Συντάκτης: ΔΕΣΠΟΙΝΑ ΚΑΡΑΠΑΝΟΥ

Ισραήλ: Ένα μικρό κράτος με πολυτάραχη ιστορία

Παρασκευή, 29 Μαΐ, 2026Τρίτη, 26 Μαΐ, 2026 Από ΔΕΣΠΟΙΝΑ ΚΑΡΑΠΑΝΟΥ

Το 1947, ψήφισμα του ΟΗΕ επικύρωσε την ίδρυση του κράτους του Ισραήλ. Μέσα στα 79 χρόνια που έχουν περάσει από τότε, η πορεία του νεαρού αυτού κράτους της Μέσης Ανατολής έχει σημαδευτεί από ατέρμονες συγκρούσεις — όπως άλλωστε ολόκληρη η περιοχή.

Ορισμένοι βλέπουν τη μόνιμη εγκατάσταση των Εβραίων στην περιοχή ως αποικιοκρατία. Άλλοι ως εισβολή. Άλλοι ως αναγκαιότητα και άλλοι ως επιστροφή στην αρχαία τους πατρίδα, τη Γη του Ισραήλ. Το κίνημα του Σιωνισμού, κίνημα για τη δημιουργία του εβραϊκού εθνικού κράτους, έχει αντιμετωπίσει σκληρή κριτική, κυρίως από όσους συμπαρατάσσονται με τους Άραβες της Παλαιστίνης, που διεκδικούν τη γη.

Η σύγκρουση μεταξύ Αράβων και Εβραίων για τα παλαιστινιακά εδάφη είναι πολυεπίπεδη. Η πολιτική διάσταση διαπλέκεται με τη θρησκευτική και την κοινωνική, καθώς και με ιδεολογίες που ξεπερνούν τα στενά εδαφικά συμφέροντα. Τα τελευταία χρόνια, παρατηρείται σημαντική όξυνση της αντιπαλότητας και εξάπλωσή της στις δυτικές κοινωνίες, όπου εκφράζεται με εκτεταμένες κινητοποιήσεις για την «ελευθερία της Παλαιστίνης», βίαιες επιθέσεις κατά Εβραίων και εβραϊκών οργανώσεων και συγκρούσεις μεταξύ των δύο ομάδων. Η αντίδραση στην ισραηλινή πολιτική και στις ισραηλινές επιχειρήσεις στη Δυτική Όχθη μετουσιώνεται σε γενικευμένη εχθρότητα, τροφοδοτώντας αντισημιτικά αισθήματα τόσο στην Ευρώπη όσο και στις Ηνωμένες Πολιτείες. Οι μάχες που δίνονται στον ψηφιακό κόσμο και στον κόσμο της πληροφόρησης συναγωνίζονται σε σπουδαιότητα τις αληθινές μάχες.

Στον τομέα της επικοινωνίας, τα αφηγήματα των δύο μερών συγκρούονται, προσπαθώντας να κερδίσουν τις εντυπώσεις και την κοινή γνώμη. Οι Παλαιστίνιοι διεκδικούν τη γη τους· οι Εβραίοι το ίδιο. Ποιανού είναι η γη, τελικά, και ποιος έχει το δικαίωμα να τη διαθέσει; Ο κόσμος αναγνωρίζει στους Ισραηλινούς το δικαίωμα να τη διεκδικήσουν με έννομα ή στρατιωτικά μέσα; Αναγνωρίζει στους Παλαιστινίους το δικαίωμα να εκδιώξουν τους Ισραηλινούς και να οικειοποιηθούν τα εδάφη; Είναι εθνικοαπελευθερωτικός ο αγώνας τους ή τρομοκρατία που πλήττει τον αραβικό πληθυσμό εξίσου με τον εβραϊκό; Γιατί τα χτυπήματα της Χαμάς που σκοτώνουν αμάχους δεν κατακρίνονται από τα φιλοπαλαιστινιακά κινήματα όπως καταδικάζεται η δράση του ισραηλινού στρατού; Τι γέννησε τη σύγκρουση και τι την τρέφει; Υπάρχουν απαντήσεις σε αυτά τα ερωτήματα; Υπάρχει ελπίδα για ειρήνη στην περιοχή;

Ένας λαός με ιστορικό βάθος

Παρά τη μακρόχρονη διασπορά, που ανάγεται ήδη από τον 2 αιώνα μ.Χ., ο εβραϊκός λαός κατάφερε να διατηρήσει τη συνοχή του, τα ήθη και τα έθιμά του, καθώς και τη μνήμη της πατρίδας και το όραμα της επιστροφής σε αυτήν (αλίγια). Παρά την απώλεια του τόπου και της γλώσσας, η σταθερότητα της θρησκείας και της φυλής συντήρησε την ‘εβραϊκότητα’, η οποία συμπυκνώθηκε ξανά στην προγονική γη: τη Γη του Ισραήλ, όπως λένε οι ιουδαϊκές γραφές, αλλά και το Κοράνι.

Από την Παλαιά και την Καινή Διαθήκη, γνωρίζουμε ότι οι Εβραίοι — οι αρχαίοι Ισραηλίτες — κατοικούσαν τη γη της Χαναάν, της Ιουδαίας και της Σαμάρειας ήδη από τον 19ο αιώνα π.Χ. Ως λαός πρέπει να ήταν γνωστός στους Έλληνες της εποχής, οι οποίοι ωστόσο δεν κάνουν ειδική αναφορά στους Εβραίους παρά τον 3ο αι. π.Χ. Ξεχώριζαν από τα άλλα σημιτικά φύλα της περιοχής κυρίως λόγω της θρησκείας τους, που μιλούσε για την ύπαρξη ενός μόνο Θεού, σε αντίθεση με τα πολυθεϊστικά συστήματα που ήταν διαδεδομένα τότε. Οι ίδιοι οι Εβραίοι περιφρουρούσαν τη διαφορετικότητά τους από τους άλλους λαούς, θεωρώντας ότι είναι ο εκλεκτός λαός του Θεού, και αποφεύγοντας τόσο τις επιμειξίες όσο και τον προσηλυτισμό. Έτσι, η θρησκεία, η φυλετική καταγωγή και η κοινωνική διάρθρωση συγκρότησαν μία ενιαία εβραϊκή/ιουδαϊκή ταυτότητα.

Το πρώτο, ενιαίο εβραϊκό βασίλειο χρονολογείται το 1000 π.Χ., την εποχή του Σαούλ, του Δαυίδ και του Σολομώντα. Οι Ασσύριοι κατέκτησαν το βόρειο βασίλειο (Ισραήλ) τον 8ο αι. π.Χ. ενώ οι Βαβυλώνιοι το νότιο (Ιουδαία) τον 6ο αι., εκδιώκοντας αμφότεροι τους κατοίκους του. Οι Εβραίοι κατόρθωσαν να ανακτήσουν τα εδάφη τους μόλις τον 2ο αι. π.Χ., γινόμενοι ωστόσο προτεκτοράτο και αργότερα επαρχία της Ρωμαϊκής αυτοκρατορίας. Τον 1ο και τον 2ο αι. μ.Χ. πραγματοποίησαν δύο εξεγέρσεις (υπάρχει αναφορά και σε τρίτη), με αποτέλεσμα οι Ρωμαίοι να τους εκδιώξουν οριστικά από την Ιερουσαλήμ και να αλλάξουν την ονομασία της περιοχής από Ιουδαία σε Παλαιστίνη Συρίας (Palaestina). Η απαγόρευση στους Εβραίους να μπαίνουν στην Ιερουσαλήμ, όπως και η καταστροφή του Ναού, πυροδότησε τη μεγάλη εβραϊκή διασπορά.

Η ονομασία «Παλαιστίνη» εμφανίζεται για πρώτη φορά στις ιστορίες του Ηροδότου τον 5ο αιώνα π.Χ., για να περιγράψει την παράλια περιοχή του Λεβάντε όπου ζούσαν οι Φιλισταίοι ή Πελέστ στα εβραϊκά, δηλαδή οι άνθρωποι που ήρθαν πέρα από τη θάλασσα. Η καταγωγή των Φιλισταίων στις μέρες μας είναι διαφιλονικούμενη, με ορισμένους να διατείνονται ότι επρόκειτο για αραβικά φύλα, προγόνους των σημερινών κατοίκων της περιοχής, ωστόσο ιστορικοί τοποθετούν την καταγωγή τους στην Κρήτη και το Αιγαίο, όπου βρέθηκαν από την Ιλλυρία.

Μια ιστορία διώξεων

Αν και εβραϊκή διασπορά υπήρχε και νωρίτερα, στα ρωμαϊκά χρόνια γενικεύτηκε. Ένα μέρος των Ισραηλιτών μετεγκαταστάθηκαν στην Ευρώπη, άλλοι σε βορειοαφρικανικές περιοχές, ενώ πολλοί παρέμειναν στα εδάφη της Μέσης Ανατολής. Σε κάθε περίπτωση, όμως, διαφύλαξαν την ταυτότητα, τη θρησκεία και τις παραδόσεις τους, παρά τις διώξεις που ακολούθησαν.

Έντονες αντί-εβραϊκές ενέργειες και αισθήματα καταγράφονται κυρίως την περίοδο του Μεσαίωνα στην Ευρώπη, ενώ η συνύπαρξή τους με τους μουσουλμάνους στις ισλαμικές κατακτήσεις χαρακτηρίζεται από μεγαλύτερη ανοχή, παρά τις διακρίσεις εις βάρος τους — όπως άλλωστε εις βάρος όλων των μη μουσουλμάνων. Οι διώξεις εναντίον τους συνεχίστηκαν και κατά την περίοδο της Αναγέννησης και αργότερα στον Διαφωτισμό. Εξαίρεση αποτέλεσαν οι νεαρές Ηνωμένες Πολιτείες, οι οποίες με την απόκτηση της ανεξαρτησίας τους (1776) παραχώρησαν στους Εβραίους ίσα πολιτικά δικαιώματα. Το παράδειγμα τους ακολούθησε η Γαλλία, το 1791.

Ιδιαίτερα σκληρή ήταν και η στάση της Ρωσικής Αυτοκρατορίας, όπου εξαπολύθηκαν πογκρόμ στις αρχές αλλά και τα τέλη του 19ου αιώνα, τα οποία επαναλήφθηκαν τον 20ό αιώνα στη Γερμανία και σε χώρες της Ανατολικής κυρίως Ευρώπης, υπό την επίδραση των ναζιστικών ιδεών, καθώς και στα νεοσύστατα αραβικά κράτη της Μέσης Ανατολής.

Το 1897 γεννιέται το κίνημα του Σιωνισμού, βασισμένο στην ιδέα της αλίγια, της ‘ανόδου’ ή επιστροφής στην Παλαιστίνη, τη Γη του Ισραήλ. Ιδρυτής του θεωρείται ο Θεόδωρος Χερτζλ, αν και οι ρίζες του βρίσκονται βαθιά στην εβραϊκή παράδοση. Η κεντρική ιδέα ήταν η ίδρυση ενός εθνικού εβραϊκού κράτους, όπου οι Εβραίοι θα είναι ασφαλείς από τις αντισημιτικές εκδηλώσεις. Με αυτόν τον στόχο ξεκίνησαν μαζικές μετακινήσεις εβραϊκού πληθυσμού προς την Παλαιστίνη. Η περιοχή αποτελούσε τότε μέρος της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, και τα πρώτα εδάφη αγοράστηκαν, κυρίως από Άραβες μεγαλογαιοκτήμονες αλλά και από την οθωμανική διοίκηση. Όπως καταγράφεται, οι πρώτες εγκαταστάσεις δεν προκάλεσαν ισχυρές αντιδράσεις μεταξύ του αραβικού πληθυσμού, ωστόσο η αύξηση των ροών των παλιννοστούντων Εβραίων — ευθέως ανάλογη της ανόδου του αντισημιτισμού στην Ευρώπη, ιδίως στη Γερμανία την εποχή της χιτλερικής εξουσίας — έφερε τις πρώτες συγκρούσεις.

Παράλληλα με την αλίγια, ιστορικοί σημειώνουν και μαζικές μετακινήσεις μουσουλμανικών πληθυσμών προς την οθωμανική Παλαιστίνη, όπως Κιρκασίους (οι λεγόμενοι Τσερκέζοι) από τα βόρεια σύνορα της αυτοκρατορίας όπου είχαν καταφύγει μετά την ήττα και την εκδίωξή τους από την τσαρική Ρωσία, και Βοσνίους μετά την κατάκτηση των εδαφών τους από την Αυστρο-ουγγρική Αυτοκρατορία, την ίδια περίοδο, το τελευταίο τρίτο του 19ου αιώνα.

Η Παλαιστίνη διαμέσου των αιώνων

Στο διάστημα της απώλειας της κυριαρχίας των Εβραίων επί των εδαφών της Ιουδαίας/Παλαιστίνης και της μετεγκατάστασης μεγάλου μέρους του πληθυσμού, η περιοχή άλλαξε πολλά χέρια. Η ρωμαϊκή κτήση εξελίχθηκε σε βυζαντινή, περίοδο κατά την οποία εκχριστιανίστηκε. Μετά τον 7ο αιώνα μ.Χ. κατακτήθηκε από διαδοχικά αραβικά φύλα, εξισλαμίστηκε και αποτέλεσε τμήμα διαφόρων χαλιφάτων και σουλτανάτων, με μια μικρή εμβόλιμη κατάκτηση από τους Σταυροφόρους, το 1099, που ίδρυσαν το Βασίλειο της Ιερουσαλήμ, μέχρι το 1291. Στις αρχές του 16ου αιώνα, η Παλαιστίνη ενσωματώθηκε στην Οθωμανική Αυτοκρατορία, μέρος της οποίας παρέμεινε έως το 1917-18, οπότε και κατελήφθη από τους Βρετανούς στο πλαίσιο του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου.

Αναφέρεται ότι την ίδια περίοδο, οι βρετανικές δυνάμεις επιζήτησαν την υποστήριξη των αραβικών φυλών που κατοικούσαν στην περιοχή, παροτρύνοντάς τους να διεκδικήσουν την ανεξαρτησία τους από τους Οθωμανούς και υποσχόμενοι κυριαρχία επί των εδαφών. Ωστόσο, το 1917, το Ηνωμένο Βασίλειο δεσμεύτηκε να υποστηρίξει και τη δημιουργία εθνικής εστίας των Εβραίων στην περιοχή, όπως σημειώνεται στη λεγόμενη Διακήρυξη Μπάλφουρ, την επιστολή που απηύθυνε ο τότε υπουργός Εξωτερικών του Ηνωμένου Βασιλείου Άρθουρ Τζέιμς Μπάλφουρ στον Λόρδο Ουώλτερ Ρόθτσιλδ, εξέχοντα υποστηρικτή του Σιωνιστικού κινήματος στη Βρετανία.

Με την ήττα των Οθωμανών και την ανάθεση του ελέγχου της περιοχής στους Βρετανούς το 1922 από την Κοινωνία των Εθνών, οι Βρετανοί βρέθηκαν στη δύσκολη θέση να πρέπει να τηρήσουν δύο αντικρουόμενες υποσχέσεις. Για ορισμένους, εδώ βρίσκεται και η ρίζα των συγκρούσεων μεταξύ του σύγχρονου Ισραήλ, των Παλαιστινίων και των λοιπών μουσουλμανικών κρατών.

Κατά τη διάρκεια της λεγόμενης «Βρετανικής Εντολής για την Παλαιστίνη», η οποία έληξε με την ίδρυση του κράτους του Ισραήλ το 1948, η ευρύτερη περιοχή μοιράστηκε σε ζώνες επιρροής μεταξύ της Γαλλίας και της Βρετανίας (συμφωνία Σάικς-Πικώ, 1916): η πρώτη θα είχε τον έλεγχο σε Συρία και Λίβανο, ενώ η δεύτερη σε Ιράκ, Υπεριορδανία και Παλαιστίνη. Βάσει αυτού του διαχωρισμού ιδρύθηκαν μερικές δεκαετίες αργότερα και τα ομώνυμα κράτη. Το Ιράκ το 1932, η Συρία, ο Λίβανος και η Υπεριορδανία (ως Ιορδανία) το 1946, ενώ η περιοχή της Παλαιστίνης παρέμεινε υπό βρετανική εντολή μέχρι το 1948, έτος ίδρυσης του Ισραήλ. Η συμφωνία Σάικς-Πικώ έχει επικριθεί για τον τρόπο διαχωρισμού των εδαφών, που έγινε χωρίς να ληφθεί υπ’ όψιν η θρησκευτική και φυλετική συνοχή, και θεωρείται ότι έχει συμβάλει με αυτόν τον τρόπο στις ταραχές που μαστίζουν από τότε τη Μέση Ανατολή.

Μια δύσκολη ‘γέννα’

Στις 29 Νοεμβρίου 1947, η Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ ενέκρινε πρόταση των Ηνωμένων Εθνών για τη διαίρεση της Παλαιστίνης σε ένα εβραϊκό και σε ένα αραβικό κράτος, με διεθνή διοίκηση στην Ιερουσαλήμ. Το ψήφισμα έγινε αποδεκτό από τις περισσότερες εβραϊκές οργανώσεις, ωστόσο οι αραβικές ηγεσίες το απέρριψαν θεωρώντας ότι παραχωρεί στους Εβραίους δυσανάλογα πολλά εδάφη. Παράλληλα, οριζόταν ότι οι Βρετανοί θα αποσύρονταν πλήρως από την περιοχή μέχρι την 1η Αυγούστου 1948.

Αμέσως μόλις ανακηρύχθηκε η ίδρυση του κράτους του Ισραήλ από τον Νταβίντ Μπεν Γκουριόν, στις 14 Μαΐου 1948, η Αίγυπτος, ο Λίβανος, η Συρία, η Ιορδανία και το Ιράκ εισέβαλαν στη χώρα με στόχο «να πετάξουν τους Εβραίους στη θάλασσα». Ωστόσο, οι ισραηλινές δυνάμεις επικράτησαν, κερδίζοντας μάλιστα εδάφη πλέον των ορισμένων από τον ΟΗΕ. Η συντριπτική ήττα των αραβικών δυνάμεων ονομάστηκε Νάκμπα (καταστροφή), και οδήγησε στον εκτοπισμό 750.000 Αράβων από την Παλαιστίνη. Ωστόσο, η Ιορδανία προσήρτησε τη Δυτική Όχθη και την Ανατολική Ιερουσαλήμ, και η Αίγυπτος τη Λωρίδα της Γάζας, ενώ ανάλογος αριθμός Εβραίων που ζούσαν μέχρι τότε στα γειτονικά αραβικά κράτη εκδιώχθηκαν και κατέφυγαν ως πρόσφυγες στο Ισραήλ.

Έκτοτε, οι πόλεμοι διαδέχονται ο ένας τον άλλον (1956, 1967, 1973, 1982, 2006 και 2023), με τις αλλεπάλληλες προτάσεις και διαπραγματεύσεις να καταλήγουν σε αδιέξοδο και τα εμπόδια που δυσχεραίνουν τον συμβιβασμό να πολλαπλασιάζονται και να περιπλέκονται. Οι συγκρούσεις, όπως έχει καταγραφεί, ξεκινούν συνήθως από κινήσεις των Αράβων, ωστόσο η στάση και τα αντίμετρα της ισραηλινής πλευράς (π.χ. εποικισμοί) φαίνεται να οξύνουν την αντιπαλότητα, με τη δυσπιστία να ενισχύεται με την πάροδο του χρόνου και για τις δύο πλευρές.

Από το σύνολο των συρράξεων, ξεχωρίζει ο λεγόμενος «Πόλεμος των Έξι Ημερών» (1967), ο οποίος είχε ως αποτέλεσμα να επεκτείνει τα σύνορά του το Ισραήλ, καταλαμβάνοντας τη Δυτική Όχθη, τη Λωρίδα της Γάζας, την Ανατολική Ιερουσαλήμ, τα υψίπεδα του Γκολάν (Συρία) και το Σινά (Αίγυπτος). Με εξαίρεση το Σινά, το οποίο επεστράφη στην Αίγυπτο μεταξύ 1979-1982, οι υπόλοιπες περιοχές παρέμειναν υπό ισραηλινή κατοχή, δημιουργώντας τη βάση για τις μελλοντικές συγκρούσεις και τις δύο Ιντιφάντες (εξεγέρσεις), το 1987-1993 και το 2000-2005.

Οι εβραϊκοί εποικισμοί στα κατεχόμενα εδάφη (Γάζα, Δυτική Όχθη) και η βία που τους συνοδεύει αποτελούν ενέργειες του ισραηλινού κράτους τις οποίες καταδικάζουν ακόμη και πολλοί Ισραηλινοί. Ξεκίνησαν ως «ζώνες ασφαλείας» μετά τον Πόλεμο των Έξι Ημερών, ωστόσο η ανοχή διαδοχικών κυβερνήσεων απέναντι στον εβραϊκό εθνικισμό που εκδήλωναν έντονα οι έποικοι οδήγησε σε κλιμάκωση των εντάσεων μεταξύ των δύο μερών.

Το αντίπαλο δέος (όταν η θρησκεία διαπλέκεται με την πολιτική)

Στα τέλη της δεκαετίας του 1970, καταγράφεται δραστηριοποίηση της Μουσουλμανικής Αδελφότητας στη Λωρίδα της Γάζας και στη Δυτική Όχθη. Μέλη της ιδρύουν νοσοκομεία, σχολεία και άλλους κοινωφελείς οργανισμούς, ενώ επισκέπτονται τζαμιά και πανεπιστήμια προκειμένου να προσελκύσουν νέα μέλη. Σταδιακά, άρχισαν να διαδίδουν την ιδέα του ιερού πολέμου (τζιχάντ) με στόχο την εξάλειψη του κράτους του Ισραήλ και την οικειοποίηση όλων των εδαφών. Από τη Μουσουλμανική Αδελφότητα (ισλαμιστική οργάνωση που ιδρύθηκε στην Αίγυπτο λίγο μετά την πτώση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας με στόχο την αναβίωση του χαλιφάτου) ξεπήδησε η Χαμάς το 1987, με την έναρξη της πρώτης Ιντιφάντας.

Αυτό που διαφοροποιεί τη Χαμάς από τις άλλες παλαιστινιακές οργανώσεις είναι αφ’ ενός ο στρατιωτικός χαρακτήρας της με έμφαση στη θρησκεία αφ’ ετέρου η άρνησή της να αποδεχτεί την ύπαρξη εβραϊκού κράτους στην Παλαιστίνη και η δέσμευσή της στην αποκατάσταση της ισλαμικής κυριαρχίας στην περιοχή, όπως αναφέρεται και στο καταστατικό της του 1988, αλλά και στην αναθεωρημένη εκδοχή του 2017. Η οργάνωση γινόταν όλο και πιο βίαιη, ερχόμενη τελικά σε αντίθεση με οργανώσεις όπως η Οργάνωση για την Απελευθέρωση της Παλαιστίνης (PLO), που αποδέχθηκε την ύπαρξη του Ισραήλ.

Το 2006, μετά την απόσυρση των Ισραηλινών από τη Γάζα, η Χαμάς κερδίζει στις βουλευτικές εκλογές και αποκτά πλειοψηφική συμμετοχή στο Παλαιστινιακό Νομοθετικό Συμβούλιο, ενώ τον επόμενο χρόνο επικρατεί της Φατάχ. Αν και η δημοφιλία της μεταξύ των Αράβων φθίνει μεταξύ 2007-2014, η δράση της συνεχίζεται. Προσηλωμένη στη σύγκρουση, καθοδηγεί τον πληθυσμό προς την αντιπαράθεση αντί της συμφιλίωσης, αξιοποιώντας τη διεθνή βοήθεια όχι για τη βελτίωση της ζωής αλλά στην προετοιμασία για τη σύγκρουση, όπως έχει καταγγελθεί. Με την υποστήριξη χωρών όπως το Ιράν και το Κατάρ, αλλά και τμήματος του αριστερού ιδεολογικού φάσματος δημιουργείται σιγά σιγά ένα διεθνές κίνημα για την «απελευθέρωση της Παλαιστίνης» (#FreePalestine), το οποίο εξαπλώνεται και στις δυτικές κοινωνίες. Ο διετής πόλεμος μεταξύ 2023-2025 έθρεψε το αφήγημα για το «αποικιοκρατικό, δολοφονικό» Ισραήλ, δίνοντας έμφαση στις ισραηλινές επιχειρήσεις στη Γάζα και αποσιωπώντας την αφορμή για αυτές: την επίθεση της ίδιας της Χαμάς μέσα στο Ισραήλ σε πολλαπλά σημεία που είχε ως αποτέλεσμα ~1.200 νεκρούς αμάχους και στρατιώτες, ενώ 251 Ισραηλινοί απήχθησαν και κρατήθηκαν όμηροι στη Γάζα, ορισμένοι για λίγες εβδομάδες και άλλοι για δύο σχεδόν χρόνια.

Για πολλούς αναλυτές, η σύγκρουση είναι όχι μόνο πολιτική/εδαφική αλλά και θρησκευτική, λαμβάνοντας υπ’ όψιν τον ιστορικό επεκτατισμό του Ισλάμ, αλλά και την ιδεολογία του σύγχρονου πολιτικού Ισλάμ. Μελετητές αναφέρουν ότι ο στόχος της διάδοσης του Ισλάμ βρίσκεται στις σούρες του του Κορανίου, επισημαίνοντας τις διαφορές μεταξύ των γραφών της Μέκκας και αυτών της Μεδίνα.

Γεγονός είναι ότι πλέον η αντίθεση στο εβραϊκό κράτος έχει ξεπεράσει τα όρια της Μέσης Ανατολής, αλλά και τα θρησκευτικά όρια της ισλαμικής αντίδρασης. Έχει ξεπεράσει επίσης και τα όρια της κριτικής στην πολιτική του Ισραήλ, με τις καταγγελίες για αντισημιτικές ενέργειες και αισθήματα να πολλαπλασιάζονται σε Αμερική και Ευρώπη. Οι εκδηλώσεις κατά του Ισραήλ, όπως εκφράζονται σε πολλές διαδηλώσεις, έχουν μεταβεί από έλλογη αντίθεση και διαφωνία σε τυφλή οργή και μίσος που δεν κάνει διακρίσεις μεταξύ ατόμων και πολιτικών. Η αδιαφορία και η άγνοια για τα ιστορικά γεγονότα — τόσο τα παλαιότερα όσο και τα νεότερα — διογκώνονται από το συναίσθημα που καλλιεργείται βάσει των δεινών που το Ισραήλ φέρεται να προκαλεί στους Παλαιστινίους Άραβες.

Όπως κρίνουν ειδικοί, πρόκειται για μία επικίνδυνη τάση· επικίνδυνη ακόμη και για τις ίδιες τις δυτικές κοινωνίες.

Οι εγγενείς περιορισμοί ενός άρθρου αναγκαστικά οδηγούν σε συνοπτική παρουσίαση, γενικεύσεις, ακόμα και απλουστεύσεις και παραλείψεις, ιδίως όταν πρόκειται για σύνθετα και εκτεταμένα ζητήματα όπως η ιστορία ενός λαού. Η γράφουσα έχει υπ’ όψιν της αυτές τις αδυναμίες, ωστόσο έκρινε ότι η έστω και ελλιπής αναφορά σε ιστορικά γεγονότα που είναι απαραίτητο να γνωρίζουμε για να κρίνουμε είναι προτιμότερη από το να αποφύγει ολωσδιόλου αυτή την αναφορά. — Δ.Κ.

Ξεκίνησε η εκκένωση του MV Hondius στην Τενερίφη

Δευτέρα, 11 Μαΐ, 2026Κυριακή, 10 Μαΐ, 2026 Από ΔΕΣΠΟΙΝΑ ΚΑΡΑΠΑΝΟΥ

Στην Τενερίφη κατέπλευσε σήμερα νωρίς το πρωί το κρουαζιερόπλοιο MV Hondius, στο οποίο σημειώθηκαν τα κρούσματα χανταϊού, για να γίνουν οι απαραίτητοι έλεγχοι από τις ισπανικές αρχές και να ξεκινήσει η επιχείρηση εκκένωσης. Όσοι επιβάτες κριθούν ασυμπτωματικοί θα μεταβούν με ειδικές πτήσεις στις χώρες τους, όπου θα παραμείνουν υπό καθεστώς καραντίνας.

Η διάρκεια της καραντίνας που συστήνει ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας είναι 42 ημέρες, κατά τη διάρκεια των οποίων θα απαγορεύεται κάθε επαφή με τον υπόλοιπο πληθυσμό.

Κατά τη διαδικασία αποβίβασης όλοι οι επιβαίνοντες στο πλοίο θα θεωρούνται προληπτικά υψηλού κινδύνου επαφές, σύμφωνα με έκτακτη οδηγία του Ευρωπαϊκού Κέντρου Πρόληψης και Ελέγχου Νόσων (ECDC), χαρακτηρισμός που ενδέχεται να αποσυρθεί κατά την άφιξη στην πατρίδα τους. Την επιστροφή των επιβατών θα αναλάβουν οι χώρες προέλευσής τους. Οι περισσότεροι προέρχονται από την Ισπανία, το Ηνωμένο Βασίλειο και τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Σύμφωνα με αξιωματούχους της ισπανικής κυβέρνησης, ο έλεγχος ξεκίνησε από τους Ισπανούς επιβάτες, οι οποίοι θα μεταφερθούν στη Μαδρίτη με στρατιωτικά αεροπλάνα. Η επόμενη ομάδα θα περιλαμβάνει τους Ολλανδούς πολίτες συν επιβάτες από τη Γερμανία, το Βέλγιο και την Ελλάδα, ενώ θα ακολουθήσουν οι επιβάτες από την Τουρκία, τη Γαλλία, το Ηνωμένο Βασίλειο και τις Ηνωμένες Πολιτείες, με την ομάδα από την Αυστραλία, Νέα Ζηλανδία και ορισμένες ασιατικές χώρες να κλείνει τις αναχωρήσεις, όπως ανακοίνωσε η υπουργός Υγείας της Ισπανίας, Μόνικα Γκαρσία. Ωστόσο, δεν θα επιτραπεί η αποβίβαση καμία ομάδας από το πλοίο μέχρι να έχει αφιχθεί το αεροπλάνο που θα την παραλάβει, τονίστηκε από τις αρχές.

Θα παραμείνουν τριάντα μέλη του πληρώματος, προκειμένου να οδηγήσουν το κρουαζιερόπλοιο στην Ολλανδία, όπου και θα απολυμανθεί.

Τα επιβεβαιωμένα κρούσματα, όπως ανακοίνωσε την Παρασκευή 8 Μαΐου ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας, είναι έξι, με τα τρία να αποβαίνουν θανατηφόρα, ενώ υπάρχουν και δύο κρούσματα που χαρακτηρίστηκαν «ύποπτα».

Για τους επιβάτες με συμπτώματα, το ECDC συνιστά την άμεση ιατρική αξιολόγηση της κατάστασης της υγείας τους και είτε την απομόνωσή τους στην Τενερίφη είτε στην πατρίδα τους, αναλόγως της κατάστασής τους.

Κατά τον ΠΟΥ, ο κίνδυνος μετάδοσης του χανταϊού είναι χαμηλός, αν και το συγκεκριμένο στέλεχος (ο ιός των Άνδεων) μεταδίδεται από άνθρωπο σε άνθρωπο. Κατά κανόνα, η μετάδοση των χανταϊών γίνεται μέσω εκκριμάτων τρωκτικών. Εικάζεται ότι η παρουσία του χανταϊού στο κρουαζιερόπλοιο οφείλεται σε επιβάτες που επιβιβάστηκαν στην Αργεντινή. Σύμφωνα με τον έλεγχο που διενεργήθηκε στο MV Hondius, οι συνθήκες υγιεινής ήταν καλές, ενώ δεν καταγράφηκε παρουσία τρωκτικών.

Ο ΠΟΥ, που ενημερώθηκε για την κατάσταση στις 2 Μαΐου, έλαβε μία σειρά μέτρων όπως την αποστολή ειδικού στο πλοίο με στόχο την ολοκληρωμένη ιατρική αξιολόγηση των επιβατών και του πληρώματος, καθώς και τη συλλογή πληροφοριών για να εκτιμηθεί ο κίνδυνος μόλυνσης. Επιπλέον, σύμφωνα με ανακοίνωση του, έχει μεριμνήσει για την αποστολή 2.500 διαγνωστικών κιτ από την Αργεντινή σε εργαστήρια πέντε χωρών, για τη διενέργεια επαρκών διαγνωστικών εξετάσεων.

Ο επικεφαλής του ΠΟΥ, Δρ Τέντρος Άντανομ Γκεμπρεγέσους, μετέβη στην Τενερίφη το Σάββατο 9 Μαΐου, απευθύνοντας ευχαριστίες στην Ισπανία που δέχθηκε το πλοίο και τους 150 επιβαίνοντες.

Με πληροφορίες από το Reuters

Νέο αντισημιτικό χτύπημα στη Βρετανία ωθεί την κυβέρνηση να πάρει μέτρα

Τρίτη, 12 Μαΐ, 2026Δευτέρα, 04 Μαΐ, 2026 Από ΔΕΣΠΟΙΝΑ ΚΑΡΑΠΑΝΟΥ

Αναβαθμίζεται το επίπεδο τρομοκρατικής απειλής στο Ηνωμένο Βασίλειο σε «σοβαρό», μετά από επίθεση με μαχαίρι που δέχθηκαν δύο μέλη της εβραϊκής κοινότητας στο βόρειο Λονδίνο την Τετάρτη, 30 Απριλίου. Αυτό σημαίνει ότι θεωρείται πιθανή μια τρομοκρατική επίθεση μέσα στους επόμενους έξι μήνες. Σύμφωνα με τη βρετανική κυβέρνηση, η αναβάθμιση του επιπέδου τρομοκρατικής απειλής σε «σοβαρό» δεν οφείλεται αποκλειστικά στην επίθεση, αλλά σε αυξημένη «ισλαμιστική και ακροδεξιά τρομοκρατική απειλή, που προέρχεται από άτομα και μικρές ομάδες με έδρα το Ηνωμένο Βασίλειο».

Ως δράστης της επίθεσης κατονομάζεται ο 45χρονος Έσσα Σουλεϊμάν, Βρετανός υπήκοος σομαλικής καταγωγής, ο οποίος έχει ιστορικό σοβαρών πράξεων βίας και προβλημάτων ψυχικής υγείας, σύμφωνα με την αστυνομία. Όπως αναφέρουν βρετανικά μέσα ενημέρωσης, την περίοδο των επιθέσεων έμενε σε κατοικία για άτομα με ψυχικές διαταραχές, ενώ προηγουμένως βρισκόταν σε ψυχιατρικό νοσοκομείο. Την ίδια μέρα επιτέθηκε με μαχαίρι και σε άνδρα στο νότιο Λονδίνο, τον Ισμαήλ Χουσεΐν, τον οποίο χαρακτήρισε φίλο του στην κατάθεση του στο δικαστήριο, προκαλώντας του ελαφρά τραύματα.

Η αστυνομία χαρακτήρισε την επίθεση κατά των δύο Εβραίων ως ύποπτο τρομοκρατικό περιστατικό, καθώς έχουν σημειωθεί και άλλες αντισημιτικές επιθέσεις στην περιοχή, όπου πολλοί κάτοικοι είναι ορθόδοξοι Εβραίοι. Τα δύο θύματα επίσης ανήκαν σε αυτή την κατηγορία, όπως μαρτυρούσε η εμφάνισή τους.

Καθώς υπάρχουν φωνές στο Ηνωμένο Βασίλειο που εκφράζουν την πεποίθηση ότι ο αντισημιτισμός και οι επιθετικές ενέργειες κατά των Εβραίων τροφοδοτούνται από φιλοπαλαιστινιακά κινήματα και από το αντι-σιωνιστικό κλίμα, ο πρωθυπουργός Κηρ Στάρμερ δήλωσε ότι θα ληφθούν περαιτέρω μέτρα για την προστασία της εβραϊκής κοινότητας, η οποία αριθμεί περί τα 290.000 άτομα στη Βρετανία.

Ήδη από τον Ιούλιο του 2025, η οργάνωση «Palestine Action» θεωρείται τρομοκρατική οργάνωση, ενώ τώρα συζητείται περιορισμός των διαδηλώσεων υπέρ της Παλαιστίνης. Ο Τζόναθαν Χωλ, KC, δικηγόρος και ανεξάρτητος ελεγκτής της αντιτρομοκρατικής νομοθεσίας του Ηνωμένου Βασιλείου, ζήτησε την απαγόρευσή τους, με αφορμή το τελευταίο περιστατικό. «Δεδομένου ότι το δικαίωμα στη ζωή είναι πιο σημαντικό από το δικαίωμα στη διαμαρτυρία, είναι λογικό να εξεταστεί το ενδεχόμενο μιας παύσης ή ενός μορατόριουμ στις διαδηλώσεις όπου καλλιεργούνται η δημόσια δαιμονοποίηση και το μίσος», δήλωσε την Πέμπτη στην εφημερίδα The Jewish News.

Η πρόταση του Χωλ επικρίθηκε από την οργάνωση Jewish Voice for Liberation (JVL), μια αντι-σιωνιστική ομάδα που αγωνίζεται για την ειρήνη στη Μέση Ανατολή, η οποία δήλωσε στην Epoch Times ότι η επίθεση εργαλειοποιείται για την καταστολή όσων διαμαρτύρονται ειρηνικά για τις ισραηλινές επισχειρήσεις στη Δυτική Όχθη. Ωστόσο, καταδίκασε απερίφραστα την απόπειρα κατά των δύο Εβραίων, σημειώνοντας ότι «οι Εβραίοι στη Βρετανία δεν φέρουν ευθύνη για τις πράξεις του Ισραήλ».

«Είναι καιρός να σκεφτούμε σοβαρά τι προκαλεί αυτή την αύξηση των αντισημιτικών επιθέσεων και πώς να την αντιμετωπίσουμε. Η κυβέρνηση, η αστυνομία και οι εβραϊκοί ηγέτες, όπως το Συμβούλιο των Αντιπροσώπων, πρέπει να σκεφτούν πιο προσεκτικά τι συμβαίνει, τόσο σε διεθνές επίπεδο όσο και στο Ηνωμένο Βασίλειο», υπογράμμισαν. «Εδώ και πολύ καιρό, η κριτική προς το Ισραήλ και ο αντισιωνισμός ταυτίζονται με τον αντισημιτισμό. Αυτό αποτελεί πλέον σοβαρό πρόβλημα».

Σε τηλεοπτική ομιλία του με θέμα τον αντισημιτισμό, ο Στάρμερ δήλωσε ότι η κυβέρνησή του θα στοχεύσει στην εξάλειψη αυτού του μίσους. Αφ’ ενός ανακοίνωσε τη χρηματοδότηση επιπλέον αστυνομικών περιπολιών και αυξημένων μέτρων ασφαλείας σε συναγωγές και εβραϊκά σχολεία αφ’ ετέρου τον περιορισμό όσων προωθούν τον εξτρεμισμό και την εχθρότητα, μέσω διαύλων που μπορεί να περιλαμβάνουν ακόμη και φιλανθρωπικές οργανώσεις. Όπως είπε, η κυβέρνηση επιθυμεί να προωθήσει με ταχεία διαδικασία νομοθεσία που θα επιτρέπει τη δίωξη ατόμων που ενεργούν ως εκπρόσωποι μιας ομάδας που υποστηρίζεται από κράτος, ώστε να αντιμετωπίζονται με τον ίδιο τρόπο όπως οι κατάσκοποι ξένων μυστικών υπηρεσιών.

Σύμφωνα με τον Λώρενς Τέιλορ, επικεφαλής της αντιτρομοκρατικής αστυνομίας, η Βρετανία αντιμετωπίζει εδώ και καιρό αυξημένη τρομοκρατική απειλή, με κινδύνους που προέρχονται από πολλαπλές κατευθύνσεις, που αφορά τόσο τους Εβραίους και τους Ισραηλινούς πολίτες όσο και ιδρύματα στο Ηνωμένο Βασίλειο. Για τον Τέιλορ, το ζήτημα δεν περιορίζεται στα σύνορα της χώρας αλλά πρόκειται για μία παγκόσμια κατάσταση, που συνδέεται με συγκεκριμένα κράτη.

Αναλυτές, όπως η Ντάλια Ζιαντά [Dalia Ziada] από την Αίγυπτο, μιλούν για το φαινόμενο της ‘παλαιστινιοποίησης της Δύσης’, αναφερόμενοι στη μετατροπή ενός εδαφικού ζητήματος — του αιτήματος εν προκειμένω για τη δημιουργία ενός παλαιστινιακού κράτους — σε σύμβολο που αφορά ανθρώπους ασχέτως από την εγγύτητά τους στον χώρο ή στον λαό. Σύμφωνα με τη Ζιαντά, ο στόχος αυτής της τακτικής δεν είναι επί της ουσίας η εξεύρεση μιας λύσης, αλλά η κινητοποίηση των ανθρώπων για ένα ηθικό ζήτημα. Σε αυτό το πλαίσιο, οι Ισραηλινοί και οι Εβραίοι μετατρέπονται από άτομα σε σύμβολα ισχύος και καταστολής. Η εξάπλωση της ‘παλαιστινιοποίησης’ δρα καταλυτικά στα κράτη όπου εμφανίζεται, δημιουργώντας πόλωση και διαμάχη στο εσωτερικό τους και καταλήγοντας να επηρεάζει πολιτικές αποφάσεις.

Σε άρθρα της η Ζιαντά αναφέρεται και στη σχέση της Χαμάς με τη Μουσουλμανική Αδελφότητα και το Ιράν, επισημαίνοντας ότι το ζητούμενο στην πραγματικότητα δεν είναι η δημιουργία ενός παλαιστινιακού κράτους, αλλά η εξάλειψη του ισραηλινού. Θυμίζει ακόμη ότι ηγέτες των ισλαμιστών έχουν ορκιστεί να «καταστρέψουν τον δυτικό πολιτισμό εκ των έσω». Η δράση των ιμάμηδων — των θρησκευτικών ηγετών στο Ισλάμ — έχει καθοριστική επιρροή στους πιστούς, ιδίως μεταξύ των σιιτών, και οι φετφάδες — γνωμοδοτήσεις ή ερμηνείες — που εκδίδουν έχουν αξία νόμου για τους μουσουλμάνους, παρόλο που τυπικά δεν θεωρούνται δεσμευτικοί.

Ο ιμάμης Μοχάμαντ Ταουχίντι [Mohammad Tawhidi], πρώην ισλαμιστής και εξτρεμιστής όπως δηλώνει σε συνέντευξή του στον Ντινές Ντ’ Σόουζα [Dinesh D’Souza], επίσης αναφέρει ότι ο στόχος των ισλαμιστών είναι ο εξισλαμισμός της Δύσης. Για να επιτύχουν τον σκοπό τους χρησιμοποιούν την πολιτική: κατακτούν θέσεις στα κοινοβούλια, στον ακαδημαϊκό χώρο, σε οργανώσεις. Ο δίαυλος προς αυτή την κατεύθυνση είναι τα αριστερά κόμματα και ομάδες. Εξηγώντας αυτήν τη σχέση, ο Ταουχίντι δηλώνει ότι παρά τις βαθιές και ουσιαστικά αγεφύρωτες διαφορές μεταξύ Ισλάμ και αριστεράς, η έλλειψη αρχών και αξιών των δεύτερων τους καθιστά εύκολο στόχο για την προπαγάνδα των ισλαμιστών, σε αντίθεση με τους συντηρητικούς. Σύμφωνα με τα λεγόμενά του, η ατζέντα των αριστερών — οι αγώνες για το κλίμα, για τις αμβλώσεις, για τα δικαιώματα των ΛΟΑΤΚΙ — αποσπούν την προσοχή από τα ουσιώδη ζητήματα και από τις επιδιώξεις των ισλαμιστών, αφήνοντας ελεύθερο πεδίο δράσης.

Η συνέργεια των αριστερών κομμάτων και οργανισμών με το Ισλάμ έχει κοινό έδαφος τον αντιδυτικισμό και τον αντισημιτισμό, κατά τη Μέλανι Φίλλιπς, Βρετανίδα δημοσιογράφο και συγγραφέα, η οποία επισημαίνει και τον ρόλο των μέσων ενημέρωσης, παγκόσμιων οργανισμών όπως τα Ηνωμένα Έθνη, και μεγάλων ΜΚΟ όπως η Oxfam, η Human Rights Watch, η Save the Children στην προώθηση της αντι-ισραηλινής ρητορικής των ισλαμιστών για τις δύο τελευταίες δεκαετίες.

Στη Βρετανία, το ζήτημα του εξισλαμισμού και της ισχύος της μουσουλμανικής κοινότητας έχει ήδη τεθεί, ενώ συζητείται ακόμη και το κατά πόσο είναι δυνατόν να αντιστραφεί αυτό το φαινόμενο. Βίαιες πράξεις κατά ανθρώπων που προσβάλλουν το Κοράνι ή τον Μωάμεθ, μεγάλες δημόσιες μουσουλμανικές συγκεντρώσεις και εορτασμοί, δημόσιες εκδηλώσεις συμπαράστασης στο ισλαμικό καθεστώς του Ιράν και η μη αφομοίωση των μεταναστών στη βρετανική κοινωνία και κουλτούρα αποτελούν παράγοντες που έχουν αρχίσει να δημιουργούν προβληματισμό για την πολιτική υπέρ της πολυπολιτισμικότητας που ακολουθείται τα τελευταία χρόνια.

Αγιάν Χίρσι Άλι: Η διάδοση των ισλαμιστικών κινημάτων στην Ευρώπη ως απειλή για τους θεσμούς

Παρασκευή, 01 Μαΐ, 2026Πέμπτη, 30 Απρ, 2026 Από ΔΕΣΠΟΙΝΑ ΚΑΡΑΠΑΝΟΥ

Με φόντο τις νέες εντάσεις στη Μέση Ανατολή και την αμερικανο-ισραηλινή επίθεση κατά του ισλαμικού καθεστώτος στο Ιράν, η Αγιάν Χίρσι Άλι [Ayaan Hirsi Ali] προβλέπει ότι σε περίπτωση που υποστούν ήττα στην περιοχή τους, είναι πολύ πιθανόν οι ηγέτες των ισλαμιστικών κινημάτων να αναζητήσουν ασφαλές καταφύγιο στη Δύση, και δη στην Ευρώπη, όπου υπάρχουν οι βάσεις και οι υποδομές για να φιλοξενηθούν και να βρουν ευήκοα ώτα.

Το φαινόμενο της διείσδυσης του Ισλάμ στη Δύση απασχολεί την Άλι εδώ και χρόνια· περιγράφει τη διαδικασία ως μακρά και σταδιακή, και την εξετάζει τόσο από την πλευρά των ευρωπαϊκών πολιτικών όσο και από τη μεριά της ισλαμικής ατζέντας, αξιοποιώντας το πλεονέκτημά της να έχει έρθει σε στενή επαφή με όλες τις δεσπόζουσες ιδεολογίες της εποχής μας ήδη από μικρή ηλικία: Ισλάμ, Χριστιανισμό, αθεΐα, κομμουνισμό, φιλελευθερισμό, ισλαμικά και αριστερά κινήματα…

Αυτό που ξεχωρίζει την Άλι — η οποία σπούδασε Πολιτικές Επιστήμες στο Πανεπιστήμιο του Leiden, στην Ολλανδία —από τους περισσότερους μελετητές είναι ότι στη δική της περίπτωση το βίωμα προηγήθηκε της θεωρίας, δημιουργώντας τη βάση για μια βαθιά και εκ των έσω γνώση. Η ίδια περιγράφει τη ζωή της ως ταραγμένη και γεμάτη ανατροπές — και πράγματι έτσι ήταν.

Εδώ και χρόνια, είναι γνωστή για τη δριμεία κριτική που ασκεί στο Ισλάμ και τις παραδόσεις του, ακόμη και στα ιερά κείμενα του Κορανίου και στη ζωή του Μωάμεθ, έχοντας η ίδια βιώσει μερικές από τις πιο σκληρές πλευρές του. Ένα μέρος της παιδικής της ηλικίας το πέρασε στη Σαουδική Αραβία, ενώ στην εφηβεία της στην Κένυα ήρθε σε επαφή με την προπαγάνδα των ισλαμιστικών κινημάτων, που στρατολογούσαν νέους για την προώθηση του οράματος της αναβίωσης του χαλιφάτου και της καταστροφής της Δύσης.

Το κάλεσμα σε τζιχάντ, ιερό πόλεμο, αποτελεί αναπόσπαστο μέρος του ισλαμισμού, ισχυρίζεται η Άλι. Αν και στη θρησκεία του Ισλάμ μπορεί να ερμηνευτεί κυρίως ως εσωτερικός αγώνας κατά των πειρασμών, σύμφωνα με μελετητές, η πολιτική διάσταση του μωαμεθανισμού εστιάζει στην κυριολεκτική του έννοια, θεωρώντας κάθε ‘άπιστο’ — δηλαδή, κάθε μη μουσουλμάνο — ως εχθρό, ο οποίος πρέπει είτε να εξισλαμιστεί είτε να εξοντωθεί. Ο θάνατος ενός απίστου, δηλαδή μη μουσουλμάνου, δεν θεωρείται αμαρτία αλλά διδάσκεται ως καθήκον, εξηγεί, προσθέτοντας ότι οι παραινέσεις για καλοσύνη και συγχώρεση στα ιερά μουσουλμανικά κείμενα αφορούν τους μουσουλμάνους και όχι τους ‘απίστους’, ακόμα και στο μετριοπαθές Ισλάμ. Σύμφωνα με τα λεγόμενά της, η εξάπλωση του Ισλάμ και η κατάκτηση του μη μουσουλμανικού κόσμου βρίσκεται στο Κοράνι, στη βιογραφία του Προφήτη, στα χαντίθ — τα λόγια του Προφήτη.

Ο αγώνας των τζιχαντιστών έχει δύο μορφές, αναφέρει: τον ένοπλο αγώνα, που περιλαμβάνει τρομοκρατικά χτυπήματα κατά μεγαλύτερων ή μικρότερων στόχων, και τη διείσδυση, η οποία συνίσταται σε εξάπλωση των ισλαμιστών στις δυτικές κοινωνίες, αντίσταση στην αφομοίωση, και διάβρωση των δυτικών κοινοτήτων εκ των έσω. Όπως σημειώνει σε ομιλία της, οι θρησκευτικοί ηγέτες δίνουν μεγάλη έμφαση στους ηθικούς κινδύνους της αφομοίωσης, στις εκκλήσεις τους προς τους μουσουλμάνους που ζουν σε ευρωπαϊκές πόλεις.

Σε συνδυασμό με τη σημαντική αύξηση του πληθυσμού των ισλαμικών κοινοτήτων στη Δύση σε σχέση με τον πληθυσμό των χριστιανών, η μη αφομοίωσή τους και η σταθερή αντίσταση στις ευρωπαϊκές αξίες έχει αρχίσει να έχει εμφανή αντίκτυπο στη Δύση, ιδιαίτερα στην Ευρώπη. Οι κοινωνίες αλλάζουν, η πολιτική επηρεάζεται, τα ήθη ομοίως. Οι ισλαμιστές, έχοντας διαμορφώσει μία «ανίερη συμμαχία» — όπως τη χαρακτηρίζει η Άλι — με την αριστερά, καθοδηγούν τις μουσουλμανικές κοινότητες να δίνουν την ψήφο τους στα εργατικά κόμματα, λαμβάνοντας ως αντάλλαγμα υποστήριξη μέσω των πολιτικών υπέρ της πολυπολιτισμικότητας, κατά της ‘ισλαμοφοβίας’ και του ρατσισμού, κατά του καταδικαστέου προτύπου του ‘λευκού αποικιοκράτη καταπιεστή’. Οι αρχικές αδιόρατες μεταβολές διογκώθηκαν με την πάροδο του χρόνου, κυρίως μετά το 2000, δημιουργώντας τα φαινόμενα που βλέπουμε σήμερα περισσότερο στην Ευρώπη, αλλά και στον Καναδά, στις ΗΠΑ, στην Αυστραλία, σε επίπεδο πολιτικό, κοινωνικό, αξιακό.

Ως μέρος της επιρροής τους αναφέρει και την αποδυνάμωση της διδασκαλίας για το Ολοκαύτωμα στα ολλανδικά σχολεία. Αυτό, όπως υπογραμμίζει η Άλι, είχε ως αποτέλεσμα την ελλιπή μόρφωση των νεότερων γενεών και τελικά τη δυσκολία τους να αναγνωρίζουν τον αντισημιτισμό για αυτό που είναι. Τα σύγχρονα κινήματα για την «απελευθέρωση της Παλαιστίνης» συνδέονται σε μεγάλο βαθμό με τα προαναφερθέντα φαινόμενα.

Για το Ισλάμ, αναφέρει, το Ισραήλ είναι ο «μικρός Σατανάς», ενώ η Αμερική ο «μεγάλος». Η εξάλειψη των Εβραίων αποτελεί έναν από τους στόχους των ισλαμιστών, σημειώνει δε ότι αυτός ο στόχος δεν συνδέεται με την ύπαρξη ή όχι ενός παλαιστινιακού κράτους. Μεγάλο μέρος της ισλαμιστικής ρητορείας είναι αφιερωμένο στην καλλιέργεια αντισημιτικών αισθημάτων μεταξύ των πιστών του Ισλάμ, ρητορεία που διαδίδεται μέσω των χώρων λατρείας (τζαμιών), των μουσουλμανικών σχολείων, έντυπου υλικού, κλπ. Μέσω αυτής της ρητορείας, υποστηρίζει, και σε συνδυασμό με τις αριστερές αφηγήσεις και την έλλειψη ιστορικών γνώσεων, οι Εβραίοι δαιμονοποιούνται εκ νέου στη Δύση, με αποτέλεσμα την επικράτηση μιας στρεβλής αντίληψης για τη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή. Για την Άλι, κρίσιμο είναι και το γεγονός ότι οι Δυτικοί υποτιμούν τη θρησκευτική διάσταση του ζητήματος.

Η νέα άνοδος του αντισημιτισμού, η αποδοχή της ισλαμιστικής ρητορικής, η ανοχή σε πράξεις και αντιλήψεις που στην πραγματικότητα αντιβαίνουν τις αρχές και τις αξίες πάνω στις οποίες οικοδομήθηκε η Ευρώπη και οι άλλες δυτικές κοινωνίες, έγιναν δυνατά — κατά την Άλι — χάρη στην υπονόμευση των θεμελιωδών ευρωπαϊκών αξιών, στην ανάπτυξη ενός ενοχικού συνδρόμου και στην έλλειψη γνώσεων.

Κατονομάζοντας αυτά τα κενά, η Άλι μιλά για την απαξίωση και γελοιοποίηση του Χριστιανισμού, που κατήντησε ένα «δεισιδαιμονικό αξεσουάρ» (sic) για μια γραφική μερίδα του πληθυσμού· για το ενοχικό σύνδρομο που ανέπτυξε η Δύση για τις κατακτήσεις της, την αποικιοκρατία, το δουλεμπόριο και την ευμάρεια που απολάμβανε για χρόνια εις βάρος άλλων λαών, η οποία συμπυκνώθηκε στη δαιμονοποίηση του ‘λευκού (αρσενικού) αποικιοκράτη/καταπιεστή’, συμπαρασύροντας και κάθε θετικό στοιχείο που συνδεόταν με εκείνη την εποχή· για την άγνοια της εβραϊκής ιστορίας — που ξεκίνησε από τα εδάφη όπου ιδρύθηκε το σύγχρονο Ισραήλ — αλλά και της αληθινής φύσης του Ισλάμ.

Όπως εξηγεί, οι δυτικές κοινωνίες αδυνατούν να κατανοήσουν το Ισλάμ, αφ΄ενός γιατί το βλέπουν υπό το πρίσμα του πολιτισμικού σχετικισμού, σύμφωνα με τον οποίο όλοι οι πολιτισμοί είναι καλοί, απλώς διαφορετικοί, αφ’ ετέρου γιατί το αντιλαμβάνονται σαν μια παραλλαγή του Χριστιανισμού — ως ακόμη μία μονοθεϊστική θρησκεία, που καλλιεργεί μία προσωπική σχέση με τον Θεό. Ωστόσο, οι διαφορές μεταξύ των δύο θρησκειών είναι θεμελιώδεις και δεν μπορούν να καλυφθούν, σημειώνει, με κυριότερη τη θέση που παίρνει η κάθε μία σε σχέση με τα εγκόσμια. Για τους χριστιανούς, η διάκριση μεταξύ της Πολιτείας και του θείου νόμου είναι σαφής, και ενυπάρχει στη διδασκαλία του Χριστού: «Απόδοτε του Καίσαρος Καίσαρι, και τα του Θεού τω Θεώ». Στις χριστιανικές κοινωνίες, δηλαδή, οι υποθέσεις μεταξύ των ανθρώπων ρυθμίζονται από την κοσμική εξουσία, και αυτό είναι σύμφωνο με τη θεία τάξη των πραγμάτων. Στον αντίποδα, οι μουσουλμάνοι δεν αναγνωρίζουν άλλον νόμο από τον θεϊκό, κατά συνέπεια ούτε το δικαίωμα του ανθρώπου να νομοθετεί, και οι κοινωνίες τους μπορούν να είναι μόνο θεοκρατικές.

Ερωτηθείσα για το αν το Ισλάμ είναι συμβατό με τη δημοκρατία, απαντά χωρίς δισταγμό αρνητικά, αναφέροντας ότι η υποταγή στους ανθρώπινους νόμους είναι αντι-ισλαμική. Ως πυλώνες του Ισλάμ αναφέρει τον φόβο (Θεού, αλλά και ανθρώπων), την απόλυτη υποταγή και υπακοή (στον Θεό και τους θρησκευτικούς ηγέτες), την απουσία ερωτήσεων και αμφισβήτησης.

Συγκρίνοντας τις βασικές διδασκαλίες των δύο θρησκειών, υπενθυμίζει ότι ο Χριστιανισμός διδάσκει την αγάπη για τον πλησίον και τη συνεργασία· «Ο Χριστός ζήτησε από τους μαθητές Του να μην ασκήσουν ποτέ βία στο όνομά Του ούτε να εξαναγκάσουν κανέναν να πιστέψει», σημειώνει. Ωστόσο, λέει ότι το Ισλάμ διδάσκει ότι είναι μια θεάρεστη πράξη η εξολόθρευση ενός απίστου, αν αυτός δεν συμφωνήσει να εξισλαμιστεί.

Στο φαινόμενο της ισλαμοποίησης των ευρωπαϊκών κοινωνιών αντιτάσσει την αφομοίωση των μεταναστών: «Οι δυτικές χώρες πρέπει να απαιτήσουν από τους μουσουλμάνους που έρχονται να ζήσουν σε αυτές να αναγνωρίσουν τους νόμους και τις αρχές τους […] Κανείς δεν μπορεί να υπηρετεί δύο κυρίους», τονίζει. «Οι δομές που διαδίδουν ιδέες που αντίκεινται στις δυτικές αξίες πρέπει να καταργηθούν και η Σαρία (σ.σ. ο ισλαμικός θρησκευτικός νόμος) να απαγορευτεί [στις δυτικές χώρες]». Απαντώντας σε μια πιθανή ένσταση περί ατομικών ελευθεριών και ελευθερίας συνείδησης, τονίζει ότι αυτό δεν αφορά την προσωπική πίστη αλλά την οργανωμένη, και οτιδήποτε υποσκάπτει τα θεμέλια των δυτικών κοινωνιών, υποστηρίζοντας ότι μια μεγάλη μερίδα μουσουλμάνων λειτουργεί καθοδηγούμενη από τους θρησκευτικούς ηγέτες. «Για τη Δύση, είναι θέμα αυτοσυντήρησης».

Οι απόψεις που διατυπώνονται στο παρόν άρθρο δεν αντικατοπτρίζουν κατ’ ανάγκην τις απόψεις της εφημερίδας The Epoch Times.

Επεκτείνεται ο ναυτικός αποκλεισμός των ΗΠΑ — Ο Τραμπ αποκλείει τη χρήση πυρηνικών κατά του Ιράν

Σάββατο, 25 Απρ, 2026Παρασκευή, 24 Απρ, 2026 Από ΔΕΣΠΟΙΝΑ ΚΑΡΑΠΑΝΟΥ

Απέρριψε τη χρήση πυρηνικών όπλων ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, στη σύρραξη με το Ιράν, ερωτηθείς από δημοσιογράφο σε συνέντευξη Τύπου στον Λευκό Οίκο, την Πέμπτη 23 Απριλίου, υπογραμμίζοντας ότι κανείς δεν πρέπει να χρησιμοποιήσει ποτέ πυρηνικά όπλα — μία ευθεία αναφορά στο ιρανικό καθεστώς και την αιτία του πολέμου κατά της Τεχεράνης, που ξεκίνησε πριν από δύο μήνες σχεδόν — ενώ δεν παρέλειψε να χαρακτηρίσει την ερώτηση κουτή.

Αναφορικά με την πρόοδο των επιχειρήσεων στην περιοχή, ο υπουργός Πολέμου, Πητ Χέγκσεθ, παραχώρησε σήμερα, 24 Απριλίου, συνέντευξη Τύπου μαζί με τον αρχιστράτηγο Νταν Κέιν, στην οποία μίλησαν μεταξύ άλλων για την κατάσταση του αμερικανικού αποκλεισμού του Ορμούζ από το αμερικανικό Πολεμικό Ναυτικό. Ο υπουργός ανακοίνωσε ότι ο αποκλεισμός θα ισχύει πλέον για όλους τους προορισμούς στον κόσμο, επεσήμανε δε ότι κάθε απόπειρα ναρκοθέτησης του περάσματος από το Ιράν θα σημαίνει παραβίαση της εκεχειρίας.

Σημειώνεται ότι στην περιοχή επιχειρούν τρία αμερικανικά αεροπλανοφόρα, για πρώτη φορά εδώ και δεκαετίες, μεταφέροντας συνολικά περισσότερα από 200 αεροσκάφη και 15.000 ναύτες και πεζοναύτες, σύμφωνα με σημερινή ανάρτηση της Κεντρικής Διοίκησης των ΗΠΑ στο Χ. Αποστολή τους, μεταξύ άλλων, είναι η καταστροφή των ιρανικών σκαφών που τοποθετούν νάρκες στον πορθμό του Ορμούζ.

Ο αρχιστράτηγος Κέιν, από την πλευρά του, ανέφερε ότι μέχρι τώρα το αμερικανικό ναυτικό έχει παρεμποδίσει τον διάπλου τριάντα τεσσάρων πλοίων από τον πορθμό, και επιβεβαίωσε την αμερικανική παρέμβαση κατά ιρανικών σκαφών στον Ειρηνικό και τον Ινδικό ωκεανό.

Σε προηγούμενη ενημέρωση, είχε ανακοινωθεί η καταστροφή 150 ιρανικών πλοίων και όλων των υποβρυχίων, η καταστροφή του μεγαλύτερου μέρους του οπλοστασίου του Ιράν σε μη επανδρωμένα και άλλον οπλισμό, καθώς και πλήγματα σε περισσότερους από 11.000 στόχους στη χώρα.

Ο Χέγκσεθ υπενθύμισε τη διπλωματική διέξοδο που έχει προσφερθεί στο Ιράν, προϋπόθεση της οποίας είναι η πλήρης διάλυσης του πυρηνικού του προγράμματος και ο τερματισμός της υποστήριξης σε οργανώσεις (proxies) της περιοχής, όπως η Χεζμπολάχ, η Χαμάς και οι Χούθι. Σύμφωνα με το ιρανικό πρακτορείο IRNA, ο υπουργός Εξωτερικών της χώρας, Αμπάς Αραγτσί, θα βρίσκεται από σήμερα, Παρασκευή, στο Πακιστάν για νέες συνομιλίες, ενώ θα περάσει και από το Ομάν και τη Ρωσία.

Σύμφωνα με ανάρτηση του Ντόναλντ Τραμπ, στις 23 Απριλίου, η ρευστή κατάσταση στην ηγεσία του Ιράν, σε συνδυασμό με την εσωτερική διαμάχη των ‘σκληροπυρηνικών’ με τους ‘μετριοπαθείς’, δυσχεραίνει την πρόοδο των διαπραγματεύσεων. Με τον επί χρόνια ηγέτη Αλί Χαμενεΐ να εξοντώνεται σε μία από τις πρώτες αμερικανοϊσραηλινές επιθέσεις κατά του καθεστώτος, η διαδοχή έχει περάσει στον γιο του, Μοτσταμπά. Ωστόσο, ο νέος αγιατολάχ δεν έχει κάνει καμία δημόσια εμφάνιση, ενώ φημολογείται ότι τραυματίστηκε σοβαρά στην αρχή της σύγκρουσης.

Σε περίπτωση αποτυχίας των συνομιλιών, το Ισραήλ δήλωσε μέσω του υπουργού Εξωτερικού Ισραέλ Κατζ ετοιμότητα για μεγάλης κλίμακας επιθέσεις κατά του Ιράν και ότι περιμένει απλώς το ‘πράσινο φως’ από τις ΗΠΑ. Όπως δήλωσε ο Κατζ, μετά από σύσκεψη με την ηγεσία του Ισραηλινού Στρατού (IDF) στις 23 Απριλίου, οι δυνάμεις της χώρας είναι έτοιμες και για άμυνα και για επίθεση, έχοντας ήδη εντοπίσει στόχους στο Ιράν. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται κρίσιμες υποδομές της χώρας, όπως ενεργειακές εγκαταστάσεις και γέφυρες, καθώς και η εξόντωση της δυναστείας των Χαμενεΐ.

Σε άλλη του ανάρτηση, την ίδια μέρα, ο Τραμπ ανακοίνωσε συνάντηση στις ΗΠΑ του ιδίου, του αντιπροέδρου Τζ. Ντ. Βανς, του υπουργού Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, του πρέσβη των ΗΠΑ στο Ισραήλ, Μάικ Χάκαμπη και του πρέσβη στον Λίβανο, Μισέλ Ίσσα, με υψηλόβαθμους εκπροσώπους του Ισραήλ και του Λιβάνου στον Λευκό Οίκο. Σχολίασε θετικά την έκβαση των συνομιλιών και δήλωσε ότι «οι Ηνωμένες Πολιτείες θα συνεργαστούν με τον Λίβανο προκειμένου να τον βοηθήσουν να προστατευθεί από τη Χεζμπολάχ», σημειώνοντας ότι η εκεχειρία μεταξύ Ισραήλ και Λιβάνου θα παραταθεί κατά τρεις εβδομάδες και ότι προσβλέπει και σε συνάντηση του πρωθυπουργού του Ισραήλ με τον πρόεδρο του Λιβάνου, στον Λευκό Οίκο.

Με πληροφορίες από Associated Press και Reuters

Η άνοδος του αντισημιτισμού στην Ευρώπη, αντι-ισραηλινές τρομοκρατικές εκδηλώσεις και η αντίδραση ευρωπαϊκών κυβερνήσεων

Τρίτη, 21 Απρ, 2026Κυριακή, 19 Απρ, 2026 Από ΔΕΣΠΟΙΝΑ ΚΑΡΑΠΑΝΟΥ

Από το 2023, οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην Ευρώπη αλλά και στον υπόλοιπο κόσμο καταγράφουν άνοδο του αντισημιτισμού και αύξηση των επιθέσεων κατά των εβραϊκών κοινοτήτων ανά τον κόσμο. Το φαινόμενο είναι βαθύ, και εκτείνεται από τις αντιδράσεις της κοινωνίας μέχρι βίαιες πράξεις που συνδέονται με ισλαμιστικές οργανώσεις. Οι επιχειρήσεις του Ισραήλ κατά της Χαμάς, μετά την πολύνεκρη επίθεση που πραγματοποίησε η οργάνωση κατά αμάχων εντός του Ισραήλ στις 7 Σεπτεμβρίου 2023, αλλά και η πρόσφατη συμμετοχή στην επιχείρηση κατά του Ιράν και οι επιθέσεις στον Λίβανο για την εξάρθρωση της Χεζμπολάχ, έχουν τροφοδοτήσει το αντισημιτικό αίσθημα, ωθώντας πολλούς ανθρώπους να ταυτίζουν τους Εβραίους με το κράτος του Ισραήλ και τις πολιτικές επιλογές του. Ως αποτέλεσμα, εξετάζεται ο επαναπροσδιορισμός του ‘αντισημιτισμού’ και η ποινικοποίηση εκδηλώσεων κατά των Εβραίων σε ορισμένες χώρες.

Πιο πρόσφατο κρούσμα, σχέδια για τον βομβαρδισμό της ισραηλινής πρεσβείας στο Λονδίνο, σύμφωνα με ανακοίνωση της βρετανικής αστυνομίας στις 17 Απριλίου, η οποία εντόπισε ανάρτηση ομάδας που δήλωνε ότι έχει στοχοποιήσει την πρεσβεία με μη επανδρωμένα συστήματα που μεταφέρουν «επικίνδυνα υλικά». Η αντιτρομοκρατική υπηρεσία έδρασε αμέσως εξετάζοντας και διασφαλίζοντας τον χώρο και διερευνώντας αντικείμενα που βρέθηκαν πέριξ.

Ο αρχηγός της υπηρεσίας στο Λονδίνο, Ματ Τζουκς, δήλωσε ότι ερευνάται και η αυθεντικότητα του βίντεο, το οποίο φέρεται να συνδέεται με τη φιλοϊρανική ομάδα «Κίνημα των συντρόφων του δεξιού χεριού του Ισλάμ» ή αλλιώς «Χαρακάτ Ασάμπ αλ Γιαμίν αλ Ισλαμίγια». Η ίδια ομάδα έχει αναλάβει την ευθύνη για σειρά πληγμάτων στην Ευρώπη κατά αμερικανικών και εβραϊκών στόχων, όπως τον εμπρησμό των ασθενοφόρων που ανήκαν στην εθελοντική εβραϊκή οργάνωση Χατζόλα, στην περιοχή Golders Green, στο βόρειο Λονδίνο, τον περασμένο μήνα.

Της προχθεσινής απειλής έχει προηγηθεί σειρά επιθέσεων στο Λονδίνο, τόσο κατά της πρεσβείας όσο και κατά συναγωγών. Τον Μάρτιο συνελήφθησαν δύο άντρες για παρακολούθηση της ισραηλινής πρεσβείας και άλλων εβραϊκών στόχων για λογαριασμό του Ιράν, ενώ αυτή την εβδομάδα ένας άνδρας από το Κουβέιτ παραπέμφθηκε σε δίκη με την κατηγορία ότι σχεδίαζε τρομοκρατική επίθεση κατά της πρεσβείας.

Αντισημιτική δραστηριότητα έχει σημειωθεί και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες, όπως η Ολλανδία, το Βέλγιο, η Γαλλία και η Ιταλία. Στο Άμστερνταμ, δέχθηκε επίθεση τον Μάρτιο εβραϊκό σχολείο, ενώ στο Βέλγιο μία συναγωγή. Στη Γαλλία, οι αρχές έχουν συλλάβει άτομα που βρέθηκαν να έχουν στην κατοχή τους όπλα και εκρηκτικά υλικά, καθώς και τζιχαντιστικό υλικό και σημαίες της τρομοκρατικής οργάνωσης «Ισλαμικό Κράτος» (ISIS). Οι αρχές έχουν ενισχύσει τα μέτρα ασφαλείας γύρω από εβραϊκούς χώρους συγκέντρωσης.

Η άνοδος των τρομοκρατικών αντισημιτικών εκδηλώσεων, αλλά και γενικότερα του αντισημιτισμού, που παρατηρείται από το 2023, μετά την επίθεση της Χαμάς στο Ισραήλ και τις στρατιωτικές επιχειρήσεις των Ισραηλινών για την εξάλειψη της οργάνωσης, έλαβε νέα ώθηση από τις πρόσφατες αμερικανοϊσραηλινές επιθέσεις κατά του Ιράν, σύμφωνα με στοιχεία της CNCDH, της γαλλικής κυβερνητικής οργάνωσης για τα ανθρώπινα δικαιώματα. Το ίδιο διάστημα καταγράφηκε ταυτόχρονα και άνοδος της ισλαμοφοβίας, σύμφωνα με τον ΟΗΕ, κυβερνήσεις και οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Για την καταπολέμηση του φαινομένου, η γαλλική και η ιταλική κυβέρνηση εξετάζουν τον εκ νέου ορισμό του ‘αντισημιτισμού’ και την ψήφιση νόμων για τον περιορισμό του φαινομένου. Ο γαλλικός νόμος προτείνει την επιβολή κυρώσεων σε όσους δικαιολογούν «εμμέσως» την τρομοκρατία, καλούν σε καταστροφή κράτους αναγνωρισμένου από τη Γαλλία και συγκρίνουν το Ισραήλ με τους Ναζί. Το ιταλικό νομοσχέδιο που προωθείται προβλέπει να ενσωματωθεί στην ιταλική νομοθεσία ο ορισμός του αντισημιτισμού της Διεθνούς Συμμαχίας για τη Μνήμη του Ολοκαυτώματος (IHRA), ο οποίος αναφέρει ορισμένες κριτικές κατά του Ισραήλ ως παραδείγματα αντισημιτισμού.

Οι πολέμιοι αυτών των νομοσχεδίων — οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, ακαδημαϊκοί και αριστεροί πολιτικοί, κυρίως — υποστηρίζουν ότι τέτοιοι νόμοι θα υπηρετήσουν την καταστολή του ακτιβισμού υπέρ των Παλαιστινίων, ταυτίζοντας την έννοια του ‘Εβραίου’ με το κράτος του Ισραήλ. H Γαλλίδα βουλευτής, Καρολίν Γιαντάν, που πρότεινε το επίμαχο νομοσχέδιο, παρατηρεί ότι «στην κοινωνία σήμερα είναι ήδη υπαρκτή η τάση να εξομοιώνονται οι Εβραίοι με το Ισραήλ».

Σύμφωνα με μαρτυρίες Ισραηλινών που έζησαν στην Ευρώπη τα τελευταία είκοσι χρόνια, η αλλαγή του κλίματος είναι εμφανής, με τους Ισραηλινούς να αποκλείονται από την αγορά εργασίας σταδιακά, έστω και μόνο για «προληπτικούς λόγους», από φόβο αντίδρασης ή πρόκλησης δυσαρέσκειας στο κοινό.

Η Λίβια Οττολένγκι, εκπρόσωπος της εβραϊκής κοινότητας στην Ιταλία, θεωρεί τον νόμο απαραίτητο, επισημαίνοντας ότι τα παιδιά χρειάζονται συνοδεία για να κυκλοφορήσουν στον δρόμο, ενώ τα παράθυρα των σχολείων τους έχουν ενισχυθεί με κάγκελα.

«Το να αποδίδεται κατά κάποιον τρόπο η ευθύνη για τις ενέργειες μιας κυβέρνησης στην εβραϊκή κοινότητα στην Ευρώπη είναι εντελώς απαράδεκτο και, πράγματι, δημιουργεί το φάντασμα του αντισημιτισμού. Αλλά το να συγχέεται κατά κάποιον τρόπο οποιαδήποτε κριτική προς το Ισραήλ με τον αντισημιτισμό είναι γελοίο», δήλωσε ο Μάικλ Ο’ Φλάχερτυ, επίτροπος για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα του Συμβουλίου της Ευρώπης, σύμφωνα με τον οποίο μπορεί ο ορισμός της IHRA να είναι ένα χρήσιμο εργαλείο, αλλά ενέχει το ενδεχόμενο κατάχρησης για την καταστολή των κινημάτων αλληλεγγύης προς τους Παλαιστινίους, ειδικά στη Γερμανία.

Εκτιμάται ότι στη Βρετανία διαμένουν περί τους 300.000 Εβραίους, και είναι η δεύτερη στην Ευρώπη χώρα με το υψηλότερο ποσοστό Εβραίων κατοίκων (~0,5%). Πρώτη είναι η Γαλλία, με όμοιο κατά προσέγγιση ποσοστό και αριθμό, ενώ ακολουθούν η Ρωσία και η Γερμανία, με ποσοστά 0,2% και 0,3% αντίστοιχα. Τα ποσοστά των μουσουλμανικών πληθυσμών αυτών των χωρών, από την άλλη, ανέρχονται σε 4,4% στη Βρετανία, 7,5% στη Γαλλία, 10% στη Ρωσία και 5,8% στη Γερμανία. Στην Ελλάδα, η μουσουλμανική κοινότητα ανέρχεται στο 5,3%, ενώ η εβραϊκή καταγράφει μηδενικό ποσοστό. Σε Ισπανία και Ιταλία, το ποσοστό της εβραϊκής κοινότητας είναι ελάχιστο, ενώ της μουσουλμανικής 2,1% και 3,7% αντίστοιχα.

Σύμφωνα με γεωπολιτικούς αναλυτές, όπως ο Αλέξανδρος Ιτιμούδης, η πολυπληθής παρουσία μουσουλμάνων στις ευρωπαϊκές χώρες, έχει επίδραση στις πολιτικές τους επιλογές, όπως η αποφυγή στήριξης των επιχειρήσεων κατά του Ιράν, παρά τους συμμαχικούς δεσμούς με τις ΗΠΑ μέσω του ΝΑΤΟ. Η επιρροή τους αποδίδεται αφ’ ενός στον φόβο για τυχόν βίαιες αντιδράσεις των κοινοτήτων αφ’ ετέρου στην πολυεπίπεδη διείσδυσή τους στις ευρωπαϊκές κοινωνίες, τα κινήματα, την πολιτική, όπου χρησιμεύουν σαν ενίσχυση του αντιαμερικανικού/αντιδυτικού αισθήματος που καλλιεργούν και προωθούν κόμματα και οργανώσεις του αριστερού κυρίως χώρου.

Με πληροφορίες από το Reuters

Η Κίνα εγκαθιστά πλωτό φράγμα στη Νότια Σινική Θάλασσα

Κυριακή, 19 Απρ, 2026Παρασκευή, 17 Απρ, 2026 Από ΔΕΣΠΟΙΝΑ ΚΑΡΑΠΑΝΟΥ

Δορυφόροι κατέγραψαν πρόσφατη κινεζική δραστηριότητα στον ύφαλο Σκάρμπορω, στη Νότια Σινική Θάλασσα — ένα σημείο που αν και βρίσκεται εντός της ΑΟΖ των Φιλιππινών, παραμένει διαφιλονικούμενο εδώ και χρόνια.

Συγκεκριμένα, ο πάροχος δορυφορικών εικόνων Vantor (πρώην Maxar Technologies) παρουσίασε στις 10 και 11 Απριλίου φωτογραφίες που αποτυπώνουν την παρουσία τεσσάρων κινεζικών αλιευτικών σκαφών, ενός σκάφους του Πολεμικού Ναυτικού ή της Ακτοφυλακής της Κίνας, καθώς και την τοποθέτηση πλωτού φράγματος 352 μ. που απομονώνει τμήμα του υφάλου.

Οι κινεζικές κινήσεις εντάσσονται στην απόφαση του Πεκίνου, το 2025, να εγκρίνει τη δημιουργία καταφυγίου άγριας ζωής στην περιοχή, καθώς κατηγορεί τις Φιλιππίνες για υπεραλίευση και μόλυνση των υδάτων. Η Μανίλα απορρίπτει τις κατηγορίες και τις ανταποδίδει ισχυριζόμενη ότι η κινεζική δραστηριότητα είναι αυτή που βλάπτει τη θαλάσσια ζωή και τους κοραλλιογενείς υφάλους.

Για τις Φιλιππίνες, η ίδρυση του θαλάσσιου πάρκου αποτελεί πρόφαση, με τα πραγματικά κίνητρα της Κίνας να ανάγονται σε διεκδίκηση της Νότιας Σινικής Θάλασσας, η οποία αποτελεί ζωτικό σημείο διέλευσης για το εμπόριό της: εμπορεύματα αξίας $3 τρισ. δολαρίων διακινούνται μέσω της περιοχής ετησίως. Ο κινεζικός χάρτης των «εννέα γραμμών» περικλείει το μεγαλύτερο μέρος της, παραβιάζοντας τα συμφέροντα του Βιετνάμ, της Ινδονησίας, της Μαλαισίας και του Μπρουνέι επίσης.

Η κινεζική παρουσία έχει ενταθεί μετά από αντιπαράθεση του 2012, με παρουσία στολίσκου αλιευτικών και σκαφών της ακτοφυλακής. Έχουν καταγραφεί επιθέσεις και παρενόχληση των ψαράδων της περιοχής, ενώ έχουν τοποθετηθεί ραντάρ, πυραυλικά συστήματα και διάδρομοι απογείωσης σε υφάλους των νήσων Σπράτλυ, που βρίσκονται νοτιότερα. Βάσει αυτών των δεδομένων, διεθνείς αναλυτές θεωρούν απόλυτα πιθανή την οικοδόμηση στον ύφαλο Σκάρμπορω τεχνητού νησιού.

Παρόλο που ο ύφαλος βρίσκεται εντός της ΑΟΖ των Φιλιππινών, η κυριαρχία παραμένει αμφισβητήσιμη. Το 2016, το Μόνιμο Διαιτητικό Δικαστήριο έδωσε μεν προτεραιότητα στις Φιλιππίνες, χωρίς ωστόσο να αποδώσει στη χώρα την κυριαρχία. Σύμφωνα με την απόφαση του Δικαστηρίου, ο αποκλεισμός που επέβαλλε η Κίνα στην περιοχή, η οποία αποτελεί κοινό αλιευτικό χώρο πολλών διαφορετικών χωρών (όπως του Βιετνάμ, των Φιλιππινών αλλά και της ίδιας της Κίνας) παραβίαζε το Διεθνές Δίκαιο.

Για την προστασία των αλιέων τους από την κινεζική ακτοφυλακή, που συχνά τους αναγκάζει να απομακρυνθούν, οι Φιλιππίνες στέλνουν δικά τους σκάφη για να τους προστατεύσουν. Επιπλέον, καλλιεργούν σχέσεις με ισχυρούς συμμάχους, όπως οι ΗΠΑ, με τις οποίες έχουν συμφωνία από το 1951, ώστε να καλύπτεται η δική τους οπλική αδυναμία.

Στο παρελθόν έχουν συμβεί αρκετά περιστατικά μεταξύ των δύο χωρών που έχουν πυροδοτήσει εντάσεις, όπως χρήση υδροβόλων, εμβολισμοί με σκάφη, ελιγμοί της κινεζικής ακτοφυλακής, καθώς και πτήσεις μαχητικών αεροσκαφών που παρακολουθούν φιλιππινέζικα αεροσκάφη πάνω από τον υφάλου. Οι δύο πλευρές αλληλοκατηγορούνται για προκλήσεις και παραβιάσεις.

Με πληροφορίες από το Reuters

Συνέντευξη: Κίνδυνοι και απώλειες που υφίστανται τα παιδιά από τη χρήση των social media

Τετάρτη, 15 Απρ, 2026Δευτέρα, 13 Απρ, 2026 Από ΔΕΣΠΟΙΝΑ ΚΑΡΑΠΑΝΟΥ

Τη Μ. Τετάρτη 8 Απριλίου, οι υπουργοί Επικρατείας, Υγείας και Ψηφιακής Διακυβέρνησης, κ.κ. Άκης Σκέρτσος, Άδωνις Γεωργιάδης και Δημήτρης Παπαστεργίου, παρουσίασαν σε κοινή συνέντευξη Τύπου το νέο πλαίσιο ρυθμίσεων για την πρόσβαση των ανηλίκων στα social media (μέσα κοινωνικής δικτύωσης/μκδ). Με ορίζοντα εφαρμογής την 1η Ιανουαρίου 2027, οι κ.κ. υπουργοί εξέθεσαν τις κύριες ρυθμίσεις του νομοσχεδίου, την πρόταση της κυβέρνησης στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή για την ενίσχυση και εμβάθυνση του υφιστάμενου κανονιστικού πλαισίου και το σκεπτικό πίσω από τα περιοριστικά μέτρα.

Το νομοσχέδιο αφορά ανηλίκους κάτω των 15 ετών στους οποίους θα απαγορεύεται η πρόσβαση σε επιγραμμικές υπηρεσίες κοινωνικής δικτύωσης (online social media), με στόχο την προστασία τους κυρίως από την εθιστική επίδραση των μκδ. Όπως διευκρίνισε ο κος Γεωργιάδης, «ένας ενήλικας μπορεί να το αντιμετωπίσει με μεγαλύτερη δύναμη και σύνεση, αλλά ένας ανήλικος δεν μπορεί ακόμα να το αντιληφθεί και αν του γίνει τρόπος ζωής, πιθανόν τα επόμενα χρόνια να είναι πολύ πιο δύσκολο να το αντιμετωπίσει. Σε όλες τις μονάδες ψυχικής υγείας τα συμπτώματα ψηφιακού εθισμού έχουν αυξηθεί πολύ και το υπουργείο Υγείας ετοιμάζει στοχευμένα προγράμματα για την αντιμετώπισή τους».

Σχετικά με τα θέματα που προκύπτουν για τους ανηλίκους από τη χρήση των μκδ, αλλά και γενικότερα της ψηφιακής τεχνολογίας, η Epoch Times συζήτησε με την Έλενα Γεωργακοπούλου, συμβουλευτικό ψυχολόγο – παιδοψυχολόγο με ειδίκευση σε εφήβους και γονείς, η οποία μοιράστηκε την πολυετή εμπειρία της και ορισμένα συμπεράσματά της, προσφέροντας μια σφαιρική και πολυεπίπεδη αντίληψη του ζητήματος.

Στην πορεία της εργασίας της, στην Ελλάδα αλλά και στο εξωτερικό, τα κύρια προβλήματα που έχει διαπιστώσει, τα οποία συνδέονται με την επαφή των παιδιών με τα μκδ, πέρα από τον εθισμό, είναι το περιεχόμενο που λαμβάνουν (βία, πορνό κλπ), η μετατόπιση του βάρους από το βίωμα καθαυτό στην έκθεση του βιώματος, απώλεια δεξιοτήτων (κοινωνικών, συναισθηματικών), απομόνωση, απώλεια αξιών και πλαισίου. Ορισμένα από αυτά συνδέονται με τη φύση του μέσου, ενώ άλλα προκύπτουν σε συνάρτηση με το οικογενειακό πλαίσιο, την ωριμότητα των γονέων και ευρύτερα κοινωνικά φαινόμενα.

Ποια είναι τα πιο ευαίσθητα σημεία της εφηβικής ηλικίας, σύμφωνα με τις παρατηρήσεις σας;

Η επικοινωνία — τα παιδιά έχουν πρόβλημα μεταξύ τους, με τα άλλα παιδιά. Υπάρχει μεγάλη δυσκολία επικοινωνίας, μεγάλη δυσκολία στο να έρθουν σε επαφή με τον άλλον. Υπάρχει σημαντική διαφορά μεταξύ κοριτσιών και αγοριών, στο πώς συνδέονται με τα άτομα του ίδιου φύλου. Για τα αγόρια είναι κάπως πιο εύκολο, γιατί έχουν τα αθλήματα — παίζουν ποδόσφαιρο, μπάσκετ — αλλά και τα βιντεοπαιχνίδια. Έτσι έχουν κοινά ενδιαφέροντα. Ωστόσο υστερούν στην επικοινωνία, γιατί μιλάνε μόνο μέσα από τα παιχνίδια. Κι όταν τους ρωτάς αν θα βγουν με τους φίλους τους, απαντούν «Μα τους ‘είδα’ — μίλαγα μαζί τους σήμερα το απόγευμα». Τα κορίτσια δεν το έχουν αυτό και υπάρχει δυσκολία, καθώς και ανταγωνισμός μεταξύ τους. Από αυτά που έχω δει, θεωρώ ότι για τα κορίτσια είναι πιο δύσκολο.

Αυτά ισχύουν για τα παιδιά που έρχονται από σπίτια όπου δεν εκφράζονται, όπου οι γονείς είναι απόντες, όπου δεν υπάρχουν όρια, δεν ξέρουν πού στέκονται και δεν μπορούν να μιλήσουν ξεκάθαρα, όπου δεν υπάρχει επικοινωνία… Άλλοι παράγοντες που επηρεάζουν είναι το αν υπάρχουν αδέλφια, γιαγιάδες, αν οι γονείς είναι μαζί ή χωρισμένοι — όλα αυτά επηρεάζουν πάρα πολύ.

Στο εξωτερικό μπορεί να συναντήσεις οικογένεια που, ενώ είναι όλοι στο ίδιοι σπίτι, συνεννοούνται με μηνύματα. Υπάρχουν οικογένειες που δεν μιλάνε. Σε αυτά τα σπίτια δεν θα κάτσουν να φάνε όλοι μαζί. Δεν υπάρχει ενδιαφέρον να ασχοληθούν και να ανακαλύψουν τον άλλον. Αυτό το φαινόμενο έχει αρχίσει να εμφανίζεται και στην Ελλάδα, αλλά σε πιο περιορισμένη κλίμακα.

Υπάρχουν περιπτώσεις που τα παιδιά δεν γνωρίζουν στοιχειώδη πράγματα, όπως τις εποχές του χρόνου, ως αποτέλεσμα της ελλιπούς ενασχόλησης των γονέων. Παιδιά 8-9 ετών δεν έχουν στοιχειώδεις γνώσεις και δεν μπορούν να μιλήσουν για κάποιο θέμα — σε επίπεδο συναισθηματικό και επικοινωνιακό είναι 5 χρονών. Δεν έχουν αναπτυχθεί, δηλαδή, βασικές δεξιότητες.

Στους εφήβους παρατηρώ επίσης μεγάλη δυσκολία στις σχέσεις… Επειδή δεν υπάρχουν πλέον αξίες, δεν υπάρχουν και ξεκάθαρες κουβέντες. Αν κάτι συμβεί σε μία σχέση (κυρίως ερωτική), δεν θα κάτσει κανείς να το σκεφτεί. Απλώς θα εξαφανιστεί. Ή θα υπάρξει βία. Πολλά κορίτσια υφίστανται βία και σεξουαλικό καταναγκασμό, κυρίως διότι τα αγόρια δεν ξέρουν, ιδίως στην πρώτη τους σχέση. Μπορεί να λείπει το συναίσθημα ή να μην ξέρουν πώς να το εκφράσουν. Υπάρχει, αντίθετα, η αίσθηση ότι τους ανήκει η κοπέλα. Θεωρώ ότι σε μεγάλο βαθμό επηρεάζονται από αυτά που βλέπουν — κυρίως πορνό και βία — στα μκδ. Αυτά εισπράττουν, αυτά θεωρούν ως φυσιολογικά, οπότε αυτά αναπαράγουν. Υπάρχει ακόμη μεγάλος προβληματισμός και σύγχυση, π.χ. με την ταυτότητα των φύλων.

Λίγα παιδιά έχουν ενσυναίσθηση, ώστε να μπορέσουν να υποστηρίξουν άλλους και να συνδεθούν. Ορισμένα γνωρίζουν μόνο τον τσακωμό ως μέσω σύνδεσης με τους άλλους — δηλαδή τον αρνητικό τρόπο.

Από ποιες ηλικίες έχετε δει να απορροφώνται και να επηρεάζονται τα παιδιά από τα μκδ και τη χρήση οθόνης γενικότερα;

Στο εξωτερικό, τα αγόρια από 12 και πάνω με τα παιχνίδια, όπου μιλάμε για εθισμό. Παίζουν όλη τη νύχτα, οι γονείς δεν μπορούν να τα σταματήσουν, κι ας προσπαθούν με χίλιους δυο τρόπους. Ορισμένα φτάνουν στο σημείο να αρνούνται να πάνε σχολείο. Τα κορίτσια απορροφώνται περισσότερο από το κινητό και τα μκδ.

Στην Ελλάδα δεν είναι τόσο έντονο το φαινόμενο, δεν έχω ακούσει από παιδί να λέει ότι δεν θα πάει στο σχολείο για να παίξει παιχνίδια, αλλά πάντα υπάρχει κόντρα με τους γονείς για το κινητό και — κυρίως τα αγόρια — για τα βιντεοπαιχνίδια.

Πώς επηρεάζει τον χαρακτήρα και την καθημερινότητά τους αυτή η απορρόφηση;

Τα μκδ και τα παιχνίδια δημιουργούν αποχαύνωση. Γεμίζουν το μυαλό των παιδιών με πλήθος άχρηστες πληροφορίες, με ανούσια πράγματα, με υλικά πράγματα, με αποτέλεσμα τα παιδιά να μένουν στάσιμα, να μην αναπτύσσονται ψυχικά, πνευματικά και συναισθηματικά. Αντί να αποκτούν έναν ελεύθερο τρόπο σκέψης και ιδανικά, πάθος και όρεξη για τη ζωή και για να κάνουν πράγματα, προσηλώνονται στο να απαθανατίσουν τα γεγονότα για να τα ‘μοιραστούν’. Ουσιαστικά, μετατοπίζεται το βάρος της ζωής από την πράξη στο φαίνεσθαι και καταλήγουν να ζουν μία ψεύτικη ζωή. Η ζωή στα μκδ δεν είναι πραγματική ζωή. Έτσι, μπορούν να χειραγωγηθούν και πιο εύκολα.

Υπάρχει μια δομή που σου λέει πώς πρέπει να κινηθείς για να ‘πετύχεις’, για να έχεις λεφτά, για να φανείς. Όταν ρωτάω τα παιδιά τι θέλουν από τη ζωή, ποιοι είναι οι στόχοι τους, το πρώτο που μου λένε είναι «Να πετύχω, να βγάλω λεφτά». Αν τους ρωτήσω πώς θα είναι ευτυχισμένα, απαντούν «Θα έχω λεφτά». Και τι θα τα κάνεις τα λεφτά; «Θα έχω ποιότητα ζωής». Και τι θα την κάνεις την ποιότητα ζωής; «Θα αγοράσω ένα πολύ ακριβό αυτοκίνητο» ή «Θα πηγαίνω πάρα πολύ ακριβές διακοπές» — αυτά που βλέπουν στα μκδ. Δεν θα πει κανείς «Να περάσω ωραίες στιγμές με τον παππού και τη γιαγιά, να μου μάθουν να φτιάχνω πάστα φλόρα», δεν θα πει «Θα πάω με τη φίλη μου στο φεστιβάλ και θα χορέψουμε».

Με την τεχνολογία, και ειδικότερα τώρα με την είσοδο της τεχνητής νοημοσύνης, τα παιδιά μαθαίνουν να γίνονται όλα πολύ γρήγορα και σχεδόν αυτόματα. Αυτή η ταχύτητα τα επηρεάζει ποικιλοτρόπως, από τη λειτουργία του εγκεφάλου τους μέχρι τις σχέσεις τους. Για παράδειγμα, δεν μπορούν να διαβάσουν βιβλία — γιατί αυτό δεν γίνεται γρήγορα και απαιτεί συγκέντρωση και ένα επίπεδο δέσμευσης. Αυτό δεν το έχουν και είναι κάτι που ανακλά και στις σχέσεις και στις δραστηριότητές τους. Καταργούνται η κριτική σκέψη, η έρευνα, οι αξίες… Με ποιον θέλω να είμαι, πού θέλω να είμαι, γιατί θέλω να είμαι σε αυτόν τον χώρο, με ποιον θέλω να συνεργαστώ; Όλο αυτό καταλήγει στο να μην αρτιώνονται σαν άνθρωποι…

Ποιος είναι ο ρόλος της οικογένειας; Γιατί οι γονείς εμφανίζονται τόσο αδύναμοι απέναντι στα παιδιά τους και τους επιτρέπουν να αποφασίζουν και να κάνουν ό,τι θέλουν;

Κατ’ εμέ, αυτό είναι ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα αυτής της γενιάς. Έχουν αλλάξει οι ρόλοι και τον έλεγχο τον έχει το παιδί, και οι γονείς θεωρούν ότι αυτό είναι το φυσιολογικό. Κατά τη γνώμη μου, αυτό οφείλεται κυρίως σε ανωριμότητα των ίδιων των γονέων. Επιπροσθέτως, έχουν χαθεί οι αξίες και το πλαίσιο που βοηθούσαν τους ανώριμους γονείς παλαιότερα. Έτσι, τώρα, αν κάποιος γονέας δεν έχει αρτιωθεί, δεν έχει αντίληψη και ώριμο τρόπο σκέψης, δεν έχει από πουθενά να κρατηθεί και παρασύρεται. Υπάρχει τρομερός μιμητισμός μεταξύ των γονέων. Γονείς που θεωρούν ότι είναι πολύ αυστηροί σκέπτονται έτσι επειδή συγκρίνουν τους εαυτούς τους με άλλους γονείς που δεν είναι καθόλου.

Ωστόσο, η αυστηρότητα ουσιαστικά είναι σταθερότητα — το οποίο δεν υπάρχει στις ημέρες μας. Αντίθετα, υπάρχει πάρα πολύ φωνή. Όταν φωνάζουν, όμως, και τσακώνονται μαζί του, είναι σαν να κατεβαίνουν στο επίπεδο του παιδιού, με αποτέλεσμα να χάνουν την ισχύ που έχουν σαν γονείς. Οι γονείς πρέπει να είναι ήρεμοι. Δεν μπορούν, όμως, γιατί ακριβώς δεν έχουν την ωριμότητα να μείνουν ήρεμοι. Ένας γονέας που δεν έχει δουλευτεί δεν μπορεί να παραμείνει ήρεμος.

Πολλοί είναι και οι γονείς (κυρίως από αυτά που βλέπω γύρω μου) που προσφέρουν το κινητό στα παιδιά, ακόμη και τα πολύ μικρά, για να μείνουν ήσυχα — κάπως σαν την πιπίλα. Συνήθως δεν έχουν συναίσθηση τού τι κάνουν και του αντίκτυπου που αυτό έχει στα παιδιά. Αργότερα, λειτουργεί και ο μιμητισμός: αφού όλοι αυτό κάνουν, οι περισσότεροι σκέφτονται ότι το παιδί τους θα μείνει πίσω, αν δεν τους δώσουν το τηλέφωνο, το τάμπλετ. Η κατάληξη είναι οικογένειες ‘καλωδιωμένες’, όπου ο καθείς βλέπει κάτι διαφορετικό στο κινητό του, με την άμεση επικοινωνία να σπανίζει.

Θα λέγατε ότι κατά κάποιον τρόπο οι γονείς αρνούνται τον ρόλο τους, αρνούνται να πάρουν τα ηνία, ίσως επειδή θέλουν να είναι φίλοι με το παιδί τους;

Όχι συνειδητά. Ο γονέας είναι ένας ρόλος. Είναι μια αντίληψη ζωής, και θα βγει και σε άλλα κομμάτια. Φίλοι με το παιδί τους μπορεί να είναι αλλά μέχρι ένα σημείο, γιατί πρέπει να υπάρχουν και όρια. Αυτό βλέπω να λείπει. Πολλοί γονείς έχουν χάσει τη βάση και δεν θέτουν σταθερά όρια. Ορισμένοι, δεν εμπιστεύονται τον εαυτό τους και μπερδεύονται από αυτά που κάνουν οι άλλοι γονείς. Δίνουν στα παιδιά σχεδόν οτιδήποτε εκείνα ζητήσουν, υποκύπτοντας σε κάθε τους αίτημα.

Η έλλειψη ορίων είναι διάχυτη στην κοινωνία, και ξεκινά από αυτή τη στάση των γονέων. Μου έχουν πει γονείς ότι στο σχολείο οι δάσκαλοι δεν βάζουν τιμωρίες στα παιδιά όταν κάνουν φασαρία στην τάξη, επειδή υπάρχουν γονείς που θα τους κάνουν ‘μπούλινγκ’. Και φοβούνται. Στα ιδιωτικά σχολεία φοβούνται μήπως χάσουν τη δουλειά τους. Πηγαίνουν γονείς σε προπονήσεις των παιδιών τους και παρεμβαίνουν στις οδηγίες που δίνουν οι προπονητές ώστε να ευνοούνται τα δικά τους παιδιά. Έτσι χάνονται εντελώς τα όρια.

Όταν το παιδί μαθαίνει να θεωρεί δεδομένη την ικανοποίηση των επιθυμιών του, ζορίζεται πάρα πολύ όταν κάποια στιγμή μπουν όρια. Μία πρόσφατη έρευνα στην Αμερική, των τελευταίων μηνών, έδειξε ότι πολλοί ενήλικες τείνουν να αποξενώνονται από τους γονείς τους, θεωρώντας ότι όταν ήταν μικροί τούς φέρθηκαν άσχημα, εκλαμβάνοντας τα όρια ως κακομεταχείριση. Αν το παιδί δεν έχει αντίληψη και παντού στα μκδ λέγεται ότι είναι έτσι, υπονομεύεται το εσωτερικό κριτήριο του παιδιού (που γνωρίζει κατά βάθος πότε έφταιξε και πρέπει να τιμωρηθεί) και επικρατεί μια στρεβλωμένη άποψη, που διαχέεται στην κοινωνία και δημιουργεί αυτή την τάση.

Ακόμα πιο σημαντικό, όμως, είναι ότι έχουν χαθεί οι αξίες. Αυτό που σε καθοδηγεί και σου βάζει μία βάση είναι οι αξίες. Τις αξίες μέσα στην οικογένεια θα τις μάθεις. Και αυτό έχει χαθεί. Εάν οι γονείς δεν μπορούν να μεγαλώσουν τα παιδιά τους με βάση τις αξίες τους, με βάση αυτά που γνωρίζουν και που πιστεύουν, έτσι όπως θεωρούν ότι είναι σωστό, αλλά προχωρούν με τον φόβο τού «τι θα πει το παιδί» — γιατί το έχω ακούσει και αυτό από γονιό: «Κι αν γυρίσει το παιδί μου και μου πει σε δέκα χρόνια…» — ναι, αλλά κι αν γυρίσει και σου πει «γιατί δεν μου έβαζες όρια αλλά με άφηνες ξέφραγο αμπέλι;»

Πλέον και οι ίδιοι οι γονείς είναι μπερδεμένοι και δεν ξέρουν πώς να προχωρήσουν.

Μήπως κρίσιμο ρόλο για κάποια από τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν τα παιδιά σήμερα παίζει η έλλειψη χρόνου των γονέων;

Η έλλειψη χρόνου είναι δικαιολογία, κατ΄εμέ. Και οι δικοί μας γονείς δούλευαν πάρα πολύ. Αν κάποιος θέλει, θα το οργανώσει με τέτοιον τρόπο ώστε να είναι παρών για το παιδί.

Η αίσθηση που έχω είναι ότι οι γονείς — όχι όλοι — δίνουν υλικά αγαθά, αλλά όχι την προσοχή που πρέπει. Βασικά, κυριαρχούν τα δύο άκρα. Είτε θα είναι πάρα πολύ πάνω από το παιδί είτε δεν θα δίνουν προσοχή. Και υπάρχουν και οι ανασφαλείς, οι οποίοι δεν έχουν καλύψει/δουλέψει δικά τους κομμάτια και γίνονται έρμαια των παιδιών. Μπορεί να έχουν τύψεις ή να θέλουν να ικανοποιήσουν το δικό τους ‘εσωτερικό’ παιδί ή να είχαν πολύ αυστηρούς γονείς και πηγαίνουν στο άλλο άκρο γιατί νομίζουν ότι έτσι είναι καλοί γονείς — υπάρχουν πολλά μοτίβα.

Στις παλαιότερες γενιές υπήρχε μια γενική νοοτροπία και η οικογένεια υφίστατο, με τα καλά και τα κακά της. Αυτό θεωρώ ότι δεν υπάρχει πια στον βαθμό που υπήρχε. Οι δικοί μας γονείς συναντιόνταν και τα παιδιά έπαιζαν μεταξύ τους. Οι παρέες χάνονται, τα τραπέζια λιγοστεύουν. Κι όταν γίνονται, γίνονται μέσω catering. Ή δεν συναντώνται καθόλου στα σπίτια, αλλά σε παιδότοπους, πάρκα, και γενικά σε οποιονδήποτε άλλον χώρο εκτός από το σπίτι. Έτσι, χάνεται το προσωπικό στοιχείο και η επαφή. Επίσης, υποχωρεί και το αίτημα να περάσουμε καλά και υποκαθίσταται από το να φανούμε και να εντυπωσιάσουμε. Αυτό ξεκινά από τους γονείς. Επίσης, όταν όλα παρέχονται από έξω, χάνεται και η προσπάθεια, οπότε χάνει και το ίδιο το άτομο. Το ουσιαστικό, αυτό που θα σου δώσει, είναι αυτό στο οποίο εμβαθύνεις. Όταν δεν υπάρχει προσπάθεια και δέσμευση, δεν εμβαθύνεις — οπότε δεν λαμβάνεις και την ανάλογη απόλαυση, την ανάλογη ανταμοιβή. Αυτό βγαίνει και στα παιδιά.

Τα σημερινά παιδιά αντιστέκονται στη δουλειά και σε κάθε είδους προσπάθεια. Παλιότερα, επικρατούσε η νοοτροπία ότι αν θέλεις κάτι, πρέπει να δουλέψεις για αυτό. Τώρα, αυτό δεν υπάρχει.

Η τεχνητή νοημοσύνη επιτείνει αυτό το φαινόμενο. Έτσι όμως χάνουμε γνώσεις, χάνουμε δεξιότητες. Τα παιδιά κάνουν πλέον τις εργασίες τους με την τεχνητή νοημοσύνη — τι αξία έχει αυτό, τι αποκομίζουν; Αυτό μας φέρνει πίσω στον κόπο, στη δέσμευση, στην πράξη μέσα από την οποία μαθαίνεις και εξελίσσεσαι σαν άνθρωπος.

Δεν ήταν πάντα μια μειοψηφία οι άνθρωποι που ενδιαφέρονταν να εξελιχθούν;

Ναι, αλλά αναγκάζονταν από τη ζωή. Έπρεπε να δουλέψεις, να φας τα μούτρα σου, να μάθεις. Υπήρχε αυτή η νοοτροπία. Τώρα δεν υπάρχει αυτή η λογική. Στοχεύουμε στο να έχουμε τα ρομπότ να κάνουν τα πάντα, και ο άνθρωπος να μην δουλεύει.

Για εμένα ο άνθρωπος είναι αξίες και αντίληψη. Οι αξίες και η πνευματικότητα είναι κάτι πάρα πολύ βασικό. Η πνευματικότητα μας οδηγεί στον ανώτερο εαυτό μας και στον Θεό, όπως τον αντιλαμβάνεται ο καθένας. Μας βοηθάει να πλησιάσουμε την αλήθεια μας. Όλα αυτά [που ζούμε] μάς απομακρύνουν από την αλήθεια μας και δεν μπαίνουμε καν στη λογική τού να εμβαθύνουμε και να καταλάβουμε πώς να γίνουμε ένας ανώτερος άνθρωπος, πώς να έχουμε πνευματικότητα — όλα αυτά που δίνουν νόημα. Δεν αντιλαμβανόμαστε καν ότι υπάρχει κάτι ανώτερο. Σπάνια κάνω τέτοιες συζητήσεις. Είναι ζήτημα αν τις είχα με 2-3 παιδιά, στα δεκαεννέα χρόνια που δουλεύω.

Ο λόγος που σπούδασα ψυχολογία ήταν η θεωρία του Μάσλοου (Abraham Harold Maslow, 1η Απριλίου 1908–8 Ιουνίου 1970) για την πυραμίδα των αναγκών, στην κορυφή της οποίας βρίσκεται ο ανώτερος εαυτός. Δηλαδή, όταν έχεις καλύψει όλες τις άλλες ανάγκες, μπαίνεις στο πιο ουσιαστικό στο οποίο εμβαθύνεις και το οποίο είναι ο ανώτερος εαυτός. Αυτό ήταν που με είχε τραβήξει κυρίως. Με το πέρασμα των χρόνων και την εμπειρία, εγώ το συνέδεσα με τη θρησκεία, με τα πιστεύω, τις αξίες, αν και προσωπικά δεν ταυτίζω την πνευματικότητα με τη θρησκεία. Άλλο το ένα, άλλο το άλλο. Παλιά, η κοινωνία και η θρησκεία μετέφεραν τις αξίες και έδιναν το πλαίσιο. Σήμερα, το ανώτερο επίπεδο αφορά πολύ πιο επιφανειακά ζητήματα όπως ‘πώς θα φανώ στα μκδ και πώς θα γίνω πλούσιος’.

Η αναζήτηση της πνευματικότητας απαιτεί γαλήνη και ηρεμία. Τα παιδιά σήμερα υφίστανται υπερπληροφόρηση και κατακλύζονται από εικόνες, κάτι που λειτουργεί τραυματικά, καθώς αφ’ ενός τους δημιουργεί άγχος αφ’ ετέρου τα αναισθητοποιεί. Αυτό το χάος που δημιουργείται έξω και μέσα τους κάνει σχεδόν αδύνατη την αναζήτηση της πνευματικότητας. Οπότε, δεν μπορούν να προχωρήσουν και να ψάξουν για το ανώτερο. Μετά έρχονται και λένε «Είμαι δυστυχισμένος-η». Και έχουν τρομερή μοναξιά, γιατί δεν έχουν την πραγματική, την ουσιαστική επαφή. Ούτε με γονείς ούτε με φίλους ούτε με τον εαυτό τους. Αυτό είναι πολύ δύσκολο. Παλιά έπαιζες με τους φίλους σου και γέμιζε η ψυχή σου. Τα σημερινά παιδιά δεν γνωρίζουν αυτό το γέμισμα, δεν ξέρουν ότι πρέπει και να γεμίζεις, ότι δεν έχεις ατελείωτη ενέργεια, ότι πρέπει να προσέχεις τον εαυτό σου και να επιλέγεις, να σκέφτεσαι. Αυτό δεν υπάρχει κατ’ αρχάς στους γονείς, άρα δεν περνάει στα παιδιά.

Ο κίνδυνος πια είναι πιο διαδεδομένος, πιο διάχυτος, πιο εθιστικός. Βρίσκεται σε κάθε σπίτι. Πρόκειται για καθαρή χειραγώγηση μέσω της πληροφορίας.

* * *

Η Έλενα Γεωργακοπούλου είναι Συμβουλευτικός Ψυχολόγος – Παιδοψυχολόγος (CPsychol), με εστίαση στις βραχυπρόθεσμες λύσεις και τις στρατηγικές για την ανάπτυξη και την ενδυνάμωση του ατόμου. Περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να βρείτε στην ιστοσελίδα της: www.directioninlife.gr

Η διπλωματική αδυναμία της Κίνας υπό το φως της συνάντησης Σι-Τραμπ

Δευτέρα, 06 Απρ, 2026Δευτέρα, 06 Απρ, 2026 Από ΔΕΣΠΟΙΝΑ ΚΑΡΑΠΑΝΟΥ

Στις 31 Μαρτίου, το Πακιστάν παρουσίασε, από κοινού με το κινεζικό καθεστώς, μία πρόταση για την επίλυση της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή, η οποία προέκυψε μετά από συνομιλίες της Τουρκίας, της Αιγύπτου και της Σαουδικής Αραβίας τις οποίες φιλοξένησε το Ισλαμαμπάντ. Η υποστήριξη του ειρηνευτικού σχεδίου σηματοδοτεί μία στροφή της κινεζικής πολιτικής, καθώς όλον τον πρώτο μήνα της σύρραξης το Πεκίνο παρέμεινε αποστασιοποιημένο από τα γεγονότα, περιοριζόμενο να χαρακτηρίσει την επίθεση κατά του Ιράν «απαράδεκτη». Ωστόσο, από πολλούς αναλυτές η πρόταση θεωρείται «κενό γράμμα», αφού η Κίνα ούτε τη δύναμη ούτε τη διάθεση έχει κατά βάθος να λειτουργήσει δραστικά στην τρέχουσα κατάσταση.

Οι σχέσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες και οι εσωτερικές αναταράξεις σε πολλαπλά επίπεδα θεωρούνται καθοριστικές για τις επιλογές του Πεκίνου. Η αντιπαλότητα μεταξύ των δύο μεγάλων δυνάμεων της εποχής συμπληρώνεται από μία σχέση αλληλεξάρτησης, κυρίως οικονομικής, ωθώντας αμφότερες στον μετριασμό των τόνων και στην αναζήτηση λύσεων που επιτρέπουν τη συνύπαρξη. Τα συμφέροντα και οι περιορισμοί είναι πολλά και για τις δύο πλευρές. Η επικείμενη συνάντηση των δύο ηγετών, Τραμπ και Σι, με νέα ημερομηνία τη 14η Μαΐου, δείχνει την κοινή διάθεση για διάλογο και συνεργασία.

Το περιεχόμενο της πρότασης Πακιστάν-Κίνας, που αποφεύγει την αναφορά στον ρόλο των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ισραήλ στις επιθέσεις, είναι ενδεικτικό της προσπάθειας του Πεκίνου να μην τεθούν σε κίνδυνο οι επικείμενες συνομιλίες σύμφωνα με τον Σάιμον Τσιν-μο Τσενγκ (Simon Chin-mo Cheng), αναπληρωτή καθηγητή Διπλωματίας και Διεθνών Σχέσεων στο Πανεπιστήμιο Tamkang της Ταϊβάν. «Η τρέχουσα κατάσταση είναι εξαιρετικά δυσμενής για τον Σι, ο οποίος ελπίζει να χρησιμοποιήσει τη σύνοδο κορυφής για να μετριάσει τον εμπορικό πόλεμο μεταξύ ΗΠΑ και Κίνας και να εξασφαλίσει μια πιο ήπια στάση των ΗΠΑ απέναντι στην Ταϊβάν, ανοίγοντας έτσι τον δρόμο για την τέταρτη θητεία του», εξηγεί, αναφερόμενος στις αλλεπάλληλες εκκαθαρίσεις εντός του Κομμουνιστικού Κόμματος και του Στρατού. Οι οικονομικές και κοινωνικές αναταράξεις στη χώρα αποτελούν ακόμη έναν παράγοντα πίεσης για την ηγεσία.

Για τον Τσενγκ, «η πρόταση αποτελεί και μια συγκεκαλυμμένη πίεση προς την Τεχεράνη να αποδεχτεί μια διπλωματική λύση — μια λύση που το Πεκίνο ελπίζει ότι θα κρατήσει τη σύνοδο κορυφής σε καλό δρόμο».

Τα σημεία που περιέχει η πρόταση είναι:

Άμεση παύση των εχθροπραξιών
Έναρξη ειρηνευτικών συνομιλιών το συντομότερο δυνατόν
Ασφάλεια των μη στρατιωτικών στόχων
Ασφάλεια των ναυτιλιακών διαδρομών
Υπεροχή του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών (ΟΗΕ)

Σύμφωνα με τον Αλέξανδρο Νίκλαν, σύμβουλο θεμάτων ασφαλείας με πολυετή εμπειρία στον χώρο της ασφάλειας και ανάλυσης πληροφορίας, αυτή «η κίνηση της Κίνας είναι ουσιαστικά άνευ περιεχομένου αφού ούτε θέλει να εμπλακεί διπλωματικά ούτε να αναμειχθεί ενεργά στη σύγκρουση στον Κόλπο». Όπως επισημαίνει στην Epoch Times, «την εξυπηρετεί αφάνταστα οι ΗΠΑ να παραμείνουν εγκλωβισμένες εκεί δαπανώντας πόρους και χρόνο στο σημείο. […] Η Κίνα ως χώρα λειτουργεί με τη λογική της περιφερειακής δύναμης, όχι της υπερδύναμης, και ούτε θέλει να αναλάβει τέτοιο ρόλο. Όχι ακόμα». Αντιθέτως, θεωρεί πως «έχει ειδική βαρύτητα η στάση των χωρών του Κόλπου όπου για πρώτη φορά εδώ και δεκαετίες στέκονται μαζί απέναντι στο Ιράν λόγω της επιθετικότητας που έδειξε και δείχνει με πλήγματα εναντίον τους».

Ο Ουίλλιαμ Τσι-τουνγκ Τσουνγκ (William Chih-tung Chung), βοηθός ερευνητής στο Ινστιτούτο Εθνικής Άμυνας και Έρευνας για την Ασφάλεια (INDSR) της Ταϊβάν, απηχεί αυτή την άποψη, υποστηρίζοντας ότι το Πεκίνο δεν διαθέτει το γεωπολιτικό βάρος για να λειτουργήσει ως αξιόπιστος μεσολαβητής στη Μέση Ανατολή: «Η διεθνής κοινότητα δεν ζητά την παρέμβαση της Κίνας, κάτι που δείχνει ότι δεν πιστεύει ότι το Πεκίνο είναι ικανό να μεσολαβήσει σε αυτή τη σύγκρουση». Προσθέτει δε ότι η ειρηνευτική πρωτοβουλία του Πεκίνου δεν θα συμβάλει ουσιαστικά στην αποτροπή της πίεσης που θα ασκήσουν οι ΗΠΑ κατά τη σύνοδο κορυφής, καθώς η Ουάσιγκτον αναμένεται να αμφισβητήσει τον Σι λόγω της ευρύτερης υποστήριξης του Πεκίνου προς την Τεχεράνη. «Οι ΗΠΑ και το Ισραήλ γνωρίζουν πολύ καλά ότι το Πεκίνο διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στη διατήρηση των πολεμικών δυνατοτήτων του Ιράν, οπότε υπό αυτές τις συνθήκες, η Κίνα δεν μπορεί να επιτύχει ως ειρηνοποιός», επισημαίνει στην Epoch Times.

Έκθεση της εταιρείας συμβούλων και μέσων ενημέρωσης SpecialEurasia ανέφερε ότι το Πεκίνο έχει προμηθεύσει την Τεχεράνη με προηγμένη στρατιωτική τεχνολογία, αν και το ΚΚΚ να αναγνωρίζει δημοσίως αυτές τις μεταφορές όπλων.

Ο Τσουνγκ δήλωσε ότι εάν η Ουάσιγκτον αποκαλύψει συγκεκριμένες αποδείξεις ότι το Πεκίνο εξοπλίζει κρυφά το Ιράν, κάθε προοπτική να διαδραματίσει η Κίνα διπλωματικό ρόλο θα καταρρεύσει εντελώς: «Το Πεκίνο ενεργεί υποκριτικά. Μόλις αποκαλυφθούν οι αποδείξεις για τη ζωτικής σημασίας στρατιωτική υποστήριξή του προς το Ιράν, το ΚΚΚ πιθανότατα θα αντιμετωπίσει τεράστιες αντιδράσεις».

Όσον αφορά τα όπλα που προσφέρει η Κίνα στην Τεχεράνη, για τον Τσενγκ αποτελούν ακόμη έναν παράγοντα που λειτουργεί αρνητικά για την κινεζική διαμεσολάβηση λόγω της κακής απόδοσής τους στις πρόσφατες επιθέσεις. «Ήδη διαπιστώνουμε ότι το ιρανικό καθεστώς αγνοεί τις απαιτήσεις του ΚΚΚ και μάλιστα διστάζει να επιτρέψει τη διέλευση κινεζικών πετρελαιοφόρων [από το Στενό του Ορμούζ]. Ως εκ τούτου, η πρωτοβουλία των πέντε σημείων πιθανότατα δεν είναι παρά κούφια λόγια», σημείωσε.

Τα κίνητρα του Πεκίνου

Ως βασικά κίνητρα της Κίνας για τη συμμετοχή της στην ειρηνευτική πρωτοβουλία του Πακιστάν αναφέρονται αφ’ ενός η εξασφάλιση του ενεργειακού της ανεφοδιασμού (πετρέλαιο μέσω Ορμούζ), αφ’ ετέρου οι επενδύσεις στο Ιράν μέσω της πρωτοβουλίας «Μια ζώνη, ένας δρόμος», καθώς και η διεθνής εικόνα που προσπαθεί το ΚΚΚ να προβάλλει.

Για τον Τσενγκ, η ενεργειακή ασφάλεια αποτελεί σημαντικότερο κίνητρο για τη διπλωματική κίνηση της Κίνας, καθώς το πετρέλαιο που λαμβάνει μέσω του Στενού του Ορμούζ αντιπροσωπεύει περίπου το 45% των συνολικών εισαγωγών της. «Ένας παρατεταμένος αποκλεισμός του Ορμούζ θα είχε καταστροφικές επιπτώσεις στους τομείς της ενέργειας, της πετροχημικής βιομηχανίας και των γεωργικών λιπασμάτων της Κίνας». Το διακύβευμα είναι ιδιαίτερα υψηλό, δεδομένης της συνεχιζόμενης οικονομικής επιβράδυνσης της χώρας.

Υπενθυμίζει ακόμη τον Νέο Δρόμο του Μεταξιού, ραχοκοκκαλιά του κινεζικού εμπορίου, ζωτικό μέρος του οποίου αποτελεί το Ιράν, συνδέοντας τις δύο χώρες με στενά οικονομικά συμφέροντα. «Το 25ετές πρόγραμμα συνεργασίας Ιράν-Κίνας, που υπογράφηκε πριν από αρκετά χρόνια, έχει συμβάλει ιδιαίτερα στην εδραίωση αυτής της σχέσης — και το Πεκίνο δεν μπορεί να το αφήσει να καταρρεύσει». Η συμφωνία, που υπογράφηκε το 2021, δεσμεύει το Πεκίνο να επενδύσει περίπου 400 δισεκατομμύρια δολάρια σε διάστημα 25 ετών σε αντάλλαγμα για ιρανικό πετρέλαιο με μεγάλη έκπτωση.

Ο Τσουνγκ θεωρεί ότι η ειρηνευτική πρόταση στην οποία συμμετείχε το Πεκίνο αποτελεί άλλη μια ευκαιρία να προβάλει τον εαυτό του ως παγκόσμια υπερδύναμη, εφάμιλλη της Ουάσιγκτον, ικανή να παρεμβαίνει σε ξένες συγκρούσεις. «Από την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, το Πεκίνο προσπαθεί συνεχώς να παρουσιάσει τον εαυτό του ως μεσολαβητή, χρησιμοποιώντας αυτές τις ευκαιρίες για να αναδείξει την επιρροή του στη διεθνή κοινότητα», δήλωσε στην Epoch Times. «Η Κίνα συνεχίζει την επιθετική συμπεριφορά της στο Στενό της Ταϊβάν και στη Νότια Σινική Θάλασσα, και το Πεκίνο πιθανώς βλέπει αυτή την κίνηση ως μια ευκαιρία να βελτιώσει την εικόνα του στη διεθνή σκηνή». Εν τούτοις, δεν πιστεύει ότι η διπλωματική κίνηση θα είναι ικανή να αποτρέψει την πίεση που αναμένει ότι θα ασκήσουν οι ΗΠΑ στη σύνοδο κορυφής: «Μπορούμε να αναμένουμε ότι ο Τραμπ θα συνεχίσει να απαιτεί από το Πεκίνο να προστατεύσει την εμπορική ναυτιλία, να συμβάλει στον τερματισμό του αποκλεισμού του Ορμούζ, και να περιορίσει την κρυφή του υποστήριξη προς το Ιράν».

Ο αναδυόμενος ρόλος του Πακιστάν στη σύγκρουση ΗΠΑ-Ιράν

Παρασκευή, 03 Απρ, 2026Πέμπτη, 02 Απρ, 2026 Από ΔΕΣΠΟΙΝΑ ΚΑΡΑΠΑΝΟΥ

Ως νέος παίκτης στην τρέχουσα σύγκρουση στη Μέση Ανατολή εμφανίζεται το Πακιστάν, γείτονας και φίλος του Ιράν, με σημαντική εξάρτηση από το πετρέλαιο που εξάγεται μέσω του Πορθμού του Ορμούζ. Καθώς ο παγκόσμιος αντίκτυπος της σύρραξης δυναμώνει και το κλείσιμο του στενού πιέζει την οικονομία, οι χώρες που νιώθουν περισσότερο την ενεργειακή έλλειψη και την άνοδο των τιμών επιδιώκουν πιο ενεργά τον τερματισμό της σύγκρουσης μέσω της διπλωματίας.

Στις 29 και 30 Μαρτίου, το Πακιστάν φιλοξένησε συνομιλίες μεταξύ τριών μουσουλμανικών χωρών (της Αιγύπτου, της Τουρκίας και της Σαουδικής Αραβίας), με στόχο την επίλυση της σύγκρουσης και την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας στο Ορμούζ. Την επομένη, ο υπουργός Εξωτερικών του Πακιστάν, Μοχάμαντ Ισάκ Νταρ [Mohammad Ishaq Dar], συναντήθηκε στο Πεκίνο με τον ομόλογό του Ουάνγκ Γι [Wang Yi] και ζήτησε τη στήριξη της Κίνας στην πρωτοβουλία για την εξεύρεση συμφωνίας μεταξύ των εμπόλεμων μερών.

Στην πρόταση, η οποία στάλθηκε στην Ουάσιγκτον, επισημαίνεται αφ’ ενός η ανάγκη να διαφυλαχθούν η «κυριαρχία, η εδαφική ακεραιότητα, η εθνική ανεξαρτησία και η ασφάλεια του Ιράν και των χωρών του Κόλπου, και ζητείται η προστασία των αμάχων, των υποδομών πολιτικής χρήσης και των ειρηνικών πυρηνικών εγκαταστάσεων», καθώς και η διασφάλιση της ναυσιπλοΐας, των πλοίων και των πληρωμάτων που έχουν εγκλωβιστεί στον Πορθμό του Ορμούζ και γύρω από αυτό. Τα προτεινόμενα μέτρα περιλαμβάνουν και την εφαρμογή διοδίων τύπου Σουέζ στο πέρασμα, τη διαχείριση των οποίων θα αναλάβει μια κοινοπραξία της Αιγύπτου, της Τουρκίας και της Σαουδικής Αραβίας, σύμφωνα με πακιστανικές πηγές.

Στις 31 Μαρτίου, Κίνα και Πακιστάν κάλεσαν όλα τα εμπλεκόμενα μέρη να «μεριμνήσουν ώστε τα πολιτικά και εμπορικά πλοία να διέλθουν με ασφάλεια το συντομότερο δυνατόν και να αποκατασταθεί η κανονική ναυσιπλοΐα στο στενό το συντομότερο δυνατόν».

Την επομένη, ο Ντόναλντ Τραμπ ανέφερε σε ανάρτησή του στο Truth Social, ότι δέχθηκε αίτημα του Ιρανού ηγέτη για εκεχειρία, και τόνισε ότι το άνοιγμα του Ορμούζ είναι απαραίτητη προϋπόθεση πριν ξεκινήσουν οποιεσδήποτε συζητήσεις για τερματισμό των εχθροπραξιών.

Ο αποκλεισμός του Ορμούζ έχει παγκόσμιες επιπτώσεις, αλλά το κόστος είναι πιο βαρύ για ορισμένες χώρες. Για την Κίνα, παραδείγματος χάριν, σημαίνει περαιτέρω απώλεια ενεργειακού ανεφοδιασμού, λαμβάνοντας υπ’ όψιν την απώλεια του πετρελαίου της Βενεζουέλας μετά τη σύλληψη του Μαδούρο και την αλλαγή ηγεσίας. Για το Πακιστάν, το οποίο είναι σε σύγκρουση με το Αφγανιστάν την τρέχουσα περίοδο, σημαίνει απώλεια του 90% του εισαγόμενου πετρελαίου.

Άλλες χώρες που εξαρτώνται σημαντικά από το πετρέλαιο που διακινείται μέσω Ορμούζ είναι η Ιαπωνία (75% των εισαγωγών της) και η Ινδία (60% των εισαγωγών της), καθώς και οι Ιταλία, Γαλλία και Γερμανία στην Ευρώπη, σε μικρότερο ποσοστό (10% των εισαγωγών), ενώ ως εξαγωγείς πλήττονται καίρια η Σαουδική Αραβία (80-90% των εξαγωγών της) και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα (72% των εξαγωγών τους).

Κατά τον Αμερικανό πρόεδρο, αυτές οι χώρες θα έπρεπε να αναλάβουν την ευθύνη για το άνοιγμα του περάσματος, όπως επεσήμανε σε ανάρτησή του, παρακινώντας τις να αναλάβουν δράση.

Απαντώντας στις επικρίσεις του Ντόναλντ Τραμπ για την αποχή των ευρωπαϊκών χωρών από τις στρατιωτικές επιχειρήσεις στο Ορμούζ, ο Γάλλος πρόεδρος Εμμανουέλ Μακρόν δήλωσε σήμερα από τη Νότια Κορέα ότι δεν θεωρεί ρεαλιστική και ασφαλή λύση το άνοιγμα του πορθμού δια της βίας. Ωστόσο, Γάλλος ναύαρχος εκτίμησε, σε ομιλία του την 1η Απριλίου στο συνέδριο για την ασφάλεια «Πόλεμος και Ειρήνη», που έλαβε χώρα στο Παρίσι, ότι η στρατιωτική εμπλοκή είναι αναπόφευκτη, έστω και σε επίπεδο εποπτείας. Για τον Ναύαρχο Νικολά Βωζούρ είναι κρίσιμο να διαπιστωθεί κατ΄αρχάς η ύπαρξη ή όχι ναρκών στο πεδίο, ενώ αναμένει και την εμπλοκή της Κίνας, καθώς δεν θεωρεί ότι οι συνεννοήσεις σε πολιτικό επίπεδο και η επιλεκτική διέλευση ορισμένων δεξαμενόπλοιων αρκούν για να καλύψουν το έλλειμμα της χώρας σε ενεργειακό ανεφοδιασμό.

Η Κίνα και το Πακιστάν, χώρες που μοιράζονται συμφέροντα με το ιρανικό καθεστώς, και έχουν στενή οικονομική αλληλεξάρτηση (η Κίνα έχει κάνει μεγάλες επενδύσεις σε υποδομές στο Πακιστάν, οι οποίες έχουν οδηγήσει στη δημιουργία δυσβάστακτου χρέους του δεύτερου απέναντί της) εστιάζουν στην εκτόνωση της σύγκρουσης. Το Πακιστάν ιδίως, ως όμορη χώρα (έχει 900 χλμ χερσαία σύνορα με το Ιράν) αναζητά λύσεις που θα επιτρέψουν τον ανεφοδιασμό του παρά τον αποκλεισμό του Ορμούζ, όπως χερσαία διακίνηση του πετρελαίου ή ειδικές συμφωνίες για προστασία πλοίων που φέρουν την πακιστανική σημαία.

Αυτές περιλαμβάνουν, όπως αναφέρει το Bloomberg, την παραχώρηση από τους Φρουρούς της Επανάστασης άδειας διέλευσης σε είκοσι (20) δεξαμενόπλοια με σημαία Πακιστάν. Αυτό σημαίνει ότι θα επιτρέπουν σε αυτά τα πλοία να περνούν με την καταβολή αντιτίμου της τάξεως ~ $1 ανά βαρέλι, τακτική που εφαρμόζουν γενικότερα σε δεξαμενόπλοια τα οποία έχουν ελέγξει ότι δεν συνδέονται με τις ΗΠΑ, το Ισραήλ ή άλλη εχθρική χώρα. Σημειώνεται ότι τα διόδια ζητούνται είτε σε γουάν είτε σε σταθερό ψηφιακό νόμισμα.

Σύμφωνα με το ιρανικό ειδησεογραφικό πρακτορείο Fars, η απόφαση για την καταβολή διοδίων στα πλοία που περνούν από το Ορμούζ περιέχεται σε νομοσχέδιο που ενέκρινε η ιρανική Επιτροπή Εθνικής Ασφάλειας. Η διαδικασία ελέγχου με τα συνεπαγόμενα διόδια αιτιολογήθηκε σε επιστολή της κυβέρνησης προς τον Διεθνή Ναυτιλιακό Οργανισμό (International Maritime Organization – ΙΜΟ), έναν ειδικό οργανισμό του ΟΗΕ με αντικείμενο τη ναυτική ασφάλεια μεταξύ άλλων, ως απαραίτητη για την αποτροπή εισόδου εχθρικών προς το Ιράν σκαφών. Η νομιμότητα, ωστόσο, της πρωτοβουλίας αμφισβητείται από δυτικούς ειδικούς του ναυτικού δικαίου, και η συνεργασία με το ισλαμικό καθεστώς κρίνεται νομικά επικίνδυνη.

Για να αξιοποιήσει το ‘προνόμιο’ που του παραχωρήθηκε, το Πακιστάν είναι αναγκασμένο να αναζητήσει συνεργασίες με ξένους πλοιοκτήτες, αφού το ίδιο δεν διαθέτει τον ορισμένο αριθμό δεξαμενόπλοιων. Σύμφωνα με αναφορές, έχει ήδη κάνει κάποιες πρώτες κρούσεις, επιλέγοντας μεγάλα σε μέγεθος πλοία, στους διαχειριστές των οποίων προτείνει την προσωρινή χρήση της πακιστανικής σημαίας προκειμένου να περάσουν από το Ορμούζ υπό την προστασία των Φρουρών της Επανάστασης.

Με πληροφορίες από Reuters και Bloomberg