Μήνας: Φεβρουάριος 2025

Σε διπλό μέτωπο κλιμακώνει την ένταση ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου, προαναγγέλλοντας αντίποινα τόσο στη Λωρίδα της Γάζας όσο και στη Δυτική Όχθη, μετά από μια σειρά επεισοδίων που πυροδότησαν νέα κρίση στην περιοχή.

«Θα ενεργήσουμε με αποφασιστικότητα», δήλωσε ο Νετανιάχου σε βιντεοσκοπημένη ανακοίνωση, κατηγορώντας τη Χαμάς για «βάρβαρη και τρομακτική παραβίαση» της συμφωνίας, μετά την αποτυχία παράδοσης της σορού της Σίρι Μπίμπας. Οι ισραηλινές ένοπλες δυνάμεις κατήγγειλαν ότι αντί της σορού της Μπίμπας, η Χαμάς παρέδωσε το πτώμα μιας «άγνωστης» γυναίκας.

Παράλληλα, μετά από έκτακτη σύσκεψη με τον υπουργό Άμυνας, τον αρχηγό του γενικού επιτελείου εθνικής άμυνας, τον διευθυντή της Σιν Μπετ και τον αρχηγό της αστυνομίας, ο Ισραηλινός πρωθυπουργός διέταξε «εντατική επιχείρηση εναντίον κέντρων τρομοκρατίας» στη Δυτική Όχθη.

Η απόφαση ήρθε μετά από εκρήξεις σε τρία σταθμευμένα λεωφορεία κοντά στο Τελ Αβίβ, ενώ οι αρχές εξουδετέρωσαν άλλους δύο εκρηκτικούς μηχανισμούς. Δεν αναφέρθηκαν τραυματισμοί από τα περιστατικά, τα οποία η αστυνομία χαρακτήρισε ως τρομοκρατικές ενέργειες.

Η υπόθεση της οικογένειας Μπίμπας έχει συγκλονίσει το Ισραήλ. Ο Αριέλ και ο Κφιρ Μπίμπας, τεσσάρων ετών και 8,5 μηνών αντίστοιχα, απήχθησαν μαζί με τους γονείς τους από το κιμπούτς Νιρ Οζ στις 7 Οκτωβρίου 2023. Ενώ ο πατέρας Γιαρντέν Μπίμπας απελευθερώθηκε αυτόν τον μήνα, οι ισραηλινές αρχές κατηγορούν τη Χαμάς για τη «βάρβαρη δολοφονία» των δύο παιδιών κατά τη διάρκεια της αιχμαλωσίας τους. Η Χαμάς από την πλευρά της ισχυρίζεται ότι τα παιδιά σκοτώθηκαν κατά τη διάρκεια ισραηλινών βομβαρδισμών.

Με τις απολογίες του τότε δημάρχου Μαραθώνα Ηλία Ψινάκη και του αντιδημάρχου του για θέματα Καθαριότητας και Πολιτικής Προστασίας Βάιου Θανασιά, συνεχίστηκε σήμερα η δίκη για τη φονική πυρκαγιά στο Μάτι, που άφησε πίσω της 104 νεκρούς.

Ο κος Ψινάκης, ο οποίος την επίμαχη ημέρα του Ιουλίου του 2018 βρισκόταν σε άδεια και επέστρεψε την επομένη όπως είπε, αναφέρθηκε στις ενέργειες που είχαν προβεί ως δήμος για ζητήματα Πολιτικής Προστασίας, καθώς όλη η περιοχή αντιμετωπίζει συχνά «δύσκολες πυρκαγιές».

Στην αρχή της απολογίας του, ο κος Ψινάκης ανέφερε την εικόνα που είχε δει ως δημοτικός σύμβουλος στον Δήμο Αθηναίων η οποία τον κινητοποίησε να ασχοληθεί με τα κοινά.

«Όλη η ενασχόληση που είχα με τον δήμο άρχισε τελείως τυχαία. Λιποθύμησε μια γριούλα από την πείνα και ήρθα σε επαφή με αυτήν την δραματική πλευρά. Ήθελα να κάνω κάτι, και στις επόμενες εκλογές προτίμησα να κατέβω υποψήφιος δήμαρχος Μαραθώνα (αντί ξανά στον Δήμο Αθήνας) γιατί ζούσα εκεί και ήταν εντελώς ανεκμετάλλευτη η περιοχή με το διεθνές brand name». Απαριθμώντας το έργο που έγινε επί δημαρχίας του προς αυτήν την κατεύθυνση, ο κος Ψινάκης κατέληξε:

«Ο Μαραθώνας ακούστηκε με την δουλειά που κάναμε. Είχε να ακουστεί από το 490 πΧ.»

Όσον αφορά το μοιραίο απόγευμα της 23ης Ιουλίου, ο τότε δήμαρχος είπε: «Την ημέρα που έγινε η τραγική αυτή πυρκαγιά, εγώ έλειπα. Συνήθως παίρνω Αύγουστο άδεια αλλά λόγω πολλών φωτιών που έχουμε στην περιοχή τον Αύγουστο, πήρα άδεια Ιούλιο.

»Ενημερώθηκα από την γραμματέα μου πολύ νωρίς (πέντε και κάτι το απόγευμα). Με το που έμαθα για τη φωτιά έψαχνα να φύγω με ελικόπτερο, γιατί ξέρω πως αυτές οι φωτιές είναι δύσκολες. Όμως απαγορεύονταν οι πτήσεις. Έτσι, βρήκα ένα φουσκωτό μεγάλο. Μου το παραχώρησε φιλική οικογένεια, με τον καπετάνιο του. Είχε αέρα πεντάρι και λογικά δεν είχαμε πρόβλημα. Ωστόσο, δεν μπορέσαμε να προσεγγίσουμε (λόγω των συνθηκών)… έφτασα την επομένη τα ξημερώματα».

Για την οργάνωση του δήμου σε θέματα Πολιτικής Προστασίας, ο κατηγορούμενος εξήρε τον συγκατηγορούμενό του κο Θανασιά, λέγοντας πως είχαν συνεχή συνεργασία λόγω των συχνών φωτιών.

«Την ημέρα της φωτιάς, τι ειρωνεία, υπέγραψε (ο Θανασιάς) πρόσληψη για πολιτικό προσωπικό για πυροπροστασία».

Ο κος Ψινάκης τόνισε πως η περιοχή, και ειδικά το Μάτι, είναι δύσκολη στο να καθαριστεί από ξερά δέντρα και άλλα, υπεραμυνόμενος ωστόσο των ενεργειών του δήμου για καθαρισμό της περιοχής:

«Το Μάτι, ενώ είναι κανονική αστική περιοχή, είναι δασική. Δεν μπορείς να κόψεις τίποτα. Το δυστύχημα σε αυτήν περιοχή είναι ότι έχει πεύκα. Είναι δασική και δεν μπορείς να κάνεις τίποτα αν δεν πάρεις άδεια από το Δασαρχείο. Δεν αγγίζεις πεύκο.»

Σύμφωνα με τον τότε δήμαρχο Μαραθώνα, σε ό,τι τους ζητήθηκε εκείνη την μέρα από Πυροσβεστική ή άλλον φορέα ανταποκρίθηκαν αμέσως.

«Μέσα στον δήμο έχουμε την πρώην αμερικανική βάση. Μέσα στεγάζεται και η Πυροσβεστική. Είναι χώρος με πάρα πολλές δομές. Είχαμε φροντίσει εκεί να υπάρχει χώρος οργανωμένος για κάθε περίσταση.

»Στη Βάση, μέσα σε μισή ώρα εκείνη την μέρα, ήρθαν 2.500 άνθρωποι με το μαγιό. Είχαμε τα πάντα. Φαγητό, νερό μέχρι και ψυχολογική υποστήριξη. Γιατί είχαμε πάντα έτοιμο τον χώρο και το ήξεραν.»

Πρόεδρος: Πήρε ο αστυνομικός σας την Πυροσβεστική και είπε ότι καίγεται το σπίτι σας;

Κατηγορούμενος: Εγώ όταν έφυγα άφησα τους αστυνομικούς μου όλους πίσω. Η μητέρα μου δεν έβρισκε εμένα και πήρε τον αστυνομικό μου. Η μάνα μου δεν ήξερε ότι είχε φωτιά παντού. Ο αστυνομικός μου πήρε την Πυροσβεστική και ενημέρωσε ότι στο σπίτι έχει φωτιά και του λένε «εδώ καίγεται όλη η περιοχή» και το έκλεισε…

Σύνεδρος: Αφού είχατε χώρο στη Βάση, γιατί δεν σκεφτήκατε νωρίτερα να πάρετε την Αστυνομία να το δηλώσετε, για να οδηγηθεί αυτός ο κόσμος εκεί συντονισμένα με πούλμαν;

Κατηγορούμενος: Η Μαραθώνος ήταν κλειστή. Ποιος θα ρίσκαρε να πάρει κόσμο; Να τον πάει που;

Σύνεδρος: Στις 18:00 η κατάσταση ήταν πλέον δύσκολη (στο Μάτι). Γιατί δεν αποφασίστηκε εκείνη την ώρα, χωρίς να υπάρχει εισήγηση, να μεταφερθεί εκεί κόσμος;

Κατηγορούμενος: Ο δήμος έχει υποστηρικτικό ρόλο στην Πυροσβεστική. Αν δεν έχει δώσει εισήγηση η Πυροσβεστική, δεν μπορεί να πάρει τον κόσμο. Εμπλέκονταν δύο δήμοι πλέον. Η απόφαση ήταν στην περιφέρεια εφόσον εισηγούνταν η Πυροσβεστική.

Σύνεδρος: Η Οργανωμένη Απομάκρυνση αφορά τον πολίτη, δεν είναι υποστηρικτική δράση στην Πυροσβεστική. Είναι απόφαση που θα υποστηριχθεί από τους άλλους φορείς.

Κατηγορούμενος: Πώς θα πείσουμε κάποιον να φύγει; Σας λέω παράδειγμα τη μάνα μου. Δεν θα έφευγε και να της λέγαμε. Πολλοί ήταν στα σπίτια τους και έριχναν νερά.

Σύνεδρος: Αν έδινε εισήγηση η Πυροσβεστική για ΟΠΑ (Οργανωμένη Προληπτική Απομάκρυνση) εσείς είχατε τρόπο να τους μεταφέρετε στην Βάση;

Κατηγορούμενος: Βεβαίως! Είχαμε 30 οχήματα και 50 άτομα προσωπικό και εφόσον μας υποδείκνυαν διαδρομές μπορούσαμε. Άλλωστε μας συνδράμουν.

Σύνεδρος: Στις έξι θα μπορούσατε;

Κατηγορούμενος: Αυτό δεν το ξέρω. Δεν ξέρω πώς ακριβώς ήταν η κατάσταση.

Ο κος Θανασιάς με την έναρξη της απολογίας του δήλωσε:

«Αισθάνομαι βαριά θλίψη για τους ανθρώπους που χάθηκαν στην τραγική πυρκαγιά και έχω πλήρη ενσυναίσθηση και σεβασμό για τους οικείους τους.»

Ο τότε αρμόδιος αντιδήμαρχος στον Μαραθώνα αναφέρθηκε στις ενέργειες που είχαν γίνει ώστε ο δήμος να έχει Πολιτική Προστασία που να μπορεί να ανταποκριθεί στις συνθήκες της περιοχής.

«Τον Φεβρουάριο του 2018 καταρτίστηκε το πρώτο επιχειρησιακό σχέδιο του δήμου. Είχαμε στενή συνεργασία με ομάδες εθελοντών, στους οποίους παρείχαμε μέσα και υλικά σε ό,τι μας ζητούσαν. Στους εθελοντές δασοπυροσβέστες είχαμε δώσει οχήματα, μπαταρίες, ανταλλακτικά και ό,τι άλλο ζητούσαν. Τον Ιούνιο 2018, υπογράψαμε μνημόνιο συνεργασίας με τους εθελοντές και είχαμε κάθε δικαίωμα να τους παραχωρούμε ό,τι ζητούσαν». Αναφερόμενος στο θέμα του καθαρισμού από χόρτα, κλαδιά και ξερά, ο κος Θανασιάς ανέφερε ότι το Τμήμα καθαρισμού λειτουργούσε διπλές βάρδιες και ότι φρόντιζαν να εντοπίζουν οικόπεδα που δεν είχαν καθαριστεί, ώστε να ειδοποιούνται οι ιδιοκτήτες να τα καθαρίσουν.

Για την επίμαχη μέρα, ο κατηγορούμενος είπε πως λόγω του βαθμού επικινδυνότητας όλο το προσωπικό βρισκόταν στις θέσεις του και ότι από την πρώτη στιγμή οι δασοπυροσβέστες ενεπλάκησαν στο επιχειρησιακό κομμάτι για την αντιμετώπιση της φωτιάς. «Ήμασταν συντονισμένοι και σε ετοιμότητα.»

Ο κατηγορούμενος τόνισε πως αναζητούσε μάταια πληροφορίες από Πυροσβεστική και Αστυνομία για να ενημερώσει τους πολίτες.

«Δεν μας δόθηκε καμία πληροφορία για την ενημέρωση του κόσμου και την ένταση της φωτιάς».

Σύμφωνα με τον κατηγορούμενο, όταν η φωτιά πήρε πορεία προς τα όρια του δήμου, ειδοποίησε το 199 ζητώντας ενισχύσεις: «Τους είπα δεν βλέπω εναέρια. Με ρώτησαν από που πρέπει να πάνε. Κανείς δεν είχε καμία πληροφόρηση… Γύρω στις 18:30 με 19:00, η φωτιά κατεβαίνει από Νέο Βουτζά στη Μαραθώνος. Πήγα και είδα τεράστιες φλόγες και κουκουνάρια να πετάγονταν στη λεωφόρο που θεωρούνταν αντιπυρική ζώνη…».

Ο κατηγορούμενος είπε ότι διέθεσαν αμέσως όταν τους ζητήθηκαν (αφού είχε περάσει η φωτιά) δύο πούλμαν από το Κεντρικό Συντονιστικό Όργανο Πολιτικής Προστασίας για τον κόσμο στο Μάτι.

«Πήγαμε με πούλμαν στο Μάτι. Η φωτιά είχε φτάσει στη θάλασσα. Δεν μπορώ να σας περιγράψω αυτό που αντικρίσαμε. Καμένα καλώδια, στάχτες παντού, άνθρωποι να τρέχουν αλλόφρονες. Ακόμη δεν ξέραμε ούτε φανταζόμασταν ότι υπήρχαν νεκροί…

»Ο κόσμος ήταν σε κατάσταση σοκ και δεν έμπαινε στα πούλμαν. Δεν ήθελαν να πάνε πουθενά… Όταν πήγαμε στο δημοτικό κατάστημα Νέας Μάκρης ερχόταν κόσμος. Πολύς κόσμος. Έρχονταν ακόμη και από ξένες πρεσβείες και αναζητούσαν πολίτες τους…

»Τις επόμενες μέρες και για πολλά χρόνια φιλοξενούσαμε ανθρώπους στις κατασκηνώσεις μας. Βρέθηκαν άνθρωποι χωρίς σπίτι και μέχρι να φτιάξουν άλλο ή να αποκαταστήσουν, εξασφαλίσαμε στέγη και συσσίτια. Από τη μια στιγμή στην άλλη βρεθήκαμε άνθρωποι στον δρόμο, άνθρωποι έφυγαν από την ζωή…».

Πρόεδρος: Πότε έφθασε κόσμος στη Βάση;

Κατηγορούμενος: Γύρω στις οκτώ, οκτώμισι.

Πρόεδρος: Πώς είχαν ενημερωθεί για να έρθουν εκεί;

Κατηγορούμενος: Πολλοί πήγαιναν στο δημοτικό κατάστημα Νέας Μάκρης και τους έλεγαν να πάνε εκεί. Έρχονταν άλλοι με αυτοκίνητο, άλλοι με τα πόδια.

Η δίκη θα συνεχιστεί την Τρίτη 25 Φεβρουαρίου.

Ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κωστής Χατζηδάκης, μιλώντας στην εκδήλωση «The World Ahead 2025: Athens Gala Dinner» του Economist υπογράμμισε τη στροφή της κυβέρνησης από εδώ και στο εξής σε τέσσερεις τομείς προτεραιότητας: επενδύσεις, εξαγωγές, διασφάλιση συνθηκών υγιούς ανταγωνισμού στην αγορά και ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της οικονομίας.

Παράλληλα, έκανε λόγο για πρωτοβουλίες για περαιτέρω μειώσεις φόρων φέτος για όλους τους συνεπείς φορολογούμενους, που θα ανακοινωθούν από τον πρωθυπουργό το φθινόπωρο στη ΔΕΘ.

Όπως είπε ο υπουργός, «από τη στιγμή που έχουμε καταφέρει να σταθεροποιήσουμε τα μακροοικονομικά μεγέθη, η προσοχή μας πλέον στρέφεται περισσότερο στις μικροοικονομικές παραμέτρους. Περνάμε δηλαδή, όπως λένε οι οικονομολόγοι, περισσότερο από τα macro στα micro». Ειδικότερα, σημείωσε ότι με βάση τον συνολικό κυβερνητικό προγραμματισμό, μέσα στο 2025 θα εξελιχθούν ορισμένες βασικές προτεραιότητες, οι οποίες ανά επιμέρους τομέα περιλαμβάνουν:

Επενδύσεις

*Συνέχιση της βελτίωσης του επιχειρηματικού περιβάλλοντος με την εκπόνηση των Τοπικών και Ειδικών Πολεοδομικών Σχεδίων, ολοκλήρωση του Εθνικού Κτηματολογίου και επιτάχυνση της απονομής δικαιοσύνης (δράσεις που είναι ήδη σε εξέλιξη). Παράλληλα, ο νέος αναπτυξιακός νόμος θα επιδιωχθεί να είναι περισσότερο συνδεδεμένος με την παροχή επιπλέον φορολογικών κινήτρων.

*Πρόσβαση των επιχειρήσεων σε χρηματοδότηση με ενίσχυση του ανταγωνισμού στο τραπεζικό σύστημα και αναβάθμιση της λειτουργίας του Χρηματιστηρίου και της κεφαλαιαγοράς. Επίσης, περαιτέρω αξιοποίηση του δανειακού σκέλους του Ταμείου Ανάκαμψης σε συνδυασμό με την Αναπτυξιακή Τράπεζα και το νέο Εθνικό Επενδυτικό Ταμείο.

Εξαγωγές

Βασικός στόχος είναι η διείσδυση σε νέες πολλά υποσχόμενες αγορές όπως η Ινδία και η Κίνα. Θα χρησιμοποιηθούν στοχευμένα χρηματοδοτικά εργαλεία για εξαγωγικές επιχειρήσεις και επιχειρήσεις που συμμετέχουν σε εκθέσεις, εκτός από το πρόγραμμα «Εξωστρέφεια Μικρομεσαίων Επιχειρήσεων», ύψους 200 εκατ. ευρώ, που ανακοινώθηκε πρόσφατα. Επιπλέον, υλοποιούνται δράσεις απλοποίησης και ψηφιοποίησης των τελωνειακών διαδικασιών. Ενώ βρίσκεται υπό εξέταση και η παροχή φορολογικών κινήτρων στοχευμένων σε συγκεκριμένους τομείς που προσφέρονται για ενίσχυση των εξαγωγών.

Ανταγωνισμός

«Η κυβέρνηση θα συνεχίσει να παρεμβαίνει σε περιπτώσεις που η αγορά δεν λειτουργεί αποτελεσματικά, όπως έγινε στις τράπεζες με τη μείωση ή κατάργηση έξι κατηγοριών προμηθειών και στις ασφαλιστικές εταιρείες με την παρέμβαση για τον περιορισμό των αυξήσεων στα ασφάλιστρα υγείας», σημείωσε ο κος Χατζηδάκης. Ταυτόχρονα, είναι αποφασισμένη να εξετάσει εναπομείναντες φραγμούς εισόδου στην αγορά που δυσχεραίνουν τον ανταγωνισμό και λειτουργούν αντιαναπτυξιακά. «Και η Επιτροπή Ανταγωνισμού είμαι βέβαιος ότι εντείνει την προσπάθειά της για την αντιμετώπιση φαινομένων καρτέλ στην αγορά», είπε.

Ανταγωνιστικότητα

Βασική προτεραιότητα είναι η συγκράτηση του μη μισθολογικού κόστους με τη μείωση των ασφαλιστικών εισφορών κατά μια μονάδα που υλοποιήθηκε εφέτος, ενώ προβλέπεται περαιτέρω μείωση κατά μισή μονάδα το 2027. Στη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας θα συμβάλουν η εφαρμογή του νέου νόμου για κίνητρα στην καινοτομία και τις συγχωνεύσεις που είναι τα πιο ισχυρά στην ΕΕ, καθώς και η στροφή του ΕΣΠΑ, του Ταμείου Ανάκαμψης και της Αναπτυξιακής Τράπεζας σε πρωτοβουλίες που ενισχύουν την καινοτομία. Όπως, επίσης, η μείωση του κόστους της ενέργειας με επενδύσεις στα δίκτυα, και η ενίσχυση των δεξιοτήτων του ανθρώπινου δυναμικού.

Στο ίδιο πλαίσιο προχωρά η μείωση της φορολογίας, σε συνδυασμό με τη συντονισμένη προσπάθεια για την πάταξη της φοροδιαφυγής: «Η διαφαινόμενη υπέρβαση των στόχων του προϋπολογισμού για το 2024 δημιουργεί προϋποθέσεις για νέες θετικές πρωτοβουλίες. Πρωτοβουλίες για περαιτέρω μειώσεις φόρων για όλους τους συνεπείς φορολογούμενους, που θα ανακοινωθούν από τον πρωθυπουργό το φθινόπωρο στη ΔΕΘ», τόνισε ο κος Χατζηδάκης.

Αναφερόμενος στην κοινωνική πολιτική, ο υπουργός υπογράμμισε ότι στόχος όλης αυτής της προσπάθειας είναι η αύξηση του διαθέσιμου εισοδήματος και της ευημερίας των πολιτών, στηριζόμενοι όμως στα θεμέλια μιας σοβαρής οικονομικής πολιτικής. «Το 2025 προβλέπονται: επτά αυξήσεις αποδοχών. Αύξηση των δαπανών για την υγεία (+74% σε σχέση με το 2019). Δημιουργία κοινωνικών υποδομών σε όλη τη χώρα, αξιοποιώντας το ΠΔΕ και το Ταμείο Ανάκαμψης. Εξορθολογισμός των κοινωνικών επιδομάτων, ώστε να κατευθύνονται σε αυτούς που πραγματικά τα έχουν ανάγκη», είπε.

Ο κος Χατζηδάκης αναφέρθηκε, παράλληλα, στις θετικές επιδόσεις που επιτεύχθηκαν τα προηγούμενα χρόνια στους τομείς αυτούς, σημειώνοντας ενδεικτικά:

• Την αύξηση των επενδύσεων κατά 64% την τελευταία πενταετία, ποσοστό που είναι το υψηλότερο στην ΕΕ.
• Τον υπερδιπλασιασμό των εξαγωγών σε σχέση με τα προ της κρίσης επίπεδα, ενώ τα στοιχεία για το 2024 δείχνουν ότι θα υπερβούν τα 100 δισ. ευρώ.
• Τη βελτίωση στον δείκτη PMR (Product Market Regulation Index) του ΟΟΣΑ αναφορικά με το επίπεδο ανταγωνισμού.
• Τη μείωση συνολικά περισσότερων από 70 φόρων.

«Η Ελλάδα συνεχίζει να αποτελεί μια από τις λίγες πηγές ‘’καλών ειδήσεων” σε ένα ταραχώδες διεθνές περιβάλλον. Τόσο όσον αφορά στις οικονομικές της επιδόσεις όσο και στην πολιτική σταθερότητα. Και μπορεί φέτος στη σχετική κατάταξη του Economist να βρισκόμαστε στην τρίτη θέση, μετά από δυο συνεχείς πρωτιές, αλλά για μένα αυτή η διάκριση είναι, κατά κάποιο τρόπο, ακόμα πιο σημαντική, γιατί αποδεικνύει ότι η επιτυχία έχει διάρκεια, δεν αποτελεί πυροτέχνημα. Με σύνεση στα δημοσιονομικά και σταθερή προσήλωση σε μια πραγματικά φιλοαναπτυξιακή πολιτική, θα προχωρήσουμε ακόμα περισσότερο για μια πιο ισχυρή οικονομία και μια πιο δίκαιη κοινωνία», κατέληξε στην ομιλία του ο υπουργός.

Συστηματική έρευνα στο ανάγλυφο της Σαντορίνης διεξάγει η Διεπιστημονική Επιτροπή Διαχείρισης Κινδύνων και Κρίσεων του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών (ΕΚΠΑ) με στόχο τον εντοπισμό περιοχών αυξημένου κατολισθητικού κινδύνου.

Σύμφωνα με ανακοίνωση του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών ο καθηγητής Ευθύμιος Λέκκας και η ομάδα του παρακολουθεί από την αρχή την εξελισσόμενη σεισμική ακολουθία και τα σύνοδά της φαινόμενα στο νησί της Σαντορίνης.

Τις προηγούμενες ημέρες μαζί με τις καθηγήτριες Νίκη Ευελπίδου και Ασημίνα Αντωναράκου πραγματοποίησε επιτόπιες έρευνες στην ύπαιθρο, αξιολογώντας τον κατολισθητικό κίνδυνο και βαθμονομώντας τα μοντέλα πρόβλεψης, ενώ έπονται και άλλες αποστολές για την παρακολούθηση και λεπτομερή καταγραφή του φαινομένου.

Όπως αναφέρεται στην ανακοίνωση, «οι πολυάριθμες σεισμικές δονήσεις που έχουν καταγραφεί μέχρι σήμερα έχουν προκαλέσει αποσταθεροποίηση των πρανών σε αρκετές περιοχές. Ο κίνδυνος αυτός αποδίδεται στις έντονες μορφολογικές κλίσεις, τη σύσταση των πετρωμάτων, καθώς και στις εναλλαγές υλικών με διαφορετική αντοχή στη διάβρωση. Οι ανθρώπινες δραστηριότητες επιβαρύνουν περαιτέρω τις ήδη ευάλωτες περιοχές».

Ιδιαίτερη ανησυχία, όπως τονίζεται, προκαλούν οι περιοχές με διαφορική διάβρωση, όπου τα λιγότερο ανθεκτικά πετρώματα αποσαθρώνονται, αφήνοντας εκτεθειμένα τα ανθεκτικότερα στρώματα, τα οποία στη συνέχεια καταρρέουν. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν οι ηφαιστειακές λάβες, που συχνά χάνουν την υποστήριξή τους από το υποκείμενο πέτρωμα, οδηγώντας σε καταρρεύσεις.

Η ερευνητική ομάδα, έχει ήδη εντοπίσει συγκεκριμένες περιοχές αυξημένου κινδύνου και έχει πραγματοποιήσει επιτόπιες επισκέψεις για την καταγραφή και αποτύπωσή τους.

Αξίζει να σημειωθεί ότι η αποσταθεροποίηση των πρανών μπορεί να οδηγήσει σε κατολισθήσεις ακόμη και μετά την παύση της σεισμικής δραστηριότητας. Μια έντονη βροχόπτωση μπορεί να λειτουργήσει ως καταλύτης, επιταχύνοντας τις διεργασίες αστοχίας, υπογραμμίζεται στην ανακοίνωση.

Ειδικότερα, την Τρίτη 18 Φεβρουαρίου, ο συντονιστής της Διεπιστημονικής Επιτροπής Διαχείρισης Κινδύνων και Κρίσεων του ΕΚΠΑ, Ευθύμιος Λέκκας, συνοδευόμενος από τα μέλη της Επιτροπής, κ. Αντωναράκου και κ. Ευελπίδου, επισκέφθηκαν τη Σαντορίνη και πραγματοποίησαν συνάντηση με το Τοπικό Επιχειρησιακό Συντονιστικό Όργανο Πολιτικής Προστασίας (ΤΕΣΟΠΠ). Στόχος της συνάντησης ήταν η ενημέρωση και ο καλύτερος συντονισμός όλων των επιχειρησιακών ομάδων που δραστηριοποιούνται στο νησί.

Στη σύσκεψη συμμετείχαν εκπρόσωποι της ΕΜΑΚ, της ΕΤΙΚ, του Αεροδρομίου, του Στρατού, του Λιμενικού, της Πυροσβεστικής, της Αστυνομίας, της Δημοτικής Αρχής, καθώς και ο βουλευτής κος Καφούρος.

Ο κος Λέκκας, με βάση τις προτάσεις της Επιτροπής Εκτίμησης Σεισμικού Κινδύνου και Μείωσης της Σεισμικής Διακινδύνευσης και της Επιτροπής Παρακολούθησης Ελληνικού Ηφαιστειακού Τόξου, παρουσίασε τα πιθανά σενάρια εξέλιξης της κατάστασης, εξηγώντας τη χρονική κλίμακα και τον απαιτούμενο επιχειρησιακό σχεδιασμό για κάθε περίπτωση.

Συγκεκριμένα, όπως αναφέρεται σε σχετική ανακοίνωση:

– Πιο πιθανό σενάριο: Η σταδιακή αποκλιμάκωση του φαινομένου.

– Δεύτερο σενάριο: Πρόκληση σεισμού μεγέθους 6 Ρίχτερ ή και ελαφρώς μεγαλύτερου. Σε αυτήν την περίπτωση υπάρχει πιθανότητα 4% για την κατάρρευση 200-300 κτηρίων στην καλδέρα.

Οι επιχειρησιακές ομάδες είναι έτοιμες να αντιμετωπίσουν αυτόν τον κίνδυνο, ενώ λαμβάνονται μέτρα για την αποφυγή προσέγγισης επικίνδυνων περιοχών και τον περιορισμό του συνωστισμού.

– Ηφαιστειακή δραστηριότητα: Δεν αναμένεται ηφαιστειακή έκρηξη στο άμεσο μέλλον. Ο «Κολούμπος» δεν αναμένεται να εκραγεί για τις επόμενες 10 χιλιάδες χρόνια και οι συζητήσεις για νέο ηφαίστειο που μπορεί να εμφανιστεί αφορούν σε κάτι που μπορεί να συμβεί σε 200 χιλιάδες χρόνια. Κατά συνέπεια, τα σενάρια αυτά δεν έχουν θέση σε επίπεδο επιχειρησιακού σχεδιασμού.

– Γεωλογικές μεταβολές: Καταγράφηκαν μετακινήσεις του εδάφους, με το βόρειο τμήμα του νησιού να μετατοπίζεται κατά 8 εκατοστά και το νότιο κατά 4 εκατοστά. Οι αλλαγές αυτές εξελίσσονται σε γεωλογικό χρόνο και δεν επηρεάζουν την επιχειρησιακή διαχείριση.

Κατά τη σύσκεψη, συζητήθηκαν επίσης:

– Η επαναλειτουργία των σχολείων, καθώς οι έλεγχοι έδειξαν πως δεν υπάρχουν ζημιές στα σχολικά κτήρια. Παρόλα αυτά, τα σχολεία θα παραμείνουν κλειστά μέχρι το τέλος της εβδομάδας για ψυχολογικούς λόγους. Η εκπαιδευτική διαδικασία οφείλει να συνεχίζεται απρόσκοπτα, μέσω τηλεδιάσκεψης.

– Οι ζώνες διαβάθμισης πρόσβασης στο νησί βάσει επικινδυνότητας, και τα απαραίτητα μέτρα προστασίας.

– Το ζήτημα των κατολισθήσεων στην καλδέρα, το οποίο εξετάζεται από τη διεπιστημονική επιτροπή διαχείρισης κινδύνων και κρίσεων του ΕΚΠΑ, με στόχο τον καθορισμό των θέσεων περιορισμένης πρόσβασης και επιχειρησιακών μέτρων.

– Ο επιχειρησιακός σχεδιασμός για την απομάκρυνση πολιτών από επικίνδυνες περιοχές και η αποφυγή συνωστισμού σε συγκεκριμένα σημεία.

– Η πιθανότητα εκδήλωσης τσουνάμι, το οποίο με βάση τα τρέχοντα στοιχεία, δεν αναμένεται να ξεπεράσει τα 3-4 μέτρα. Αυτήν τη στιγμή ο σχεδιασμός για τον επιχειρησιακό συντονισμό αφορά σε 7.000-8.000 άτομα και συζητήθηκε η προσαρμογή των μέτρων ενόψει της τουριστικής περιόδου.

Η Διεπιστημονική Επιτροπή Διαχείρισης Κινδύνων και Κρίσεων του ΕΚΠΑ παρακολουθεί στενά την εξέλιξη των φαινομένων και συνεχίζει τη συνεργασία με τις τοπικές αρχές, διασφαλίζοντας την άμεση και αποτελεσματική ανταπόκριση σε οποιαδήποτε κατάσταση απαιτείται.

Συντονιστής της Διεπιστημονικής Επιτροπής Διαχείρισης Κινδύνων και Κρίσεων ΕΚΠΑ είναι ο Ευθύμιος Λέκκας, Ομ. Καθηγητής Τμήματος Γεωλογίας και Γεωπεριβάλλοντος.