Προχωρούν οι διαδικασίες για την ολοκλήρωση του σχεδιασμού των νέων κοινών μεταπτυχιακών προγραμμάτων (Joint Master ή Dual Master) μεταξύ ελληνικών Ανωτάτων Εκπαιδευτικών Ιδρυμάτων και διακεκριμένων ξένων πανεπιστημίων. Τα 74 συνολικά προγράμματα που έχουν πάρει έγκριση για χρηματοδότηση προχωρούν ώστε να λειτουργήσουν από το ακαδημαϊκό έτος 2026–27.
Για «ουσιαστική μεταρρυθμιστική τομή, που ενισχύει τη θέση των ελληνικών πανεπιστημίων στον διεθνή χάρτη της Ανώτατης Εκπαίδευσης, δημιουργώντας νέες ευκαιρίες για τους φοιτητές και τους ακαδημαϊκούς μας και καθιστώντας τη χώρα μας σημείο αναφοράς για υψηλού επιπέδου σπουδές στη Νοτιοανατολική Ευρώπη» έκανε λόγο ο Νίκος Παπαϊωάννου, υφυπουργός Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, αρμόδιος για την Ανώτατη Εκπαίδευση, μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ.
Ο υφυπουργός σημείωσε ότι «η ανακοίνωση των αποτελεσμάτων (σ.σ. έγκρισης χρηματοδότησης) για τα κοινά μεταπτυχιακά προγράμματα σπουδών αποτελεί μια ακόμη έμπρακτη απόδειξη της αποφασιστικότητας της κυβέρνησης να επενδύσει στη γνώση, στην εξωστρέφεια και στη διεθνή αναγνώριση των ελληνικών πανεπιστημίων. Με τη στήριξη του Ταμείου Ανάκαμψης και του Εθνικού Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων εξασφαλίστηκε χρηματοδότηση ύψους σχεδόν 94 εκατομμυρίων ευρώ για 74 νέα, καινοτόμα προγράμματα που ενώνουν ελληνικά ΑΕΙ με κορυφαία πανεπιστήμια του κόσμου — από το Yale και το Harvard έως το Columbia και το Sorbonne».
Ο κος Παπαϊωάννου προσέθεσε: «Με το έργο ‘Πανεπιστήμια Αριστείας’ αποδεικνύουμε στην πράξη ότι η Ανώτατη Εκπαίδευση είναι στρατηγική μας προτεραιότητα. Επενδύουμε στο ανθρώπινο κεφάλαιο, αναδεικνύουμε τη δυναμική των ελληνικών ΑΕΙ και δημιουργούμε τις συνθήκες ώστε η Ελλάδα να μην εξάγει πια ταλέντο, αλλά να το προσελκύει. Η διεθνοποίηση της Ανώτατης Εκπαίδευσης δεν αποτελεί μόνο εκπαιδευτική πολιτική· είναι όραμα για μια Ελλάδα που πρωταγωνιστεί στη γνώση και την αριστεία».
«Η στρατηγική στήριξη από την Πολιτεία για τη λειτουργία των κοινών μεταπτυχιακών προγραμμάτων αντανακλά την ξεκάθαρη βούληση για διεθνοποίηση», ανέφερε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο Χρήστος Μιχαλακέλης, πρόεδρος της Study in Greece, της ΑΜΚΕ των ελληνικών δημοσίων ΑΕΙ.
Ωστόσο, τα ελληνικά δημόσια πανεπιστήμια έχουν να αντιμετωπίσουν ποικίλες προκλήσεις, τόσο οργανωτικές όσο και σε σχέση με το χρονοδιάγραμμα υλοποίησης, προκειμένου να εκταμιευθούν τα χρήματα που προέρχονται από το Ταμείο Ανάκαμψης.
Αξίζει να σημειωθεί ότι ο συνολικός προϋπολογισμός για τη χρηματοδότηση των νέων κοινών μεταπτυχιακών προγραμμάτων σπουδών ανέρχεται σε 94 εκατ. ευρώ, εκ των οποίων τα 80 εκατ. προέρχονται από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας και τα 12 εκατ. από το Εθνικό Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων, για την κάλυψη του φόρου προστιθέμενης αξίας (ΦΠΑ).
Πηγές που πρόσκεινται στην ακαδημαϊκή κοινότητα εξέφρασαν στο ΑΠΕ-ΜΠΕ την ανησυχία τους σχετικά με το κατά πόσον θα προλάβουν τα ελληνικά ΑΕΙ στο σύνολό τους να καταρτίσουν συμφωνητικά με τα πανεπιστήμια του εξωτερικού, αλλά και για τον χρόνο που θα απαιτηθεί για τη διαδικασία πιστοποίησης των προγραμμάτων από την ΕΘΑΑΕ.
Η επόμενη πρόκληση που θα αντιμετωπίσουν τα προγράμματα είναι η έγκαιρη προώθησή τους, προκειμένου να προσελκύσουν φοιτητές από το εξωτερικό. «Είναι αναγκαία η συντονισμένη προβολή όλων των ξενόγλωσσων προγραμμάτων, προπτυχιακών και μεταπτυχιακών, των πανεπιστημίων, ιδιαίτερα τώρα που μπαίνουν σε ένα εξαιρετικά ανταγωνιστικό περιβάλλον, όπως είναι αυτό της διεθνούς τριτοβάθμιας εκπαίδευσης», τόνισε ο κος Μιχαλακέλης.
Όπως ανέφερε, στο πλαίσιο της διεθνούς προβολής και προώθησης των ξενόγλωσσων προγραμμάτων σπουδών και ενόψει της λειτουργίας κοινών μεταπτυχιακών προγραμμάτων, η Study in Greece προσφέρει στα ελληνικά πανεπιστήμια ένα ολοκληρωμένο πακέτο υπηρεσιών με στόχο την ενίσχυση της απήχησης και της ελκυστικότητας των προγραμμάτων, καθώς και την προσέλκυση ξένων φοιτητών.
Το παράδειγμα της συνεργασίας ΕΚΠΑ–Yale
Από τα προγράμματα που έχουν προχωρήσει σε διαδικαστικό επίπεδο είναι εκείνο μεταξύ του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών και του πανεπιστημίου Yale (Γέιλ), με τίτλο «Περιβαλλοντικές Επιστήμες και Παγκόσμια Δημόσια Υγεία».
«Υπάρχει συγκεκριμένος προγραμματισμός, τον οποίο ακολουθούμε. Έχουμε ήδη προδιαγράψει τι θα κάνει το κάθε ίδρυμα και προχωράμε», ανέφερε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο Νίκος Θωμαΐδης, αναπληρωτής πρόεδρος του Συμβουλίου Διοίκησης του ΕΚΠΑ και υπεύθυνος καθηγητής του προγράμματος από την πλευρά του ΕΚΠΑ.
Πιο συγκεκριμένα, όπως σημείωσε, έως τις 31 Μαΐου 2025 θα πρέπει όλα τα εγκεκριμένα ΜΠΣ να έχουν καταθέσει φάκελο πιστοποίησης στην ΕΘΑΑΕ. Στη συνέχεια, προκειμένου να λειτουργήσουν τα μεταπτυχιακά τον Σεπτέμβριο του 2026, θα πρέπει να γίνουν οι προσκλήσεις για υποβολή αιτήσεων τον Ιούνιο του 2026. Από πλευράς ΕΚΠΑ υπάρχει ήδη σχεδιασμός δράσεων προβολής του συγκεκριμένου μεταπτυχιακού και των υπολοίπων του πανεπιστημίου νωρίτερα, ώστε να κερδηθεί πολύτιμος χρόνος για την προσέλκυση φοιτητών.
Όπως επεσήμανε, το συγκεκριμένο κοινό μεταπτυχιακό θα είναι Dual, που σημαίνει ότι τα δύο πανεπιστήμια θα έχουν ταυτόχρονα εισακτέους στο πρώτο έτος. Στο δεύτερο έτος οι εισακτέοι θα μετακινούνται από το πανεπιστήμιο εισαγωγής τους στο δεύτερο πανεπιστήμιο. Προβλέπεται ήδη χορήγηση υποτροφιών σε όσους εισαχθούν στην Ελλάδα, ώστε να υπάρξει επιπλέον κίνητρο για τους φοιτητές.
Συνολικά, προβλέπεται το ΕΚΠΑ να έχει έως 30 εισακτέους, εκ των οποίων οι 20 θα προέρχονται από την Ευρωπαϊκή Ένωση και οι 10 από τρίτες χώρες. «Κάθε ένα από τα εγκεκριμένα προγράμματα θα έχει τις δικές του προδιαγραφές και τον δικό του κανονισμό, ωστόσο θα προβλέπεται ποσόστωση Ευρωπαίων και διεθνών φοιτητών», εξήγησε.
Ο χάρτης των συνεργασιών
Εκτός από τη συνεργασία ΕΚΠΑ–Yale, ορισμένα από τα νέα κοινά μεταπτυχιακά προγράμματα που εγκρίθηκαν και αναμένεται να αρχίσουν τη λειτουργία τους από το ακαδημαϊκό έτος 2026–27 είναι τα εξής:
-
Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης και Harvard University: Εξατομικευμένη Ιατρική στις Πολυπαραγοντικές Οφθαλμικές Παθήσεις μέσω Διεπιστημονικής Προσέγγισης
-
Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης και Sorbonne Université: Βιομηχανική Κατάλυση και Βιώσιμη Ενέργεια
-
Πάντειο Πανεπιστήμιο και Columbia University: Παγκόσμια Κίνα
-
Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας και Boston University: Κρανιοπροσωπική Μηχανική
-
Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών και University College London: Διατροφή και Βιωσιμότητα
-
Πολυτεχνείο Κρήτης και ETH Zurich: Τεχνολογία Βιώσιμων Υποδομών και Καινοτομία για το Μέλλον
-
Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας και Columbia University New York: Ανθρωπιστική Δράση και Συμπεριληπτική Διαχείριση Προκλήσεων της Δημόσιας και Ενιαίας Υγείας
-
Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο και Heidelberg University: Τοπία Πολιτιστικής Κληρονομιάς και Σχεδιασμός
-
Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων και Imperial College London: Το Μικροβίωμα στην Υγεία και την Ασθένεια
Μεταξύ των ξένων πανεπιστημίων που θα συνεργαστούν με τα ελληνικά ΑΕΙ συγκαταλέγονται τα: King’s College London, George Mason University, State University of New York, University Paris VIII, York University, Ludwig-Maximilians University, Sibelius Academy, Beijing Language and Culture University, Cyprus University of Technology.
Ο αριθμός συνεργασιών ανά ελληνικό πανεπιστήμιο είναι:
Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης: 12
Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων: 7
Πανεπιστήμιο Αιγαίου: 6
Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης: 5
Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών: 4
Ιόνιο Πανεπιστήμιο: 4
Πανεπιστήμιο Μακεδονίας: 4
Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών: 3
Πανεπιστήμιο Κρήτης: 3
Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας: 3
Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου: 3
Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών: 3
Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας: 3
Ελληνικό Μεσογειακό Πανεπιστήμιο Κρήτης: 3
Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο: 2
Πανεπιστήμιο Πατρών: 2
Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο: 2
Διεθνές Πανεπιστήμιο της Ελλάδος: 2
Πανεπιστήμιο Πειραιώς: 1
Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής: 1
Πάντειο Πανεπιστήμιο: 1
Της Αθηνάς Καστρινάκη
Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ
