Ευρώπη

Έξι άνθρωποι συνελήφθησαν με κατηγορίες προδοσίας στη Ρουμανία, για σχεδιασμό πραξικοπήματος με τη βοήθεια της Ρωσίας, ανακοίνωσαν αρχές στο Βουκουρέστι στις 6 Μαρτίου.

Η Διεύθυνση Έρευνας Οργανωμένου Εγκλήματος και Τρομοκρατίας της Ρουμανίας (DIICOT) έθεσε σε κράτηση τους έξι στις 5 Μαρτίου για δημιουργία εγκληματικής ομάδας. Λέγεται ότι η ομάδα δημιουργήθηκε το 2023 και ότι είχε σχέσεις με την Ρωσία.

Η αστυνομία δήλωσε πως η ομάδα, ονόματι «Comandamentul Vlad Tepes» δηλαδή «Διοίκηση του Βλαντ του Ανασκολοπιστή», φέρεται να δημιουργήθηκε για να υπονομεύσει την «κυριαρχία και ανεξαρτησία» του ρουμανικού κράτους μέσω «πολιτικής υπονόμευσης της στρατιωτικής δυνατότητας της χώρας.»

Ο Βλαντ ο Ανασκολοπιστής διοικούσε τη Βλαχία, σήμερα στη Ρουμανία, τον 15ο αιώνα. Ο πολέμαρχος, που χρησιμοποίησε τη βίαιη πράξη του προσωνυμίου του στον πόλεμο, πολέμησε εναντίον της οθωμανικής διοίκησης και ενέπνευσε τον μυθικό χαρακτήρα στο βιβλίο του Μπραμ Στόκερ «Δράκουλας».

Έρευνες αποκάλυψαν ότι η ομάδα ήθελε «την απομάκρυνση της τρέχουσας συνταγματικής τάξης, τη διάλυση των πολιτικών κομμάτων» και την εγκατάσταση μιας νέας κυβέρνησης διαμορφωμένης από τα μέλη της, σύμφωνα με την αστυνομία.

«Για να πετύχουν τους αποσταθεροποιητικούς σκοπούς τους, αντιπρόσωποι της ομάδας ζήτησαν ενεργά βοήθεια από αξιωματούχους εντός της πρεσβείας της Ρωσικής Ομοσπονδίας», δήλωσε η υπηρεσία εγχώριων πληροφοριών της Ρουμανίας SRI.

Η αστυνομία δήλωσε πως η «Διοίκηση του Βλαντ του Ανασκολοπιστή» είχε μια «δομή στρατιωτικού τύπου» και ήθελε να διαπραγματευτεί μια έξοδο από το ΝΑΤΟ, καθώς και να θεσμοθετήσει ένα νέο σύνταγμα και να αλλάξει το όνομα, τη σημαία και τον ύμνο του έθνους.

«Τα μέλη της εγκληματικής οργάνωσης είχαν επανειλημμένα έρθει σε επαφή με πράκτορες μιας ξένης δύναμης, τοποθετημένους τόσο επί του εδάφους της Ρουμανίας όσο και στη Ρωσική Ομοσπονδία», δήλωσε η αστυνομία.

Δύο από τους υπόπτους λέγεται πως ταξίδεψαν στη Μόσχα τον Ιανουάριο, όπου η αστυνομία είπε πως είχαν επαφή με άτομα που υποστήριζαν τις προσπάθειες του οργανισμού «να πάρει κρατική εξουσία στην Ρουμανία».

Στις 5 Μαρτίου, οι αρχές έκαναν έφοδο σε οκτώ κατοικίες στον δήμο Βουκουρεστίου και στις επαρχίες Ίλφοβ, Γκιουργκίου και Μαραμούρες. Η αστυνομία δήλωσε ότι η έφοδος ανακάλυψε «αρκετά αντικείμενα τεκμηρίων», τα οποία κατασχέθηκαν.

Συνεχιζόμενη ένταση με τη Μόσχα λόγω των εκλογών

Οι έφοδοι έγιναν την ίδια μέρα που η Ρουμανία απέλασε δύο στρατιωτικούς διπλωμάτες από τη ρωσική πρεσβεία στη χώρα.

Εντάσεις συνέχισαν να υπάρχουν μεταξύ Μόσχας και Βουκουρεστίου με ισχυρισμούς ότι το Κρεμλίνο προσπάθησε να παρέμβει στις τελευταίες ρουμανικές προεδρικές εκλογές εκ μέρους του μη αναμενόμενου υποψηφίου στην πρώτη θέση, Καλίν Γκεοργκέσκου.

Ο Γκεοργκέσκου έχει επιδοκιμάσει τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν στο παρελθόν ως «έναν άντρα που αγαπά την χώρα του» και έχει αποκαλέσει την Ουκρανία «μια επινοημένη χώρα», ωστόσο δηλώνει πως δεν υποστηρίζει την Ρωσία.

Το υπουργείο Εξωτερικών της Ρουμανίας δήλωσε ότι η απόφαση η σχετική με τον Ρώσο πρέσβη στρατιωτικών, αεροπορικών και ναυτικών θεμάτων Βίκτορ Μακόφσκι και του υποδιευθυντή του, Γεβγκένι Ιγκνάτιεφ, πάρθηκε για κατηγορίες «δραστηριοτήτων που αντιτίθενται στους όρους της Συνθήκης της Βιέννης περί Διπλωματικών Σχέσεων του 1961».

«Οι δύο Ρώσοι διπλωμάτες έφεραν εις πέρας πράξεις συλλογής πληροφοριών σε περιοχές στρατηγικού ενδιαφέροντος και έκαναν πράξεις υποστήριξης των αντισυνταγματικών δράσεων της ομάδας», είπε η SRI σε δήλωσή της στις 6 Μαρτίου.

Στις 5 Μαρτίου, η Ρωσική Πρεσβεία περιέγραψε τις αποβολές ως «αβάσιμες και μη φιλικές» και δήλωσε ότι η πρεσβεία «έχει το δικαίωμα να πάρει μέτρα απάντησης».

Η πολιτική είναι γεμάτη αναταραχές στη Ρουμανία από τότε που το ανώτατο δικαστήριο του Βουκουρεστίου ακύρωσε τις προεδρικές εκλογές του Δεκεμβρίου 2024, καθώς υπήρξαν κατηγορίες για ρωσική παρέμβαση σε σχέση με τον Γκεοργκέσκου. Η Μόσχα έχει αρνηθεί τις κατηγορίες.

Ο Γκεοργκέσκου βρίσκεται υπό έρευνα για έξι κατηγορίες, τις οποίες αρνείται.

Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, στις 6 Μαρτίου, απέρριψε μια καταγγελία που κατέθεσε ο Γκεοργκέσκου στις 16 Δεκ. 2024, μετά την ακύρωση των εκλογικών αποτελεσμάτων, στην οποία ισχυρίζεται πως η ακύρωση ήταν παράνομη και βασιζόταν σε μη τεκμηριωμένες κατηγορίες.

Ο α΄ γύρος των επαναληπτικών εκλογών έχει προγραμματιστεί για τις 4 Μαΐου. Αν κανένας υποψήφιος δεν λάβει περισσότερο από το 50% των ψήφων, θα γίνει ο β΄ γύρος στις 18 Μαΐου.

Παραμένει ασαφές αν ο Γκεοργκέσκου θα μπορεί να συμμετέχει στις νέες εκλογές.

Η έρευνα για τη «Διοίκηση του Βλαντ του Ανασκολοπιστή» δεν σχετίζεται με τον Γκεοργκέσκου.

Του Guy Birchall

Με πληροφορίες από το Reuters και το Associated Press 

Σε μια περίοδο όπου η Ευρώπη αντιμετωπίζει πρωτοφανείς προκλήσεις στον τομέα της ασφάλειας, οι ηγέτες των 27 κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης συγκεντρώνονται σήμερα Πέμπτη στις Βρυξέλλες για μια έκτακτη σύνοδο κορυφής με κεντρικά θέματα την ενίσχυση των ευρωπαϊκών στρατιωτικών δυνάμεων και τη συνεχιζόμενη στήριξη της Ουκρανίας.

Η σύνοδος, που ανακοινώθηκε στις 27 Φεβρουαρίου, διεξάγεται σε ένα διεθνές περιβάλλον όπου οι ευρωπαϊκές χώρες επανεξετάζουν τις αμυντικές τους δαπάνες, ωθούμενες από τις αποφάσεις της νέας αμερικανικής κυβέρνησης και τους φόβους για μια Ρωσία με αναθεωρητικές βλέψεις.

Ο Ζελένσκι παρών, η Ουγγαρία διαφωνεί

Στη σύνοδο συμμετέχει και ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι, σε μια συμβολική επίδειξη συμπαράστασης που ωστόσο δεν είναι ομόφωνη. Η Ουγγαρία έχει ήδη δηλώσει ότι αρνείται να υπογράψει κοινή δήλωση στήριξης προς την Ουκρανία.

Ο Ζελένσκι προγραμματίζει επίσης συναντήσεις με τον γενικό γραμματέα του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε, τον Αυστριακό καγκελάριο Κρίστιαν Στόκερ και τον Βέλγο πρωθυπουργό Μπαρτ Ντε Βέβερ κατά την παραμονή του στις Βρυξέλλες, σύμφωνα με εκπρόσωπό του.

Η αποχώρηση των ΗΠΑ και η ευρωπαϊκή αφύπνιση

Η σύνοδος πραγματοποιείται μετά την απόφαση των Ηνωμένων Πολιτειών να αναστείλουν τη στρατιωτική βοήθεια προς το Κίεβο, και εν μέσω ενδείξεων για μια ευρύτερη στροφή της Ουάσιγκτον από τη στρατιωτική υποστήριξη στην περιοχή.

Ο Αμερικανός πρόεδρος Τραμπ έχει δηλώσει ότι παραμένει προσηλωμένος στη συμμαχία του ΝΑΤΟ, αλλά επιμένει έντονα ότι η Ευρώπη πρέπει να αναλάβει μεγαλύτερη ευθύνη για τη δική της ασφάλεια.

«Θέλω να πιστεύω ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα σταθούν στο πλευρό μας. Αλλά πρέπει να είμαστε έτοιμοι εάν αυτό δεν συμβεί», δήλωσε ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν αναφερόμενος στον πόλεμο στην Ουκρανία, σε διάγγελμά του προς το έθνος το βράδυ της Τετάρτης.

Το χάσμα της αμερικανικής βοήθειας

Η ΕΕ δεν θα μπορέσει πιθανότατα να αναπληρώσει την αμερικανική βοήθεια που έχει ανασταλεί, καθώς η Ουάσιγκτον παρείχε πέρυσι περισσότερο από το 40% της στρατιωτικής βοήθειας προς την εμπόλεμη χώρα, σύμφωνα με το ΝΑΤΟ.

Ο Μακρόν δήλωσε ότι η Γαλλία είναι ανοιχτή στη συζήτηση επέκτασης της προστασίας που προσφέρει το πυρηνικό της οπλοστάσιο στους Ευρωπαίους εταίρους της, μια πρόταση με ιδιαίτερη βαρύτητα στο νέο γεωπολιτικό τοπίο.

Φιλόδοξα σχέδια για την ευρωπαϊκή άμυνα

Την Τρίτη, τα κόμματα που πιθανότατα θα σχηματίσουν την επόμενη γερμανική κυβέρνηση συμφώνησαν να χαλαρώσουν τα όρια δανεισμού ώστε να επιτραπούν επιπλέον αμυντικές δαπάνες δισεκατομμυρίων ευρώ.

Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν παρουσίασε επίσης προτάσεις για κινητοποίηση έως και 800 δισεκατομμυρίων ευρώ για την άμυνα της ένωσης, συμπεριλαμβανομένου ενός σχεδίου για δανεισμό έως και 150 δισεκατομμυρίων ευρώ που θα διατεθούν ως δάνεια στις κυβερνήσεις των κρατών-μελών.

Διαφωνίες για το μέγεθος της στήριξης στην Ουκρανία

Σχεδόν όλοι οι ηγέτες της ΕΕ επιθυμούν να διαβεβαιώσουν τον Ζελένσκι ότι μπορεί ακόμη να βασίζεται στην Ευρώπη για υποστήριξη, αλλά μέχρι στιγμής δεν έχουν καταφέρει να συμφωνήσουν σε μια πρόταση της επικεφαλής εξωτερικής πολιτικής Κάγια Κάλλας για τον καθορισμό συγκεκριμένου ποσού στρατιωτικής βοήθειας που θα δεσμευτούν να παρέχουν φέτος.

Το σχέδιο προβλέπει ότι κάθε κράτος θα συνεισφέρει ανάλογα με το μέγεθος της οικονομίας του, εν μέσω παραπόνων από τις σκανδιναβικές και βαλτικές χώρες και την Ολλανδία ότι ορισμένες μεγαλύτερες χώρες όπως η Γαλλία, η Ιταλία και η Ισπανία δεν κάνουν αρκετά. Ωστόσο, το Παρίσι, η Ρώμη και η Μαδρίτη απορρίπτουν αυτές τις κατηγορίες.

Οι ‘αντάρτες’ της ΕΕ

Δεν είναι σαφές εάν η στήριξη για την Ουκρανία θα εγκριθεί από όλους τους ηγέτες, λόγω της απειλής βέτο από τον Ούγγρο πρωθυπουργό Βίκτορ Ορμπάν. Σε επιστολή προς τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου και οικοδεσπότη της συνόδου κορυφής Αντόνιο Κόστα, με ημερομηνία το Σάββατο, ο Ορμπάν ανέφερε ότι υπάρχουν «στρατηγικές διαφορές στην προσέγγισή μας στην Ουκρανία που δεν μπορούν να γεφυρωθούν».

Ο Σλοβάκος πρωθυπουργός Ρόμπερτ Φίτσο έχει επίσης απορρίψει τη στρατιωτική βοήθεια προς την Ουκρανία, επαναλαμβάνοντας ότι επιθυμεί να συμπεριληφθεί αναφορά για την επανέναρξη της διαμετακόμισης ρωσικού φυσικού αερίου μέσω της Ουκρανίας, την οποία το Κίεβο σταμάτησε φέτος, ως μέρος των συζητήσεων της συνόδου κορυφής.

«Αν αυτό συμπεριληφθεί, δεν έχουμε φυσικά λόγο να μπλοκάρουμε τα συμπεράσματα», δήλωσε ο Φίτσο πριν αναχωρήσει για την πρωτεύουσα του Βελγίου.

Οι νέες γερμανικές προτεραιότητες

Ο Φρίντριχ Μερτς, πιθανότατα ο επόμενος καγκελάριος της Γερμανίας, συσκέφθηκε με τον Κόστα κατά τη διάρκεια του πρωινού για το πώς θα αντιμετωπιστεί η πρόκληση μέσα σε σύντομη προθεσμία, μόλις λίγες ημέρες αφότου εκείνος και οι πιθανοί εταίροι του στον συνασπισμό προώθησαν σχέδια για χαλάρωση των κανόνων του έθνους σχετικά με τη συσσώρευση χρέους, ώστε να καταστεί δυνατή η αύξηση των αμυντικών δαπανών.

«Η Ευρώπη αντιμετωπίζει έναν σαφή και άμεσο κίνδυνο σε κλίμακα που κανείς από εμάς δεν έχει δει στην ενήλικη ζωή του. Ορισμένες από τις θεμελιώδεις υποθέσεις μας υπονομεύονται μέχρι τον πυρήνα τους», προειδοποίησε η φον ντερ Λάιεν σε επιστολή προς τους 27 ηγέτες της ΕΕ πριν από τη συνάντηση.

Μια ακόμη σύνοδος κορυφής της ΕΕ έχει προγραμματιστεί για τις 20-21 Μαρτίου, όπου αναμένεται να συνεχιστεί η συζήτηση για τα κρίσιμα αυτά ζητήματα που αναδιαμορφώνουν το μέλλον της ευρωπαϊκής ασφάλειας.

Σε νέο επίπεδο κλιμακώθηκε η διπλωματική ένταση μεταξύ Ρωσίας και Γαλλίας, με αφορμή το χθεσινό διάγγελμα του Εμανουέλ Μακρόν. Η εκπρόσωπος του ρωσικού υπουργείου Εξωτερικών, Μαρία Ζαχάροβα, επιτέθηκε φραστικά στον Γάλλο πρόεδρο, χαρακτηρίζοντάς τον «παραμυθά» και κατηγορώντας τον ότι βρίσκεται «εκτός πραγματικότητας».

Οι δηλώσεις που προκάλεσαν την αντίδραση της Μόσχας

Στο επίκεντρο της νέας έντασης βρίσκεται το διάγγελμα του Μακρόν, κατά το οποίο ο Γάλλος πρόεδρος χαρακτήρισε τη Ρωσία απειλή για την Ευρώπη και πρότεινε την έναρξη διαλόγου σχετικά με τη δυνατότητα χρήσης της γαλλικής πυρηνικής δύναμης για την προστασία των Ευρωπαίων συμμάχων της Γαλλίας.

«Καθημερινά κάνει κάποιου είδους δηλώσεις απολύτως εκτός πραγματικότητας, που διαψεύδουν τις προηγούμενες. Είναι ένας παραμυθάς», δήλωσε η Ζαχάροβα, σύμφωνα με το ρωσικό κρατικό πρακτορείο ειδήσεων RIA. Η ίδια χλεύασε επίσης τους ισχυρισμούς του Μακρόν περί της αποτελεσματικότητας του γαλλικού στρατού, προτείνοντάς του να «κάνει κάποιες ασκήσεις αριθμητικής».

Σκληρή κριτική από Ρώσους αξιωματούχους

Ο Ρώσος υπουργός Εξωτερικών, Σεργκέι Λαβρόφ, υπογράμμισε ότι οι δηλώσεις Μακρόν για μια γαλλική πυρηνική ομπρέλα ως μέσο αποτροπής συνιστούν απειλή για τη Ρωσία. «Αν μας θεωρεί απειλή, καλεί τους αρχηγούς των Ενόπλων δυνάμεων κάποιων χωρών της ΕΕ και τη Βρετανία στο Παρίσι, λέει ότι είναι απαραίτητη η χρήση πυρηνικών όπλων, ετοιμάζεται να χρησιμοποιήσει πυρηνικά όπλα κατά της Ρωσίας, αυτό φυσικά συνιστά απειλή», τόνισε.

Το Κρεμλίνο, διά του εκπροσώπου του Ντμίτρι Πεσκόφ, χαρακτήρισε το διάγγελμα του Γάλλου προέδρου «εξαιρετικά συγκρουσιακό» και εκτίμησε ότι από τα λεγόμενα Μακρόν «κάποιος μπορεί να συμπεράνει ότι η Γαλλία σκέφτεται περισσότερο τον πόλεμο, τη συνέχισή του». Ο Πεσκόφ επεσήμανε επίσης ότι ο Μακρόν παρέλειψε να αναφερθεί στις «νόμιμες ανησυχίες και φόβους» της Ρωσίας για την επέκταση του ΝΑΤΟ προς τα ρωσικά σύνορα.

Ο ανώτερος Ρώσος γερουσιαστής Κονσταντίν Κοσάτσεφ προειδοποίησε ότι τέτοιου είδους δηλώσεις κινδυνεύουν να οδηγήσουν τη Δύση στην «άβυσσο ενός νέου παγκοσμίου πολέμου». «Ο Μακρόν επιβάλλει μανιωδώς στους πολίτες του, τους συμμάχους και ολόκληρο τον κόσμο μια απολύτως ψευδή ερμηνεία του τι συμβαίνει—’Ερχονται οι Ρώσοι!’», σχολίασε ο Κοσάτσεφ, προσθέτοντας ότι «αυτού του είδους τα εσφαλμένα συμπεράσματα και οι ψευδείς ισχυρισμοί οδηγούν στην άβυσσο».

Η πυρηνική διάσταση της αντιπαράθεσης

Η αναφορά του Μακρόν στο ενδεχόμενο επέκτασης της γαλλικής πυρηνικής ομπρέλας στους Ευρωπαίους συμμάχους έχει προκαλέσει ιδιαίτερη ανησυχία στη Μόσχα. Ο Πεσκόφ εκτίμησε ότι μια τέτοια κίνηση θα ισοδυναμούσε με «διεκδίκηση της πυρηνικής ηγεσίας στην Ευρώπη», κάτι που χαρακτήρισε «πολύ, πολύ συγκρουσιακό».

Υπενθυμίζεται ότι η Ρωσία και οι ΗΠΑ διαθέτουν μακράν τα μεγαλύτερα πυρηνικά οπλοστάσια στον κόσμο, με περισσότερες από 5.000 πυρηνικές κεφαλές η καθεμία. Ακολουθεί η Κίνα με περίπου 500 και στη συνέχεια η Γαλλία με 290 και το Ηνωμένο Βασίλειο με 225 κεφαλές.

Το ζήτημα της Ουκρανίας

Στο παρασκήνιο της διπλωματικής αντιπαράθεσης βρίσκεται η συνεχιζόμενη σύγκρουση στην Ουκρανία. Υπό την προεδρία Μακρόν, η Γαλλία έχει προμηθεύσει με όπλα την Ουκρανία, ενώ ο Γάλλος πρόεδρος έχει δηλώσει έτοιμος να εξετάσει ακόμη και την αποστολή στρατευμάτων για τη διασφάλιση τυχόν ειρηνευτικής συμφωνίας. Η Ρωσία έχει χαρακτηρίσει την όποια παρουσία ΝΑΤΟϊκών στρατευμάτων στην Ουκρανία «απαράδεκτη».

Στο μεταξύ, ο πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν διέταξε πέρυσι την αύξηση των δυνάμεων του ρωσικού στρατού κατά 180.000 σε συνολικά 1,5 εκατομμύριο στρατιώτες, καθιστώντας τον ρωσικό στρατό τον δεύτερο μεγαλύτερο στον κόσμο μετά την Κίνα.

Σύμφωνα με Ρώσους αξιωματούχους, ο σκληρός λόγος του Μακρόν, του Βρετανού πρωθυπουργού Κιρ Στάρμερ και άλλων ευρωπαϊκών δυνάμεων τις τελευταίες ημέρες δεν υποστηρίζεται από ανάλογη στρατιωτική ισχύ, με τη Μόσχα να επισημαίνει τις επιτυχίες της επί του πεδίου στην Ουκρανία.

Η κατάσταση παραμένει τεταμένη, με τις δηλώσεις εκατέρωθεν να υποδηλώνουν περαιτέρω επιδείνωση των σχέσεων μεταξύ Ρωσίας και Δύσης.

Τα κόστη δανεισμού της Γερμανίας σημείωσαν απότομη άνοδο την Τετάρτη, καταγράφοντας τη μεγαλύτερη αύξηση των τελευταίων 17 ετών, καθώς οι επενδυτές στήριξαν μια νέα συμφωνία για τη χρηματοδότηση αμυντικών και υποδομικών επενδύσεων.

Οι αποδόσεις των δεκαετών ομολόγων του γερμανικού Δημοσίου (Bunds) αυξήθηκαν κατά 0,21 ποσοστιαίες μονάδες, φτάνοντας το 2,69%, καταγράφοντας τη μεγαλύτερη ημερήσια αύξηση από το 2008. Τα τριακονταετή ομόλογα αυξήθηκαν στο 3,07%, τη μεγαλύτερη άνοδο από τον Οκτώβριο του 1998.

Ο επερχόμενος καγκελάριος της Χριστιανοδημοκρατικής Ένωσης (CDU), Φρίντριχ Μερτς, και οι Σοσιαλδημοκράτες (SPD) συμφώνησαν αργά την Τρίτη να εξαιρέσουν τις αμυντικές δαπάνες που ξεπερνούν το 1% του ΑΕΠ από το αυστηρό συνταγματικό όριο δανεισμού της Γερμανίας.

Αποφάσισαν, επίσης, τη δημιουργία ενός ταμείου ύψους 500 δισεκατομμυρίων ευρώ που θα χρηματοδοτηθεί μέσω δανεισμού για επενδύσεις σε υποδομές, χαλαρώνοντας το λεγόμενο «φρένο χρέους».

Το «φρένο χρέους» θεσπίστηκε το 2009 από την κυβέρνηση της Άνγκελα Μέρκελ, ώστε να διασφαλιστεί η δημοσιονομική πειθαρχία μετά την οικονομική κρίση του 2008, περιορίζοντας τον ετήσιο δανεισμό του ομοσπονδιακού κράτους στο 0,35% του ΑΕΠ.

Η δημιουργία ταμείου υποδομών και η αλλαγή των κανόνων δανεισμού σηματοδοτούν μια σημαντική απομάκρυνση από την αυστηρή δημοσιονομική πολιτική της εποχής Μέρκελ στη μεγαλύτερη οικονομία της Ευρώπης.

Σύμφωνα με τον αναλυτή της Scope, Άικο Ζίβερτ, τα μέτρα αυτά θα μπορούσαν να αυξήσουν το χρέος της Γερμανίας σε περίπου 3,6 τρισεκατομμύρια ευρώ ή περίπου στο 72% του ΑΕΠ μέχρι το 2029. Παρότι το ποσοστό αυτό είναι σημαντικά υψηλότερο από το 63% που καταγράφηκε στο τέλος του 2024, παραμένει χαμηλότερο από το προηγούμενο υψηλό του 80% το 2010, μετά την παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση.

Ο Ζίβερτ δήλωσε ότι η Γερμανία θα μπορούσε να διατηρήσει την κορυφαία πιστοληπτική της αξιολόγηση, παρά την αύξηση των δαπανών. «Τότε η Γερμανία κατάφερε να διατηρήσει την αξιολόγηση ΑΑΑ. Το αν αυτό θα παραμείνει εφικτό τα επόμενα χρόνια εξαρτάται από την εφαρμογή των αναγκαίων πολιτικών μεταρρυθμίσεων για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας και της οικονομικής ανάπτυξης», σημείωσε.

Ο αναλυτής προειδοποίησε ότι τα ειδικά αυτά ταμεία δεν μπορούν να αντικαταστήσουν τις απαιτούμενες πολιτικές μεταρρυθμίσεις για την αντιμετώπιση διαρθρωτικών προβλημάτων, όπως οι αυξανόμενες τιμές ενέργειας και η υπερβολική γραφειοκρατία.

Ο αναλυτής της S&P Global, Φρανκ Γκιλ, συμφώνησε ότι το σχέδιο δαπανών θα μπορούσε να ενισχύσει την πιστοληπτική αξιολόγηση της χώρας. «Η μεγαλύτερη ανησυχία μας για την πιστοληπτική ικανότητα της Γερμανίας είναι η στασιμότητα της οικονομίας», δήλωσε σε διαδικτυακό σεμινάριο στις 5 Μαρτίου. «Επομένως, οτιδήποτε ενισχύει την εγχώρια οικονομία είναι θετικό για την πιστοληπτική της αξιολόγηση».

Ο Γκιλ πρόσθεσε ότι τα χαμηλά επίπεδα χρέους της Γερμανίας τής δίνουν σημαντικά περιθώρια για πρόσθετες δαπάνες, τονίζοντας ότι «η αξιολόγηση ΑΑΑ είναι ασφαλής».

Αντίθετα, η κατάσταση στη Γαλλία είναι διαφορετική, καθώς διαθέτει ήδη ένα από τα μεγαλύτερα δημοσιονομικά ελλείμματα στην ΕΕ και δέχεται αυξανόμενες πιέσεις να περιορίσει τις συνολικές της δαπάνες.

Το Παρίσι ενέκρινε τον προϋπολογισμό του 2025 τον περασμένο μήνα, μετά από εβδομάδες καθυστερήσεων σε ένα βαθιά διχασμένο κοινοβούλιο και μια αλλαγή στην πρωθυπουργία.

 

Ο πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν δήλωσε στην εφημερίδα Le Figaro αυτή την εβδομάδα ότι οι ευρωπαϊκές χώρες πρέπει να αυξήσουν τις αμυντικές τους δαπάνες στο 3 με 3,5% του ΑΕΠ, σημαντικά υψηλότερα από τον τρέχοντα στόχο του 2% που έχει θέσει το ΝΑΤΟ.

Η Γαλλία αυξάνει τις στρατιωτικές της δαπάνες κατά 3 δισεκατομμύρια ευρώ ετησίως έως το 2030, βάσει ενός μακροπρόθεσμου νόμου στρατιωτικού σχεδιασμού. Ο υπουργός των Ενόπλων Δυνάμεων, Σεμπαστιέν Λεκορνύ, δήλωσε ότι ο νόμος αυτός πρέπει να αναθεωρηθεί για να αντικατοπτρίζει τις νέες γεωπολιτικές πραγματικότητες.

«Η Γαλλία οδεύει προς δύσκολες δημοσιονομικές αποφάσεις, προκειμένου να συμβιβάσει τη δέσμευση της κυβέρνησης για μείωση των ελλειμμάτων με την αύξηση των αμυντικών δαπανών», ανέφερε σε έκθεσή του ο οίκος αξιολόγησης Scope Ratings.

Ο υπουργός Οικονομικών, Ερίκ Λομπάρ, δήλωσε την Τρίτη ότι η κοινωνική πρόνοια δεν θα θυσιαστεί για να καλυφθεί ο λογαριασμός των αμυντικών δαπανών ούτε θα αυξηθεί η φορολογία των επιχειρήσεων.

Οι ηγέτες της ΕΕ αναμένεται να συναντηθούν στις Βρυξέλλες την Πέμπτη για να συμφωνήσουν σε τρόπους άμεσης αύξησης των στρατιωτικών τους προϋπολογισμών, μετά την αναστολή της αμερικανικής βοήθειας προς την Ουκρανία από τον πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ.

Του Guy Birchall

Με πληροφορίες από τα Associated Press και Reuters

Καθώς οι χώρες εργάζονται για μια ειρηνευτική συμφωνία για την Ουκρανία, η Βρετανία δέχεται αυξανόμενη πίεση να προχωρήσει στην αναδιοργάνωσή της μετά το Brexit, και παράλληλα να εμβαθύνει τους δεσμούς με τις Ηνωμένες Πολιτείες, προσπαθώντας παράλληλα να αποφύγει να παγιδευτεί σε έναν γεωπολιτικό διχασμό.

Τα περισσότερα ευρωπαϊκά έθνη υποστηρίζουν σθεναρά την Ουκρανία, με εξαίρεση μερικές απομονωμένες χώρες, και επικεντρώνονται στην ενίσχυση της ασφάλειάς της.

Στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού, οι Ηνωμένες Πολιτείες άλλαξαν στάση και αποστασιοποιούνται από τα προβλήματα του Κιέβου, δημιουργώντας ένα χάσμα στη διατλαντική πολιτική.

Απευθυνόμενος στο Κοινοβούλιο τη Δευτέρα, ο Βρετανός πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ απέρριψε την ιδέα ότι το Ηνωμένο Βασίλειο πρέπει να επιλέξει μια πλευρά μεταξύ των ΗΠΑ και της Ευρώπης. Υποστήριξε ότι τα πρόσφατα γεγονότα αποδεικνύουν ότι η ιδέα αυτή δεν είναι ρεαλιστική.

«Αν μη τι άλλο, η περασμένη εβδομάδα έδειξε ότι αυτή η ιδέα στερείται σοβαρότητος. Αν και μερικοί άνθρωποι μπορεί να απολαμβάνουν την απλότητα τού να τάσσονται με κάποιον, αυτή η εβδομάδα έδειξε με απόλυτη σαφήνεια ότι οι ΗΠΑ είναι ζωτικής σημασίας για τη διασφάλιση της ειρήνης που όλοι θέλουμε να δούμε στην Ουκρανία», είπε στους βουλευτές.

Τα σχόλιά του γίνονται καθώς οι ηγέτες εξωτερικής πολιτικής της ΕΕ καλούν την Ευρώπη να εντείνει την θέση της. Η επικεφαλής της εξωτερικής πολιτικής της ΕΕ Κάγια Κάλλας πρότεινε πρόσφατα ότι «ο ελεύθερος κόσμος χρειάζεται έναν νέο ηγέτη» και εναπόκειται στους Ευρωπαίους να ανταποκριθούν στην πρόκληση.

Η Βρετανία μπορεί να μην θέλει να επιλέξει μεταξύ των δύο βασικών συμμάχων της, αλλά ο κίνδυνος να χρειαστεί να το κάνει είναι υπαρκτός, σύμφωνα με τον Βρετανό διευθυντή του think tank «UK in a Changing Europe», Άναντ Μένον.

«Ο κίνδυνος είναι ότι θα πρέπει να επιλέξουμε. Όσο περισσότερο συνδέουμε το οικονομικό μας μέλλον με τις ΗΠΑ, τόσο πιο δύσκολο γίνεται να συνεργαστούμε με την ΕΕ.

«Για παράδειγμα, εάν το Ηνωμένο Βασίλειο υπογράψει μια εμπορική συμφωνία γεωργικών προϊόντων με τις Ηνωμένες Πολιτείες, οι οποίες λειτουργούν με διαφορετικά νομικά πρότυπα, αυτό θα καθιστούσε αδύνατη μια συμφωνία SPS (Υγειονομική και Φυτοϋγειονομική) με την Ευρωπαϊκή Ένωση. Και αυτή είναι μια κατάσταση που θέλουμε απεγνωσμένα να αποφύγουμε», είπε ο Μένον στην Epoch Times.

Προειδοποίησε ότι εάν οι σχέσεις μεταξύ της ΕΕ και των ΗΠΑ γίνουν ολοένα και πιο ανεξάρτητες, οι προσπάθειες της Βρετανίας να διατηρήσει μια μέση λύση θα μπορούσαν να αποτύχουν. Εάν το Ηνωμένο Βασίλειο θεωρηθεί ότι προσεγγίζει πολύ στενά την Ουάσιγκτον, μπορεί να προκαλέσει τριβές στις Βρυξέλλες, καθιστώντας τη συνεργασία πιο δύσκολη.

«Το να είμαστε αναγκασμένοι να επιλέξουμε είναι μια εφιαλτική κατάσταση για το Ηνωμένο Βασίλειο και είναι μια κατάσταση που θέλουμε απεγνωσμένα να αποφύγουμε», πρόσθεσε ο Μένον.

Ο Ρόμπερτ Ουλντς, διευθυντής του Ομίλου Μπρούγκες, πιστεύει ότι ο Στάρμερ θα πρέπει τελικά να επιλέξει μεταξύ της εγγύτητας περισσότερο με την ΕΕ ή με τις Ηνωμένες Πολιτείες.

«Η Βρετανία δεν μπορεί να διατηρήσει μια ειδική σχέση με τις ΗΠΑ, ενώ παράλληλα συνδέεται με πολιτικές της ΕΕ και τις αποφάσεις προμηθειών της», είπε στην Epoch Times.

Ο Ουλντς προειδοποίησε ότι η εκ νέου στενή συνεργασία με την ΕΕ θα ήταν λάθος με μακροπρόθεσμες συνέπειες.

«Πρέπει να πάρουμε τις αποφάσεις μας τώρα. Η επιστροφή στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ακόμη και ως μη μέλος, θα ήταν σοβαρό λάθος και θα είχε σοβαρές επιπτώσεις για το μέλλον», είπε.

Πρόκληση ηγεσίας

Καθώς οι εντάσεις αυξάνονται σχετικά με το διατλαντικό χάσμα σχετικά με τον τρόπο προσέγγισης μιας ειρηνευτικής συμφωνίας για την Ουκρανία, το Ηνωμένο Βασίλειο έχει στενή σχέση με τους Ευρωπαίους συμμάχους του. Ο Στάρμερ, ο οποίος διατηρεί ισχυρές σχέσεις με την κυβέρνηση των ΗΠΑ, φιλοξένησε ευρωπαίους ηγέτες στο Λονδίνο το Σαββατοκύριακο για μια σύνοδο κορυφής για την ασφάλεια.

 

Αυτό ήταν μετά από την διαμάχη μεταξύ του Ουκρανού προέδρου Βολοντίμιρ Ζελένσκι και του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ στις 28 Φεβρουαρίου.

Ο Στάρμερ τόνισε ότι η Βρετανία πρέπει να «ηγηθεί στο μέτωπο» σε έναν ευρωπαϊκό «συνασπισμό των πρόθυμων» για να εξασφαλίσει μια σταθερή ειρηνευτική συμφωνία στην Ουκρανία.

Σύμφωνα με τον Μένον, η ευκαιρία της Βρετανίας να αναλάβει ηγετικό ρόλο στην κρίση της Ουκρανίας βασίζεται σε διάφορους παράγοντες.

«Πρώτον, η ΕΕ δεν ασχολείται πραγματικά με ζητήματα σκληρής ασφάλειας, επομένως αυτό το κάνει συνήθως το ΝΑΤΟ ή οι συνασπισμοί κρατών που κάνουν τέτοιου είδους στρατιωτικά πράγματα.»

«Δεύτερον, η ΕΕ είναι διχασμένη, άρα οι ηγέτες της ΕΕ έχουν συμφέρον να μεταφέρουν αυτές τις συζητήσεις αλλού.»

«Τρίτον, λόγω της μοναδικής θέσης του Ηνωμένου Βασιλείου, που προσπαθεί να διατηρήσει καλές σχέσεις τόσο με τους Ευρωπαίους όσο και με τις Ηνωμένες Πολιτείες, δίνεται η ευκαιρία στο Ηνωμένο Βασίλειο να παίξει αυτό το είδος ηγετικού ρόλου από νωρίς».

Στη σύνοδο κορυφής του Λονδίνου, η Εσθονία, η Λετονία και η Λιθουανία —τα τρία έθνη της Βαλτικής στην ανατολική πλευρά του ΝΑΤΟ με τη Ρωσία— απουσίαζαν αφού το Ηνωμένο Βασίλειο δεν τους προσκάλεσε.

Ο Στάρμερ τηλεφώνησε στους ηγέτες τους το πρωί της Κυριακής για να τους ενημερώσει για τις συζητήσεις του με τους ηγέτες της Ουκρανίας, της Γαλλίας και των Ηνωμένων Πολιτειών.

Ο Μένον θεωρεί ότι η κλήση ήταν μια σημαντική συμβολική χειρονομία, που σηματοδοτούσε ότι οι αξιωματούχοι μπορεί να είχαν συνειδητοποιήσει ότι δεν έπρεπε να αποκλείσουν τα έθνη της Βαλτικής.

Αμυντικές δαπάνες

Την Τρίτη, η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, περιέγραψε ένα σχέδιο πέντε σημείων που ονομάζεται ReArm Europe. Το μέτρο θα μπορούσε να ενισχύσει τις αμυντικές δαπάνες της ΕΕ κατά 800 δισεκατομμύρια ευρώ.

«Βρισκόμαστε σε μια εποχή επανεξοπλισμού και η Ευρώπη είναι έτοιμη να αυξήσει μαζικά τις δαπάνες της, τόσο για να ανταποκριθεί στη βραχυπρόθεσμη επείγουσα ανάγκη να δράσει και να στηρίξει την Ουκρανία, αλλά και για να επενδύσει μακροπρόθεσμα, για να αναλάβει μεγαλύτερη ευθύνη για τη δική μας ευρωπαϊκή ασφάλεια», είπε.

 

Εν τω μεταξύ, το Ηνωμένο Βασίλειο έχει δεσμευτεί να αυξήσει τις αμυντικές του δαπάνες στο 2,5 τοις εκατό του ΑΕΠ έως το 2027, με στόχο να φτάσει το 3 τοις εκατό εντός της δεκαετίας.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει 27 χώρες μέλη και δεν περιλαμβάνει τη Βρετανία, τη Νορβηγία, την Τουρκία και την Ισλανδία, που είναι στο ΝΑΤΟ.

Ο Ουλντς θεωρεί ότι η ΕΕ προσπαθεί να αντικαταστήσει το ΝΑΤΟ, δημιουργώντας τους δικούς της αμυντικούς θεσμούς που εκτρέπουν τους πόρους και την προσοχή μακριά από τη συμμαχία.

«Η ΕΕ χτίζει τη δική της αυτοκρατορία και αυτό θα γίνει αναπόφευκτα σε βάρος του ΝΑΤΟ και της ειδικής μας σχέσης με τις Ηνωμένες Πολιτείες», είπε.

Προειδοποίησε επίσης ότι η προσπάθεια εξισορρόπησης των εμπορικών πολιτικών τόσο με την ΕΕ όσο και με τις Ηνωμένες Πολιτείες μπορεί να μην είναι βιώσιμη.

Πέρυσι, η ΕΕ παρουσίασε την πρώτη της ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανική στρατηγική, ενθαρρύνοντας τα κράτη μέλη να επενδύσουν περισσότερα στην άμυνα.

Σύμφωνα με τον Μένον, ένα βασικό ερώτημα είναι εάν θα επιτραπεί στο Ηνωμένο Βασίλειο να συμμετάσχει σε αυτές τις πρωτοβουλίες, καθώς παραδοσιακά περιορίζονταν σε μέλη της ενιαίας αγοράς.

«Ένα από τα μεγάλα τεστ της σχέσης Βρετανίας-ΕΕ θα είναι αν το Ηνωμένο Βασίλειο καταφέρει να συμμετάσχει σε ορισμένες από αυτές τις ρυθμίσεις», είπε.

Εσωτερικές προκλήσεις

Το Ηνωμένο Βασίλειο και οι Ευρωπαίοι σύμμαχοί του προωθούν ένα σχέδιο τεσσάρων μερών για την ειρήνη στην Ουκρανία, συμπεριλαμβανομένης της μακροπρόθεσμης αμυντικής υποστήριξης μεταξύ άλλων βασικών μέτρων.

Ο Στάρμερ είπε στους βουλευτές ότι η υποστήριξη της Ουκρανίας είναι προς το εθνικό συμφέρον της Βρετανίας, υποστηρίζοντας ότι η αποτυχία υποστήριξης του Κιέβου θα μπορούσε να βαθύνει την αστάθεια και την ανασφάλεια, επηρεάζοντας περαιτέρω το βιοτικό επίπεδο των εργαζομένων στο Ηνωμένο Βασίλειο.

Η εξισορρόπηση της οικονομικής σταθερότητας με τις δεσμεύσεις εξωτερικής πολιτικής θα είναι ένα κρίσιμο τεστ για την κυβέρνηση, της οποίας η ατζέντα επικεντρώνεται γύρω από την οικονομική ανάπτυξη.

Σύμφωνα με τον Ανάντ Μένον, η κυβέρνηση θα μπορούσε να δικαιολογήσει τη μετατόπιση των προτεραιοτήτων δαπανών της υποστηρίζοντας ότι ο κόσμος έχει αλλάξει και οι πολιτικές πρέπει να εξελιχθούν ανάλογα.

«Το ερώτημα είναι αν η κυβέρνηση είναι διατεθειμένη να το διακινδυνεύσει», είπε.

Ενώ η δημόσια υποστήριξη για την Ουκρανία παραμένει υψηλή, δεν είναι σαφές εάν αυτό θα συνεχιστεί εάν οδηγήσει σε υψηλότερους φόρους. Ο Μένον σημείωσε επίσης ότι ενώ τα κόμματα της αντιπολίτευσης, όπως οι Συντηρητικοί και οι Φιλελεύθεροι Δημοκράτες, υποστηρίζουν σε μεγάλο βαθμό τον ρόλο του Ηνωμένου Βασιλείου στην Ουκρανία, ενδέχεται να αντιταχθούν σε πιθανές αυξήσεις φόρων για νέα στρατιωτική βοήθεια.

Εν τω μεταξύ, ο Ουλντς πιστεύει ότι η Βρετανία δεν έχει την πολυτέλεια να χρηματοδοτήσει τόσο τις δικές της δημόσιες υπηρεσίες όσο και την άμυνα της Ουκρανίας.

«Έχουμε πραγματικό πρόβλημα με τη μετανάστευση. Ωστόσο, ανησυχούμε για τα σύνορα άλλων χωρών πριν από τα δικά μας.»

«Ήρθε η ώρα για έλεγχο πραγματικότητας – ο βρετανικός λαός πρέπει να είναι πρώτος», είπε.

Οι ηγέτες της ΕΕ συναντώνται στις Βρυξέλλες την Πέμπτη για μια ειδική σύνοδο κορυφής για να συζητήσουν τα επόμενα βήματα για την Ουκρανία και την ευρωπαϊκή άμυνα.

Της Εβγκενία Φιλιμιάνοβα