Παρασκευή, 24 Απρ, 2026

Τι προτείνει το ΠΑΣΙΑΜΕΙ για τη λειτουργία των Ανώτερων Σχολών Μουσικής Εκπαίδευσης

Επικαιροποιήθηκε στις 22 Μαρτίου

Η πρώτη συνεδρίαση της Διαρκούς Επιτροπής Μορφωτικών Υποθέσεων της Βουλής έλαβε χώρα την Πέμπτη 19 Μαρτίου, παρουσία της υπουργού Παιδείας Σοφίας Ζαχαράκη, με θέμα τη συζήτηση του νομοσχεδίου για την ίδρυση Ανώτατης Σχολής Παραστατικών Τεχνών και τη ρύθμιση του πλαισίου λειτουργίας Ανώτερων Σχολών Καλλιτεχνικής Εκπαίδευσης και Ανώτερων Σχολών Μουσικής Εκπαίδευσης. Την επομένη πραγματοποιήθηκε η δεύτερη συνεδρίαση.

Η υπουργός είχε θέσει το θέμα σε δημόσια διαβούλευση στις 18 Φεβρουαρίου για δεκαπέντε ημέρες, δίνοντας παράταση έως τις 10 Μαρτίου. Στην ομιλία της ευχαρίστησε τους εκπροσώπους των κομμάτων, τους φορείς και τους ανθρώπους της τέχνης και της εκπαίδευσης για τη συμμετοχή τους στον δημόσιο διάλογο, υπογραμμίζοντας ότι «τα σχόλια όλων θα καταγραφούν με προσοχή και θα αξιολογηθούν με τη σοβαρότητα που τους αναλογεί».

Τις θέσεις του παρουσίασε και το Πανελλήνιο Σωματείο Ιδιωτικών Αναγνωρισμένων Μουσικών Εκπαιδευτικών Ιδρυμάτων (ΠΑΣΙΑΜΕΙ), αρχικά με ανάρτηση στην ανάλογη ιστοσελίδα του υπουργείου καθώς και στη δική του, εστιάζοντας στα ζητήματα που άπτονται της μουσικής εκπαίδευσης στη χώρα, με γενικές και κατ’ άρθρο παρατηρήσεις, ενώ στις 20 Μαρτίου με παρουσία στη συνεδρίαση της Επιτροπής. Ο πρόεδρος και ο αντιπρόεδρος του ΠΑΣΙΑΜΕΙ, Μιχάλης Πατσέας και Ανδρέας Παρασκευόπουλος αντίστοιχα, κατέθεσαν γραπτό υπόμνημα και ο κος Πατσέας ανέπτυξε τις θέσεις του Σωματείου, απαντώντας σε  ερωτήσεις βουλευτών, σύμφωνα με την ανακοίνωση που εξέδωσε το ΠΑΣΙΑΜΕΙ.

Εκτός από το ΠΑΣΙΑΜΕΙ, προσκεκλημένοι στη δεύτερη συνεδρίαση της Επιτροπής ήταν δεκαεπτά ακόμη φορείς, εκπρόσωποι των οποίων παρουσίασαν τις θέσεις τους, μεταξύ των οποίων οι ΣΙΣΧΕ (Ιδιωτικές Σχολές Χορού), ΑΙΔΡΑΣΕ (Ιδιωτικές Δραματικές Σχολές), ΠΟΘΑ (Ομοσπονδία Θεάματος Ακροάματος), Ένωση Καλλιτεχνικού Προσωπικού ΟΤΑ, Κρατικό Ωδείο Θεσσαλονίκης, Εθνικό Θέατρο, Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής, Εθνική Αρχή Ανώτατης Εκπαίδευσης, Εθνικός Οργανισμός Πιστοποίησης Προσόντων και Επαγγελματικού Προσανατολισμού, Διδασκαλική Ομοσπονδία Ελλάδος, Ομοσπονδία Λειτουργών Μέσης Εκπαίδευσης κ.ά.

Ορισμένα από τα σημεία που ξεχωρίζει το ΠΑΣΙΑΜΕΙ είναι η κατάταξη των Ανώτερων Μουσικών Σπουδών, οι Ακαδημαϊκές Πιστωτικές Μονάδες, η δυνατότητα απορρόφησης των αποφοίτων στο επαγγελματικό περιβάλλον της χώρας και η δυνατότητά τους να συνεχίσουν τις σπουδές τους στο εξωτερικό. Στις προτάσεις του περιλαμβάνει τη συνέργεια μεταξύ των ΑΣΜΕ (Ανώτερων Σχολών Μουσικής Εκπαίδευση) — όπως μετονομάζονται τα ΜΕΙ (Μουσικά Εκπαιδευτικά Ιδρύματα) — και των ΑΕΙ, καθώς και την απόδοση συγκεκριμένων μονάδων σε συγκεκριμένα μουσικά πτυχία.

Συγκεκριμένα:

* Διαφωνεί με την κατάταξη των Ανώτερων Μουσικών Σπουδών στο Επίπεδο 5 (Άρθρο 42, 43), όπου αντιστοιχούν μονοετείς και διετείς μεταλυκειακές σχολές, σημειώνοντας ότι αδικεί τις μουσικές σπουδές, που παρέχουν ανώτερο επίπεδο σπουδών, και προτείνει κατάταξη στο Επίπεδο 6: Ανώτερη (μη Πανεπιστημιακή) Επαγγελματική Εκπαίδευση.

* Επισημαίνει την ανάγκη να προβλεφθούν Ακαδημαϊκές Πιστωτικές Μονάδες ECTS (120-180) για τα μουσικά πτυχία, τονίζοντας τη σημασία τους για τη διασύνδεση των αποφοίτων με το εξωτερικό: «Η κατοχή ενός τίτλου σπουδών με πιστωτικές μονάδες (ECTS) είναι η απαραίτητη προϋπόθεση ώστε κάθε απόφοιτος Α.Σ.Μ.Ε και πρώην Μ.Ε.Ι. να μπορεί να συνεχίσει τις σπουδές του και σε πανεπιστήμια του εξωτερικού. Χωρίς αυτή την ποσοτικοποίηση, ο τίτλος παραμένει ‘ακαδημαϊκά αόρατος’ εκτός των ελληνικών συνόρων εγκλωβίζοντας το καλλιτεχνικό δυναμικό της χώρας. Τα Πτυχία και Διπλώματα πρέπει να συνοδεύονται με αναλυτικό παράρτημα (και στην αγγλική γλώσσα), όπου θα αναγράφονται οι πιστωτικές μονάδες και τα μαθησιακά αποτελέσματα ανά γνωστικό αντικείμενο». Περαιτέρω, προτείνει συγκεκριμένες μονάδες για συγκεκριμένα πτυχία και την υιοθέτηση του ευρωπαϊκού μοντέλου «Σύντομος Κύκλος Σπουδών» (Short Cycle Higher Education), κατ’ αναλογία με το γαλλικό BTS.

* Προτείνει συνέργειες των ΑΣΜΕ με ΑΕΙ, όπως παρακολούθηση μαθημάτων των μεν από φοιτητές των δε, συγκρότηση μουσικών συνόλων από κοινού κ.ά.

Η ανάρτηση του ΠΑΣΙΑΜΕΙ τονίζει τη σημασία και αξία των ΑΣΜΕ, σημειώνοντας ότι αποτελούν τον «κορμό της μουσικής παιδείας στην Ελλάδα». Όπως αναφέρεται, οι 735 Μουσικές Σχολές, Σχολές Βυζαντινής Μουσικής και Ωδεία που λειτουργούν σήμερα νόμιμα στην Ελλάδα υπό την εποπτεία του ΥΠΠΟ, διδάσκουν μουσική ακόμη και σε απομακρυσμένες τοποθεσίες της χώρας, με το σύνολο των Ελλήνων μουσικών — επαγγελματιών και μη — να προέρχονται από αυτές. Σημειώνεται ότι οι 600 είναι ιδιωτικές.

Το υπόμνημα που κατέθεσε περιλαμβάνει πέντε (5) σημεία/προτάσεις:

  1. Την αναγραφή των Ακαδημαϊκών Πιστωτικών Μονάδων ECTS στους τίτλους σπουδών των ΑΣΜΕ όσο και των ΜΕΙ, όπως προαναφέρθηκε
  2. Τη θεσμοθέτηση Ελάχιστης Φοίτησης στις ΑΣΜΕ, διετούς για το Πτυχίο και τριετούς για το Δίπλωμα, καθώς και τη θεσμοθέτηση υποχρεωτικής ελάχιστης φοίτησης τεσσάρων συνεχών ετών στους καταληκτικούς κύκλους των Σχολών Βασικής ΜΕ ως προαπαιτούμενο για την είσοδο στις ΑΣΜΕ.
  3. Να διατηρήσουν την προσωνυμία τους εκπαιδευτικά ιδρύματα που λειτουργούσαν πριν από την έναρξη ισχύος του παρόντος νομοσχεδίου, που εισάγει μια οριζόντια απαγόρευση χρήσης των όρων «Ελληνικό» και «Εθνικό» στις επωνυμίες των Ανώτερων Σχολών Μουσικής Εκπαίδευσης.
  4. Να διευκρινιστεί ότι «η κατοχή Διπλώματος ή Πτυχίου ΑΣΜΕ αποτελεί προσόν διορισμού ή πρόσληψης σε θέσεις μουσικών κλάδων και ειδικοτήτων της κατηγορίας Τεχνολογικής Εκπαίδευσης», κατοχυρώνοντας και νομικά τα εργασιακά δικαιώματα των αποφοίτων αυτών των σχολών.
  5. Την υπόμνηση του νόμου ν. 3207/2003 (Α’ 302), άρθρο 10, παρ. 13, διασφαλίζοντας ότι όλοι οι διπλωματούχοι μουσικοί θα έχουν την ίδια επαγγελματική εξέλιξη και νομική προστασία, στο πλαίσιο της νέας διαβάθμισης προσόντων.

Ελληνικοί Patriot κατέρριψαν ιρανικούς πυραύλους στη Σαουδική Αραβία — Προστάτευσαν διυλιστήρια της Aramco

Δύο βαλλιστικούς πυραύλους που κατευθύνονταν προς διυλιστήρια της Σαουδικής Αραβίας κατέρριψαν οι ελληνικοί Patriot που επιχειρούν στην περιοχή, σύμφωνα με επίσημη ενημέρωση. Το περιστατικό σημειώθηκε το πρωί της Πέμπτης 19 Μαρτίου, όταν ενεργοποιήθηκε συναγερμός για επερχόμενη απειλή και η ελληνική πυροβολαρχία αντέδρασε άμεσα.

Όπως ανακοίνωσε το Γενικό Επιτελείο Εθνικής Άμυνας, η Πυροβολαρχία Κατευθυνόμενων Βλημάτων της Ελληνικής Δύναμης Σαουδικής Αραβίας εκτόξευσε δύο βλήματα και κατέρριψε ισάριθμους βαλλιστικούς στόχους, εφαρμόζοντας τους προβλεπόμενους κανόνες εμπλοκής. Η μονάδα συνεχίζει κανονικά την αποστολή της στο πλαίσιο της διεθνούς πρωτοβουλίας για την ενίσχυση της αεράμυνας του σαουδαραβικού βασιλείου.

Ο υπουργός Άμυνας Νίκος Δένδιας επιβεβαίωσε ότι οι πύραυλοι προέρχονταν από το Ιράν και είχαν στόχο ενεργειακές εγκαταστάσεις, υπογραμμίζοντας τη σημασία της επιτυχούς αναχαίτισης. Όπως σημείωσε, η ελληνική συμμετοχή δεν ενισχύει μόνο την ασφάλεια της περιοχής, αλλά συμβάλλει έμμεσα και στη σταθερότητα των τιμών της ενέργειας, που επηρεάζουν το κόστος ζωής σε Ελλάδα και Ευρώπη.

Παράλληλα, συνεχάρη τα στελέχη των ελληνικών ενόπλων δυνάμεων για την επιχειρησιακή τους ετοιμότητα, τονίζοντας την εμπειρία που έχει αποκτηθεί από την πολυετή παρουσία τους στη Σαουδική Αραβία.

Υπενθυμίζεται ότι τα ελληνικά συστήματα Patriot έχουν αναπτυχθεί στην περιοχή από το 2021, στο πλαίσιο της Ελληνικής Δύναμης Σαουδικής Αραβίας (ΕΛΔΥΣΑ), με αποστολή την προστασία κρίσιμων ενεργειακών υποδομών.

Παγκόσμιες απειλές και γεωπολιτικές ισορροπίες στο επίκεντρο νέας έκθεσης των ΗΠΑ

Οι κορυφαίοι αξιωματούχοι των υπηρεσιών πληροφοριών των Ηνωμένων Πολιτειών παρουσίασαν στις 19 Μαρτίου την ετήσια παγκόσμια αξιολόγηση απειλών στην Επιτροπή Πληροφοριών της Βουλής των Αντιπροσώπων, καλύπτοντας ζητήματα όπως ο πόλεμος στο Ιράν, η εξέλιξη της τρομοκρατίας, οι δραστηριότητες του κομμουνιστικού καθεστώτος της Κίνας εντός των ΗΠΑ και η συνεργασία μεταξύ αντίπαλων κρατών.

Μεταξύ των ομιλητών ήταν η διευθύντρια Εθνικών Πληροφοριών Τούλσι Γκάμπαρντ, ο διευθυντής της CIA Τζον Ράτκλιφ και ο διευθυντής του FBI Κας Πατέλ. Παράλληλα, η έκθεση απειλών του 2026, που δημοσιεύθηκε στις 18 Μαρτίου και συνέπεσε με διήμερη κατάθεση στο Κογκρέσο, αναδεικνύει μια ευρύτερη τάση συνεργασίας μεταξύ αντιπάλων των ΗΠΑ.

Ενώ το 2025 η Κίνα είχε χαρακτηριστεί ως η κυρίαρχη απειλή, η νέα αξιολόγηση δίνει έμφαση στη δυναμική ενός «συμπλέγματος» κρατών, στο οποίο περιλαμβάνονται η Κίνα, η Ρωσία, το Ιράν και η Βόρεια Κορέα. Σύμφωνα με την έκθεση, η επιλεκτική συνεργασία μεταξύ αυτών των χωρών, με στόχο την εξισορρόπηση των ενεργειών των Ηνωμένων Πολιτειών και την ενίσχυση των δικών τους στρατηγικών, ενδυναμώνει τη συνολική απειλή που συνιστούν για την Ουάσιγκτον.

Ωστόσο, επισημαίνεται ότι δεν πρόκειται για πλήρεις συμμαχίες, καθώς τα κράτη αυτά διατηρούν αποκλίνοντα συμφέροντα και επιφυλάξεις απέναντι σε άμεση αντιπαράθεση με τις ΗΠΑ, γεγονός που περιορίζει το βάθος και το εύρος της συνεργασίας τους.

Η έκθεση καταγράφει επίσης ορισμένες βελτιώσεις στις σχέσεις ΗΠΑ–Κίνας, όπως τα μέτρα του Πεκίνου για τον περιορισμό των εξαγωγών πρόδρομων ουσιών φαιντανύλης μετά από διμερή συνάντηση τον Οκτώβριο του 2025.

Κύριες απειλές για την εσωτερική ασφάλεια των ΗΠΑ

Η Γκάμπαρντ επισήμανε ότι η ασφάλεια των συνόρων και η παρακολούθηση των μεταναστευτικών ροών αποτελούν βασικό στοιχείο της εθνικής άμυνας, τονίζοντας ότι το τελευταίο έτος καταγράφηκαν σημαντικά θετικά αποτελέσματα στο μεταναστευτικό.

Η αυστηρή εφαρμογή των πολιτικών στα σύνορα ΗΠΑ-Μεξικού λειτούργησε αποτρεπτικά και μείωσε δραστικά την παράνομη μετανάστευση, σημειώνοντας ότι, σύμφωνα με στοιχεία της Υπηρεσίας Τελωνείων και Προστασίας Συνόρων, οι μηνιαίες καταγραφές διελεύσεων τον Ιανουάριο του 2026 μειώθηκαν κατά 83,8% σε σχέση με τον Ιανουάριο του 2025.

Παρά ταύτα, τόνισε ότι οι βασικοί παράγοντες μετανάστευσης αναμένεται να συνεχιστούν ή να επιδεινωθούν, ιδίως σε χώρες όπως η Κούβα και η Αϊτή, όπου δραστηριοποιούνται διεθνικά εγκληματικά δίκτυα που αντιμετωπίζουν το χάος ως ευκαιρία για κέρδος.

Η εισαγωγή φαιντανύλης παραμένει σοβαρή απειλή, με ομάδες που εδρεύουν στο Μεξικό, όπως το καρτέλ Χαλίσκο, να κυριαρχούν στην παραγωγή και διακίνηση ναρκωτικών προς τις ΗΠΑ. Παράλληλα, οργανώσεις στην Κολομβία, όπως οι Επαναστατικές Ένοπλες Δυνάμεις και ο Εθνικός Απελευθερωτικός Στρατός, εξακολουθούν να προκαλούν ανησυχία.

Η Γκάμπαρντ υπογράμμισε ότι το τοπίο της τρομοκρατίας εξελίσσεται, με γεωγραφικά διασπαρμένους ισλαμιστικούς τρομοκρατικούς δρώντες που επιδιώκουν να διαδώσουν την ιδεολογία τους και να πλήξουν Αμερικανούς. Η εξάπλωση ιδεολογιών που συνδέονται με τη Μουσουλμανική Αδελφότητα και άλλες οργανώσεις θεωρείται σοβαρή απειλή για τις θεμελιώδεις αρχές του δυτικού πολιτισμού.

Ο Πατέλ ανέφερε ότι το FBI προχώρησε το προηγούμενο έτος σε 2.300 συλλήψεις που σχετίζονται με ξένους τρομοκράτες, εκ των οποίων 700 αφορούσαν αντιτρομοκρατικές επιχειρήσεις, ενώ σε 640 περιπτώσεις αποτράπηκαν επιθέσεις εντός των ΗΠΑ. Ιδιαίτερη αναφορά έγινε σε τέσσερις επιθέσεις που αποτράπηκαν μέσα σε 18 ημέρες τον Δεκέμβριο.

Επισήμανε επίσης περίπτωση δράστη που είχε καταδικαστεί για τρομοκρατία αλλά είχε λάβει ελαφρύτερη ποινή από την προτεινόμενη, γεγονός που του επέτρεψε να είναι ελεύθερος κατά τη στιγμή της επίθεσης, με αποτέλεσμα τον θάνατο μέλους των ενόπλων δυνάμεων.

Επιχείρηση «Epic Fury»

Αναφερόμενοι στις επιχειρήσεις στο Ιράν, οι αξιωματούχοι περιέγραψαν την Επιχείρηση «Epic Fury» ως στρατηγική προσπάθεια αποδυνάμωσης του Ιράν και των συμμάχων του, με στόχο την προστασία των Ηνωμένων Πολιτειών.

Η Γκάμπαρντ σημείωσε ότι το Ιράν παραμένει λειτουργικό αλλά έχει αποδυναμωθεί σημαντικά λόγω επιθέσεων από το Ισραήλ και τις ΗΠΑ στην ηγεσία και τις δυνατότητές του. Παράλληλα, προειδοποίησε ότι εάν το καθεστώς επιβιώσει, είναι πιθανό να επιδιώξει ανασυγκρότηση στρατιωτικών δυνάμεων, υποδομών και πυρηνικών δυνατοτήτων, συνεχίζοντας να μην συμμορφώνεται με τις διεθνείς του υποχρεώσεις.

Ο Ράτκλιφ ανέφερε ότι, σύμφωνα με διαθέσιμες πληροφορίες, σε περίπτωση σύγκρουσης Ιράν-Ισραήλ, οι ΗΠΑ θα δεχθούν άμεση επίθεση ανεξαρτήτως της στάσης τους. Διευκρινίστηκε, ωστόσο, ότι η κοινότητα πληροφοριών δεν αποφασίζει για στρατιωτική εμπλοκή, αλλά παρέχει αντικειμενικές εκτιμήσεις στον πρόεδρο.

Ανάπτυξη όπλων

Η έκθεση αναφέρει ότι η Κίνα, η Ρωσία, η Βόρεια Κορέα, το Ιράν και το Πακιστάν αναπτύσσουν πυραυλικά συστήματα ικανά να πλήξουν τις Ηνωμένες Πολιτείες, διαθέτοντας ήδη περισσότερους από 3.000 πυραύλους, με εκτιμήσεις για αύξηση σε 16.000 έως το 2035.

Παρά την ανάπτυξη μη επανδρωμένων αεροσκαφών αυτοκτονίας, τα κράτη αυτά συνεχίζουν να δίνουν προτεραιότητα σε προηγμένους πυραύλους.

Το πρόγραμμα αντιπυραυλικής άμυνας «Golden Dome» φαίνεται να επηρεάζει τις στρατηγικές των αντιπάλων και να λειτουργεί αποτρεπτικά, με Κινέζους αξιωματούχους να εκτιμούν ότι μειώνει το κατώφλι στρατιωτικής δράσης των ΗΠΑ.

Το διάστημα αναδεικνύεται σε όλο και πιο ανταγωνιστικό πεδίο, με την Κίνα να αναλαμβάνει ηγετικό ρόλο έναντι της Ρωσίας, καθώς οι κυρώσεις περιορίζουν τη ρωσική διαστημική δραστηριότητα. Η ταχεία ανάπτυξη διαστημικών δυνατοτήτων από το Πεκίνο του επιτρέπει να ενισχύει την εξωτερική του πολιτική, να αμφισβητεί την αμερικανική υπεροχή και να προβάλλει ισχύ παγκοσμίως.

Το χαμηλό κόστος πρόσβασης στο διάστημα επιτρέπει σε περισσότερους δρώντες να εξελιχθούν σε απειλές, ενώ οι διαστημικές διαταραχές αναμένεται να καταστούν συνηθισμένες σε περιόδους κρίσεων. Αυτό συνδέεται και με τις κυβερνοαπειλές, όπου η Κίνα παραμένει η πιο ενεργή και επίμονη απειλή για κυβερνητικά, ιδιωτικά και κρίσιμα δίκτυα των ΗΠΑ.

Η έκθεση σημειώνει επίσης την επέκταση των πυρηνικών δυνατοτήτων της Κίνας, η οποία θεωρεί τα πυρηνικά όπλα βασικό στοιχείο του ανταγωνισμού της με τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Παρεμβάσεις κατά της απόκτησης γης από το ΚΚΚ

Ο Πατέλ ανέφερε ότι το FBI εργάζεται για την αντιμετώπιση δραστηριοτήτων του Κομμουνιστικού Κόμματος της Κίνας (ΚΚΚ) εντός των ΗΠΑ, σε συνεργασία με πολιτειακές και τοπικές αρχές.

Στο πλαίσιο αυτό, εντοπίζονται περιπτώσεις κατοχής γης από παράγοντες του κόμματος που δεν υπόκεινται σε έλεγχο από την αρμόδια επιτροπή ξένων επενδύσεων. Αναφέρθηκε χαρακτηριστικά περίπτωση αγροτικής έκτασης περίπου 1.600 στρεμμάτων στο Τέξας, η οποία κατασχέθηκε πλήρως μετά από έφοδο λόγω παράνομης κατοχής όπλων.

Ανάλογη επιχείρηση πραγματοποιήθηκε στη Λουιζιάνα, όπου εγκαταστάσεις γεώτρησης που συνδέονταν με το ΚΚΚ έκλεισαν, καθώς φέρονταν να χρησιμοποιούνται για συλλογή δεδομένων και πληροφοριών από Αμερικανούς.

Το FBI διεξάγει επίσης έξι σχετικές έρευνες σε διάφορες περιοχές της χώρας.

Συμμαχίες και εντάσεις

Το κομμουνιστικό καθεστώς της Κίνας επιδιώκει τη μείωση των εντάσεων με τις Ηνωμένες Πολιτείες όταν αυτό εξυπηρετεί τα συμφέροντά του, προστατεύει τις βασικές του επιδιώξεις και του δίνει χρόνο να ενισχύσει τη θέση του.

Παράλληλα, συνεχίζει να επιδιώκει κυριαρχία σε κρίσιμους τομείς όπως τα ορυκτά, τα συστήματα αποθήκευσης ενέργειας, τα φαρμακευτικά συστατικά και τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη, με στόχο τη διατήρηση της εξάρτησης των ΗΠΑ, ενώ μειώνει τη δική της εξάρτηση σε στρατηγικούς τομείς όπως η ΑΙ και οι ημιαγωγοί.

Το Πεκίνο ενισχύει επίσης τις σχέσεις του με τον «Παγκόσμιο Νότο» σε τομείς όπως η παραγωγή και το εμπόριο, ενώ η συνεργασία του με χώρες όπως το Ιράν και η Ρωσία τους επιτρέπει να παρακάμπτουν τις δυτικές οικονομικές κυρώσεις.

Τέλος, η Κίνα αυξάνει τη στρατιωτική πίεση στην περιφέρειά της, ενισχύοντας την επιθετικότητά της έναντι της Ταϊβάν, των Φιλιππίνων και της Ιαπωνίας.

Η ακρόαση πραγματοποιήθηκε δύο ημέρες μετά από αντίστοιχη ενημέρωση των ίδιων αξιωματούχων ενώπιον της Επιτροπής Πληροφοριών της Γερουσίας.

Των Catherine Yang και Savannah Hulsey Pointer

Η διεύρυνση του δορυφορικού δικτύου της Κίνας και οι ανησυχίες για την ασφάλεια

Η δορυφορική υποδομή επιτήρησης του Πεκίνου έχει σχεδιαστεί ώστε να εξυπηρετεί στρατιωτικές συγκρούσεις, θέτοντας σημαντική πρόκληση για την περιοχή του Ινδο-Ειρηνικού και τον κόσμο, προειδοποιούν ειδικοί.

Οι εν λόγω δορυφόροι, που εκτιμάται ότι χρησιμοποιούνται για συλλογή πληροφοριών, διέρχονται από τον ιαπωνικό εναέριο χώρο περίπου έξι φορές την ώρα, σύμφωνα με δημοσίευμα της εφημερίδας The Yomiuri Shimbun της 15ης Μαρτίου.

Η ανάλυση της ιαπωνικής εφημερίδας, βασισμένη σε δημόσια διαθέσιμα δεδομένα παρακολούθησης της Διαστημικής Δύναμης των ΗΠΑ, αποκάλυψε ότι δέκα διαστημικά σκάφη του κινεζικού συστήματος αναγνωριστικών δορυφόρων Yaogan χρειάζονται περίπου δύο ώρες για να περάσουν πάνω από βάσεις στην Ιαπωνία που λειτουργούν από τις Δυνάμεις Αυτοάμυνας και τον αμερικανικό στρατό.

Οι δορυφόροι αυτοί διέρχονται επίσης πάνω από τη Νότια Σινική Θάλασσα και το Γκουάμ.

Σύμφωνα με την ίδια ανάλυση, έως τον Δεκέμβριο του 2025, περίπου 80 από τους 160 δορυφόρους Yaogan παραμένουν ενεργοί, όπως επιβεβαιώνεται από τις μεταβολές στο ύψος της τροχιάς τους κατά τα τελευταία τρία χρόνια. Η Κίνα εκτόξευσε τον πρώτο δορυφόρο της σειράς, τον Yaogan-1, το 2006, ενώ το πιο πρόσφατο μοντέλο, Yaogan-50 02, εκτοξεύθηκε στις 15 Μαρτίου, σύμφωνα με το κρατικό μέσο CGTN.

Κατασκοπεία από το διάστημα

Ο Μαρκ Κάο, αναλυτής στρατιωτικής τεχνολογίας και παρουσιαστής του κινεζόφωνου καναλιού στρατιωτικών ειδήσεων στο YouTube «Mark Space», εκτίμησε ότι ο εκτεταμένος δορυφορικός στόλος του Κομμουνιστικού Κόμματος της Κίνας (ΚΚΚ) προκαλεί ανησυχία, καθώς έχει επεκταθεί ώστε να επιτυγχάνει ολοκληρωμένη επιτήρηση σε υψηλές, μεσαίες και χαμηλές τροχιές γύρω από τη Γη.

Όπως ανέφερε στην εφημερίδα The Epoch Times, η Κίνα διαθέτει σήμερα τον δεύτερο μεγαλύτερο στόλο αναγνωριστικών δορυφόρων παγκοσμίως μετά τις ΗΠΑ, αξιοποιώντας τεχνολογίες οπτικές, υπέρυθρες και ραντάρ συνθετικού ανοίγματος για δυνατότητες παρατήρησης της επιφάνειας της Γης υπό οποιεσδήποτε καιρικές συνθήκες.

Ο Κάο εξήγησε ότι το πρόγραμμα Yaogan είναι καθοριστικής σημασίας για την προσπάθεια του Λαϊκού Απελευθερωτικού Στρατού (ΛΑΣ) της Κίνας να μετασχηματίσει τον σύγχρονο πόλεμο μέσω διαστημικής αναγνώρισης και να ανταποκριθεί στην οδηγία του Κινέζου ηγέτη Σι Τζινπίνγκ για επικράτηση στον «πόλεμο της πληροφορίας».

Ο τελικός σκοπός αυτών των δορυφόρων είναι η εξυπηρέτηση στρατιωτικών συγκρούσεων, καθώς η κατοχή μεγάλου όγκου δεδομένων για την ανάπτυξη του αντιπάλου παρέχει κρίσιμες πληροφορίες για τον εντοπισμό στόχων υψηλής αξίας και την αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας των πληγμάτων.

Οι δορυφόροι μπορούν να ενισχύσουν την παρακολούθηση αντίπαλων δυνάμεων και σε περιόδους ειρήνης, ακόμη και χωρίς άμεση ανάγκη πολεμικής εμπλοκής, παρέχοντας έγκαιρη ενημέρωση για μετακινήσεις προσωπικού και εξοπλισμού, καθώς και για την ανάπτυξη νέων μέσων, επιτυγχάνοντας πλήρη επίγνωση της κατάστασης.

Το Πεκίνο χρησιμοποιεί το δίκτυο αυτό για την παροχή πληροφοριών σε συμμάχους του, με τη Μόσχα να βασίζεται σε εικόνες Yaogan για τον πόλεμο στην Ουκρανία και το Ιράν να αξιοποιεί τη διαστημική αναγνώριση της Κίνας για τον εντοπισμό στρατιωτικών στόχων σε κράτη του Κόλπου.

Το ΚΚΚ έχει καταστεί βασικός πάροχος πληροφοριακών πόρων για το αντιδυτικό μπλοκ που είναι γνωστό ως «CRINK» — δηλαδή Κίνα, Ρωσία, Ιράν και Βόρεια Κορέα — το οποίο ο Μάικ Τέρνερ (R-Ohio) είχε χαρακτηρίσει το 2024 ως την πιο άμεση απειλή για την Ουάσιγκτον.

Εστίαση στην Ταϊβάν

Σύμφωνα με το δημοσίευμα της εφημερίδας The Yomiuri Shimbun, οι ογδόντα ενεργοί δορυφόροι λειτουργούν κυρίως μεταξύ 35° βορείου και νοτίου γεωγραφικού πλάτους, καλύπτοντας και περιοχές πάνω από την Ταϊβάν.

Το Τόκυο παρακολουθεί στενά το δίκτυο αυτό, καθώς ανησυχεί ότι το Πεκίνο θα το αξιοποιήσει για την παρακολούθηση της δραστηριότητας της Ιαπωνίας και των ΗΠΑ σε περίπτωση κρίσης γύρω από την Ταϊβάν, την οποία το ΚΚΚ προτίθεται να προσαρτήσει ακόμη και με τη χρήση βίας.

Ο Κάο εξήγησε ότι, δεδομένου πως τα Στενά της Ταϊβάν αποτελούν βασική στρατηγική προτεραιότητα για το ΚΚΚ, ο ΛΑΣ βασίζεται αναπόφευκτα σε αυτό το δορυφορικό δίκτυο για την εντατική παρακολούθηση της πρώτης νησιωτικής αλυσίδας, η οποία λειτουργεί ως στρατηγικό ανάχωμα και περιλαμβάνει την Ιαπωνία και την Ταϊβάν, περιορίζοντας την ελεύθερη προβολή ισχύος των κινεζικών ναυτικών και αεροπορικών δυνάμεων στον Ειρηνικό.

Το ζήτημα δεν σχετίζεται με το πότε το ΚΚΚ θα αποφασίσει να επιτεθεί στην Ταϊβάν, καθώς η χρήση βίας αποτελεί πολιτική απόφαση. Η εξασφάλιση έγκαιρης πληροφόρησης μέσω τηλεπισκόπησης αποτελεί κρίσιμη προϋπόθεση για την επιτυχία οποιασδήποτε στρατιωτικής επιχείρησης.

Στις 18 Μαρτίου, η Κοινότητα Πληροφοριών των ΗΠΑ δημοσίευσε έκθεση σύμφωνα με την οποία το Πεκίνο δεν σχεδιάζει επί του παρόντος εισβολή στην Ταϊβάν το 2027 και επιδιώκει να αποκτήσει τον έλεγχο του νησιού χωρίς στρατιωτική βία. Η εκτίμηση αυτή διαφοροποιείται από την ετήσια έκθεση του Πενταγώνου για το 2025, σύμφωνα με την οποία η Κίνα επιδιώκει να διαθέτει έως το 2027 τη δυνατότητα διεξαγωγής νικηφόρου πολέμου στην Ταϊβάν.

Με στόχο τις αμερικανικές βάσεις

Πέρα από την εστίαση στην Ταϊβάν, το δίκτυο Yaogan επιτρέπει στο Πεκίνο να επεκτείνει το αποτύπωμα επιτήρησής του σε ολόκληρη την περιοχή του Ινδο-Ειρηνικού, σύμφωνα με τον Κλέιτον Σουόπ (Clayton Swope), αναπληρωτή διευθυντή του Προγράμματος Αεροδιαστημικής Ασφάλειας και ανώτερο συνεργάτη στο Τμήμα Άμυνας και Ασφάλειας του Κέντρου Στρατηγικών και Διεθνών Σπουδών.

Όπως ανέφερε στην Epoch Times, η Κίνα διαθέτει έναν διαρκώς αυξανόμενο στόλο αναγνωριστικών δορυφόρων σε τροχιά και συνεχίζει να εκτοξεύει νέους με ταχείς ρυθμούς, γεγονός που τους καθιστά κρίσιμους για τις συνδυασμένες επιχειρήσεις του ΛΑΣ και απειλή για τις δυνάμεις που θα βρεθούν στην αντίπαλη πλευρά σε μια ενδεχόμενη σύγκρουση.

Ο Κάο υπογράμμισε ότι οι αυξημένες δυνατότητες επιτήρησης του καθεστώτος αποτελούν σημαντική πρόκληση, καθώς εκθέτουν σχεδόν όλες τις χερσαίες αναπτύξεις των ΗΠΑ και των συμμάχων τους στον Ινδο-Ειρηνικό σε συνεχή παρακολούθηση.

Σε περίπτωση που το Πεκίνο αποφασίσει να εξαπολύσει ευρύτερη επίθεση στην περιοχή, θα πρέπει αναπόφευκτα να πλήξει πρώτα τις αμερικανικές βάσεις, γεγονός που καθιστά τον καθορισμό προτεραιοτήτων και την κατηγοριοποίηση των στόχων καθοριστικό παράγοντα για την έκβαση της σύγκρουσης. Η αναγνώριση των στόχων που πρέπει να καταστραφούν στο πρώτο κύμα επιθέσεων ή σε επόμενες επιχειρήσεις, καθώς και ο προσδιορισμός του είδους των πυρομαχικών που απαιτούνται, προϋποθέτουν εκτενή προγενέστερη συλλογή πληροφοριών.

Παγκόσμια στρατιωτική απειλή

Ο Κάο εκτίμησε ότι η πρόοδος της Κίνας στη διαστημική τεχνολογία θα μπορούσε να ωφελήσει τη διεθνή κοινότητα εάν η χώρα ήταν σύμμαχος της Δύσης, όμως η διαφορετική της πορεία συνιστά σοβαρή απειλή όχι μόνο για τον Ινδο-Ειρηνικό αλλά και για τον υπόλοιπο κόσμο.

Το ΚΚΚ επιδεικνύει εχθρότητα προς τις φιλελεύθερες δημοκρατικές αξίες και αξιοποιεί δυτικά κεφάλαια και τεχνολογία για να ενισχύσει τη θέση του, χρησιμοποιώντας την ταχεία ανάπτυξη των διαστημικών του δυνατοτήτων ως εργαλείο για την επίτευξη του απώτερου στόχου της αποδυνάμωσης των δημοκρατικών συστημάτων.

Καθώς το Πεκίνο ευθυγραμμίζεται ολοένα και περισσότερο με αυταρχικά καθεστώτα διεθνώς, το δορυφορικό δίκτυο θα λειτουργεί ως εργαλείο αποσταθεροποίησης αντί ανάπτυξης.

Με το σύστημα αυτό, ακραίες οργανώσεις και κράτη θα μπορούν να οργανώνουν και να πραγματοποιούν τρομοκρατικές επιθέσεις, προκαλώντας μεγαλύτερες συγκρούσεις και υπονομεύοντας σοβαρά την παγκόσμια ασφάλεια.

Του Jarvis Lim

Ιράν: Κλιμακώνονται οι επιθέσεις με πυραύλους — Χτύπημα κοντά σε διυλιστήρια στη Χάιφα

Οι επιθέσεις του Ιράν κατά του Ισραήλ εντάθηκαν αισθητά το τελευταίο 24ωρο, με νέα πυραυλική επίθεση να σημειώνεται το απόγευμα της Πέμπτης στη Χάιφα. Η επίθεση προκάλεσε ανησυχία, ωστόσο, σύμφωνα με τις πρώτες εκτιμήσεις, δεν υπήρξαν σοβαρές ζημιές σε κρίσιμες ενεργειακές υποδομές.

Κατά την αναχαίτιση των πυραύλων από την ισραηλινή αεράμυνα, θραύσματα έπεσαν κοντά στις εγκαταστάσεις των διυλιστηρίων, προκαλώντας πυκνούς καπνούς που έγιναν ορατοί στην περιοχή. Οι ισραηλινές αρχές διευκρίνισαν ότι οι ζημιές περιορίζονται σε αυτά τα θραύσματα και όχι σε άμεσο πλήγμα στις υποδομές.

Λίγο πριν από την επίθεση είχαν ηχήσει σειρήνες συναγερμού σε εκτεταμένες περιοχές, από τον βορρά έως και το κεντρικό Ισραήλ, ενεργοποιώντας τα συστήματα αεράμυνας. Ο υπουργός Ενέργειας Έλι Κοέν επιβεβαίωσε ότι δεν έχουν καταγραφεί σημαντικές καταστροφές.

Η κλιμάκωση αποδίδεται σε αντίποινα της Τεχεράνης μετά από πρόσφατα γεγονότα που σχετίζονται με ενεργειακές εγκαταστάσεις στο Ιράν, ενώ ισραηλινές πηγές κάνουν λόγο για στενό συντονισμό με τις Ηνωμένες Πολιτείες, στο πλαίσιο ευρύτερης στρατηγικής αποτροπής.

Παράλληλα, αυξάνεται ο αριθμός των θυμάτων, με τουλάχιστον έξι νεκρούς στο Ισραήλ μέσα σε ένα 24ωρο. Οι ισραηλινές αρχές επισημαίνουν ότι οι επιθέσεις με πυραύλους διασποράς πλήττουν κυρίως κατοικημένες περιοχές, εντείνοντας την ανησυχία για περαιτέρω απώλειες αμάχων.

Αμπάς Αραγτσί: Προειδοποίηση για αντίποινα χωρίς περιορισμούς σε νέα πλήγματα

Ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν προειδοποίησε την Πέμπτη ότι η χώρα θα απαντήσει χωρίς καμία αυτοσυγκράτηση σε περίπτωση νέας επίθεσης κατά πετρελαϊκών ή ενεργειακών της υποδομών. Η δήλωση έγινε μετά τα ισραηλινά πλήγματα σε κοιτάσματα φυσικού αερίου νωρίτερα μέσα στην εβδομάδα, αλλά και στον απόηχο νέας προειδοποίησης του προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ.

Σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα X, ο Αμπάς Αραγτσί ανέφερε ότι η ιρανική απάντηση στην επίθεση κατά των υποδομών της χώρας αξιοποίησε «μόνο ένα κλάσμα» της στρατιωτικής της ισχύος, διευκρινίζοντας ότι η αυτοσυγκράτηση οφειλόταν αποκλειστικά στον σεβασμό αιτημάτων για αποκλιμάκωση.

Προειδοποίησε ακόμη ότι δεν θα υπάρξει «καμία απολύτως αυτοσυγκράτηση» εάν οι υποδομές του Ιράν δεχθούν νέο πλήγμα, προσθέτοντας ότι οποιαδήποτε προσπάθεια τερματισμού της σύγκρουσης θα πρέπει να λάβει υπόψη τις ζημιές που έχουν προκληθεί σε πολιτικές εγκαταστάσεις.

Οι δηλώσεις αυτές έγιναν μετά την τοποθέτηση του Ντόναλντ Τραμπ, το βράδυ της Τετάρτης, ότι το Ισραήλ δεν πρόκειται να προχωρήσει σε νέες επιθέσεις στο κοίτασμα φυσικού αερίου Σάουθ Παρς. Ωστόσο, ο Αμερικανός πρόεδρος προειδοποίησε ότι σε περίπτωση νέας ιρανικής επίθεσης κατά του Κατάρ, οι Ηνωμένες Πολιτείες θα απαντήσουν στρατιωτικά, φτάνοντας ακόμη και στην «εκτεταμένη καταστροφή» του συνόλου του κοιτάσματος.

Την Πέμπτη, το Ιράν εξαπέλυσε επιθέσεις εναντίον διυλιστηρίου της Σαουδικής Αραβίας στην Ερυθρά Θάλασσα, ενώ προκάλεσε πυρκαγιές σε εγκαταστάσεις υγροποιημένου φυσικού αερίου στο Κατάρ και σε δύο διυλιστήρια πετρελαίου στο Κουβέιτ.

Ο Ντόναλντ Τραμπ υποστήριξε επίσης, μέσω ανάρτησης, ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν είχαν καμία γνώση της ισραηλινής επίθεσης στο κοίτασμα Παρς, τονίζοντας ότι το Κατάρ «δεν είχε καμία απολύτως εμπλοκή» στις επιθέσεις κατά των ιρανικών ενεργειακών εγκαταστάσεων. Όπως σημείωσε, το Ιράν δεν γνώριζε τα παραπάνω και προχώρησε σε επίθεση κατά του Κατάρ «αδικαιολόγητα και άδικα».

Ο Αμερικανός πρόεδρος πρόσθεσε ότι δεν επιθυμεί να εγκρίνει ένα τέτοιο επίπεδο βίας και καταστροφής, λόγω των μακροπρόθεσμων συνεπειών για το μέλλον του Ιράν, ξεκαθαρίζοντας ωστόσο ότι δεν θα διστάσει να το πράξει εάν οι εγκαταστάσεις φυσικού αερίου του Κατάρ δεχθούν εκ νέου επίθεση από την Τεχεράνη.

Απαντώντας σε σχετική ερώτηση την Πέμπτη, ο Ντόναλντ Τραμπ ανέφερε ότι είχε επικοινωνήσει με τον πρωθυπουργό του Ισραήλ, Μπενιαμίν Νετανιάχου, και του είχε ζητήσει να μην προχωρήσει σε τέτοιες ενέργειες. Η δήλωση έγινε στον Λευκό Οίκο, παρουσία της πρωθυπουργού της Ιαπωνίας Σανάε Τακαΐτσι.

Εξέφρασε την εκτίμηση ότι παρόμοιες ενέργειες δεν θα επαναληφθούν, σημειώνοντας ότι οι δύο χώρες είναι ανεξάρτητες, διατηρούν πολύ καλές σχέσεις και βρίσκονται σε συντονισμό. Παραδέχθηκε, ωστόσο, ότι κατά διαστήματα το Ισραήλ προχωρά σε ενέργειες που δεν εγκρίνονται από τις ΗΠΑ, κάτι που δεν θα συνεχιστεί.

Το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC), μέσω του κρατικού πρακτορείου Tasnim News, ανακοίνωσε ότι εξαπέλυσε επιθέσεις αντιποίνων κατά εγκαταστάσεων που, σύμφωνα με τους ισχυρισμούς του, συνδέονται με τις Ηνωμένες Πολιτείες, ως απάντηση στα πλήγματα που δέχθηκαν ιρανικές υποδομές.

Στην ανακοίνωση επισημαίνεται ότι, μετά τις επιθέσεις κατά ενεργειακών υποδομών, η κατάσταση έχει εισέλθει σε νέα φάση πολέμου και ότι η ανάγκη προστασίας των ιρανικών εγκαταστάσεων οδήγησε το IRGC να στοχοποιήσει ενεργειακές υποδομές που συνδέονται με τις Ηνωμένες Πολιτείες και αμερικανικά συμφέροντα.

Την προηγούμενη εβδομάδα, ο αμερικανικός στρατός έπληξε το νησί Χαργκ, βασικό κόμβο για τις εξαγωγές ιρανικού πετρελαίου. Ο Ντόναλντ Τραμπ και άλλοι αξιωματούχοι δήλωσαν ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες «εξουδετέρωσαν πλήρως κάθε στρατιωτικό στόχο» στο νησί, προειδοποιώντας ότι επόμενος στόχος θα μπορούσαν να είναι οι ενεργειακές υποδομές, εφόσον το Ιράν συνεχίσει να παρεμποδίζει τη διέλευση πετρελαιοφόρων από τα Στενά του Ορμούζ.

Στις αγορές, η τιμή του αργού πετρελαίου West Texas Intermediate (WTI) διαμορφώθηκε στα 99 δολάρια ανά βαρέλι, ενώ το Brent έφτασε τα 111 δολάρια την Πέμπτη. Σύμφωνα με στοιχεία της American Automotive Association (Αμερικανική Ένωση Αυτοκινήτου), η μέση τιμή της απλής βενζίνης αυξήθηκε κατά 4 σεντς, στα 3,84 δολάρια ανά γαλόνι, από 2,91 δολάρια έναν μήνα νωρίτερα.

Με πληροφορίες από το Associated Press

Ιράν: Πλήγμα σε αμερικανικό F-35 – Αναγκαστική προσγείωση στη Μέση Ανατολή

Ένα αμερικανικό μαχητικό αεροσκάφος F-35 προχώρησε σε αναγκαστική προσγείωση σε βάση των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή, μετά από περιστατικό που αποδίδεται σε ιρανική επίθεση. Tο αεροσκάφος δέχθηκε πυρά κατά τη διάρκεια αποστολής του.

Οι Φρουροί της Επανάστασης του Ιράν υποστήριξαν ότι κατάφεραν να πλήξουν και να προκαλέσουν ζημιές στο αμερικανικό μαχητικό, σε μια εξέλιξη που, εφόσον επιβεβαιωθεί, αποτελεί την πρώτη φορά που ιρανικές δυνάμεις χτυπούν αμερικανικό F-35 στο πλαίσιο της σύγκρουσης που ξεκίνησε στα τέλη Φεβρουαρίου.

Από την πλευρά των ΗΠΑ, ο εκπρόσωπος του Κεντρικού Στρατηγείου, πλοίαρχος Τιμ Χώκινς, ανέφερε ότι το αεροσκάφος προσγειώθηκε με ασφάλεια και ότι ο πιλότος βρίσκεται σε σταθερή κατάσταση, ενώ διευκρίνισε πως το περιστατικό διερευνάται. Όπως σημείωσε, το F-35 εκτελούσε στρατιωτική αποστολή πάνω από το Ιράν όταν σημειώθηκε το συμβάν.

Τα μαχητικά F-35, τα οποία χρησιμοποιούνται τόσο από τις ΗΠΑ όσο και από το Ισραήλ στην περιοχή, ανήκουν στην πέμπτη γενιά stealth αεροσκαφών και το κόστος τους ξεπερνά τα 100 εκατομμύρια δολάρια ανά μονάδα.

Το Ιράν εξετάζει επιβολή τελών διέλευσης στα πλοία που χρησιμοποιούν τα Στενά του Ορμούζ

Το Ιράν εξετάζει το ενδεχόμενο να επιβάλει τέλη διέλευσης στα πλοία που περνούν από τα Στενά του Ορμούζ, δήλωσε στις 19 Μαρτίου Ιρανή βουλευτής, την ώρα που αξιωματούχοι στην Τεχεράνη εντείνουν τη ρητορική τους γύρω από τη στρατηγικής σημασίας θαλάσσια οδό.

Η Σομαγιέ Ραφιέι ανέφερε ότι οι βουλευτές εργάζονται πάνω σε σχέδιο το οποίο θα απαιτεί από τα κράτη να καταβάλλουν αντίτιμο για τη διέλευση από τα Στενά του Ορμούζ. Σύμφωνα με το κρατικά προσκείμενο πρακτορείο Iranian Students’ News Agency (ISNA), η κα Ραφιέι δήλωσε ότι το κοινοβούλιο προωθεί σχέδιο βάσει του οποίου, εφ’ όσον τα Στενά του Ορμούζ χρησιμοποιούνται ως ασφαλής οδός για τη διέλευση πλοίων, τη μεταφορά ενέργειας και τη διασφάλιση της επισιτιστικής ασφάλειας, τα κράτη θα υποχρεούνται να καταβάλλουν διόδια και φόρους προς την Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν.

Άλλοι Ιρανοί αξιωματούχοι εντάσσουν την πρόταση αυτή σε μια ευρύτερη μεταπολεμική στρατηγική αναδιαμόρφωσης του ελέγχου της θαλάσσιας οδού.

Ο Μοχαμάντ Μοχμπέρ, μέλος του Συμβουλίου Διάγνωσης Συμφέροντος του Καθεστώτος και οικονομικός σύμβουλος του Ηγέτη της Ισλαμικής Επανάστασης, δήλωσε στις 19 Μαρτίου ότι το Ιράν σκοπεύει να σχεδιάσει ένα νέο πλαίσιο για τη διαχείριση της θαλάσσιας οδού. Σύμφωνα με το κρατικά προσκείμενο Mehr News Agency, ανέφερε ότι το νέο αυτό πλαίσιο θα πρέπει να αντιμετωπίσει αυτό που χαρακτήρισε ως κυριαρχία ξένων δυνάμεων, σημειώνοντας ότι μετά τον πόλεμο το Ιράν θα εισαγάγει ένα νέο καθεστώς για τα Στενά, το οποίο θα μπορούσε να ενισχύσει τη θέση του στην περιοχή.

Τόνισε επίσης ότι η χώρα θα επιβάλει κυρώσεις στις «αλαζονικές δυνάμεις που επιδιώκουν κυριαρχία», χρησιμοποιώντας τα Στενά του Ορμούζ, προκειμένου να μην επιτρέψει τη διέλευση των πλοίων τους, ενώ σημείωσε ότι η αναδιαμόρφωση της διακυβέρνησης της θαλάσσιας οδού θα πρέπει να αποτελέσει ένα από τα αποτελέσματα της σύγκρουσης.

Παρόμοια άποψη εξέφρασε και ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Αμπάς Αραγτσί, σε συνέντευξή του στην εκπομπή «Talk to Al Jazeera», που δημοσιοποιήθηκε στις 18 Μαρτίου. Ο Αραγτσί εκτίμησε ότι μετά τον πόλεμο θα πρέπει να σχεδιαστεί ένας νέος μηχανισμός για τα Στενά του Ορμούζ, ώστε τα πλοία να μπορούν να διέρχονται με ασφάλεια υπό σαφείς κανονισμούς που λαμβάνουν υπ’ όψιν τα συμφέροντα του Ιράν και της περιοχής, προσθέτοντας ότι η Τεχεράνη δεν επιθυμεί να δει ξανά πόλεμο στην περιοχή ούτε εκ νέου κλείσιμο των Στενών.

Διεθνής καταδίκη

Οι δηλώσεις των Ιρανών βουλευτών ακολούθησαν επίθεση της Τεχεράνης σε ενεργειακές υποδομές στην περιοχή του Κόλπου στις 18 Μαρτίου. Η QatarEnergy ανακοίνωσε ότι επιθέσεις στο βιομηχανικό συγκρότημα Ρας Λαφάν προκάλεσαν εκτεταμένες ζημιές, ενώ τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα διέκοψαν τις δραστηριότητες φυσικού αερίου αφού αναχαίτισαν πυραύλους που στόχευαν βασικές εγκαταστάσεις. Η Σαουδική Αραβία ανέφερε επίσης ότι κατέρριψε ιρανικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη που κατευθύνονταν προς τις ενεργειακές της υποδομές.

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ προειδοποίησε στις 18 Μαρτίου ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα καταστρέψουν σε μεγάλη κλίμακα το κοίτασμα φυσικού αερίου South Pars του Ιράν εάν η Τεχεράνη επιτεθεί ξανά στο Κατάρ.

Οι ιρανικές επιθέσεις σημειώθηκαν μετά από πλήγμα του Ισραήλ στο ίδιο κοίτασμα νωρίτερα την ίδια ημέρα, δήλωσε ο Τραμπ, χαρακτηρίζοντας την επίθεση ως έντονη αντίδραση, που έγινε χωρίς εμπλοκή των ΗΠΑ.

Υπουργοί Εξωτερικών αραβικών και ισλαμικών χωρών καταδίκασαν στις 19 Μαρτίου τις ιρανικές επιθέσεις στα κράτη της περιοχής, καλώντας την Τεχεράνη να σταματήσει τις επιθέσεις με πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη που στοχεύουν περιοχές αμάχων και ενεργειακές υποδομές.

Σε κοινή ανακοίνωση, οι υπουργοί χωρών όπως η Σαουδική Αραβία, η Αίγυπτος, η Τουρκία, το Πακιστάν και το Κατάρ ανέφεραν ότι οι επιθέσεις σε κράτη του Συμβουλίου Συνεργασίας του Κόλπου, καθώς και στην Ιορδανία, το Αζερμπαϊτζάν και την Τουρκία, δεν μπορούν να δικαιολογηθούν «υπό οποιοδήποτε πρόσχημα».

Κάλεσαν επίσης το Ιράν να σεβαστεί το Διεθνές Δίκαιο και την κυριαρχία των κρατών, να εφαρμόσει το ψήφισμα 2817 του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ που απαιτεί άμεση παύση των εχθροπραξιών και να απέχει από απειλές κατά της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ ή στο Μπαμπ Αλ Μαντάμπ.

Η ανακοίνωση περιείχε προειδοποίηση ότι οι μελλοντικές σχέσεις με το Ιράν θα εξαρτηθούν από τη μη παρέμβαση στις εσωτερικές υποθέσεις άλλων κρατών, επιβεβαίωνε τη στήριξη στη σταθερότητα του Λιβάνου και καταδίκαζε τις ενέργειες του Ισραήλ εκεί.

Ηγέτες του Ηνωμένου Βασιλείου, της Γαλλίας, της Γερμανίας, της Ιταλίας και της Ολλανδίας εξέδωσαν επίσης κοινή ανακοίνωση στις 19 Μαρτίου, καταδικάζοντας τις ιρανικές επιθέσεις.

Οι ηγέτες ανέφεραν ότι το Ιράν έχει ουσιαστικά κλείσει τα Στενά του Ορμούζ τοποθετώντας νάρκες και εκτοξεύοντας πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη, και κάλεσαν σε άμεση παύση των ενεργειών που εμποδίζουν τη ναυσιπλοΐα, σύμφωνα με το ψήφισμα 2817 του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ. Προειδοποίησαν ότι οι διαταραχές στη ναυσιπλοΐα και στις ενεργειακές προμήθειες θα έχουν παγκόσμιες συνέπειες, ιδίως για τις πιο ευάλωτες χώρες, και δήλωσαν έτοιμοι να στηρίξουν προσπάθειες για τη διασφάλιση της απρόσκοπτης διέλευσης μέσω των Στενών.

Σημείο στρατηγικής σημασίας

Μέσω των Στενών του Ορμούζ, που βρίσκονται μεταξύ Ιράν και Ομάν, διακινείται περίπου το 20% της παγκόσμιας προμήθειας πετρελαίου καθημερινά, γεγονός που τα καθιστά ένα από τις σημαντικότερες θαλάσσιες διόδους στον κόσμο.

Η ναυσιπλοΐα έχει διαταραχθεί από τότε που ξεκίνησαν στα τέλη Φεβρουαρίου στρατιωτικές επιχειρήσεις των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ισραήλ κατά του Ιράν, ακολουθούμενες από ιρανικές επιθέσεις με πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη κατά του Ισραήλ και αμερικανικών στόχων σε όλο τον Κόλπο.

Η Ουάσιγκτον υποστηρίζει ότι οι στόχοι της παραμένουν η καταστροφή των εκτοξευτών πυραύλων του Ιράν, καθώς και της αμυντικής βιομηχανικής του βάσης και του ναυτικού του. Επίσης, να αποκλειστεί το ενδεχόμενο να αναπτύξει πυρηνικά όπλα η Τεχεράνη.

Ο υπουργός Πολέμου των ΗΠΑ Πητ Χέγκσεθ δήλωσε σε ενημέρωση Τύπου στις 19 Μαρτίου ότι οι στόχοι αυτοί δεν είναι στόχοι των μέσων ενημέρωσης ούτε του Ιράν ούτε νέοι στόχοι, αλλά παραμένουν αμετάβλητοι, ευθυγραμμισμένοι και σε εξέλιξη σύμφωνα με τον σχεδιασμό.

Από την έναρξη της σύγκρουσης, η κίνηση μέσω του Ορμούζ έχει μειωθεί σημαντικά και τα περιστατικά ασφάλειας έχουν αυξηθεί.

Η υπηρεσία United Kingdom Maritime Trade Operations ανακοίνωσε στις 17 Μαρτίου ότι έχει λάβει 22 αναφορές περιστατικών που επηρέασαν πλοία στην περιοχή του Κόλπου από τις 28 Φεβρουαρίου, συμπεριλαμβανομένων 16 επιθέσεων και έξι περιπτώσεων ύποπτης δραστηριότητας.

Μεταξύ 1ης και 15ης Μαρτίου, τουλάχιστον 89 πλοία διέσχισαν το πέρασμα, σύμφωνα με την Lloyd’s List Intelligence. Σε αυτά περιλαμβάνονται 16 πετρελαιοφόρα, έναντι των 100-135 πλοίων που περνούσαν ημερησίως πριν από τον πόλεμο. Περισσότερο από το ένα πέμπτο αυτών των πλοίων συνδεόταν με το Ιράν, ενώ τα υπόλοιπα συνδέονταν με την Κίνα και την Ελλάδα.

Της Evgenia Filimianova

Με πληροφορίες από Associated Press και Reuters

Ευρώπη: Εκτόξευση τιμών αερίου κατά 40% μετά τις επιθέσεις στο South Pars

Άλμα έως και 40% κατέγραψαν στις 19 Μαρτίου οι τιμές του φυσικού αερίου στην Ευρώπη, πριν περιορίσουν ένα μέρος των κερδών τους, μετά τις εκρήξεις στο γιγαντιαίο κοίτασμα φυσικού αερίου South Pars στο Ιράν.

Τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης ολλανδικού TTF, που αποτελούν σημείο αναφοράς για την ευρωπαϊκή αγορά, υποχώρησαν αργότερα από τα υψηλά τους επίπεδα σε περίπου 20% κατά τη διάρκεια της ημέρας, αφού ενδιάμεσα είχαν σημειώσει άνοδο που άγγιξε το 40%.

Οι εκρήξεις αναφέρθηκαν στις 18 Μαρτίου στο κοίτασμα South Pars, το οποίο μοιράζονται Ιράν και Κατάρ. Ο ειδησεογραφικός σταθμός Iran International, με έδρα το Λονδίνο και χωρίς διασύνδεση με το ιρανικό κράτος, ανάρτησε βίντεο στο X από τη στιγμή της επίθεσης.

Μετά το περιστατικό, το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης του Ιράν προειδοποίησε ότι «όλοι πρέπει να μείνουν μακριά από πετρελαϊκές εγκαταστάσεις στη Σαουδική Αραβία, στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και στο Κατάρ», σε δήλωση στο πρακτορείο Tasnim, που συνδέεται με το σώμα.

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, σε ανάρτησή του στο Truth Social στις 18 Μαρτίου, υποστήριξε ότι «το Ισραήλ χτύπησε το South Pars. Το Ισραήλ, από οργή για όσα συμβαίνουν στη Μέση Ανατολή, εξαπέλυσε σφοδρή επίθεση στην κομβικής σημασίας εγκατάσταση South Pars στο Ιράν». Πρόσθεσε δε ότι «χτυπήθηκε μια σχετικά μικρή περιοχή».

Ο Τραμπ τόνισε επίσης ότι «οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν γνώριζαν τίποτα για τη συγκεκριμένη επίθεση και ότι ούτε το Κατάρ είχε ανάμειξη ή γνώση τού τι επρόκειτο να συμβεί». Παρ’ όλα αυτά, όπως υπογράμμισε, «το Ιράν δεν ήταν ενήμερο αυτών των δεδομένων σχετικά με την επίθεση στο South Pars και αδίκως επιτέθηκε σε τμήμα των εγκαταστάσεων LNG του Κατάρ».

Η Qatar Energy, σε ανάρτησή της στο X στις 18 Μαρτίου, επιβεβαίωσε ότι ιρανικοί πύραυλοι έπληξαν τη βιομηχανική ζώνη Ρας Λαφάν, προκαλώντας σοβαρές ζημιές και εκτεταμένες πυρκαγιές στις εγκαταστάσεις.

Με νέα ανακοίνωση τις πρώτες πρωινές ώρες της 19ης Μαρτίου, ο κρατικός κολοσσός ενέργειας επιβεβαίωσε περαιτέρω πυραυλικές επιθέσεις, που έλαβαν χώρα τα ξημερώματα της Πέμπτης και στόχευσαν αρκετές μονάδες υγροποιημένου φυσικού αερίου, προκαλώντας εκτεταμένες καταστροφές και σημαντικές πυρκαγιές, συμπεριλαμβανομένου του εργοστασίου Pearl Gas to Liquids.

Εκρήξεις καταγράφηκαν κοντά σε εγκαταστάσεις της Saudi Aramco στο Ριάντ την Τετάρτη, καθώς, σύμφωνα με το Reuters, το Ιράν εξαπέλυσε βαλλιστικούς πυραύλους στη Σαουδική Αραβία. Η αναταραχή προκύπτει τη στιγμή που η Ευρώπη διακόπτει τις εισαγωγές ρωσικού φυσικού αερίου.

Ο Ευρωπαίος επίτροπος Ενέργειας και Στέγασης, Νταν Γιόργκενσεν, ανέφερε σε ανάρτησή του στο X, στις 19 Μαρτίου, ότι «από σήμερα, η ΕΕ κλείνει οριστικά τη στρόφιγγα για το ρωσικό φυσικό αέριο. Εισαγωγές, είτε μέσω βραχυπρόθεσμων είτε μέσω μακροπρόθεσμων συμβολαίων LNG και αγωγών, που συνάφθηκαν ή τροποποιήθηκαν μετά τις 17 Ιουνίου 2025, πλέον απαγορεύονται».

Σε έκθεσή της στις 19 Μαρτίου, η S&P Global επεσήμανε ότι η ευρωπαϊκή αγορά φυσικού αερίου εισέρχεται στη θερινή περίοδο αντιμέτωπη με «ιστορικά χαμηλά αποθέματα και σοβαρές διαταραχές στον εφοδιασμό».

Σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα στοιχεία του Gas Infrastructure Europe, τα αποθέματα φυσικού αερίου στην Ευρώπη ήταν στο 28,93% της χωρητικότητάς τους στις 16 Μαρτίου. Στη Γερμανία, το ποσοστό ήταν ακόμη χαμηλότερο, στο 21,93%.

Η Βρετανία διαθέτει σημαντικά μικρότερη χωρητικότητα αποθήκευσης φυσικού αερίου σε σύγκριση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες, σύμφωνα με έκθεση του Energy UK. Ακόμη και με τις αποθήκες γεμάτες, το απόθεμα επαρκεί μόλις για 19 ημέρες, έναντι σχεδόν 120 ημερών σε Γερμανία και Γαλλία.

Σύμφωνα με τα στοιχεία Global Energy Sarah της S&P, το Κατάρ, ο δεύτερος μεγαλύτερος εξαγωγέας LNG παγκοσμίως μετά τις ΗΠΑ, προμήθευσε το 2025 συνολικά 82,44 εκατ. τόνους LNG, εκ των οποίων το 8,9% κατευθύνθηκε σε ευρωπαϊκούς τερματικούς σταθμούς.

Επίσης, το Κατάρ εξήγαγε το ένα τέταρτο των 67,7 εκατ. τόνων LNG που διατέθηκαν στις αγορές της Ασίας το ίδιο έτος, κατέχοντας τη δεύτερη θέση μετά την Αυστραλία. Αν και η Ευρώπη δεν αποτελεί τον κύριο προορισμό του καταριανού LNG, η απώλεια αυτή εκτιμάται ότι θα οδηγήσει σε ανακατεύθυνση φορτίων προς την Ασία, αυξάνοντας τον ανταγωνισμό για τις πλωτές παραδόσεις.

Τραμπ: Καμία αποστολή στρατευμάτων στη Μέση Ανατολή παρά τον πόλεμο με το Ιράν

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, υποδέχθηκε την Πέμπτη στον Λευκό Οίκο την πρωθυπουργό της Ιαπωνίας, Σανάε Τακαΐτσι, για διμερείς συνομιλίες με φόντο τον πόλεμο με το Ιράν, διαμηνύοντας πως δεν σκοπεύει να στείλει χερσαίες δυνάμεις στη Μέση Ανατολή.

«Όχι, δεν στέλνω στρατεύματα πουθενά. Ακόμα κι αν το έκανα, δεν θα σας το έλεγα, αλλά δεν στέλνω στρατεύματα», δήλωσε χαρακτηριστικά ο Τραμπ στους δημοσιογράφους, κατά τη διάρκεια της συνάντησης. Παρομοίασε δε τον πόλεμο με μια προσωρινή άσκηση, υποστηρίζοντας ότι η διεθνής κοινότητα θα ωφεληθεί από τις ενέργειές του. «Διεξάγουμε αυτή την επιχείρηση κι όταν την ολοκληρώσουμε, ο κόσμος θα είναι πολύ πιο ασφαλής», πρόσθεσε. «Υπερασπιζόμαστε τα στενά για λογαριασμό όλων των υπολοίπων».

Η πρωθυπουργός της Ιαπωνίας προειδοποίησε ότι η αβεβαιότητα γύρω από τον πόλεμο και τις παγκόσμιες εφοδιαστικές αλυσίδες ενέργειας επηρεάζει όλες τις χώρες. Καταδίκασε τις επιθέσεις του Ιράν κατά γειτονικών κρατών και στα Στενά του Ορμούζ, και εξέφρασε τη στήριξή της στις προσπάθειες του Ντόναλντ Τραμπ να εμποδίσει το ιρανικό καθεστώς να αποκτήσει πυρηνικά όπλα.

«Αυτή τη στιγμή, η κατάσταση στη Μέση Ανατολή, όπως και σε όλον τον κόσμο, διαμορφώνει ένα ιδιαίτερα σοβαρό περιβάλλον όσον αφορά την ασφάλεια», σημείωσε η Τακαΐτσι. «Επιπλέον, η παγκόσμια οικονομία αναμένεται να δεχθεί ισχυρό πλήγμα εξαιτίας των εξελίξεων. Παρά ταύτα, πιστεύω ακράδαντα ότι μόνο εσύ, Ντόναλντ, μπορείς να επιτύχεις ειρήνη σε όλο τον κόσμο. Και γι’ αυτό, είμαι έτοιμη να συνεργαστώ με εταίρους της διεθνούς κοινότητας για να πετύχουμε, όλοι μαζί, τον στόχο μας».

Στη ιαπωνική αποστολή συμμετείχαν, μεταξύ άλλων, ο υπουργός Οικονομίας, Εμπορίου και Βιομηχανίας Ρυοσέι Ακαζάουα, ο υπουργός Εξωτερικών Μοτέγκι Τοσιμίτσου, και ο αναπληρωτής γενικός γραμματέας της κυβέρνησης Μασανάο Οζάκι.

Οι συνομιλίες περιλαμβάνουν προτάσεις της πρωθυπουργού για εκτόνωση της αγοράς ενέργειας, καθώς και την πιθανή χρήση ιαπωνικών ναρκαλιευτικών πλοίων — ένα ζήτημα με ιδιαίτερες νομικές δυσκολίες, καθώς το ιαπωνικό σύνταγμα επιτρέπει τη χρήση τέτοιων μέσων μόνο μετά το πέρας των συγκρούσεων ή για τη συνδρομή συμμαχικών χωρών, εφ’ όσον η απειλή επεκτείνεται και στην ιαπωνική επικράτεια.

«Σήμερα, ανυπομονώ να συζητήσουμε πώς μπορούν να ενισχυθούν και να ευημερήσουν ακόμη περισσότερο οι χώρες μας, Ιαπωνία και Ηνωμένες Πολιτείες», δήλωσε η Τακαΐτσι, υπογραμμίζοντας την ανάγκη για έμφαση στην ασφάλεια της περιοχής Ινδο-Ειρηνικού.

Ο Τραμπ είχε συναντηθεί για πρώτη φορά με τη νέα πρωθυπουργό στο Τόκυο τον Οκτώβριο που πέρασε, ενώ είχε φιλοξενήσει τον προκάτοχό της, Ίσιμπα Σιγκέρου, στον Λευκό Οίκο τον Φεβρουάριο του 2025.

Ο Αμερικανός πρόεδρος ευχαρίστησε την Τακαΐτσι για την παρουσία της, σημειώνοντας ταυτόχρονα πως ορισμένες χώρες δεν ανταποκρίνονται όπως θα έπρεπε στις κοινές υποχρεώσεις για τη διασφάλιση της ειρήνης. «Δεν χρειαζόμαστε τίποτα, ούτε από την Ιαπωνία ούτε από αλλού, αλλά πιστεύω πως είναι σωστό να συμβάλουν όλοι», είπε ο Τραμπ, χαρακτηρίζοντας καθυστερημένη την προσφορά βοήθειας από το Ηνωμένο Βασίλειο.

Τον πρόεδρο συνόδευαν ο αντιπρόεδρος Τζ. Ντ. Βανς, ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο και ο υπουργός Πολέμου Πητ Χέγκσεθ. Ο Χέγκσεθ ενημέρωσε τους ηγέτες ότι οι αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις κυριαρχούν στο πεδίο των επιχειρήσεων, θέτοντας ως προτεραιότητα την καταστροφή των πυραυλικών δυνατοτήτων του Ιράν.

Ο πρόεδρος επεσήμανε ακόμη ότι απαιτείται αυξημένη χρηματοδότηση για την ενίσχυση της ετοιμότητας και των αποθεμάτων πυρομαχικών των ΗΠΑ. «Είμαστε σε πολύ καλή κατάσταση, αλλά θέλω να βρισκόμαστε στην καλύτερη δυνατή», ανέφερε. «Είναι μικρό το τίμημα για να είμαστε στην κορυφή».

Σχετικά με την αύξηση των τιμών του πετρελαίου μετά την έναρξη της επιχείρησης «Epic Fury» στις 28 Φεβρουαρίου, ο Τραμπ υποβάθμισε τη σημασία της, κάνοντας λόγο για παροδικό και περιορισμένο φαινόμενο. «Νόμιζα ότι θα ήταν χειρότερα. Δεν είναι άσχημα και σύντομα θα τελειώσει».

Ανέφερε επίσης πως υπάρχουν στρατηγικές και τακτικές διαφορές μεταξύ αμερικανικών και ισραηλινών αρχών, αποκαλύπτοντας ότι είχε προειδοποιήσει τον πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου να μην προχωρήσει σε επιθέσεις σε κοιτάσματα πετρελαίου και φυσικού αερίου.

Όταν Ιάπωνας δημοσιογράφος ρώτησε γιατί δεν ενημερώθηκαν οι σύμμαχοι πριν από το αμερικανικό πλήγμα στο Ιράν, ο Τραμπ γέλασε, θυμίζοντας την επίθεση της Ιαπωνίας στη Χαβάη κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.

«Ποιος ξέρει καλύτερα για τον αιφνιδιασμό από την Ιαπωνία;» απάντησε. «Γιατί δεν μας είχατε ενημερώσει κι εσείς για το Περλ Χάρμπορ;»