Σάββατο, 30 Μαΐ, 2026

Συνεχίζεται ο διάλογος Ρωσίας-ΗΠΑ για την Ουκρανία: Ο Πούτιν αποδέχεται ορισμένες προτάσεις

Το Κρεμλίνο ανακοίνωσε ότι ο πρόεδρος της Ρωσίας Βλαντίμιρ Πούτιν αποδέχθηκε κάποιες, αλλά όχι όλες, από τις προτάσεις των Ηνωμένων Πολιτειών για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία στις 3 Δεκεμβρίου.

Ο Πούτιν συναντήθηκε το βράδυ της 2ας Δεκεμβρίου με τον ειδικό απεσταλμένο των ΗΠΑ Στηβ Γουίτκοφ και τον γαμπρό του Ντόναλντ Τραμπ, Τζάρεντ Κούσνερ, και η συζήτησή τους διήρκεσε ως τις πρώτες πρωινές ώρες της επόμενης ημέρας.

«Το γεγονός είναι ότι μια τέτοια άμεση ανταλλαγή απόψεων πραγματοποιήθηκε χθες για πρώτη φορά. Και όπως τονίστηκε και χθες, κάποια ζητήματα έγιναν αποδεκτά, ενώ άλλα θεωρήθηκαν απαράδεκτα», δήλωσε ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου Ντμίτρι Πεσκόφ, σύμφωνα με το ρωσικό πρακτορείο TASS. «Αυτό αποτελεί μια φυσιολογική διαδικασία αναζήτησης συμβιβασμού».

Ερωτηθείς αν είναι σωστό να ειπωθεί ότι ο Πούτιν απέρριψε τις αμερικανικές προτάσεις, ο Πεσκόφ απάντησε: «Δεν θα ήταν ορθό», τονίζοντας ωστόσο ότι το Κρεμλίνο δεν θα παρέχει διαρκή ενημέρωση για την πορεία των διαπραγματεύσεων. Όπως υπογράμμισε: «Εκκινούμε από την παραδοχή ότι σε αυτή την περίπτωση, οι διαπραγματεύσεις πρέπει να διεξάγονται σιωπηρά. Δεν είμαστε υπέρ της ‘διπλωματίας με ντουντούκα’, και παρατηρούμε ότι και οι Αμερικανοί τηρούν την ίδια αρχή. Το έργο αυτή τη στιγμή προχωράει σε επίπεδο τεχνοκρατών, κι εκεί αναμένονται συγκεκριμένα αποτελέσματα που θα αποτελέσουν τη βάση για επαφές στο ανώτατο επίπεδο».

Ο Πεσκόφ σημείωσε επίσης ότι η Ρωσία εκφράζει τις ευχαριστίες της για τις προσπάθειες του Ντόναλντ Τραμπ, τονίζοντας πως η χώρα «εκτιμά ιδιαίτερα τη βούλησή του να συνεχίσει να αναζητά ειρηνική επίλυση της σύγκρουσης στην Ουκρανία». Επεσήμανε ότι ένα τηλεφώνημα μεταξύ Τραμπ και Πούτιν θα μπορούσε να λάβει χώρα ανά πάσα στιγμή, και προσέθεσε πως οι ρωσικές αντιπροσωπείες είναι έτοιμες να διαπραγματευτούν με τους Αμερικανούς για όσο διάστημα χρειαστεί, με στόχο την ειρήνη στην Ουκρανία.

Οι δηλώσεις του Πεσκόφ έγιναν μετά από τη σύσκεψη, στην οποία από την αμερικανική πλευρά μετείχαν ο Γουίτκοφ και ο Κούσνερ, ενώ από ρωσικής πλευράς ο Πούτιν, ο κορυφαίος του σύμβουλος σε θέματα εξωτερικής πολιτικής Γιούρι Ουσακόφ, καθώς και ο ειδικός εκπρόσωπος του Ρώσου προέδρου για θέματα επενδύσεων και οικονομικής συνεργασίας με το εξωτερικό, Κιρίλ Ντμιτρίεφ.

Σε ενημέρωση που ακολούθησε από το Κρεμλίνο, ο Ουσακόφ δήλωσε στους δημοσιογράφους: «Η συνάντηση ήταν εποικοδομητική, αλλά δεν έχουν βρεθεί ακόμη συμβιβασμοί. Απαιτείται ακόμα πολλή δουλειά». Αναγνώρισε ωστόσο ότι η συζήτηση αφορούσε και το λεγόμενο εδαφικό ζήτημα, δηλαδή τις ρωσικές διεκδικήσεις επί ολόκληρης της περιοχής του Ντονμπάς, η οποία σήμερα ελέγχεται από ουκρανικές δυνάμεις.

«Ορισμένες αμερικανικές προτάσεις είναι λίγο-πολύ αποδεκτές, αλλά χρειάζεται περαιτέρω διάλογος», σημείωσε ο Ουσακόφ. «Κάποιες διατυπώσεις δεν μας ικανοποιούν· η διαπραγμάτευση θα συνεχιστεί».

Ο Ουσακόφ επιβεβαίωσε ότι επί του παρόντος οι διαπραγματεύσεις διεξάγονται αποκλειστικά με τις Ηνωμένες Πολιτείες. «Δεν υπάρχουν αυτή τη στιγμή άλλες διαπραγματεύσεις σε εξέλιξη», τόνισε, διευκρινίζοντας ότι οι Ουκρανοί έχουν απορρίψει προς το παρόν τη συνέχιση των συνομιλιών της Κωνσταντινούπολης. Συμπλήρωσε: «Αν μιλάμε για επαφές τώρα, αυτές πραγματοποιούνται αποκλειστικά ανάμεσα στην Ουάσιγκτον και τη Μόσχα».

Εκφράζοντας, πάντως, ετοιμότητα για διάλογο με Ευρωπαίους ηγέτες, ο Ουσάκοφ παρατήρησε ότι «οι Ευρωπαίοι αποφεύγουν κάθε επαφή», παρά το άνοιγμα του Πούτιν προς τους Ευρωπαίους να επισκεφθούν τη Μόσχα εφόσον το επιθυμούν.

Ούτε ο Γουίτκοφ ούτε ο Κούσνερ προέβησαν σε δημόσιες τοποθετήσεις για τη συνάντηση. Από την πλευρά του, το Κίεβο ανακοίνωσε πως βρίσκεται σε επαφή με τον ειδικό απεσταλμένο των ΗΠΑ μετά τις συνομιλίες στη Μόσχα. Ο Ουκρανός υπουργός Εξωτερικών Αντρίι Σίμπιχα γνωστοποίησε ότι υπήρξε επικοινωνία ανάμεσα στον επικεφαλής της ουκρανικής αντιπροσωπείας και τον Γουίτκοφ, σημειώνοντας: «Στελέχη της αμερικανικής αντιπροσωπείας μάς μετέφεραν ότι, κατά την άποψή τους, οι συνομιλίες στη Μόσχα είχαν θετικό αποτέλεσμα και κάλεσαν την ουκρανική αντιπροσωπεία να συνεχίσει τον διάλογο στις ΗΠΑ το προσεχές διάστημα».

Με τη συμβολή του Joseph Lord και πληροφορίες από το Reuters

Ο Γουίτκοφ και ο Κούσνερ συναντούν τον Πούτιν στη Μόσχα

Ο Στιβ Γουίτκοφ και ο Τζάρεντ Κούσνερ, γαμπρός του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, ξεκίνησαν τη συνάντησή τους με τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντιμίρ Πούτιν στις 2 Δεκεμβρίου, σύμφωνα με το ρωσικό πρακτορείο ειδήσεων TASS.

Νωρίτερα, ο Γουίτκοφ και ο Κούσνερ απαθανατίστηκαν να διασχίζουν την Κόκκινη Πλατεία της Μόσχας μαζί με τον Κιρίλ Ντμιτρίεφ, διευθύνοντα σύμβουλο του Ρωσικού Ταμείου Άμεσων Επενδύσεων και στενό συνεργάτη του Πούτιν, πριν φτάσουν στο Κρεμλίνο. Η συνάντηση είχε προγραμματιστεί να ξεκινήσει μετά τις 5 μ.μ. τοπική ώρα.

Ο Πούτιν θα συναντηθεί με τον κ. Γουίτκοφ, επικεφαλής Αμερικανό διαπραγματευτή για το ουκρανικό ζήτημα, ο οποίος καταφθάνει στο Κρεμλίνο συνοδευόμενος από τον Κούσνερ. Όπως δήλωσε ο εκπρόσωπος του Πούτιν, Ντμίτρι Πεσκόφ, στο TASS, στη συζήτηση θα συμμετέχουν μόνο οι δύο Αμερικανοί εκπρόσωποι.

Η συνάντηση διεξάγεται στο φόντο των συνεχών πιέσεων του Τραμπ για τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία, ο οποίος διαρκεί σχεδόν τέσσερα χρόνια. Ο Γουίτκοφ και ο Πούτιν είχαν προηγουμένως συναντηθεί τον Αύγουστο.

Η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου Καρολάιν Λέβιτ εξέφρασε στις 1 Δεκεμβρίου τη «μεγάλη αισιοδοξία» της αμερικανικής κυβέρνησης για τις συνομιλίες, σημειώνοντας πως «υπήρξαν πολύ καλές συζητήσεις με τους Ουκρανούς στη Φλόριντα. Και τώρα, βεβαίως, ο ειδικός απεσταλμένος Γουίτκοφ βρίσκεται καθ’ οδόν προς τη Ρωσία».

Ο Λευκός Οίκος είχε επιβεβαιώσει τον προηγούμενο μήνα πως προετοιμάζει ένα ειρηνευτικό σχέδιο 28 σημείων για τον τερματισμό της σύγκρουσης. Το προσχέδιο που διέρρευσε προβλέπει σημαντικές εδαφικές παραχωρήσεις εκ μέρους της Ουκρανίας, περιορισμούς στις ένοπλες δυνάμεις της και εγκατάλειψη της προσπάθειάς της για ένταξη στο ΝΑΤΟ.

Το ίδιο σχέδιο περιλαμβάνει άρση των κυρώσεων κατά της Ρωσίας, αξιοποίηση παγωμένων ρωσικών περιουσιακών στοιχείων για την ανοικοδόμηση της Ουκρανίας και ρωσικές δεσμεύσεις για μη επιθετική στάση απέναντι στην Ουκρανία και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες.

Έκτοτε, ευρωπαϊκά κράτη πρότειναν εναλλακτικό σχέδιο, ενώ διαπραγματεύσεις Κιέβου και Ουάσιγκτον πραγματοποιήθηκαν τόσο στη Γενεύη όσο και στη Φλόριντα. Μετά τη σύνοδο της Φλόριντα στις 30 Νοεμβρίου, ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο δήλωσε στους δημοσιογράφους πως «σημειώθηκε πρόοδος» προς τον τερματισμό του πολέμου.

«Δεν αρκεί να συμφωνήσουμε στους όρους που θα βάλουν τέλος στις μάχες», σημείωσε. «Πρέπει επίσης να διασφαλίσουμε όρους που θα επιτρέψουν μακροπρόθεσμη ευημερία της Ουκρανίας. Νομίζω πως σήμερα κάναμε ένα βήμα μπροστά, αλλά απομένει ακόμη δουλειά».

Πριν ολοκληρωθούν οι συνομιλίες, ο Ρούμπιο δήλωσε πως αναμένει περαιτέρω βήματα από τη διοίκηση Τραμπ. Σύμφωνα με τον ίδιο: «Στόχος δεν είναι μόνο το τέλος του πολέμου, αλλά και η εξασφάλιση μιας ειρήνης που θα αφήσει την Ουκρανία κυρίαρχη, ανεξάρτητη και με προοπτική πραγματικής ευημερίας».

Στη διαδικασία των διαβουλεύσεων συμμετείχαν επίσης ο Γουίτκοφ και ο Κούσνερ. Ο Πούτιν από την πλευρά του είχε ήδη δηλώσει ότι το ειρηνευτικό σχέδιο που στηρίζουν οι ΗΠΑ θα μπορούσε να αποτελέσει βάση για τον τερματισμό της σύγκρουσης.

Σε συνέντευξη Τύπου στο Κιργιστάν, στις 27 Νοεμβρίου, δήλωσε πως είναι διατεθειμένος για μια «σοβαρή συζήτηση» επί του σχεδίου, προσθέτοντας: «Σε γενικές γραμμές, συμφωνούμε ότι αυτό θα μπορούσε να αποτελέσει τη βάση για μελλοντικές συμφωνίες», μετά από σύνοδο του Οργανισμού Συλλογικής Ασφάλειας με ηγέτες από Λευκορωσία, Καζακστάν και Τατζικιστάν. Επισήμανε, επίσης, ότι νέο προσχέδιο της συμφωνίας έχει ήδη σταλεί στη Μόσχα.

Κατά τη διάρκεια επίσκεψής του στο Παρίσι την 1η Δεκεμβρίου, ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι δήλωσε πως το ειρηνευτικό σχέδιο «φαίνεται βελτιωμένο» μετά τις πρόσφατες συνομιλίες με Αμερικανούς αξιωματούχους, υπογραμμίζοντας ωστόσο ότι «το δυσκολότερο θέμα» παραμένει ο έλεγχος από την Ουκρανία των περιοχών που αναγνωρίζονται ήδη ως ουκρανικά εδάφη.

Αργότερα την ίδια μέρα, ο Ζελένσκι έφτασε στην Ιρλανδία για την πρώτη του επίσημη επίσκεψη, όπου είχε προγραμματισμένη συνάντηση με τον πρωθυπουργό Μάικλ Μάρτιν και τη νεοεκλεγείσα πρόεδρο Κάθριν Κόννολι. Αν και μέλος της Ε.Ε., η Ιρλανδία παραμένει εκτός ΝΑΤΟ λόγω της διαχρονικής πολιτικής στρατιωτικής ουδετερότητας.

Στο πεδίο των επιχειρήσεων, ο Πούτιν συνεχάρη τους στρατιωτικούς διοικητές του για αυτό που χαρακτηρίστηκε ως πλήρης ρωσική κατάληψη της πόλης Ποκρόφσκ στην ανατολική Ουκρανία, όπως μετέδωσε η TASS στις 2 Δεκεμβρίου. «Θέλω να σας ευχαριστήσω για τα αποτελέσματα της δράσης μας στο Κρασνοαρμίσκ. Θέλω να ευχαριστήσω εσάς και όλη τη διοίκηση και το προσωπικό της ομάδας. Φυσικά, θέλω να ευχαριστήσω τους στρατιώτες, τα παιδιά μας, που εκτελούν αυτές τις αποστολές», δήλωσε ο Πούτιν.

Πρόσθεσε επίσης: «Πρόκειται για μια σημαντική περιοχή. Όλοι αντιλαμβανόμαστε τη σπουδαιότητά της. Και αυτό θα διασφαλίσει ότι προοδευτικά θα επιτύχουμε όλους τους βασικούς στόχους που είχαμε θέσει στην αρχή της ειδικής στρατιωτικής επιχείρησης. Σας ευχαριστώ».

Το Κίεβο, ωστόσο, διέψευσε τους ρωσικούς ισχυρισμούς για την κατάληψη του Ποκρόφσκ. Το γενικό επιτελείο των ενόπλων δυνάμεων της Ουκρανίας χαρακτήρισε τα σχετικά βίντεο ως «ακόμη μία προσπάθεια του Κρεμλίνου να χρησιμοποιήσει σκηνοθετημένη ανάρτηση σημαίας για προπαγανδιστικούς σκοπούς και να επηρεάσει τους συμμετέχοντες σε διεθνείς διαπραγματεύσεις», σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα Telegram.

Συνάντηση Πούτιν-Γουίτκοφ στη Μόσχα: Στο επίκεντρο οι διπλωματικές εξελίξεις

Ο Στηβ Γουίτκοφ αναμένεται να συναντηθεί με τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν στη Μόσχα, στις 2 Δεκεμβρίου, όπως ανακοίνωσε το Κρεμλίνο. Ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου, Ντμίτρι Πεσκόφ, το επιβεβαίωσε: «Ναι, η συνάντηση με τον Γουίτκοφ έχει πράγματι προγραμματιστεί για αύριο. Ο ίδιος το ανέφερε χθες».

Ο Πεσκόφ προσέθεσε ότι ο πρόεδρος θα πραγματοποιήσει σήμερα σειρά κλειστών συναντήσεων στο πλαίσιο της προετοιμασίας για τις αυριανές επαφές μεταξύ Ρωσίας και Ηνωμένων Πολιτειών.

Ο Γουίτκοφ και ο Πούτιν είχαν συναντηθεί τελευταία φορά τον Αύγουστο. Ο Ρώσος πρεσβευτής ειδικών εντολών, Ροντιόν Μιρόσνικ, σχολίασε τις πολιτικές εξελίξεις στην Ουκρανία, εκτιμώντας ότι η αποχώρηση του επικεφαλής του γραφείου του Ουκρανού προέδρου Βολοντίμιρ Ζελένσκι, Αντρίι Γερμάκ, λόγω έρευνας για διαφθορά στο Κίεβο, δεν θα επηρεάσει αρνητικά τις συνομιλίες από ρωσικής πλευράς. Ο Μιρόσνικ υπογράμμισε: «Η αποχώρηση του Γερμάκ δύσκολα θα έχει δυσμενείς επιπτώσεις στη διαδικασία διαπραγμάτευσης».

Συμπλήρωσε: «Επί έξι χρόνια, συμμετέχοντας στις διαπραγματεύσεις των σχημάτων του Μινσκ, της Νορμανδίας και άλλων, ο Γερμάκ ακολουθούσε μια τακτική που υπονόμευε τις συνομιλίες. Προσέφερε την εντύπωση ότι επιδιώκει τον τερματισμό του πολέμου, χωρίς όμως ποτέ να επιτυγχάνει αποτελέσματα, διευκολύνοντας ουσιαστικά τη συνέχιση της σύγκρουσης».

Ο Μιρόσνικ επεσήμανε ακόμη: «Η κρίση που εκτυλίσσεται στην Ουκρανία προσφέρει στη χώρα ορισμένες περαιτέρω δυνατότητες να επιλέξει ένα πιο πραγματιστικό δρόμο, αντί να συνεχίσει να υπηρετεί τη Δύση, η οποία αυτή τη στιγμή καθοδηγεί τις κινήσεις του Κιέβου».

Οι παραπάνω δηλώσεις προηγήθηκαν της άφιξης του Βολοντίμιρ Ζελένσκι στο Παρίσι για συνομιλίες με τον Γάλλο πρόεδρο Εμμανουέλ Μακρόν.

Για τις συζητήσεις που είχε το σαββατοκύριακο με Αμερικανούς αξιωματούχους στη Φλόριντα, ο Ουκρανός πρόεδρος έγραψε σε ανάρτησή του στο Χ: «Όλα ήταν πολύ εποικοδομητικά. Υπάρχουν ακόμη ορισμένα δύσκολα ζητήματα που πρέπει να διευθετηθούν. Οι εκπρόσωποί μας θα επιστρέψουν στην Ευρώπη τις ερχόμενες ημέρες. Αφού μιλήσω μαζί τους και λάβω πλήρη αναφορά για το πώς προχώρησαν οι διαπραγματεύσεις, θα αποφασίσουμε τα επόμενά μας βήματα. Και σήμερα έχουμε προγραμματίσει συζητήσεις με τους εταίρους μας στην Ευρώπη. Θα είναι μια πολύ ουσιαστική μέρα· διπλωματία, άμυνα, ενέργεια — οι προτεραιότητες είναι ξεκάθαρες. Ευχαριστώ όλους τους αρωγούς μας». Νωρίτερα, ο Ζελένσκι είχε δηλώσει πως ενημερώθηκε μερικώς για την πρόοδο των συζητήσεων, αλλά αναμένει πλήρη έκθεση.

Εξέφρασε, επίσης, την ευγνωμοσύνη του προς τις Ηνωμένες Πολιτείες, δηλώνοντας: «Ευχαριστώ τις Ηνωμένες Πολιτείες, την ομάδα του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ και τον ίδιο προσωπικά για τον χρόνο που αφιερώνουν εντατικά στον καθορισμό των βημάτων για τον τερματισμό του πολέμου».

Ο Αμερικανός γερουσιαστής Μάρκο Ρούμπιο, μετά από συνάντηση με Ουκρανούς αξιωματούχους στις 30 Νοεμβρίου, σχολίασε ότι «σημειώθηκε πρόοδος όσον αφορά την αναζήτηση λύσης για τον πόλεμο. Δεν πρόκειται μόνο για τους όρους που θα τερματίσουν τη σύγκρουση, αλλά και για τους όρους που θα επιτρέψουν στην Ουκρανία μακροπρόθεσμη ευημερία.»

Για το ζήτημα των διαπραγματεύσεων, ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε: «Ο Ρούμπιο και οι συνεργάτες του τα καταφέρνουν αρκετά καλά στις διαπραγματεύσεις. Η Ουκρανία αντιμετωπίζει ορισμένα δύσκολα προβληματάκια. Έχουμε κι εμείς δύσκολα προβλήματα, αλλά πιστεύω ότι και η Ρωσία θα επιθυμούσε να επιλυθεί το θέμα. Και ξέρω ότι το ίδιο θέλει και η Ουκρανία. Νομίζω ότι υπάρχουν σοβαρές πιθανότητες να φτάσουμε σε μια συμφωνία».

Με τη συμβολή των Jacob Burg και Joseph Lord, και πληροφορίες από το Associated Press

Η Ρωσία καταδικάζει τις απειλές προληπτικού πλήγματος από το ΝΑΤΟ

Ως «εξαιρετικά ανεύθυνες» χαρακτήρισε η Ρωσία τις δηλώσεις του Αντιναυάρχου Τζουζέπε Καβοντραγκόνε, επικεφαλής της στρατιωτικής επιτροπής του ΝΑΤΟ, σχετικά με το ενδεχόμενο προληπτικής επίθεσης της Συμμαχίας.

Στις 1 Δεκεμβρίου, ο Ιταλός Αντιναύαρχος Καβοντραγκόνε ανέφερε πως το ΝΑΤΟ εξετάζει το ενδεχόμενο να υιοθετήσει πιο επιθετική στάση έναντι των «υβριδικών πολέμων» που, σύμφωνα με τη Δύση, εφαρμόζει η Μόσχα.

«Μελετάμε τα πάντα. Στον τομέα του κυβερνοπολέμου, συνήθως αντιδρούμε εκ των υστέρων. Η σκέψη μας πλέον στρέφεται προς το να γίνουμε πιο επιθετικοί ή να αναλαμβάνουμε πρωτοβουλία, αντί να κινούμαστε πάντα αντιδραστικά», δήλωσε στους Financial Times ο Αντιναύαρχος. Τόνισε μάλιστα πως ένα προληπτικό πλήγμα θα μπορούσε να εκληφθεί ως αμυντική ενέργεια, αν και αναγνώρισε πως μια τέτοια προσέγγιση αποκλίνει από την παραδοσιακή γραμμή του ΝΑΤΟ.

«Το βασικό ζητούμενο για το ΝΑΤΟ είναι η αποτροπή μελλοντικής επιθετικότητας. Με ποιον τρόπο θα επιτευχθεί αυτό — με αντεκδίκηση ή με προληπτικό πλήγμα — είναι ζήτημα που απαιτεί ενδελεχή ανάλυση, καθώς στο μέλλον είναι πιθανό να ενταθεί η πίεση επ’ αυτού», σημείωσε.

Το ΝΑΤΟ ορίζει τον υβριδικό πόλεμο ως συνδυασμό συμβατικών και μη μεθόδων —υπονόμευση, αποσταθεροποίηση, επιθέσεις που συχνά δεν είναι ευδιάκριτες— και συνήθως κινείται στη λεγόμενη «γκρίζα ζώνη» κάτω από το όριο μιας μετωπικής σύρραξης. Σε αυτό το πλαίσιο εντάσσονται οι κυβερνοεπιθέσεις, τα πλήγματα σε κρίσιμες υποδομές και η κατασκοπεία.

Σχολιάζοντας τις παραπάνω δηλώσεις, η εκπρόσωπος του ρωσικού Υπουργείου Εξωτερικών Μαρία Ζαχάροβα χαρακτήρισε τα λεγόμενα Καβοντραγκόνε ως «εξαιρετικά ανεύθυνο βήμα» και τα ερμήνευσε ως ένδειξη της πρόθεσης του ΝΑΤΟ να οξύνει περαιτέρω τις εντάσεις.

«Διακρίνουμε εδώ μια σκόπιμη προσπάθεια υπονόμευσης των προσπαθειών για υπέρβαση της ουκρανικής κρίσης», δήλωσε η κ. Ζαχάροβα, προσθέτοντας πως όσοι διατυπώνουν τέτοιες τοποθετήσεις θα πρέπει να αναλογιστούν τους κινδύνους και τις πιθανές συνέπειες για τα ίδια τα μέλη της Συμμαχίας.

Ειδικότερα, η Ζαχάροβα επέκρινε τη συζήτηση περί προληπτικών πληγμάτων κατά της Ρωσίας, σημειώνοντας: «Αντιμετωπίζουμε τη δήλωση του Τζουζέπε Καβοντραγκόνε για ενδεχόμενα προληπτικά πλήγματα εναντίον της Ρωσίας ως εξαιρετικά ανεύθυνο βήμα, που καταδεικνύει την ετοιμότητα της Συμμαχίας να συνεχίσει τους επικίνδυνους πειραματισμούς με κλιμάκωση. Πρόκειται για εσκεμμένη προσπάθεια παρεμπόδισης της επίλυσης της ουκρανικής κρίσης. Όσοι προβαίνουν σε τέτοιες δηλώσεις οφείλουν να γνωρίζουν τόσο τους κινδύνους που ανακύπτουν όσο και τις πιθανές συνέπειες – ακόμα και για τα ίδια τα κράτη-μέλη του ΝΑΤΟ».

Παράλληλα, κατηγόρησε τη Συμμαχία ότι καλλιεργεί «αντιρωσική υστερία» παρουσιάζοντας υποτιθέμενη άμεση απειλή από τη Μόσχα, και υποστήριξε πως δηλώσεις σαν του Καβοντραγκόνε δυναμιτίζουν όσες προσπάθειες υπάρχουν για αποκλιμάκωση.

Το ζήτημα του ρωσικού υβριδικού πολέμου έχει αναδειχθεί σε κεντρικό θέμα τόσο για το ΝΑΤΟ όσο και για την Ευρωπαϊκή Ένωση, ιδιαίτερα μετά από διαδοχικά επεισόδια παραβάσεων του εναέριου χώρου — ακόμη και με drones ή αεροσκάφη — σε χώρες όπως η Πολωνία, η Ρουμανία, η Εσθονία και η Λιθουανία. Αντίστοιχα κρούσματα ύποπτων δραστηριοτήτων έχουν σημειωθεί και στη Δυτική Ευρώπη — Ηνωμένο Βασίλειο, Ολλανδία, Βέλγιο, Σουηδία και Δανία.

Σε απάντηση, το ΝΑΤΟ εκκίνησε την 12η Σεπτεμβρίου την ευρείας κλίμακας αεροπορική επιχείρηση «Eastern Sentry», με στόχο την ενίσχυση της άμυνας της ανατολικής του πτέρυγας.

Στην επιχείρηση συμμετέχουν δανέζικα, γαλλικά, γερμανικά και βρετανικά μαχητικά, συνεχίζοντας την προηγούμενη επιχείρηση «Baltic Sentry», την οποία είχε ανακοινώσει νωρίτερα εφέτος ο Γενικός Γραμματέας του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε για την προστασία των υποθαλάσσιων καλωδίων στη Βαλτική Θάλασσα. Η Ευρωπαϊκή Ένωση παράλληλα εφαρμόζει νέα μέτρα για την αντιμετώπιση υβριδικών απειλών.

Σε ομιλία της στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στις 8 Οκτωβρίου, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν εξέφρασε έντονη ανησυχία για την αυξανόμενη απειλή κατά της ευρωπαϊκής ασφάλειας έξω από τα παραδοσιακά όρια πολέμου – όπως δολιοφθορές και κυβερνοεπιθέσεις.

«Ήρθε η ώρα να το ονομάσουμε με το όνομά του: πρόκειται για υβριδικό πόλεμο. Πρέπει να το λάβουμε πολύ σοβαρά υπόψη μας. Δεν αρκεί να αντιδρούμε. Πρέπει να αποτρέπουμε, γιατί αν διστάζουμε να δράσουμε, η “γκρίζα ζώνη” θα μεγαλώσει», ανέφερε, χωρίς να κατονομάσει ευθέως τη Ρωσία, αν και αναγνώρισε τον ρόλο της στη διάσπαση της Ευρώπης.

Στις 16 Οκτωβρίου, ο Ευρωπαίος Επίτροπος για Θέματα Άμυνας και Διαστήματος, Άντριους Κουμπίλιους, παρουσίασε τον «Οδικό Χάρτη Διατήρησης της Ειρήνης – Αμυντική Ετοιμότητα 2030», δίνοντας έμφαση στην ανάγκη αποτροπής της ρωσικής επιθετικότητας, πρόληψης συγκρούσεων και διαφύλαξης της ειρήνης.

Ο οδικός χάρτης προβλέπει τέσσερις βασικές στρατηγικές: Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία για την Άμυνα έναντι Drones, Παρακολούθηση της Ανατολικής Πτέρυγας, Ευρωπαϊκή Αεράμυνα και Ευρωπαϊκή Ασπίδα Διαστήματος.

Παρά τους διαρκείς προβληματισμούς και τις επισημάνσεις της Δύσης, η Μόσχα απορρίπτει σταθερά κάθε κατηγορία περί παραβιάσεων του εναέριου χώρου του ΝΑΤΟ ή εμπλοκής σε πράξεις δολιοφθοράς και επιθέσεις σε ευρωπαϊκές υποδομές.

Μερτς: Προτεραιότητα η χρηματοδότηση της Ουκρανίας με ρωσικά κεφάλαια

Ο καγκελάριος της Γερμανίας, Φρίντριχ Μερτς, υπογράμμισε στις 28 Νοεμβρίου ότι η ανάγκη να χρησιμοποιηθούν τα δεσμευμένα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία για τη χρηματοδότηση της πολεμικής προσπάθειας της Ουκρανίας καθίσταται «όλο και πιο επείγουσα».

Σε συνέντευξη Τύπου στο Βερολίνο με τον Σλοβένο πρωθυπουργό Ρόμπερτ Γκόλουμπ, σημείωσε: «Βλέπω αυτή την ανάγκη ως ολοένα και πιο επιτακτική. Η Ουκρανία χρειάζεται τη στήριξή μας. Οι ρωσικές επιθέσεις εντείνονται. Ο χειμώνας πλησιάζει — ή μάλλον, έχουμε ήδη μπει στον χειμώνα. Υπό αυτό το πρίσμα, ελπίζω πως θα καταλήξουμε σε κοινή λύση εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης».

Αντίστοιχο μήνυμα έστειλε και ο Γκόλουμπ, χαρακτηρίζοντας τα δεσμευμένα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία ως «το ισχυρότερο όπλο που διαθέτει η Ε.Ε. για να επιτύχει ειρήνη στην Ουκρανία», σύμφωνα με τη σλοβενική εφημερίδα Delo.

Η Ε.Ε. έχει δεσμεύσει ρωσικά περιουσιακά στοιχεία αξίας έως και 250 δισ. δολαρίων από την επιβολή κυρώσεων κατά της Κεντρικής Τράπεζας και του Υπουργείου Οικονομικών της Ρωσίας, μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία τον Φεβρουάριο του 2022. Μέχρι στιγμής, αξιοποιείται μόνο ο τόκος που παράγεται από τα δεσμευμένα αυτά κεφάλαια.

Προς το παρόν, εντός της Ε.Ε. βρίσκονται σε εξέλιξη συζητήσεις σχετικά με τους τρόπους χρήσης των «παγωμένων» ρωσικών πόρων για τη στήριξη της άμυνας και ανοικοδόμησης του Κιέβου, χωρίς την πλήρη κατάσχεσή τους, λόγω νομικών εμποδίων.

Ο Μερτς είχε παρουσιάσει από τον Σεπτέμβριο την πρότασή του: η Ε.Ε. να παράσχει στην Ουκρανία άτοκο δάνειο σχεδόν 140 δισ. ευρώ. Αν και αρκετές χώρες στηρίζουν το εν λόγω σχέδιο, άλλες — όπως το Λουξεμβούργο, το Βέλγιο και η Ουγγαρία, μαζί με θεσμούς όπως η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα — εκφράζουν επιφυλάξεις.

Ο πρωθυπουργός του Βελγίου, Μπαρτ ντε Βέβερ, βασικός πολέμιος του σχεδίου, ζήτησε από την Ε.Ε. τρεις εγγυήσεις πριν δώσει τη συγκατάθεσή του: πλήρη αμοιβαιοποίηση του κινδύνου (με ρητή ανάληψη από κάθε κράτος-μέλος της υποχρέωσης αποπληρωμής) και συντονισμένη δράση όλων των χωρών όπου υπάρχουν δεσμευμένα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία.

Την παραμονή, 27 Νοεμβρίου, το Financial Times μετέδωσε ότι ο Ντε Βέβερ διαμήνυσε στην πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, πως η προώθηση αυτού του δανειακού σχήματος θα μπορούσε να υπονομεύσει κάθε προοπτική ειρηνευτικής συμφωνίας.

«Η βεβιασμένη προώθηση του προτεινόμενου σχεδίου αποζημιώσεων θα είχε ως παράπλευρη απώλεια ότι, ως Ε.Ε., ουσιαστικά θα εμποδίζαμε το ενδεχόμενο ειρηνευτικής συμφωνίας», ανέφερε στην επιστολή του.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επιβεβαίωσε στις 28 Νοεμβρίου ότι έλαβε την επιστολή Ντε Βέβερ και ότι οι εντατικές διαβουλεύσεις, ιδίως με το Βέλγιο, συνεχίζονται.

Εκπρόσωπος της Κομισιόν, Πάουλα Πίνιο, δήλωσε: «Βρισκόμαστε σε αχαρτογράφητα νερά· είναι φυσικό να τίθενται ερωτήματα, να εκφράζονται ανησυχίες, και καταβάλλουμε κάθε δυνατή προσπάθεια για να υπάρξει ικανοποιητική απάντηση».

Σχολιάζοντας τις ενστάσεις Βελγίου και Βερολίνου, ο Μερτς ανέφερε πως συνομίλησε με τον Ντε Βέβερ και κατανοεί τις ανησυχίες του, αλλά υπογράμμισε, σύμφωνα με τη Delo, ότι «είναι απαραίτητη η χρήση των ‘παγωμένων’ ρωσικών περιουσιακών στοιχείων». Τόνισε δε ότι οποιαδήποτε απόφαση πρέπει να ληφθεί ομόφωνα.

Η Ρωσία έχει επανειλημμένως προειδοποιήσει ότι η αξιοποίηση των δεσμευμένων κεφαλαίων της υπέρ της Ουκρανίας θα θεωρηθεί κλοπή, αφήνοντας να εννοηθεί πως θα απαντήσει αναλόγως εάν η Ε.Ε. επιμείνει. Στις 20 Νοεμβρίου, η ρωσική Δούμα ενέκρινε ψήφισμα που ζητά λήψη μέτρων κατά του Βελγίου, της Euroclear και άλλων «μη φιλικών επενδυτών» σε περίπτωση που τα περιουσιακά στοιχεία κινητοποιηθούν.

Με τη συμβολή του Reuters

Ο Ορμπάν στη Μόσχα για κρίσιμες συνομιλίες με Πούτιν για την ενέργεια

Ο πρωθυπουργός της Ουγγαρίας Βίκτορ Ορμπάν ανακοίνωσε ότι θα συναντηθεί με τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν στη Μόσχα στις 28 Νοεμβρίου με αντικείμενο τις κρίσιμες προμήθειες αργού πετρελαίου και φυσικού αερίου.

«Θα διασφαλίσω τον ενεργειακό ανεφοδιασμό της Ουγγαρίας για τον χειμώνα και για το επόμενο έτος», δήλωσε ο Ορμπάν σε βιντεοσκοπημένη συνέντευξή του που ανήρτησε στη σελίδα του στο Facebook. Σε άλλη ανάρτησή του, τόνισε τη σημασία της ενεργειακής ασφάλειας, λέγοντας: «Ενεργειακή ασφάλεια — και προσιτές, χαμηλές τιμές ενέργειας για τον χειμώνα στην Ουγγαρία».

Αναδεικνύοντας τη σημασία των επικείμενων διαβουλεύσεων, εξήγησε: «Γι’ αυτό πήγαμε στην Ουάσιγκτον, και γι’ αυτό πηγαίνω τώρα και στη Μόσχα». Τον Νοέμβριο, οι Ηνωμένες Πολιτείες εξαίρεσαν την Ουγγαρία από τις κυρώσεις που σχετίζονται με την προμήθεια ενέργειας από τη Ρωσία, έπειτα από συνάντηση του Ορμπάν με τον Αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ στην Ουάσιγκτον, στις 7 του μήνα.

«Το πετύχαμε αυτό, και είναι πολύ σημαντικό», σχολίασε ο Ορμπάν, επισημαίνοντας τη βασική ανάγκη για ενεργειακούς πόρους: «Τώρα το μόνο που μένει είναι το αέριο και το πετρέλαιο, και μπορούμε να τα αγοράσουμε από τους Ρώσους». Ερωτηθείς εάν θα αναφερθεί στο θέμα της ειρήνης στην Ουκρανία, παραδέχτηκε: «Δύσκολα θα μπορούσα να το αποφύγω».

Ο επικεφαλής του γραφείου του Ορμπάν ανέφερε, στις 27 Νοεμβρίου, ότι η Βουδαπέστη υποστηρίζει το σχέδιο που προτείνει ο Τραμπ για τον τερματισμό του πολέμου. Επιπλέον, ο πολιτικός διευθυντής του πρωθυπουργού, Μπάλαζ Ορμπάν (καμία συγγένεια με τον Βίκτορ Ορμπάν), σχολίασε σχετικά με το ταξίδι σε ανάρτηση στο Facebook: «Το διακύβευμα είναι τεράστιο, καθώς βλέπουμε ότι οι αυξημένες τιμές ενέργειας ήδη προκαλούν σοβαρά προβλήματα σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες· στη Σερβία κατέρρευσε ο ενεργειακός ανεφοδιασμός μέσα σε μια νύχτα».

»Η ουγγρική κυβέρνηση δίνει μάχη με κάθε μέσο ώστε να μην υπάρξει ποτέ αντίστοιχη κατάσταση στην Ουγγαρία και να προστατευτούν οι ουγγρικές οικογένειες από τις υψηλές τιμές ενέργειας. Αν η Ουγγαρία εγκατέλειπε τη ρωσική ενέργεια, όπως πιέζει η Ευρωπαϊκή Ένωση, οι λογαριασμοί των νοικοκυριών θα τριπλασιάζονταν ή τετραπλασιάζονταν.

»Η θέση της Ουγγαρίας είναι σαφής: οι ουγγρικές οικογένειες δεν θέλουν να πληρώσουν το τίμημα του πολέμου και των κυρώσεων υπό τη μορφή ακριβότερης ενέργειας. Όσο η χώρα διαθέτει εθνική κυβέρνηση, αυτό δεν θα συμβεί», υπογράμμισε ο Μπάλαζ Ορμπάν.

Τον πρωθυπουργό θα συνοδεύσει στη Μόσχα ο υπουργός Εξωτερικών Πέτερ Σιγιάρτο, ο οποίος χαρακτήρισε τη συνεργασία Ουγγαρίας-Ρωσίας ως «κύριο εθνικό συμφέρον» μέσω ανάρτησής του στο Facebook. Ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου, Ντμίτρι Πεσκόφ, επιβεβαίωσε στο ρωσικό πρακτορείο ειδήσεων TASS ότι η συνάντηση έχει προγραμματιστεί.

Σε αντίθεση με την πλειοψηφία των χωρών της Ευρώπης και του ΝΑΤΟ, η Ουγγαρία διατηρεί τις σχέσεις με τη Μόσχα παρά τον πόλεμο στην Ουκρανία. Μετά τη συνάντηση Ορμπάν-Τραμπ στις 7 Νοεμβρίου, ο Ούγγρος πρωθυπουργός αποκάλυψε στα ουγγρικά ΜΜΕ ότι η Βουδαπέστη εξασφάλισε πλήρη εξαίρεση από τις κυρώσεις που αφορούν το ρωσικό φυσικό αέριο μέσω του αγωγού Turk Stream και το ρωσικό πετρέλαιο μέσω του αγωγού Druzhba: «Ζητήσαμε από τον πρόεδρο να άρει τις κυρώσεις. Συμφωνήσαμε και ο πρόεδρος αποφάσισε ότι οι κυρώσεις δεν θα ισχύουν για αυτούς τους δύο αγωγούς».

Το διυλιστήριο στο σταθμό παραλαβής του πετρελαιαγωγού Druzhba στο Ζαζαλόμπατα, νότια της Βουδαπέστης. Ουγγαρία, 9 Ιανουαρίου 2007. (Attila Kisbenedek/AFP/Getty Images)

 

Στο πλαίσιο της συμφωνίας, η Ουγγαρία δέχθηκε να αγοράσει αμερικανικό υγροποιημένο φυσικό αέριο, με τα σχετικά συμβόλαια να υπολογίζονται σε περίπου 600 εκατομμύρια δολάρια. Ταυτόχρονα, οι δύο χώρες δεσμεύτηκαν για συνεργασία και στον τομέα της πυρηνικής ενέργειας, συμπεριλαμβανομένων μικρών, αρθρωτών αντιδραστήρων, με την Ουγγαρία να σχεδιάζει την προμήθεια πυρηνικών καυσίμων από την αμερικανική Westinghouse Electric Company, σύμφωνα με τον Ορμπάν.

Με τη συμβολή των Emel Akan και Aldgra Fredly, και πληροφορίες από το Reuters

Νέο εθελοντικό πρόγραμμα στρατιωτικής θητείας για νέους ανακοίνωσε η Γαλλία

Ο πρόεδρος της Γαλλίας, Εμμανουέλ Μακρόν, ανακοίνωσε στις 27 Νοεμβρίου την έναρξη ενός νέου εθελοντικού προγράμματος στρατιωτικής θητείας για νέους, με στόχο να ενισχύσει την ετοιμότητα της χώρας απέναντι στις διεθνείς απειλές. Το πρόγραμμα, που αναμένεται να τεθεί σε εφαρμογή το επόμενο έτος, απευθύνεται σε νέους και νέες ηλικίας 18 και 19 ετών. Οι συμμετέχοντες θα αμείβονται για τη δεκάμηνη υπηρεσία τους, κατά τη διάρκεια της οποίας θα εκπαιδεύονται στον χειρισμό όπλων, στην παρέλαση και σε ασκήσεις πεδίου.

«Η φιλοδοξία μου για τη Γαλλία είναι να φτάσουμε τους 50.000 νέους μέχρι το 2036, ανάλογα με την εξέλιξη των απειλών», τόνισε ο Μακρόν. Όσοι επιλεγούν θα παραμένουν ενταγμένοι στις ένοπλες δυνάμεις για 10 μήνες, μόνο εντός της γαλλικής επικράτειας. Το 2026, υπολογίζεται ότι θα συμμετάσχουν περίπου 3.000 άτομα, με τον αριθμό να αυξάνεται σε 10.000 το 2030.

Μετά τη λήξη του προγράμματος, οι συμμετέχοντες θα μπορούν είτε να επιστρέψουν στην πολιτική ζωή είτε να ενταχθούν στην εφεδρεία είτε να παραμείνουν στις ένοπλες δυνάμεις, προσέθεσε ο πρόεδρος της Γαλλίας. Το συνολικό κόστος αναμένεται να φτάσει τα 2 δισ. ευρώ, ποσό που ο Μακρόν χαρακτήρισε «σημαντικό και αναγκαίο».

«Το εθνικό αυτό πρόγραμμα βασίζεται στις πρακτικές των Ευρωπαίων εταίρων μας», δήλωσε κατά τη διάρκεια ομιλίας του στην 27η Ορεινή Ταξιαρχία Πεζικού στο Βαρσές των γαλλικών Άλπεων, υπογραμμίζοντας: «Σε μια περίοδο που όλοι οι ευρωπαϊκοί μας σύμμαχοι ενισχύονται απέναντι σε μια απειλή που μας βαραίνει, η Γαλλία δεν μπορεί να μείνει αδρανής».

Ο Μακρόν αναφέρθηκε και στην αλλαγή της μέχρι τώρα πολιτικής, σημειώνοντας: «Ο πρώην πρόεδρος Ζακ Σιράκ ορθώς κατήργησε τη γενική στρατιωτική θητεία το 1996», επισημαίνοντας ότι η υποχρεωτική θητεία δεν ανταποκρίνεται στις σημερινές ανάγκες της Γαλλίας. «Δεν μπορούμε να επιστρέψουμε στην εποχή της υποχρεωτικής θητείας», υπογράμμισε. «Θα αναπτυχθεί ένα υβριδικό μοντέλο στρατού, προσαρμοσμένο στις σύγχρονες απειλές και κινδύνους, που θα συνδυάζει νέους από το εθνικό πρόγραμμα, εφέδρους και τον ενεργό στρατό».

Με την ανακοίνωση αυτή, η Γαλλία επιχειρεί να συμβαδίσει με άλλες ευρωπαϊκές χώρες που εφαρμόζουν ήδη ή σχεδιάζουν παρόμοια προγράμματα.

Στη Γερμανία, επίσης εντείνεται η προσπάθεια για προσέλκυση εθελοντών, με νέο πρόγραμμα εθελοντικής θητείας που αναμένει να εγκριθεί από τη Μπούντεσταγκ.

Η υπουργός Άμυνας του Βελγίου απέστειλε, στις αρχές του μήνα, επιστολές στους 17χρονους της χώρας, καλώντας τους να εκδηλώσουν ενδιαφέρον για στρατιωτική θητεία, με στόχο την επιλογή 500 ατόμων ηλικίας 18-25 ετών για το πιλοτικό πρόγραμμα που ξεκινά τον Σεπτέμβριο του 2026.

Η Πολωνία εισήγαγε νέο εθελοντικό πρόγραμμα στρατιωτικής εκπαίδευσης, με σκοπό την εκπαίδευση 100.000 εθελοντών ετησίως από το 2027, στο πλαίσιο σχεδίου για μεγάλη δύναμη εφέδρων.

Από τα 27 κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, μόνο σε εννέα υπάρχει υποχρεωτική στρατιωτική θητεία: Αυστρία, Κύπρος, Δανία, Εσθονία, Φινλανδία, Ελλάδα, Λετονία, Λιθουανία και Σουηδία, ενώ η Κροατία έχει ανακοινώσει την εκ νέου εφαρμογή της το επόμενο έτος.

Η ανακοίνωση Μακρόν ακολουθεί δήλωση του αρχηγού των Ενόπλων Δυνάμεων της Γαλλίας, ο οποίος προέτρεψε τη γαλλική κοινωνία να αποδεχθεί την απώλεια των παιδιών της, προκαλώντας θύελλα αντιδράσεων. Στην ομιλία του, στο συνέδριο των Γάλλων Δημάρχων, στις 18 Νοεμβρίου, ο στρατηγός Φαμπιάν Μαντέν τόνισε: «Οι Ένοπλες Δυνάμεις είναι αναπόσπαστο μέρος του έθνους. Οι γυναίκες και οι άνδρες που υπηρετούν ανά τον κόσμο είναι ηλικίας 18 έως 27 ετών. Είναι νέοι, προέρχονται από τις κοινότητές σας, μοιράζονται τα ίδια όνειρα και θα επιμείνουν στην αποστολή τους, αν νιώθουν ότι η χώρα βρίσκεται στο πλευρό τους».

Ο Μαντέν προειδοποίησε: «Αν η χώρα μας αποτύχει επειδή δεν είναι έτοιμη να αποδεχθεί την απώλεια των παιδιών της – ας είμαστε ειλικρινείς – ή αν δεν μπορεί να αντέξει τις οικονομικές δυσκολίες [που θα προκύψουν] επειδή θα αλλάξουν οι προτεραιότητες, όπως η ενίσχυση της αμυντικής βιομηχανίας, τότε διατρέχουμε μεγάλο κίνδυνο».

Οι δηλώσεις του προκάλεσαν κύμα αντιδράσεων και από την αριστερά και από τη δεξιά. Ο Ζαν-Λυκ Μελανσόν, επικεφαλής του αριστερού κόμματος Ανυπότακτη Γαλλία, διαφώνησε: «Δεν είναι δική του αρμοδιότητα να καλεί δημάρχους ή οποιονδήποτε άλλον σε προετοιμασίες για πόλεμο που δεν έχει αποφασιστεί από κανέναν – ούτε από τον πρόεδρο ούτε από την κυβέρνηση ούτε από το κοινοβούλιο», έγραψε στην πλατφόρμα X. «Ούτε του επιτρέπεται να προεξοφλεί θυσίες που θα προκύψουν από δικές μας διπλωματικές αστοχίες, για τις οποίες η κοινή γνώμη δεν έχει ερωτηθεί. Πού είναι ο πρόεδρος Μακρόν; Γιατί το επιτρέπει αυτό;»

Στον αντίποδα, ο Λουί Αλιό, αναπληρωτής ηγέτης του ακροδεξιού Εθνικού Συναγερμού, δήλωσε στο SudRadio: «Οφείλει κανείς να είναι έτοιμος να πεθάνει για την πατρίδα του. Όμως ο πόλεμος στον οποίο συμμετέχει κανείς πρέπει να είναι δίκαιος και κατανοητός ή να υπαγορεύεται από την ανάγκη διασφάλισης της ίδιας της ύπαρξης του έθνους. Δεν νομίζω ότι πολλοί Γάλλοι είναι διατεθειμένοι να πεθάνουν για την Ουκρανία», προσέθεσε.

Ο Μακρόν, από την πλευρά του, επιχείρησε να διασκεδάσει τις εντυπώσεις, δηλώνοντας την Τρίτη στο RTL: «Πρέπει να διαλύσουμε κάθε σύγχυση και κάθε φημολογία ότι ετοιμαζόμαστε να στείλουμε τη νεολαία μας στην Ουκρανία».

Με πληροφορίες από Reuters και Associated Press

Ο Τραμπ αποκλείει τη Νότια Αφρική από τη Σύνοδο της G20 του 2026 στο Μαϊάμι

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, ανακοίνωσε πως η Νότια Αφρική δεν θα προσκληθεί στη σύνοδο των G20 του 2026 στη Φλόριντα, μετά τη φετινή αμερικανική αποχή από την αντίστοιχη συνάντηση στο Γιοχάνεσμπουργκ.

Σε ανάρτηση του στις 26 Νοεμβρίου στην πλατφόρμα Truth Social, ο Τραμπ έγραψε:

«Μετά τη λήξη της συνόδου των G20, η Νότια Αφρική αρνήθηκε να παραδώσει την προεδρία των G20 σε ανώτερο εκπρόσωπο της πρεσβείας μας, ο οποίος παρέστη στην τελετή λήξης. Ως εκ τούτου, κατόπιν δικής μου εντολής, η Νότια Αφρική δεν θα λάβει πρόσκληση για τη σύνοδο των G20 του 2026, που θα φιλοξενηθεί στη σπουδαία πόλη του Μαϊάμι της Φλόριντα την επόμενη χρονιά».

Παράλληλα, κατηγόρησε τη νοτιοαφρικανική κυβέρνηση ότι βλάπτει τους λευκούς πολίτες και καταπατά τις περιουσίες τους, συνδέοντας τις ενέργειες αυτές με την απόφαση των ΗΠΑ να μποϊκοτάρουν τη φετινή σύνοδο: «Η Νότια Αφρική απέδειξε στον κόσμο πως δεν αξίζει να συμμετέχει πουθενά και θα διακόψουμε αμέσως κάθε παροχή χρημάτων και επιδοτήσεων προς αυτούς».

Η προεδρία των G20 αλλάζει κάθε χρόνο· η Νότια Αφρική ανέλαβε τον Δεκέμβριο του 2024 μέχρι τον Νοέμβριο του 2025, οπότε τη σκυτάλη παίρνουν οι Ηνωμένες Πολιτείες.

Το γραφείο του προέδρου της Νότιας Αφρικής, Σίριλ Ραμαφόσα, σχολίασε τις δηλώσεις Τραμπ ως λυπηρές, χαρακτηρίζοντας τον αποκλεισμό από τη σύνοδο της επόμενης χρονιάς τιμωρητικό, και κατηγόρησε τον Αμερικανό πρόεδρο για παραπληροφόρηση: «Καθώς οι ΗΠΑ δεν παρέστησαν στη σύνοδο, το αξίωμα της προεδρίας των G20 παραδόθηκε κανονικά σε αξιωματούχο της αμερικανικής πρεσβείας στις εγκαταστάσεις του υπουργείου Διεθνών Σχέσεων και Συνεργασίας της Νότιας Αφρικής».

Τονίσθηκε δε ως η Νότια Αφρική μετέχει στους G20 αυτοδικαίως και ζήτησε τον σεβασμό των υπόλοιπων χωρών:

«Η Νότια Αφρική είναι κυρίαρχη συνταγματική δημοκρατία και δεν αποδέχεται προσβολές από άλλη χώρα σχετικά με το δικαίωμά της να συμμετέχει σε παγκόσμια φόρουμ. Δεν πρόκειται ποτέ να προσβάλουμε κάποια άλλη χώρα».

(Πρώτη σειρά, από αριστερά προς τα δεξιά) Ο πρωθυπουργός της Αυστραλίας Άντονυ Αλμπανέζε, ο πρόεδρος της Βραζιλίας Λουίς Ινάσιο Λούλα ντα Σίλβα, ο πρόεδρος της Νότιας Αφρικής Σίριλ Ραμαφόσα, ο πρόεδρος της Αγκόλας και πρόεδρος της Αφρικανικής Ένωσης Ζοάο Λουρένσο και ο πρωθυπουργός του Καναδά Μαρκ Κάρνεϋ ποζάρουν για μια ομαδική φωτογραφία, την πρώτη ημέρα της συνόδου κορυφής των ηγετών της G20. Γιοχάνεσμπουργκ, 22 Νοεμβρίου 2025. (Gianluigi Guercia/AP)

 

Στη σύνοδο του Γιοχάνεσμπουργκ, οι ηγέτες ενέκριναν ομόφωνα διακήρυξη για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής και άλλων παγκόσμιων ζητημάτων, παρά τις ενστάσεις των ΗΠΑ. Ο εκπρόσωπος του Ραμαφόσα, Βίνσεντ Μαγκουένυα, δήλωσε ότι «η διακήρυξη, που συντάχθηκε χωρίς τη συνεισφορά των ΗΠΑ, δεν μπορεί να επαναδιαπραγματευθεί».

Σε αυτό ο Λευκός Οίκος απάντησε ότι η Νότια Αφρική εργαλειοποιεί την προεδρία της ομάδας. Αμερικανοί αξιωματούχοι είχαν προσφερθεί να εκπροσωπήσουν τη χώρα τους στην τελετή παράδοσης, κάτι που η Νότια Αφρική απέρριψε, όπως εξήγησε ο Μαγκουένυα: «Ο πρόεδρος της Νότιας Αφρικής δεν θα παραδώσει την προεδρία των G20 σε ελάσσονα αξιωματούχο της πρεσβείας. Αυτό θα αποτελούσε παραβίαση του πρωτοκόλλου που δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή».

Πριν από τη σύνοδο, στις 7 Νοεμβρίου, ο Τραμπ είχε ανακοινώσει ότι δεν θα συμμετάσχει, επικαλούμενος καταγγελίες για παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων στη Νότια Αφρική: «Είναι ντροπή που η σύνοδος των G20 θα πραγματοποιηθεί στη Νότια Αφρική. Οι Αφρικάνερ σκοτώνονται και σφαγιάζονται και η γη και τα αγροκτήματά τους κατάσχονται παράνομα. Κανένας Αμερικανός αξιωματούχος δεν θα παραστεί όσο συνεχίζονται αυτές οι καταπατήσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων».

Νοτιοαφρικανοί αξιωματούχοι απέρριψαν τα σχόλια Τραμπ ως αβάσιμα και αρνήθηκαν τις κατηγορίες διωγμών: «Η θεώρηση των Αφρικάνερ ως αμιγώς λευκή κοινότητα είναι ανιστόρητη. Επιπλέον, ο ισχυρισμός ότι η κοινότητα αυτή διώκεται, δεν τεκμηριώνεται».

Από τότε που ανέλαβε τα καθήκοντά του, ο Τραμπ ασκεί κριτική στις πολιτικές της Νότιας Αφρικής, συμπεριλαμβανομένης της αναδιανομής γης και των καταγγελιών κατά του Ισραήλ για τη Γάζα – ισχυρισμούς που το Τελ Αβίβ απορρίπτει. Η νοτιοαφρικανική κυβέρνηση εφαρμόζει πολιτικές θετικής δράσης και οικονομικής ενδυνάμωσης μαύρων από την πτώση του απαρτχάιντ, υποστηρίζοντας ότι δεν απαλλοτριώνει την περιουσία λευκών πολιτών.

Η επόμενη σύνοδος των G20 έχει προγραμματιστεί να διεξαχθεί στο Trump National Doral Golf Club, στο Μαϊάμι της Φλόριντα, τον Δεκέμβριο του 2026.

Με τη συμβολή της Victoria Friedman

Ο Γουίτκοφ επισκέπτεται τη Μόσχα για συνομιλίες την επόμενη εβδομάδα, σύμφωνα με το Κρεμλίνο

Ο ειδικός απεσταλμένος του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ για τη Μέση Ανατολή, Στηβ Γουίτκοφ, καθώς και αρκετοί σημαντικοί Αμερικανοί αξιωματούχοι, θα επισκεφθούν τη Μόσχα την προσεχή εβδομάδα για συζητήσεις σχετικά με ενδεχόμενο σχέδιο ειρήνης για την Ουκρανία, όπως γνωστοποίησε το Κρεμλίνο. Ο σύμβουλος του Κρεμλίνου Γιούρι Ουσάκοφ δήλωσε στον Ρώσο δημοσιογράφο Πάβελ Ζαρούμπιν ότι έχουν ήδη δρομολογηθεί συναντήσεις με τον Γουίτκοφ στη ρωσική πρωτεύουσα.

Το πρακτορείο TASS μετέδωσε στις 26 Νοεμβρίου ότι ο Ουσάκοφ ανακοίνωσε: «Σε ό,τι αφορά τον Γουίτκοφ, μπορώ να επιβεβαιώσω μια προκαταρκτική συμφωνία για την επίσκεψή του στη Μόσχα την επόμενη εβδομάδα», προσθέτοντας ότι ο απεσταλμένος του Τραμπ θα συνοδεύεται από μια σειρά ακόμη αξιωματούχων από την Ουάσιγκτον που ασχολούνται με τα ζητήματα της Ουκρανίας.

Οι δηλώσεις του Ουσάκοφ ακολούθησαν σχετικές αναφορές του Τραμπ στο προεδρικό αεροσκάφος Air Force One, κατά τη μετάβασή του στη Φλόριντα για την Ημέρα των Ευχαριστιών στις 25 Νοεμβρίου. Ο ίδιος ο Τραμπ επιβεβαίωσε ότι ο Γουίτκοφ θα επισκεφθεί τη Ρωσία, ενώ ενδέχεται να τον συνοδεύσει και ο Τζάρεντ Κούσνερ, γαμπρός του Τραμπ.

Ο Τραμπ δήλωσε: «Έχουμε κάποιες συνομιλίες με τη Ρωσία. Η Ουκρανία τα πηγαίνει καλά. Νομίζω ότι είναι ευχαριστημένοι με τις εξελίξεις. Θέλουν να δουν το τέλος αυτής της κατάστασης. Δεν θα  γνωρίζουμε άμεσα, αλλά προχωράμε. Θα συνεχίσουν τις συνομιλίες. Ήδη μιλούν με τη Ρωσία. Ο Στηβ Γουίτκοφ πηγαίνει εκεί, ίσως μαζί με τον Τζάρεντ. Δεν είμαι βέβαιος αν ο Τζάρεντ θα πάει, αλλά συμμετέχει στη διαδικασία. Είναι έξυπνος άνθρωπος. Και νομίζω πως την επόμενη εβδομάδα στη Μόσχα θα συναντήσουν τον πρόεδρο Πούτιν».

Σε ερώτηση αν υπάρχει χρονικό όριο για την επίτευξη συμφωνίας ειρήνης, ο Τραμπ απάντησε: «Για μένα, το χρονικό όριο είναι όταν όλα τελειώσουν».

Αναφερόμενος στις ρωσοαμερικανικές σχέσεις, ο Ουσάκοφ — που υπήρξε πρέσβης του Κρεμλίνου στην Ουάσιγκτον — σημείωσε ότι οι σχέσεις συνεχίζουν σταδιακά να οικοδομούνται, μολονότι συνοδεύονται από δυσκολίες. «Η διαδικασία περιλαμβάνει αυτού του είδους την επικοινωνία, ακόμη και τηλεφωνικά», σχολίασε.

Επιπλέον, αναφέρθηκε στη διαρροή τηλεφωνικής συνομιλίας ανώτερων αξιωματούχων του Κρεμλίνου και των ΗΠΑ, λέγοντας: «Πιθανόν αυτό γίνεται για να παρεμποδιστεί η διαδικασία. Δύσκολα θα μπορούσε να γίνει για να βελτιωθούν οι σχέσεις», απάντησε σε σχετική ερώτηση, σύμφωνα με το TASS. Όταν ρωτήθηκε για την πηγή της διαρροής, δήλωσε άγνοια: «Κάποιος μιλάει και κάποιοι ακούν· πάντως, όχι εμείς», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Ο Ουσάκοφ επανέλαβε επίσης τη δήλωση του υπουργού Εξωτερικών της Ρωσίας, Σεργκέι Λαβρόφ, ότι αν και το Κρεμλίνο έχει δει τη νέα εκδοχή του σχεδίου, η παραλαβή του έγινε ανεπίσημα.

Από την πλευρά του, ο πρόεδρος της Ουκρανίας, Βολοντίμιρ Ζελένσκι, δήλωσε την Τρίτη πως είναι έτοιμος να προωθήσει το σχέδιο των ΗΠΑ για τον  τερματισμό του πολέμου και να συζητήσει τα αμφιλεγόμενα σημεία με τον Τραμπ.

Απευθυνόμενος στη «Συμμαχία των Προθύμων» — την ομάδα των 30 περίπου χωρών που προτίθενται να στείλουν στρατεύματα και μέσα στην Ουκρανία, μετά από μια ενδεχόμενη συμφωνία ειρήνης με τη Ρωσία — ο Ζελένσκι κάλεσε τους Ευρωπαίους ηγέτες να καταλήξουν σε ένα πλαίσιο για την ανάπτυξη δύναμης αποτροπής στη χώρα και να συνεχίσουν να στηρίζουν την Ουκρανία όσο η Ρωσία δεν δείχνει διάθεση να βάλει τέλος στον σχεδόν τετραετή πόλεμο.

«Είμαστε απόλυτα πεπεισμένοι πως οι αποφάσεις ασφαλείας για την Ουκρανία πρέπει να λαμβάνονται με τη συμμετοχή της Ουκρανίας», τόνισε ο Ζελένσκι, προσθέτοντας: «Αυτή ήταν η θέση μας στη Γενεύη και πάντα οι αποφάσεις ασφαλείας για την Ευρώπη πρέπει να περιλαμβάνουν την Ευρώπη. Το ίδιο ισχύει για τον Καναδά, την Ιαπωνία, την Αυστραλία, τη Νέα Ζηλανδία, και κάθε άλλη χώρα. Αυτό είναι το δίκαιο και αυτό που στην πράξη αποδεδειγμένα λειτουργεί».

Υπογράμμισε, ακόμη, πως «όταν κάτι αποφασίζεται πίσω από την πλάτη μιας χώρας και των πολιτών της, υπάρχει πάντα σοβαρός κίνδυνος να μην αποδώσει».

Ολοκληρώνοντας, ο Ζελένσκι επεσήμανε πως υπήρξαν θετικά για το Κιέβο αποτελέσματα στις συναντήσεις με τους Αμερικανούς αξιωματούχους στη Γενεύη της Ελβετίας, σημειώνοντας: «Αυτό το πλαίσιο βρίσκεται πλέον επί τάπητος και είμαστε έτοιμοι να προχωρήσουμε από κοινού με τις ΗΠΑ, με προσωπική εμπλοκή του προέδρου Τραμπ».

Η ΕΕ προτείνει στενότερη αμυντική συνεργασία με την Ουκρανία

Βαθύτερη ενοποίηση της αμυντικής βιομηχανίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης με την Ουκρανία πρότεινε στις 25 Νοεμβρίου η ΕΕ, καθώς συνεχίζονται οι διαπραγματεύσεις για το σχέδιο του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ για τον τερματισμό του πολέμου μεταξύ Κιέβου και Μόσχας.

Ο Επίτροπος Άμυνας της ΕΕ, Άντριους Κουμπίλιους, υπογράμμισε την ανάγκη για συνεργασία, δηλώνοντας: «Η αμυντική βιομηχανία της Ουκρανίας μάς χρειάζεται, αλλά εμείς χρειαζόμαστε ακόμη περισσότερο τις αμυντικές καινοτομίες της Ουκρανίας». Εξήγησε ότι η πρόσβαση της ουκρανικής πλευράς στο επενδυτικό πρόγραμμα άμυνας της ΕΕ επιτρέπει την προμήθεια στρατιωτικού εξοπλισμού από, με και για την Ουκρανία.

Ο Κουμπίλιους διατύπωσε τις θέσεις του λίγο πριν την ψηφοφορία στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο για την έγκριση προγράμματος ύψους 1,5 δισ. ευρώ, εκ του οποίου τα 300 εκατ. ευρώ προορίζονται για τον Μηχανισμό Στήριξης της Ουκρανίας. Η νομοθεσία εγκρίθηκε με 457 ψήφους υπέρ, 148 κατά και 33 αποχές και αναμένεται πλέον η επίσημη επικύρωση από τα κράτη-μέλη προτού τεθεί σε εφαρμογή.

Ο Γάλλος ευρωβουλευτής Φρανσουά-Ξαβιέ Μπελλαμύ σχολίασε: «Αυτό το πρόγραμμα συνιστά σημαντικό βήμα για την ασφάλεια της ευρωπαϊκής ηπείρου και την ανάπτυξη της αμυντικής μας βιομηχανίας. Μετά από δεκαετίες επικίνδυνων εξαρτήσεων που υπονόμευαν την κυριαρχία των δημοκρατιών και την προστασία των χωρών μας, το πρόγραμμα EDIP θα αντιστρέψει την εξάρτηση από εισαγωγές που επικρατούσε στην Ευρώπη».

Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία της Ένωσης, οι αμυντικές δαπάνες των κρατών-μελών αναμένεται να φθάσουν φέτος στα 381 δισ. ευρώ – ποσό που αντιστοιχεί στο 2,1% του ΑΕΠ, το υψηλότερο από τότε που ξεκίνησε η καταγραφή των σχετικών δεδομένων.

Η Κομισιόν ενθαρρύνει τα κράτη-μέλη να προμηθεύονται το μεγαλύτερο μέρος του στρατιωτικού εξοπλισμού τους από ευρωπαϊκές εταιρείες, ώστε να μειώνεται το κόστος και να επιταχύνεται η παράδοση. Σύμφωνα με τον χάρτη «Διατήρηση Ειρήνης – Ετοιμότητα για Άμυνα 2030», οι αγορές οπλισμού από τρίτες χώρες θα πρέπει να περιορίζονται σε εξαιρετικές περιπτώσεις, όταν δηλαδή το κόστος, οι επιδόσεις ή οι καθυστερήσεις στην παράδοση το επιβάλλουν.

Ο Κουμπίλιους τόνισε ακόμη πως οι ευρωπαϊκές εταιρείες άμυνας θα μπορούν να διεκδικήσουν φορολογικά κίνητρα και άλλες οικονομικές ενισχύσεις για έργα που δε θα μπορούσε να υλοποιήσει μεμονωμένα κανένα κράτος-μέλος. Επεσήμανε ότι η εμπλοκή ουκρανικών επιχειρήσεων σε αυτές τις πρωτοβουλίες μπορεί να δώσει νέα ώθηση στην ευρωπαϊκή αμυντική καινοτομία, δηλώνοντας: «Η συμμετοχή ουκρανικών εταιρειών σε αυτά τα προγράμματα επιτρέπει τη μεταφορά καινοτομιών της ουκρανικής αμυντικής βιομηχανίας στην ευρωπαϊκή».

Παράλληλα, εξελίσσονται οι διαπραγματεύσεις για το ειρηνευτικό σχέδιο της Ουάσιγκτον για την Ουκρανία. Το σχέδιο, που είδε πρόσφατα το φως της δημοσιότητας, έχει δεχθεί επικρίσεις, καθώς προβλέπει ουσιαστικά την παραχώρηση της Κριμαίας, του Λουγκάνσκ και του Ντονέτσκ στη Ρωσία, με παράλληλο «πάγωμα» των περιοχών Κουρσάν και Ζαπορίζια στη γραμμή επαφής, γεγονός που συνιστά αναγνώριση του ρωσικού ελέγχου.

Περαιτέρω, το σχέδιο απαιτεί από την Ουκρανία να εντάξει στο Σύνταγμά της δέσμευση ότι δεν θα ενταχθεί ποτέ στο ΝΑΤΟ, ενώ η Συμμαχία θα δηλώσει επισήμως ότι δεν πρόκειται να εγκρίνει μελλοντική ένταξη της χώρας. Παρά ταύτα, αφήνεται ανοικτό το ενδεχόμενο ένταξης της Ουκρανίας στην ΕΕ, εφόσον πληροί τα κριτήρια, ενώ για τις ένοπλες δυνάμεις προβλέπεται ανώτατο όριο 600.000 στρατιωτών. Παράλληλα, το σχέδιο περιέχει πρόβλεψη για την επανένταξη της Ρωσίας στην ομάδα G8.

Στις 23 Νοεμβρίου, πραγματοποιήθηκαν διαβουλεύσεις στη Γενεύη μεταξύ Αμερικανών και Ουκρανών αξιωματούχων, όπου συζητήθηκαν προσθήκες και διορθώσεις στο ειρηνευτικό πλαίσιο, καθώς το αρχικό κείμενο θεωρήθηκε υπερβολικά ευνοϊκό προς το Κρεμλίνο. Οι τροποποιήσεις δεν έχουν δημοσιοποιηθεί ακόμη.

Ηγεσία της ΕΕ συνεδρίασε στις 24 Νοεμβρίου για το ουκρανικό ζήτημα, με την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, να δηλώνει ότι πλέον υπάρχει «στέρεη βάση για να προχωρήσουμε». Αντιθέτως, η Μόσχα τονίζει πως κάθε ειρηνευτική συμφωνία πρέπει να ανταποκρίνεται στις κατευθύνσεις που καθορίστηκαν μεταξύ του Ρώσου προέδρου Βλαντίμιρ Πούτιν και του Ντόναλντ Τραμπ στη συνάντησή τους στην Αλάσκα.

Όπως δήλωσε ο Ρώσος υπουργός Εξωτερικών Σεργκέι Λαβρόφ: «Οι εκτιμήσεις μας εξακολουθούν να ισχύουν, καθώς οι βασικές διατάξεις του σχεδίου Τραμπ βασίζονται στις κατανοήσεις που επετεύχθησαν στο Άνκορατζ, στη ρωσο-αμερικανική σύνοδο κορυφής, τον Αύγουστο φέτος. Αυτές οι αρχές αποτυπώνονται γενικά στο σχέδιο, το οποίο καλωσορίσαμε».

Πρόσθεσε δε πως η Μόσχα απέκτησε αντίγραφο του αναθεωρημένου σχεδίου μέσω ανεπίσημων διαύλων και εμφανίζεται διατεθειμένη για διάλογο με την Ουάσιγκτον, καθώς παραμένουν ορισμένα σημεία προς διευκρίνιση.