Τρίτη, 30 Ιούν, 2026

Ο νέος ηγέτης του Ιράν υπόσχεται αντίποινα και επιμένει στο κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ

Ο νέος ηγέτης του Ιράν, Μοτσταμπά Χαμενεΐ, δήλωσε στις 12 Μαρτίου ότι τα Στενά του Ορμούζ πρέπει να παραμείνουν κλειστά ως μέσο πίεσης και υποσχέθηκε αντίποινα για τους Ιρανούς που σκοτώθηκαν από τις επιθέσεις, σύμφωνα με το ιρανικό κρατικό πρακτορείο ειδήσεων Islamic Republic News Agency (ΙRΝΑ).

Η δήλωση, η οποία παραδόθηκε γραπτώς, ανεγνώσθη σε τηλεοπτική μετάδοση εκ μέρους του Ιρανού ηγέτη. Ήταν η πρώτη σημαντική δημόσια τοποθέτηση του Μοτσταμπά Χαμενεΐ από τότε που επελέγη για να διαδεχθεί τον πατέρα του, Αλί Χαμενεΐ, ο οποίος σκοτώθηκε από τα αμερικανοϊσραηλινά πλήγματα κατά του Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου.

Ισραηλινοί αξιωματούχοι εκτίμησαν στις 11 Μαρτίου ότι ενδέχεται να είχε τραυματιστεί στο πόδι κατά τη διάρκεια επιθέσεων που στόχευαν το καταφύγιο του πατέρα του. Ισραηλινός αξιωματούχος ασφαλείας δήλωσε στην εφημερίδα The Epoch Times στις 11 Μαρτίου ότι η σοβαρότητα του τραυματισμού του παραμένει ασαφής σε αυτό το στάδιο.

Ο ηγέτης του Ιράν άφησε να εννοηθεί ότι το Ιράν θα ακολουθήσει μια παρατεταμένη εκστρατεία αντιποίνων, διαβεβαιώνοντας ότι η χώρα δεν θα απόσχει από το να εκδικηθεί το αίμα των «μαρτύρων» της. Προσέθεσε ότι κάθε άμαχος που σκοτώνεται από τους εχθρούς του Ιράν αποτελεί ξεχωριστή υπόθεση εκδίκησης και σημείωσε ότι κάποια αντίποινα έχουν ήδη αρχίσει, προειδοποιώντας ότι η προσπάθεια θα συνεχιστεί μέχρι η Τεχεράνη να θεωρήσει ότι έχει αποδοθεί δικαιοσύνη.

Ανέφερε επίσης ότι το Ιράν θα είναι ιδιαίτερα ευαίσθητο όσον αφορά το αίμα των παιδιών του και ότι, για τον λόγο αυτό, το έγκλημα που διέπραξε σκόπιμα ο εχθρός εναντίον του σχολείου Shajareh-Tayyebeh στη Μινάμπ, καθώς και ορισμένες παρόμοιες περιπτώσεις, κατέχουν ιδιαίτερη θέση στη διαδικασία απόδοσης ευθυνών.

Ο Μοτσταμπά Χαμενεΐ υπογράμμισε ακόμη τη στρατηγική σημασία των Στενών του Ορμούζ, από τα οποία διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας προμήθειας πετρελαίου, αφήνοντας να εννοηθεί ότι το Ιράν σκοπεύει να διατηρήσει την πίεση στη διεθνή ναυσιπλοΐα. Ανέφερε ότι το κλείσιμο του πορθμού πρέπει να συνεχίσει να χρησιμοποιείται ως μοχλός πίεσης και πρόσθεσε ότι το Ιράν έχει εξετάσει το άνοιγμα άλλων μετώπων, στα οποία ο εχθρός διαθέτει μικρή εμπειρία και θα μπορούσε να αποδειχθεί ιδιαίτερα ευάλωτος.

Παράλληλα επαίνεσε τις ιρανικές δυνάμεις για την αντίσταση σε αυτό που περιέγραψε ως ξένη επιθετικότητα, ευχαριστώντας τους μαχητές που μπλόκαραν τον δρόμο του εχθρού με ισχυρά πλήγματα και απέτρεψαν τις προσπάθειες επιβολής κυριαρχίας ή διαμελισμού του Ιράν.

Στρατιωτικές βάσεις

Ο νέος ηγέτης απηύθυνε αυστηρή προειδοποίηση προς τις χώρες που φιλοξενούν αμερικανικές δυνάμεις στην περιοχή, καλώντας τες να κλείσουν τις στρατιωτικές βάσεις που χρησιμοποιεί η Ουάσιγκτον. Τόνισε ότι οι χώρες αυτές πρέπει να ξεκαθαρίσουν τη θέση τους απέναντι σε εκείνους που επιτέθηκαν στο Ιράν, λέγοντας ότι οι αμερικανικές διαβεβαιώσεις για ασφάλεια αποδείχθηκαν κενό γράμμα.

Προειδοποίησε επίσης ότι εάν δεν δοθεί αποζημίωση, το Ιράν θα κατασχέσει ή θα καταστρέψει περιουσιακά στοιχεία των εχθρών του, σημειώνοντας ότι εάν αυτοί αρνηθούν, η χώρα θα αποσπάσει από τα περιουσιακά τους στοιχεία ό,τι θεωρεί κατάλληλο και εάν αυτό δεν είναι δυνατό, θα προβεί στην καταστροφή τους.

Διαδοχή

Στην ομιλία του, ο Μοτσταμπά Χαμενεΐ επιβεβαίωσε τον θάνατο του πατέρα του και αρκετών στενών συγγενών του κατά την αεροπορική επίθεση, αναφέροντας ότι είδε με τα μάτια του το σώμα του πατέρα του μετά την επίθεση. Σημείωσε ότι είχε την τιμή να δει το σώμα του μετά το «μαρτύριό» του, μιλώντας για τη σταθερότητα του Αλί Χαμενεΐ ακόμη και στον θάνατο.

Επιβεβαίωσε επίσης ότι η σύζυγός του, μία από τις αδελφές του, μία ανιψιά του και ο γαμπρός της οικογένειας σκοτώθηκαν στην ίδια επίθεση, ενώ η μητέρα του είχε σκοτωθεί νωρίτερα από την αμερικανοϊσραηλινή επίθεση, σύμφωνα με αναφορές. Δήλωσε ακόμη ότι έμαθε για την επιλογή του ως ανώτατου ηγέτη από την κρατική τηλεόραση, γεγονός που υποδηλώνει ότι η απόφαση ελήφθη βεβιασμένα.

Ο Μ. Χαμενεΐ, 56 ετών, επιλέχθηκε επισήμως στις 8 Μαρτίου από τη Συνέλευση των Ειδικών του Ιράν, ένα σώμα 88 κληρικών, το οποίο — σύμφωνα με το Σύνταγμα — είναι επιφορτισμένο με την επιλογή του ανώτατου ηγέτη της χώρας. Θεωρούμενος εδώ και καιρό ως ένας από τους επικρατέστερους υποψηφίους, διατηρεί σχετικά χαμηλό δημόσιο προφίλ, αλλά ασκεί επιρροή μέσω στενών δεσμών με το Σώμα Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης και συντηρητικούς κληρικούς.

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε στις 10 Μαρτίου ότι απογοητεύτηκε από την επιλογή του Ιράν, σχολιάζοντας σε συνέντευξη Τύπου στο Trump National Doral Golf Club, στο Μαϊάμι, ότι αυτή η επιλογή δεν θα συμβάλει στην επίλυση των προβλημάτων της χώρας.

Σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα Truth Social, στις 12 Μαρτίου, σημείωσε επίσης ότι παρόλο που οι υψηλότερες τιμές πετρελαίου ωφελούν τις Ηνωμένες Πολιτείες ως τον μεγαλύτερο παραγωγό στον κόσμο, η κορυφαία προτεραιότητά του είναι να μην αποκτήσει το Ιράν πυρηνικά όπλα.

Όπως τόνισε, το πιο σημαντικό είναι να αποτρέψουν το Ιράν από το να αποκτήσει πυρηνικά όπλα και να καταστρέψει τη Μέση Ανατολή, και ενδεχομένως ολόκληρο τον κόσμο, και ο ίδιος δεν θα επιτρέψει να συμβεί κάτι τέτοιο.

Της Evgenia Filimianova

Με τη συμβολη του Associated Press

Η ισπανική κυβέρνηση παρουσιάζει νέο σύστημα για την παρακολούθηση και τη μέτρηση της διαδικτυακής ρητορικής μίσους

Ο πρωθυπουργός της Ισπανίας, Πέδρο Σάντσεθ, παρουσίασε στις 11 Μαρτίου ένα νέο σύστημα που έχει σχεδιαστεί για να αναλύει πώς διαδίδεται η ρητορική μίσους στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, δηλώνοντας πως το εργαλείο θα παρακολουθεί την παρουσία, την ενίσχυση και τον αντίκτυπο του σχετικού περιεχομένου στο διαδίκτυο.

Το νέο εργαλείο, με την ονομασία HODIO — ακρωνύμιο των ισπανικών λέξεων που συνθέτουν τη φράση «Αποτύπωμα Μίσους και Πόλωσης» — θα επιτρέπει στην κυβέρνηση να παρακολουθεί συστηματικά την παρουσία, την εξάπλωση και τον αντίκτυπο της διαδικτυακής ρητορικής μίσους, όπως την ορίζει η ίδια.

Ο κος Σάντσεθ τόνισε: «Το εργαλείο, που προωθείται από το Υπουργείο Κοινωνικής Ένταξης μέσω του Ισπανικού Παρατηρητηρίου για τον Ρατσισμό και την Ξενοφοβία, θα δημοσιεύει εξαμηνιαίους πίνακες κατάταξης σχετικά με τη διάδοση της ρητορικής μίσους στις ψηφιακές πλατφόρμες».

Η κυβέρνηση του κυβερνώντος Ισπανικού Σοσιαλιστικού Εργατικού Κόμματος έκανε σαφές στις 11 Μαρτίου ότι το HODIO θα δίνει τη δυνατότητα στους χρήστες να υπολογίζουν και να δημοσιεύουν περιοδικά έναν δείκτη μίσους και πόλωσης ανά κοινωνικό δίκτυο, μετρώντας την επικράτηση, τον βαθμό ενίσχυσης και την επιρροή του φαινομένου. Το σύστημα βασίζεται σε συνδυασμένα εργαλεία ανάλυσης, τα οποία εξετάζουν το δημόσιο περιεχόμενο στα κοινωνικά δίκτυα, ταυτοποιώντας εκφάνσεις μίσους και πόλωσης.

Ο Σάντσεθ επεσήμανε: «Ήταν σημαντικό να αρχίσουμε να μιλάμε για το ‘αποτύπωμα μίσους’, όπως μιλάμε για το ανθρακικό αποτύπωμα. Θέλουμε να ξεκινήσουμε να συζητάμε για τον αντίκτυπο του μίσους. Όταν κάτι μετριέται, παύει να είναι αόρατο».

Τα αποτελέσματα του εργαλείου θα δημσιοποιούνται, προκειμένου οι πολίτες να γνωρίζουν ποιος μπλοκάρει το σχετικό περιεχόμενο, ποιος αδιαφορεί και ποιος επωφελείται από αυτό, πρόσθεσε ο Σάντσεθ.

Ο Σαντιάγο Αμπασκάλ, επικεφαλής του ακροδεξιού κόμματος VOX, επέκρινε την πρωτοβουλία, χαρακτηρίζοντάς την ως επιτήρηση της ελευθερίας στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης από την κυβέρνηση. Σε ανάρτησή του στις 11 Μαρτίου στην πλατφόρμα X, δήλωσε: «Είναι οχυρωμένος στη λογοκρισία και θέλει να ελέγχει τι λένε οι πολίτες».

Ο ειδικός στο ψηφιακό δίκαιο Μπόρχα Ετσουάρα Βαρέλα διατύπωσε σοβαρές ανησυχίες σε ανάρτησή του στις 12 Μαρτίου: «Δεν είναι σαφές ποιος θα καθορίζει τι συνιστά μίσος και αν αυτή η εξουσία θα ανήκει στην κυβέρνηση».

Υπενθύμισε ότι το Άρθρο 20 του ισπανικού Συντάγματος ορίζει πως ο μοναδικός περιορισμός στην ελευθερία έκφρασης είναι ο νόμος, παρατηρώντας πως η πρωτοβουλία συγχέει σκοπίμως μηνύματα ή λόγο μίσους, που δεν αποτελούν ποινικά αδικήματα, με το έγκλημα μίσους.

Ο Σάντσεθ παρουσίασε το εργαλείο στο πρώτο φόρουμ κατά του μίσους, που διεξήχθη στη Μαδρίτη στις 11 Μαρτίου, συγκεντρώνοντας εκπροσώπους κρατικών φορέων, ειδικούς, πλατφόρμες και άτομα που έχουν χαρακτηριστεί ως θύματα ρητορικής μίσους, προκειμένου να συζητήσουν την επίδρασή της.

Η Καρολάιν Φερνάντεζ ντε λα Χάας, διευθύντρια του Oberacs, σχολίασε: «Το μίσος κατασκευάζεται και το αντικείμενο του μίσους δημιουργείται, κάτι που αποκαλύπτεται ξεκάθαρα από τα δεδομένα του Oberacs».

Η πολιτική αναλύτρια Σάρα Σαντιγιάλα, αριστερών πεποιθήσεων, παρατήρησε: «Είμαι νέα γυναίκα, δεν έκρυψα ποτέ ότι είμαι αντιφασίστρια — αυτό ακριβώς τους ενοχλεί».

Ο Χοσέ Λουίς Ζίμερμαν, επικεφαλής Δημόσιας Πολιτικής της Meta για Ισπανία και Πορτογαλία, δήλωσε ότι οι πλατφόρμες αφαιρούν περιεχόμενο ρητορικής μίσους χρησιμοποιώντας εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης, τεχνολογικές λύσεις και ανθρώπινους συντονιστές, επισημαίνοντας πως αυτή είναι «θεμελιώδης πτυχή της εποπτείας του περιεχομένου και καθοριστική για την αντιμετώπιση και εξάλειψη της ρητορικής μίσους».

Στις 27 Ιανουαρίου, η Ισπανία παρουσίασε πρόταση που θα επιτρέπει σε περίπου 500.000 άτομα χωρίς νόμιμα χαρτιά να αποκτούν άδεια παραμονής μέσω νέου διοικητικού διατάγματος, χωρίς ανάγκη έγκρισης από το Κοινοβούλιο. Με την ισπανική άδεια παραμονής, οι νομιμοποιημένοι μετανάστες θα έχουν το δικαίωμα να ταξιδεύουν εντός του χώρου Σένγκεν της ΕΕ για έως 90 ημέρες ανά εξάμηνο.

Η υπουργός Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, Ελμα Σάιθ, δήλωσε σε συνέντευξη Τύπου: «Οι παράτυποι μετανάστες που διαμένουν στην Ισπανία τουλάχιστον πέντε μήνες έως το τέλος του 2025, χωρίς ποινικό μητρώο, θα πληρούν τα κριτήρια για τις νέες άδειες», περιγράφοντας το μέτρο ως αποτέλεσμα μακράς επεξεργασίας και διαβούλευσης, και «αναγκαίο για την αντιμετώπιση μιας πραγματικότητας που υπάρχει στους δρόμους μας και έχει αντίκτυπο στη συμβίωση και στην οικονομία».

Σε ανάρτησή της στο X πρόσθεσε: «Η ρύθμιση θα αφορά και όσους κατέθεσαν αίτηση ασύλου μέχρι το τέλος του έτους και των οποίων οι υποθέσεις εκκρεμούν ακόμη».

Με πληροφορίες από το Reuters

Βίαιη επίθεση κατά ασκούμενης του Φάλουν Γκονγκ έξω από το Βρετανικό Μουσείο

Νέο περιστατικό βίαιης δράσης κατά της πνευματικής ομάδας Φάλουν Γκονγκ συνέβη εκτός Κίνας, όταν μία ασκούμενη δέχθηκε επίθεση από άνδρα στο Λονδίνο ενώ μιλούσε για τις παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων που διαπράττει το Κομμουνιστικό Κόμμα Κίνας (ΚΚΚ). Η ομάδα διώκεται στην Κίνα, ενώ τα τελευταία χρόνια το κινεζικό καθεστώς έχει αναπτύξει εκστρατεία καταστολής της και στο εξωτερικό. 

Η βρετανική αστυνομία έχει ξεκινήσει έρευνα για το περιστατικό, σύμφωνα με το θύμα, Τζανγκ Τσουνχουά.

Η Μητροπολιτική Αστυνομία δεν ανταποκρίθηκε άμεσα σε σχετικό αίτημα για σχόλιο.

Το επεισόδιο σημειώθηκε στις 23 Φεβρουαρίου έξω από το Βρετανικό Μουσείο, ένα από τα δημοφιλέστερα αξιοθέατα όσον αφορά τους Κινέζους επισκέπτες στο κέντρο του Λονδίνου. Ασκούμενοι του Φάλουν Γκονγκ όπως η Τζανγκ διανέμουν καθημερινά φυλλάδια μπροστά από την είσοδο του μουσείου, συνομιλώντας με περαστικούς με στόχο να ευαισθητοποιήσουν το κοινό σχετικά με τη βάναυση δίωξη που ασκεί το κομμουνιστικό καθεστώς κατά της πίστης τους.

Η Τζανγκ, κρατώντας φυλλάδια, πλησίασε μια ομάδα Κινέζων τουριστών καθώς έφευγαν από το μουσείο και κατευθύνονταν προς λεωφορείο. Όταν προσπάθησε να τους προσεγγίσει, εμποδίστηκε από τον ξεναγό τους, ο οποίος της επιτέθηκε λεκτικά. Όπως ανέφερε στην Epoch Times, «για να μην οξυνθεί η ένταση, σταμάτησα να τους μιλώ και στάθηκα σιωπηλή κρατώντας τα φυλλάδια για τις εξαναγκαστικές αφαιρέσεις οργάνων στην Κίνα — ένα θέμα που λογοκρίνεται αυστηρά από το κομμουνιστικό καθεστώς».

Ξαφνικά, ο οδηγός του λεωφορείου βγήκε από το όχημα, άρπαξε τα φυλλάδιά της και τα πέταξε μακριά. Όταν η Τζανγκ προσπάθησε να τον φωτογραφίσει, εκείνος της άρπαξε το κινητό και το εκσφενδόνισε προς την πύλη μιας κοντινής βιβλιοθήκης, σύμφωνα με την ίδια. Ακολούθησε ένταση, και ο άνδρας την έριξε στο έδαφος.

Η Τζανγκ δήλωσε πως όταν σηκώθηκε προσπάθησε να καλέσει την αστυνομία και να  εμποδίσει τον οδηγό να φύγει. Τότε, εκείνος την έπιασε από τον λαιμό, τη χτύπησε στο πρόσωπο και ξαναρίχνοντάς τη στο έδαφος, συνέχισε να τη χτυπά. Αυτή η επίθεση της άφησε μώλωπες στο πρόσωπο, τον λαιμό και τα χέρια.

Η Τζανγκ Τσουνπίνγκ πέφτει στο έδαφος, μετά από επίθεση που δέχτηκε από οδηγό τουριστικού λεωφορείου. Λονδίνο, 23 Φεβρουαρίου 2026. (Ευγενική παραχώρηση του Ώστιν Τανγκ).

 

Αυτόπτης μάρτυρας του περιστατικού, ο Ώστιν Τανγκ, εξέφρασε τον αποτροπιασμό του μιλώντας στην Epoch Times στις 10 Μαρτίου: «Ετοιμαζόμουν να καλέσω την αστυνομία όταν συνέβη. Εκείνη τη στιγμή, την είδα ήδη πεσμένη κάτω. Ο οδηγός τής επιτέθηκε τόσο γρήγορα που δεν πρόλαβα να αντιδράσω. Ένας άνδρας να χτυπά γυναίκα — τέτοιες εικόνες σπάνια βλέπει κανείς εδώ», τόνισε.

Η επίθεση κατά της ασκούμενης του Φάλουν Γκονγκ στο Λονδίνο προστίθεται σε σειρά παρόμοιων περιστατικών, τα οποία εντείνουν τους φόβους για την εκστρατεία μίσους και παρενόχλησης που εξάγεται από την Κίνα.

Η Τζανγκ Τσουνπίνγκ, ασκούμενη του Φάλουν Γκονγκ, δέχτηκε επίθεση στο Λονδίνο, στις 23 Φεβρουαρίου 2026, από οδηγό τουριστικού λεωφορείου. (Ευγενική παραχώρηση της Τζανγκ Τσουνπίνγκ)

 

Το Φάλουν Γκονγκ, πνευματική πρακτική που παρουσιάστηκε στο ευρύ κοινό το 1992, συνδυάζει διαλογιστικές ασκήσεις και διδάσκει τις αρχές της αλήθειας, της καλοσύνης και της ανεκτικότητας.

Το 1999, μετά από επίσημες εκτιμήσεις που έφεραν τους ασκουμένους να ανέρχονται στα 70 με 100 εκατομμύρια, το ΚΚΚ εξαπέλυσε πανεθνική εκστρατεία εξάλειψης της πρακτικής. Έκτοτε, χιλιάδες έχουν συλληφθεί, έχουν κρατηθεί σε στρατόπεδα καταναγκαστικής εργασίας και έχουν βασανιστεί σκληρά, επειδή αρνούνται να απαρνηθούν την πίστη τους. Ο ακριβής αριθμός των νεκρών παραμένει άγνωστος, εξαιτίας της αυστηρής λογοκρισίας που επιβάλλει το «Μεγάλο Τείχος του Διαδικτύου» στην Κίνα.

Ενώ η καταστολή συνεχίζεται στην Κίνα, ασκούμενοι του Φάλουν Γκονγκ στη Βρετανία αναφέρουν συχνά περιπτώσεις παρενόχλησης κατά τη διάρκεια εθελοντικών δράσεων που οργανώνουν σχετικά με  τις παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων που διαπράττει το ΚΚΚ.

Το 2018, στη Βρετανία, ανάλογη επίθεση έξω από το Βρετανικό Μουσείο είχε ως αποτέλεσμα μια ασκούμενη να υποστεί κάταγμα στη σπονδυλική στήλη, σύμφωνα με την Ένωση Φάλουν Ντάφα του Ηνωμένου Βασιλείου.

Η Τζανγκ, θύμα της πρόσφατης επίθεσης, αποδίδει το περιστατικό στη συστηματική προπαγάνδα που εφαρμόζει το ΚΚΚ επί δεκαετίες, που πλέον επεκτείνεται και σε μέσα ενημέρωσης εκτός Κίνας. «Η δράση μας, είτε ενημερώνουμε το κοινό είτε συλλέγουμε υπογραφές, είναι ειρηνική και απόλυτα νόμιμη», αναφέρει. «Είναι σοκαριστικό να βλέπει κανείς τον οδηγό, που φαινόταν Δυτικός, να καταφεύγει σε τόσο βίαιες πράξεις. Αυτό φανερώνει το πόσο μπορούν να επηρεαστούν άνθρωποι από τα ψέματα του ΚΚΚ». Παράλληλα, επισημαίνει τη διασύνδεση των τουριστικών εταιρειών με το Πεκίνο.

Η εταιρεία τουριστικών λεωφορείων FCD Transportation Ltd ανήκει στην EG Travel, η οποία στην επίσημη ιστοσελίδα της δηλώνει ότι αποτελεί τον μοναδικό επίσημο πάροχο, διορισμένο από την κινεζική πρεσβεία στο Δουβλίνο. Καταγράφονται, μεταξύ άλλων, υψηλόβαθμοι Κινέζοι αξιωματούχοι που χρησιμοποίησαν τις υπηρεσίες της, συμπεριλαμβανομένης και της διέλευσης του τότε πρωθυπουργού της Κίνας, Λι Κετσιάνγκ, το 2015.

Η Τζανγκ Τσουνπίνγκ (δεξιά) ενημερώνει τουρίστες για τις εξαναγκαστικές αφαιρέσεις οργάνων στην Κίνα, κοντά στο Βρετανικό Μουσείο στο Λονδίνο. (Ευγενική παραχώρηση της Τζανγκ Τσουνπίνγκ)

 

Τους τελευταίους μήνες έχουν καταγραφεί ανάλογες επιθέσεις σε ασκούμενους του Φάλουν Γκονγκ και σε άλλες χώρες. Στις ΗΠΑ, πιο πρόσφατο περιστατικό σημειώθηκε στις 27 Φεβρουαρίου, όταν ένας άνδρας έριξε στο έδαφος ασκούμενη κοντά σε περίπτερο ενημέρωσης στη Νέα Υόρκη. Στην Αυστραλία, τον περασμένο Δεκέμβριο, ασκούμενοι δέχθηκαν επίθεση στο Σύδνεϋ, με αποτέλεσμα ένας άνδρας να τραυματιστεί σοβαρά στο πρόσωπο.

Το Κέντρο Ενημέρωσης Φάλουν Ντάφα, μη κερδοσκοπικός οργανισμός που παρακολουθεί τις διώξεις του καθεστώτος στην Κίνα, χαρακτήρισε τα πρόσφατα αυτά περιστατικά μέρος ενός ευρύτερου σχεδίου παρενόχλησης και εκφοβισμού, που σχετίζεται με την επιρροή και καταστολή του ΚΚΚ.

Με τη συμβολή του Frank Fang

Το Πεκίνο ζητά την ακύρωση θεατρικού έργου για την Ταϊβάν στη Γαλλία

Εδώ και δεκαετίες, το ΚΚ Κίνας επιδιώκει να απομονώσει διεθνώς την Ταϊβάν και να θέσει το νησί υπό τον έλεγχό του. Η Ταϊβάν από τη μεριά της εντείνει τις προσπάθειές της να εδραιώσει την αυτονομία της και να αποκτήσει συμμάχους στο διπλωματικό επίπεδο, ενώ ελάχιστα κράτη έχουν προβεί σε αναγνώριση της ως ανεξάρτητη οντότητα. Ένα ευρωπαϊκό θεατρικό έργο που πραγματεύεται αυτή τη σύγκρουση έχει γίνει στόχος του κινεζικού καθεστώτος, με το κινεζικό προξενείο να παρεμβαίνει για να ακυρωθούν οι παραστάσεις.

Το έργο «This Is Not an Embassy», σε σκηνοθεσία του βραβευμένου Ελβετού σκηνοθέτη Στέφαν Κέγκι (Stefan Kaegi), παρουσιάστηκε πρόσφατα τρεις βραδιές στο θέατρο Le Maillon στο Στρασβούργο,  Γαλλία. Πριν από την έναρξη των παραστάσεων, το Γενικό Προξενείο της Κίνας στο Στρασβούργο απέστειλε επιστολή τόσο στο θέατρο όσο και στη δήμαρχο της πόλης, Ζαν Μπαρσεγκιάν (Jeanne Barseghian), ζητώντας την ακύρωση της παράστασης. Και οι δύο αρνήθηκαν, ενώ η δήμαρχος δήλωσε αργότερα σε δημοσιογράφους ότι η ενέργεια ήταν «εξαιρετικά σοβαρή» και συνιστά επίθεση κατά της καλλιτεχνικής έκφρασης στη Γαλλία.

Το Κομμουνιστικό Κόμμα της Κίνας (ΚΚΚ) θεωρεί την Ταϊβάν — όπου κατέφυγαν οι δημοκρατικές δυνάμεις της Κίνας το 1949, όταν στην ηπειρωτική χώρα επικράτησαν οι μαοϊστές — μέρος της επικράτειάς του και έχει δηλώσει ότι σκοπεύει να τη θέσει υπό τον έλεγχό του, ακόμη και με τη χρήση βίας εάν χρειαστεί. Το κομμουνιστικό καθεστώς της Κίνας, που έχει τον έλεγχο της Λαϊκής Δημοκρατίας της Κίνας, και η Ταϊβάν, γνωστή επίσης ως Δημοκρατία της Κίνας, παραμένουν τεχνικά σε εμπόλεμη κατάσταση, χωρίς να έχει υπογραφεί ανακωχή ή συνθήκη ειρήνης που να τερματίζει την αντιπαράθεση.

Το έργο, το οποίο έκανε πρεμιέρα στο Βερολίνο τον Ιανουάριο του 2024, εξετάζει τις διπλωματικές προκλήσεις που αντιμετωπίζει η Ταϊβάν, καθώς το κομμουνιστικό καθεστώς της Κίνας επιχειρεί να την απομονώσει διεθνώς, αποσπώντας τους διπλωματικούς συμμάχους της. Ο Κέγκι συμμετείχε στην ίδρυση του θεατρικού σχήματος Rimini Protokoll, με έδρα το Βερολίνο, το 2000. Η παραγωγή περιλαμβάνει τρεις Ταϊβανέζους, μεταξύ των οποίων ένας πρώην διπλωμάτης, οι οποίοι μοιράζονται προσωπικές ιστορίες ενώ δημιουργούν επί σκηνής μια φανταστική πρεσβεία — σύμβολο της διπλωματικής αναγνώρισης που σε μεγάλο βαθμό στερείται η Ταϊβάν.

(Από αριστερά) Η Ντέμπι Γουάνγκ, ο Ντέιβιντ Γου και η Κούο Τσιάγιο στο θεατρικό έργο «This Is Not an Embassy». (Claudia Ndebele/Ευγενική παραχώρηση από Rimini Protokoll)

 

 

Ο Κέγκι ανέφερε ότι αντιμετωπίζει «με σχετική ψυχραιμία» τις προσπάθειες του κινεζικού προξενείου. Δήλωσε στην εφημερίδα The Epoch Times ότι ήδη είναι γνωστό πως υπάρχουν αρχές στην Κίνα που δεν είναι ικανοποιημένες με ορισμένες αναφορές που γίνονται στο έργο, προσθέτοντας ότι θα ήθελε πραγματικά να γνωρίζει αν έχουν δει ποτέ την παράσταση. Η Μπαρσεγκιάν και το θέατρο Le Maillon δεν απάντησαν σε αιτήματα για σχόλιο.

Το γραφείο της Ταϊβάν στη Γαλλία επαίνεσε το Στρασβούργο για τη «σταθερή στάση» του, με ανακοίνωσή του στις 4 Μαρτίου. Στην ανακοίνωση επισημαίνεται ότι το έργο «This Is Not an Embassy» εξερευνά τη μοναδική θέση της Ταϊβάν στη διεθνή σκηνή και ότι, πέρα από την ίδια την ιστορία της Ταϊβάν, προκαλεί μια παγκόσμια συζήτηση γύρω από τη δημοκρατία και την ταυτότητα. Τονίστηκε επίσης ότι οποιαδήποτε μορφή λογοκρισίας ή καταπίεσης απλώς θα αυξήσει την ορατότητα της ανθεκτικότητας της Ταϊβάν και θα αναδείξει τη θεμελιώδη σημασία των δημοκρατικών αξιών.

Απειλές και αυτολογοκρισία

Το περιστατικό δεν ήταν η μοναδική φορά που το έργο του Κέγκι αντιμετωπίζει πιέσεις από το κομμουνιστικό καθεστώς της Κίνας. Ο σκηνοθέτης ανέφερε ότι το Ομοσπονδιακό Υπουργείο Εξωτερικών της Ελβετίας δέχθηκε ορισμένα «ανήσυχα τηλεφωνήματα», ενώ στην Αυστρία Κινέζοι αξιωματούχοι απέστειλαν μηνύματα σε εταιρεία θεάτρου στη Βιέννη που παρουσίαζε το έργο, προειδοποιώντας ότι οι μελλοντικές περιοδείες της στην Κίνα θα μπορούσαν να τεθούν σε κίνδυνο εάν επέτρεπε να παρουσιαστεί το «This Is Not an Embassy».

Σε ορισμένες ασιατικές χώρες, ο φόβος οικονομικών πιέσεων από το κομμουνιστικό καθεστώς της Κίνας τις έχει οδηγήσει σε αυτολογοκρισία, δήλωσε ο Κέγκι. Στη Νότια Κορέα, ο διευθυντής φεστιβάλ που προσκάλεσε το έργο το 2024 αντιμετώπισε «πολλά προβλήματα» με το υπουργείο Εξωτερικών της χώρας, το οποίο εμφανιζόταν ιδιαίτερα ανήσυχο για το τι θα μπορούσε να συμβεί. Η παράσταση δεν μπορεί να παρουσιαστεί ούτε στη Σιγκαπούρη και την Ιαπωνία, καθώς ιαπωνικά θέατρα με τα οποία επικοινώνησε η εταιρεία του χαρακτήρισαν το έργο «υπερβολικά πολιτικό».

Τα υπουργεία Εξωτερικών της Νότιας Κορέας και της Ιαπωνίας δεν απάντησαν σε αιτήματα για σχόλιο μέχρι τη στιγμή της δημοσίευσης.

Ο Κέγκι επεσήμανε ότι προφανώς το έργο δεν μπορεί να παρουσιαστεί στην Κίνα, διευκρινίζοντας ότι δεν είναι το μοναδικό καλλιτεχνικό έργο που δεν επιτρέπεται να παρουσιαστεί εκεί. Οι πιέσεις του Πεκίνου, με στόχο να εξαναγκαστούν θέατρα σε αυτολογοκρισία, έχουν εμφανιστεί επανειλημμένα στον χώρο των τεχνών, είπε.

(Από αριστερά) Η Ντέμπι Γουάνγκ, ο Ντέιβιντ Γου και η Κούο Τσιάγιο στο θεατρικό έργο «This Is Not an Embassy». (Claudia Ndebele/Ευγενική παραχώρηση από Rimini Protokoll)

 

Μία περίπτωση είναι το Shen Yun Performing Arts, καλλιτεχνικός οργανισμός με έδρα την Πολιτεία της Νέας Υόρκης, το οποίο αναδεικνύει παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων μέσα από παραστάσεις οι οποίες παρουσιάζουν «την Κίνα πριν από τον κομμουνισμό», αποτελεί επίσης στόχο του κομμουνιστικού κινεζικού καθεστώτος. Το 2023 εκπρόσωπος της κινεζικής πρεσβείας παραδέχθηκε δημοσίως ότι επικοινωνεί με θέατρα σε διάφορες χώρες ώστε να αρνηθούν να δεχθούν τις παραστάσεις του Shen Yun. Η εφφάνιση της καλλιτεχνικής ομάδας στην Κίνα είναι απαγορευμένη.

Στον χώρο των εικαστικών τεχνών, γκαλερί στην Ταϊλάνδη αφαίρεσε ή τροποποίησε έργα ορισμένων καλλιτεχνών το 2025, κατόπιν αιτήματος των κινεζικών αρχών, διαγράφοντας λέξεις όπως «Χονγκ Κονγκ», «Θιβετιανός» και «Ουιγούρος».

Το έργο

Ο Κέγκι ανέφερε ότι η ιδέα για το έργο προέκυψε όταν έλαβε αλληλογραφία από το Γραφείο Εμπορίου των Ελβετικών Βιομηχανιών στην Ταϊπέι. Αρχικά αναρωτήθηκε γιατί ένα εμπορικό γραφείο θα επικοινωνούσε μαζί του, δεδομένου ότι δεν είναι επιχειρηματίας, αλλά αργότερα συνειδητοποίησε ότι το γραφείο λειτουργούσε ουσιαστικά ως πρεσβεία με διαφορετική ονομασία. Ο σκηνοθέτης σημείωσε ότι τον εντυπωσιάζει η «δημιουργικότητα» της Ταϊβάν, η οποία προβάλλει την αυτονομία της μέσω του δικού της νομίσματος, διαβατηρίου και φιλελεύθερου δημοκρατικού συστήματος.

Από το 1971, όταν η Λαϊκή Δημοκρατία της Κίνας — κατέλαβε τη θέση της «Κίνας» στον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών αντί της Δημοκρατίας της Κίνας, οι περισσότερες χώρες άλλαξαν τη διπλωματική αναγνώρισή τους και διατηρούν μόνο ανεπίσημες σχέσεις με την Ταϊπέι. Σήμερα, η Ταϊβάν διατηρεί 12 διπλωματικούς συμμάχους, μεταξύ των οποίων το Μπελίζ, η Γουατεμάλα, η Παραγουάη, το Εσουατίνι, τα Νησιά Μάρσαλ, το Παλάου και το Τουβαλού.

Η Ντέμπι Γουάνγκ και ο Ντέιβιντ Γου στο θεατρικό έργο «This Is Not an Embassy». (Claudia Ndebele/Ευγενική παραχώρηση από Rimini Protokoll)

 

Το 2022 ο Κέγκι πέρασε επτά εβδομάδες στην Ταϊβάν και συνομίλησε με περίπου 70 άτομα, μεταξύ των οποίων διπλωμάτες, επιστήμονες, γεωλόγους, δημοσιογράφους και ανθρώπους με υπόβαθρο στις ένοπλες δυνάμεις ή στις υπηρεσίες πληροφοριών της Ταϊβάν. Τελικά επέλεξε για το έργο τρεις Ταϊβανέζους — έναν συνταξιούχο διπλωμάτη, μια ψηφιακή ακτιβίστρια και μια μουσικό — οι οποίοι δεν είναι επαγγελματίες ηθοποιοί.

Ο σκηνοθέτης εξήγησε ότι η θεατρική του ομάδα συνεργάζεται εδώ και χρόνια με μη επαγγελματίες ηθοποιούς, όπως οδηγοί φορτηγών ή εργαζόμενοι σε τηλεφωνικά κέντρα, αξιοποιώντας ανθρώπους από πολύ διαφορετικά επαγγελματικά υπόβαθρα. Η προσέγγιση αυτή αποτελεί μια μορφή παρόμοια με τη λογική ενός ντοκιμαντέρ στον κινηματογράφο.

Στους συντελεστές περιλαμβάνεται ο Ντέιβιντ Γου, διπλωμάτης καριέρας που έχει υπηρετήσει σε χώρες όπως η Νότια Αφρική, το Βιετνάμ και η Ταϊλάνδη και διετέλεσε πρέσβης της Ταϊβάν στο Μπελίζ, σύμφωνα με το ενημερωτικό έντυπο της παραγωγής. Τα άλλα δύο μέλη είναι η Κούο Τσιάγιο, ιδρύτρια της Ένωσης Ψηφιακής Διπλωματίας της Ταϊβάν, και η Ντέμπι Γουάνγκ, βιμπραφωνίστρια και ιδιοκτήτρια εταιρείας που δραστηριοποιείται στον χώρο του τσαγιού.

Δημιουργώντας επί σκηνής μια πρεσβεία, οι Γου, Κούο και Γουάνγκ παρουσιάζουν τις απόψεις τους για ζητήματα όπως η σημαία της Ταϊβάν, η εθνική τους ταυτότητα και το ενδεχόμενο επανένωσης με την Κίνα. Ο Κέγκι εξήγησε ότι πρόκειται για «τρεις χαρακτηριστικές περιπτώσεις» που δείχνουν πώς είναι να ζει κανείς στην Ταϊβάν ενώ παραμένει συνδεδεμένος με τη διεθνή κοινότητα.

(Από αριστερά) Η Ντέμπι Γουάνγκ, ο Ντέιβιντ Γου και η Κούο Τσιάγιο στο θεατρικό έργο «This Is Not an Embassy». (Claudia Ndebele/Ευγενική παραχώρηση από Rimini Protokoll)

 

Θεατές από την ηπειρωτική Κίνα έχουν επίσης παρακολουθήσει την παράσταση. Σύμφωνα με τον σκηνοθέτη, ορισμένοι εξεπλάγησαν επειδή το έργο έρχεται σε αντίθεση με όσα διδάσκονται στα σχολεία της Κίνας — όπου παρουσιάζεται ότι η Ταϊβάν αποτελεί μέρος της χώρας — ενώ άλλοι συγκινήθηκαν, καθώς η παράσταση τους βοήθησε να κατανοήσουν γιατί οι Ταϊβανέζοι αισθάνονται τόσο υπερήφανοι για τη δημοκρατία τους.

Ο Κέγκι τόνισε ότι το έργο δεν μεταφέρει ένα απλουστευμένο μήνυμα. Σημείωσε ότι στην Ευρώπη πολλοί ακούν για την Ταϊβάν μόνο όταν η Κίνα πραγματοποιεί στρατιωτικές ασκήσεις κοντά στο νησί, επισημαίνοντας ότι αυτή είναι μόνο μία πλευρά της ιστορίας και ότι η πραγματικότητα είναι πολύ πιο σύνθετη.

Ο σκηνοθέτης έχει λάβει δεκάδες διακρίσεις κατά τη διάρκεια της καριέρας του. Το 2018, η παραγωγή του «Nachlass» τού χάρισε το Μεγάλο Βραβείο της Κριτικής Επιτροπής στο BITEF, καθώς και το βραβείο Politika για την καλύτερη σκηνοθεσία.

Όπως σημείωσε, όσα συνέβησαν γύρω από το έργο του έχουν καταστήσει πιο ορατές τις διεθνείς πιέσεις του Πεκίνου σχετικά με την Ταϊβάν. Εκτίμησε ότι η παράσταση φαίνεται να έχει ιδιαίτερη επικαιρότητα, καθώς η Κίνα παρακολουθεί στενά όσα κάνει η θεατρική ομάδα.

Τέλος, εξέφρασε μεγάλη εμπιστοσύνη στην ελευθερία της τέχνης στην Ευρώπη, υπογραμμίζοντας ότι η Κίνα δεν μπορεί να την περιορίσει.

Των Eva Fu και Frank Fang

Η Ρουμανία δίνει στις ΗΠΑ τις στρατιωτικές της βάσεις για αποστολές στο Ιράν

O πρόεδρος της Ρουμανίας, Νικουσόρ Νταν, ανακοίνωσε στις 11 Μαρτίου ότι η χώρα του θα επιτρέψει στις Ηνωμένες Πολιτείες τη χρήση στρατιωτικών βάσεων στη Μαύρη Θάλασσα, στο πλαίσιο των αμερικανικών αποστολών που σχετίζονται με το Ιράν.

Οι εν λόγω βάσεις θα αξιοποιηθούν για δραστηριότητες επιτήρησης, δορυφορικές επικοινωνίες, αλλά και για τον ανεφοδιασμό αεροσκαφών που επιχειρούν στην περιοχή της Τεχεράνης. Ο Νταν υπογράμμισε ότι «ο εξοπλισμός προορίζεται αποκλειστικά για αμυντικούς σκοπούς και δεν φέρει πολεμοφόδια».

Η σχετική πρόταση αναμένεται να εγκριθεί από το ρουμανικό κοινοβούλιο, έχοντας ήδη λάβει το πράσινο φως από το ανώτατο συμβούλιο άμυνας της ΕΕ και του ΝΑΤΟ, με τα οποία ο Νταν είχε έρθει σε διαβούλευση. Σε νέα του δήλωση, ο Νταν επανέλαβε: «Ο εξοπλισμός είναι αμυντικός, δεν φέρει πραγματικά πυρομαχικά. Εφόσον εγκριθεί από το Κοινοβούλιο, θα εγκατασταθεί στη Ρουμανία, στο πλαίσιο της εταιρικής μας σχέσης με τις ΗΠΑ».

Η Ελλάδα, η Γαλλία και η Ιταλία έχουν αποστείλει πολεμικά πλοία στην Κύπρο μετά την επίθεση ιρανικών μη επανδρωμένων κατά βρετανικής βάσης στο νησί, ενώ άλλες ευρωπαϊκές χώρες έχουν επιτρέψει τη χρήση των στρατιωτικών τους υποδομών. Στον αντίποδα, η Ισπανία ανακοίνωσε στις 2 Μαρτίου ότι οι αμερικανικές δυνάμεις δεν θα μπορέσουν να χρησιμοποιήσουν ισπανικές βάσεις για υποστήριξη επιχειρήσεων κατά του Ιράν, γεγονός που προκάλεσε την έντονη αντίδραση του προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος απείλησε με διακοπή εμπορικών σχέσεων τη Μαδρίτη.

Η Ουάσιγκτον θεωρεί τη Ρουμανία κομβικής σημασίας για τη στρατηγική της, καθώς η χώρα βρίσκεται στην ανατολική πτέρυγα του ΝΑΤΟ, κοντά στη Ρωσία και στη Μαύρη Θάλασσα. Η πρώην κομμουνιστική χώρα είναι μέλος του ΝΑΤΟ από το 2004 και της ΕΕ από το 2007.

Πέρυσι, οι ΗΠΑ απέσυραν περίπου 1.000 στρατιωτικούς από τη βάση «Μιχαήλ Κογκαλνιτσεάνου», επικεντρώνοντας το ενδιαφέρον τους στα σύνορα και την περιοχή Ινδο-Ειρηνικού, ενώ παραμένουν ακόμη περίπου 1.000 Αμερικανοί στρατιώτες στη Ρουμανία.

Η Ρουμανία μοιράζεται χερσαία σύνορα μήκους 400 μιλίων με την Ουκρανία, πάνω από τα οποία έχουν περάσει ρωσικά μη επανδρωμένα με κατεύθυνση τα ουκρανικά λιμάνια. Οι νάρκες στη Μαύρη Θάλασσα μπορούν να πλήξουν καίριες θαλάσσιες διαδρομές για το εμπόριο και την ενέργεια. Η μόνιμη νατοϊκή παρουσία στη Ρουμανία ανέρχεται σε περίπου 3.500 στρατιώτες, συμπεριλαμβανομένων Αμερικανών.  

Με πληροφορίες από το Reuters

ΗΠΑ: Αποδέσμευση 172 εκατομμυρίων βαρελιών πετρελαίου από τα στρατηγικά αποθέματα

Η κυβέρνηση Τραμπ θα αποδεσμεύσει 172 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου από το Στρατηγικό Απόθεμα Πετρελαίου των Ηνωμένων Πολιτειών, προκειμένου να περιοριστεί η άνοδος των τιμών των καυσίμων κατά τη διάρκεια του πολέμου με το Ιράν, ανακοίνωσε την Τετάρτη ο πρόεδρος των ΗΠΑ. Το υπουργείο Ενέργειας γνωστοποίησε ότι η αποδέσμευση θα αρχίσει την επόμενη εβδομάδα και ότι η παράδοση της ποσότητας αυτής θα διαρκέσει περίπου 120 ημέρες, με βάση τους προβλεπόμενους ρυθμούς άντλησης.

Σε ανακοίνωσή του, το υπουργείο ανέφερε ότι, σε αντίθεση με την προηγούμενη κυβέρνηση, η οποία είχε αφήσει τα αμερικανικά αποθέματα πετρελαίου εξαντλημένα και κατεστραμμένα, οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν ήδη οργανώσει την αναπλήρωση των στρατηγικών αποθεμάτων με περίπου 200 εκατομμύρια βαρέλια μέσα στον επόμενο χρόνο — ποσότητα κατά 20% μεγαλύτερη από εκείνη που θα αντληθεί — και μάλιστα χωρίς κόστος για τους φορολογουμένους. Στην ίδια ανακοίνωση σημειώνεται ότι η ενεργειακή ασφάλεια των Ηνωμένων Πολιτειών παραμένει ισχυρή όσο ποτέ.

Ο Ντόναλντ Τραμπ είχε ήδη ανακοινώσει την κίνηση την ίδια ημέρα, χωρίς ωστόσο να διευκρινίσει πόσα βαρέλια πετρελαίου θα απελευθερώνονταν. Η απόφαση έπεται άλλης ανακοίνωσης της Τετάρτης από τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας (ΔΟΕ), ο οποίος γνωστοποίησε ότι θα διαθέσει 400 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου. Ερωτηθείς σχετικά με την αξιοποίηση των στρατηγικών αποθεμάτων, ο Τραμπ ανέφερε ότι η κυβέρνηση θα τα χρησιμοποιήσει και στη συνέχεια θα τα αναπληρώσει, επισημαίνοντας ότι ήδη το έχει κάνει μία φορά και θα το πράξει ξανά.

Πριν από έναν μήνα, η μέση τιμή της βενζίνης στις Ηνωμένες Πολιτείες ήταν 2,94 δολάρια ανά γαλόνι (~0,71 ευρώ ανά λίτρο), σύμφωνα με την Αμερικανική Ένωση Αυτοκινήτου (American Automobile Association – AAA). Την περασμένη εβδομάδα είχε ανέλθει στα 3,20 δολάρια ανά γαλόνι (~0,78 ευρώ ανά λίτρο), ενώ την Τετάρτη η AAA την κατέγραψε στα 3,58 δολάρια ανά γαλόνι (~0,87 ευρώ ανά λίτρο). Η μέση τιμή του πετρελαίου ντίζελ την ίδια ημέρα ήταν 4,83 δολάρια ανά γαλόνι (~1,17 ευρώ ανά λίτρο), ενώ μία εβδομάδα νωρίτερα βρισκόταν στα 4,04 δολάρια ανά γαλόνι (~0,98 ευρώ ανά λίτρο) και πριν από έναν μήνα στα 3,67 δολάρια ανά γαλόνι (~0,89 ευρώ ανά λίτρο). Οι υψηλότερες τιμές καταγράφηκαν στην Καλιφόρνια, όπου η μέση τιμή της απλής βενζίνης έφτασε τα 5,34 δολάρια ανά γαλόνι (~1,29 ευρώ ανά λίτρο). Ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι πρέπει να εξαλειφθεί το κακό, αναφερόμενος στο ιρανικό καθεστώς, σημειώνοντας ότι η αποδέσμευση μέρους των αμερικανικών αποθεμάτων θα βοηθήσει να μειωθεί η οικονομική επιβάρυνση των Αμερικανών καταναλωτών στα πρατήρια καυσίμων, η οποία προκαλείται από τον πόλεμο.

Οι δηλώσεις του προέδρου Τραμπ έγιναν λίγες ώρες μετά την ανακοίνωση του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας, με έδρα το Παρίσι, ότι τα κράτη-μέλη της συμφώνησαν να αποδεσμεύσουν 400 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου από τα αποθέματά τους. Εάν υλοποιηθεί, θα πρόκειται για τη μεγαλύτερη συντονισμένη αποδέσμευση στην ιστορία, καθώς κυβερνήσεις σε όλο τον κόσμο προσπαθούν να περιορίσουν την απότομη άνοδο των διεθνών τιμών ενέργειας. Η παγκόσμια ζήτηση αργού πετρελαίου ανέρχεται περίπου στα 100 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα, γεγονός που σημαίνει ότι η αποδέσμευση της IEA αναμένεται να καλύψει περίπου τέσσερις ημέρες παγκόσμιας κατανάλωσης.

Μετά την ανακοίνωση του διεθνούς οργανισμού, οι τιμές του πετρελαίου παρουσίασαν άνοδο. Το West Texas Intermediate, το βασικό σημείο αναφοράς για τις τιμές πετρελαίου στις Ηνωμένες Πολιτείες, αυξήθηκε σχεδόν κατά 5% την Τετάρτη και ξεπέρασε τα 92 δολάρια ανά βαρέλι στο χρηματιστήριο εμπορευμάτων της Νέας Υόρκης, ενώ το Brent, το διεθνές σημείο αναφοράς, αυξήθηκε επίσης σχεδόν κατά 5% και διαμορφώθηκε γύρω στα 97 δολάρια ανά βαρέλι στις διεθνείς αγορές. Παρά την άνοδο αυτή, οι τιμές του πετρελαίου έχουν μειωθεί αισθητά από την αρχή της εβδομάδας διαπραγμάτευσης, όταν είχαν φτάσει τα 115 δολάρια ανά βαρέλι.

Η ανακοίνωση του ΔΟΕ έγινε μία ημέρα μετά τη συνάντηση 32 κυβερνήσεων-μελών για να συζητήσουν τις συνέπειες της σύγκρουσης με το Ιράν, ιδίως όσον αφορά τη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ, η οποία έχει πέσει κατακόρυφα από την έναρξη του πολέμου. Σύμφωνα με την απόφαση της υπηρεσίας, κάθε χώρα θα αποδεσμεύσει τα έκτακτα αποθέματά της σε συγκεκριμένο χρονικό διάστημα.

Ημερήσιες διελεύσεις πλοίων μέσω του Στενού του Ορμούζ. (Πηγή: UN Global Platform/PortWatch)

 

Ο εκτελεστικός διευθυντής του ΔΟΕ, Φατίχ Μπιρόλ, ανέφερε σε ανακοίνωσή του ότι οι προκλήσεις που αντιμετωπίζει η αγορά πετρελαίου είναι άνευ προηγουμένου ως προς το μέγεθός τους, επισημαίνοντας παράλληλα ότι οι αγορές πετρελαίου είναι παγκόσμιες και συνεπώς και η απάντηση σε μεγάλες διαταραχές πρέπει να είναι επίσης παγκόσμια. Τόνισε δε ότι είναι ικανοποιημένος που τα μέλη του ΔΟΕ επιδεικνύουν ισχυρή αλληλεγγύη και λαμβάνουν από κοινού αποφασιστική δράση. Πρόκειται για την έκτη φορά που ο οργανισμός, ο οποίος ιδρύθηκε το 1974, συντονίζει αποδέσμευση από έκτακτα αποθέματα.

Ωστόσο, όπως δήλωσε στην εφημερίδα The Epoch Times ο διευθυντής επενδύσεων της Siebert Financial, Μαρκ Μάλεκ, ενδέχεται να χρειαστεί χρόνος μέχρι το πετρέλαιο να φτάσει πραγματικά στην αγορά, ενώ εκτίμησε ότι η κίνηση αυτή θα μπορούσε να είναι καθαρά ψυχολογική. Σύμφωνα με τον Μάλεκ, η αγορά αντέδρασε όπως ένας ασθενής σε εικονικό φάρμακο επειδή πιστεύει ότι πρόκειται για πραγματικό φάρμακο.

Την ίδια στιγμή, το Ιράν προειδοποίησε την Τετάρτη τη διεθνή κοινότητα να προετοιμαστεί για το ενδεχόμενο οι τιμές του πετρελαίου να φτάσουν τα 200 δολάρια ανά βαρέλι, καθώς εξαπέλυσε επιθέσεις εναντίον τριών εμπορικών πλοίων κοντά στο Στενό του Ορμούζ. Η υπηρεσία United Kingdom Maritime Trade Operations ανέφερε ότι άγνωστα βλήματα στόχευσαν κατά τη διάρκεια της νύχτας της Τετάρτης ένα πλοίο μεταφοράς χύδην φορτίου, ένα φορτηγό πλοίο και ένα πλοίο μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων.

Του Troy Myers

Έρευνες στο πρώην ράντσο του Έπσταϊν στο Νέο Μεξικό

Οι αρχές του Νέου Μεξικού ξεκίνησαν στις 10 Μαρτίου έρευνα στην ιδιοκτησία Zorro Ranch που ανήκε στον Τζέφρυ Έπσταϊν, αφού η πολιτεία άνοιξε εκ νέου τον περασμένο μήνα ποινική έρευνα για το συγκεκριμένο σημείο.

Την έρευνα ξεκίνησε ο γενικός εισαγγελέας της πολιτείας, Ραούλ Τόρρες (Raul Torrez), με τη συμμετοχή της Πολιτειακής Αστυνομίας του Νέου Μεξικού και του Γραφείου Σερίφη της κομητείας Σάντοβαλ. Εκπρόσωπος του υπουργείου Δικαιοσύνης της πολιτείας ανέφερε ότι η έρευνα αποτελεί μέρος της ποινικής διερεύνησης που ανακοινώθηκε από το υπουργείο Δικαιοσύνης του Νέου Μεξικού στις 19 Φεβρουαρίου σχετικά με καταγγελίες για παράνομες δραστηριότητες στο ράντσο του Έπσταϊν πριν από τον θάνατό του το 2019.

Η εκτεταμένη ιδιοκτησία έκτασης περίπου 30.000 στρεμμάτων στην κομητεία Σάντα Φε, στο βόρειο τμήμα της πολιτείας, παραμένει σε μεγάλο βαθμό ακατοίκητη από τον θάνατο του Έπσταϊν. Σύμφωνα με το υπουργείο Δικαιοσύνης του Νέου Μεξικού, οι σημερινοί ιδιοκτήτες του ράντσου, με επικεφαλής τον Ντον Χάφινς (Don Huffines), επιχειρηματία από το Τέξας και πρώην γερουσιαστή των Ρεπουμπλικανών στην πολιτεία, επέτρεψαν στις αρχές την πρόσβαση στον χώρο για τη διεξαγωγή της έρευνας.

Το υπουργείο κάλεσε επίσης το κοινό να αποφεύγει την περιοχή και να μην πραγματοποιεί πτήσεις μη επανδρωμένων αεροσκαφών κοντά στο σημείο, ώστε να μην παρεμποδίζεται η επιχείρηση των αρχών επιβολής του νόμου, ενώ οι ερευνητές ζήτησαν από το κοινό να αναφέρει οποιαδήποτε πληροφορία για σχετικά περιστατικά που ενδέχεται να έχουν συμβεί στην πολιτεία.

Η επανέναρξη της συζήτησης για νέα έρευνα στο ακίνητο ξεκίνησε τον περασμένο μήνα, όταν ένα πρόσφατα δημοσιοποιημένο ηλεκτρονικό μήνυμα από τα αρχεία της έρευνας για τον Έπσταϊν αποκάλυψε καταγγελίες πρώην εργαζομένου στο Zorro Ranch ότι δύο γυναίκες είχαν σκοτωθεί και θαφτεί στο ράντσο.

Η επίτροπος δημόσιας γης του Νέου Μεξικού, Στέφανι Γκαρσία Ρίτσαρντ (Stephanie Garcia Richard), είχε ζητήσει από τις αρχές να ξεκινήσει πολιτειακή έρευνα για τις παλαιότερες αυτές καταγγελίες, όπως είχε δηλώσει στο τηλεοπτικό δίκτυο KRQE τον περασμένο μήνα, επισημαίνοντας ότι ένιωσε φρίκη όταν πληροφορήθηκε νέα στοιχεία, ιδιαίτερα όταν συνειδητοποίησε ότι κρατική γη ενδέχεται να είχε χρησιμοποιηθεί ή να είχε εμπλακεί σε τέτοιες φρικτές δραστηριότητες.

Το Γραφείο Δημόσιας Γης του Νέου Μεξικού είχε εκμισθώσει στον Έπσταϊν περίπου 5.000 στρέμματα γης γύρω από την ιδιοκτησία όταν εκείνος αγόρασε το ράντσο τη δεκαετία του 1990. Η Γκαρσία Ρίτσαρντ, ως επίτροπος δημόσιας γης, ακύρωσε τη μίσθωση μετά τον θάνατό του και δεν έχει διαθέσει εκ νέου τα συγκεκριμένα τμήματα γης.

Ο νέος ιδιοκτήτης την αγόρασε το 2023 και την μετονόμασε σε San Rafael Ranch, από τον άγιο που συνδέεται με τη σωματική και πνευματική θεραπεία. Σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα X στις 16 Φεβρουαρίου — η οποία αργότερα διαγράφηκε αλλά καταγράφηκε και αναφέρθηκε από την εφημερίδα Santa Fe New Mexican — είχε αναφέρει ότι «το ανέκτησε για τον Ιησού» και σχεδίαζε να μετατρέψει το ακίνητο σε χριστιανικό χώρο πνευματικής περισυλλογής. Ο Χάφινς σημείωσε επίσης ότι είναι σε επαφή με τις τοπικές αρχές και ότι σκοπεύει να συνεργαστεί πλήρως με τις αρχές επιβολής του νόμου.

Η ιδιοκτησία είχε ερευνηθεί για πρώτη φορά από τον πρώην γενικό εισαγγελέα της πολιτείας, Έκτορ Μπαλντέρας (Hector Balderas), ο οποίος συνεργάστηκε με τα περιφερειακά γραφεία του υπουργείου Δικαιοσύνης των ΗΠΑ στη Νέα Υόρκη και στο Νέο Μεξικό. Ο Μπαλντέρας παρέδωσε το 2019 αστυνομικές αναφορές, συνεντεύξεις μαρτύρων και άλλο σχετικό υλικό στο Γραφείο του Ομοσπονδιακού Εισαγγελέα των ΗΠΑ και, σύμφωνα με τις αρχές, του ζητήθηκε να αναστείλει περαιτέρω έρευνα ή δίωξη για σχετικές δραστηριότητες.

Οι ισχυρισμοί ότι το ράντσο χρησιμοποιήθηκε από τον Έπσταϊν και άλλα πρόσωπα για διάφορα εγκλήματα, συμπεριλαμβανομένης της διακίνησης παιδιών, δεν έχουν μέχρι στιγμής επιβεβαιωθεί. Η Βιρτζίνια Ρόμπερτς (Virginia Roberts), ένα από τα κορίτσια που είχαν καταθέσει σε ερευνητές τη δεκαετία του 2000, είχε αναφέρει ότι μεταφέρθηκε στο ράντσο όταν ήταν 17 ετών. Μια άλλη γυναίκα, η Μαρία Φάρμερ (Maria Farmer), είχε καταθέσει στις αρχές ότι ο Έπσταϊν είχε κακοποιήσει την αδελφή της και ότι την είχε μεταφέρει αεροπορικώς στο ράντσο το 1996.

Της Jill McLaughlin

Η Ευρώπη στρέφεται στους μικρούς πυρηνικούς αντιδραστήρες

Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν ανακοίνωσε στις 10 Μαρτίου ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση θα προχωρήσει σε νέα στρατηγική για την ανάπτυξη μικρών αρθρωτών πυρηνικών αντιδραστήρων (Small Modular Nuclear Reactors – SMR) σε όλη την Ένωση έως τις αρχές της δεκαετίας του 2030, στο πλαίσιο μιας ευρύτερης προσπάθειας μείωσης του ενεργειακού κόστους και ενίσχυσης της ενεργειακής ανεξαρτησίας.

Οι SMR είναι μικρότεροι πυρηνικοί αντιδραστήρες που μπορούν να παράγουν έως 300 μεγαβάτ ηλεκτρικής ενέργειας — περίπου το ένα τρίτο της ισχύος των παραδοσιακών αντιδραστήρων — παράγοντας παράλληλα ενέργεια χαμηλών εκπομπών άνθρακα. Ο αρθρωτός σχεδιασμός τους, σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Ατομικής Ενέργειας (ΔΟΑΕ), επιτρέπει να κατασκευάζονται σε εργοστάσια και να μεταφέρονται για εγκατάσταση, γεγονός που τους καθιστά φθηνότερους και ταχύτερους στην ανάπτυξη, και κατάλληλους για απομακρυσμένες περιοχές ή μικρότερα ηλεκτρικά δίκτυα.

Η φον ντερ Λάιεν δήλωσε στη Σύνοδο Κορυφής για την Πυρηνική Ενέργεια, στο Παρίσι, ότι ο στόχος είναι απλός: η νέα αυτή τεχνολογία να καταστεί λειτουργική στην Ευρώπη έως τις αρχές της δεκαετίας του 2030, ώστε να διαδραματίσει βασικό ρόλο δίπλα στους παραδοσιακούς πυρηνικούς αντιδραστήρες. Η στρατηγική περιλαμβάνει τρία βήματα για την επιτάχυνση της ανάπτυξης. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή σχεδιάζει να απλοποιήσει το κανονιστικό πλαίσιο, να δημιουργήσει «ρυθμιστικά δοκιμαστικά περιβάλλοντα» που θα επιτρέπουν στις εταιρείες να δοκιμάζουν νέες τεχνολογίες και να εναρμονίσει τους πυρηνικούς κανόνες μεταξύ των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Η φον ντερ Λάιεν ανέφερε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση θα στηρίξει τις επενδύσεις με εγγύηση 200 εκατομμυρίων ευρώ. Παράλληλα, σημείωσε ότι τα ευρωπαϊκά κράτη πρέπει να συνεργαστούν στενότερα για την ανάπτυξη των SMR, μέσω εναρμόνισης των κανονισμών, επιτάχυνσης των διαδικασιών αδειοδότησης και δημιουργίας εξειδικευμένου εργατικού δυναμικού.

Αναγνώρισε ακόμη ότι το μερίδιο της πυρηνικής ενέργειας στο ενεργειακό μείγμα της Ευρωπαϊκής Ένωσης έχει μειωθεί σημαντικά, επισημαίνοντας ότι ενώ το 1990 το ένα τρίτο της ηλεκτρικής ενέργειας της Ευρώπης προερχόταν από πυρηνική ενέργεια, σήμερα το ποσοστό αυτό βρίσκεται κοντά στο 15%, χαρακτηρίζοντας τη μείωση αυτή «στρατηγικό λάθος». Πρόσθεσε ότι η πυρηνική ενέργεια είναι αξιόπιστη, παρέχοντας ηλεκτρική ενέργεια όλον τον χρόνο και σε εικοσιτετράωρη βάση.

Η πυρηνική στρατηγική της Γαλλίας

Η Σύνοδος Κορυφής για την Πυρηνική Ενέργεια, που φιλοξενήθηκε από τον πρόεδρο της Γαλλίας Εμμανουέλ Μακρόν, συγκέντρωσε ηγέτες κυβερνήσεων, διεθνείς οργανισμούς και ενεργειακές εταιρείες για να συζητήσουν τον ρόλο της πυρηνικής ενέργειας στην επίτευξη των στόχων για το κλίμα και στη διασφάλιση σταθερών ενεργειακών προμηθειών.  Στις 10 Μαρτίου, ο Μακρόν ανέφερε σε κεντρική ομιλία ότι ο μεγάλος πυρηνικός στόλος της Γαλλίας προσφέρει ήδη ανταγωνιστικό πλεονέκτημα καθώς οι χώρες επιταχύνουν την ανάπτυξη υποδομών για την ΤΝ.

Το προηγούμενο έτος η Γαλλία εξήγαγε 90 τεραβατώρες ηλεκτρικής ενέργειας χωρίς εκπομπές άνθρακα. Όπως επεσήμανε, η πυρηνική ισχύς της χώρας επιτρέπει στη Γαλλία να φιλοξενεί ενεργοβόρες υποδομές υπολογιστικών συστημάτων· συγκεκριμένα, ανέφερε ότι χάρη στους πυρηνικούς σταθμούς της, η χώρα έχει τη δυνατότητα να ανοίγει κέντρα δεδομένων, να αναπτύσσει υπολογιστική ισχύ και να βρίσκεται στο επίκεντρο της πρόκλησης της ΤΝ.

Ο Μακρόν σημείωσε ότι η Ευρώπη πρέπει να συνεχίσει να επενδύει στην πυρηνική τεχνολογία, βελτιώνοντας παράλληλα την ασφάλεια και τυποποιώντας τα σχέδια των αντιδραστήρων ώστε να ενισχυθεί η ανταγωνιστικότητα. Κάλεσε σε μεγαλύτερη συνεργασία μεταξύ των ευρωπαϊκών χωρών για την ανάπτυξη των SMR, τονίζοντας ότι οι μικροί αυτοί αρθρωτοί αντιδραστήρες αποτελούν ευκαιρία για την Ευρώπη να αναπτύξει και να εξερευνήσει νέες πρακτικές, ενώ προειδοποίησε ότι ο παγκόσμιος ανταγωνισμός στον τομέα αυτό εντείνεται.

Ο πρόεδρος της Γαλλίας Εμμανουέλ Μακρόν, κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου στη Σύνοδο Κορυφής της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Βρυξέλλες, 19 Δεκεμβρίου 2025. (Geert Vanden Wijngaert/AP)

 

Με τις Ηνωμένες Πολιτείες, τον Καναδά και την Κίνα να βρίσκονται στην πρώτη γραμμή αυτών των καινοτομιών και να επιταχύνουν τις εξελίξεις, ο Γάλλος πρόεδρος επεσήμανε ότι οι Ευρωπαίοι πρέπει να παραμείνουν στην κούρσα, με ισχυρότερες διασυνδέσεις ηλεκτρικής ενέργειας εντός της Ευρώπης και διαφοροποιημένες προμήθειες ουρανίου που θα μείωναν τους γεωπολιτικούς κινδύνους.

Η πυρηνική ενέργεια ξανά στο προσκήνιο

Η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία το 2022 και η επακόλουθη αναστάτωση στις αγορές ενέργειας επανέφεραν την πυρηνική ενέργεια στο επίκεντρο της ενεργειακής πολιτικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η κρίση οδήγησε στη δημιουργία της Ευρωπαϊκής Πυρηνικής Συμμαχίας το 2023, μιας ομάδας χωρών που υποστηρίζουν τη μεγαλύτερη χρήση της πυρηνικής ενέργειας στο πλαίσιο της στρατηγικής της Ένωσης για το κλίμα.

Η Γαλλία υιοθέτησε νέο ενεργειακό νόμο τον Φεβρουάριο, επεκτείνοντας την πυρηνική ενέργεια στο πλαίσιο ευρύτερης προσπάθειας απεξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα. Το σχέδιο προβλέπει την κατασκευή έξι νέων αντιδραστήρων τύπου EPR2, με δυνατότητα προσθήκης ακόμη οκτώ, ενώ ο πρώτος αναμένεται να τεθεί σε λειτουργία γύρω στο 2038.

Η Γερμανία έκλεισε τους τελευταίους τρεις πυρηνικούς σταθμούς της το 2023, παρότι θα μπορούσαν να συνεχίσουν να λειτουργούν για δεκαετίες, αν όχι για έναν αιώνα, επιλέγοντας αντ’ αυτού ενεργειακές πηγές όπως η αιολική και η ηλιακή ενέργεια. Ο καγκελάριος της Γερμανίας Φρίντριχ Μερτς δήλωσε στις 14 Ιανουαρίου ότι η απόφαση για το κλείσιμο των αντιδραστήρων ήταν «σοβαρό στρατηγικό λάθος».

Το Ηνωμένο Βασίλειο ενέκρινε τον Ιούλιο του 2025 την κατασκευή του πυρηνικού σταθμού Sizewell C στην ανατολική Αγγλία. Το ενδιαφέρον για την πυρηνική ενέργεια αυξάνεται και στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού, όπου τεχνολογικές εταιρείες όπως Microsoft, Amazon και Google έχουν υπογράψει μακροπρόθεσμες συμφωνίες για τη διασφάλιση προμηθειών πυρηνικής ενέργειας για ενεργοβόρα κέντρα δεδομένων.

Η φον ντερ Λάιεν επεσήμανε ότι η Ευρώπη εξακολουθεί να διαθέτει σημαντική τεχνολογική τεχνογνωσία στον πυρηνικό τομέα, αναφέροντας ότι διαθέτει μισό εκατομμύριο υψηλά εξειδικευμένους εργαζομένους στον κλάδο της πυρηνικής ενέργειας, αριθμό πολύ μεγαλύτερο από αυτόν των Ηνωμένων Πολιτειών και της Κίνας.

Καταλήγοντας, η φον ντερ Λάιεν σημείωσε ότι η παγκόσμια κούρσα για την πυρηνική τεχνολογία βρίσκεται σε εξέλιξη και ότι η Ευρώπη διαθέτει όλα όσα χρειάζονται για να πρωταγωνιστήσει.

Της Evgenia Filimianova

Οι ΗΠΑ πλήττουν ιρανικά σκάφη ναρκοθέτησης στα Στενά του Ορμούζ

Οι αμερικανικές δυνάμεις κατέστρεψαν δεκαέξι ιρανικά σκάφη ναρκοθέτησης κοντά στα Στενά του Ορμούζ την Τρίτη, ανακοίνωσε το Πεντάγωνο, καθώς η ένταση στην περιοχή αυξάνεται και η ναυσιπλοΐα στο στρατηγικό πέρασμα έχει σχεδόν σταματήσει. Τα σκάφη συγκαταλέγονται μεταξύ πολλών ιρανικών ναυτικών μονάδων που εξουδετερώθηκαν από τις Ηνωμένες Πολιτείες, σύμφωνα με ανάρτηση της Κεντρικής Διοίκησης των ΗΠΑ στην πλατφόρμα X.

Λίγες ώρες νωρίτερα, ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών Ντόναλντ Τραμπ προειδοποίησε την Τεχεράνη ότι εάν για οποιονδήποτε λόγο τοποθετηθούν νάρκες και δεν απομακρυνθούν άμεσα, οι στρατιωτικές συνέπειες για το Ιράν θα είναι πρωτοφανείς. Σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα Truth Social ανέφερε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες απαιτούν την άμεση απομάκρυνση οιονδήποτε ναρκών ενδέχεται να έχει τοποθετήσει το Ιράν στα Στενά του Ορμούζ — παρότι δεν υπάρχουν σχετικές αναφορές — σημειώνοντας ότι η αφαίρεση τυχόν ναρκών θα αποτελούσε σημαντικό βήμα προς τη σωστή κατεύθυνση. Λιγότερο από 15 λεπτά αργότερα προσέθεσε ότι οι αμερικανικές δυνάμεις έπληξαν και κατέστρεψαν πλήρως δέκα ανενεργά σκάφη ή πλοία ναρκοθέτησης και ότι θα ακολουθήσουν και άλλα πλήγματα.

Οι δηλώσεις αυτές έγιναν μετά από πληροφορίες που δημοσιεύθηκαν αρχικά από το CBS News, σύμφωνα με το οποίο μικρά ιρανικά σκάφη, ικανά να μεταφέρουν δύο έως τρεις νάρκες το καθένα, εντοπίστηκαν να κινούνται προς τον θαλάσσιο διάδρομο μήκους περίπου 161 χιλιομέτρων.

Κίνδυνος αποκλεισμού του πορθμού

Αναλυτές επισημαίνουν ότι ακόμη και ένα μόνο βυθισμένο πετρελαιοφόρο σε έναν θαλάσσιο δίαυλο πλάτους περίπου 10 χιλιομέτρων στα Στενά του Ορμούζ, λιγότερο από 34 χιλιόμετρα δυτικά των ορεινών ακτών του Ιράν, θα μπορούσε να διακόψει την εμπορική ναυσιπλοΐα για μήνες. Ένα τέτοιο σενάριο θα ήταν σχετικά εύκολο να πραγματοποιηθεί εάν το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης του Ιράν (IRGC), το οποίο επί δεκαετίες εκπαιδεύεται σε επιχειρήσεις με μικρά σκάφη στα συγκεκριμένα ύδατα και διαθέτει πυροβολικό κρυμμένο σε ενισχυμένα καταφύγια κατά μήκος των ακτών, επέλεγε να προχωρήσει σε ναρκοθέτηση.

Σε συνέντευξη Τύπου στο Πεντάγωνο, το πρωί της Τρίτης, ο αρχηγός του Γενικού Επιτελείου Ενόπλων Δυνάμεων των ΗΠΑ, στρατηγός Νταν Κέιν, δήλωσε ότι οι αμερικανικές δυνάμεις στοχοποιούν επιθετικά πλοία ναρκοθέτησης και εγκαταστάσεις αποθήκευσης ναρκών και ότι θα συνεχίσουν να εντοπίζουν και να πλήττουν θέσεις των Φρουρών της Επανάστασης κατά μήκος των ιρανικών ακτών, οι οποίες βρίσκονται σε απόσταση μικρότερη των 34 χιλιομέτρων από τον εμπορικό ναυτιλιακό δίαυλο πλάτους περίπου 10 χιλιομέτρων του στενού.

Σύμφωνα με αναλύσεις, οι Φρουροί της Επανάστασης διαθέτουν έως και 6.000 θαλάσσιες νάρκες διαφόρων τύπων και τεχνολογιών. Το βελγικό αμυντικό περιοδικό Army Recognition αναφέρει ότι η χρήση ναρκών σε συνδυασμό με μη επανδρωμένα αεροσκάφη, ταχύπλοα σκάφη και παράκτιους πυραύλους ώστε το στενό να παραμένει μη λειτουργικό για την εμπορική ναυσιπλοΐα όσο το Ιράν το επιθυμεί αποτελεί στρατηγική «διαρκούς φθοράς», η οποία είχε εφαρμοστεί κατά τη διάρκεια του λεγόμενου Πολέμου των Δεξαμενόπλοιων μεταξύ 1980 και 1988.

Σχεδόν πλήρης παύση της ναυσιπλοΐας

Η ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ — από όπου διέρχεται περίπου το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου που εξάγεται από τον Περσικό Κόλπο — έχει σχεδόν σταματήσει λόγω φόβων για επιθέσεις με ιρανικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη, πυραύλους, παράκτιο πυροβολικό και θαλάσσιες νάρκες. Έως και 250 πλοία, μεταξύ των οποίων περίπου 150 πετρελαιοφόρα, παραμένουν σε αναμονή στην Αραβική Θάλασσα.

Σύμφωνα με τον οργανισμό UK Maritime Trade Operations, μέχρι τις 10 Μαρτίου είχαν καταγραφεί έως και 14 επιθέσεις με μη επανδρωμένα αεροσκάφη εναντίον εμπορικών πλοίων στα Στενά του Ορμούζ και στον Κόλπο του Ομάν, αριθμός που πιθανότατα θα ήταν πολύ μεγαλύτερος αν η απειλή επιθέσεων δεν είχε ήδη παραλύσει την παγκόσμια ναυτιλία. Οι επτά μεγαλύτερες ασφαλιστικές εταιρείες θαλάσσιων μεταφορών στον κόσμο — οι οποίες καλύπτουν έως και το 90% των φορτίων που μεταφέρονται δια θαλάσσης — ακύρωσαν ασφαλιστήρια συμβόλαια επικαλούμενες κινδύνους πολέμου, γεγονός που αποθαρρύνει τα πλοία από το να διασχίσουν τον πορθμό.

Σελίδα στον ιστότοπο Marinetraffic, η οποία απεικονίζει την κίνηση εμπορικών πλοίων στην άκρη των Στενών του Ορμούζ, κοντά στις ιρανικές ακτές, κατά τη διάρκεια του πολέμου ΗΠΑ και Ισραήλ κατά του Ιράν. Παρίσι, 4 Μαρτίου 2026. (Julien De Rosa/AFP μέσω Getty Images)

 

Στρατηγική απειλή και ιστορικό προηγούμενο

Ο αναλυτής της ναυτιλιακής βιομηχανίας και ιστορικός Σαλβατόρε Μερκολιάνο δήλωσε στην εφημερίδα The Epoch Times ότι όσο το Ιράν διατηρεί τη δυνατότητα να εκτοξεύει μη επανδρωμένα αεροσκάφη και να τοποθετεί νάρκες, τίποτα δεν το εμποδίζει να κλείσει το στενό, σημειώνοντας ότι το μόνο στοιχείο που μέχρι στιγμής συγκρατεί μια τέτοια εξέλιξη είναι το ίδιο το οικονομικό συμφέρον του Ιράν ως εξαγωγέα πετρελαίου.

Επεσήμανε ότι τα σενάρια ανάπτυξης αμερικανικών ειδικών δυνάμεων για την κατάληψη ιρανικών νησιών στο στενό, καθώς και των νησιών Σίρι και Φαρσί και κυρίως του νησιού Χαργκ, θα ήταν ιδιαίτερα προβληματικά. Ο Μερκολιάνο, καθηγητής στο Campbell University και πρώην αξιωματικός του εμπορικού ναυτικού που έχει διαπλεύσει το στενό περίπου δώδεκα φορές, ανέφερε ότι περισσότερα από 3.000 ταχύπλοα σκάφη περιπολούν στα ύδατα της περιοχής, ενώ εκτός από αυτά υπάρχουν και πολυάριθμα παραδοσιακά εμπορικά σκάφη που είναι δύσκολο να εντοπιστούν.

Η απειλή των ναρκών έχει αποδειχθεί επικίνδυνη και στο παρελθόν. Τον Απρίλιο του 1988, η φρεγάτα κατευθυνόμενων πυραύλων USS Samuel B. Roberts προσέκρουσε σε νάρκη επαφής τύπου M-08 — ένα πλωτό εκρηκτικό από την εποχή του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου — που είχε τοποθετηθεί από τους Φρουρούς της Επανάστασης στον κεντρικό Περσικό Κόλπο, ενώ συνόδευε πλοία στο πλαίσιο της επιχείρησης «Earnest Will». Η έκρηξη προκάλεσε μεγάλες πυρκαγιές, τραυμάτισε δεκάδες ναύτες και παραλίγο να βυθίσει το πλοίο.

Το Ιράν διαθέτει σήμερα τουλάχιστον τρεις τύπους θαλάσσιων ναρκών: νάρκες δεμένες στον πυθμένα της θάλασσας, νάρκες πυθμένα που ενεργοποιούνται από μαγνητικές και ακουστικές μεταβολές πίεσης, και κινεζικής κατασκευής αναδυόμενες νάρκες, οι οποίες παραμένουν στον πυθμένα και εκτοξεύουν πολεμική κεφαλή με πυραυλική πρόωση. Όλοι αυτοί οι τύποι μπορούν να τοποθετηθούν σχετικά γρήγορα από μικρά σκάφη, συμπεριλαμβανομένων παραδοσιακών αλιευτικών.

Του John Haughey

Κλιμάκωση των επιθέσεων κατά του Ιράν ενώ η Ουάσιγκτον εξετάζει τα επόμενα βήματα

Οι στρατιωτικές επιχειρήσεις των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ισραήλ κατά του Ιράν εντείνονται, ενώ η κυβέρνηση του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ δηλώνει ότι η εκστρατεία προχωρά ταχύτερα από το αναμενόμενο και ότι ο ίδιος ο πρόεδρος θα καθορίσει πότε θα θεωρηθεί ότι το ιρανικό καθεστώς έχει παραδοθεί άνευ όρων.

Τα πλήγματα ξεκίνησαν στις 28 Φεβρουαρίου, με στόχο την αποτροπή της ανάπτυξης και απόκτησης πυρηνικών όπλων από το ιρανικό καθεστώς. Η κυβέρνηση είχε αρχικά εκτιμήσει ότι η επιχείρηση θα διαρκούσε τέσσερις έως πέντε εβδομάδες για την καταστροφή σημαντικών στρατιωτικών υποδομών και του ναυτικού του Ιράν. Ωστόσο, αξιωματούχοι δηλώνουν πλέον ότι η πρόοδος των επιχειρήσεων είναι ταχύτερη από το προβλεπόμενο χρονοδιάγραμμα.

Η εκπρόσωπος Τύπου του Λευκού Οίκου Καρολάιν Λέβιτ ανέφερε ότι ο πρόεδρος Τραμπ θα καθορίσει πότε το Ιράν βρίσκεται σε κατάσταση άνευ όρων παράδοσης, γεγονός που θα σημάνει και τον τερματισμό της επιχείρησης «Epic Fury». Οι επιχειρήσεις θα ολοκληρωθούν όταν ο αρχηγός των ενόπλων δυνάμεων κρίνει ότι οι στρατιωτικοί στόχοι έχουν επιτευχθεί πλήρως και ότι το Ιράν δεν αποτελεί πλέον άμεση απειλή για τις Ηνωμένες Πολιτείες και τους συμμάχους τους, ακόμη και αν το καθεστώς δεν παραδεχθεί δημόσια την ήττα του. Η Λέβιτ διευκρίνισε ότι μια τέτοια κατάσταση σημαίνει την καταστροφή του αποθέματος βαλλιστικών πυραύλων του Ιράν και την εξάλειψη της δυνατότητάς του να αναπτύξει πυρηνικά όπλα.

Η κυβέρνηση των ΗΠΑ υποστηρίζει ότι η εκστρατεία έχει ήδη σημειώσει σημαντική πρόοδο. Σύμφωνα με τη Λέβιτ, έχουν πληγεί περισσότεροι από 5.000 στόχοι, ενώ οι ιρανικές επιθέσεις με πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη έχουν μειωθεί δραστικά. Το ιρανικό ναυτικό έχει χάσει, μεταξύ άλλων, ένα πλοίο μεταφοράς μη επανδρωμένων αεροσκαφών και περισσότερα από 50 σκάφη. Παράλληλα, αεροπορικά πλήγματα με βομβαρδιστικά B-2 στοχεύουν εγκαταστάσεις παραγωγής πυραύλων, χρησιμοποιώντας διατρητικά πυρομαχικά μεγάλης ισχύος.

Ο υπουργός Πολέμου Πητ Χέγκσεθ δήλωσε ότι ο αμερικανικός στρατός προετοιμάζεται για την πιο έντονη ημέρα επιθέσεων από την έναρξη της σύγκρουσης, με τη συμμετοχή του μεγαλύτερου αριθμού μαχητικών αεροσκαφών και βομβαρδιστικών. Οι πληροφορίες των υπηρεσιών πληροφοριών είναι πιο ακριβείς από ποτέ, ενώ τις τελευταίες 24 ώρες το Ιράν εκτόξευσε τον μικρότερο αριθμό πυραύλων από όσους είχε μέχρι στιγμής τη δυνατότητα να εκτοξεύσει.

Ο Χέγκσεθ τόνισε επίσης ότι η σύγκρουση δεν πρόκειται να εξελιχθεί σε πόλεμο ανάλογο με εκείνον του 2003, όταν οι Ηνωμένες Πολιτείες εισέβαλαν στο Ιράκ και ανέπτυξαν δεκάδες χιλιάδες στρατιώτες στην περιοχή, σημειώνοντας ότι η σημερινή γενιά στρατιωτικών και η τρέχουσα κυβέρνηση δεν πρόκειται να επιτρέψουν επανάληψη μακροχρόνιων και ασαφώς καθορισμένων στρατιωτικών αποστολών.

Την ίδια ώρα, το Ιράν εξαπέλυσε νέες επιθέσεις κατά του Ισραήλ και χωρών του Κόλπου. Σειρήνες πυραυλικού συναγερμού ήχησαν στο Ντουμπάι, ενώ στο Μπαχρέιν αναφέρθηκαν ένας νεκρός και οκτώ τραυματίες από ιρανική επίθεση. Η Σαουδική Αραβία ανακοίνωσε ότι κατέστρεψε δύο μη επανδρωμένα αεροσκάφη πάνω από την ανατολική πετρελαιοπαραγωγό περιοχή της, ενώ η Εθνική Φρουρά του Κουβέιτ δήλωσε ότι κατέρριψε έξι μη επανδρωμένα αεροσκάφη.

Οι στρατιωτικές επιχειρήσεις δίνουν επίσης προτεραιότητα στη διατήρηση της ελεύθερης ροής πετρελαίου μέσω των Στενών του Ορμούζ. Ο πρόεδρος Τραμπ προειδοποίησε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα απαντήσουν με δραστική κλιμάκωση των επιθέσεων εάν το Ιράν επιχειρήσει να κλείσει το πέρασμα, δηλώνοντας σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα Truth Social ότι οποιαδήποτε ενέργεια που θα σταματήσει τη ροή πετρελαίου θα προκαλέσει χτύπημα από τις Ηνωμένες Πολιτείες είκοσι φορές ισχυρότερο από όσα έχουν δεχθεί μέχρι στιγμής.

Ο αρχηγός του Μικτού Επιτελείου Ενόπλων Δυνάμεων Νταν Κέιν ανέφερε ότι ο αμερικανικός στρατός εξετάζει μια σειρά κινήσεων που θα διασφαλίσουν ότι το πέρασμα θα παραμείνει ανοικτό για τη διέλευση δεξαμενόπλοιων, αν και μέχρι στιγμής δεν έχει ζητηθεί συνοδεία στρατιωτικών δυνάμεων για τα πλοίων.

Πολιτικές αντιδράσεις στην Ουάσιγκτον

Ο Λευκός Οίκος δήλωσε ότι ο πρόεδρος Τραμπ δεν αποκλείει καμία επιλογή ως αρχηγός των ενόπλων δυνάμεων, απαντώντας σε δηλώσεις Δημοκρατικών γερουσιαστών που προειδοποιούν ότι οι στόχοι της εκστρατείας ενδέχεται να οδηγήσουν ακόμη και σε ανάπτυξη αμερικανικών στρατευμάτων στο έδαφος του Ιράν.

Ο γερουσιαστής Ρίτσαρντ Μπλούμενταλ (D-Conn.), μετά από απόρρητη ενημέρωση για ζητήματα στρατιωτικά και πληροφοριών, δήλωσε ότι αποχώρησε περισσότερο δυσαρεστημένος και οργισμένος από οποιαδήποτε άλλη ενημέρωση είχε παρακολουθήσει στα 15 χρόνια της θητείας του στη Γερουσία. Οι εξελίξεις φαίνεται ότι οδηγούν προς την ανάπτυξη αμερικανικών στρατευμάτων στο έδαφος του Ιράν για την επίτευξη των στόχων της επιχείρησης.

Η γερουσιαστής Τζάκι Ρόζεν (D-Nev.), η οποία συμμετείχε επίσης στην ενημέρωση, δήλωσε ότι όσα άκουσε ήταν ιδιαίτερα ανησυχητικά, σημειώνοντας ότι η κυβέρνηση δεν έχει παρουσιάσει στο Κογκρέσο σχέδιο για το τι σκοπεύει να πράξει μετά την ολοκλήρωση των επιχειρήσεων.

Οι Δημοκρατικοί γερουσιαστές Τσακ Σούμερ (D-N.Y.), Τζακ Ρηντ (D-R.I.) και Τζιν Σαχίν (D-N.H.) ζήτησαν με επιστολή τους από τον υπουργό Πολέμου Πητ Χέγκσεθ και τον υπουργό Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο να εμφανιστούν ενώπιον του Κογκρέσου υπό όρκο σε δημόσιες ακροάσεις. Οι γερουσιαστές υποστήριξαν ότι η κυβέρνηση έχει παρουσιάσει μεταβαλλόμενες εξηγήσεις για τους στόχους της σύγκρουσης και ότι ο αμερικανικός λαός και τα μέλη των ενόπλων δυνάμεων αξίζουν σαφείς απαντήσεις και λογοδοσία.

Απαντώντας στις επικρίσεις, η Λέβιτ ανέφερε ότι ορισμένα μέλη του Κογκρέσου που σήμερα αντιτίθενται στη στρατιωτική εκστρατεία είχαν ψηφίσει πριν από τρία χρόνια υπέρ ψηφίσματος που χαρακτήριζε το Ιράν τον σημαντικότερο κρατικό χορηγό τρομοκρατίας στον κόσμο.

Ο Λευκός Οίκος παρέπεμψε την εφημερίδα The Epoch Times σε ανάρτηση στην πλατφόρμα X από τον διευθυντή επικοινωνίας του Λευκού Οίκου Στήβεν Τσουνγκ, ο οποίος σχολίασε δηλώσεις του Μπλούμενταλ χαρακτηρίζοντάς τον ψεύτη και απατεώνα και αναφέροντας ότι είχε ψευδώς ισχυριστεί στο παρελθόν ότι υπηρέτησε στο Βιετνάμ.

Η Epoch Times απευθύνθηκε στο υπουργείο Πολέμου και στο υπουργείο Εξωτερικών ζητώντας σχόλιο σχετικά με το αίτημα για δημόσιες ακροάσεις, αλλά δεν έλαβε απάντηση μέχρι τη στιγμή της δημοσίευσης.

Των Travis Gillmore, Chase Smith και Jack Phillips

Με πληροφορίες από το Associated Press