταξη: ο περσικός κεντρικός σχηματισμός αποτελούνταν από τους επίλεκτους πεζούς, οι πτέρυγες καλύπτονταν από ιππικό και άρματα. Ο Αλέξανδρος σχημάτισε την τάξη του σε σφήνα, ώστε να είναι σε θέση να εκμεταλλευτεί την ευελιξία του ελιγμού. Μετά από μια πρόφαση επιθετικής κίνησης της δεξιάς πτέρυγας, τράβηξε προς τα μέσα τις περσικές δυνάμεις, δημιουργώντας ρήγμα στην ευάλωτη αριστερή πτέρυγα του Δαρείου. Σε εκείνο το σημείο, η φάλαγγα εισχώρησε με ασυγκράτητη ορμή, ενώ ταυτόχρονα οι εταίροι ιππείς κυκλώσανε περιστατικά την περσική διάταξη. Η ψυχολογική πίεση, ενισχυμένη από την απροθυμία των Περσών να αντιμετωπίσουν πρόσωπο με πρόσωπο τους Μακεδόνες οπλίτες, οδήγησε σε κατάρρευση της συνοχής του περσικού στρατού. Ο Δαρείος, βλέποντας την υπεροχή του να καταρρέει, εγκατέλειψε το πεδίο της μάχης χωρίς να ολοκληρώσει την αναμέτρηση και τράπηκε σε φυγή.

Το θέαμα των χιλιάδων νεκρών και τραυματισμένων περσικών στρατιωτών και η απώλεια του άρματος του Δαρείου συντάραξαν τις ψυχές των αντιπάλων. Αντίθετα, οι απώλειες των Μακεδόνων ήταν ελάχιστες, αποδεικνύοντας το υπέρτερο σχέδιο και την πειθαρχία τους. Μετά τη μάχη, ο Αλέξανδρος βρήκε στα κιτρινισμένα σπαθιά και στις σάπιες περσικές στολές πλούτο ανεκτίμητο: δεκάδες τάλαντα χρυσού και πολύτιμα αντικείμενα, που συνέβαλαν στη διεύρυνση της επιρροής του στη Μεσόγειο και την Ανατολή.

Μέσα σε λίγες ημέρες έφτασε στο θρυλικό παλάτι της Βαβυλώνας, όπου τιμήθηκε ως «Μεγάλος Βασιλεύς» και εδραίωσε τη θέση του ως κυρίαρχος της περσικής αυτοκρατορίας. Η νίκη του στη Μάχη των Γαυγαμήλων δεν ήταν μια απλή νίκη σε πεδίο μάχης, αλλά σηματοδότησε τη ρήξη με το παλιό, πλούσιο αλλά αδύναμο πολιτισμικό και πολιτικό σύστημα των Περσών και άνοιξε το δρόμο στη διάχυση του ελληνισμού έως τα πέρατα της Ασίας. Η ενσωμάτωση των ελληνικών ιδεών, τεχνών και διοίκησης σε περιοχές όπως η Περσία, η Βαβυλωνία και η Αίγυπτος δημιούργησε έναν νέο κόσμο – μια εποχή της οποίας η ελληνική γλώσσα έγινε πυλώνας και γέφυρα επικοινωνίας μεταξύ των ετερόκλητων πολιτισμών.

Η Λάουρα Κοβέσι στην Αθήνα για τις μεγάλες έρευνες της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας

Από

Η επικεφαλής της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας, Λάουρα Κοβέσι, πραγματοποιεί αυτές τις ημέρες επίσημη επίσκεψη στην Αθήνα, φέρνοντας στο προσκήνιο τρεις μεγάλες υποθέσεις που απασχολούν έντονα τη δημόσια συζήτηση: το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ, την τραγωδία των Τεμπών και την επιχείρηση «Καλυψώ». Η έλευσή της θεωρείται καθοριστική για την πορεία των ερευνών και τη διαφάνεια στη διαχείριση ευρωπαϊκών κονδυλίων.

Η Ευρωπαία εισαγγελέας έχει προγραμματίσει εκτενείς επαφές με τους βασικούς φορείς της ελληνικής δικαιοσύνης και της κυβέρνησης. Συγκεκριμένα, θα συναντηθεί με τον υπουργό Δικαιοσύνης Γιώργο Φλωρίδη, τον υπουργό Οικονομικών Κυριάκο Πιερρακάκη, τον υπουργό Προστασίας του Πολίτη Μιχάλη Χρυσοχοΐδη και τον Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου. Επιπλέον, στην ατζέντα περιλαμβάνονται επαφές με τον αρχηγό της Ελληνικής Αστυνομίας και στελέχη των τελωνείων.

Η κορύφωση της επίσκεψης θα είναι η συνέντευξη Τύπου την Πέμπτη στις 10:00 το πρωί, όπου η Κοβέσι αναμένεται να απαντήσει σε ερωτήσεις δημοσιογράφων για τις εκκρεμείς έρευνες.

Στο επίκεντρο των συζητήσεων βρίσκονται τρεις μεγάλες υποθέσεις που έχουν προκαλέσει πολιτική αναταραχή:

Το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ αποτελεί τη μεγαλύτερη υπόθεση απάτης με ευρωπαϊκές αγροτικές επιδοτήσεις στην Ελλάδα, με ζημιά που εκτιμάται σε εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ. Η έρευνα της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας έχει αποκαλύψει εκτεταμένη διαφθορά με πλαστά βοσκοτόπια, ψευδή ΑΦΜ και πολιτικές παρεμβάσεις. Η τραγωδία των Τεμπών και η σύμβαση 717 για τη σηματοδότηση και τηλεδιοίκηση του σιδηροδρόμου βρίσκονται επίσης υπό το μικροσκόπιο της EPPO. Η Κοβέσι έχει δηλώσει ότι αν η σύμβαση είχε υλοποιηθεί εντός των χρονοδιαγραμμάτων, η τραγωδία θα μπορούσε να είχε αποφευχθεί. Παράλληλα, έχει καταγγείλει εμπόδια από την ελληνική κυβέρνηση κατά τη διεξαγωγή της έρευνας. Η επιχείρηση «Καλυψώ» αφορά μεγάλη τελωνειακή υπόθεση απάτης με πανευρωπαϊκές διαστάσεις, που εμπλέκει κύκλωμα λαθρεμπορίου κινεζικών προϊόντων εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ, τα οποία μέσω Πειραιά διοχετεύονταν στην Ευρώπη.

Θεσμικά ζητήματα στο τραπέζι

Πέρα από τις συγκεκριμένες υποθέσεις, η Κοβέσι θα θέσει σημαντικά θεσμικά ζητήματα. Ένα από αυτά είναι η ενίσχυση του ελληνικού κλιμακίου της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας με περισσότερους ευρωεισαγγελείς, καθώς ο όγκος των ερευνών είναι τεράστιος – ογδόντα τέσσερις ενεργές έρευνες με εκτιμώμενη ζημιά 1,71 δισεκατομμυρίων ευρώ.

Επίσης, θα συζητηθεί το ζήτημα της ανανέωσης της θητείας των Ελλήνων ευρωεισαγγελέων που υπηρετούν στο εθνικό κλιμάκιο, καθώς σύντομα λήγει η θητεία στελεχών όπως της Πόπης Παπανδρέου. Θα εξεταστεί επίσης η εφαρμογή νέας οδηγίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης που προβλέπει ποινικές κυρώσεις για όσους παραβιάζουν την επιβολή κυρώσεων εκ μέρους της ΕΕ.

Η Λάουρα Κοβέσι, πρώην επικεφαλής της υπηρεσίας κατά της διαφθοράς στη Ρουμανία, έγινε η πρώτη εισαγγελέας της Ευρωπαϊκής Ένωσης με εντολή την πάταξη της διαφθοράς. Έχει ηγηθεί ερευνών σε όλη την ΕΕ και είναι γνωστή για την αδιάλλακτη στάση της κατά της διαφθοράς. Χαρακτηρίζεται ως ο «σκληρότερος κυνηγός» της διαφθοράς στην Ευρώπη και έχει διαδραματίσει κεντρικό ρόλο σε μεγάλες υποθέσεις.

Η παρουσία της Κοβέσι έχει προκαλέσει «συναγερμό» στην κυβέρνηση, αφού δεν είναι γνωστά τα επόμενα βήματά της. Οι δύο πρώτες υποθέσεις (ΟΠΕΚΕΠΕ και Τέμπη) έχουν έντονα πολιτικό χαρακτήρα, καθώς η κυβερνητική πλειοψηφία αρνήθηκε να στείλει τον πρώην υπουργό Κώστα Αχ. Καραμανλή σε προανακριτική επιτροπή για τα Τέμπη, ενώ απέρριψε τις προτάσεις της αντιπολίτευσης για προανακριτική για τους πρώην υπουργούς Μάκη Βορίδη και Λευτέρη Αυγενάκη για το ΟΠΕΚΕΠΕ.

Τούρκος δωρίζει 115.000€ στο Νοσοκομείο Λέρου ως ένδειξη ευγνωμοσύνης

Από

Σε μια κίνηση αναγνώρισης και ευγνωμοσύνης για τη φροντίδα που του παρασχέθηκε μετά το σοβαρό ναυτικό ατύχημα που υπέστη το προπερασμένο καλοκαίρι στις θάλασσες της Λέρου, ο Τούρκος επιχειρηματίας Αλί Σαμπαντζί ανακοίνωσε προσφορά δωρεάς ύψους 115.000 ευρώ προς το Κρατικό Νοσοκομείο Λέρου.

Το καλοκαίρι του 2023, ο κος Σαμπαντζί, ιδιοκτήτης της Pegasus Airlines, επέβαινε σε σκάφος αναψυχής όταν αυτό χτύπησε στα βράχια της Λέρου, με αποτέλεσμα σοβαρό τραυματισμό του. Οι γιατροί και οι νοσηλευτές του νοσοκομείου κατάφεραν με άμεση και άρτια ιατρική παρέμβαση να σταθεροποιήσουν την κατάστασή του και να τον επαναφέρουν πλήρως.

Στην επιστολή του προς τη διοίκηση του νοσοκομείου, ο κος Σαμπαντζί επεσήμανε ότι του έσωσαν τη ζωή και εξέφρασε την επιθυμία του να ενισχύσει τον δημόσιο χαρακτήρα της περίθαλψης στο νησί.

Σύμφωνα με την απόφαση αποδοχής της δωρεάς:

* 70.000 ευρώ θα διατεθούν για την προμήθεια ενός υπερσύγχρονου χειρουργικού κρεβατιού, εξοπλισμένου με λειτουργίες αιμοδυναμικής παρακολούθησης.

* 45.000 ευρώ θα επενδυθούν σε ειδικό φωτισμό χειρουργείου υψηλής ευκρίνειας, ο οποίος θα βελτιώσει σημαντικά την ορατότητα και την ασφάλεια κατά τις επεμβάσεις.

Η αναβάθμιση αυτή αναμένεται να ενισχύσει ουσιαστικά τις δυνατότητες της χειρουργικής κλινικής, καλύπτοντας τόσο τις καθημερινές ανάγκες όσο και επείγουσες περιστάσεις.

Κάτοικοι και φορείς του νησιού εκφράζουν την ευγνωμοσύνη τους για τη γενναιόδωρη χειρονομία, ενώ οι γιατροί του νοσοκομείου τονίζουν ότι η δωρεά θα συμβάλει καθοριστικά στη βελτίωση της ποιότητας των παρεχόμενων υπηρεσιών υγείας.

Ο ίδιος ο επιχειρηματίας σχεδιάζει να επισκεφθεί τη Λέρο τους προσεχείς μήνες ώστε να παρακολουθήσει από κοντά την εγκατάσταση του νέου εξοπλισμού και να συναντήσει το ιατρικό προσωπικό που του έσωσε τη ζωή.

Στη Γερμανία ένα από τα μεγαλύτερα κοιτάσματα λιθίου στον κόσμο

Από

Η περιοχή Altmark στη Σαξονία-Άνχαλτ της Γερμανίας αναδεικνύεται σε ένα από τα σημαντικότερα κέντρα εξόρυξης λιθίου παγκοσμίως, με επιβεβαιωμένους πόρους που ανέρχονται σε 43 εκατομμύρια τόνους ισοδύναμου ανθρακικού λιθίου (LCE). Το φιλόδοξο αυτό έργο ανήκει στη Neptune Energy, εταιρεία που παραδοσιακά δραστηριοποιείται στην εξόρυξη πετρελαίου και φυσικού αερίου, αλλά πλέον στρέφεται δυναμικά προς την κρίσιμη αγορά πρώτων υλών για μπαταρίες ηλεκτρικών οχημάτων. Η αξιολόγηση των αποθεμάτων πραγματοποιήθηκε από την ανεξάρτητη Sproule ERCE σύμφωνα με τα διεθνή πρότυπα CIM/NI 43-101, επιβεβαιώνοντας τη στρατηγική σημασία του κοιτάσματος.

Η εξόρυξη θα βασιστεί στην τεχνολογία άμεσης εξαγωγής λιθίου (Direct Lithium Extraction – DLE) από αλμυρά διαλύματα που προέρχονται από παλαιά γεωτρύπανα φυσικού αερίου, εξασφαλίζοντας ελάχιστη περιβαλλοντική όχληση. Στο Steinitz έχει ήδη προγραμματιστεί πιλοτική μονάδα με την τεχνολογία ιοντοανταλλαγής της Lilac Solutions, ενώ δεύτερη μονάδα αξιολογεί εναλλακτικές μεθόδους DLE. Σημαντικό είναι ότι έχει παραχθεί ήδη ανθρακικό λίθιο ποιότητας «battery grade», χωρίς να απαιτούνται ανοιχτές εκσκαφές ή λιμνοθάλασσες εξάτμισης, καθώς αξιοποιούνται οι υπάρχουσες υποδομές γεωτρήσεων, μειώνοντας δραστικά το περιβαλλοντικό αποτύπωμα.

Οι άδειες που έχουν χορηγηθεί περιλαμβάνουν την παραγωγική «Jeetze-L» και τις εξερευνητικές «Milde A-L», «Milde C-L» και «Milde B-L», εξασφαλίζοντας το νομικό πλαίσιο για την πλήρη εμπορική εκμετάλλευση μέσα στα επόμενα χρόνια. Η επιτυχία της πιλοτικής φάσης θα ανοίξει τον δρόμο για τη μετάβαση σε ευρείας κλίμακας παραγωγή, η οποία αναμένεται να ενισχύσει αποφασιστικά την εφοδιαστική ασφάλεια της γερμανικής και ευρωπαϊκής αυτοκινητοβιομηχανίας. Σε μια εποχή που η ζήτηση για μπαταρίες αυξάνεται κατακόρυφα, η μείωση της εξάρτησης από εισαγωγές από χώρες όπως η Κίνα, η Χιλή και η Αυστραλία αποκτά ιδιαίτερη σημασία για την ευρωπαϊκή πράσινη μετάβαση.

Με την επιβεβαίωση των 43 εκατομμυρίων τόνων ισοδύναμου ανθρακικού λιθίου, η Altmark καθίσταται στρατηγικός πυλώνας της ευρωπαϊκής αλυσίδας παραγωγής μπαταριών. Το εγχείρημα της Neptune Energy λειτουργεί έτσι ως καταλύτης για την ενίσχυση της βιομηχανικής αυτάρκειας της Γερμανίας και συνολικά της Ευρώπης.

Στέγαση: Σε απόγνωση οι δανειολήπτες από τα κόκκινα δάνεια και τα ανεξέλεγκτα funds

Από

Η ελληνική κοινωνία βρίσκεται αντιμέτωπη με μία από τις σοβαρότερες στεγαστικές κρίσεις της σύγχρονης ιστορίας της, καθώς τα επενδυτικά funds και οι εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων ελέγχουν πλέον 79 δισεκατομμύρια ευρώ σε κόκκινα δάνεια, αφήνοντας χιλιάδες δανειολήπτες σε απελπιστική κατάσταση. Την ίδια στιγμή, η Ελλάδα καταγράφει τη χειρότερη επίδοση στην Ευρωπαϊκή Ένωση όσον αφορά την ευκολία πρόσβασης σε στέγη, με τους πολίτες να δαπανούν το 35,5% του εισοδήματός τους για στέγαση, έναντι του ευρωπαϊκού μέσου όρου 19,2%.

Η κυριαρχία των funds στην ελληνική οικονομία

Το φαινόμενο των funds στην Ελλάδα έχει λάβει διαστάσεις που ξεπερνούν κάθε προηγούμενο. Σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος, η αξία των κόκκινων δανείων που διαχειρίζονται οι εταιρείες αυξήθηκε κατά 1,6 δισ. ευρώ μόνο στο δεύτερο τρίμηνο του 2025. Αυτή η εκρηκτική αύξηση αποτελεί το αποτέλεσμα του σχεδίου «Ηρακλής», που επέτρεψε στις τράπεζες να μεταφέρουν τα προβληματικά τους δάνεια σε εξειδικευμένα funds.

Από το 2021 έως το 2023, πραγματοποιήθηκαν πάνω από 44 συναλλαγές μη εξυπηρετούμενων δανείων συνολικής αξίας άνω των 65 δισ. ευρώ. Η Τράπεζα Πειραιώς ολοκλήρωσε 24 συναλλαγές αξίας 18 δισ. ευρώ, η Alpha Bank 8 συναλλαγές αξίας 21,95 δισ., η Eurobank 4 συναλλαγές αξίας 6,5 δισ., και η Εθνική Τράπεζα 5 συναλλαγές αξίας 15,5 δισ. ευρώ.

Παράλληλα με την άνοδο των funds, η Ελλάδα βιώνει μία δραματική πτώση του ποσοστού ιδιοκατοίκησης. Από το ιστορικό υψηλό του 84,6% το 2005, το ποσοστό έχει κατρακυλήσει στο 61% το 2024, φέρνοντας τη χώρα κάτω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο για πρώτη φορά στην ιστορία της.

Αυτή η ραγδαία μείωση κατά 23,6 ποσοστιαίες μονάδες μέσα σε δύο δεκαετίες αντικατοπτρίζει μία βαθιά κοινωνική αλλαγή. Ενδεικτικό είναι ότι το 75% των ατόμων άνω των 50 ετών ζει σε ιδιόκτητο σπίτι, ενώ μόλις το 30% των νέων δηλώνει ιδιοκατοίκηση. Οι νέοι Έλληνες εγκαταλείπουν το πατρικό τους σπίτι κατά μέσο όρο στα 30,7 έτη, έναντι ευρωπαϊκού μέσου όρου των 26,4 ετών.

Ο εφιάλτης των πλειστηριασμών

Αναλόγως, οι πλειστηριασμοί ακινήτων έχουν επίσης εκτοξευθεί σε πρωτοφανή επίπεδα. Το 2023 πραγματοποιήθηκαν 7.291 πλειστηριασμοί, αύξηση 26,6% σε σχέση με το 2022, ενώ το 2024 αποτέλεσε έτος-ρεκόρ με 12.476 ακίνητα να πωλούνται μέσω πλειστηριασμών, αξίας 1,32 δισ. ευρώ.

Ωστόσο, τα στοιχεία αποκαλύπτουν μία ανησυχητική πραγματικότητα: περίπου το 75% των πλειστηριασμών αποβαίνουν άγονοι, ενώ στους επιτυχείς πλειστηριασμούς, τρίτα μέρη απέκτησαν μόνο το 50% περίπου των ακινήτων. Παρά ταύτα, εκτιμάται ότι την επόμενη τριετία αναμένεται να βγουν σε πλειστηριασμό 150.000 ακίνητα.

Οι μαρτυρίες δανειοληπτών αποκαλύπτουν ένα σύστημα που λειτουργεί με αθέμιτες και καταχρηστικές πρακτικές. Τα funds χρησιμοποιούν τακτικές όπως η κωλυσιεργία στην παροχή αναγκαίων βεβαιώσεων, η παραπληροφόρηση μέσω τηλεφωνικών οχλήσεων, και το «μαρτύριο της σταγόνας» με ψευδείς υποσχέσεις για ρυθμίσεις.

Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση δανειολήπτη που, αφού είχε ρυθμίσει την οφειλή του, αναγκάστηκε να καταφύγει στο δικαστήριο για να ζητήσει την ακύρωση διαταγής πληρωμής που εξέδωσε εις βάρος του η εταιρεία. Το δικαστήριο τελικά προστάτευσε τον δανειολήπτη, κρίνοντας ως καταχρηστική την έκδοση διαταγής πληρωμής κατά συνεργάσιμου δανειολήπτη.

Πιέσεις χωρίς επαρκή εποπτεία

Τα παραπάνω συντείνουν σε έντονες οικονομικές πιέσεις στα ελληνικά νοικοκυριά. Σύμφωνα με στοιχεία της Eurostat, σχεδόν το 1/3 των νοικοκυριών δαπανά πάνω από το 40% του διαθέσιμου εισοδήματός του για στέγαση, ενώ ο μέσος όρος στην ΕΕ είναι μόλις 8,8%.

Το κόστος ενοικίασης ειδικότερα έχει καταστεί απαγορευτικό για τους περισσότερους, με το κόστος ενοικίασης ενός μικρού διαμερίσματος στην Αθήνα να αγγίζει το 72% του βασικού μισθού, καθιστώντας την αυτόνομη διαβίωση αδύνατη για πολλούς νέους εργαζόμενους.

Η κατάσταση αναμένεται να επιδεινωθεί περαιτέρω. Με την έλλειψη αυστηρής εποπτείας από την Τράπεζα της Ελλάδος και την αυξανόμενη πίεση των funds για μεγιστοποίηση των κερδών, οι δανειολήπτες βρίσκονται σε μία ολοένα και πιο ευάλωτη θέση.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει ήδη προσδιορίσει την κατάσταση στην Ελλάδα ως «κρίση της δυνατότητας πρόσβασης σε κατοικία», ενώ παράγοντες του χρηματοπιστωτικού τομέα προειδοποιούν για 300.000 ακίνητα που αναμένεται να βγουν στο σφυρί στο επόμενο διάστημα.

Δικηγόροι και κοινωνικοί φορείς τονίζουν την ανάγκη για παρέμβαση της πολιτείας για τον περιορισμό της αυθαιρεσίας των funds. Χρειάζεται ένα σαφές ρυθμιστικό πλαίσιο που να προστατεύει τους δανειολήπτες από καταχρηστικές πρακτικές, με αυστηρότερους κανόνες διαφάνειας και υποχρέωση παροχής σαφών πληροφοριών.

Η αποκατάσταση της ισορροπίας μεταξύ δανειοληπτών και funds δεν είναι απλώς θέμα οικονομικής πολιτικής, αλλά κοινωνικό ζήτημα που απαιτεί άμεση και ουσιαστική αντιμετώπιση.

Χάλκινο μετάλλιο για τη Λήδα Μανθοπούλου στο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα Παραστίβου

Από

Η Λήδα Μανθοπούλου κατέκτησε το χάλκινο μετάλλιο στα 100μ. της κατηγορίας Τ38 στο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα Παραστίβου 2025, που διεξάγεται στο Νέο Δελχί, στην Ινδία. Η 20χρονη αθλήτρια από τη Λάρισα ολοκλήρωσε την κούρσα σε 12.72 δευτερόλεπτα, πραγματοποιώντας νέο ατομικό ρεκόρ για τη φετινή σεζόν.

Η Μανθοπούλου παρουσίασε μια εντυπωσιακή εμφάνιση στον τελικό, παρά τις δύσκολες συνθήκες με υψηλή θερμοκρασία και υγρασία στο στάδιο Τζαβαχαρλάλ Νεχρού. Η νεαρή αθλήτρια έδειξε ψυχραιμία, αποφασιστικότητα και δύναμη, επιβεβαιώνοντας την εξαιρετική της πορεία στον παγκόσμιο παραολυμπιακό στίβο.

Στην κορυφή του βάθρου ανέβηκε η Μεχία Μοράλες με χρόνο 12.34 δευτερόλεπτα, ενώ στη δεύτερη θέση κατετάγη η Παλομέκε Μορένο. Η Μανθοπούλου είχε περάσει στον τελικό μετά από επίσης εξαιρετική κούρσα στον προκριματικό, όπου σημείωσε χρόνο 12.74.

Το χάλκινο μετάλλιο στο Νέο Δελχί αποτελεί συνέχεια της εκπληκτικής πορείας της Μανθοπούλου, που κατέκτησε το ασημένιο μετάλλιο στους Παραολυμπιακούς Αγώνες του Παρισιού 2024. Εκεί, η νεαρή αθλήτρια τερμάτισε σε 12.49 δευτερόλεπτα, κάνοντας ατομικό ρεκόρ και κατακτώντας το πρώτο ασημένιο μετάλλιο της Ελλάδας στους αγώνες.

Η Λήδα Μανθοπούλου είναι κόρη του εκλιπόντος ηθοποιού Αίαντα Μανθόπουλου (1962-2023). Διαγνώστηκε με σκλήρυνση κατά πλάκας περίπου 1,5 χρόνο πριν από τους Παραολυμπιακούς Αγώνες του Παρισιού. Όπως έχει δηλώσει η ίδια, οι πρώτοι μήνες ήταν εξαιρετικά δύσκολοι και χρειάστηκε περίπου έξι μήνες για να συνειδητοποιήσει τι συνέβαινε στο σώμα της.Παρά τις αρχικές δυσκολίες και τους πόνους που αντιμετώπισε, η Λήδα επέστρεψε στο γήπεδο με αποφασιστικότητα: «Υπήρχαν πολλοί πόνοι, άλλαξε πολύ η καθημερινότητά μου. Δίστασα στην αρχή, αλλά μετά μπήκα ξανά στο γήπεδο. Είναι κάτι, που μου αρέσει, το αγαπώ και θα το συνεχίσω».

Η επιτυχία της Μανθοπούλου αποτελεί πηγή έμπνευσης για τον παραολυμπιακό αθλητισμό στην Ελλάδα. Το χάλκινο μετάλλιο δεν είναι απλώς μια σημαντική διάκριση, αλλά και ένα μήνυμα για το πάθος, την επιμονή και το ταλέντο που χαρακτηρίζουν τους Έλληνες αθλητές. Η νεαρή αθλήτρια δείχνει ότι ο παραολυμπιακός αθλητισμός στη χώρα έχει πολλά να προσφέρει και αξίζει τη στήριξη όλων.

Η Μανθοπούλου αγωνίζεται για τον σύλλογο Ελπίδες Θεσσαλονίκης και διαμένει στη Λάρισα. Η επιτυχία της γεμίζει περηφάνεια την ελληνική αποστολή και δίνει δύναμη για τη συνέχεια των αγώνων στο Νέο Δελχί.

Η Stellantis σε κρίσιμη καμπή, στο απαιτητικό τοπίο της ευρωπαϊκής αυτοκινητοβιομηχανίας

Από

Η απόφαση της Stellantis να παγώσει προσωρινά την παραγωγή στα εργοστάσιά της στο Πουασσύ και το Πομιλιάνο δεν είναι απλώς μία τεχνική προσαρμογή στα δεδομένα της αγοράς. Πρόκειται για το επιστέγασμα μιας βαθύτερης κρίσης που μαστίζει την ευρωπαϊκή αυτοκινητοβιομηχανία, ενώ παράλληλα αποτελεί συμπτωματική εκδήλωση της δύσκολης πορείας ενός γίγαντα που γεννήθηκε από τη συγχώνευση δύο ιστορικών ομίλων.

Η γέννηση ενός κολοσσού

Η Stellantis δημιουργήθηκε τον Ιανουάριο του 2021 από τη συγχώνευση της Fiat Chrysler Automobiles (FCA) με τον γαλλικό όμιλο PSA. Αυτή η στρατηγική κίνηση ενοποίησε υπό μία στέγη 14 ιστορικές μάρκες αυτοκινήτων – από την Jeep και την Dodge μέχρι την Peugeot και την Citroën – δημιουργώντας τον τέταρτο μεγαλύτερο κατασκευαστή αυτοκινήτων παγκοσμίως.

Το εργοστάσιο στο Πουασσύ, δυτικά του Παρισιού, έχει μια ιδιαιτέρως πλούσια ιστορία που ξεκινά από το 1940, όταν η Ford άνοιξε τις πύλες του. Διαδοχικά πέρασε στη Simca, στη συνέχεια στην Chrysler και τελικά στην Peugeot το 1978. Σήμερα απασχολεί 2.000 εργαζόμενους και παράγει τα DS3 και Opel Mokka.

Το εργοστάσιο του Πομιλιάνο, κοντά στη Νάπολη, κατασκευάστηκε το 1968 από την Alfa Romeo και ξεκίνησε την παραγωγή το 1972. Μετά την εξαγορά της Alfa Romeo από τη Fiat το 1986, το εργοστάσιο έγινε μέρος του γαλλοϊταλικού κολοσσού και σήμερα απασχολεί 3.800 εργαζόμενους.

Ένα πολύπλευρο πρόβλημα

Η απόφαση για προσωρινή διακοπή της παραγωγής δεν είναι μεμονωμένο φαινόμενο. Η Stellantis αντιμετωπίζει μια πολύπλευρη κρίση που αντικατοπτρίζει τα δομικά προβλήματα της ευρωπαϊκής αυτοκινητοβιομηχανίας.

Τα στοιχεία είναι αποκαλυπτικά: δύο εκατομμύρια λιγότερα αυτοκίνητα παρήχθησαν στην Ευρώπη το 2024 σε σχέση με την προ-πανδημίας περίοδο. Η μειωμένη αγοραστική δύναμη της ευρωπαϊκής μεσαίας τάξης, σε συνδυασμό με τα υψηλά επιτόκια και το αυξημένο κόστος ζωής, έχει δημιουργήσει ένα εχθρικό περιβάλλον για τις πωλήσεις αυτοκινήτων.

Στην Ιταλία, συγκεκριμένα, η παραγωγή της Stellantis κατέγραψε ιστορικό χαμηλό το 2024, με πτώση 37%, φτάνοντας μόλις τις 475.090 μονάδες – το χαμηλότερο επίπεδο από το 1956. Το εμβληματικό εργοστάσιο Mirafiori στο Τορίνο είδε τη μεγαλύτερη μείωση με 70% πτώση.

Παράλληλα, η άνοδος των κινεζικών κατασκευαστών αυτοκινήτων αλλάζει ραγδαία το τοπίο. Η BYD, που εισήλθε επίσημα στην ευρωπαϊκή αγορά το 2022, κατάφερε να διπλασιάσει το μερίδιό της στην ευρωπαϊκή αγορά τον Απρίλιο του 2025 σε σχέση με τον προηγούμενο χρόνο. Παρά τους επιπλέον δασμούς που μπορεί να φτάνουν το 35%, οι κινεζικές εταιρείες προσαρμόζονται γρήγορα, εστιάζοντας σε υβριδικά και βενζινοκίνητα οχήματα που δεν υπόκεινται σε δασμούς.

Εν τούτοις, ίσως το πιο κρίσιμο πρόβλημα για τη Stellantis είναι η προσπάθεια συμμόρφωσης με τους νέους στόχους εκπομπών CO2 της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Από το 2025, οι κατασκευαστές πρέπει να επιτύχουν στόχο 93,6 γραμμαρίων CO2 ανά χιλιόμετρο για επιβατικά αυτοκίνητα. Η Stellantis εκτιμά ότι διατρέχει τον κίνδυνο να επιβληθούν πρόστιμα έως 2,5 δισεκατομμυρίων ευρώ εάν δεν πετύχει τους στόχους.

Ο Ζαν-Φιλίπ Ιμπαράτο, επικεφαλής της εταιρείας στην Ευρώπη, προειδοποίησε ότι υπάρχουν δύο λύσεις: «είτε πιέζω όσο δεν πάει άλλο για τα ηλεκτρικά είτε σταματώ την παραγωγή οχημάτων με κινητήρες εσωτερικής καύσης και άρα κλείνω εργοστάσια».

Ανάμεσα στην κρίση και την ελπίδα

Τα οικονομικά δεδομένα της Stellantis αντικατοπτρίζουν τη δυσχερή της κατάσταση. Για το 2024, τα καθαρά έσοδα έπεσαν κατά 17% στα 156,9 δισεκατομμύρια ευρώ, ενώ τα καθαρά κέρδη κατέρρευσαν κατά 70% στα 5,5 δισεκατομμύρια ευρώ. Η βιομηχανική ελεύθερη ταμειακή ροή έγινε αρνητική στα -6 δισεκατομμύρια ευρώ.

Για το πρώτο εξάμηνο του 2025, η εικόνα δεν βελτιώθηκε σημαντικά. Τα έσοδα έπεσαν κατά 13% στα 74,3 δισεκατομμύρια ευρώ, ενώ η εταιρεία κατέγραψε καθαρή ζημία 2,3 δισεκατομμυρίων ευρώ.

Η κρίση της Stellantis είναι μέρος ενός ευρύτερου προβλήματος που μαστίζει την ευρωπαϊκή αυτοκινητοβιομηχανία. Συνολικά, 88.000 μειώσεις θέσεων εργασίας ανακοινώθηκαν κατά τη διάρκεια του 2024. Η Volkswagen ανακοίνωσε σχέδια για περικοπή 35.000 θέσεων εργασίας έως το 2030.

Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, έχει ανακοινώσει «στρατηγικό διάλογο» για το μέλλον της αυτοκινητοβιομηχανίας, αναγνωρίζοντας τον «θανάσιμο κίνδυνο» που αντιμετωπίζει ο τομέας.

Παρά τις δυσκολίες, η Stellantis έχει φιλόδοξα σχέδια για το μέλλον. Η εταιρεία δεσμεύεται να επενδύσει 2 δισεκατομμύρια ευρώ στην Ιταλία το 2025, ενώ έχει εξαγγείλει νέα μοντέλα για τα ιταλικά εργοστάσιά της.

Το εργοστάσιο του Πομιλιάνο θα συνεχίσει την παραγωγή του Fiat Panda έως το 2030 και θα αναλάβει την παραγωγή της επόμενης γενιάς του μοντέλου. Από το 2028, θα αρχίσει η παραγωγή δύο νέων συμπαγών μοντέλων βασισμένων στη νέα πλατφόρμα STLA Small.

Η προσωρινή διακοπή της παραγωγής στα εργοστάσια του Πουασσύ και του Πομιλιάνο συμβολίζει τις βαθιές δομικές αλλαγές που διανύει η ευρωπαϊκή αυτοκινητοβιομηχανία. Η Stellantis, ως προϊόν μιας στρατηγικής συγχώνευσης που στόχευε στη δημιουργία ενός παγκόσμιου κολοσσού, βρίσκεται τώρα αντιμέτωπη με την πραγματικότητα μιας αγοράς σε μεταβολή.

Η επιτυχία της εταιρείας θα εξαρτηθεί από το κατά πόσο θα μπορέσει να προσαρμοστεί στη νέα ευρωπαϊκή πραγματικότητα – σε μια αγορά όπου η κινεζική καινοτομία συναντά τους αυστηρούς περιβαλλοντικούς κανονισμούς και η μεσαία τάξη παλεύει να διατηρήσει την αγοραστική της δύναμη. Το αν η προσωρινή διακοπή θα αποτελέσει την αρχή μιας ευρύτερης αναδιοργάνωσης ή απλώς μια παύση πριν από την ανάκαμψη, θα φανεί τους επόμενους μήνες.