ΚΟΣΜΟΣ

Το υπουργείο Εξωτερικών των ΗΠΑ δημοσίευσε στις 19 Μαρτίου χρηματοδότηση 15 εκατομμυρίων δολαρίων μέσω του προγράμματος Rewards for Justice, ζητώντας πληροφορίες που θα βοηθούσαν στη διακοπή των γραμμών εφοδιασμού τεχνολογίας διπλής χρήσης από την Κίνα στο Ιράν.

Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ διευκρίνισε ότι οι επιθυμητές πληροφορίες θα πρέπει να συμβάλουν στον εκτροχιασμό των «οικονομικών μηχανισμών» του Ιρανικού Σώματος Φρουρών της Επανάστασης (IRGC) που επιτρέπουν τρομοκρατικές επιθέσεις μέσω απαγορευμένων ενόπλων ομάδων, όπως η Χαμάς και η Χεζμπολάχ.

Η εξέλιξη αυτή ακολουθεί την πολυεθνική άσκηση «Maritime Security Belt-2025» στις 9 Μαρτίου, κατά την οποία το Ιράν φιλοξένησε τη Ρωσία και την Κίνα στον Κόλπο του Ομάν. Έπεται επίσης της ανακοίνωσης του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ στις 7 Μαρτίου σχετικής με επιστολή του στον ανώτατο ηγέτη του Ιράν, Αλί Χαμενεΐ, σχετικά με τις πυρηνικές συνομιλίες, καθώς και της απόφασης του Ιράν να συμμετάσχει σε συζητήσεις για τα πυρηνικά με τη Ρωσία και την Κίνα στις 14 Μαρτίου, όπως αναφέρει το Reuters.

Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ σημείωσε ότι το IRGC, το οποίο ισχυρίζεται ότι ελέγχει «τεράστια τμήματα» της ιρανικής οικονομίας και διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στην πολιτική της χώρας, έλαβε υποστήριξη από τέσσερεις Κινέζους υπηκόους.

Η Λιου Μπαοσιά, γνωστή και ως Έμιλυ Λιου, Λι Γιονγκσίν ή Έμμα Λι, μαζί με τον Γιουνγκ Γίου Γουά, ο οποίος ονομάζεται επίσης Στήβεν Γιουνγκ, και ο Τζονγκ Γιανλάι, γνωστός και ως Σίντνεϊ Τσονγκ, υποστήριξαν το IRGC αγοράζοντας τεχνολογία διπλής χρήσης ελεγχόμενης εξαγωγής από τις Ηνωμένες Πολιτείες χρησιμοποιώντας επιχειρηματικές βιτρίνες με έδρα την Κίνα, προτού την μεταφέρουν στο Ιράν, σύμφωνα με το δελτίο Τύπου.

Η Λιου ασχολείται με αυτή την πρακτική από το 2007.

«Η Λιου και οι συνεργάτες της φέρεται να χρησιμοποίησαν μια σειρά από εταιρείες-βιτρίνες στη Λαϊκή Δημοκρατία της Κίνας για να στείλουν ηλεκτρονικά εξαρτήματα διπλής χρήσης αμερικανικής προέλευσης σε εταιρείες που συνδέονται με το IRGC που θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν στην παραγωγή UAV, συστημάτων βαλλιστικών πυραύλων και άλλες στρατιωτικές τελικές χρήσεις», ανέφερε η δήλωση. «Ως αποτέλεσμα, μια τεράστια ποσότητα προϊόντων διπλής χρήσης αμερικανικής προέλευσης με στρατιωτικές δυνατότητες έχει εξαχθεί από τις Ηνωμένες Πολιτείες σε εταιρείες που συνδέονται με το IRGC Shiraz Electronics Industries (SEI), Rayan Roshd Afzar και τις θυγατρικές τους.»

Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ σημείωσε ότι χρησιμοποιώντας αυτήν τη μέθοδο, το Ιράν μπορεί να ξοδέψει εκατομμύρια δολάρια σε όλο τον κόσμο παρά τις κυρώσεις των ΗΠΑ, ενώ οι τεχνολογίες που προμηθεύεται εφαρμόζονται σε όπλα, UAV και άλλα οπλικά συστήματα που χρησιμοποιούνται από ομάδες στη Ρωσία, το Σουδάν και την Υεμένη.

Στις 30 Ιανουαρίου 2024, οι εισαγγελείς των ΗΠΑ απήγγειλαν κατηγορίες εναντίον των τεσσάρων Κινέζων υπηκόων για «μία χρόνια» επιχείρηση για την υπονόμευση των κυρώσεων των ΗΠΑ στο Ιράν μεταξύ 2007 και 2020.

Η δήλωση του Αμερικανικού υπουργείου Δικαιοσύνης εκείνη την εποχή ανέφερε ότι οι τέσσερεις κατηγορήθηκαν για συνωμοσία για την υπονόμευση του Διεθνούς Νόμου Έκτακτης Οικονομικής Εξουσίας (IEEPA), παραβίαση του IEEPA, διακίνηση αγαθών από τις Ηνωμένες Πολιτείες και χρήση ψευδών πληροφοριών εξαγωγών.

«Εάν καταδικαστούν, οι κατηγορούμενοι αντιμετωπίζουν μέγιστη ποινή φυλάκισης 20 ετών για παραβίαση του IEEPA, έως και 10 χρόνια φυλάκισης για λαθρεμπόριο αγαθών από τις Ηνωμένες Πολιτείες, και έως και πέντε χρόνια φυλάκισης για κάθε κατηγορία συνωμοσίας και υποβολής ψευδών ή παραπλανητικών πληροφοριών εξαγωγής», ανέφερε η δήλωση.

Ένα φυλλάδιο Rewards for Justice με τις φωτογραφίες των Μπαοσιά και Γιανλάι αναγράφει: «Αυτά τα άτομα μεταφέρουν ηλεκτρονικά εξαρτήματα στο Ιράν για να υποστηρίξουν την παραγωγή εξελιγμένων όπλων, συμπεριλαμβανομένων drone, τα οποία η Επαναστατική Φρουρά του Ιράν (IRGC) πωλεί σε διάφορες κρατικές και μη κρατικές ομάδες».

Η Κίνα βρίσκεται στην ίδια θέση με το Ιράν.

Τον Αύγουστο του 2022, ο αμερικανικός τεχνολογικός γίγαντας NVIDIA ανακοίνωσε ότι έλαβε εντολή από την κυβέρνηση των ΗΠΑ να σταματήσει την πώληση στην Κίνα των μονάδων επεξεργασίας γραφικών A100, A100X και H100 — τσιπ με 20 φορές μεγαλύτερη ισχύ επεξεργασίας από την προηγούμενη γενιά της ίδιας τεχνολογίας, επιθυμητά στοιχεία για βαθιά μάθηση και ανάπτυξη AI.

Πιο πρόσφατα, στις 2 Δεκεμβρίου 2024, το Γραφείο Βιομηχανίας και Ασφάλειας του Υπουργείου Εμπορίου των ΗΠΑ επέκτεινε τους ελέγχους εξαγωγών σε 24 τύπους ημιαγωγών μαζί με τρεις ομάδες εργαλείων που χρησιμοποιούνται για την παραγωγή των εξαρτημάτων.

Η Κίνα απάντησε μια μέρα αργότερα, ανακοινώνοντας απαγορεύσεις στις εξαγωγές κρίσιμων ορυκτών στις Ηνωμένες Πολιτείες και σε αυτό που αποκάλεσε είδη «διπλής χρήσης» με στρατιωτικές εφαρμογές στις ΗΠΑ.

Επίσης ανακοίνωσε μια έρευνα στην NVIDIA Corp, ισχυριζόμενη πως υπονόμευε τον αντιμονοπωλιακό νόμο της κομμουνιστικής χώρας.

Σε συνομιλία με την Epoch Times στις 9 Δεκ. 2024, η NVIDIA είπε πως ευχαρίστως θα συνεργαζόταν στη διερεύνηση.

Του Ντέηβ Μέυλον

Η εταιρεία που διαχειρίζεται το διεθνές αεροδρόμιο Heathrow του Λονδίνου — το μεγαλύτερο της Ευρώπης — ανακοίνωσε την αναστολή της λειτουργίας του για όλη την ημέρα, εξαιτίας διακοπής ρεύματος, οφειλόμενης σε πυρκαγιά σε υποσταθμό του δικτύου ηλεκτροδότησης.

«Το Χήθροου υφίσταται μείζονα διακοπή της ηλεκτροδότησης. Για να εγγυηθεί την ασφάλεια των επιβατών και των συναδέλφων», το αεροδρόμιο θα παραμείνει κλειστό «ως τις 23:59 της 21ης Μαρτίου» (τοπική ώρα· ως τις 01:59 αύριο Σάββατο ώρα Ελλάδας), ανακοίνωσε η Heathrow Airport Holdings.

Η διαχειρίστρια εταιρεία προειδοποίησε επίσης πως προβλέπει «σοβαρές διαταραχές» της κίνησης «τις επόμενες ημέρες». Σύμφωνα με τον εξειδικευμένο ιστότοπο FlightRadar24, ήδη πολλά αεροσκάφη αναγκάστηκαν να αλλάξουν σχέδια πτήσης.

Το πυροσβεστικό σώμα του Λονδίνου κάνει λόγο για «μεγάλη» πυρκαγιά σε υποσταθμό στο Χέιζ, δυτικό προάστιο της βρετανικής πρωτεύουσας, που εγγυάται την τροφοδοσία του αεροδρομίου.

Η πυρκαγιά στον υποσταθμό έχει πλέον τεθεί υπό έλεγχο, ανακοίνωσε η πυροσβεστική υπηρεσία της πρωτεύουσας της Βρετανίας.

«Θέσαμε με επιτυχία υπό έλεγχο την πυρκαγιά και αποτρέψαμε περαιτέρω εξάπλωσή της», σημείωσε ο εκπρόσωπος της πυροσβεστικής υπηρεσίας Πατ Γκόλμπουρν σε σχετική ανακοίνωση που εκδόθηκε. «Θα παραμείνουμε παρόντες στο σημείο καθόλη τη διάρκεια της ημέρας, προκειμένου να βοηθήσουμε το εθνικό δίκτυο ηλεκτροδότησης», πρόσθεσε.

Πέρα από το αεροδρόμιο, «μεγάλος αριθμός νοικοκυριών και εταιρειών» στην περιοχή επίσης υφίστανται απώλεια της ηλεκτροδότησης, διευκρίνισε ο Πατ Γκόλμπουρν, εκπρόσωπος της πυροσβεστικής. Περίπου 16.300 κατοικίες έμειναν χωρίς ρεύμα.

«Οι πυροσβέστες μας εργάζονται ακατάπαυστα σε δύσκολες συνθήκες για να θέσουν υπό έλεγχο τη φωτιά το συντομότερο δυνατόν», πρόσθεσε.

Δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι η τεράστια πυρκαγιά στον υποσταθμό του Χέιζ που τροφοδοτεί το Χίθροου οφείλεται σε εγκληματική πράξη, δήλωσε παράλληλα ο Βρετανός υπουργός Ενέργειας Εντ Μίλιμπαντ.

«Δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι υπήρξε εγκληματική ενέργεια», σημείωσε μιλώντας στον ραδιοσταθμό LBC.

Η καταστροφική αυτή πυρκαγιά, όπως την χαρακτήρισε, μιλώντας παράλληλα στο Sky News, έθεσε εκτός λειτουργίας εφεδρική γεννήτρια στον υποσταθμό.

«Υπάρχουν εφεδρικοί μηχανισμοί αλλά δεδομένης της κλίμακας της πυρκαγιάς οι εφεδρικοί μηχανισμοί δείχνουν επίσης πως επηρεάστηκαν», σημείωσε ο Μίλιμπαντ.

«Υπάρχει εφεδρική γεννήτρια, αλλά και αυτή επηρεάστηκε από τη φωτιά, κάτι το οποίο δίνει μια αίσθηση του πόσο ασυνήθιστη και πρωτοφανής ήταν», πρόσθεσε.

Το Εθνικό Δίκτυο ηλεκτροδότησης εργάζεται για την αποκατάσταση της ηλεκτροδότησης χρησιμοποιώντας άλλο εφεδρικό σύστημα, σημείωσε ο Μίλιμπαντ, επισημαίνοντας ότι η κυβέρνηση θα προσπαθήσει να διαλευκάνει τα αίτια της πυρκαγιάς και να αντλήσει διδάγματα για το μέλλον όσον αφορά τις υποδομές της Βρετανίας.

Το Χήθροου, από την πλευρά του, κάλεσε τους ταξιδιώτες να «αποφύγουν» να πάνε στο αεροδρόμιο «προτού ανοίξει ξανά».

Το μεγαλύτερο αεροδρόμιο της Ευρώπης είναι επίσης ένα από τα πέντε πιο πολυάσχολα στον κόσμο, καθώς εξυπηρετεί περισσότερους από 80 εκατομμύρια επιβάτες σε ετήσια βάση ή αλλιώς 230.000 την ημέρα.

Ανάμεσα στις πτήσεις που χρειάστηκε να αλλάξουν πορεία ήταν μια της Qantas από το Περθ (Αυστραλία), που εξετράπη στο αεροδρόμιο Σαρλ ντε Γκωλ, στο Παρίσι (Γαλλία), όπως και μια της United Airlines από τη Νέα Υόρκη (ΗΠΑ), που εξετράπη στο Σάννον, στην Ιρλανδία, σύμφωνα με δεδομένα του FlightRadar24.

Η Ryanair ανακοίνωσε σε ανάρτησή της στην πλατφόρμα X ότι θα βάλει 8 έκτακτες πτήσεις για τους επιβάτες που επηρεάστηκαν από το κλείσιμο του Χήθροου.

Επιστρατεύεται το Γκάτγουικ

Το αεροδρόμιο Γκάτγουικ, το δεύτερο μεγαλύτερο της Βρετανίας, άρχισε να δέχεται ορισμένες πτήσεις που προγραμματιζόταν αρχικά να προσγειωθούν στο αεροδρόμιο του Χήθροου.

«Προσφέρουμε την υποστήριξή μας, δεχόμενοι, όταν υπάρχει ανάγκη, πτήσεις που εξετράπησαν», δήλωσε εκπρόσωπος του αεροδρομίου Γκάτγουικ.

Επτά πτήσεις είχαν ήδη εκτραπεί στο Γκάτγουικ λίγο πριν από τις 09:00 ώρα Ελλάδος.

Η αναστολή λειτουργίας του Χήθροου θα έχει σημαντικές επιπτώσεις στην British Airways, σημείωσε παράλληλα η βρετανική αεροπορική εταιρεία σε ανακοίνωση που εξέδωσε.

«Είναι σαφές ότι η κατάσταση αυτή θα έχει σημαντικές επιπτώσεις στη λειτουργία μας και στους πελάτες μας», επεσήμανε η μεγαλύτερη αεροπορική εταιρεία που δραστηριοποιείται στο Χήθροου, προσθέτοντας ότι εργάζεται με τους ταχύτερους δυνατούς ρυθμούς για να ενημερώσει τους ταξιδιώτες για «τις επιλογές ταξιδιών που έχουν για τις προσεχείς 24 ώρες και μετά.»

Ξεκινούν σταδιακά οι πτήσεις

Η διεύθυνση του βρετανικού αεροδρομίου Χήθροου ανακοίνωσε σήμερα λίγο μετά τις 18:00 ώρα Ελλάδας την επανέναρξη «ορισμένων πτήσεων» σήμερα το βράδυ, τονίζοντας ότι το αεροδρόμιο θα επιστρέψει σε πλήρη λειτουργία αύριο Σάββατο.

Ο διευθύνων σύμβουλος της British Airways, Σον Ντόυλ, δήλωσε σήμερα το απόγευμα σε δημοσιογράφους ότι η κατάσταση στο αεροδρόμιο είναι κάτι «πρωτοφανές», λέγοντας πως δεν έχει δει διακοπή λειτουργίας αεροδρομίου σε τέτοια κλίμακα για πολλά χρόνια.

Η διακοπή ρεύματος αναφέρθηκε λίγο μετά τις 23:00 τοπική ώρα χθες, Πέμπτη, (01:00 ώρα Ελλάδος σήμερα), υποχρέωσε αεροπορικές εταιρείες να εκτρέψουν τις πτήσεις τους σε άλλα αεροδρόμια στη Βρετανία και την Ευρώπη, ενώ πολλές πτήσεις μεγάλων αποστάσεων επέστρεψαν απλώς στο αεροδρόμιο από το οποίο είχαν αναχωρήσει.

 

Το Πεκίνο παρεμβαίνει σε μία επικείμενη πώληση λιμενικών δικαιωμάτων από εταιρεία με έδρα το Χονγκ Κονγκ σε αμερικανικό επιχειρηματικό κοινοπρακτικό σχήμα υπό την ηγεσία της BlackRock, σύμφωνα με ειδικό για την Κίνα.

Η συμφωνία που ανακοινώθηκε στις 4 Μαρτίου αφορά 43 λιμάνια σε 23 χώρες. Ωστόσο, δύο λιμάνια – το Μπαλμπόα και το Κριστόμπαλ – λαμβάνουν δυσανάλογη προσοχή επειδή βρίσκονται στη Διώρυγα του Παναμά.

Ο πωλητής, η CK Hutchinson, ανήκει στον Λι Κα-σινγκ, έναν εμβληματικό δισεκατομμυριούχο από το Χονγκ Κονγκ. Για δεκαετίες, οι κάτοικοι του Χονγκ Κονγκ θαύμαζαν την επιτυχία του και τον αποκαλούσαν «Σούπερμαν». Ως μετανάστης από την ηπειρωτική Κίνα, ο Λι έχτισε την αυτοκρατορία του πουλώντας πλαστικά λουλούδια και στη συνέχεια μεταπήδησε στην αγορά ακινήτων, τις τηλεπικοινωνίες και τη ναυτιλία.

Επίθεση από τα φιλοκινεζικά μέσα

Τώρα, εξαιτίας της συμφωνίας, ο 96χρονος μεγιστάνας χαρακτηρίζεται προδότης που «πούλησε τη χώρα και ολόκληρο τον κινεζικό πληθυσμό» και «γονάτισε δειλά» μπροστά στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Μεταξύ 13 και 19 Μαρτίου, η φιλοκινεζική εφημερίδα του Χονγκ Κονγκ Ta Kung Pao δημοσίευσε περισσότερα από 10 κύρια άρθρα και σχόλια, επιπλήττοντάς τον. Τα άρθρα συμβούλευαν επιπλέον όλους τους επιχειρηματίες να σταθούν στο πλευρό του Κομμουνιστικού Κόμματος Κίνας (ΚΚΚ) σε κρίσιμα ζητήματα. Άρθρο της 13ης Μαρτίου ανέφερε ότι η συμφωνία θα μπορούσε να επηρεάσει το εξωτερικό εμπόριο της Κίνας και την Πρωτοβουλία «Ο Νέος Δρόμος του Μεταξιού», τη γεωπολιτική επένδυση υποδομών της Κίνας ύψους 1 τρισ. δολαρίων παγκοσμίως.

Το Γραφείο Εργασίας για το Χονγκ Κονγκ και το Μακάο, ο αντιπρόσωπος του ΚΚΚ στο Χονγκ Κονγκ, αναδημοσίευσε τρία από τα άρθρα της Ta Kung Pao στην επίσημη ιστοσελίδα του.

Όταν ρωτήθηκε για την κριτική σε συνέντευξη Τύπου στις 18 Μαρτίου, ο διευθύνων σύμβουλος του Χονγκ Κονγκ, Τζον Λι, επανέλαβε τις δηλώσεις του κινεζικού υπουργείου Εξωτερικών ότι η κυβέρνησή του ήθελε οι ξένες κυβερνήσεις να «παρέχουν ένα δίκαιο και σωστό περιβάλλον» για τις επιχειρήσεις του Χονγκ Κονγκ και ότι ήταν «κατά οποιασδήποτε χρήσης εξαναγκασμού ή πίεσης στο διεθνές εμπόριο». Πρόσθεσε ότι οποιεσδήποτε συναλλαγές πρέπει να ακολουθούν τους κινεζικούς νόμους και κανονισμούς.

Το Πεκίνο κινήθηκε με αποστολή στο Χονγκ Κονγκ

Ο Αλεξάντερ Λιάο, ειδικός για την Κίνα και συνεργάτης της Epoch Times, δήλωσε ότι οι εσωτερικές πηγές του από το ΚΚΚ στο Πεκίνο τού είπαν ότι ο Κινέζος ηγέτης Σι Τζινπίνγκ είναι θυμωμένος με τη συμφωνία που εξήρε ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ στην ομιλία του για την Κατάσταση της Ένωσης στις 3 Μαρτίου. Ως αποτέλεσμα, ο Λιάο είπε ότι ο Ντινγκ Σουεξιάνγκ, μέλος της Μόνιμης Επιτροπής του Πολιτικού Γραφείου του ΚΚΚ και αντιπρωθυπουργός της Κίνας, έστειλε ειδική ομάδα εργασίας στο Χονγκ Κονγκ στις 15 Μαρτίου για να εξετάσει προσεκτικά τη συμφωνία για τη Διώρυγα του Παναμά.

Ο Λιάο μεγάλωσε στο στρατιωτικό σύστημα της Κίνας και είχε προηγουμένως τοποθετηθεί στο Χονγκ Κονγκ ως έμπειρος δημοσιογράφος για περισσότερο από μια δεκαετία. Έχει μάθει ότι αξιωματούχοι της κυβέρνησης του Χονγκ Κονγκ δεν αισθάνονται άνετα να ασκούν πίεση σε μια επιχειρηματική συμφωνία, κάτι που το Χονγκ Κονγκ δεν συνήθιζε να κάνει. Επομένως, η ομάδα του Πεκίνου ηγείται της προσπάθειας, είπε.

Είπε στην Epoch Times ότι η εκστρατεία δυσφήμησης της Ta Kung Pao εναντίον του Λι και οι ενέργειες του Γραφείου του ΚΚΚ στο Χονγκ Κονγκ έγιναν με οδηγίες της αποστολής του Πεκίνου.

Ωστόσο, το ΚΚΚ έχει περιορισμένη επιρροή στον Λι, είπε.

Αν και η CK Hutchinson, η ναυαρχίδα επιχείρηση του Λι, είναι εισηγμένη στο Χρηματιστήριο του Χονγκ Κονγκ, είναι εγγεγραμμένη στα νησιά Κέιμαν. Την τελευταία δεκαετία, το μερίδιο της επιχείρησής της στην ηπειρωτική χώρα και το Χονγκ Κονγκ έχει συρρικνωθεί σε λίγο περισσότερο από 10%. Ο Λι θα βάλει στην τσέπη περίπου 19 δισ. δολάρια από τη συμφωνία, η οποία τιμολογεί τη συναλλαγή σε περίπου 14 φορές τα κέρδη του 2024, υψηλότερα από το μέσο βιομηχανικό εύρος των 8 ή 11 φορών.

Ο νόμος για την εθνική ασφάλεια ως πιθανό εργαλείο πίεσης

Ο Λιάο είπε ότι ένα εργαλείο που θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει η τοπική κυβέρνηση είναι ο νόμος για την εθνική ασφάλεια του Χονγκ Κονγκ. Λόγω του ασαφούς ορισμού της εθνικής ασφάλειας και της διάταξης ότι ο νόμος ισχύει για άτομα τόσο εντός όσο και εκτός του Χονγκ Κονγκ, χιλιάδες ακτιβιστές υπέρ της δημοκρατίας διαμαρτυρήθηκαν εναντίον του το 2020. Παρ’ όλα αυτά, το Πεκίνο επέβαλε τον νόμο στην πρώην βρετανική αποικία το ίδιο έτος.

Το Πεκίνο θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει αυτόν τον νόμο για να ασκήσει αντίποινα κατά του Λι. Ωστόσο, κατά την άποψη του Λιάο, οι συνέπειες των αντιποίνων θα μπορούσε να αποτελέσουν ανεπανόρθωτο πλήγμα για την κινεζική οικονομία, διότι ένα τέτοιο προηγούμενο θα είχε αποτρεπτικό αποτέλεσμα στους επιχειρηματίες του Χονγκ Κονγκ και τους ξένους επενδυτές.

Η στρατηγική σημασία της Διώρυγας του Παναμά

Η Διώρυγα του Παναμά είναι ένα στρατηγικό σημείο με κρίσιμο ρόλο στα στρατιωτικά και οικονομικά συμφέροντα των ΗΠΑ, αφού χρησιμεύει ως ζωτικό πέρασμα για πολεμικά πλοία και φορτία μεταξύ του Ατλαντικού και του Ειρηνικού Ωκεανού.

Κάθε χρόνο, η Διώρυγα του Παναμά διαχειρίζεται φορτία αξίας 270 δισ. δολαρίων, που αντιπροσωπεύουν το 5% του παγκόσμιου θαλάσσιου εμπορίου, με περισσότερο από το 70% αυτού του εμπορίου να συνδέεται με λιμάνια των ΗΠΑ. Το κανάλι ήταν υπό τον έλεγχο των ΗΠΑ μέχρι το 1999, όταν η κυριαρχία του μεταφέρθηκε στον Παναμά σύμφωνα με συνθήκη του 1977 που υπέγραψε ο πρόεδρος Τζίμι Κάρτερ.

Η Συνθήκη Κάρτερ-Τορίχος του 1977 απαιτεί «μόνιμη ουδετερότητα» της Διώρυγας, διασφαλίζοντας ότι καμία χώρα δεν υφίσταται διακρίσεις και ότι κανένα πλοίο δεν ενεργεί εχθρικά. Σύμφωνα με τη συμφωνία, εάν η ουδετερότητα κινδυνεύσει, οι Ηνωμένες Πολιτείες μπορούν να χρησιμοποιήσουν στρατιωτική δύναμη για να την υπερασπιστούν.

Η παρέμβαση Τραμπ και η αμερικανική στάση

Μετά την ανάληψη των καθηκόντων του τον Ιανουάριο, ο Τραμπ αμφισβήτησε την ουδετερότητα. Ισχυρίστηκε ότι η Διώρυγα λειτουργούσε υπό το κινεζικό καθεστώς και ορκίστηκε να παρέμβει, προκαλώντας διαψεύσεις από το Πεκίνο και τον Παναμά.

«Η Κίνα λειτουργεί τη Διώρυγα του Παναμά», είπε ο Τραμπ κατά τη διάρκεια της εναρκτήριας ομιλίας του. «Και δεν τη δώσαμε στην Κίνα. Τη δώσαμε στον Παναμά, και την παίρνουμε πίσω».

Το 1997, η CK Hutchinson απέκτησε τα δικαιώματα διαχείρισης των δύο λιμανιών στα δύο άκρα τη Διώρυγας του Παναμά για 25 χρόνια. Το 2021, η συμφωνία ανανεώθηκε έως το 2047.

Κατά την ανακοίνωση της πιο πρόσφατης συμφωνίας, η εταιρεία δήλωσε ότι επρόκειτο για καθαρά επιχειρηματική συναλλαγή, άσχετη με τα πρόσφατα πολιτικά νέα γύρω από την πλωτή οδό.

Γεωπολιτική αντιπαράθεση ΗΠΑ-Κίνας

Ο Λιάο είπε ότι οι πιθανότητες να γίνει αγοραστής μία κινεζική εταιρεία είναι μικρές και ότι ο Τραμπ θα μπορούσε να πιέσει τον Παναμά να καταστήσει τα λιμενικά δικαιώματα μη διαθέσιμα σε ιδιωτικές επιχειρήσεις. Εάν συμβεί αυτό, ο Λι δεν θα μπορεί πλέον να πουλήσει τα δικαιώματα. Εάν τα δικαιώματα ανακληθούν μετά τη συμφωνία, ο Κινέζος αγοραστής θα καταλήξει με τίποτα.

Κατά την άποψη του Λιάο, οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν θα μπορούσαν να αντέξουν οικονομικά το ΚΚΚ να κερδίσει την πάλη εξουσίας για τη Διώρυγα του Παναμά, επειδή αν συνέβαινε αυτό, η Ουάσιγκτον θα έχανε την εξουσία της στον κόσμο — κάτι που αντιβαίνει στην ατζέντα του Τραμπ .

Επομένως, το περισσότερο που θα μπορούσε να επιτύχει το ΚΚΚ θα ήταν να αποτρέψει άλλους Κινέζους επιχειρηματίες από το να ακολουθήσουν το παράδειγμα του Λι, σύμφωνα με τον Λιάο.

«Η συμφωνία για τη Διώρυγα του Παναμά είναι απλώς ένα προοίμιο στην αντιπαράθεση μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και του ΚΚΚ», πρόσθεσε. «Στο μέλλον, πολλά σημαντικά στρατηγικά περιουσιακά στοιχεία παγκοσμίως θα υπόκεινται σε παρόμοιες διαμάχες. Τότε θα ξεκινήσει επίσημα μία εποχή συγκρούσεων.»

Σε μία κίνηση που αντικατοπτρίζει τις αυξανόμενες ανησυχίες για τις κινεζικές εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης, το Πανεπιστήμιο της Βρετανικής Κολούμπια (UBC) στον Καναδά ανακοίνωσε την απαγόρευση του κινεζικού εργαλείου τεχνητής νοημοσύνης DeepSeek από όλες τις συσκευές και τα δίκτυα του ιδρύματος.

Σοβαρές ανησυχίες για την ασφάλεια και την ιδιωτικότητα

Σε ανακοίνωση που εξέδωσε στις 20 Μαρτίου, το UBC διευκρίνισε ότι η απόφαση ελήφθη αφότου η εφαρμογή χαρακτηρίστηκε «υψηλού κινδύνου» σε σχέση με την ιδιωτικότητα και την ασφάλεια των δεδομένων.

«Οι εφαρμογές του DeepSeek εγείρουν ανησυχίες για την ιδιωτικότητα και την ασφάλεια, ιδιαίτερα όσον αφορά την εκτεταμένη συλλογή και κοινή χρήση δεδομένων, συμπεριλαμβανομένων προσωπικών πληροφοριών και του δικαιώματος καταγραφής πληκτρολογήσεων, μαζί με αδύναμες πρακτικές κρυπτογράφησης και ασφάλειας», ανέφερε το πανεπιστήμιο.

Η απόφαση βασίστηκε σε εκτενή αξιολόγηση δημόσιων πληροφοριών και αξιολογήσεων τρίτων για το DeepSeek, συμπεριλαμβανομένων ευρημάτων από κορυφαίους ερευνητές κυβερνοασφάλειας, αναλύσεις εταιρειών ασφαλείας και κατευθυντήριες γραμμές από ομοσπονδιακές και επαρχιακές κυβερνήσεις.

Αυστηροί περιορισμοί και συνέπειες μη συμμόρφωσης

Το UBC όχι μόνο περιορίζει την εγκατάσταση και χρήση των εφαρμογών DeepSeek στο πανεπιστήμιο, αλλά «συνιστά έντονα» να αποφεύγεται η χρήση ή εγκατάστασή του ακόμη και σε προσωπικές συσκευές, ειδικά σε αυτές που χρησιμοποιούνται για πανεπιστημιακές δραστηριότητες.

Η απαγόρευση περιλαμβάνει:
– Συσκευές του πανεπιστημίου
– Ασύρματα δίκτυα του UBC
– Συστήματα βιβλιοθήκης
– Άλλα συστήματα που απαιτούν όνομα χρήστη και κωδικό πρόσβασης

Το πανεπιστήμιο προειδοποιεί ότι θα χρησιμοποιήσει «προληπτικά μέτρα για να αποκλείσει τις εφαρμογές DeepSeek για τους χρήστες» στα δίκτυά του, ενώ τονίζει ότι οι χρήστες που δεν συμμορφώνονται με τα πρότυπα του UBC θα υπόκεινται σε «πλήρες φάσμα πειθαρχικών ενεργειών», που μπορεί να περιλαμβάνουν ακόμη και την απώλεια πρόσβασης σε προνόμια υπολογιστών και δίκτυα του πανεπιστημίου.

Αξιοσημείωτο είναι ότι, σύμφωνα με εκπρόσωπο του UBC, το DeepSeek είναι το μοναδικό εργαλείο τεχνητής νοημοσύνης που έχει απαγορευτεί στο πανεπιστήμιο, το οποίο δεν σχεδιάζει να περιορίσει άλλες παρόμοιες εφαρμογές.

Μέρος ενός ευρύτερου κύματος απαγορεύσεων

Η απόφαση του UBC ακολουθεί ένα κύμα παρόμοιων απαγορεύσεων παγκοσμίως. Το DeepSeek, που έγινε μία από τις πιο δημοφιλείς δωρεάν εφαρμογές στο App Store της Apple όταν κυκλοφόρησε στα τέλη Ιανουαρίου, γρήγορα βρέθηκε στο επίκεντρο λόγω ανησυχιών για την ασφάλεια.

Τον Φεβρουάριο, η καναδική κυβέρνηση απαγόρευσε το DeepSeek από τις κυβερνητικές συσκευές, με τον διευθύνοντα σύμβουλο Πληροφορικής του Καναδά, Ντομινίκ Ροσόν, να επικαλείται «σοβαρές ανησυχίες για την ιδιωτικότητα, που σχετίζονται με την ακατάλληλη συλλογή και διατήρηση ευαίσθητων προσωπικών πληροφοριών».

Παράλληλες απαγορεύσεις έχουν επιβληθεί και από άλλες χώρες:
– Η Αυστραλία απαγόρευσε την εφαρμογή στις 4 Φεβρουαρίου, χαρακτηρίζοντάς την «απαράδεκτο κίνδυνο»
– Η Ταϊβάν ανακοίνωσε απαγόρευση για τις δημόσιες υπηρεσίες λόγω ανησυχιών εθνικής ασφάλειας
– Αμερικανοί νομοθέτες, από διαφορετικές πολιτικές παρατάξεις, εισήγαγαν νομοσχέδιο τον Φεβρουάριο που επιδιώκει να απαγορεύσει τη χρήση της κινεζικής εφαρμογής σε κυβερνητικές συσκευές

Ανησυχίες για προπαγάνδα και λογοκρισία του ΚΚΚ

Πέρα από τις ανησυχίες για την ασφάλεια των δεδομένων, επικριτές του κινεζικού καθεστώτος έχουν εκφράσει προβληματισμούς σχετικά με τον πιθανό ρόλο του DeepSeek στην προώθηση της περιστολής ανθρωπίνων δικαιωμάτων και της λογοκρισίας από το Κομμουνιστικό Κόμμα Κίνας (ΚΚΚ).

Η εκτενής εξέταση της εφαρμογής που έκανε η Epoch Times τον προηγούμενο μήνα έδειξε ότι το πρόγραμμα ακολουθεί στενά την ιδεολογία του ΚΚΚ, λογοκρίνοντας απαντήσεις επικριτικές προς το καθεστώς και προωθώντας απόψεις ευνοϊκές προς αυτό.

Η αυξανόμενη τάση απαγορεύσεων του DeepSeek αντικατοπτρίζει τις ευρύτερες ανησυχίες για την ασφάλεια των κινεζικών τεχνολογικών προϊόντων και τη δυνητική τους χρήση για στόχους που υπερβαίνουν τις συνήθεις εμπορικές εφαρμογές.