Μέση Ανατολή

Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ ανέφερε στις 30 Μαρτίου την πιθανότητα επιπλέον δασμών και στρατιωτικών χτυπημάτων στο Ιράν αν η Τεχεράνη δεν συμφωνήσει με την Ουάσινγκτον σχετικά με το πυρηνικό πρόγραμμά της.

Ο Τραμπ αναφέρθηκε ότι είπε στο NBC News μέσω τηλεφωνικής συνέντευξης στις 30 Μαρτίου ότι Αμερικανοί και Ιρανοί αξιωματούχοι βρίσκονται σε συζητήσεις αλλά δεν έδωσε περισσότερες πληροφορίες.

«Εάν δεν κάνουν συμφωνία, θα υπάρξουν βομβαρδισμοί», είπε ο Τραμπ. «Αλλά υπάρχει πιθανότητα αν δεν κάνουν συμφωνία, να τους επιβάλω δευτερεύοντες δασμούς όπως έκανα πριν από τέσσερα χρόνια».

Ο Λευκός Οίκος αναδημοσίευσε το ρεπορτάζ του NBC σχετικά με την κλήση. Η Epoch Times υπέβαλε αίτημα για μεταγραφή της συνέντευξης.

Οι δηλώσεις έγιναν αφότου ο Ιρανός πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν είπε στις 30 Μαρτίου ότι το ισλαμικό καθεστώς απορρίπτει τις άμεσες διαπραγματεύσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες σχετικά με το ταχείας ανάπτυξης πυρηνικό του πρόγραμμα. Το σχόλιο ήταν η απάντηση της χώρας του σε μια επιστολή που έστειλε ο Τραμπ στον Ανώτατο Ηγέτη του Ιράν Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ νωρίτερα τον Μάρτιο.

Ο Πεζεσκιάν έδωσε την απάντηση μέσω του σουλτανάτου του Ομάν και άφησε ανοιχτή την ευκαιρία έμμεσων διαπραγματεύσεων με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Αυτές οι συνομιλίες παρέμειναν στάσιμες από τότε που ο Τραμπ απέσυρε τις Ηνωμένες Πολιτείες από την πυρηνική συμφωνία του Ιράν με τις παγκόσμιες δυνάμεις το 2018 κατά την πρώτη του θητεία.

Η πιθανότητα στρατιωτικών ενεργειών των ΗΠΑ κατά του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν παραμένει πιθανή καθώς οι Ηνωμένες Πολιτείες συνεχίζουν τις αεροπορικές επιδρομές εναντίον τρομοκρατών Χούθι, που υποστηρίζονται από το Ιράν, στην Υεμένη.

«Δεν αποφεύγουμε τις συνομιλίες· είναι η αθέτηση των υποσχέσεων που μας έχει προκαλέσει προβλήματα μέχρι στιγμής», είπε ο Πεζεσκιάν κατά τη διάρκεια συνεδρίασης του υπουργικού συμβουλίου που μεταδόθηκε τηλεοπτικά. «Πρέπει να αποδείξουν ότι μπορούν να οικοδομήσουν εμπιστοσύνη».

Το νόμισμα ριάλ του Ιράν έχει πέσει κατακόρυφα μετά την επανεκλογή του Τραμπ και την επανέναρξη της εκστρατείας του για τη «μέγιστη πίεση» στην Τεχεράνη. Ο Πεζεσκιάν είχε αφήσει πιθανές τις συζητήσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες μέχρι που ο Χαμενεΐ, 85 ετών, επέκρινε τον Τραμπ τον Φεβρουάριο, προειδοποιώντας ότι οι συνομιλίες με την Ουάσιγκτον «δεν είναι ευφυείς, σοφές, ή έντιμες».

Στη συνέχεια, ο Ιρανός πρόεδρος έκανε σκληρά δικά του σχόλια σχετικά με τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Τα μηνύματα από το Ιράν εδώ και εβδομάδες δεν είναι σαφή, με βίντεο από διαδηλώσεις για την Ημέρα Κουντς στις 28 Μαρτίου να δείχνουν ανθρώπους να δίνουν οδηγίες στα πλήθη να φωνάζουν μόνο «Θάνατος στο Ισραήλ!» αντί για το συνηθισμένο «Θάνατος στην Αμερική!»

Σε ένα άλλο βίντεο, που αποκαλύφθηκε από τους σκληροπυρηνικούς Φρουρούς της Ισλαμικής Επανάστασης του Ιράν, φαίνονται στρατιώτες να πατούν πάνω σε μια ισραηλινή σημαία ζωγραφισμένη στο έδαφος μιας υπόγειας βάσης πυραύλων. Ωστόσο, δεν εμφάνιζε σημαία των ΗΠΑ, που συνήθως εμφανίζεται σε παρόμοια προπαγανδιστικά βίντεο.

Το αγγλόφωνο παράρτημα της κρατικής τηλεόρασης του Ιράν, Press TV, δημοσίευσε ένα άρθρο στις 22 Μαρτίου που απαριθμούσε τις στρατιωτικές βάσεις των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή ως πιθανούς στόχους για επίθεση. Μεταξύ αυτών ήταν το Camp Thunder Cove στο Ντιέγκο Γκαρσία στον Ινδικό Ωκεανό, όπου οι στρατιωτικές βάσεις των ΗΠΑ έχουν τα βομβαρδιστικά stealth B-2 που πιθανότατα χρησιμοποιούσαν σε αεροπορικές επιδρομές στην Υεμένη.

«Οι ίδιοι οι Αμερικανοί ξέρουν πόσο ευάλωτοι είναι», δήλωσε ο πρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου Μοχάμαντ Μπάγκερ Καλίμπαφ στις 28 Μαρτίου. «Εάν παραβιάσουν την κυριαρχία του Ιράν, θα είναι σαν μια σπίθα σε μια μπαρουταποθήκη, που θα πυρπολήσει ολόκληρη την περιοχή. Σε ένα τέτοιο σενάριο, οι βάσεις τους και οι σύμμαχοί τους δεν θα είναι ασφαλείς».

Οι δύο πιο πρόσφατες άμεσες επιθέσεις του Ιράν στο Ισραήλ με βαλλιστικούς πυραύλους και drone είχαν ως αποτέλεσμα ελάχιστες ζημιές, αλλά το Ισραήλ απάντησε αποδεκατίζοντας τα ιρανικά συστήματα αεράμυνας.

Ο Τραμπ περιέγραψε την επιστολή του στην Τεχεράνη, η οποία έφτασε στις 12 Μαρτίου, σε τηλεοπτική συνέντευξη, αλλά πρόσφερε λίγες λεπτομέρειες για όσα είπε στον Χαμενεΐ.

«Τους έγραψα ένα γράμμα λέγοντας: ‘Ελπίζω ότι θα διαπραγματευτείτε γιατί αν χρειαστεί να κινηθούμε στρατιωτικά, θα είναι τρομερό’», είπε ο Τραμπ στη συνέντευξη.

Ο Αμερικανός πρόεδρος προσπάθησε προηγουμένως να στείλει μια επιστολή στον Χαμενεΐ το 2019 μέσω του Ιάπωνα πρωθυπουργού Σίντζο Άμπε. Εκείνη την περίοδο, ο ισλαμιστής ηγέτης χλεύασε την απόπειρα.

του Jacob Burg

Το Associated Press και το Reuters συνέβαλαν σε αυτό το άρθρο.

Η Χαμάς έδωσε σήμερα στη δημοσιότητα ένα νέο βίντεο στο οποίο εμφανίζεται ένας Ισραηλινός όμηρος που απήχθη στις 7 Οκτωβρίου 2023, κατά την επίθεση που εξαπέλυσε η παλαιστινιακή οργάνωση στο νότιο Ισραήλ.

Το βίντεο διαρκεί λίγο παραπάνω από τρία λεπτά. Δεν ήταν δυνατόν να επαληθευτεί η ημερομηνία κατά την οποία βιντεοσκοπήθηκε ο όμηρος, ο οποίος μιλάει εβραϊκά, υψώνει κατ’ επανάληψη τα χέρια του και ζητάει από την ισραηλινή κυβέρνηση να φροντίσει για την απελευθέρωσή του.

Είναι το δεύτερο βίντεο αυτού του είδους που δίνει στη δημοσιότητα η Χαμάς μέσα σε μία εβδομάδα.

Το Φόρουμ των Οικογενειών των Ομήρων, η κυριότερη οργάνωση που αγωνίζεται για την απελευθέρωση των Ισραηλινών ομήρων στη Γάζα, ταυτοποίησε τον άνδρα που εικονίζεται στο βίντεο. Πρόκειται για τον Ελκάνα Μποχμπότ, ο οποίος απήχθη από το το μουσικό φεστιβάλ Νόβα, τα ξημερώματα της 7ης Οκτωβρίου 2023.

Στο προηγούμενο βίντεο, που κυκλοφόρησε η Χαμάς την Δευτέρα, ο Μποχμπότ εικονιζόταν δίπλα σε έναν άλλο όμηρο, τον Γιόσεφ-Χάιμ Οχάνα, που επίσης απήχθη από το φεστιβάλ. Οι δύο άνδρες μιλούσαν για τους κινδύνους που αντιμετώπιζαν αφού ξανάρχισαν οι αεροπορικοί βομβαρδισμοί στη Γάζα, στις 18 Μαρτίου, έπειτα από σχεδόν δύο μήνες εκεχειρίας.

Στο σημερινό βίντεο, ο Μποχμπότ επαναλαμβάνει ότι οι βομβαρδισμοί μπορεί να του στοιχίσουν τη ζωή και ικετεύει να επανενωθεί με τη σύζυγο και τον γιο του.

Οι έμμεσες διαπραγματεύσεις μεταξύ της Χαμάς και του Ισραήλ, με τη μεσολάβηση της Αιγύπτου, του Κατάρ και των ΗΠΑ και με στόχο την παράταση της κατάπαυσης του πυρός, έχουν βαλτώσει αφού έληξε, την 1η Μαρτίου, η πρώτη φάση της συμφωνίας εκεχειρίας. Σε αυτήν τη φάση απελευθερώθηκαν και επέστρεψαν στο Ισραήλ 33 όμηροι (οι οκτώ ήταν ήδη νεκροί) σε αντάλλαγμα για την αποφυλάκιση περίπου 1.800 Παλαιστίνιων κρατουμένων.

Από τους 251 ομήρους που απήχθησαν στις 7 Οκτωβρίου, 58 παραμένουν ακόμη στη Γάζα, ωστόσο οι 34 από αυτούς είναι νεκροί, σύμφωνα με τον ισραηλινό στρατό.

Η Χαμάς απείλησε ότι οι όμηροι θα επιστρέψουν «σε φέρετρα» εάν το Ισραήλ δεν σταματήσει τους βομβαρδισμούς στον παλαιστινιακό θύλακα.

Πηγή ΑΠΕ-ΜΠΕ

Η ένταση στη Λωρίδα της Γάζας αναζωπυρώθηκε τις τελευταίες ημέρες, μετά την επανάληψη των στρατιωτικών επιχειρήσεων του Ισραήλ κατά της Χαμάς. Με βασικό μοχλό πίεσης την απειλή καταλήψεων παλαιστινιακών εδαφών, η ισραηλινή κυβέρνηση επιδιώκει να υποχρεώσει τη Χαμάς να απελευθερώσει τους ομήρους που κρατά από τις επιθέσεις της 7ης Οκτωβρίου 2023.

Στις 25 Μαρτίου, ο υπουργός Άμυνας του Ισραήλ, Ισραέλ Κατς, προειδοποίησε ευθέως πως η χώρα του εξετάζει «την κατάληψη εδαφών μαζί με την εξουδετέρωση μαχητών και τρομοκρατικών υποδομών ως την πλήρη παράδοση της Χαμάς». Ο πρωθυπουργός Βενιαμίν Νετανιάχου δήλωσε την επόμενη ημέρα στο κοινοβούλιο ότι «όσο η Χαμάς αρνείται να απελευθερώσει τους ομήρους μας, τόσο σκληρότερη θα γίνεται η καταπίεση που θα ασκούμε».

Η δύσκολη αυτή κατάσταση στη Γάζα πυροδότησε μεγάλες διαδηλώσεις Παλαιστινίων σε Γάζα και Μπέιτ Λαχίγια στα βόρεια εδάφη, ενώπιον του κινδύνου μιας μόνιμης απώλειας των περιοχών τους. Οι διαδηλωτές ζήτησαν τον άμεσο τερματισμό των συγκρούσεων, την απελευθέρωση των ομήρων και την απομάκρυνση της ίδιας της Χαμάς.

Ο στρατιωτικός αναλυτής Έλιοτ Χόντοφ εκτιμά ότι σκοπός του Ισραήλ είναι πρωτίστως πολιτικός και ψυχολογικός, προκειμένου να ασκηθεί μέγιστη πίεση στη Χαμάς. «Οι αεροπορικές επιδρομές και οι χερσαίες επιχειρήσεις μπορούν να σταματήσουν αμέσως, αν η Χαμάς επιστρέψει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων», δήλωσε χαρακτηριστικά.

Από την άλλη, ο καθηγητής Χαρέλ Χορέβ από το Κέντρο Μοσέ Νταγιάν του Πανεπιστημίου του Τελ Αβίβ θεωρεί πως οι απειλές ισραηλινής εδαφικής κατάληψης έχουν ήδη προκαλέσει πολιτική κρίση στο εσωτερικό της Γάζας. «Τίποτα δεν είναι πιο ξεκάθαρο και σοβαρό από την απειλή μιας εδαφικής απώλειας», ανέφερε. Σύμφωνα με τον κ. Χορέβ, η κατάσταση για τους πολίτες της Γάζας επιδεινώνεται δραματικά κάθε φορά που αναγκάζονται να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους, με την προοπτική αυτή τη φορά να είναι πιθανώς μόνιμη.

Οι διαδηλώσεις Παλαιστινίων χαρακτηρίζονται από τους ειδικούς ως ιδιαίτερα σημαντικές, καθώς είναι η πρώτη φορά σε σχεδόν δύο δεκαετίες κατοχής της Γάζας από τη Χαμάς που πολίτες τολμούν να εκφράσουν δημόσια την αντίθεσή τους στην οργάνωση. Ο κ. Χορέβ μάλιστα ανέφερε πρόσφατο μήνυμα τοπικού διοικητή της Χαμάς, που παραδέχεται ότι «ο πληθυσμός μας μισεί πλέον».

Πάντως, ειδικοί αμφισβητούν εάν οι διαδηλώσεις σηματοδοτούν πραγματική διάθεση συμβίωσης με το Ισραήλ. Σύμφωνα με τον κ. Χόντοφ, «οι πολίτες της Γάζας συμμετείχαν ενεργά στις επιθέσεις της 7ης Οκτωβρίου και ουδέποτε βοήθησαν στην απελευθέρωση ομήρων ή σε ειδοποίηση ισραηλινών δυνάμεων».

Υπενθυμίζεται ότι η τελευταία εκεχειρία, η οποία τέθηκε σε ισχύ τον Ιανουάριο, λήφθηκε μετά από διεθνείς μεσολαβητικές προσπάθειες. Ωστόσο, οι διαπραγματεύσεις απέτυχαν τον Μάρτιο να επεκτείνουν την εκεχειρία και να οδηγήσουν σε περαιτέρω ανταλλαγές ομήρων, γεγονός που οδήγησε τελικά στην αναζωπύρωση της σύγκρουσης.

Οι πρόσφατες εξελίξεις δημιουργούν σοβαρές πιέσεις και στις Ηνωμένες Πολιτείες που μεσολαβούν στη διαδικασία διαπραγματεύσεων και εγείρουν φόβους για ευρύτερη αποσταθεροποίηση της περιοχής. Η διεθνής κοινότητα παρακολουθεί τις εξελίξεις με ανησυχία, καλώντας και τις δύο πλευρές να επιδείξουν αυτοσυγκράτηση και να επιστρέψουν στις διαπραγματεύσεις, προς αποφυγή περαιτέρω ανθρωπιστικής κρίσης.

Η κλιμάκωση της έντασης και η επανάληψη των εχθροπραξιών στη Γάζα δοκιμάζουν επικίνδυνα τις αντοχές κατοίκων και των δύο πλευρών. Η άμεση αποκλιμάκωση και η επιστροφή σε επικοινωνία αποτελούν τη βασική πρόκληση για όλα τα εμπλεκόμενα μέρη και τη διεθνή κοινότητα.

Σήμερα, Παρασκευή 28 Μαρτίου, πραγματοποιείται στο Παρίσι η πρώτη τετραμερής συνάντηση κορυφής μεταξύ Ελλάδας, Γαλλίας, Κύπρου και Λιβάνου, σηματοδοτώντας μια νέα εποχή συνεργασίας στην Ανατολική Μεσόγειο. Στη συνάντηση συμμετέχουν ο πρωθυπουργός της Ελλάδας, Κυριάκος Μητσοτάκης, ο πρόεδρος της Γαλλίας, Εμανουέλ Μακρόν, ο πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας, Νίκος Χριστοδουλίδης, και ο πρόεδρος του Λιβάνου, Ζοζέφ Αούν.

Η συνάντηση πραγματοποιείται σε μία κρίσιμη συγκυρία, καθώς οι γεωπολιτικές ισορροπίες στην περιοχή διαμορφώνονται εκ νέου. Κυβερνητικές πηγές επισημαίνουν ότι η παρουσία της Ελλάδας στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων υπογραμμίζει τον ρόλο της ως παράγοντα σταθερότητας και ασφάλειας στην Ανατολική Μεσόγειο. Παράλληλα, οι συμμετέχοντες αναμένεται να συζητήσουν θέματα ενεργειακής συνεργασίας, ασφάλειας και περιφερειακής σταθερότητας.

Διαρκής στήριξη προς την Ουκρανία

Παράλληλα, στο Παρίσι, διεξήχθη σύνοδος των συμμάχων της Ουκρανίας, στην οποία συμμετείχε και ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι. Κατά τη διάρκεια της συνόδου, οι ευρωπαϊκές ηγεσίες απέκλεισαν το ενδεχόμενο άρσης των κυρώσεων κατά της Ρωσίας, προκρίνοντας αντιθέτως την ενίσχυσή τους. Ο πρόεδρος Μακρόν επανέλαβε τη δέσμευση των συμμάχων να ασκήσουν μεγαλύτερη πίεση στη Μόσχα, ιδιαίτερα όσον αφορά τις εξαγωγές ρωσικού πετρελαίου μέσω τρίτων χωρών.

Ο Γερμανός καγκελάριος, Όλαφ Σολτς, χαρακτήρισε την πιθανή άρση των κυρώσεων ως «σοβαρό σφάλμα», υπογραμμίζοντας ότι η ειρήνη απέχει ακόμα. Αντίστοιχα, ο πρωθυπουργός του Ηνωμένου Βασιλείου, Κιρ Στάρμερ, δήλωσε ότι είναι απαραίτητη η διατήρηση των κυρώσεων, τονίζοντας πως η Ρωσία «προσπαθεί να καθυστερήσει τις εξελίξεις».

Ελληνική διπλωματική δραστηριότητα

Η ελληνική κυβέρνηση συνεχίζει τις διπλωματικές της πρωτοβουλίες στην ευρύτερη περιοχή. Υπενθυμίζεται ότι τον περασμένο Δεκέμβριο, ο Κυριάκος Μητσοτάκης ήταν ο πρώτος ξένος ηγέτης που επισκέφθηκε τον Λίβανο μετά την επίτευξη εκεχειρίας στη χώρα. Η επίσκεψη είχε ισχυρό συμβολικό χαρακτήρα, καθώς ανέδειξε την πρόθεση της Ελλάδας να στηρίξει τη σταθερότητα και την ανοικοδόμηση του Λιβάνου.

Την Κυριακή, 30 Μαρτίου, ο Έλληνας πρωθυπουργός μεταβαίνει στο Ισραήλ, όπου θα έχει συναντήσεις με τον πρόεδρο Ισαάκ Χέρτσογκ και τον πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου. Οι συζητήσεις αναμένεται να επικεντρωθούν στην εμβάθυνση των διμερών σχέσεων, με έμφαση στην αμυντική συνεργασία, καθώς και στις εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο και τη Συρία.

Η σειρά αυτών των διπλωματικών επαφών αναδεικνύει τον αυξανόμενο ρόλο της Ελλάδας ως παράγοντα σταθερότητας στην περιοχή, ενώ παράλληλα υπογραμμίζει τη σημασία της ενισχυμένης συνεργασίας μεταξύ των κρατών της Ανατολικής Μεσογείου σε ένα ευμετάβλητο διεθνές περιβάλλον.

Το Ιράν απάντησε επίσημα στην επιστολή του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, στην οποία είχε προτείνει νέες διαπραγματεύσεις για το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα. Σύμφωνα με τον Ιρανό υπουργό Εξωτερικών Αμπάς Αραγκτσί, η απάντηση της Τεχεράνης διαβιβάστηκε στις ΗΠΑ μέσω του Ομάν, χωρίς όμως να αποκαλύπτονται περαιτέρω λεπτομέρειες για το περιεχόμενό της.

Ουσιαστική δεν ήταν η δημοσιοποίηση του περιεχομένου της ιρανικής επιστολής, ωστόσο σύμφωνα με κρατικά μέσα ενημέρωσης στην Τεχεράνη, η επιστολή περιλαμβάνει ξεκάθαρη παρουσίαση των θέσεων της χώρας σχετικά με το αίτημα Τραμπ για απευθείας διαπραγματεύσεις.

Η πρωτοβουλία Τραμπ, που ξεκίνησε με επιστολή προς τον ανώτατο ηγέτη του Ιράν, αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, προέβλεπε έναν νέο γύρο απευθείας συνομιλιών ώστε να επιλυθούν ειρηνικά οι αυξανόμενες εντάσεις, που σχετίζονται κυρίως με την επέκταση του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος. Ο πρόεδρος των ΗΠΑ είχε εκφράσει νωρίτερα τον Μάρτιο ότι επιδιώκει ένα ειρηνικό διάλογο για την αποτροπή απόκτησης πυρηνικών όπλων από το Ιράν, υπονοώντας όμως ταυτόχρονα ότι η στρατιωτική δράση παραμένει στο τραπέζι σε περίπτωση μη επίτευξης συμφωνίας.

«Ελπίζω να υπάρξει συμφωνία ειρήνης» δήλωσε ο Τραμπ σε δημοσιογράφους στις 7 Μαρτίου, προσθέτοντας χαρακτηριστικά: «Προτιμώ μια συμφωνία ειρήνης από την άλλη εναλλακτική. Αλλά και αυτή η εναλλακτική θα επιλύσει το πρόβλημα».

Παράλληλα, στα τέλη του 2024, έκθεση της Διεθνούς Υπηρεσίας Ατομικής Ενέργειας ανέφερε ότι το Ιράν αύξησε τα αποθέματα ουρανίου εμπλουτισμένου σχεδόν σε επίπεδο κατασκευής όπλων, γεγονός που ερμηνεύθηκε ως πίεση προς τις ΗΠΑ ενόψει της επιστροφής του Τραμπ στον Λευκό Οίκο.

Τον περασμένο Φεβρουάριο, ο πρόεδρος Τραμπ επανέφερε την στρατηγική «μέγιστης πίεσης» κατά του Ιράν, μέσω προεδρικού μνημονίου. Αυτή η πολιτική στοχεύει στην πλήρη αποκοπή των εξαγωγών πετρελαίου του Ιράν και στην αποτροπή της χρήσης διαύλων στο Ιράκ και τις χώρες του Κόλπου για παράνομη μεταφορά ιρανικού πετρελαίου.

Απ’ τη μεριά του, ο αγιατολάχ Χαμενεΐ απέρριψε ήδη από τις 8 Μαρτίου την πιθανότητα άμεσων συζητήσεων με την Ουάσιγκτον, δηλώνοντας πως το Ιράν δεν πρόκειται να διαπραγματευθεί με «κυβερνήσεις που συμπεριφέρονται με εκφοβισμό». «Τέτοιες διαπραγματεύσεις δεν αποσκοπούν στην επίλυση ζητημάτων. Στόχος τους είναι να επιβάλλουν την κυριαρχία τους», τόνισε ο Χαμενεΐ.

H απάντηση της Τεχεράνης αναδεικνύει τα λεπτά στρατηγικά ισορροπήματα στην περιοχή, με την ιρανική πλευρά να διατηρεί μεν ανοιχτό έναν άτυπο δίαυλο επικοινωνίας με τις ΗΠΑ, αλλά ο ανώτατος ηγέτης να απορρίπτει δημοσίως τον διάλογο ως εργαλείο επιβολής δυτικών πολιτικών.

Συγχρόνως, η πρόταση Τραμπ και η αντίδραση του Ιράν αναμένεται να απασχολήσουν έντονα τη διεθνή κοινότητα. Στην πιθανή κλιμάκωση ή αποκλιμάκωση των σχέσεων θα παίξουν σημαντικό ρόλο η στάση των υπόλοιπων μεγάλων δυνάμεων αλλά και οι κινήσεις που θα κάνουν το αμέσως επόμενο διάστημα οι ΗΠΑ και το Ιράν.

Το επόμενο βήμα στο σκάκι των διαπραγματεύσεων θα κρίνει σε μεγάλο βαθμό εάν θα αποφευχθεί μια επικίνδυνη κλιμάκωση στην περιοχή ή αν οι δύο πλευρές θα προχωρήσουν σε βαθύτερη αντιπαράθεση. Η προσεκτική διαχείριση της κρίσης και η επικοινωνία μέσω τρίτων χωρών, όπως το Ομάν, φαίνεται πως θα αποτελέσουν κρίσιμο παράγοντα σταθερότητας στην ευρύτερη Μέση Ανατολή.

Εκπρόσωπος του παλαιστινιακού ισλαμιστικού κινήματος Χαμάς, ο Άμπντελ Λατίφ αλ Κάνου, σκοτώθηκε σε ισραηλινό αεροπορικό πλήγμα στην Τζαμπάλια, στο βόρειο τμήμα της Λωρίδας της Γάζας, μετέδωσε το πρακτορείο ειδήσεων Σεμπάμπ («Νεολαία»), που πρόσκειται στην παράταξη, τις πρώτες πρωινές ώρες σήμερα.

Η ισραηλινή κυβέρνηση δήλωσε την Τετάρτη ότι ενδέχεται να επεκτείνει τις στρατιωτικές της επιχειρήσεις στη Λωρίδα της Γάζας εάν η Χαμάς δεν προχωρήσει στην απελευθέρωση των ομήρων που εξακολουθεί να κρατά. Οι επιχειρήσεις του ισραηλινού στρατού στη Γάζα επανεκκινήθηκαν στις 18 Μαρτίου.

Την ίδια ημέρα, πραγματοποιήθηκαν διαδηλώσεις εναντίον της Χαμάς σε διάφορες περιοχές της Γάζας, με εκατοντάδες πολίτες να διαμαρτύρονται στην πόλη της Γάζας και στην Μπέιτ Λάχια, κρατώντας πλακάτ και φωνάζοντας συνθήματα εναντίον της παλαιστινιακής οργάνωσης. Την Τρίτη είχε σημειωθεί η μεγαλύτερη μέχρι στιγμής διαδήλωση κατά της Χαμάς από την έναρξη του πολέμου, με καλέσματα μέσω Telegram.

Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός, Μπενιαμίν Νετανιάχου, χαρακτήρισε αυτές τις κινητοποιήσεις ως ένδειξη ότι η στρατηγική του Ισραήλ αποδίδει. Παράλληλα, κατηγόρησε την αντιπολίτευση ότι υποδαυλίζει αντικυβερνητικές διαδηλώσεις στο Ισραήλ, οι οποίες επικεντρώνονται στην επανέναρξη της στρατιωτικής επιχείρησης στη Γάζα και στην απομάκρυνση του επικεφαλής της Σιν Μπετ, Ρόνεν Μπαρ.

Χιλιάδες πολίτες διαδήλωσαν στην Ιερουσαλήμ έξω από το ισραηλινό κοινοβούλιο, ζητώντας προστασία της δημοκρατίας.

Στις 18 Μαρτίου, ο ισραηλινός στρατός ξεκίνησε νέες αεροπορικές και χερσαίες επιθέσεις στη Λωρίδα της Γάζας, έπειτα από δίμηνη κατάπαυση του πυρός. Σύμφωνα με το υπουργείο Υγείας της Χαμάς, οι νεκροί Παλαιστίνιοι από την επανέναρξη των συγκρούσεων έχουν ξεπεράσει τους 830. Παράλληλα, αναφέρθηκε η εκτόξευση δύο ρουκετών από τη Γάζα προς το Ισραήλ, με την μία να αναχαιτίζεται και την άλλη να καταλήγει σε ακατοίκητη περιοχή.

Η ανθρωπιστική κρίση στη Γάζα επιδεινώνεται, καθώς το Ισραήλ έχει κλείσει τις συνοριακές διελεύσεις από τις 2 Μαρτίου, περιορίζοντας την είσοδο ανθρωπιστικής βοήθειας. Ο ΟΗΕ αναφέρει ότι τουλάχιστον 142.000 άνθρωποι εκτοπίστηκαν μέσα σε μία εβδομάδα, ενώ συνολικά ο πληθυσμός των 2,4 εκατομμυρίων κατοίκων έχει εκτοπιστεί τουλάχιστον μία φορά από την έναρξη του πολέμου.

Ο Νετανιάχου δήλωσε ότι η στρατιωτική πίεση θα ενταθεί όσο η Χαμάς δεν προχωρά σε απελευθέρωση ομήρων, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο κατάληψης περισσότερων εδαφών. Ο Ισραηλινός υπουργός Άμυνας, Ισραήλ Κατς, προειδοποίησε τους κατοίκους της Γάζας ότι η Χαμάς τους εκθέτει σε κίνδυνο και ότι νέες επιχειρήσεις θα πραγματοποιηθούν σύντομα.

Η Χαμάς προειδοποίησε ότι οι εναπομείναντες όμηροι κινδυνεύουν να σκοτωθούν εάν ο ισραηλινός στρατός επιχειρήσει να τους απελευθερώσει με στρατιωτικά μέσα. Σύμφωνα με το Ισραήλ, από τους 251 ομήρους που απήχθησαν στις 7 Οκτωβρίου 2023, 58 παραμένουν στη Γάζα, εκ των οποίων τουλάχιστον 34 έχουν χάσει τη ζωή τους.