Ελλάδα

Με την επιβολή διπλής ποινής ισοβίων στη Ρούλα Πισπιρίγκου έκλεισε η δίκη για τους θανάτους της Μαλένας και της Ίριδας, όπου με ομόφωνη απόφαση του Μικτού Ορκωτού Δικαστηρίου κρίθηκε πως υπήρξαν θύματα της μητέρας τους.

Η Ρούλα Πισπιρίγκου άκουσε την απόφαση επί της ενοχής και επί της ποινής ψύχραιμη, ενώ στο δικαστήριο ήταν παρόντες συγγενικά της πρόσωπα αλλά και ο πρώην σύζυγός της και πατέρας των τριών κοριτσιών, Μάνος Δασκαλάκης.

Με την έναρξη της διαδικασίας σήμερα ανακοινώθηκε πως η μητέρα από την Πάτρα κρίθηκε ομόφωνα ένοχη για ανθρωποκτονία κατά συρροή σε βάρος της 3,5 ετών Μαλένας και της έξι μηνών Ίριδας.

Στη συνέχεια, το δικαστήριο ανακοίνωσε την ποινή της ισόβιας κάθειρξης για κάθε δολοφονία με την ποινή των διπλών ισοβίων να προστίθεται σε εκείνη που ήδη εκτίει η Ρούλα Πισπιρίγκου για τη δολοφονία της Τζωρτζίνας.

Τζούλη Βινιεράτου

Την επικείμενη έναρξη των εργασιών για δημιουργία του Πάρκου Μνήμης των θυμάτων του Ολοκαυτώματος στην πλατεία Ελευθερίας, ανακοίνωσε ο δήμαρχος Θεσσαλονίκης Στέλιος Αγγελούδης, σε εκδήλωση μνήμης στον Παλαιό Σιδηροδρομικό Σταθμό, μετά την Πορεία Μνήμης για τη συμπλήρωση 82 χρόνων από την αναχώρηση του πρώτου συρμού για το στρατόπεδο Άουσβιτς – Μπιρκενάου όπου θανατώθηκαν 50.000 Θεσσαλονικείς Εβραίοι.

«Η ανέγερση του Μουσείου Ολοκαυτώματος και η δημιουργία του Πάρκου Μνήμης στην Πλατεία Ελευθερίας είναι το ελάχιστο οφειλόμενο χρέος τιμής της πόλης σε αυτούς που μαρτύρησαν και σε αυτούς που επέστρεψαν», επισήμανε ο δήμαρχος.

«Είμαστε στην ευχάριστη θέση να σας ανακοινώσω που στους επόμενους μήνες ξεκινούν πλέον οι εργασίες του έργου. Μετά από μια καθυστέρηση η οποία προήλθε προφανώς όχι από δική μας ολιγωρία, αλλά από την αντιδικία των αναδόχων, που έλυσαν πριν από μία εβδομάδα τις διαφορές τους στα ελληνικά δικαστήρια, πλέον τρέχουμε να προλάβουμε ώστε στους επόμενους λίγους μήνες στην Πλατεία Ελευθερίας να έχει εγκατασταθεί το συνεργείο του αναδόχου που θα ξεκινήσει τις εργασίες», επισήμανε ο κ. Αγγελούδης.

Η Πορεία Μνήμης, που συνδιοργάνωσαν ο Δήμος Θεσσαλονίκης, η Ισραηλιτική Κοινότητα Θεσσαλονίκης, το ΑΠΘ, το ΠΑΜΑΚ και το ΔΙΠΑΕ ξεκίνησε στις 11.30 από την Πλατεία Ελευθερίας και κατέληξε στον Παλαιό Σιδηροδρομικό Σταθμό. Στην κεφαλή της, κρατώντας το πανό με τις λέξεις «Ποτέ Ξανά» βρέθηκαν —μεταξύ άλλων— ο πρέσβης του Ισραήλ, ο υφυπουργός Εσωτερικών (τομέας Μακεδονίας Θράκης) Κωνσταντίνος Γκιουλέκας, οι γενικοί πρόξενοι ΗΠΑ Τζέρι Ισμαήλ, της Γερμανίας Μόνικα Φρανκ, της Γαλλίας Ζαν Λικ Λαβό, εκπρόσωποι της κυβέρνησης, των κομμάτων του ελληνικού κοινοβουλίου, ο δήμαρχος Θεσσαλονίκης και οι πρυτάνεις των πανεπιστημίων της πόλης.

Πλήθος κόσμου ακολούθησε κρατώντας λευκά μπαλόνια με τις λέξεις «Ποτέ Ξανά». Μετά τις ομιλίες ακολούθησε μουσικό πρόγραμμα από την ορχήστρα του Τμήματος Μουσικής Επιστήμης και Τέχνης του ΠΑΜΑΚ, ενώ η εκδήλωση ολοκληρώθηκε με την τήρηση ενός λεπτού σιγής στη μνήμη των θυμάτων του Ολοκαυτώματος και την εναπόθεση λουλουδιών και αναμένων κεριών στις ράγες από όπου 82 χρόνια πριν αναχώρησε ο πρώτος συρμός για το στρατόπεδο Άουσβιτς – Μπιρκενάου.

Ο πρόεδρος του Κεντρικού Ισραηλιτικού Συμβουλίου Ελλάδος, της Ισραηλιτικής Κοινότητας Θεσσαλονίκης και του Μουσείου Ολοκαυτώματος Ελλάδος, Δαυίδ Σαλτιέλ ανέφερε στον χαιρετισμό του ότι «χάθηκαν 50.000 ψυχές, αλλά σήμερα είμαστε εδώ —και κάθε χρόνο περισσότεροι— για να τιμήσουμε αυτούς που χάθηκαν άδικα, που φορτώθηκαν στα τρένα που δεν υπήρχε γυρισμός» Εξέφρασε δε τη βεβαιότητα πως «η Πλατεία Ελευθερίας θα γίνει ένα πάρκο μνήμης, όπου ο κόσμος θα μπορεί να περπατήσει, τα παιδάκια να παίξουν, να θυμηθούν αυτό που συνέβη πριν 82 χρόνια».

Αναφερόμενος στο Μουσείο Ολοκαυτώματος σημείωσε ότι πως «θα είναι ένα κέντρο μελέτης και ένας φάρος κατά του ρατσισμού και του αντισημιτισμού» και «το μόνο σίγουρο είναι ότι εμείς είμαστε εδώ για να κάνουμε όλα αυτά πραγματικότητα». Σχετικά με τη συμμετοχή των πανεπιστημίων της πόλης στη διοργάνωση της Πορείας Μνήμης υπογράμμισε τη συμβολή τους στη σχέση της Κοινότητας με τους νέους, τους φοιτητές και το μέλλον.

Ο πρύτανης του Πανεπιστημίου Μακεδονίας, Στέλιος Κατρανίδης επισήμανε ότι «είμαστε εδώ με απόλυτη συνειδητοποίηση του γεγονότος ότι εκπληρώνουμε χρέος βαρύ όχι μόνο έναντι των θυμάτων του Ολοκαυτώματος, αλλά και έναντι της ιστορίας», καθώς «τα γεγονότα που ξεκίνησαν στις 15 Μαρτίου του 43 μας υποδεικνύουν με τραγικό τρόπο πού οδηγεί το μίσος για τον άνθρωπο, η απαξίωση του άλλου, του γείτονα, του διαφορετικού». Παρατήρησε δε ότι «σήμερα ζούμε ξανά σε μια εποχή που επανεμφανίζονται φαινόμενα ρατσισμού, ακραίων διακρίσεων, καταπάτησης της ελευθερίας και των δικαιωμάτων του ανθρώπου, φαινόμενα που ξαναθυμίζουν τη βαρβαρότητα στην οποία οδηγεί τον άνθρωπο ο φανατισμός και το μίσος».

Ο πρύτανης του Διεθνούς Πανεπιστημίου Ελλάδος Σταμάτης Αγγελόπουλος ανέφερε πως «το Ολοκαύτωμα ίσως είναι το μοναδικό και πρέπει να είναι το μοναδικό τέτοιο γεγονός στην ιστορία του κόσμου», καθώς «ποτέ στην ταραγμένη ιστορία της ανθρωπότητας δεν είχε δημιουργηθεί ένας οργανωμένος μηχανισμός με σκοπό τη μαζική δολοφονία ανθρώπων με τόσο αποτελεσματικό τρόπο».

«Αμέσως μετά από την κατάληψη της Ελλάδας από τους Γερμανούς, η αρχαία κι ακμαία εβραϊκή κοινότητα της Θεσσαλονίκης αφανίστηκε. Το Ολοκαύτωμα των Εβραίων της Θεσσαλονίκης, των δικών μας Εβραίων, δοκιμάζει τα όρια της λογικής», σημείωσε ο κ. Αγγελόπουλος, επισημαίνοντας ότι «ο μόνος τρόπος να αναμετρηθούμε μαζί του είναι να αποδεχτούμε ότι θα είναι πάντα κομμάτι της ιστορίας μας, αυτού που είμαστε». «Το Ολοκαύτωμα δεν πρέπει να μείνει στην ιστορία σαν ένα ιστορικό γεγονός, ένα τραγικό γεγονός του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου. Θα πρέπει να διδάσκεται διαχρονικά. Γι αυτό και είναι σημαντική η ανέγερση του Μουσείου Ολοκαυτώματος, καθώς και η μετατροπή της Πλατείας Ελευθερίας σε πάρκο μνήμης», υπογράμμισε.

Ο πρέσβης του Ισραήλ, Νόαμ Κατς, μίλησε για το βαθύ τραύμα που συνιστά το ότι «η ακμάζουσα εβραϊκή ζωή, η εβραϊκή κοινότητα της Θεσσαλονίκης, εξαφανίστηκε σχεδόν ολοκληρωτικά σε μια πόλη που κάποτε ήταν γνωστή ως ‘Ιερουσαλήμ των Βαλκανίων’ και ‘Madre de Israel’», επισημαίνοντας ότι «σήμερα κάνουμε κάτι περισσότερο από το να θρηνούμε», καθώς «τιμούμε την επιβίωση και την ανθεκτικότητα».

Στη μονάδα εντατικής θεραπείας εγκαυμάτων του νοσοκομείου Παπανικολάου της Θεσσαλονίκης μεταφέρθηκαν διασωληνωμένοι τρεις νέοι άνθρωποι που υπέστησαν εγκαύματα στο τραγικό πολύνεκρο περιστατικό, τα ξημερώματα σε ντισκοτέκ στην πόλη Κότσανι της Βόρειας Μακεδονίας.

Η διαδικασία μεταφοράς έγινε από ασθενοφόρα της γειτονικής χώρας, μετά από συνεννοήσεις μέσω του ελληνικού Υπουργείου Εξωτερικών.
Το νοσοκομείο Παπανικολάου βρίσκεται σε ετοιμότητα να παραλάβει όσα περιστατικά χρειαστεί.

Από τα 59 θύματα, έχουν αναγνωριστεί τα 35. Από αυτούς τους ανθρώπους, οι 31 ήταν κάτοικοι των πόλεων Κότσανι και Στιπ. Το μεσημέρι, νοσηλεύονταν συνολικά 155 τραυματίες, ανέφερε ο υπουργός Εσωτερικών της Β. Μακεδονίας, Πάντσε Τόσκοφσκι, στη συνέντευξη Τύπου που παραχώρησε.

Ο υπουργός είπε ότι εκδόθηκαν τέσσερα εντάλματα σύλληψης, αλλά χωρίς να διευκρινίσει σε βάρος ποιων υπόπτων.

Λίγο νωρίτερα, ο Στογιάντσε Ανγκέλοφ, ο διευθυντής του Κέντρου Κρίσεων, είπε ότι είναι σε εξέλιξη οι προετοιμασίες για τη μεταφορά εκείνων που φέρουν βαριά τραύματα σε νοσοκομεία «πολλών ευρωπαϊκών χωρών».

Τα θύματα είναι στην πλειονότητά τους νέοι που πήγαν να παρακολουθήσουν μια συναυλία του δημοφιλούς συγκροτήματος χιπ-χοπ DNK στην ντισκοτέκ Pulse του Κότσανι. Η πόλη αυτή απέχει περίπου 100 χιλιόμετρα από τα Σκόπια.

«Προσπάθησαν να δώσουν τις πρώτες βοήθειες στους ανθρώπους επί τόπου. Οι πυροσβέστες και τα ασθενοφόρα έφτασαν εγκαίρως, αλλά αυτό δεν αρκούσε», είπε μια νεαρή γυναίκα που παρακολουθούσε τη συναυλία, μιλώντας σε τοπικά μέσα ενημέρωσης έξω από ένα νοσοκομείο των Σκοπίων. «Περιμένω έναν φίλο εδώ, έχει εγκαύματα στο χέρι. Αρχικά, δεν καταλάβαμε ότι υπήρχε πυρκαγιά, μετά επικράτησε τεράστιος πανικός και ποδοπάτημα στην έξοδο του κλαμπ», πρόσθεσε.

Οι νεκροί που μεταφέρθηκαν στο νοσοκομείο του Κότσανι ήταν ηλικίας από 14 έως 25 ετών, είπε σε ένα τοπικό μέσο ενημέρωσης η διευθύντριά του, η Κριστίνα Σεραφιμόφσκα. Από τους τραυματίες, 70 μεταφέρθηκαν στο τοπικό νοσοκομείο με εγκαύματα και αναπνευστικά προβλήματα, λόγω εισπνοής μονοξειδίου του άνθρακα.

Ένα από τα μέλη του συγκροτήματος DNK, ο Βλαντίμιρ Μπλάζεφ, φέρει εγκαύματα στο πρόσωπο και νοσηλεύεται διασωληνωμένος, είπε η αδελφή του. Μεταξύ των θυμάτων είναι και ένας αστυνομικός της δίωξης ναρκωτικών που εργαζόταν κατά τη διάρκεια της συναυλίας.

«Σύμφωνα με τις πρώτες πληροφορίες, η πυρκαγιά προκλήθηκε από σπίθες από τα πυροτεχνήματα που χρησιμοποιήθηκαν στη συναυλία», είπε το πρωί ο υπουργός Εσωτερικών. «Πιθανότατα, οι σπίθες έφτασαν στην οροφή, που ήταν φτιαγμένη από κάποιο εύφλεκτο υλικό και μετά, σε πολύ μικρό χρονικό διάστημα, η φωτιά εξαπλώθηκε σε όλη την ντισκοτέκ που γέμισε με πυκνό καπνό», πρόσθεσε ο υπουργός.

Σε βίντεο που αναρτήθηκαν σε ιστοτόπους κοινωνικής δικτύωσης και γυρίστηκαν πριν από την πυρκαγιά, διακρίνονται πάνω στη σκηνή πυροτεχνήματα εσωτερικού χώρου που χρησιμοποιούνται σε συναυλίες.

Η συναυλία των DNK ξεκίνησε τα μεσάνυχτα και η πυρκαγιά ξέσπασε γύρω στις 3 το πρωί. Σε άλλα βίντεο φαίνονται τεράστιες φλόγες που έχουν ζώσει ένα κτίριο και πυροσβεστικά οχήματα στην είσοδο της ντισκοτέκ.

Πολλές χώρες εξέφρασαν τα συλλυπητήριά τους και πρόσφεραν βοήθεια στη Βόρεια Μακεδονία. Ο πρωθυπουργός της Βουλγαρίας Ρόσεν Ζελιάζκοφ χαρακτήρισε «τεράστια ανθρώπινη τραγωδία» την πυρκαγιά και πρότεινε να μεταφερθούν κάποιοι από τους τραυματίες σε νοσοκομεία στη Σόφια και τη Βάρνα. «Διέταξα να προετοιμαστούν πλήρως για την υποδοχή τους», ανέφερε στην ανάρτησή του στο Facebook.

Ο πρωθυπουργός της Αλβανίας Έντι Ράμα πρόσφερε επίσης «όποια βοήθεια είναι αναγκαία».

Η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας Κάγια Κάλας εξέφρασε μέσω της πλατφόρμας Χ τη «βαθύτατη θλίψη» της για την τραγωδία. «Η ΕΕ συμμερίζεται το πένθος και την οδύνη του λαού της Βόρειας Μακεδονίας», πρόσθεσε.

Υπόθεση διαφθοράς ερευνούν οι αρχές

Οι αρχές της Βόρειας Μακεδονίας ερευνούν την περίπτωση η πυρκαγιά που προκάλεσε τον θάνατο τουλάχιστον 59 ανθρώπων στο κλαμπ του Κότσανι να είναι υπόθεση διαφθοράς, δήλωσε ο υπουργός Εσωτερικών Πάντσε Τόσκοβσκι.

«Αυτή η εταιρεία δεν έχει νόμιμη άδεια λειτουργίας. Αυτή η άδεια, όπως και πολλά άλλα πράγματα στο παρελθόν, συνδέεται με την διαφθορά», δήλωσε ο υπουργός Εσωτερικών κατά την διάρκεια συνέντευξης Τύπου στο Κότσανι, τον τόπο όπου συνέβη η τραγωδία κατά την διάρκεια συναυλίας σε κλαμπ την περασμένη νύκτα.

Περισσότερα από είκοσι πρόσωπα θεωρούνται ύποπτα στο πλαίσιο της έρευνας, σύμφωνα με τον υπουργό Εσωτερικών. Ανάμεσά τους τα δύο βασικά μέλη του συγκροτήματος hip-hop DNK, πολύ δημοφιλούς στην Βόρεια Μακεδονία. Η συναυλία του συγκροτήματος ξεκίνησε τα μεσάνυκτα. Περίπου τρεις ώρες αργότερα ξέσπασε η πυρκαγιά.

Ο γιος του ιδιοκτήτη του κλαμπ, ο διευθυντής της διαχειρίστριας εταιρείας και μέλη της ασφάλειας του καταστήματος περιλαμβάνονται στους υπόπτους.

Περί τα δεκαπέντε άτομα έχουν συλληφθεί ανάμεσά τους και υπάλληλοι του υπουργείου Οικονομίας. Οι υπόλοιποι ύποπτοι νοσηλεύονται ή περιλαμβάνονται στους νεκρούς, σύμφωνα με τον Πάντσε Τόσκοβσκι.

Ο Καναδάς και η Ελλάδα υπέγραψαν μνημόνιο κατανόησης για την προώθηση του τουρισμού μεταξύ των δύο χωρών, ένα είδος συμφωνίας που σύμφωνα με έναν ειδικό στον τουρισμό θα γίνει πιο συνηθισμένο, καθώς ο Καναδάς αρχίζει να ενισχύει τους δεσμούς του με τα κράτη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αναζητώντας τουριστικές αγορές πέρα από τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Το υπουργείο Καινοτομίας, Επιστήμης και Οικονομικής Ανάπτυξης του Καναδά αναφέρει ότι η συμφωνία που υπογράφηκε νωρίτερα αυτή την εβδομάδα θα ενισχύσει τη θεσμική συνεργασία και τα ψυχαγωγικά ταξίδια μεταξύ των δύο εθνών.

«Οι βασικοί τομείς εστίασης περιλαμβάνουν τη θεσμική συνεργασία, την ανταλλαγή πληροφοριών και δεδομένων που σχετίζονται με τα ταξίδια και τον τουρισμό, και την ανταλλαγή βέλτιστων πρακτικών για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής στον τουρισμό», ανέφερε το ομοσπονδιακό υπουργείο σε δελτίο Τύπου την Πέμπτη.

Το υπουργείο αναφέρει ότι η εμπορική σχέση μεταξύ των χωρών έχει αναπτυχθεί τα τελευταία χρόνια λόγω της Ολοκληρωμένης Οικονομικής και Εμπορικής Συμφωνίας Καναδά-Ευρωπαϊκής Ένωσης. «Το 2024, το διμερές εμπόριο εμπορευμάτων με την Ελλάδα ανήλθε σε 645,8 εκατομμύρια δολάρια», πρόσθεσε.

Η Μέρι Νγκ, υπουργός Προώθησης Εξαγωγών, Διεθνούς Εμπορίου και Οικονομικής Ανάπτυξης του Καναδά, δήλωσε ότι η συμφωνία θα διευκολύνει «τους Καναδούς και τους Έλληνες να εξερευνήσουν και να απολαύσουν ο ένας τη χώρα του άλλου, υποστηρίζοντας παράλληλα την οικονομική ευημερία και των δύο».

Από την πλευρά της, η υπουργός Τουρισμού του Καναδά Πασκάλ Σεντ-Ονζ αναφέρει ότι η συμφωνία θα ενισχύσει τους πολιτιστικούς δεσμούς μεταξύ των χωρών.

Ο Γουέιν Σμιθ, διευθυντής του Ινστιτούτου Έρευνας Φιλοξενίας και Τουρισμού του Μητροπολιτικού Πανεπιστημίου του Τορόντο, λέει ότι αναμένει ο Καναδάς να υπογράψει περισσότερα μνημόνια με άλλες χώρες της ΕΕ στο μέλλον, καθώς ο Καναδάς και η Ευρώπη θα έρχονται πιο κοντά.

«Νομίζω ότι θα δείτε πολύ περισσότερους Καναδούς να πηγαίνουν στην Ευρώπη γενικά και οτιδήποτε διευκολύνει ή προωθεί την Ευρώπη είναι πιθανώς κάτι πολύ καλό αυτή τη στιγμή, επειδή βλέπουμε ήδη μια μετατόπιση από τα ταξίδια στις ΗΠΑ», δήλωσε σε συνέντευξη το Σάββατο.

Πολλοί Ευρωπαίοι επιζητούν, αντίστοιχα, να ταξιδέψουν στον Καναδά αντί για τις ΗΠΑ, πρόσθεσε.

«Τόσο η Ευρώπη όσο και ο Καναδάς έχουν συνειδητοποιήσει ότι η υπερβολική εξάρτηση από την αγορά των ΗΠΑ πιθανότατα δεν είναι υγιής για τις οικονομίες τους», δήλωσε ο Σμιθ.

Η συζήτηση των αιτήσεων ακυρώσεως κατά του νέου φορολογικού νόμου, ενώπιον της Ολομέλειας του Συμβουλίου της Επικρατείας, αναβλήθηκε για την 28η Μαρτίου 2025, μετά από αίτημα όλων των προσφευγόντων φορέων στο Συμβούλιο της Επικρατείας.

Στο ΣτΕ έχουν προσφύγει δικηγορικοί σύλλογοι και άλλοι επιστήμονες και επαγγελματικοί φορείς που στρέφονται κατά της απόφασης του διοικητή της ΑΑΔΕ, Γιώργου Πιτσιλή, με την οποία καθορίζεται η διαδικασία αμφισβήτησης του ελάχιστου ετήσιου εισοδήματος από επιχειρηματική δραστηριότητα, δηλαδή προσδιορίζεται ο φόρος με βάση το τεκμαρτό εισόδημα.

Παράλληλα, έξω από το ΣτΕ πραγματοποίησαν συγκέντρωση ελεύθεροι επαγγελματίες, επιστήμονες, έμποροι και επαγγελματοβιοτέχνες, κ.ά. Η συγκέντρωση διοργανώθηκε από τη Συντονιστική Επιτροπή Ελευθέρων Επαγγελματιών-Επιστημόνων-Επαγγελματοβιοτεχνών και Εμπόρων, ενώ ο Δικηγορικός Σύλλογος Αθηνών έχει κηρύξει καθολική αποχή των δικηγόρων της Αθήνας από τα καθήκοντά τους.

Τα δικαιώματα των καταναλωτών είναι ο κεντρικός άξονας προβληματισμού και ευαισθητοποίησης για την Παγκόσμια Ημέρα Καταναλωτή, η οποία γιορτάζεται κάθε χρόνο στις 15 Μαρτίου.

Ο εορτασμός της καθιερώθηκε το 1983, με απόφαση του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών, σε ανάμνηση της ομιλίας του Προέδρου των ΗΠΑ Τζον Φιτζέραλντ Κένεντι στις 15 Μαρτίου 1962, κατά την οποία έθεσε τις βάσεις του καταναλωτικού κινήματος.

Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Καταναλωτή, ο ΕΦΕΤ (Ενιαίος Φορέας Ελέγχου Τροφίμων) υπενθυμίζει τα οκτώ βασικά δικαιώματα των καταναλωτών, τα οποία έχουν θεσμοθετηθεί και στις εθνικές νομοθεσίες των περισσότερων χωρών του κόσμου: Το δικαίωμα στο νερό και στην υγιεινή, στην ασφάλεια, στην πληροφόρηση, στην επιλογή, στην εκπροσώπηση, στην αποζημίωση, στην εκπαίδευση και σε ένα υγιεινό περιβάλλον.

Όπως σημειώνει ο ΕΦΕΤ σε ανακοίνωσή του, κάθε χρονιά η 15η Μαρτίου γιορτάζεται μέσα σε μια διαφορετική διεθνή πραγματικότητα που καθορίζεται από διεξαγόμενες συγκρούσεις, περιβαλλοντικές κρίσεις, οικονομικά και γεωπολιτικά δεδομένα. Το καταναλωτικό κίνημα έχει ευαισθητοποιηθεί μπροστά στις νέες προκλήσεις που αντιμετωπίζει η ανθρωπότητα που αποτελούν απειλή για το μέλλον του πλανήτη και την υγεία του ανθρώπου.

«Λόγω αυτών των διαπιστώσεων, θα χρειαστεί πιθανότατα, μέσα στα επόμενα χρόνια, να κάνουμε θεμελιώδεις αλλαγές στον τρόπο ζωής μας, όπως στη διατροφή μας, στον τρόπο με τον οποίο ταξιδεύουμε, με τον οποίο θερμαίνουμε ή ψύχουμε τα σπίτια μας καθώς και στα προϊόντα και τις υπηρεσίες που χρησιμοποιούμε, προκειμένου ο πλανήτης να παραμείνει βιώσιμος, αλλά ταυτόχρονα να ικανοποιούνται οι ανθρώπινες ανάγκες και τα δικαιώματά μας ως καταναλωτές» επισημαίνεται στην ίδια ανακοίνωση.

Ειδικά για φέτος έχει αποτυπωθεί το κάλεσμα για μια μετάβαση σε βιώσιμους τρόπους ζωής με απαραίτητη την προστασία των θεσμικά αναγνωρισμένων αναγκών των καταναλωτών, γεγονός που σημαίνει, αρχικά, πρόσβαση σε βασικά αγαθά όπως τρόφιμα και ενέργεια, υγεία και ασφάλεια. «Σ’ αυτό το πλαίσιο απαίτησης για βιωσιμότητα δεν πρέπει να υπολείπεται η διαθεσιμότητα υγιεινών επιλογών για όλους, ενώ θα πρέπει να συμπεριλαμβάνονται και να προστατεύονται και οι ευάλωτοι καταναλωτές με χαμηλά εισοδήματα και να εισακούεται η φωνή του καταναλωτή σε όλα τα επίπεδα διακυβέρνησης. Είναι, λοιπόν, φανερό πως η αναγνωρισμένη πλέον ανάγκη από το καταναλωτικό κίνημα για πιο βιώσιμους τρόπους ζωής περιλαμβάνει μεταξύ άλλων την τροφή, το νερό, την ενέργεια, τα καταναλωτικά αγαθά», τονίζεται.

Ο ΕΦΕΤ παίζει σημαντικό ρόλο στην προστασία της υγείας και των συμφερόντων των καταναλωτών που ζουν στην Ελλάδα ως κεντρική αρμόδια Αρχή για την οργάνωση, την εποπτεία και τον συντονισμό του συστήματος επισήμων ελέγχων τροφίμων στη χώρα. Πιο συγκεκριμένα, ο Φορέας συμβάλλει στην πρόσβαση των καταναλωτών σε ασφαλή τρόφιμα μέσω της υλοποίησης τακτικών και έκτακτων προγραμμάτων δειγματοληψιών και ελέγχων επιχειρήσεων τροφίμων. Παράλληλα, μέσα από τη συμμετοχή του στα διεθνή επιστημονικά δίκτυα όπως αυτά της Ευρωπαϊκής Αρχής για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA) ο ΕΦΕΤ είναι ενεργός κόμβος έγκαιρης πληροφόρησης με δυνατότητες έγκαιρης αντίδρασης σε περιπτώσεις διατροφικών συμβάντων.

Εξάλλου, μέσα από τη συμμετοχή του σε εκστρατείες ενημέρωσης της EFSA όπως η Safe2Eat, ο ΕΦΕΤ μεριμνά για την ορθή, υπεύθυνη, επιστημονικά τεκμηριωμένη ενημέρωση του καταναλωτή για ορθές διατροφικές συνήθειες και για θέματα ασφάλειας και ποιότητας τροφίμων προβάλλοντας και θέματα σχετικά με τη βιωσιμότητα όπως η αποφυγή της απώλειας και σπατάλης τροφίμων με κατάλληλες πρακτικές.

Σημειώνεται ότι διαθέτοντας εξειδικευμένη Διεύθυνση Προστασίας Καταναλωτή στην Κεντρική του Υπηρεσία ο ΕΦΕΤ είναι σταθερά ενεργός στη διασφάλιση θεμιτών πρακτικών στο εμπόριο των τροφίμων και την προστασία της δημόσιας υγείας καθώς και των συμφερόντων των καταναλωτών, μέσω της πολυετούς εμπειρίας του και της συνεργασίας του με ομόλογους εθνικούς, ευρωπαϊκούς και διεθνείς οργανισμούς.

Για το 2025, ο ΕΦΕΤ συνεχίζει την εφαρμογή προγράμματος επισήμου ελέγχου τροφίμων της χώρας, το οποίο περιλαμβάνει συνδυαστικούς ελέγχους (επιθεώρησης – δειγματοληψίας και ανάλυσης) και βασίζεται στη συνεργασία των συναρμόδιων αρχών ελέγχου της χώρας για την υλοποίησή του. Ακόμη, εκπροσωπεί τη χώρα, για 4η πλέον χρονιά, στην ενημερωτική καμπάνια με τίτλο Safe2Eat, υπό την εποπτεία της Ευρωπαϊκής Αρχής για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA), στοχεύοντας στην ενημέρωση των καταναλωτών σχετικά με την επιστήμη πίσω από την ασφάλεια τροφίμων, ώστε να κάνουν συνειδητές αγοραστικές επιλογές βάσει των προσωπικών τους κριτηρίων.

Σε συνέχεια προηγούμενων δράσεων επικοινωνιακής ευαισθητοποίησης ο ΕΦΕΤ εστιάζει φέτος στο καίριο θέμα των αλλεργιογόνων ουσιών στα τρόφιμα, στην επισήμανση των τροφίμων, στις διατροφικές ανάγκες και στον ορθό χειρισμό των τροφίμων με σκοπό να προσφέρει με απλά λόγια και μέσω των πιο πρόσφορων διαύλων πολύτιμες συμβουλές στους πολίτες αξιοποιώντας τα επιστημονικά δίκτυα και την πολυετή εμπειρία που διαθέτει.

Υπενθυμίζεται ότι οι καταναλωτές μπορούν να υποβάλλουν τις δικές τους καταγγελίες σχετικά με προβλήματα που εντοπίζουν σε τρόφιμα ή να γνωστοποιούν στον ΕΦΕΤ διατροφικά περιστατικά με όσα περισσότερα στοιχεία διαθέτουν, στον αριθμό 11717 αλλά και στην ιστοσελίδα του Φορέα, ώστε να αξιοποιούνται για άμεσες ενέργειες.

Παράγοντες που επηρέασαν το προσδόκιμο ζωής τις τελευταίες δεκαετίες, όπως αποτυπώθηκαν σε ευρωπαϊκή έρευνα

Η αύξηση του προσδόκιμου ζωής των κατοίκων της Ευρώπης έχει επιβραδυνθεί από το 2011 και μετά, όπως διαπιστώνει έρευνα με επικεφαλής το University of East Anglia, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό «The Lancet Public Health».

Όπως εντόπισε η μελέτη, η διατροφή, η σωματική αδράνεια και η παχυσαρκία, όπως και η πανδημία Covid ευθύνονται σε μεγάλο βαθμό για αυτή την επιβράδυνση.

Η ερευνητική ομάδα μελέτησε δεδομένα από το Ινστιτούτο Μετρήσεων και Αξιολόγησης της Υγείας και συγκεκριμένα τη μεγαλύτερη έρευνα για την ποσοτικοποίηση των προβλημάτων υγείας «Global Burden of Disease 2021». Συνέκρινε τις αλλαγές στο προσδόκιμο ζωής, τις αιτίες θανάτου και την έκθεση του πληθυσμού σε παράγοντες κινδύνου σε όλη την Ευρώπη κατά τις περιόδους 1990-2011, 2011-2019 και 2019-2021.

Κατά την περίοδο 1990-2011, η μείωση των θανάτων από καρδιαγγειακά νοσήματα και καρκίνους συνέχισε να οδηγεί σε σημαντική άνοδο του προσδόκιμου ζωής. Ωστόσο, από το 2011 και μετά η σταθερή αύξηση επιβραδύνθηκε. Συγκεκριμένα, διαπιστώθηκε ότι οι θάνατοι από καρδιαγγειακά νοσήματα αποτέλεσαν την κύρια αιτία της ελάττωσης της ανόδου του προσδόκιμου ζωής κατά την περίοδο 2011-2019. Μετά το 2011, σημαντικοί κίνδυνοι, όπως η παχυσαρκία, η υψηλή αρτηριακή πίεση και η υψηλή χοληστερόλη συνέτειναν περαιτέρω στην επιβράδυνση της αύξησης σε όλες σχεδόν τις χώρες. Η πανδημία Covid ήταν η κυρίως υπεύθυνη για τις μειώσεις στο προσδόκιμο ζωής που παρατηρήθηκαν το 2019-2021.

Στην έρευνα μελετήθηκαν 20 χώρες, συγκεκριμένα η Αυστρία, το Βέλγιο, η Δανία, η Φινλανδία, η Γαλλία, η Γερμανία, η Ελλάδα, η Ισλανδία, η Ιρλανδία, η Ιταλία, το Λουξεμβούργο, η Ολλανδία, η Νορβηγία, η Πορτογαλία, η Ισπανία, η Σουηδία, η Αγγλία, η Βόρεια Ιρλανδία, η Σκωτία και η Ουαλία. Από όλες τις χώρες, η Αγγλία παρουσίασε τη μεγαλύτερη επιβράδυνση στο προσδόκιμο ζωής.

Άλλες χώρες, όπως η Νορβηγία, η Ισλανδία, η Σουηδία, η Δανία και το Βέλγιο διατήρησαν καλύτερο προσδόκιμο ζωής μετά το 2011, με μειωμένες επιπτώσεις από καρδιακές παθήσεις, χάρη στην εφαρμογή κυβερνητικών πολιτικών για την υγεία.

Την περίοδο 2019-2021 υπήρξε συνολική μείωση του μέσου ετήσιου προσδόκιμου ζωής σε όλες τις χώρες. Η μεγαλύτερη μείωση παρατηρήθηκε στην Ελλάδα και στην Αγγλία. Στην Ελλάδα σημειώνεται για την περίοδο αυτή ότι εκτός από τους θανάτους από αναπνευστικές λοιμώξεις και άλλα προβλήματα υγείας σχετικά με τον Covid-19, ένα μικρό μέρος της μείωσης του προσδόκιμου ζωής αποδόθηκε σε θανάτους από νεοπλάσματα. Τα νεοπλάσματα ήταν αιτία μείωσης του προσδόκιμου ζωής για την Ελλάδα, όπως και τη Γερμανία και τη Σκωτία, και κατά την περίοδο 2011-2019.

Στην έρευνα εντοπίστηκε ότι παρά την ύφεση, το προσδόκιμο ζωής για τους ηλικιωμένους σε πολλές χώρες εξακολούθησε να βελτιώνεται, «γεγονός που δείχνει ότι δεν έχουμε φτάσει ακόμη σε ένα φυσικό ανώτατο όριο μακροζωίας», όπως παρατηρεί ο επικεφαλής της έρευνας, καθηγητής της Ιατρικής Σχολής Norwich του University of East Anglia, Νικ Στιλ.

Οι επιστήμονες σημειώνουν ότι για να παρατείνουμε τα χρόνια ζωής μας πρέπει να δώσουμε προτεραιότητα σε έναν πιο υγιεινό τρόπο ζωής κατά τη νεότερη ηλικία μας. Επίσης, καλούν τις κυβερνήσεις να επενδύσουν σε πρωτοβουλίες για τη δημόσια υγεία.