Ευρώπη

Η Βρετανία και η Ευρωπαϊκή Ένωση προχώρησαν την Τρίτη στην ανακοίνωση ενός νέου πακέτου κυρώσεων κατά της Ρωσίας, με στόχο την ενίσχυση της πίεσης στη Μόσχα χωρίς την άμεση συνδρομή των Ηνωμένων Πολιτειών. Η απόφαση έρχεται μόλις μία ημέρα μετά την τηλεφωνική επικοινωνία μεταξύ των προέδρων Τραμπ και Πούτιν.

Σύμφωνα με τις ανακοινώσεις του Λονδίνου, ο νέος γύρος κυρώσεων επεκτείνεται σε ακόμη 100 στόχους, ως απάντηση στις πρόσφατες επιθέσεις της Ρωσίας με drone σε ουκρανικές πόλεις, το σαββατοκύριακο. Στο επίκεντρο των μέτρων βρίσκονται τα δίκτυα ανεφοδιασμού για τα ρωσικά οπλικά συστήματα, συμπεριλαμβανομένων των πυραύλων Iskander, οι κρατικά χρηματοδοτούμενες ενημερωτικές εκστρατείες του Κρεμλίνου και τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα που συνδράμουν τη Μόσχα να παρακάμπτει τις διεθνείς κυρώσεις.

Η Βρετανία ανακοίνωσε, επίσης, κυρώσεις εις βάρος της ομάδας παραπληροφόρησης Social Design Agency, 46 τραπεζών και οικονομικών φορέων που διευκολύνουν τη ρωσική παραβίαση των κυρώσεων, καθώς και 18 πλοίων που ανήκουν στον λεγόμενο «σκιώδη στόλο» της Ρωσίας, με στόχο την παράκαμψη των περιορισμών στις εξαγωγές πετρελαίου.

Μεταξύ των στόχων περιλαμβάνονται και φυσικά πρόσωπα με δεσμούς στον στόλο, όπως ένας Βρετανός υπήκοος και δύο Ρώσοι πλοίαρχοι. Το Λονδίνο υπογράμμισε πως βρίσκεται σε συντονισμό με εταίρους προκειμένου να μειωθεί το ανώτατο όριο στην τιμή των ρωσικών εξαγωγών πετρελαίου, που σήμερα ανέρχεται στα 60 δολάρια το βαρέλι για αγορές με δυτικές ασφαλιστικές και ναυτιλιακές υπηρεσίες.

Λίγο αργότερα, η επικεφαλής εξωτερικής πολιτικής της ΕΕ, Κάγια Κάλλας, ανακοίνωσε ότι εγκρίθηκε νέο πακέτο κυρώσεων της ΕΕ κατά του «σκιώδους στόλου» της Ρωσίας, καθώς και κατά 17 φυσικών και 58 νομικών προσώπων, τα οποία – σύμφωνα με τις Βρυξέλλες – σχετίζονται με πράξεις που υπονομεύουν την εδαφική ακεραιότητα, την κυριαρχία και την ανεξαρτησία της Ουκρανίας.

Η κυρία Κάλλας χαρακτήρισε το συγκεκριμένο πακέτο ως το πλέον εκτεταμένο από την έναρξη του πολέμου, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο επιβολής και νέων μέτρων στο μέλλον.

«Μαζί με κυρώσεις για υβριδικές απειλές, παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων και θέματα που σχετίζονται με χημικά όπλα, εντάσσουμε σε αυτό το 17ο πακέτο τη ρωσική πετρελαϊκή εταιρεία Surgutneftegas και σχεδόν 200 πλοία του ρωσικού σκιώδους στόλου», ανέφερε χαρακτηριστικά.

«Ο Πούτιν προσποιείται ότι επιζητά την ειρήνη, όμως περισσότερες κυρώσεις βρίσκονται στα σκαριά. Όσο η Ρωσία συνεχίζει τον παράνομο και βίαιο πόλεμό της τόσο σκληρότερη θα είναι η απάντησή μας», πρόσθεσε.

Οι πρωτοβουλίες του Λονδίνου και των Βρυξελλών ελήφθησαν χωρίς αντίστοιχη κίνηση από την Ουάσιγκτον, παρά τη διαρκή πίεση των Ευρωπαίων ηγετών προς την κυβέρνηση Τραμπ για ενιαίο μέτωπο.

Οι επικεφαλής της Βρετανίας, της Γαλλίας, της Γερμανίας και της Πολωνίας μετέβησαν από κοινού στο Κίεβο στις αρχές του μήνα, δηλώνοντας πως είναι έτοιμοι να λάβουν νέα μέτρα κατά του καθεστώτος της Μόσχας.

Παράλληλα, το ευρωπαϊκό μπλοκ είχε επικοινωνήσει τηλεφωνικά με τον Τραμπ πριν από την τηλεφωνική του συνομιλία με τον Πούτιν, πιέζοντας για αμερικανική συνδρομή στην επιβολή αυστηρότερων κυρώσεων.

Στο διπλωματικό πεδίο, η πρώτη άμεση συνάντηση μεταξύ Μόσχας και Κιέβου τα τελευταία τρία χρόνια έλαβε χώρα στο τέλος της περασμένης εβδομάδας, χωρίς ωστόσο να επιτευχθεί συμφωνία κατάπαυσης του πυρός.

Η Ουκρανία έχει δηλώσει την προθυμία της να αποδεχθεί αμέσως την κατάπαυση του πυρός, όπως πρότεινε ο Τραμπ, ενώ η Ρωσία ζητάει συνομιλίες πριν τη διακοπή των εχθροπραξιών.

Ο Βρετανός υπουργός Εξωτερικών Ντέηβιντ Λάμμυ τόνισε ότι τα πρόσφατα πλήγματα του Πούτιν σε ουκρανικές πόλεις αποκαλύπτουν το «αληθινό πρόσωπο ενός πολεμοκάπηλου».

«Καλούμε τον Πούτιν να συμφωνήσει σε πλήρη, άνευ όρων κατάπαυση του πυρός, ώστε να μπορέσουν να ξεκινήσουν ουσιαστικές συνομιλίες για μια δίκαιη και βιώσιμη ειρήνη», ανέφερε ο Λάμμυ. «Έχουμε καταστήσει σαφές πως κάθε καθυστέρηση στις προσπάθειες ειρήνευσης θα ενισχύσει τη δέσμευσή μας να βοηθήσουμε την Ουκρανία στην άμυνά της και να αξιοποιήσουμε τα εργαλεία των κυρώσεων για τον περιορισμό της πολεμικής μηχανής του Πούτιν.»

Ο Γερμανός υπουργός Άμυνας Μπόρις Πιστόριους δήλωσε πως ο Πούτιν «παίζει για [να κερδίζει] χρόνο».

«Δυστυχώς πρέπει να παραδεχτούμε ότι ο Πούτιν δεν έχει πραγματική διάθεση για ειρήνη», σημείωσε ο Πιστόριους.

Ο Γάλλος ΥΠΕΞ Ζαν-Νοέλ Μπαρρό υπογράμμισε την ανάγκη για κυρώσεις που θα είναι «πραγματικά αποτρεπτικές», προσθέτοντας: «Πρέπει να πιέσουμε τον Βλαντίμιρ Πούτιν να εγκαταλείψει τη νεοαυτοκρατορική του φαντασίωση».

Η κυρία Κάλλας τόνισε, τέλος, πως η Ουάσιγκτον πρέπει να αναλάβει δράση: «Όλοι συμφωνήσαμε ότι αν δεν δοθεί άνευ όρων κατάπαυση του πυρός – όπως έχει αποδεχθεί η Ουκρανία εδώ και 60 και πλέον ημέρες – οι κυρώσεις θα ενταθούν. Αυτό αναμένουμε από όσους έχουν υποσχεθεί να κινηθούν αναλόγως.»

Σε ερώτηση για τα νέα μέτρα, η εκπρόσωπος του ρωσικού ΥΠΕΞ Μαρία Ζαχάροβα ξεκαθάρισε ενώπιον δημοσιογράφων: «Θα πρέπει να θυμούνται όλοι πως η Ρωσία δεν αποδέχεται τελεσίγραφα».

Από την πλευρά του, ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε τη Δευτέρα ότι Ρωσία και Ουκρανία είναι έτοιμες να ξεκινήσουν διαπραγματεύσεις, ενώ ο Βλαντίμιρ Πούτιν επεσήμανε πως η διαδικασία θα χρειαστεί χρόνο.

Σε ανάρτησή του στα κοινωνικά δίκτυα, ο Τραμπ μετέφερε ότι η τηλεφωνική επικοινωνία με τον Πούτιν έγινε σε «άριστο κλίμα», ενώ υπογράμμισε πως αμέσως μετά ήρθε σε επαφή με τον πρόεδρο της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι καθώς και με άλλους Ευρωπαίους ηγέτες, ενημερώνοντάς τους ότι οι διαπραγματεύσεις θα ξεκινήσουν άμεσα.

Σε ανακοίνωση που μεταδόθηκε από το ρωσικό πρακτορείο TASS, ο Πούτιν δήλωσε πως η Ρωσία είναι έτοιμη να συνεχίσει τη συνεργασία με την ουκρανική πλευρά για τη διαμόρφωση ενός μνημονίου που θα καθορίζει τόσο τις θεμελιώδεις αρχές όσο και το χρονοδιάγραμμα ενδεχόμενης ειρηνευτικής συμφωνίας, συμπεριλαμβανομένης μιας προσωρινής κατάπαυσης πυρός εφόσον υπάρξει σχετική συμφωνία.

Σε σχετική ανάρτηση στον λογαριασμό του στο X, στις 19 Μαΐου, ο Ζελένσκι υπογράμμισε ότι η Ουκρανία ήταν και παραμένει έτοιμη να συζητήσει κατάπαυση του πυρός και τερματισμό των εχθροπραξιών. «Η Ουκρανία ήταν πάντα έτοιμη για την ειρήνη», επανέλαβε.

Με πληροφορίες από το Reuters

Ηνωμένο Βασίλειο και Γερμανία ανακοίνωσαν την Πέμπτη μια νέα, φιλόδοξη συνεργασία για την ανάπτυξη ενός όπλου «βαθέος πλήγματος ακριβείας», με εμβέλεια που θα ξεπερνά τα 2.000 χιλιόμετρα. Η νέα αυτή πρωτοβουλία αποτελεί συνέχεια της στρατιωτικής συμμαχίας που επισημοποιήθηκε τον περασμένο Οκτώβριο με τη συμφωνία Trinity House, ανοίγοντας δρόμους για κοινά εξοπλιστικά έργα μεταξύ των δύο μεγαλύτερων ευρωπαϊκών οικονομιών.

Το φιλόδοξο αυτό εξοπλιστικό πρόγραμμα θα παρουσιαστεί επισήμως στο Βερολίνο από τον Βρετανό υπουργό Άμυνας, Τζον Χίλεϊ, μαζί με τον Γερμανό ομόλογό του, Μπόρις Πιστόριους. Σύμφωνα με το βρετανικό Υπουργείο Άμυνας, το νέο σύστημα πλήγματος ακριβείας θα αποτελεί ένα από τα πλέον προηγμένα της βρετανικής αμυντικής βιομηχανίας, με στόχο τόσο την προστασία των πολιτών του Ηνωμένου Βασιλείου όσο και την ενίσχυση της αποτρεπτικής ισχύος του ΝΑΤΟ, συμβάλλοντας παράλληλα στην τεχνολογική πρόοδο και των δύο χωρών.

Κατά τη διάρκεια των συνομιλιών τους, οι δύο υπουργοί αναμένεται επίσης να εστιάσουν στην από κοινού προμήθεια τορπιλών «Sting Ray» για τα αεροσκάφη άμεσης θαλάσσιας επιτήρησης και αναγνώρισης P-8 Poseidon, ενδυναμώνοντας περαιτέρω τις δυνατότητες των στόλων τους έναντι υποβρύχιων απειλών.

Ο Τζον Χίλεϊ δήλωσε χαρακτηριστικά: «Βρισκόμαστε στη στενότερη συνεργασία όλων των εποχών με τη Γερμανία και η Συμφωνία Trinity House αποδίδει ήδη καρπούς τόσο στην ασφάλεια όσο και στην οικονομία μας. Μέσα από αυτή τη συμμαχία, ο τομέας της άμυνας λειτουργεί ως μοχλός ανάπτυξης, συμβάλλοντας στη δημιουργία θέσεων εργασίας, στην εκπαίδευση προσωπικού και στην προσέλκυση επενδύσεων σε αμφότερες τις χώρες».

Υπενθυμίζεται ότι το Ηνωμένο Βασίλειο συγκαταλέγεται στα ιδρυτικά μέλη του ΝΑΤΟ από το 1949, ενώ η Δυτική Γερμανία εντάχθηκε στη Συμμαχία το 1955 την περίοδο του Ψυχρού Πολέμου, με την ενωμένη Γερμανία να ακολουθεί το 1990. Αμφότερες διατηρούν σήμερα τις δύο ισχυρότερες οικονομίες της Ευρώπης.

Λεπτομέρειες για τον προϋπολογισμό ή το ακριβές χρονοδιάγραμμα του έργου δεν έχουν ακόμη δημοσιοποιηθεί. Σημειώνεται πάντως πως μετά τη Συμφωνία Trinity House, γερμανικά πληρώματα έχουν ήδη συνεργαστεί με Βρετανούς συναδέλφους σε δύο αποστολές των αεροσκαφών P-8 Poseidon του Ηνωμένου Βασιλείου.

Την Παρασκευή, οι δύο υπουργοί θα συναντηθούν εκ νέου στη Ρώμη μαζί με τους ομολόγους τους από Πολωνία, Ιταλία και Γαλλία, στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ομάδας Πέντε Υπουργών Άμυνας. Η ίδια πενταμερής είχε πραγματοποιήσει τελευταία φορά συνάντηση στο Παρίσι τον Μάρτιο, επικεντρώνοντας τότε στη στήριξη της Ουκρανίας και στον ρόλο της Ευρώπης στη Συμμαχία.

Η προσέγγιση Βερολίνου-Λονδίνου σημειώνεται σε μια περίοδο που η ήπειρος επαναπροσδιορίζει το αμυντικό της δόγμα και ενισχύει τις στρατιωτικές δαπάνες, ιδιαίτερα μετά και τις δηλώσεις του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ που καλεί τα ευρωπαϊκά κράτη να αναλάβουν μεγαλύτερη ευθύνη για την ασφάλειά τους.

Τον Μάρτιο, η γερμανική βουλή ενέκρινε σημαντική αύξηση αμυντικών δαπανών, ανάμεσά τους ένα νέο ταμείο 500 δισεκατομμυρίων ευρώ για υποδομές και εξοπλιστικά προγράμματα, το οποίο θα εξαιρεθεί κατά το δυνατόν από τα όρια χρέους.

Μέσα στην εβδομάδα, ο πρόεδρος της Γαλλίας, Εμανουέλ Μακρόν, άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο να ξεκινήσουν συζητήσεις για την ανάπτυξη γαλλικών πυρηνικών όπλων σε συμμαχικές χώρες, κατά τα πρότυπα της αμερικανικής πυρηνικής ομπρέλας. Ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς έχει πιέσει επίσης για σχετική συζήτηση περί «πυρηνικού καταμερισμού» με τη Γαλλία, ενώ ο Πολωνός πρωθυπουργός Ντόναλντ Τουσκ έχει αναφερθεί σε σοβαρές επαφές για την ενίσχυση μιας «πυρηνικής ομπρέλας» στην Ευρώπη.

Στην ενίσχυση της ευρωπαϊκής αμυντικής συνεργασίας συνέβαλε και η πρόσφατη υπογραφή συμφωνίας ανάμεσα σε Γαλλία και Πολωνία για σύσφιξη σχέσεων στον τομέα της άμυνας και της πυρηνικής ενέργειας.

Τον Μάιο, ανακοίνωση για τη σύσταση γαλλογερμανικού συμβουλίου ασφάλειας επιβεβαίωσε τη βούληση των δύο χωρών να χαράξουν νέο πλαίσιο στρατηγικής ασφάλειας για την Ευρώπη, συνεχίζοντας να διαμορφώνουν τη μελλοντική αρχιτεκτονική άμυνας της ηπείρου.

Με την συμβολή των Κρις Σάμερς και Reuters 

Ο πρόεδρος της Γαλλίας, Εμμανουέλ Μακρόν, δήλωσε πως είναι «έτοιμος να ανοίξει τη συζήτηση» σχετικά με το ενδεχόμενο τοποθέτησης γαλλικών πυρηνικών όπλων σε εδάφη συμμάχων, με στόχο την ενίσχυση της ευρωπαϊκής άμυνας. «Οι Αμερικανοί διατηρούν βόμβες σε αεροσκάφη στο Βέλγιο, στη Γερμανία, στην Ιταλία και στην Τουρκία», υπενθύμισε ο Γάλλος πρόεδρος σε συνέντευξή του στον τηλεοπτικό σταθμό TF1, την Τρίτη.

«Το αμέσως επόμενο διάστημα – τις επόμενες εβδομάδες και μήνες – θα καθορίσω επισήμως το πλαίσιο αυτής της συζήτησης, αλλά ήδη έχουν ξεκινήσει σχετικές διεργασίες, πάντα όμως υπό τις απαραίτητες προϋποθέσεις», πρόσθεσε ο Μακρόν.

Όπως εξήγησε, οποιαδήποτε διεύρυνση της γαλλικής πυρηνικής προστασίας θα βασίζεται σε τρεις θεμελιώδεις όρους:

1. Η Γαλλία δεν θα καλύπτει το κόστος ασφάλειας άλλων χωρών.
2. Η τοποθέτηση γαλλικών πυρηνικών όπλων στο εξωτερικό δεν θα πρέπει να επηρεάσει τις δυνατότητες αυτοάμυνας της ίδιας της Γαλλίας.
3. «Την τελική απόφαση διατηρεί πάντα ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, ως αρχηγός των Ενόπλων Δυνάμεων», ξεκαθάρισε.

Οι δηλώσεις του Μακρόν προκάλεσαν αντίδραση στη Μόσχα, με τον εκπρόσωπο του Κρεμλίνου, Ντμίτρι Πεσκόφ, να υποστηρίζει πως αυτή η κίνηση δεν πρόκειται να ενισχύσει την ασφάλεια της ηπείρου. «Η περαιτέρω διάδοση πυρηνικών όπλων στην Ευρώπη δεν προσθέτει ούτε ασφάλεια ούτε προβλεψιμότητα ούτε σταθερότητα», σχολίασε χαρακτηριστικά.

Μετά το Brexit, η Γαλλία παραμένει η μοναδική χώρα με πυρηνικά όπλα στην Ευρωπαϊκή Ένωση των 27. Σύμφωνα με την Ομοσπονδία Αμερικανών Επιστημόνων, η Γαλλία διαθέτει το τέταρτο μεγαλύτερο πυρηνικό οπλοστάσιο στον κόσμο — περίπου 290 ενεργές πυρηνικές κεφαλές — μετά τη Ρωσία, τις ΗΠΑ και την Κίνα.

Η γαλλική πυρηνική αποτροπή βασίζεται τόσο στη θάλασσα όσο και στον αέρα: μαχητικά Rafale και πυρηνοκίνητα υποβρύχια βρίσκονται υπό τη διαταγή του Γάλλου προέδρου για τη δυνατότητα πυρηνικού πλήγματος. Δεν είναι η πρώτη φορά που ο Μακρόν ανοίγει τη συζήτηση για τη διεύρυνση της γαλλικής πυρηνικής ασπίδας· ήδη από τις αρχές του έτους, είχε απευθύνει κάλεσμα για διάλογο προς τους Ευρωπαίους εταίρους, φοβούμενος την αδυναμία των ΗΠΑ να εγγυηθούν την ασφάλεια της Ευρώπης, ειδικά σε περίπτωση επανεκλογής του Τραμπ.

Τον Μάρτιο, ο Μακρόν ξεκίνησε το «άνοιγμα του στρατηγικού διαλόγου για την προστασία των συμμάχων [της Γαλλίας] στην ευρωπαϊκή ήπειρο», μέσω της πυρηνικής αποτροπής της Γαλλίας. Ο καγκελάριος της Γερμανίας, Φρήντριχ Μερτς, και ο πρωθυπουργός της Πολωνίας, Ντόναλντ Τουσκ, έχουν εκφράσει επίσης ενδιαφέρον για διαβούλευση πάνω στο θέμα της «πυρηνικής διαμοίρασης» με το Παρίσι.

Πρόσφατα, Γαλλία και Πολωνία υπέγραψαν συμφωνία που ενισχύει τη συνεργασία στους τομείς της άμυνας, της πυρηνικής ενέργειας και της αμοιβαίας συνδρομής σε περίπτωση επίθεσης, αναδεικνύοντας μια στενότερη στρατιωτική και τεχνολογική σχέση ανάμεσά τους. Η υπογραφή πραγματοποιήθηκε στο Νανσύ και συμβολίζει τη δέσμευση των δύο κρατών-μελών του ΝΑΤΟ να στηρίξουν το ένα το άλλο σε κάθε κρίσιμη περίσταση.

«Είμαι βαθιά πεπεισμένος ότι από σήμερα, η Γαλλία και η Πολωνία μπορούν να υπολογίζουν η μία στην άλλη, ακόμη και στις πιο δύσκολες εποχές», δήλωσε ο Πολωνός πρωθυπουργός Τουσκ.

Αυτόν τον Μάιο, ο Μακρόν και ο Μερτς προανήγγειλαν τη σύσταση ενός νέου γαλλο-γερμανικού συμβουλίου ασφάλειας, ένα ακόμη βήμα προς τον ανασχεδιασμό της ευρωπαϊκής στρατηγικής άμυνας.

Με τη συνδρομή του Κρις Σάμερς και πληροφορίες από το Reuters

Μετά τον θάνατο ενός 28χρονου πρώην μέλους των αυστραλιανών ενόπλων δυνάμεων που βρισκόταν στην Ουκρανία ως εθελοντής ανθρωπιστικής οργάνωσης, ο πρωθυπουργός της Αυστραλίας, Άντονι Αλμπανέζε, επανέρχεται με αυστηρή προειδοποίηση προς όλους τους Αυστραλούς να αποφεύγουν κάθε μετακίνηση προς τη χώρα που δοκιμάζεται από τον πόλεμο.

Όπως τόνισε χαρακτηριστικά, «η κατάσταση είναι εξαιρετικά επικίνδυνη και συνεχίζουμε να προτρέπουμε με έμφαση όλους τους Αυστραλούς να μην ταξιδεύουν στην Ουκρανία υπό καμία συνθήκη», υπενθυμίζοντας πως η Ουκρανία παραμένει σε καθεστώς απόλυτης απαγόρευσης ταξιδιών από την αυστραλιανή κυβέρνηση.

Ο Νικ Πάρσονς, άτυχος εθελοντής της ΜΚΟ Prevail Together, έχασε τη ζωή του κοντά στην πόλη Ιζιούμ. Ο πρωθυπουργός εξέφρασε τα ειλικρινή συλλυπητήρια προς την οικογένεια του εκλιπόντος, τονίζοντας τη σημασία σεβασμού της ιδιωτικότητας σε αυτές τις δύσκολες στιγμές, καθώς και ότι δεν πρόκειται να δοθούν περισσότερες πληροφορίες.

«Αυτές τις ώρες, το λιγότερο που μπορούμε να κάνουμε είναι να εκφράσουμε τη βαθιά μας συμπαράσταση στην οικογένειά του και στους οικείους του», δήλωσε ο Αλμπανέζε.

Το Υπουργείο Εξωτερικών της Αυστραλίας βρίσκεται σε επικοινωνία με την οικογένεια του θανόντα, παρέχοντας σχετική αρωγή. Ο Αλμπανέζε υπογράμμισε: «Σεβόμενοι την επιθυμία της οικογένειας για ιδιωτικότητα και τα καθήκοντά μας, δεν μπορούμε να ανακοινώσουμε περισσότερες λεπτομέρειες τη δεδομένη στιγμή. Αυτό που μπορώ να επιβεβαιώσω πάντως είναι ότι ο εκλιπών δεν συμμετείχε στις συγκρούσεις — βρισκόταν στην Ουκρανία για ανθρωπιστική αποστολή».

Αξίζει να σημειωθεί πως από τον Φεβρουάριο του 2022 τουλάχιστον οκτώ Αυστραλοί έχουν χάσει τη ζωή τους στην Ουκρανία, είτε πολεμώντας στο πλευρό των ουκρανικών δυνάμεων, είτε ως διασώστες, είτε ως ανθρωπιστικοί εργαζόμενοι.

Ελπίδες για ειρήνη στις διαπραγματεύσεις — Ενδιαφέρον Τραμπ

Παράλληλα, ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, φέρεται να εξετάζει το ενδεχόμενο να μεταβεί στην Τουρκία, με σκοπό να λάβει μέρος σε πιθανές ειρηνευτικές συνομιλίες μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας, στις οποίες αναμένεται να παραβρεθούν τόσο ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι όσο και ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν.

Σε δηλώσεις του, ο Τραμπ ανέφερε: «Πιστεύω ότι μπορεί να υπάρξει ένα θετικό αποτέλεσμα στη συνάντηση της Πέμπτης στην Τουρκία μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας», δηλώνοντας την πρόθεσή του να παραστεί στις συνομιλίες, με στόχο την επίτευξη ειρήνης.

Από την πλευρά του, ο Βλαντίμιρ Πούτιν κάλεσε την ουκρανική κυβέρνηση να προχωρήσει άμεσα σε απευθείας διαπραγματεύσεις χωρίς προϋποθέσεις, δηλώνοντας: «Δεν ήταν η Ρωσία αυτή που διέκοψε τις συνομιλίες το 2022, αλλά το Κίεβο. Παρ’ όλα αυτά, προτείνουμε την άμεση έναρξη διαπραγματεύσεων χωρίς όρους».

Λίγο πριν τη συνάντηση, ο Ζελένσκι εξέφρασε την ελπίδα να προκύψει κατάπαυση του πυρός, λέγοντας: «Μια πλήρης και άνευ όρων εκεχειρία, επαρκούς διάρκειας ώστε να θεμελιώσει τις βάσεις για τη διπλωματία, θα μπορούσε να φέρει σημαντικά πιο κοντά την ειρήνη». Τόνισε, εξάλλου, πως το αίτημα για εκεχειρία είναι διαρκές, τόσο από πλευράς Ουκρανίας όσο και από τη διεθνή κοινότητα.

Ταξιδιωτικές οδηγίες προς Ουκρανία

Η αυστραλιανή πλατφόρμα ασφαλών ταξιδιών (Smart Traveller) διατηρεί την Ουκρανία στην αυστηρότερη βαθμίδα επικινδυνότητας, προειδοποιώντας ρητά να «μην ταξιδέψετε». Οι ταξιδιωτικές συστάσεις επισημαίνουν πως η εμπόλεμη κατάσταση μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας συνεχίζεται αδιάκοπα, με την ασφάλεια στη χώρα να χαρακτηρίζεται διαρκώς ασταθής και μεταβαλλόμενη.

«Υπάρχει σοβαρός κίνδυνος για τη ζωή», σημειώνεται. «Αν βρίσκεστε στην Ουκρανία, να παρακολουθείτε στενά το περιβάλλον σας, να επανεξετάζετε το σχέδιο προσωπικής ασφάλειας και να ενημερώνεστε συνεχώς για τις εξελίξεις από τα μέσα ενημέρωσης και τις τοπικές αρχές. Σας προτρέπουμε να αποχωρήσετε από τη χώρα, εφόσον είναι ασφαλές».

Προτρέπει επίσης τους πολίτες να σχεδιάζουν με προσοχή τον ασφαλέστερο τρόπο και διαδρομή διαφυγής, υπενθυμίζοντας πως «η ασφάλεια η δική σας και της οικογένειάς σας αποτελεί αποκλειστική σας ευθύνη. Ακολουθήστε πιστά τις οδηγίες των τοπικών αρχών».

Οι μάχες σε ανατολική και νότια Ουκρανία συνεχίζονται αμείωτες, με πυραυλικές επιθέσεις και βομβαρδισμούς. Όπως επισημαίνεται από τις αρχές, «αλλοδαποί έχουν χάσει τη ζωή τους και μπορεί να αποτελέσουν στόχους, ενώ σε αρκετές περιοχές υπάρχουν εκτεταμένες ποσότητες εκρηκτικών και νάρκες».

Τέλος, οι αυστραλιανές διπλωματικές υπηρεσίες δεν μπορούν να παρέχουν επί του παρόντος ουσιαστική προξενική υποστήριξη στην Ουκρανία: «Η Πρεσβεία της Αυστραλίας δεν δύναται να προσφέρει δια ζώσης υπηρεσίες για διαβατήρια ή άλλες προξενικές υποθέσεις αυτή την περίοδο».

Η γερμανική κυβέρνηση προχώρησε στην απαγόρευση της εθνικιστικής ομάδας «Βασίλειο της Γερμανίας» (Königreich Deutschland, KRD), η οποία διατηρούσε σχέσεις με το κίνημα των «Πολιτών του Ράιχ» (Reichsbürger), και συνέλαβε τέσσερις από τους βασικούς ηγέτες της.

Σε εκτεταμένη επιχείρηση που πραγματοποιήθηκε τις πρώτες ώρες της Τρίτης, περίπου 800 αστυνομικοί πραγματοποίησαν εφόδους σε διάφορα κρατίδια της χώρας, ερευνώντας κατοικίες και χώρους που σχετίζονται με τη δομή και τη δραστηριότητα της οργάνωσης.

Ο υπουργός Εσωτερικών της Γερμανίας, Αλεξάντερ Ντόμπριντ, τόνισε σε δηλώσεις του στο Βερολίνο: «Θα κινηθούμε αποφασιστικά ενάντια σε όσους επιτίθενται στα θεμέλια της ελεύθερης, δημοκρατικής μας τάξης. Τα μέλη αυτής της οργάνωσης προσπάθησαν να δημιουργήσουν ένα παράλληλο κράτος και να στηρίξουν εγκληματικές οικονομικές δραστηριότητες».

Ο Ντόμπριντ σημείωσε, μεταξύ άλλων, ότι η ιδεολογία της ομάδας διαποτίζεται από αντισημιτικές θεωρίες συνωμοσίας.

Το KRD, όπως και άλλες ομάδες του κινήματος Reichsbürger, αρνείται τη νομιμότητα του σημερινού γερμανικού κράτους και ισχυρίζεται ότι η Γερμανία παραμένει μοναρχία, παρά την κατάργηση της βασιλείας μετά τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Πολλά μέλη του κινήματος αυτού δεν πληρώνουν φόρους ή πρόστιμα και δεν αναγνωρίζουν τους νόμους, το κοινοβούλιο ή τα δικαστήρια της χώρας.

Το αυτοαποκαλούμενο «Βασίλειο της Γερμανίας» ιδρύθηκε από τον Πέτερ Φίτζεκ, έναν από τους συλληφθέντες, στην πόλη Βίτενμπεργκ της Σαξονίας-Άνχαλτ το 2012. Ενώ η οργάνωση διατείνεται ότι αριθμεί 6.000 μέλη, το υπουργείο Εσωτερικών εκτιμά ότι ο πραγματικός αριθμός δεν ξεπερνά τα 1.000 άτομα.

Το υπουργείο ανακοίνωσε ότι θα μπλοκαριστούν οι ηλεκτρονικές πλατφόρμες της ομάδας και θα δεσμευθεί όλη η περιουσία της.

Ούτε για «αθώους νοσταλγούς», ούτε για συνηθισμένες ομάδες

«Δεν έχουμε απέναντί μας αθώους ρομαντικούς του παρελθόντος – όπως ίσως αφήνει να εννοηθεί η ονομασία της ομάδας – αλλά εγκληματικές δομές και δίκτυα», υπογράμμισε ο Ντόμπριντ, εξηγώντας τη βαρύτητα της απόφασης για απαγόρευση.

Η Εισαγγελία του Ομοσπονδιακού Δικαστηρίου ανακοίνωσε τη σύλληψη τεσσάρων ατόμων κατόπιν ενταλμάτων, τηρώντας την γερμανική νομοθεσία περί προστασίας προσωπικών δεδομένων και αποκαλύπτοντας μόνο τα ονόματα Mathias B., Peter F., Benjamin M. και Martin S.

 

Οι συλλήψεις πραγματοποιήθηκαν στην κωμόπολη Bad Dürkheim της δυτικής Γερμανίας, καθώς και στα διαμερίσματα Mittelsachsen και Oder-Spree στην ανατολική πλευρά της χώρας. Η Εισαγγελία επιβεβαίωσε επίσης ότι, κατόπιν σχετικού αιτήματος των γερμανικών αρχών, η αστυνομία της Ελβετίας πραγματοποίησε έρευνα στην κατοικία υπόπτου στο καντόνι Solothurn.

«Το KRD αυτοχαρακτηρίζεται ως υπερεθνικό, κυρίαρχο κράτος βάσει του διεθνούς δικαίου, διεκδικώντας τα εδάφη της Γερμανικής Αυτοκρατορίας του 1871», αναφέρει η σχετική ανακοίνωση. «Στόχος τους είναι η αντικατάσταση του πολιτεύματος της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας με το δικό τους σύστημα».

Δεν είναι η πρώτη φορά που οι γερμανικές αρχές λαμβάνουν μέτρα κατά του κινήματος των Reichsbürger. Το 2022, 25 μέλη συνελήφθησαν με την κατηγορία της συνωμοσίας για ανατροπή του πολιτεύματος και εγκαθίδρυση μοναρχίας. Δύο χρόνια αργότερα, εννέα μέλη – μεταξύ αυτών ο επενδυτής ακινήτων Χάινριχ ΙΓ’ Πρινς Ρόις – προσήχθησαν στο ειδικά φυλασσόμενο δικαστήριο της Φρανκφούρτης, όπου αποκαλύφθηκε το σχέδιό τους να εγκαταστήσουν τον Ρόις ως μεταβατικό αρχηγό κράτους. Μεταξύ των κατηγορουμένων ήταν και πρώην αξιωματικοί του στρατού, όπως οι Μαξιμιλιάν Έντερ και Ρούντιγκερ φον Πεσκατόρε, καθώς και η πρώην δικαστικός και βουλεύτρια Μπίργκιτ Μάλσακ-Βίνκεμαν.

Η Γερμανική Αυτοκρατορία, το λεγόμενο Δεύτερο Ράιχ, κατέρρευσε μετά την ήττα της στον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο από τη Βρετανία, τη Γαλλία και τις ΗΠΑ. Ο Κάιζερ Γουλιέλμος Β’ παραιτήθηκε το Νοέμβριο του 1918 και διέφυγε στην Ολλανδία, όπου παρέμεινε ως τον θάνατό του το 1941. Το ναζιστικό καθεστώς του Χίτλερ αποτέλεσε το Τρίτο Ράιχ και, μετά την ήττα το 1945, η Γερμανία τέθηκε υπό συμμαχική κατοχή. Στη δυτική πλευρά ιδρύθηκε η Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας, ενώ στο ανατολικό τμήμα εγκαθιδρύθηκε κομμουνιστικό κράτος. Μετά την κατάρρευση της Ανατολικής Γερμανίας το 1990, επήλθε η ενοποίηση της χώρας, που διατηρεί έκτοτε τον χαρακτηρισμό Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας.

Mε την συμβολή των Associated Press και Reuters.

Ο πρόεδρος της Σερβίας, Αλεξάνταρ Βούτσιτς, επανέλαβε την Τρίτη τη δέσμευση της χώρας του στην ευρωπαϊκή της πορεία, υπογραμμίζοντας μάλιστα την επιθυμία για επίσπευση της διαδικασίας ένταξης στην ΕΕ. Η δήλωσή του έρχεται μετά την πρόσφατη επίσκεψή του στη Μόσχα, η οποία προκάλεσε ανησυχίες και επικριτικά σχόλια στην ΕΕ.

Συγκεκριμένα, ο Βούτσιτς βρέθηκε στη ρωσική πρωτεύουσα στις 8 και 9 Μαΐου για να παραστεί στις εορταστικές εκδηλώσεις της «Ημέρας της Νίκης», με αφορμή τη συμπλήρωση 80 χρόνων από το τέλος του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Εκεί είχε συναντήσεις τόσο με τον Ρώσο ηγέτη Βλαντιμίρ Πούτιν όσο και με τον Κινέζο πρόεδρο Σι Τζινπίνγκ.

Παρόλα αυτά, μετά τη σύνοδο με τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, την Τρίτη, ο Σέρβος πρόεδρος εμφανίστηκε αποφασισμένος να επιταχύνει τη διαδικασία ενσωμάτωσης της Σερβίας στην ευρωπαϊκή οικογένεια. Αξίζει να σημειωθεί πως το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο καθορίζει τη γενική κατεύθυνση και τις προτεραιότητες της ΕΕ των 27 κρατών.

«Η πολιτική βούληση της Σερβίας είναι να επιταχύνει την ενταξιακή της πορεία, να κάνει τη δουλειά της. Η ατμόσφαιρα στην ΕΕ… δεν είναι η πιο θετική, είμαι βέβαιος ότι αυτό σχετίζεται με το ταξίδι στη Μόσχα, αλλά… πιστεύω ότι η Ευρώπη θα κατανοήσει όταν βλέπει πρόοδο με βάση την ουσία», τόνισε ο Βούτσιτς.

Η Σερβία έχει βρεθεί τους τελευταίους έξι μήνες στο επίκεντρο μαζικών φοιτητικών κινητοποιήσεων, με αφορμή την κατάρρευση της οροφής σε σιδηροδρομικό σταθμό στο Νόβι Σαντ και τον θάνατο 16 ανθρώπων, περιστατικό που αποδίδεται από πολλούς στις χρόνιες παθογένειες της διαφθοράς σε έργα υποδομής. Υπό το βάρος των διαμαρτυριών, ο Βούτσιτς υποσχέθηκε μεταρρυθμίσεις ώστε να ικανοποιηθούν τα ευρωπαϊκά κριτήρια ένταξης: αντιμετώπιση της διαφθοράς, εξυγίανση της δικαιοσύνης, αναμόρφωση των νόμων για τα ΜΜΕ και τις εκλογές, καθώς και βήματα για την εξομάλυνση των σχέσεων με το Κόσοβο, η ανεξαρτησία του οποίου δεν αναγνωρίζεται από το Βελιγράδι.

Η Σερβία καλείται, επιπλέον, να ευθυγραμμίσει την εξωτερική πολιτική της με αυτή της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένων των κυρώσεων κατά της Ρωσίας λόγω της εισβολής στην Ουκρανία. «Στα βασικά στοιχεία της κοινής μας εξωτερικής και αμυντικής πολιτικής περιλαμβάνεται η σαφής καταδίκη της βίαιης εισβολής της Ρωσίας στην Ουκρανία και η στήριξη στην Ουκρανία για την επίτευξη μιας δίκαιης και διαρκούς ειρήνης», επισήμανε ο Κόστα.

Στελέχη της ΕΕ είχαν ζητήσει ξεκάθαρα από τους αρχηγούς των υπό ένταξη χωρών να μην παραστούν στις ρωσικές εκδηλώσεις για τη λήξη του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου εξέφρασε πάντως ικανοποίηση που η ευρωπαϊκή πορεία παραμένει ύψιστη προτεραιότητα για το Βελιγράδι. «Σημασία έχει αυτό να μεταφραστεί σύντομα σε χειροπιαστές πρωτοβουλίες και επιτάχυνση μεταρρυθμίσεων. Πιστεύω ότι το μέλλον της Σερβίας βρίσκεται στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Πλέον η μπάλα βρίσκεται στο δικό σας γήπεδο. Δεν υπάρχει χρόνος για χάσιμο – μπροστά μας είναι το άνοιγμα του Κεφαλαίου 3 και η συνέχιση των διαπραγματεύσεων για τη σταδιακή ένταξη της Σερβίας στην ΕΕ».

Από την πλευρά του, ο Βούτσιτς εξήγησε πως η παρουσία του στην παρέλαση του Πούτιν εντάσσεται στις παραδοσιακές φιλικές σχέσεις της Σερβίας με τη Ρωσία – με τους δύο λαούς να συνδέονται τόσο γλωσσικά όσο και θρησκευτικά. Η Μόσχα παραμένει διαχρονικός σύμμαχος του Βελιγραδίου και κυριότερος προμηθευτής φυσικού αερίου, στηρίζοντάς το παράλληλα και στη διεθνή αντιπαράθεση για το Κόσοβο.

Κατά τη συνάντησή του με τον Βούτσιτς, μετά το τέλος της παρέλασης, ο Πούτιν ευχαρίστησε τον Σέρβο πρόεδρο για την παρουσία του: «Γνωρίζω ότι έγιναν προσπάθειες να σας αποτρέψουν, δημιουργήθηκαν και κάποια πρακτικά εμπόδια, όμως, ήρθατε και σας το εκτιμούμε ιδιαίτερα», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Ο Κόστα βρέθηκε στο Βελιγράδι στο πλαίσιο περιοδείας του σε έξι χώρες των δυτικών Βαλκανίων με ευρωπαϊκές φιλοδοξίες, μέρος της οποίας αποτέλεσε και η επίσκεψή του στη Σαράγεβο της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης. Σερβία, Μαυροβούνιο, Βόρεια Μακεδονία, Αλβανία και Βοσνία διαθέτουν πλέον επίσημο καθεστώς υποψήφιων μελών στην ΕΕ, ενώ το Κόσοβο παραμένει δυνητικός υποψήφιος.

Στις αρχές του μήνα, ευρωβουλευτές κάλεσαν το Κόσοβο να επιταχύνει τις μεταρρυθμίσεις που απαιτούνται για την ευρωπαϊκή του πορεία και τη Σερβία να εντείνει τις προσπάθειές της για την προστασία του κράτους δικαίου, της ελευθερίας του Τύπου και την καταπολέμηση της διαφθοράς.