ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΕΜΑΣ
Παρασκευή, 15 Μαΐ, 2026
ΕΚΔΟΣΕΙΣ

ΕΦΗ ΓΚΑΝΑ

Βαρκαρόλα 2025 στην Κέρκυρα: To θαύμα του Αγίου Σπυρίδωνα συναντά τον μύθο του Ομήρου

Από

Στις 10 Αυγούστου 2025, η ρομαντική παράδοση της Βαρκαρόλας αναβίωσε στο γραφικό Φαληράκι της Κέρκυρας, σε μια εκδήλωση που «ταξίδεψε» ντόπιους και επισκέπτες σε μια βραδιά ονειρική, υπό το φως του αυγουστιάτικου φεγγαριού.

Ο θαλάσσιος χώρος κάτω από το Παλαιό Φρούριο μετατράπηκε σε ζωντανό, πολύχρωμο θέατρο, ιδανικά φορτισμένο με παραμυθένιο φως.

Η Βαρκαρόλα στην Κέρκυρα αποτελεί μια ζωντανή σύμπραξη θρησκευτικού αισθήματος και αρχαίας μυθολογίας.

Από τη μία τιμάται το θαύμα του Αγίου Σπυρίδωνα, ο οποίος σύμφωνα με την παράδοση έσωσε το νησί από την οθωμανική πολιορκία στις 11 Αυγούστου 1716. Το έθιμο αναπαριστά τη σωτηρία αυτή με φλεγόμενα σκάφη και πυροτεχνήματα ως ένδειξη νικηφόρου συμβολισμού.

Από την άλλη, ενσωματώνεται η μυθική αναπαράσταση της Οδύσσειας: ο Οδυσσέας ξεβράζεται στην Παλαιοκαστρίτσα, οι νύμφες της Ναυσικάς τον φροντίζουν, κι ένα ναυάγιο επισημαίνεται με φωτιά στη θάλασσα, με τη συνοδεία μουσικής, χορού και χρωμάτων.

Η παρέμβαση του Αγίου

Το καλοκαίρι του 1716, η Κέρκυρα πολιορκείται από τους Οθωμανούς, ενώ η άμυνα οργανώνεται από Βενετούς και ντόπιους υπό τον Γερμανό διοικητή Σούλεμπουργκ.

Τη νύχτα της 9ης προς τη 10η Αυγούστου ξεσπά σφοδρή θύελλα που διαλύει το οθωμανικό στρατόπεδο και στόλο. Την επομένη, τα αναγνωριστικά αποσπάσματα βρίσκουν ελάχιστους εναπομείναντες Οθωμανούς· η Κέρκυρα σώζεται.

Ο λαός αποδίδει τη σωτηρία σε θαυματουργή επέμβαση του Αγίου Σπυρίδωνα. Σύμφωνα με την παράδοση, εμφανίστηκε ως καλόγερος με αναμμένο πυρσό, συνοδευόμενος από ουράνια στρατεύματα, προκαλώντας πανικό στους Αγαρηνούς.

Το 1717, ο Βενετός Γενικός Καπιτάνος Ανδρέας Πιζάνης καθιέρωσε τη λιτανεία του σκηνώματος του Αγίου κάθε 11 Αυγούστου, προς τιμήν του θαύματος, όπου κάθε χρόνο πραγματοποιείται μεγαλοπρεπής λιτανεία με φιλαρμονικές, προσκόπους και πληθώρα πιστών και επισκεπτών.

Ένας αρχαίος μύθος ζωντανεύει

Η Βαρκαρόλα της Παλαιοκαστρίτσας αναπαριστά τη στιγμή που ο Οδυσσέας ναυαγεί στην Κέρκυρα, εξαιτίας της οργής του Ποσειδώνα, βρίσκοντας καταφύγιο στο νησί των Φαιάκων.

Όπως τόνισε η σκηνοθέτις και αφηγήτρια Ναταλία Καποδίστρια, η αφήγηση βασίζεται σε αρχειακό υλικό, κάτι που την καθιστά ιδιαίτερα συγκινητική: «Πολλά αποσπάσματα από αυτά που ακούστηκαν είναι αρχειακό υλικό… και είναι πολύ σημαντικό αυτό».

Ο δήμαρχος Στέφανος Πουλημένος χαρακτήρισε τη Βαρκαρόλα ως ένα γεγονός μς ευρωπαϊκό βάθος: «…είναι μια ιστορική μέρα […] ενώ είναι απίστευτα σημαντική για το ότι σήμερα η Ευρώπη είναι η Ευρώπη».

Για την ασφαλή διεξαγωγή της εκδήλωσης ο δήμος προχώρησε σε ρεαλιστικές ρυθμίσεις, όπως την απαγόρευση της κυκλοφορίας από τις 20:00 έως τα μεσάνυχτα στις οδούς γύρω από το Φαληράκι, ένα παράδειγμα απολύτως συντονισμένης διοργάνωσης.

Προανήγγειλε επίσης μια νέα εκδήλωση στις 25 Αυγούστου, στο Νέο Φρούριο, εστιάζοντας στην ανακατάληψη του προμαχώνα του Σκάρπωνα – ένα νέο πολιτιστικό κεφάλαιο για την πόλη.

Παρά τις συγκινησιακές δυσκολίες, η οργανωτική επιτροπή στην Παλαιοκαστρίτσα ανέβαλε την σχετική εκδήλωση, λόγω του χαμού του προέδρου τους, δείγμα αφοσίωσης και σεβασμού στην τοπική μνήμη.

Προέλευση και ανάπτυξη του εθίμου

Η Βαρκαρόλλα της Παλαιοκαστρίτσας, που φιλοξενεί την πιο γνωστή εκδοχή του εθίμου, ξεκίνησε το 1997, με πρωτοβουλία της τοπικής κοινότητας και τη συμβολή των ντόπιων λεμβούχων, πολιτιστικών φορέων και κατοίκων.

Από τότε έχει καθιερωθεί ως ένα από τα πιο σημαντικά καλοκαιρινά γεγονότα, προσελκύοντας πλήθος θεατών, επισκεπτών και ντόπιων, που συγκεντρώνονται κατά μήκος της ακτής για την εμπειρία.

Η πανσεληνος του Αυγούστου στον όρμο της Γαρίτσας, στην Κέρκυρα. (Έφη Γκανά/The Epoch Times)

 

Η φετινή εκδοχή στο Ποτάμι Λευκίμμης προσέθεσε ένα νέο κεφάλαιο: με μουσικές, χορούς, λουκουμάδες και συλλογικό φωτισμό, δημιούργησε ένα αξέχαστο θεματικό τοπίο για κάθε ηλικία.

Πληθώρα κόσμου και συναισθηματική εμπλοκή

Η εκδήλωση στο Φαληράκι προσέλκυσε μεγάλο αριθμό παρευρισκομένων, αποδεικνύοντας το διαχρονικό ελκυστικό της λαϊκής παράδοσης. Η ατμόσφαιρα ήταν φορτισμένη συναισθηματικά, καθώς οι θεατές ένιωσαν τόσο την ιστορική μνήμη όσο και το συλλογικό πνεύμα της στιγμής. Όταν τα πυροτεχνήματα φώτισαν τον ουρανό, η κερκυραϊκή νύχτα μετατράπηκε σε ένα φαντασμαγορικό θέαμα που «άγγιξε» τις καρδιές των παρευρισκομένων.

Η μουσική πλαισίωση περιελάμβανε:

Την Κερκυραϊκή Καντάδα και Μαντολινάτα, τη χορωδία Κανονιού, τη χορωδία του λυκείου Ελληνίδων, τραγούδι από την Αναστασία Τζιλιάνου, ψαλμούς από τον Γιώργο Λαδοβρέχη και την Ολυμπία Δούλη, και αρμόνιο από τον Γιάννη Κούρκουλο.

Στην καρδιά της εκδήλωσης συμμετείχαν ως πλωτά σκηνικά φωτιζόμενες βάρκες, ενώ πρόσκοποι, ιστιοπλόοι (ΠΟΙΑΘ), και ο Σύλλογος Ερασιτεχνών Αλιέων Κόντρα Φόσα συμμετείχαν ενεργά στην παράσταση.

Η Βαρκαρόλα 2025 έδωσε και φέτος μια μοναδική λάμψη στο καλοκαίρι της Κέρκυρας, συνδέοντας ιστορία, μυθολογία, μουσική και κοινότητα. Ήταν μια βραδιά όπου ο ουρανός, η θάλασσα και η παράδοση έγιναν ένα, υπενθυμίζοντας ότι ο πολιτισμός ζει στα νερά και στις ψυχές των ανθρώπων του νησιού.

Ανατροπή ισορροπιών στη Μέση Ανατολή: Αραβικές χώρες στρέφονται κατά της Χαμάς

Από

Η πρωτοφανής κοινή δήλωση στον ΟΗΕ ζητά αφοπλισμό της Χαμάς, απομάκρυνσή της από τη διακυβέρνηση της Γάζας, προωθώντας τη λύση των δύο κρατών με διεθνή εγγύηση και περιφερειακή εξομάλυνση προς την ίδρυση ανεξάρτητου παλαιστινιακού κράτους.

Αραβικές και μουσουλμανικές χώρες καταδικάζουν τη Χαμάς και ζητούν τον αφοπλισμό της

Στις 28-29 Ιουλίου 2025, στο πλαίσιο υψηλού επιπέδου Διεθνούς Διάσκεψης στον ΟΗΕ για τη λύση των δύο κρατών, υπήρξε πρωτοφανής στάση των αραβικών και μουσουλμανικών χωρών –συμπεριλαμβανομένων των Σαουδικής Αραβίας, Κατάρ, Αιγύπτου, Ιορδανίας και Τουρκίας – που συμμετείχαν στην υπογραφή του επτασέλιδου εγγράφου «New York Declaration». Για πρώτη φορά τα κράτη-μέλη της Αραβικής Λίγκας καταδικάζουν ρητά τις επιθέσεις της Χαμάς της 7ης Οκτωβρίου 2023 και ζητούν τον πλήρη αφοπλισμό της και την αποχώρησή της από τη διακυβέρνηση της Γάζας.

Το κείμενο, υποστηριζόμενο επίσης από την Ευρωπαϊκή Ένωση και 17 ακόμη χώρες, απαιτεί μεταβίβαση της εξουσίας στη Γάζα από τη Χαμάς στην Παλαιστινιακή Αρχή, υπό την εποπτεία διεθνούς υποστήριξης και πιθανή ανάπτυξη προσωρινής αποστολής σταθεροποίησης υπό τον ΟΗΕ.

Ο Γάλλος ΥΠΕΞ Ζαν-Νοέλ Μπαρρό χαρακτήρισε την απόφαση «ιστορική και πρωτοφανή», επισημαίνοντας ότι η στροφή ενδυναμώνει τις προσπάθειες διπλωματικής και πολιτικής προώθησης της λύσης των δύο κρατών. Επισημαίνει δε ότι η πρωτοβουλία συνδιοργανώνεται από τη Γαλλία και τη Σαουδική Αραβία και έχει στόχο να ενθαρρύνει περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες να αναγνωρίσουν επισήμως την Παλαιστίνη.

Ο ΥΠΕΞ της Σαουδικής Αραβίας Φαϊζάλ μπιν Φαρχάν αλ Σαούντ κάλεσε τις χώρες-μέλη του ΟΗΕ να υποστηρίξουν το έγγραφο «πριν από το τέλος της 79ης συνεδρίας της Γενικής Συνέλευσης», εν όψει της 80ής συνόδου τον Σεπτέμβριο. Ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρρες σε παρέμβασή του τόνισε ότι «η λύση των δύο κρατών είναι πιο μακριά από ποτέ» λόγω των στρατιωτικών ενεργειών στη Γάζα, αλλά υπογράμμισε την ανάγκη να υπάρξει ειρήνευση μέσω της λύσης των δύο κρατών.

Τι σηματοδοτεί η καταδίκη της Χαμάς

Η κοινή δήλωση καταδίκης της Χαμάς από χώρες όπως η Σαουδική Αραβία, το Κατάρ, η Αίγυπτος και η Ιορδανία δεν είναι απλώς ένα διπλωματικό γεγονός, είναι μια βαθιά γεωπολιτική στροφή με παγκόσμιες προεκτάσεις.

Για δεκαετίες, πολλές αραβικές και μουσουλμανικές χώρες αντιμετώπιζαν τη Χαμάς είτε με σιωπηλή ανοχή είτε με έμμεση στήριξη. Η σημερινή καταδίκη σηματοδοτεί πολιτική ωρίμανση στον αραβικό κόσμο και αναγνώριση ότι η συνέχιση της στρατιωτικοποίησης της Γάζας δεν εξυπηρετεί πλέον κανένα παναραβικό ή παλαιστινιακό συμφέρον. Οι ίδιες οι χώρες που άλλοτε θεωρούνταν «αιμοδότες» της Χαμάς (π.χ. Κατάρ) τώρα συντάσσονται με ένα διεθνές πλαίσιο αποστρατιωτικοποίησης και ειρηνευτικής μετάβασης.

Κεντρικές απαιτήσεις του εγγράφου

1. Καταδίκη των επιθέσεων της Χαμάς της 7ης Οκτωβρίου 2023 ως τρομοκρατικές.

2. Αφοπλισμός της Χαμάς και τερματισμός της συμμετοχής της στη διακυβέρνηση της Γάζας.

3. Μεταβίβαση εξουσιών στη Παλαιστινιακή Αρχή με τη συμμετοχή διεθνούς σταθεροποιητικής αποστολής υπό τον ΟΗΕ.

4. Δέσμευση στην εξομάλυνση των σχέσεων με το Ισραήλ υπό την προϋπόθεση προόδου προς την ίδρυση παλαιστινιακού κράτους.

5. Υποστήριξη της λύσης των δύο κρατών και κινητροδότηση για διπλωματικές πρωτοβουλίες και αναγνώριση της Παλαιστίνης από χώρες που δεν το έχουν ήδη πράξει μέχρι τον Σεπτέμβριο 2025.

Αντίκτυπος και διπλωματικές εξελίξεις

Η δήλωση συνοδεύτηκε από τις ανακοινώσεις της Γαλλίας και της Μεγάλης Βρετανίας ότι προτίθενται να αναγνωρίσουν επισήμως το παλαιστινιακό κράτος έως τη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ τον Σεπτέμβριο αν δεν υπάρξουν συγκεκριμένα βήματα από το Ισραήλ, όπως άμεση κατάπαυση του πυρός, ανθρωπιστική πρόσβαση στη Γάζα και διακοπή εποικισμών στη Δυτική Όχθη. Η στροφή αυτή στηρίζεται ήδη από το Ηνωμένο Βασίλειο, τον Καναδά και άλλες χώρες. Ο Βρετανός πρωθυπουργός Κηρ Στάρμερ δήλωσε ότι η αναγνώριση θα γίνει «εκτός αν η ισραηλινή κυβέρνηση λάβει ουσιαστικά βήματα […] συμφωνήσει σε μια κατάπαυση του πυρός και δεσμευτεί σε μια μακράς διαρκείας βιώσιμη ειρήνη».

Περισσότερες από 125 χώρες και οντότητες, μεταξύ αυτών η Κίνα και η ΕΕ, έχουν εκφράσει την υποστήριξή τους στο κείμενο ως βήμα προς την ειρηνική επίλυση της σύγκρουσης.

Η απουσία των ΗΠΑ και του Ισραήλ, που χαρακτήρισαν την πρωτοβουλία ως «μη παραγωγική και άκαιρη», από τη Διάσκεψη υπογράμμισε τη διαφωνία τους,  με τον Ισραηλινό πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου να απορρίπτει τη λύση των δύο κρατών και την πρόσκληση σε διεθνείς δυνάμεις, ενώ ο πρεσβευτής του ΟΗΕ κατηγόρησε τους υποστηρικτές του εγγράφου για απενοχοποίηση της τρομοκρατίας.

Η Γάζα ως διεθνές πρόβλημα ασφάλειας

Η Γάζα δεν είναι πλέον απλώς ένα παλαιστινιακό ζήτημα. Με τις επιθέσεις της 7ης Οκτωβρίου 2023, η Χαμάς αυτοπαγιδεύτηκε στην ταύτισή της με την τρομοκρατία. Αυτό εξουδετέρωσε τη διεθνή νομιμοποίησή της και δίνει έδαφος σε χώρες όπως η Γαλλία και η Σαουδική Αραβία να προτείνουν μια νέα αρχιτεκτονική ασφάλειας στην περιοχή, πιθανώς με διεθνή στρατιωτική παρουσία και μεταβατική διοίκηση.

Η λύση των δύο κρατών ως προϋπόθεση για ομαλοποίηση

Η δήλωση δεν καταδικάζει μόνο τη Χαμάς. Δημιουργεί έναν «δεσμό ανταλλαγής» : οι αραβικές χώρες δηλώνουν ότι θα εξομαλύνουν τις σχέσεις τους με το Ισραήλ, μόνο αν υπάρξει ουσιαστική πρόοδος προς την ίδρυση παλαιστινιακού κράτους. Αυτό μετατρέπει την εξομάλυνση (normalization) σε μοχλό πίεσης προς το Ισραήλ, αντί για ανεπιφύλακτη παραχώρηση, και επαναφέρει τη διπλωματία στο προσκήνιο.

Η Παλαιστινιακή Αρχή παίρνει πίσω τον έλεγχο – υπό όρους

Ο Μαχμούντ Αμπάς υποχρεώθηκε να καταδικάσει δημόσια τη Χαμάς, να δεσμευτεί σε μεταρρυθμίσεις (στα οικονομικά, στην εκπαίδευση, και στο κράτος δικαίου), και να αποδεχτεί ένα αποστρατιωτικοποιημένο παλαιστινιακό κράτος.

Η διεθνής κοινότητα προσφέρει στήριξη, αλλά και πολιτικούς όρους που θυμίζουν “προτεκτοράτο με ορίζοντα ανεξαρτησίας”. Ο εκδημοκρατισμός είναι σαφής προϋπόθεση για διεθνή αναγνώριση.

Το Ισραήλ και οι ΗΠΑ στο περιθώριο – προσωρινά;

Η απουσία των ΗΠΑ και του Ισραήλ από τη Διάσκεψη υπογραμμίζει το παράδοξο για πρώτη φορά η διεθνής κοινότητα να προσπαθεί να πιέσει για λύση παρά τη θέληση της ισραηλινής κυβέρνησης. Ο Νετανιάχου, με την υποστήριξη των συμμάχων του, φαίνεται να απορρίπτει τη λύση των δύο κρατών.

Ωστόσο η πίεση αυξάνεται, τόσο από την ΕΕ (που εξετάζει κυρώσεις) όσο και από μετριοπαθείς κύκλους στο εσωτερικό του Ισραήλ, που βλέπουν τον διεθνή αποκλεισμό να πλησιάζει.

Η διάσκεψη της Νέας Υόρκης δεν είναι μια διπλωματική τελετουργία, είναι ένα προσχέδιο ενός νέου γεωπολιτικού συμβολαίου.

ΕΕ-Κίνα: Στη σκιά του εμπορίου, οι ΜΚΟ ζητούν δράση για τα ανθρώπινα δικαιώματα

Από

Την παραμονή της Συνόδου Κορυφής Ευρωπαϊκής Ένωσης-Κίνας, που διεξάγεται στο Πεκίνο στις 24 και 25 Ιουλίου, 17 οργανώσεις προάσπισης ανθρωπίνων δικαιωμάτων, ανάμεσά τους η Διεθνής Αμνηστία και η Human Rights Watch, απηύθυναν ανοιχτή έκκληση προς την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα Φον ντερ Λάιεν, και τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα. Το μήνυμα είναι ξεκάθαρο: η Ευρωπαϊκή Ένωση οφείλει να δώσει προτεραιότητα στα ανθρώπινα δικαιώματα με την ίδια αποφασιστικότητα που δείχνει για το εμπόριο και την ασφάλεια.

Η έκκληση των ΜΚΟ υπογραμμίζει ότι η συνεχώς εντεινόμενη καταστολή του Πεκίνου δεν περιορίζεται μόνο εντός των συνόρων. Από τις αυθαίρετες συλλήψεις ακτιβιστών και την εθνοτική καταπίεση των Ουιγούρων, μέχρι τη διακρατική καταστολή και τις πρακτικές εκφοβισμού σε ευρωπαϊκό έδαφος, η Κίνα «λειτουργεί με ατιμωρησία», αναφέρεται χαρακτηριστικά στην επιστολή.

Εδώ θα πρέπει να σημειωθεί και η μακροχρόνια καταστολή της πολυπληθέστερης ομάδας των κρατουμένων συνείδησης που είναι οι ασκούμενοι της πνευματικής πρακτικής Φάλουν Γκονγκ (ή αλλιώς Φάλουν Ντάφα), μιας αρχαίας κινεζικής πρακτικής και φιλοσοφίας βασισμένης στις αρχές Αλήθεια, Καλοσύνη, Ανεκτικότητα, η οποία διώκεται από το 1999 μέχρι σήμερα.

Οι καταδίκες χωρίς αποτέλεσμα δεν αρκούν

Αν και οι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι έχουν κατά καιρούς καταδικάσει περιπτώσεις αυθαίρετης κράτησης, οι οργανώσεις θεωρούν ότι οι κινήσεις αυτές δεν έχουν επαρκή αντίκτυπο. Όπως τονίζουν, η κινεζική ηγεσία, με επικεφαλής τον Σι Τζινπίνγκ, όχι μόνο συνεχίζει αμείωτα την εγχώρια καταστολή, αλλά επιχειρεί και να αναθεωρήσει τους διεθνείς κανόνες ανθρωπίνων δικαιωμάτων και να αποδυναμώσει παγκόσμιους θεσμούς.

Σαφείς απαιτήσεις: Απελευθέρωση κρατουμένων, σεβασμός θρησκευτικής ελευθερίας και κατάργηση αυταρχικών νόμων

Η επιστολή ζητά άμεσα μέτρα, με βασικό αίτημα την άνευ όρων απελευθέρωση πολιτικών κρατουμένων. Ζητά επίσης να επιβεβαιωθούν οι δεσμεύσεις που ανέλαβε η G7 για τον τερματισμό της διεθνικής καταστολής που ασκεί η κινεζική κυβέρνηση, τόσο εντός των κρατών-μελών της ΕΕ όσο και αλλού, μέσω εκφοβισμού, παρακολούθησης, ψηφιακής καταστολής, απειλών ή πράξεων σωματικής βίας, απειλών κατά οικογενειακών μελών, συμπεριλαμβανομένης της σεξουαλικής παρενόχλησης των γυναικών. Οι οργανώσεις θέτουν επίσης στο προσκήνιο την ανάγκη σεβασμού της θρησκευτικής ελευθερίας, εν όψει της αμφιλεγόμενης προσπάθειας του Πεκίνου να ελέγξει τη διαδοχή του Δαλάι Λάμα, και απαιτούν την κατάργηση του Νόμου Εθνικής Ασφάλειας του Χονγκ Κονγκ, ο οποίος, όπως σημειώνουν παραβιάζει κατάφωρα το Διεθνές Δίκαιο.

Ευρωπαϊκή στροφή

Η ΕΕ έχει πρόσφατα ακυρώσει οικονομικό και εμπορικό διάλογο με την Κίνα, επικαλούμενη σοβαρές διαφωνίες. Για τις ΜΚΟ, αυτό αποτελεί ένδειξη πως η Ευρώπη είναι έτοιμη να πιέσει το Πεκίνο με νέα μέσα. Ωστόσο προειδοποιούν: χωρίς μια σαφή και συνεπή στρατηγική υπέρ των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, κινδυνεύουν όχι μόνο οι πολίτες της Κίνας αλλά και οι Ευρωπαίοι, από την επέκταση των αυταρχικών μεθόδων της κινεζικής κυβέρνησης.

Μια στιγμή κρίσιμη για τη στάση της Ευρώπης

Πενήντα χρόνια μετά την έναρξη των διπλωματικών σχέσεων ΕΕ-Κίνας, η παρούσα Σύνοδος Κορυφής αποτελεί κρίσιμη ευκαιρία για την Ευρωπαϊκή Ένωση να επανατοποθετηθεί απέναντι στο Πεκίνο. Όχι μόνο ως εμπορικός εταίρος, αλλά και ως θεσμικός υπερασπιστής των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Η Ευρώπη καλείται να αποδείξει ότι δεν θα σιωπήσει μπροστά στην καταπίεση ούτε θα θυσιάσει τις θεμελιώδεις αξίες της στον βωμό των εμπορικών συμφερόντων. Η στάση της στη Σύνοδο θα αποτελέσει δείκτη αξιοπιστίας, τόσο απέναντι στους λαούς όσο και στη διεθνή κοινότητα.

Ο Πειραιάς στο σταυροδρόμι του IMEC: Στρατηγικός κόμβος ή χαμένο στοίχημα;

Από

Η δημιουργία του IMEC (India-Middle East- Europe Corridor) αποτελεί ίσως τη σημαντικότερη γεωοικονομική πρόκληση και ευκαιρία της δεκαετίας για την Ευρασία. Το φιλόδοξο αυτό έργο το οποίο υποστηρίζεται πολιτικά και στρατηγικά από τις ΗΠΑ, την ΕΕ και σημαντικούς παίκτες της Μέσης Ανατολής και της Ινδίας, έρχεται ως αντίβαρο στην κινεζική πρωτοβουλία «Μία ζώνη, ένας δρόμος» (Belt & Road Initiative). Η Ελλάδα, εκ φύσεως κόμβος μεταξύ Ανατολής και Δύσης, φιλοδοξεί να βρει πόλο στον εμπορικό αυτό διάδρομο. ‘Όμως υπάρχει ένα σοβαρό πρόσκομμα: ο Πειραιάς, το μεγαλύτερο λιμάνι της χώρας, βρίσκεται υπό τον έλεγχο της κινεζικής Cosco, η οποία έχει πλέον τον διοικητικό και επιχειρησιακό έλεγχο του λιμανιού έχοντας στην κατοχή της το 67% των μετοχών του ΟΛΠ. Η σύμβαση παραχώρησης του ΟΛΠ ισχύει μέχρι το 2052.

Ο Πειραιάς στο περιθώριο του IMEC

Παρά τις ελληνικές φιλοδοξίες, ο Πειραιάς έχει ουσιαστικά αποκλειστεί από τον στρατηγικό σχεδιασμό του IMEC λόγω της συμμετοχής της Cosco. Οι ΗΠΑ και οι Ευρωπαίοι εταίροι στον IMEC δεν είναι διατεθειμένοι να ενσωματώσουν κρίσιμες υποδομές υπό κινεζικό έλεγχο σε έναν άξονα που στόχο έχει ακριβώς να δημιουργήσει οικονομικά και γεωπολιτικά αντίβαρα στο Πεκίνο. Έτσι, η Ελλάδα κινδυνεύει να μείνει έξω από ένα σχέδιο που αφορά άμεσα το γεωγραφικό της προφίλ.

Ο γεωπολιτικός αναλυτής Αλέξανδρος Ιτιμούδης, μιλώντας στην Epoch Times, τονίζει πως είναι εξαιρετικά κρίσιμο το γεγονός ότι το λιμάνι του Πειραιά ελέγχεται από την Cosco για τον αποκλεισμό του από τον IMEC. Δεν πρόκειται για ένα απλό επενδυτικό ζήτημα, αλλά για πολιτικό μήνυμα: η συμμετοχή κινεζικών συμφερόντων το καθιστά de facto μη επιλέξιμο.

Υπόγειες διεργασίες και αθέατη πίεση

Αν και το σχέδιο IMEC έχει απομακρυνθεί προσωρινά από την επικαιρότητα λόγω των εντάσεων στη Μέση Ανατολή, οι εργασίες σε επίπεδο υποδομών και στρατηγικού σχεδιασμού συνεχίζονται, ιδίως από την Ινδία και τα κράτη του Κόλπου. Η Ελλάδα, ωστόσο, δεν έχει προχωρήσει ακόμη σε κάτι ουσιαστικό, αν και σύμφωνα με τον κο Ιτιμούδη, «κινήσεις πίεσης προς την Cosco λαμβάνουν χώρα, ενώ σύμφωνα με δημοσιεύματα, υπάρχει και ειδικό σχέδιο των ΗΠΑ για να πιεστεί η εταιρία και να εισέλθει το λιμάνι του Πειραιά σε νέο καθεστώς. Προς το παρόν, το θέμα κρατιέται χαμηλά, αλλά είναι βέβαιο ότι θα επανέλθει στην ατζέντα μόλις ξεκαθαρίσει η κατάσταση με τον πόλεμο».

Μπορεί η Ελλάδα να διώξει την Cosco;

Η απομάκρυνση της Cosco από τον Πειραιά δεν είναι απλή υπόθεση. Η εταιρεία κατέχει το 67% του ΟΛΠ, έχει συμβατικές δεσμεύσεις με το ελληνικό δημόσιο και έχει πραγματοποιήσει σημαντικές επενδύσεις στον λιμένα. Οποιαδήποτε προσπάθεια αλλαγής καθεστώτος θα προκαλούσε όχι μόνο νομικές και οικονομικές συγκρούσεις, αλλά και διπλωματική κρίση με την Κίνα.

Η Ελλάδα θα μπορούσε να προχωρήσει σε ακύρωση ή καταγγελία της σύμβασης, μόνο αν αποδειχθεί σοβαρή παράβαση των όρων (π.χ μη εκπλήρωση επενδύσεων, παραβίαση κανονισμών ασφαλείας ή εργασιακών συνθηκών). Η Cosco έχει ήδη προσφύγει στη διαιτησία για καθυστερήσεις αδειοδοτήσεων από την ελληνική πλευρά, άρα η ευθύνη είναι αμφίδρομη. Οποιαδήποτε μονομερής καταγγελία θα οδηγήσει σε διεθνή διαιτησία (πιθανόν στο International Centre for Settlement of Investment Disputes ( ICSID)-Διεθνές Κέντρο Επίλυσης Επενδυτικών Διαφορών, με υψηλό ρίσκο για την Ελλάδα.

Το ελληνικό δημόσιο θα μπορούσε να προβεί σε επαναγορά των μετοχών αλλά για να γίνει κάτι τέτοιο απαιτούνται τεράστια κεφάλαια (το μετοχικό πακέτο κοστολογείται σε εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ, ίσως και άνω του 1 δισ.). Επιπλέον, η Cosco πιθανόν να μη δεχθεί πώληση αν δεν υπάρχει πολιτική ή νομική πίεση.

Επίσης, η Ελλάδα δεν μπορεί αυθαίρετα να τροποποιήσει διεθνείς συμβάσεις ή ιδιωτικά συμβόλαια. Οποιαδήποτε τέτοια κίνηση θα προσέκρουε στο ευρωπαϊκό και διεθνές δίκαιο περί προστασίας επενδύσεων (Energy Charter Treaty, EU investment rules κ.ά.).

Περαιτέρω, η Cosco είναι κινεζική κρατική εταιρεία. Η έξωση ή ο περιορισμός της θα εκληφθεί ως διπλωματική ρήξη με το Πεκίνο, που μπορεί να επιφέρει αντίποινα σε Έλληνες εξαγωγείς ή προβλήματα με τις ελληνικές ναυτιλιακές εταιρείες που δραστηριοποιούνται  στην Ασία.

Όπως επισημαίνει ο κος Ιτιμούδης, «το ζήτημα είναι καθαρά πολιτικό. Υπάρχει, ωστόσο, και ένα πιθανό σενάριο τμηματικής αποχώρησης της εταιρείας, διατηρώντας κάποια συγκεκριμένα στοιχεία του λιμανιού, Κρίνοντας από την τροπή που πήραν τα πράγματα στον Παναμά, δεν είναι απίθανο να επέλθει και μια βίαιη ρήξη, ειδικά αν το απαιτήσουν οι ΗΠΑ.»

Εναλλακτικές στρατηγικές προσέγγισης

Υπάρχουν τρεις βασικές εναλλακτικές που εξετάζονται στην Αθήνα:

1. Σταδιακή «εθνικοποίηση» μέσω επαναδιαπραγμάτευσης

Η ελληνική κυβέρνηση θα μπορούσε να επιχειρήσει τη μερική επανάκτηση του ελέγχου του Πειραιά. Όμως αυτό θα απαιτήσει τεράστια πολιτική βούληση και κεφάλαια.

2. Ανάπτυξη νέου λιμένα

Λιμένες όπως το Λαύριο, η Καλαμάτα, η Πάτρα ή ακόμα και η Καβάλα μπορούν να εξελιχθούν σε εναλλακτικούς κόμβους, ανεξάρτητους από κινεζική επιρροή. Θα μπορούσε επίσης να γίνει ανάδειξη λιμένων που δεν ελέγχονται από τρίτες χώρες (π.χ. Αλεξανδρούπολη, Θεσσαλονίκη) με ενίσχυση σιδηροδρομικών συνδέσεων. Είναι όμως ένα μακροπρόθεσμο και δαπανηρό εγχείρημα.

3. Έμμεση συμμετοχή

Μέσω θεσμικών συνεργασιών όπως το Επιχειρηματικό Συμβούλιο Ινδίας-Ελλάδας-Κύπρου (IGC), η Ελλάδα μπορεί να αποκτήσει ρόλο στον IMEC ως επενδυτικός ή συντονιστικός κόμβος, ακόμη και αν δεν λειτουργεί ως κεντρικός διαμετακομιστικός σταθμός.

Η ΕΕ ή οι ΗΠΑ μπορούν να ενισχύσουν τη δημιουργία εναλλακτικών λιμένων, π.χ. μέσω επενδυτικών εργαλείων της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων (ΕΤΕπ) ή των αμερικανικών αναπτυξιακών οργανισμών (DFC).

Ωστόσο ο κος Ιτιμούδης επισημαίνει έναν σοβαρό περιορισμό: «Τα λιμάνια της Ελλάδας δεν έχουν τις υποδομές για να στηρίξουν μεγάλους όγκους. Επομένως, θα χρειαστεί ιδιαίτερη φροντίδα, επενδύσεις και τεχνογνωσία, προκειμένου η χώρα να αποκτήσει διαπραγματευτική ισχύ και ουσιαστικό ρόλο στον IMEC. […] Ο τομέας αυτός περιλαμβάνει τόσο ζητήματα ασφαλείας όσο και λογιστικής υποστήριξης, επομένως η διαπραγματευτική δύναμη της Ελλάδας θα εξαρτηθεί από τη θέλησή της να παίξει ένα σημαίνοντα ρόλο – από κει και πέρα οι επιλογές θα βρεθούν.»

Ωφέλεια ή ρίσκο;

Γεωστρατηγική αναβάθμιση: Ο Πειραιάς, ως πύλη της Ευρώπης, θα προσδώσει στη χώρα πρωταγωνιστικό ρόλο στο παγκόσμιο εμπόριο.

Εμβάθυνση των σχέσεων με τις ΗΠΑ, την Ινδία και τις χώρες του Κόλπου: Η συμμετοχή στον IMEC μπορεί να μεταφραστεί σε νέα συμμαχικά και επενδυτικά σχήματα.

Αναπτυξιακή ώθηση: Δημιουργία θέσεων εργασίας, ανάπτυξη υποδομών και ενίσχυση εφοδιαστικών αλυσίδων.

Από την άλλη πλευρά, το ρίσκο είναι υπαρκτό. «Θα πρέπει να δούμε ποια εταιρεία θα ήθελε να εμπλακεί και να συνεχίσει το έργο της Cosco», λέει ο κος Ιτιμούδης, «διότι εάν δεν υπάρξει τέτοιο ενδιαφέρον, τότε οι Ιταλοί καραδοκούν να πάρουν όλο το μερίδιο της Ελλάδας στον άξονα αυτό. Επίσης πρέπει να γίνει κατανοητό ότι ο IMEC ξεπερνάει το καθαρά οικονομικό ζήτημα, είναι στρατηγικό. Επομένως, η Ελλάδα αργά ή γρήγορα θα αναγκαστεί να πάρει θέση.»

Η Ελλάδα βρίσκεται μπροστά σε μια σπάνια, αλλά περίπλοκη γεωοικονομική πρόκληση. Ο αποκλεισμός του Πειραιά από τον IMEC φανερώνει το πόσο στενά αλληλένδετες είναι οι επενδύσεις με τις διεθνείς γεωπολιτικές ισορροπίες. Όπως επισημαίνει ο κος Ιτιμούδης, η χώρα δεν μπορεί πλέον να πατά σε δύο βάρκες.

Ο αποκλεισμός του Πειραιά λόγω κινεζικού ελέγχου δείχνει με σαφήνεια πως οι γεωπολιτικές ισορροπίες υπερισχύουν των απλών επενδυτικών σχεδίων.

Αν η Ελλάδα επιθυμεί ρόλο στον IMEC, θα πρέπει να αποφασίσει: ή θα επαναπροσδιορίσει το ιδιοκτησιακό καθεστώς του Πειραιά με ρίσκο διπλωματικής έντασης ή θα χτίσει από την αρχή μια νέα εθνική στρατηγική λιμενικής ανάπτυξης, με μακροχρόνιο ορίζοντα και διεθνή στήριξη. Θα πρέπει να έχει εξασφαλίσει δυτική πολιτική και οικονομική στήριξη, και να είναι διατεθειμένη να διαχειριστεί τις επιπτώσεις στη σχέση της με την Κίνα.

Το διακύβευμα είναι υψηλό. Αλλά και η προοπτική εξίσου μεγάλη.

ΗΠΑ και Ελλάδα ενισχύουν τη στρατιωτική τους συμμαχία με νέο νομοσχέδιο στο Κογκρέσο

Από

Ως μία ακόμη ένδειξη της αυξανόμενης στρατηγικής βαρύτητας της Ανατολικής Μεσογείου και της Ελλάδας ειδικότερα για την αμερικανική αμυντική πολιτική, κατατέθηκε στο Κογκρέσο των Ηνωμένων Πολιτειών διακομματικό νομοσχέδιο (H.R. 4343) με τίτλο «Νόμος για την καταγραφή της συνεργασίας ασφαλείας μεταξύ των ΗΠΑ και της Ελλάδος» (U.S.-Greece Defense Interparliamentary Partnership Act) με στόχο την ενίσχυση και επέκταση της στρατιωτικής παρουσίας των ΗΠΑ στην Ελλάδα, εδραιώνοντας έναν μηχανισμό παρακολούθησης και αξιολόγησης της διμερούς αμυντικής συνεργασίας από το υπουργείο Άμυνας των ΗΠΑ.

Το νομοσχέδιο, το οποίο κατατέθηκε στη Βουλή των αντιπροσώπων από τους βουλευτές Γκρέης Μενγκ, Γκας Μπιλιράκη, Ντίνα Τάιτους και Νικόλ Μαλλιωτάκη, εξέχοντα μέλη της ομάδας ελληνικών υποθέσεων στο Κογκρέσο (Congressional Hellenic Caucus), αποσκοπεί στη θεσμική καταγραφή των ευκαιριών για περαιτέρω εμβάθυνση της διμερούς αμυντικής συνεργασίας, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στις βάσεις που περιλαμβάνει η ανανεωμένη Συμφωνία Αμοιβαίας Αμυντικής Συνεργασίας (MDCA), αλλά και στις προοπτικές για αξιοποίηση νέων περιοχών, συμπεριλαμβανομένων ελληνικών νησιών.

Έκθεση Πενταγώνου και στρατιωτικές βάσεις

Βάσει του νομοσχεδίου, ο Αμερικανός υπουργός Άμυνας θα υποχρεούται να υποβάλει ετήσια έκθεση στο Κογκρέσο με συγκεκριμένες προτάσεις για την περαιτέρω ενίσχυση της στρατιωτικής συνεργασίας στην Ελλάδα. Στην έκθεση θα αναλύονται τα υφιστάμενα δικαιώματα και υποδομές που προσφέρονται στις ΗΠΑ μέσω MDCA, όπως οι βάσεις στην Αλεξανδρούπολη και στη Σούδα, και θα εξετάζεται η δυνατότητα στρατιωτικής επέκτασης σε άλλα σημεία, περιλαμβανομένων στρατιωτικών βάσεων στην ηπειρωτική χώρα και νησιωτικών περιοχών. Αφορά τέσσερις επιπλέον βάσεις. Συγκεκριμένα, εξετάζεται η αξιοποίηση των περιουσιακών δικαιωμάτων που παρείχε η συμφωνία του 2021, η οποία επέτρεψε πρόσβαση σε τέσσερις νέες βάσεις και ενισχύθηκε μέσω τροπολογιών.

Στόχος του είναι η καθαρή καταγραφή και ενημέρωση του Κογκρέσου αναφορικά με τις χρήσεις, ευκαιρίες και επιπτώσεις της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας στην Ελλάδα.

Η Αλεξανδρούπολη έχει εξελιχθεί σε κρίσιμο κόμβο για την τροφοδοσία του ΝΑΤΟ προς την Ανατολική Ευρώπη και την Ουκρανία, ενώ η βάση της Σούδας παραμένει ένα από τα πιο στρατηγικά σημεία για τις ναυτικές επιχειρήσεις των ΗΠΑ στην ευρύτερη περιοχή.

Υφιστάμενες βάσεις υπό τη συμφωνία MDCA (2021)

Σούδα (Κρήτη): Κρίσιμη ναυτική βάση για ΝΑΤΟ και ΗΠΑ, με αμερικανικά μεταγωγικά και κατασκοπευτικά αεροσκάφη (C-130,C-17, KC-135,RC-135), η οποία έχει αναβαθμιστεί σημαντικά τεχνικά και υπηρεσιακά.

Λάρισα και Στεφανοβίκειο (Θεσσαλία): Υποδομές για MQ-9 Reaper και αεροσκάφη θαλάσσιας επιτήρησης, με δυνατότητες συντήρησης, ανεφοδιασμού και επιχειρήσεων.

Αλεξανδρούπολη: Μετεξελίσσεται σε στρατηγικό κόμβο μεταφοράς στρατιωτικού υλικού προς Βουλγαρία και Ρουμανία, παρακάμπτοντας τον Βόσπορο. Η MDCA καλύπτει λιμάνι και αεροδρόμιο.

Η Ελλάδα έχει προτείνει τη Λήμνο και τη Σκύρο ως μελλοντικές βάσεις, ενισχύοντας τον γεωπολιτικό ρόλο της στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο. ενώ σχεδιάζεται επιπλέον αναβάθμιση της Αλεξανδρούπολης.

Στρατηγική σημασία εν μέσω γεωπολιτικής αστάθειας

Οι εμπνευστές του νομοσχεδίου τονίζουν ότι η συγκεκριμένη πρωτοβουλία ανταποκρίνεται στις σύγχρονες γεωπολιτικές προκλήσεις, ιδίως με φόντο τις συνεχιζόμενες συγκρούσεις στην Ουκρανία και την ευρύτερη Μέση Ανατολή. Όπως δήλωσε η βουλευτής Μενγκ, «η νομοθεσία αυτή υποστηρίζει τη σταθερή αμυντική σχέση ΗΠΑ-Ελλάδας και διευρύνει τη συνεργασία ΗΠΑ-ΝΑΤΟ για την υποστήριξη των συμμάχων μας και την αντιμετώπιση των αντιπάλων μας».

Ο βουλευτής Γκας Μπιλιράκης, από τους πιο σταθερούς υποστηρικτές των ελληνοαμερικανικών σχέσεων, δήλωσε πως «η Ελλάδα αποτελεί ακρογωνιαίο λίθο της σταθερότητας στην Ανατολική Μεσόγειο» και ότι «η ενίσχυση της συνεργασίας δεν εξυπηρετεί μόνο τα συμφέροντα των ΗΠΑ, αλλά και την ειρήνη και σταθερότητα στην περιοχή».

Η Ντίνα Τάιτους είπε ότι «η εξακολουθητική συνεργασία πρέπει να διατηρείται στο επίκεντρο του Κογκρέσου. Η Νικόλ Μαλλιωτάκη επεσήμανε την ενίσχυση της ασφάλειας στη Μεσόγειο και «τη σημασία θωράκισης των δημοκρατικών αξιών».

Υποστήριξη από τις ελληνοαμερικανικές οργανώσεις

Το νομοσχέδιο έτυχε θερμής υποδοχής από κορυφαίους ελληνοαμερικανικούς οργανισμούς, όπως το Ελληνοαμερικανικό Συμβούλιο Ηγεσίας (HALC ), το Αμερικανικό Ελληνικό Ινστιτούτο (AHI), την ιστορική ΑΧΕΠΑ και τις Κόρες της Πηνελόπης (Daughters of Penelope) που τονίζουν την αξία της Ελλάδας ως σταθερού συμμάχου του ΝΑΤΟ. Ο εκτελεστικός διευθυντής του HALC, Έντι Ζεμενίδης, σημείωσε ότι η «νομοθεσία αυτή θα οδηγήσει τη διμερή σχέση ΗΠΑ-Ελλάδας στο επόμενο επίπεδο», ενώ ο πρόεδρος της ΑΧΕΠΑ, Σάββας Τσιβίκος, τόνισε ότι «η Ελλάδα είναι ένας στενός και αξιόπιστος σύμμαχος που υπερβαίνει τακτικά τον στόχο του 2% του ΑΕΠ για τις αμυντικές δαπάνες».

Νομοθετική πορεία

Το νομοσχέδιο κατατέθηκε στη Βουλή των Αντιπροσώπων στις 10 Ιουλίου 2025 και παραπέμφθηκε σε επιτροπές Εξωτερικών Υποθέσεων και Ένοπλων Δυνάμεων. Εφόσον εγκριθεί, ενδέχεται να ενσωματωθεί στον ετήσιο Αμυντικό Προϋπολογισμό (FY2026 NDAA) για το οικονομικό έτος 2026, διαδικασία που θα του δώσει ισχύ μέσω του ευρύτερου πλαισίου χρηματοδότησης του Πενταγώνου.

Προοπτικές και επόμενα βήματα

Η ψήφιση του νομοσχεδίου ενδέχεται να ενισχύσει περαιτέρω την αμερικανική επιρροή σε μια περιοχή με αυξανόμενο ενδιαφέρον για Ουάσιγκτον, Βρυξέλλες και Μόσχα. Παράλληλα, αναδεικνύει τον κομβικό ρόλο της Ελλάδας ως πύλης μεταξύ Δύσης και Ανατολής, όχι μόνο σε επίπεδο ενέργειας και διοικητικής μέριμνας, αλλά και ως στρατηγικό παρατηρητήριο σε μια εποχή έντονης αστάθειας και επαναχάραξης σφαιρών επιρροής.

Το αν η διεύρυνση της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας θα αποτελέσει τελικά ένα μόνιμο δεδομένο ή μια ευέλικτη προσαρμογή στις έκτακτες συνθήκες του σήμερα, θα εξαρτηθεί από τις πολιτικές και στρατηγικές εξελίξεις των επόμενων μηνών, τόσο στις Ηνωμένες Πολιτείες όσο και στην ευρύτερη περιοχή.

Η Νέα Σιδηροδρομκή Οδός Κίνας-Ιράν και η κλιμάκωση στη Μέση Ανατολή: Σύμπτωση ή γεωπολιτικός ανασχηματισμός;

Από

Στις 25 Μαΐου 2025, το πρώτο απευθείας εμπορευματικό τρένο από την κινεζική πόλη Σιαν, έφτασε στο ιρανικό λιμάνι Άπριν, κοντά στην Τεχεράνη. Το γεγονός αυτό, που πέρασε σχετικά αθόρυβα από τα δυτικά μέσα, αποτελεί μέρος μιας συμφωνίας-μαμούθ ύψους 400 δισ. δολαρίων μεταξύ Ιράν και Κίνας, η οποία υπεγράφη το 2021.

Η νέα αυτή χερσαία διαδρομή αποτελεί τμήμα της κινεζικής πρωτοβουλίας Belt and Road Initiative (BRI) («Μία ζώνη, ένας δρόμος» ή «Νέος Δρόμος του Μεταξιού»), η οποία στοχεύει στην αναδιάρθρωση των παγκόσμιων εμπορικών δικτύων μέσω συνδέσεων που δεν εξαρτώνται από θαλάσσιες οδούς ή δυνάμεις του ΝΑΤΟ.

Εντάσσεται σε έναν μακροπρόθεσμο κινεζικό σχεδιασμό, βάσει του οποίου το Πεκίνο επιδιώκει να αναμορφώσει τις παγκόσμιες εφοδιαστικές αλυσίδες, ενισχύοντας την επιρροή του σε περιοχές που μέχρι σήμερα βρίσκονταν υπό δυτικό έλεγχο και επιτήρηση.

Μέσα από τέτοιες υποδομές, η Κίνα χτίζει σταθερά έναν νέο παγκόσμιο εμπορικό χάρτη, στον οποίο η Ασία, με την ίδια στο επίκεντρο, αποκτά μεγαλύτερη αυτονομία και βαρύτητα.

Με χρόνο μεταφοράς μόλις 15 ημέρες από την Κίνα στο Ιράν, η σιδηροδρομική γραμμή περνά από χώρες της κεντρικής Ασίας και ενισχύει τη στρατηγική συνεργασία Πεκίνου-Τεχεράνης. Η διαδρομή παρακάμπτει γεωπολιτικά στενά υπό αμερικανική επιρροή, όπως τα στενά της Μαλαισίας, τη Διώρυγα του Σουέζ και τον Περσικό κόλπο (Στενά του Ορμούζ), όλες περιοχές υπό έντονη δυτική παρακολούθηση.

Στις 13 Ιουνίου 2025, μόλις δύο εβδομάδες μετά την έναρξη λειτουργίας του σιδηροδρομικού αυτού διαδρόμου, το Ισραήλ εξαπέλυσε πυραυλική επίθεση κατά στόχων στο Ιράν, με την Τεχεράνη να απαντά άμεσα.

Η σύμπτωση μεταξύ της νέας σιδηροδρομικής διαδρομής και της αναζωπύρωσης της στρατιωτικής έντασης εγείρει ερωτήματα: πρόκειται για ανεξάρτητα γεγονότα ή μήπως η νέα γεωοικονομική αρχιτεκτονική στην περιοχή απειλεί την ισορροπία δυνάμεων που οικοδομήθηκε εδώ και δεκαετίες;

Η ισραηλινή επίθεση και η απάντηση του Ιράν: Μια σύγκρουση που ξεπερνά το διμερές

Πολλοί διερωτήθηκαν αν αυτή η κλιμάκωση σχετίζεται με την ενίσχυση του Ιράν ως διαμετακομιστικού κόμβου και τη στρατηγική του σύνδεση με την Κίνα.

Οι αναλυτές διαφωνούν ως προς το κατά πόσο οι στρατιωτικές επιχειρήσεις συνδέονται άμεσα με οικονομικές πρωτοβουλίες. Ωστόσο, η συγκυρία είναι τουλάχιστον ενδεικτική. Η δημιουργία μιας αξιόπιστης και γρήγορης εναλλακτικής διαδρομής για το κινεζικό εμπόριο — και μάλιστα διαμέσου του Ιράν — αποτελεί γεωπολιτική απειλή για όποιον επιδιώκει τη διατήρηση παγκόσμιας ισορροπίας δυνάμεων.

Ο Δρ Ιωάννης Νομικός, διεθνολόγος και πρόεδρος του Ερευνητικού Ινστιτούτου Ευρωπαϊκών και Αμερικανικών Μελετών (Research Institute for European and American Studies-RIEAS), μιλώντας στην Epoch Times είναι ξεκάθαρος: « Η επίθεση του Ισραήλ στο Ιράν είχε σχεδιαστεί πολλούς μήνες πριν υλοποιηθεί. Το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν αποτελεί υπαρξιακή απειλή για το Ισραήλ. Αν το Ιράν αποκτούσε τη δυνατότητα πυρηνικών όπλων, αυτό θα οδηγούσε σε μια σχιζοφρένεια απόκτησης πυρηνικού οπλοστασίου από τις χώρες του Περσικού Κόλπου.»

Παρόλα αυτά, επισημαίνει ότι δεν μπορούμε να αγνοούμε τις διάχυτες γεωπολιτικές συνέπειες της σύγκρουσης, οι οποίες επηρεάζουν και τον άξονα Ιράν-Κίνας:

«Η επίθεση του Ισραήλ σίγουρα δημιουργεί τεράστια προβλήματα στο Ιράν και στη σχέση του με την Κίνα, εμμέσως και με το Πακιστάν.»

Η γεωπολιτική σημασία του Ιράν και οι κινεζικές βλέψεις

Η επιλογή του Ιράν ως βασικού κρίκου στον χερσαίο «Νέο Δρόμο του Μεταξιού» δεν είναι τυχαία. Όπως σημειώνει ο Δρ Νομικός:

«Με τη σύνδεση και μεταφορά προϊόντων μέσω τραίνων μεταξύ Κίνας και Ιράν, δίνεται η δυνατότητα γεωπολιτικής αυτονομίας τόσο στην Κίνα όσο και στο Ιράν. Παράλληλα, ενισχύεται και ο ρόλος της Τουρκίας μεταξύ Κίνας και Ιράν, ως διαμετακομιστικού κόμβου».

Οι βαθύτερες βλέψεις της Κίνας πέρα από το εμπόριο

Η στρατηγική ανάπτυξη της Κίνας δεν περιορίζεται στην οικονομική ανάπτυξη μέσω της εμπορικής δικτύωσης. Η πρωτοβουλία «Μία ζώνη, ένας δρόμος» αποτελεί ένα από τα πιο φιλόδοξα γεωπολιτικά εγχειρήματα του 21ου αιώνα. Αν και παρουσιάζεται ως ένα καθαρά οικονομικό σχέδιο, στην πραγματικότητα είναι ένα πολυδιάστατο εργαλείο διπλωματικής επιρροής, εδαφικής διείσδυσης και εδραίωσης διεθνούς ηγεμονίας, ιδίως στην ευρασιατική ήπειρο.

Η σύνδεση της Κίνας με το Ιράν — μέσω τρένου — αποτελεί στρατηγική κίνηση για την παράκαμψη του ναυτικού ελέγχου των ΗΠΑ στον Ινδο-Ειρηνικό. Ταυτόχρονα, δημιουργεί μια νέα «σιδηροδρομική σπονδυλική στήλη» που διευκολύνει το εμπόριο με τη Δυτική Ασία και την Ευρώπη, ελαχιστοποιώντας τον ρόλο των ναυτιλιακών διαδρομών που παραδοσιακά κυριαρχούνται από δυτικές δυνάμεις.

Σε ένα βαθύτερο πείπεδο, όμως, η Κίνα προσπαθεί να οικοδομήσει έναν πολυπολικό κόσμο στον οποίο δεν θα κυριαρχούν οι ΗΠΑ ως μοναδική υπερδύναμη. Το Ιράν ως απομονωμένος αλλά γεωστρατηγικός κρίσιμος παίκτης, εντάσσεται στην ευρύτερη προσπάθεια του Πεκίνου να εδραιώσει εναλλακτικά δίκτυα συμμαχιών και να διαμορφώσει έναν «ασιατικό οικονομικό χώρο», όπου οι δυτικοί θεσμοί και περιορισμοί δεν θα έχουν ισχύ.

Η συνεργασία με το Ιράν, πέρα από το εμπόριο, εξυπηρετεί και ενεργειακούς στόχους. Η Κίνα εξασφαλίζει πρόσβαση σε φθηνή ενέργεια, αλλά και την ασφάλεια των προμηθειών της μέσω στενών δεσμών με χώρες όπως το Ιράν, τη Σαουδική Αραβία και τη Ρωσία, ενισχύοντας την ανθεκτικότητα του εφοδιασμού της. Επίσης, επεκτείνει τον ρόλο της ως ρυθμιστής κρίσεων, με διπλωματική εμπλοκή σε διαπραγματεύσεις (όπως στη συμφιλίωση Ιράν-Σαουδικής Αραβίας του 2023), χωρίς να εμπλέκεται στρατιωτικά.

Τέλος, το Πεκίνο επιδιώκει στρατηγική νομιμοποίηση των αυταρχικών καθεστώτων που συνεργάζονται μαζί του. Μέσω οικονομικών επενδύσεων και συνεργασιών υποδομών, καθιερώνει ένα νέο μοντέλο «ανάπτυξης χωρίς πολιτικούς όρους», το οποίο έρχεται σε αντίθεση με τη δυτική προσέγγιση περί «δημοκρατίας και διαφάνειας».

Η στρατηγική του IMEC: Η δυτική «απάντηση» μέσω Ισραήλ και Ελλάδας

Ο Δρ Νομικός υπογραμμίζει ότι το σχέδιο IMEC (Διάδρομος Ινδίας-Μέσης Ανατολής-Ευρώπης / India-Middle East-Europe Corridor), το οποίο περιλαμβάνει την Ινδία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Ισραήλ, την Κύπρο και την Ελλάδα, προσφέρει μια εναλλακτική διαδρομή που συνδέει την Ασία με την Ευρώπη, εξισορροπώντας εν μέρει την επιρροή του BRI:

«Ο IMEC είναι ο άξονας που ενισχύει το εμπόριο από την Ινδία μέχρι την Ευρώπη περνώντας και από Ισραήλ, Κύπρο, Ελλάδα προς την ΕΕ.»

Στον παγκόσμιο ανταγωνισμό δρόμων, λιμανιών και σιδηροτροχιών, ο αγώνας για το «ποιος θα ελέγχει τις εφοδιαστικές αλυσίδες του μέλλοντος» είναι σε πλήρη εξέλιξη.

Η Ουάσιγκτον παρακολουθεί στενά την αυξανόμενη παρουσία του Πεκίνου στη Μέση Ανατολή. Το Ισραήλ αντιμετωπίζει την ιρανική επιρροή ως άμεσο υπαρξιακό κίνδυνο. Η νέα σιδηροδρομική διαδρομή μπορεί να μην είναι η βασική αιτία της πρόσφατης επίθεσης, αλλά ενδέχεται να λειτουργεί ως επιταχυντής αποφάσεων σε ένα περιβάλλον έντασης, όπου τα σύνορα μεταξύ οικονομίας και ασφάλειας είναι δυσδιάκριτα.

Σε έναν κόσμο όπου οι εμπορικές διαδρομές είναι πλέον στρατηγικά όπλα, η χρονική συγκυρία δεν μπορεί να θεωρηθεί απλή σύμπτωση. Όπως δείχνει η ιστορία, οι δρόμοι του εμπορίου είναι συχνά και οι δρόμοι της σύγκρουσης, στρατηγικά μέτωπα, και η οικονομία, η ασφάλεια και η γεωπολιτική δεν λειτουργούν πια σε ξεχωριστά πεδία.

Η Κίνα χτίζει νοσοκομεία μεταμόσχευσης στο Σιντζιάνγκ: Πολιτικό σχέδιο ή ανθρωπιστικό έγκλημα;

Από

Την ώρα που η Κίνα επιδιώκει να προβάλει τον εκσυγχρονισμό του συστήματος υγείας της, μια σκιώδης πραγματικότητα αναδύεται από την περιοχή του Σιντζιάνγκ. Ένα νέο κυβερνητικό σχέδιο προβλέπει την κατασκευή έξι εξειδικευμένων νοσοκομείων μεταμόσχευσης οργάνων έως το 2030, υπερτριπλασιάζοντας την υπάρχουσα ικανότητα μεταμοσχεύσεων στην περιοχή.

Ενώ η απόφαση για την κατασκευή των νέων εγκαταστάσεων ελήφθη τον Δεκέμβριο του περασμένου έτους, τα σχέδια δημοσιοποιήθηκαν μόλις πρόσφατα από την οργάνωση End Transplant Abuse in China (ETAC) – Διεθνής Συνασπισμός για τον Τερματισμό της Κατάχρησης Μεταμοσχεύσεων στην Κίνα- έναν ανεξάρτητο, μη κερδοσκοπικό συνασπισμό εμπειρογνωμώνων, γιατρών, νομικών και υπερασπιστών ανθρωπίνων δικαιωμάτων από διάφορες χώρες.

Πίσω από τα κατασκευαστικά έργα, πολιτικοί αναλυτές και οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων βλέπουν κάτι πολύ πιο ανησυχητικό: ένα εργαλείο κρατικού ελέγχου και συστηματικής καταστολής.

Μια τεχνοκρατική πρόσοψη σε μια περιοχή υπό καταπίεση

Η Αυτόνομη Περιφέρεια των Ουιγούρων του Σιντζιάνγκ είναι ήδη διεθνώς γνωστή για τα στρατόπεδα “επανεκπαίδευσης”, τη μαζική κράτηση μουσουλμανικών μειονοτήτων , την καταναγκαστική εργασία και τις εξαφανίσεις. Η απόφαση της κυβέρνησης να μετατρέψει την περιοχή σε ένα κέντρο μεταμοσχεύσεων, με νοσοκομεία που διενεργούν πολύπλοκες επεμβάσεις, όπως μεταμοσχεύσεις καρδιάς και πνευμόνων, δεν είναι απλώς ιατρική ή υγειονομική επιλογή.

Επιπροσθέτως θα πρέπει να αναφερθεί πως ακόμα μια μεγάλη ομάδα, που αποτελεί τα 2/3 των κρατουμένων συνείδησης, η οποία διώκεται επίσης βάναυσα στην Κίνα από το 1999 είναι οι ασκούμενοι της πνευματικής πρακτικής Φάλουν Γκόνγκ. Πρόκειται για μια βουδιστική πρακτική που επικεντρώνεται στις αρχές της Αλήθειας, Καλοσύνης και Ανεκτικότητας.

«Δεν είναι λογικό να επενδύει κανείς τέτοιους πόρους σε μια περιοχή με ελάχιστο ποσοστό εθελοντικής δωρεάς οργάνων – 0,69 δωρεές ανά εκατομμύριο κατοίκους – εκτός αν εξυπηρετείται άλλος σκοπός», τονίζει η Δρ. Γουέντι Ρότζερς, πρόεδρος του Διεθνούς Συμβουλίου του ETAC.

Σύμφωνα με το ETAC και πληθώρα ανεξάρτητων εκθέσεων, η επέκταση της μεταμοσχευτικής υποδομής δεν μπορεί να εξηγηθεί με βάση τις επίσημες ιατρικές ανάγκες. Αντιθέτως, συνδέεται με τις κρατικές πολιτικές ελέγχου των πληθυσμών, ιδιαίτερα των Ουιγούρων, ασκουμένων του Φάλουν Γκόνγκ που είναι και η πιο πολυπληθής ομάδα, και άλλων εθνοτικών ή θρησκευτικών ομάδων.

Θα πρέπει να αναφερθεί εδώ πως οι πρακτικές αυτές πέρα από πολιτικές ελέγχου των πληθυσμών, αποτελούν και μέρος της πολιτικής του Κομουνιστικού Κόμματος της Κίνας να πατάξει και να εξαφανίσει τους αντιφρονούντες.

Η μεταμόσχευση ως πολιτικό όπλο

Από το 2006, αναφορές ερευνητών, όπως ο διεθνής δικηγόρος ανθρωπίνων δικαιωμάτων Ντέιβιντ Μάτας, δείχνουν ότι η Κίνα χρησιμοποιεί κρατούμενους συνείδησης – αρχικά ασκούμενους του Φάλουν Γκόνγκ και πλέον και Ουιγούρους – ως ακούσιους δότες οργάνων. Οι κρατούμενοι στα κέντρα κράτησης, υποβάλλονται σε εξετάσεις αίματος, σαρώσεις και βιομετρικές καταγραφές χωρίς την συναίνεσή τους, προκειμένου να γίνει η ταυτοποίηση με τους υποψήφιους λήπτες σε θέματα συμβατότητας.

Ο Sayragul Sauytbay, ένας Καζάκος γιατρός που είχε προηγουμένως κρατηθεί στο Σιντζιάνγκ, έχει μιλήσει δημόσια για «υγειονομικούς ελέγχους» σε ολόκληρο το στρατόπεδο, όπου οι κρατούμενοι υποβάλλονται σε εξετάσεις και ανάλογα με τα αποτελέσματά τους, ταξινομούνται σε ομάδες. Παρατήρησε ότι όσοι έπαιρναν ροζ σημάδι ελέγχου σύντομα εξαφανίζονταν, καταλήγοντας στο συμπέρασμα ότι είχαν πέσει θύματα εξαναγκαστικής αφαίρεσης οργάνων.

«Η ύπαρξη αυτής της υποδομής δείχνει ότι το κινεζικό κράτος έχει ενσωματώσει την εξαναγκαστική αφαίρεση οργάνων στη μηχανική του καταστολής. Δεν πρόκειται για κατάχρηση, αλλά για κρατική πολιτική με στόχο τον έλεγχο των πληθυσμών και την εξυπηρέτηση γεωπολιτικών συμφερόντων», δηλώνει ο Μάτας.
Το νέο κύμα επενδύσεων ενδέχεται να χρησιμεύσει όχι μόνο για εσωτερική «εκκαθάριση» αλλά και για την ενίσχυση της γεωπολιτικής ισχύος της Κίνας μέσω του λεγόμενου «ιατρικού τουρισμού μεταμοσχεύσεων», προσφέροντας γρήγορη πρόσβαση σε όργανα χωρίς τις αναμονές ή του κανόνες που ισχύουν στη Δύση.

Αντίσταση σε παγκόσμιο επίπεδο

Το 2020, το Ανεξάρτητο Λαϊκό Δικαστήριο του Λονδίνου (China Tribunal) επιβεβαίωσε ότι η Κίνα διέπραξε έγκλημα κατά της ανθρωπότητας, μέσω της συστηματικής αφαίρεσης οργάνων από κρατούμενους συνείδησης. Διαπίστωσε ότι έως και 100.000 μεταμοσχεύσεις οργάνων πραγματοποιούνταν ετησίως στην Κίνα- σχεδόν ο τριπλάσιος αριθμός που ανέφερε η κυβέρνησή της στο διεθνές μητρώο. Τα μέλη της επιτροπής ήταν βέβαιοι, «ομόφωνα και σίγουρα πέρα από κάθε λογική αμφιβολία», και ειδικά για την ομάδα του Φάλουν Γκόνγκ ότι η Κίνα «δολοφονεί κυρίως ασκούμενους του Φάλουν Γκόνγκ για τα όργανά τους, σε μεγάλη κλίμακα και για εκτεταμένο χρονικό διάστημα». Το 2022, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε ψήφισμα που ζητούσε την καταδίκη αυτών των πρακτικών και την απαγόρευση του τουρισμού μεταμοσχεύσεων προς την Κίνα από Ευρωπαίους πολίτες. Το 2023 η Βουλή των Αντιπροσώπων στις ΗΠΑ πέρασε νομοσχέδιο για το τέλος των εξαναγκαστικών αφαιρέσεων οργάνων.

Ωστόσο η Κίνα συνεχίζει να προχωρά χωρίς διαφάνεια, ανεξάρτητο έλεγχο ή νομοθετική δέσμευση ότι δεν θα χρησιμοποιούνται όργανα από κρατούμενους.

«Η διεθνής κοινότητα δεν μπορεί να αγνοήσει τη στρατηγική χρήση της ιατρικής τεχνολογίας ως μέσο κρατικής τρομοκράτησης», επισημαίνει η Δρ. Ρότζερς. «Κάθε νέα επένδυση σε μεταμοσχευτικά κέντρα στο Σιντζιάνγκ είναι πολιτική δήλωση, όχι ανθρωπιστική πράξη».

Ηθική, διαφάνεια και γεωπολιτική πίεση

  • Η πολιτική διάσταση της μεταμόσχευσης στην Κίνα δεν αφορά μόνο τα ανθρώπινα δικαιώματα, αφορά και τη γεωπολιτική σταθερότητα, την ιατρική δεοντολογία, αλλά και την αξιοπιστία των διεθνών θεσμών. Το ζητούμενο πλέον δεν είναι μόνο η ενημέρωση των πολιτών, αλλά και η λήψη πρακτικών μέτρων:
  • Διακοπή κάθε συνεργασίας με κινεζικά ιατρικά ιδρύματα που εμπλέκονται.
  • Διπλωματική πίεση από τις κυβερνήσεις παγκοσμίωσ για ανεξάρτητο έλεγχο των κέντρων στο Σιντζιάνγκ και σε όλα τα κέντρα κράτησης που υπάρχουν στην Κίνα και να επιβάλλουν διασφαλίσεις ώστε οι μεταμοσχεύσεις να πληρούν τα διεθνή ηθικά πρότυπα.
    Κυρώσεις σε κρατικούς ή ιατρικούς αξιωματούχους που εμπλέκονται στις παραβιάσεις.

Ενώ η διακίνηση οργάνων είναι ένα παγκόσμιο φαινόμενο, η πρακτική της εξαναγκαστικής συγκομιδής οργάνων, δηλαδή η θανάτωση ανθρώπων για τα όργανά τους με τη συνενοχή και την υποστήριξη της κυβέρνησης , είναι γνωστή μόνο στην Κίνα.

Ο ηγέτης της Κίνας Σι Τζινπίνγκ έχει ήδη αναφερθεί στο Δρόμο του Μεταξιού Υγείας. Εάν η Κίνα επεκτείνει τον Δρόμο του Μεταξιού Υγείας και προσφέρει μεταμοσχεύσεις σε Ευρωπαίους ασθενείς, τότε ανησυχούμε ότι σε λίγα χρόνια θα μπορούσαν να υπάρξουν δεκάδες ή εκατοντάδες ασθενείς που ταξιδεύουν στην Κίνα για όργανο, πράγμα που σημαίνει ότι κάποιος ασκούμενος του Φάλουν Γκόνγκ ή Ουιγούρος ή Χριστιανός ή Θιβετιανός θα θανατωθεί για να ληφθεί (χωρίς τη συναίνεσή του) το ή τα όργανά του για μεταμόσχευση.

Από τα κοντέινερ της Κίνας στις βίλες της Αθήνας: Το κύκλωμα υποτιμολόγησης και το ξέπλυμα χρημάτων μέσω ακινήτων

Από

Η Κίνα εδώ και χρόνια αποτελεί παγκόσμιο κόμβο για την εξαγωγή φθηνών προϊόντων. Ωστόσο, η φθηνή τιμή δεν εξηγείται πάντα από τους χαμηλούς συντελεστές εργασίας ή τη βιομηχανική υπεροχή. Όπως αποκαλύπτει νέα έρευνα της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας (EPPO), η Κίνα ενδέχεται να αποτελεί και την αφετηρία ενός ευρύτερου και καλά οργανωμένου μηχανισμού φοροαποφυγής και ξεπλύματος μαύρου χρήματος, με επίκεντρο την Ελλάδα, αλλά με πλοκάμια σε ολόκληρη την ΕΕ.

Το πολύπλοκο δίκτυο, που ερευνάται πλέον επίσημα, είχε στο παρελθόν αποκαλυφθεί για την εισαγωγή ηλεκτρικών πατινιών και ποδηλάτων σε εξευτελιστικές τιμές. Η νέα φάση της έρευνας φωτίζει ένα ακόμα πιο σύνθετο σχέδιο, που περιλαμβάνει ρούχα, υποδήματα και άλλα αγαθά προερχόμενα σχεδόν αποκλειστικά από την Κίνα, με χρήση ψευδών δηλώσεων αξίας και καταχρηστικής εφαρμογής τελωνειακών καθεστώτων. Μέλη του κυκλώματος απέσυραν σημαντικά ποσά από το τραπεζικό σύστημα (ή προχωρούσαν σε πολλαπλές διατραπεζικές μεταφορές) με τα οποία προέβαιναν σε αγορές πολυτελών ακινήτων σε Αθήνα και Κυκλάδες, ξεπλένοντας με τον τρόπο αυτόν τα κέρδη τους.

Η Κίνα και ο «εξαγωγικός δούρειος ίππος» στην Ευρώπη

Το φαινόμενο αυτό δεν είναι αποκλειστικά ελληνικό. Αντίστοιχες υποθέσεις παρατηρούνται σε πολλά κράτη-μέλη της ΕΕ, με σημείο εκκίνησης σχεδόν πάντα την Κίνα. Το ερώτημα που εγείρεται είναι κατά πόσο οι κινεζικές αρχές κάνουν «τα στραβά μάτια» ή, χειρότερα, αν γνωρίζουν και ανέχονται τέτοιες πρακτικές, στο πλαίσιο μιας στρατηγικής επέκτασης της επιρροής τους στις οικονομίες των δυτικών χωρών.

Η «κινεζική πύλη» της υποτιμολόγησης

Οι ελληνικές τελωνειακές αρχές διαπίστωσαν πως χιλιάδες κοντέινερς με προϊόντα από την Κίνα εισέρχονταν μέσω του Τελωνείου Πειραιά, δηλώνοντας πλασματικά χαμηλές τιμές. Αντί για τη ρεαλιστική τιμή εισαγωγής, που θα επέβαλλε την πληρωμή αναλογικών εισαγωγικών δασμών και ΦΠΑ, οι τιμές δήλωσης ήταν συχνά κάτω από το 50% της πραγματικής αξίας. Σε πολλές περιπτώσεις ήταν τόσο χαμηλές ώστε εγείρονταν σοβαρές ενδείξεις συγκάλυψης και σκόπιμης απάτης.

Αυτή η υποτιμολόγηση δεν ήταν ούτε τυχαία ούτε μεμονωμένη. Όπως προκύπτει, πρόκειται για οργανωμένο κύκλωμα που συνδέεται με κινεζικά εργοστάσια και εμπόρους, οι οποίοι εκδίδουν τιμολόγια με παραποιημένες τιμές σε συνεργασία με Έλληνες και Ευρωπαίους συνεργούς, συχνά μέσω εταιρειών-βιτρινών ή εικονικών μεταφορικών επιχειρήσεων.

Το καθεστώς 42 και η εικονική μετακίνηση εμπορευμάτων

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η καταχρηστική χρήση του τελωνειακού καθεστώτος 42. Η ρύθμιση αυτή επιτρέπει την απαλλαγή από τον ΦΠΑ κατά την εισαγωγή προϊόντων στην Ελλάδα, εφόσον αυτά πρόκειται να μεταφερθούν σε άλλα κράτη-μέλη της ΕΕ. Στην πράξη όμως, όπως διαπιστώθηκε, τα προϊόντα ποτέ δεν έφευγαν από τη χώρα. Αντίθετα, διοχετεύονταν στη μαύρη αγορά, χωρίς να αποδοθεί ούτε ένα ευρώ σε φόρους.

Η τακτική αυτή, σε συνδυασμό με ψευδείς παραλήπτες σε χώρες όπως η Ιταλία, η Ισπανία και η Πορτογαλία, αποδεικνύει μια ενιαία εγκληματική στρατηγική: χρησιμοποιήστε την Κίνα ως χαμηλού κόστους πηγή, κρύψτε την πραγματική αξία και απολαύστε πλήρη φορολογική ασυλία.

Ξέπλυμα χρήματος: από την Κίνα στην Αθήνα και τη Σαντορίνη

Τα κέρδη του κυκλώματος, σύμφωνα με τις Αρχές, δεν εξαφανίζονταν. Αντιθέτως, «καθαρίζονταν» μέσω αγορών ακινήτων υψηλής αξίας. Σε μία περίπτωση, άτομο εμπλεκόμενο στην υπόθεση, αγόρασε βίλα στη Βούλα αξίας άνω των 350.000 ευρώ, ενώ διατηρούσε και πολυτελή ιδιοκτησία στη Σαντορίνη, κατάλληλη για βραχυχρόνια μίσθωση. Καταγράφεται και τρίτο ακίνητο στο Ελληνικό, σε κομβική οδό, κοντά στην παραλιακή ζώνη, το οποίο αποκτήθηκε μέσω χρημάτων που σχετίζονται με την παράνομη αυτή δραστηριότητα.

Το χρήμα από την Κίνα, ερχόταν στην Ελλάδα με ψευδείς δηλώσεις και υποστηριζόταν από ένα ολόκληρο σύστημα εικονικών εταιρειών, τραπεζικών μεταφορών και αποδοχής από τις τοπικές αρχές, για να μετατραπεί σε real estate, χωρίς να αφήσει κανένα εμφανές ίχνος παράνομης προέλευσης.

Ο εντοπισμός των πραγματικών προσώπων που κρύβονταν πίσω από τις εταιρείες-βιτρίνες ήταν ένα από τα μεγαλύτερα εμπόδια, διότι οι οντότητες που υπήρχαν από πίσω στις περισσότερες περιπτώσεις δεν διέθεταν φυσική παρουσία ή λειτουργούσαν με παραπλανητικά στοιχεία.

Αξίζει να αναφερθεί ενδεικτικά πως επί της οδού Ρουμπέση είχε δηλωθεί η έδρα ατομικής επιχείρησης. Κατά τον επιτόπιο έλεγχο που διενεργήθηκε, ο χώρος ήταν κλειστός και χωρίς καμία ένδειξη εμπορικής δραστηριότητα, ενώ το πληροφοριακό σύστημα ICISnet ανέφερε ότι η εν λόγω επιχείρηση είχε πραγματοποιήσει 139 εισαγωγές από την Κίνα, μέσω του Γ’ Τελωνείου Πειραιά και είχε κάνει χρήση του καθεστώτος 42 για να έχει απαλλαγή από τον ΦΠΑ.

Η εμπλοκή εκτελωνιστών και η ελληνική παθητικότητα

Αξιοσημείωτος είναι ο ρόλος που φέρονταν να έπαιξαν συγκεκριμένοι εκτελωνιστές. Σύμφωνα με τη δικογραφία, σε πολλές περιπτώσεις οι δηλωθείσες τιμές δεν ελέγχονταν ποτέ ή τροποποιούνταν σε εξαιρετικά χαμηλά επίπεδα, παραβλέποντας ακόμη και την κοινοτική βάση τιμών της ΕΕ για εισαγόμενα αγαθά από τρίτες χώρες.

Η μη ύπαρξη ουσιαστικού ελέγχου και η συστηματική απουσία φυσικών επιθεωρήσεων σε νεοσύστατες εταιρείες που εισήγαγαν μαζικά εμπορεύματα από την Κίνα, γεννά εύλογα ερωτήματα για το επίπεδο διαφθοράς ή παραμέλησης καθηκόντων στο ελληνικό τελωνειακό σύστημα.

Σύμφωνα με τα πορίσματα, άτομα που είχαν συμμετάσχει από την αρχή στο κύκλωμα συνεχίζουν να δραστηριοποιούνται στον τομέα των εκτελωνισμών. Πλέον, χειρίζονται υποθέσεις για νέες εταιρείες, οι οποίες μάλιστα συχνά προσλαμβάνουν υπαλλήλους που είχαν εργαστεί σε παλαιότερες επιχειρήσεις που σχετίζονται με την ίδια απάτη.

Εμπορική συνεργασία ή εισαγόμενη διαφθορά;

Το δίκτυο που αποκαλύφθηκε συνιστά καίριο πλήγμα για τη νομιμότητα των εμπορικών συναλλαγών και υπονομεύει την ίδια την αρχή του υγιούς ανταγωνισμού.

Η υπόθεση που ξετυλίγεται σήμερα δεν αφορά απλώς φοροδιαφυγή. Αφορά τον ρόλο που διαδραματίζει η Κίνα στη συγκρότηση διεθνών κυκλωμάτων οικονομικής απάτης και την ανάγκη η Ευρώπη – και η Ελλάδα ειδικά – να αναθεωρήσουν τη στάση τους απέναντι στις εμπορικές σχέσεις με κράτη που δεν σέβονται τις βασικές αρχές της διαφάνειας και του ελεύθερου αλλά δίκαιου εμπορίου.

Το κινεζικό κύκλωμα εκατοντάδων εκατομμυρίων που δρούσε μέσω Πειραιά

Από

Ένα από τα μεγαλύτερα κυκλώματα οικονομικού εγκλήματος που έχει αποκαλυφθεί ποτέ στην Ευρωπαϊκή Ένωση ήρθε στο φως από την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία (EPPO), που εξυπηρετούσε παράνομες εισαγωγές από την Κίνα έχοντας επίκεντρο το λιμάνι του Πειραιά και δίκτυο εκτελωνιστών, ζημιώνοντας τα δημόσια ταμεία περισσότερο από 700 εκατομμύρια ευρώ.

Η επιχείρηση έφερε την κωδική ονομασία «Καλυψώ» και οι έρευνες απλώθηκαν σε έξι ευρωπαϊκές χώρες – μεταξύ αυτών η Ελλάδα, η Ισπανία, η Γαλλία και η Βουλγαρία – ενώ στην Ελλάδα η έρευνα διενεργήθηκε από τις Υπηρεσίες Εσωτερικών Υποθέσεων της ΕΛ.ΑΣ., σε συνεργασία με τη Διεύθυνση Εγκληματολογικών Ερευνών.

Ο μηχανισμός εξαπάτησης του ΚΚΚ και τα γεωοικονομικά του κέρδη

Η απάτη που αποκαλύφθηκε στην Ελλάδα δεν είναι ένα μεμονωμένο περιστατικό. Εντάσσεται σε ένα παγκόσμιο σύστημα παράκαμψης κανόνων που εφαρμόζει εδώ και χρόνια το Κομμουνιστικό Κόμμα Κίνας (ΚΚΚ), με προφανή στόχο την οικονομική και γεωπολιτική ενίσχυση της χώρας με κάθε κόστος, ακόμη και εις βάρος της νομιμότητας.

Μεθοδικά και με κρατική κάλυψη, το Πεκίνο εκμεταλλεύεται «παραθυράκια» του ευρωπαϊκού συστήματος για να αποκομίζει δισεκατομμύρια, παρακάμπτοντας τελωνεία, θεσμούς και κράτη. Το ΚΚΚ μετατρέπει την εμπορική εξαπάτηση σε γεωπολιτικό όπλο.

Όταν η απάτη γίνεται εργαλείο εξουσίας

Οι αποκαλύψεις για τις εικονικές εταιρείες και τις χαμηλότατες τιμολογήσεις δεν είναι απλώς «μια υπόθεση λαθρεμπορίου». Αποτελούν κρίκους μιας αλυσίδας που ξεκινά από το ίδιο το κινεζικό καθεστώς. Η υπόθεση δεν αφορά μεμονωμένους παραβάτες, αλλά φέρνει στο φως έναν καλά οργανωμένο μηχανισμό με επίκεντρο την ίδια την κινεζική κρατική μηχανή.

Το ΚΚΚ, μεθοδικά και οργανωμένα, προωθεί ένα μοντέλο εξαγωγών όπου ο έλεγχος, το κέρδος και η γεωπολιτική διείσδυση βαδίζουν μαζί. Με τεχνικές εξαπάτησης – είτε μέσω παραποιημένων τιμολογίων είτε μέσω offshore εταιριών – το Πεκίνο απομυζά δισεκατομμύρια από τις ευρωπαϊκές οικονομίες. Δημιουργούνται τεράστια περιθώρια κέρδους που ενισχύουν τη δύναμη του Πεκίνου και επανεπενδύονται σε στρατηγικούς τομείς, από την τεχνολογία μέχρι την ενέργεια. Η απάτη, λοιπόν, δεν είναι τυχαία. Είναι μέρος ενός ευρύτερου σχεδίου.

Εμπορική διείσδυση με ψευδή στοιχεία

Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία καταπολέμησης απάτης (OLAF), η Κίνα έχει επανειλημμένα εμπλακεί σε εκτεταμένες περιπτώσεις τελωνειακής απάτης, κυρίως μέσω υποτιμολόγησης εισαγόμενων προϊόντων, πλαστών τιμολογίων και παραβίασης κανόνων προέλευσης. Σε έκθεσή της, το 2022, η OLAF προειδοποιεί ότι τέτοιες πρακτικές οδηγούν σε τεράστιες απώλειες εσόδων για την ΕΕ, που ανέρχονται σε δισεκατομμύρια ευρώ ετησίως.

«Το φαινόμενο δεν είναι απλά εμπορική απάτη, αλλά στρατηγική υπονόμευση της ευρωπαϊκής αγοράς», τονίζει ανώτατη πηγή της OLAF, επισημαίνοντας ότι οι ενδείξεις για «κεντρικό συντονισμό από κρατικές δομές της Κίνας» είναι πλέον σαφείς.

Οργανωμένος οικονομικός πόλεμος

Παρόμοια ευρήματα παρουσίασε και η Europol, η οποία έχει ερευνήσει δίκτυα που εξάγουν φτηνά προϊόντα από την Κίνα, διοχετεύοντάς τα στην ευρωπαϊκή αγορά μέσω μεσαζόντων και εταιρειών-βιτρίνα, συχνά υπό την καθοδήγηση ή την ανοχή κινεζικών κρατικών φορέων. Η μεθοδολογία αυτή δεν είναι απλώς εγκληματική, είναι δομικά υπολογισμένη για να παρακάμπτει συστηματικά τα ευρωπαϊκά τελωνεία και να διαβρώνει την ανταγωνιστικότητα των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων.

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Εμπορίου έχει αναφέρει στην τελευταία του ανασκόπηση για την Κίνα (2023) ότι η χώρα δεν συμμορφώνεται πλήρως με τις δεσμεύσεις διαφάνειας και εμπορικής ισοτιμίας, υπονομεύοντας την αρχή του ελεύθερου ανταγωνισμού. Η κρατική στήριξη μέσω επιδοτήσεων και αδιαφάνειας σε επιχειρήσεις που εξάγουν μαζικά – πολλές φορές με πλαστά ή παραπλανητικά εμπορικά έγγραφα – θεωρείται στρατηγικό εργαλείο του ΚΚΚ εξαγωγής ισχύος.

Η «Κέλλυ» από την Κίνα: η εγκέφαλος πίσω από τη σπείρα

Σύμφωνα με τις Αρχές, στο επίκεντρο του κυκλώματος βρίσκεται μια Κινέζα επιχειρηματίας γνωστή με το ψευδώνυμο «Κέλλυ», η οποία είχε στήσει ένα εκτεταμένο δίκτυο παράνομων εισαγωγών, εκτελωνιστών και λογιστών με βάση τον Πειραιά και δορυφορικά «κελύφη» εταιρειών με έδρα κυρίως τη Βουλγαρία.

Πίσω από τις πλαστές διαδικασίες κρυβόταν ένα καλοστημένο σχέδιο εξαπάτησης των τελωνειακών και φορολογικών αρχών: εισαγωγές προϊόντων με ψευδείς δηλώσεις αξίας και κατηγορίας, προκειμένου να πληρώνουν λιγότερους δασμούς και ΦΠΑ, ενώ οι πραγματικές διαδρομές των προϊόντων αποκρύπτονταν επιμελώς.

Το σχέδιο: από την Κίνα στην ΕΕ μέσω Πειραιά

Η εγκληματική οργάνωση εισήγαγε μαζικά προϊόντα από την Κίνα, κυρίως υφάσματα, υποδήματα, ηλεκτρικά σκούτερ και ποδήλατα, μέσω του λιμανιού του Πειραιά. Εκεί, με τη βοήθεια επίορκων τελωνειακών, υποτιμούσαν τεχνητά την αξία των κοντέινερ ή παρουσίαζαν πλαστά στοιχεία για το περιεχόμενό τους. Έτσι, πλήρωναν ελάχιστους δασμούς.

Τα εμπορεύματα καταχωρούνταν σε εταιρείες με έδρα κυρίως τη Βουλγαρία, που λειτουργούσαν ως μεταβατικές στάσεις. Στην πραγματικότητα, τα εμπορεύματα μεταφέρονταν μέσω εικονικών πωλήσεων σε τρίτες χώρες της ΕΕ, ενώ ο τελικός προορισμός τους ήταν η μαύρη αγορά σε Γαλλία, Ιταλία, Ισπανία και Πολωνία.

Εταιρείες-φαντάσματα και απάτη ΦΠΑ

Η απάτη ολοκληρωνόταν με την κατάχρηση της τελωνειακής διαδικασίας CP42, η οποία επιτρέπει την απαλλαγή από τον ΦΠΑ για εμπορεύματα που διακινούνται από ένα κράτος-μέλος σε άλλο. Μέσω αυτής της μεθόδου, ο ΦΠΑ δεν καταβαλλόταν ποτέ, με τις εταιρείες-«κέλυφος» να παριστάνουν τους αγοραστές και να εξαφανίζονται πριν τον καταλογισμό των οφειλών.

Το δίκτυο χρησιμοποιούσε πλαστά ή υποκλαπέντα τιμολόγια, ΑΦΜ και εμπορικά έγγραφα, τα οποία καταστρέφονταν μετά την ολοκλήρωση της διακίνησης. Τα προϊόντα αποθηκεύονταν σε ελεγχόμενες αποθήκες και πωλούνταν στη μαύρη αγορά, ενώ τα κέρδη επέστρεφαν στην Κίνα μέσω υπόγειων τραπεζικών κυκλωμάτων.

Κατασχέσεις και συλλήψεις στην Ελλάδα

Η ελληνική Αστυνομία προχώρησε σε πέντε συλλήψεις, μεταξύ των οποίων τελωνειακοί υπάλληλοι, εκτελωνιστές και ένας δημοτικός υπάλληλος του Πειραιά. Κατασχέθηκαν 4,7 εκατομμύρια ευρώ σε μετρητά, καθώς και κρυπτονομίσματα και ψηφιακά πορτοφόλια.

Επιπλέον, σε όλη την Ευρώπη δεσμεύτηκαν:

  • 5,8 εκατομμύρια ευρώ σε μετρητά
  • 7.133 ηλεκτρικά ποδήλατα
  • 3.696 ηλεκτρικά σκούτερ
  • 480 κοντέινερ προς εξακρίβωση
  • 11 ακίνητα στην Ισπανία
  • 27 πολυτελή οχήματα, τσάντες, ρολόγια και κοσμήματα

Ζημία 700 εκατομμυρίων ευρώ

Η συνολική ζημία που προκάλεσε το κύκλωμα υπολογίζεται σε 700 εκατομμύρια ευρώ περίπου, εκ των οποίων:

  • 250 εκατομμύρια ευρώ αφορούν διαφυγόντες τελωνειακούς δασμούς
  • 450 εκατομμύρια ευρώ σε μη καταβληθέντα ΦΠΑ

Η ζημία επηρεάζει τόσο τα ευρωπαϊκά ταμεία όσο και εθνικούς προϋπολογισμούς, με την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία να τονίζει τη σοβαρότητα της υπόθεσης και την ανάγκη διακρατικής συνεργασίας για την αντιμετώπιση τέτοιων φαινομένων.

Δόλια κέρδη, πολιτική επέκταση

Το συμπέρασμα είναι σαφές: μέσα από τέτοιες δόλιες εμπορικές πρακτικές, το ΚΚΚ αντλεί αθέμιτα κέρδη από τις ευρωπαϊκές αγορές, αποδυναμώνοντας τις εθνικές οικονομίες και προωθώντας ταυτόχρονα την πολιτική του επιρροή. Η περίπτωση της Ελλάδας είναι ένα μόνο τμήμα ενός πολύ ευρύτερου και καλά ενορχηστρωμένου σχεδίου οικονομικής διείσδυσης.

Τι έπεται

Η έρευνα παραμένει σε πλήρη εξέλιξη, με τις Αρχές να εξετάζουν ψηφιακά πειστήρια μεγάλης σημασίας, τα οποία αναμένεται να φωτίσουν ακόμα περισσότερο το εύρος του κυκλώματος. Οι συλληφθέντες θα οδηγηθούν στον εκπρόσωπο της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας, που έχει τον κεντρικό ρόλο στον χειρισμό της υπόθεσης.

Η επιχείρηση «Καλυψώ» θεωρείται σταθμός στην αποκάλυψη διακρατικών εγκληματικών οργανώσεων που εκμεταλλεύονται τα κενά της ευρωπαϊκής ενιαίας αγοράς για τεράστιες απάτες. Και όσο καθυστερεί η ευρωπαϊκή αντίδραση τόσο διευκολύνεται ένα σύστημα που λειτουργεί δόλια, αλλά με κρατική καθοδήγηση και στόχο την αποδυνάμωση των θεσμών της ΕΕ.

Apple και Κίνα: Μια σχέση εξάρτησης με παγκόσμιες συνέπειες

Από

Σε μια αποκαλυπτική νέα μελέτη με τίτλο «Apple in China: The Capture of the World’s Greatest Company», ο βραβευμένος δημοσιογράφος Πάτρικ ΜακΓκη φωτίζει τον αθέατο δεσμό μεταξύ της Apple και του καθεστώτος του Πεκίνου, μια σχέση τόσο στενή και ασύμμετρη που, όπως υποστηρίζει, έχει θέσει τον τεχνολογικό γίγαντα των ΗΠΑ κάτω από τον άμεσο έλεγχο της κινεζικής κυβέρνησης.

Ο ΜακΓκη, με ακλόνητα στοιχεία ξεσκεπάζει ένα γεγονός που ελάχιστοι τολμούν να πουν δημόσια: η μεγαλύτερη εταιρεία τεχνολογίας στον κόσμο δεν ελέγχει πλέον τη μοίρα της.

Το βιβλίο ξεπερνά τα επιχειρηματικά πλαίσια και εξηγεί γιατί κανείς στις Ηνωμένες Πολιτείες και αλλού δεν θα αντιμετωπίσει την Κίνα για τα εγκλήματα που έχει διαπράξει κατά της ανθρωπότητας (μια έκφραση που χρησιμοποιείται από τα Ηνωμένα Έθνη σχετικά με το Σιντζιάνγκ), παρά τις προσπάθειες των ακτιβιστών υπέρ των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Μια «συμφωνία υποταγής» ύψους 275 δισ. δολαρίων

Όταν το 2016 ο διευθύνων σύμβουλος της Apple, Τιμ Κουκ, ταξίδεψε στο Πεκίνο, δεν παρουσίασε απλώς μια νέα στρατηγική, παρέδωσε το «κλειδί» της εταιρίας στον Σι Τζινπίνγκ. Με σχέδιο επενδύσεων ύψους 275 δισ. δολαρίων, η Apple υποσχέθηκε να ευθυγραμμιστεί πλήρως με τους στόχους του κινεζικού κράτους. Πρόκειται για ποσό μεγαλύτερο ακόμη και από το ιστορικό Σχέδιο Μάρσαλ των ΗΠΑ – μια οικονομική χειρονομία τέτοιας εμβέλειας, που θα έκανε οποιονδήποτε αναλυτή να αναρωτηθεί ποιος τελικά εξαρτάται από ποιον.

Η απάντηση είναι σαφής: η Apple εξαρτάται – απολύτως – από την Κίνα.

Η τεχνολογία σε λάθος χέρια

Η Apple δεν μετακίνησε απλώς τη γραμμή παραγωγής της στην Κίνα για λόγους κόστους (το κόστος εργασίας είναι χαμηλότερο από οπουδήποτε αλλού ). Σύμφωνα με τον ΜακΓκη, προμήθευσε ενεργά το Πεκίνο με τεχνολογία αιχμής, γνωρίζοντας ότι θα χρησιμοποιηθεί και για σκοπούς πέρα από τα iphone. Στο πλαίσιο του κρατικού προγράμματος Made in China 2025, του φιλόδοξου, αντιδυτικού σχεδίου του Πεκίνου, η Apple περιγράφεται ως «ο μεγαλύτερος υποστηρικτής» των τεχνολογικών φιλοδοξιών του Σι Τζινπίνγκ, ένας τίτλος που, σε καιρούς αυξανόμενης γεωπολιτικής έντασης, έχει σημαντικές συνέπειες.

Η εταιρεία μετέφερε κρίσιμη τεχνογνωσία και παραγωγή στην Κίνα, βοήθησε τις κρατικές κινεζικές επιχειρήσεις να αποκτήσουν ανεξαρτησία από τη Δύση, ανέχθηκε τη βιομηχανική κατασκοπεία και την αντιγραφή των προϊόντων της.

Η Κίνα δεν φιλοξενεί απλώς την παραγωγή – την κατευθύνει.

Η λογοκρισία ως αντάλλαγμα για την αγορά

Ο συγγραφέας παραθέτει πολυάριθμα παραδείγματα εναρμόνισης της Apple με τις επιταγές του Πεκίνου.

Σύμφωνα με τις απαιτήσεις του Πεκίνου, αφαίρεσε VPN και εφαρμογές προστασίας ιδιωτικότητας, περιόρισε το AirDrop για τους Κινέζους χρήστες και κατέβασε εφαρμογές από το App Store που θεωρούνται αντικαθεστωτικές, διευκολύνοντας την καταστολή της ελευθερίας της έκφρασης. Αντί να αντιπαρατεθεί στις παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, η Apple συνεργάζεται ενεργά με το καθεστώς για να παραμείνει εντός αγοράς, ισχυρίζεται ο ΜακΓκη.

Η τεχνολογική συμμόρφωση μετατρέπεται σε πολιτική συνενοχή, σχολιάζει.

Μπορεί η Apple να αποσυνδεθεί από την Κίνα;

Παρά κάποιες κινήσεις διαφοροποίησης της παραγωγής προς την Ινδία και το Βιετνάμ, ο ΜακΓκη αποκαλύπτει ότι η εφοδιαστική αλυσίδα της Κίνας παραμένει ακλόνητη. Η Apple δεν μπορεί να απομακρυνθεί χωρίς να προκαλέσει τεράστιες διαταραχές στη λειτουργία της και χωρίς να αυξήσει το κόστος. Δεν μπορεί πλέον να αντέξει οικονομικά κάτι τέτοιο, ειδικά με τον ολοένα και πιο επιθετικό ανταγωνισμό, συμπεριλαμβανομένων των κινεζικών εταιριών στις οποίες επέτρεψε να αντιγράψουν την τεχνολογία της. Το Πεκίνο έχει σημαντική επιρροή, όπως αποδεικνύεται από τη συμμόρφωση της Apple με τις πολιτικές λογοκρισίας και την αφαίρεση εφαρμογών για να διατηρήσει την πρόσβαση στην κινεζική αγορά. Και όσο παραμένει εξαρτημένη από το Πεκίνο, η ηθική της υπόσταση υπονομεύεται καθημερινά.

Ένα κρίσιμο ερώτημα για τις ΗΠΑ

Καθώς η Apple συμμορφώνεται με τις εντολές του ΚΚΚ, τίθεται ένα πολιτικό και ηθικό ερώτημα: Πώς μπορεί η κυβέρνηση των ΗΠΑ να αντιμετωπίσει σοβαρά την απειλή του Πεκίνου , όταν η εμβληματικότερη αμερικανική εταιρία έχει ήδη υποταχθεί;

Ο ΜακΓκη θέτει το θέμα με σαφήνεια: «Όταν η πιο ισχυρή ιδιωτική εταιρία στον κόσμο ακολουθεί κατά γράμμα τις επιταγές ενός αυταρχικού καθεστώτος, τότε δεν είναι πλέον ιδιωτική υπόθεση, είναι παγκόσμιο πρόβλημα».

Με θάρρος και ντοκουμέντα, δείχνει ότι ο οικονομικός πραγματισμός έχει νικήσει την ηθική λογοδοσία, τουλάχιστον προς το παρόν. Αλλά πόσο θα αντέξει αυτή η ισορροπία, όταν το κόστος της είναι η ίδια η ελευθερία;

Το βιβλίο «Apple in China: The Capture of the World’s Greatest Company» κυκλοφορεί από τον εκδοτικό οίκο Scriber (Νέα Υόρκη, 2025) και αποτελεί ήδη αντικείμενο συζήτησης στα διεθνή φόρουμ πολιτικής, επιχειρηματικότητας και ανθρωπίνων δικαιωμάτων.