Μέση Ανατολή

Το Ισραήλ θα παραλάβει τις σορούς τεσσάρων ομήρων από τη Λωρίδα της Γάζας την Πέμπτη και εργάζεται για την επιστροφή έξι ζωντανών ομήρων το Σάββατο, ανέφερε σήμερα ένας αξιωματούχος των υπηρεσιών ασφαλείας.

Εάν ολοκληρωθούν επιτυχώς και οι δύο επιχειρήσεις, θα απομένουν στον παλαιστινιακό θύλακα μόνο τέσσερις όμηροι όλοι τους πιστεύεται ότι είναι νεκροί– από τους 33 που επρόκειτο να απελευθερωθούν κατά την πρώτη φάση της κατάπαυσης του πυρός που συμφωνήθηκε τον περασμένο μήνα μεταξύ του Ισραήλ και της παλαιστινιακής οργάνωσης Χαμάς.

Η συμφωνία, που επιτεύχθηκε με τη μεσολάβηση του Κατάρ και της Αιγύπτου, άντεξε παρά τα προσωρινά κωλύματα και τις αλληλοκατηγορίες περί παραβίασής της. Η Χαμάς κατηγορεί το Ισραήλ ότι μπλοκάρει την παράδοση οικοδομικού υλικού για τους δεκάδες χιλιάδες Γαζαίους που είναι αναγκασμένοι να ζουν ανάμεσα στα ερείπια που άφησαν πίσω τους οι βομβαρδισμοί των τελευταίων 15 μηνών.

Το Ισραήλ αρνήθηκε την κατηγορία, ωστόσο ο Ζέεβ Έλκιν, μέλος του συμβουλίου ασφαλείας του πρωθυπουργού Μπενιαμίν Νετανιάχου, επιβεβαίωσε ότι ένας αριθμός προκατασκευασμένων σπιτιών βρίσκονται στα σύνορα. Είπε ότι το Ισραήλ θα χρησιμοποιήσει «κάθε πλεονέκτημα» που έχει για να διασφαλίσει την επιστροφή και των 33 ομήρων από τη Γάζα.

Μέχρι στιγμής, έχουν απελευθερωθεί 19 Ισραηλινοί όμηροι και πέντε Ταϊλανδοί. Η Χαμάς λέει ότι οι 25 από τους 33 ομήρους είναι ακόμη ζωντανοί.

Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο συναντήθηκε με τον Ισραηλινό πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου στην Ιερουσαλήμ στις 16 Φεβρουαρίου, όπου και οι δύο ορκίστηκαν να καταπολεμήσουν τις πυρηνικές φιλοδοξίες του Ιράν.

Ο Νετανιάχου είπε μετά τη συνάντηση ότι αυτός και ο Ρούμπιο είχαν μια «πολύ παραγωγική συζήτηση» για πολλά θέματα, «κανένα σημαντικότερο από το Ιράν».

«Το Ισραήλ και η Αμερική είναι μαζί στην αντιμετώπιση της απειλής του Ιράν», είπε ο πρωθυπουργός. «Συμφωνήσαμε ότι οι αγιατολάχ δεν πρέπει να έχουν πυρηνικά όπλα και επίσης συμφωνήσαμε ότι η επιθετικότητα του Ιράν στην περιοχή πρέπει να αναχαιτιστεί.»

Ο Ρούμπιο, από τη μεριά του, ανέφερε το Ιράν ως τον κύριο επιτιθέμενο της περιοχής.

«Πίσω από κάθε τρομοκρατική ομάδα, πίσω από κάθε πράξη βίας, πίσω από κάθε αποσταθεροποιητική δραστηριότητα, πίσω από οτιδήποτε απειλεί την ειρήνη και τη σταθερότητα για τα εκατομμύρια των ανθρώπων που αποκαλούν αυτή την περιοχή ‘πατρίδα’ βρίσκεται το Ιράν», είπε.

Το Ισραήλ κατάφερε στο Ιράν ένα «ισχυρό πλήγμα» τους τελευταίους 16 μήνες από την έναρξη του πολέμου κατά της τρομοκρατικής ομάδας Χαμάς, είπε ο Νετανιάχου, προσθέτοντας ότι, με την υποστήριξη του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, δεν έχει «καμία αμφιβολία» ότι το Ισραήλ μπορεί να «τελειώσει τη δουλειά».

Το υποστηριζόμενο από το Ιράν κίνημα της Χεζμπολάχ στον νότιο Λίβανο έχει αποδυναμωθεί, καθώς το Ισραήλ χτυπά εκατοντάδες στόχους στη Συρία για να σταματήσει ένα νέο μέτωπο —που υποστηρίζεται από το Ιράν— να κινητοποιηθεί εναντίον του Ισραήλ, είπε ο πρωθυπουργός.

«Τώρα, εάν οποιαδήποτε άλλη δύναμη πιστεύει ότι το Ισραήλ θα επιτρέψει σε άλλες εχθρικές δυνάμεις να χρησιμοποιήσουν τη Συρία ως βάση επιχειρήσεων εναντίον μας, κάνει σοβαρό λάθος», τόνισε ο Νετανιάχου.

Η επίσκεψη του Ρούμπιο πραγματοποιήθηκε περίπου μια εβδομάδα αφότου ο Τραμπ διατύπωσε την πρόταση μετεγκατάστασης 2,2 εκατομμύρια Παλαιστίνιων, κατοίκων της Γάζας, και ανάληψης του ελέγχου και ιδιοκτησιακού καθεστώτος της παραθαλάσσιας περιοχής από τις Ηνωμένες Πολιτείες.. Ο Τραμπ πρότεινε επίσης στην Αίγυπτο και την Ιορδανία να δεχτούν Παλαιστινίους από τη Γάζα, κάτι που και τα δύο έθνη απέρριψαν.

Ο Νετανιάχου ευχαρίστησε τον Ρούμπιο για την «αδιαμφισβήτητη υποστήριξη» των Ηνωμένων Πολιτειών στην πολιτική του Ισραήλ για την Γάζα και πρόσθεσε ότι αυτός και ο Τραμπ μοιράζονται ένα κοινό όραμα για την περιοχή, όπου ισχύει μια εύθραυστη συμφωνία κατάπαυσης του πυρός μεταξύ Ισραήλ και Χαμάς μετά από περισσότερους από 15 μήνες πολέμου.

«Θέλω να διαβεβαιώσω όσους μας ακούνε τώρα [ότι] ο πρόεδρος Τραμπ και εγώ εργαζόμαστε σε πλήρη συνεργασία και συντονισμό», είπε ο Νετανιάχου.

Ο Ρούμπιο δήλωσε ότι η Χαμάς «δεν μπορεί να συνεχίσει ως στρατιωτική ή κυβερνητική δύναμη, και όσο στέκεται ως δύναμη που μπορεί να κυβερνήσει ή να διοικήσει ή μια δύναμη που μπορεί να απειλήσει με χρήση βίας, η ειρήνη καθίσταται αδύνατη».

Ενώ ο Ρούμπιο και ο Νετανιάχου μιλούσαν για την πολιτική του Ισραήλ για τη Γάζα, ένα φορτίο βαρέων βομβών των ΗΠΑ έφτανε στο Ισραήλ, αφού η κυβέρνηση Τραμπ ήρε την αναστολή των παραδόσεων τον περασμένο μήνα.

Η αποστολή πυρομαχικών MK-84 «αντιπροσωπεύει ένα σημαντικό πλεονέκτημα για την Πολεμική Αεροπορία και τον IDF [ισραηλινό στρατό] και χρησιμεύει ως περαιτέρω απόδειξη της ισχυρής συμμαχίας μεταξύ του Ισραήλ και των Ηνωμένων Πολιτειών», δήλωσε ο υπουργός Άμυνας του Ισραήλ, Ίσραελ Κατς.

«Στην πρόσφατη συνομιλία μας, ο υπουργός Άμυνας, κος Πητ Χέγκσεθ, επιβεβαίωσε τη δέσμευση της Αμερικής να συνεχίσει να παρέχει στο Ισραήλ όλα τα απαραίτητα εργαλεία για την εγγύηση της ασφάλειάς του», είπε.

Ο πρώην πρόεδρος των ΗΠΑ Τζο Μπάιντεν είχε αναστείλει την παράδοση των βομβών των 900 κιλών στο Ισραήλ, λόγω ανησυχίας ότι τα όπλα θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν αδιακρίτως σε περιοχές της Γάζας που είναι πυκνοκατοικημένες από πολίτες.

Η Λωρίδα της Γάζας θα μπορούσε να φαίνεται δραματικά διαφορετική εάν το Ισραήλ και οι Ηνωμένες Πολιτείες προχωρήσουν με τις προτάσεις μετεγκατάστασης του Τραμπ. Στις 10 Φεβρουαρίου, ο Τραμπ πρότεινε ότι οι Παλαιστίνιοι που φεύγουν από την Γάζα δεν θα έχουν απαραίτητα το δικαίωμα να επιστρέψουν, κάτι που έρχεται σε αντίθεση με ορισμένους αξιωματούχους του που είχαν προηγουμένως δηλώσει ότι η κίνηση θα ήταν προσωρινή.

Του Jacob Burg, με πληροφορίες από το Reuters

Σε κρίσιμη φάση εισέρχονται οι προσπάθειες για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία, καθώς ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο φτάνει σήμερα στη Σαουδική Αραβία για συνομιλίες με Ρώσους αξιωματούχους, σχεδόν τρία χρόνια μετά την έναρξη της ρωσικής εισβολής.

Η πρωτοβουλία έρχεται μετά την τηλεφωνική επικοινωνία του προέδρου Τραμπ με τον Βλαντίμιρ Πούτιν την περασμένη εβδομάδα. «Ο Πούτιν εξέφρασε το ενδιαφέρον του για ειρήνη και ο πρόεδρος [Τραμπ] εξέφρασε την επιθυμία του να δει ένα τέλος σε αυτή τη σύγκρουση με τρόπο που θα είναι διαρκής και θα προστατεύει την ουκρανική κυριαρχία», δήλωσε ο Ρούμπιο στην εκπομπή «Meet the Press» του CBS.

Ο Αμερικανός ΥΠΕΞ, ο οποίος συνομίλησε το Σάββατο με τον Ρώσο ομόλογό του Σεργκέι Λαβρόφ, θα συναντηθεί στο Ριάντ με τη ρωσική αντιπροσωπεία, συνοδευόμενος από τον σύμβουλο εθνικής ασφαλείας Μάικ Γουόλτς και τον απεσταλμένο για τη Μέση Ανατολή Στηβ Γουίτκοφ.

Σύμφωνα με τη ρωσική εφημερίδα Kommersant, οι συνομιλίες θα διεξαχθούν αύριο, Τρίτη, στο Ριάντ, σηματοδοτώντας τις πρώτες υψηλού επιπέδου δια ζώσης επαφές μεταξύ Ρώσων και Αμερικανών αξιωματούχων εδώ και χρόνια. Η Σαουδική Αραβία, η οποία έχει ήδη συμβάλει στην πρόσφατη ανταλλαγή φυλακισμένων, αναλαμβάνει κεντρικό ρόλο στις διπλωματικές προσπάθειες.

«Οι επόμενες εβδομάδες και ημέρες θα κρίνουν αν ο Πούτιν εννοεί σοβαρά ότι θέλει ειρήνη», τόνισε ο Ρούμπιο, ενώ το Κρεμλίνο χαρακτήρισε την πρόσφατη επικοινωνία Πούτιν-Τραμπ «ισχυρό σήμα ότι τώρα θα προσπαθήσουμε να λύσουμε προβλήματα μέσω διαλόγου».

Ευρωπαϊκές ανησυχίες

Εν μέσω αυξανόμενων ανησυχιών για πιθανό αποκλεισμό της Ευρώπης από τις συνομιλίες, ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν συγκαλεί αύριο έκτακτη σύνοδο Ευρωπαίων ηγετών.

Στη σύνοδο έχουν προσκληθεί οι ηγέτες του Ηνωμένου Βασιλείου, της Γερμανίας, της Πολωνίας, της Ιταλίας και της Δανίας, καθώς και η ηγεσία της Ευρωπαϊκής Ένωσης και ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ.

Οι ευρωπαϊκές ανησυχίες εντάθηκαν μετά τις δηλώσεις του ειδικού απεσταλμένου του Τραμπ για την Ουκρανία και τη Ρωσία, απόστρατου αντιστράτηγου Κηθ Κέλογκ, ο οποίος ανέφερε ότι η Ευρώπη δεν θα συμμετάσχει στις ειρηνευτικές συνομιλίες.

«Δεν υπάρχει περίπτωση να γίνουν συζητήσεις ή διαπραγματεύσεις για την Ουκρανία, το μέλλον της Ουκρανίας ή την ευρωπαϊκή δομή ασφαλείας, χωρίς τους Ευρωπαίους», δήλωσε ο Φινλανδός πρόεδρος Αλεξάντερ Στουμπ.

Ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι, ο οποίος βρίσκεται ήδη στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, δήλωσε ότι σχεδιάζει να επισκεφθεί τη Σαουδική Αραβία και την Τουρκία, χωρίς ωστόσο να έχουν οριστεί συγκεκριμένες ημερομηνίες. Διευκρίνισε πάντως ότι δεν έχει προγραμματιστεί συνάντηση με Ρώσους ή Αμερικανούς αξιωματούχους.

Συνομιλίες για τη Γάζα

Ο Ρούμπιο αναμένεται να συναντηθεί στη Σαουδική Αραβία με τον πρίγκιπα διάδοχο Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν. Στην ημερήσια διάταξη των συνομιλιών τους είναι πιθανό να βρεθεί η πρόταση του Τραμπ για επανεγκατάσταση των Παλαιστίνιων κατοίκων της Γάζας σε άλλες αραβικές χώρες και για την ανοικοδόμηση της πατρίδας τους από τις ΗΠΑ.

Η πρόταση αυτή έχει εξοργίσει τον αραβικό κόσμο και έχει αυξήσει τους φόβους ανάμεσα στους Παλαιστινίους στη Γάζα ότι θα εκδιωχθούν από την παραθαλάσσια αυτή λωρίδα γης.

Η Σαουδική Αραβία, μαζί με άλλες αραβικές χώρες, έχει απορρίψει οποιοδήποτε σχέδιο περιλαμβάνει επανεγκατάσταση των Παλαιστινίων, και το Ριάντ ηγείται αραβικών προσπαθειών για τη διατύπωση μιας αντιπρότασης, που θα μπορούσε να περιλαμβάνει ένα ταμείο ανοικοδόμησης με επικεφαλής τις χώρες του Κόλπου και μια συμφωνία για τον παραμερισμό της Χαμάς.

Ο Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν έχει επίσης επιμείνει ότι η Σαουδική Αραβία δεν θα εξομαλύνει τις σχέσεις με το Ισραήλ – κάτι που αποτελεί στόχο της Ουάσιγκτον – χωρίς να υπάρξει συμφωνία για μια οδό προς ένα παλαιστινιακό κράτος.

Ο Ρούμπιο επισκέφθηκε χθες, Κυριακή, το Ισραήλ και συναντήθηκε με τον πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου, υποσχόμενος υποστήριξη προς το Ισραήλ στην περιφερειακή αντιπαράθεσή του με το Ιράν.

Οι ένοπλες δυνάμεις των ΗΠΑ σκότωσαν στέλεχος του συριακού βραχίονα της Αλ Κάιντα, της οργάνωσης Χουράς αντ Ντιν, που πρόσφατα ανακοίνωσε πως διαλύεται, σύμφωνα με ανακοίνωσή τους που δημοσιοποιήθηκε χθες Κυριακή.

Το μεικτό διοικητήριο των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων που είναι αρμόδιο για την περιοχή της Μέσης Ανατολής (CENTCOM, «κεντρική διοίκηση») ανέφερε μέσω X ότι «στοχοποίησε και σκότωσε» προχθές Σάββατο στο βορειοδυτικό τμήμα της συριακής επικράτειας «ανώτερο στέλεχος αρμόδιο για τα οικονομικά και τον εφοδιασμό της τρομοκρατικής οργάνωσης Χουράς αντ Ντιν (HaD), η οποία συνδέεται με την Αλ Κάιντα».

Η ταυτότητα του τζιχαντιστή δεν διευκρινίστηκε.

Οι ένοπλες δυνάμεις των ΗΠΑ, που διατηρούν ανεπτυγμένες μονάδες των ειδικών δυνάμεων στη Συρία στο πλαίσιο διεθνούς αντιτζιχαντιστικού συνασπισμού που ιδρύθηκε το 2014 για να πολεμήσει την οργάνωση Ισλαμικό Κράτος (ΙΚ), εξαπολύουν συχνά βομβαρδισμούς στη χώρα αυτή.

Στα τέλη Ιανουαρίου, οι αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις ανακοίνωσαν πως σκότωσαν τον «Μουχάμαντ Σάλαχ αζ Ζαμπίρ, ανώτερο στέλεχος» της ίδιας οργάνωσης.

Η μικρή τζιχαντιστική παράταξη Χουράς αντ Ντιν ανακοίνωσε στα τέλη Ιανουαρίου τη διάλυσή της, εξηγώντας πως έλαβε την απόφαση αυτή μετά την πτώση του καθεστώτος του Μπασάρ αλ Άσαντ.

Η οργάνωση αυτή είναι εγγεγραμμένη στην αμερικανική μαύρη λίστα των «τρομοκρατικών οργανώσεων».

Συμμαχία ανταρτών και τζιχαντιστών, υπό την ηγεσία της Χαγιάτ Ταχρίρ ας Σαμ (ΧΤΣ), κατέλαβε την εξουσία στη Δαμασκό ανατρέποντας τον Μπασάρ αλ Άσαντ την 8η Δεκεμβρίου.

Οι νέες de facto συριακές αρχές έχουν καταστήσει σαφές πως θέλουν να δουν όλες τις ένοπλες παρατάξεις να διαλύονται.

Η Χουράς αντ Ντιν, που σχημάτισαν κυρίως αλλοδαποί τζιχαντιστές, διαθέτει βάσεις σε ορεινές περιοχές της βορειοδυτικής Συρίας.

Το συμβούλιο ασφαλείας της ισραηλινής κυβέρνησης θα συνεδριάσει σήμερα για να συζητήσει τη συνέχεια της συμφωνίας κατάπαυσης του πυρός στη Λωρίδα της Γάζας, ενώ Ισραηλινοί διαπραγματευτές αναμένονται στο Κάιρο, μετά τις επαφές που είχαν στην Ιερουσαλήμ στελέχη της ισραηλινής κυβέρνησης με τον υπουργό Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο.

Ο κος Ρούμπιο, που αναμένεται σήμερα στη Σαουδική Αραβία, θέλησε να επιδείξει ενιαίο μέτωπο με τον ισραηλινό πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου έναντι των κοινών εχθρών.

«Η Χαμάς δεν μπορεί να παραμείνει στρατιωτική ή κυβερνητική δύναμη (…) πρέπει να εξαλειφθεί», τόνισε ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Ρούμπιο. Από την πλευρά του, ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Νετανιάχου απείλησε να ανοίξει τις «πύλες της κολάσεως» στη Χαμάς και να «τελειώσει τη δουλειά» με το Ιράν, σύμμαχο του παλαιστινιακού κινήματος.

Οι υπηρεσίες του κου Νετανιάχου ανήγγειλαν συνεδρίαση του συμβουλίου ασφαλείας της κυβέρνησης σήμερα για να συζητηθεί η δεύτερη φάση της συμφωνίας κατάπαυσης του πυρός, η οποία, τουλάχιστον στη θεωρία, θα εγγυηθεί την απελευθέρωση όλων των ομήρων και το οριστικό τέλος του πολέμου.

Ανακοίνωσαν επίσης την αποστολή ομάδας ισραηλινών διαπραγματευτών στο Κάιρο σήμερα, για να συζητηθεί η συνέχιση της εφαρμογής της πρώτης φάσης της συμφωνίας.

Αυτή τέθηκε σε εφαρμογή τη 19η Ιανουαρίου, έπειτα από 15 μήνες καταστροφικού πολέμου στη Λωρίδα της Γάζας, με έναυσμα έφοδο άνευ προηγουμένου της Χαμάς στο νότιο Ισραήλ την 7η Οκτωβρίου 2023, κατά την οποία απήχθησαν εκατοντάδες άνθρωποι κι οδηγήθηκαν στον παραθαλάσσιο παλαιστινιακό θύλακα.

Η κατάπαυση του πυρός λίγο έλειψε να καταρρεύσει πριν από μερικές ημέρες, μετά τις απειλές της Χαμάς να αναστείλει τις απελευθερώσεις ομήρων και του Ισραήλ να ξαναρχίσει τον πόλεμο, με τα μέρη να αλληλοκατηγορούνται για παραβιάσεις της συμφωνίας.

Όμως, έπειτα από τις προσπάθειες των μεσολαβητών, του Κατάρ και της Αιγύπτου, η Χαμάς άφησε ελεύθερους προχθές Σάββατο ακόμη τρεις Ισραηλινούς ομήρους, και οι ισραηλινές αρχές 369 Παλαιστίνιους κρατούμενους, στο πλαίσιο της έκτης τέτοιας ανταλλαγής από τη 19η Ιανουαρίου.

Από τους 251 ανθρώπους που απήχθησαν την 7η Οκτωβρίου 2023, συνεχίζουν να κρατούνται στη Λωρίδα της Γάζας 70, από τους οποίους όμως τουλάχιστον 35 είναι νεκροί, κατά τους υπολογισμούς του ισραηλινού στρατού.

Ο κος Ρούμπιο καταδίκασε το ότι η Χαμάς κρατά πάντα πτώματα ομήρων στη Λωρίδα της Γάζας. «Το γεγονός ότι αυτοί οι τρομοκράτες συνεχίζουν να κρατούν ομήρους, ακόμη και νεκρούς, μαρτυρά την εξαχρείωσή τους», έκρινε.

Το κίνημα «παίζει με τη φωτιά» μην απελευθερώνοντας όλους τους ομήρους, επέμεινε ο επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας, που κάνει την πρώτη του περιοδεία στη Μέση Ανατολή, η οποία αναμένεται να τον οδηγήσει και στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.

Η πρώτη φάση της εκεχειρίας, που θα ολοκληρωθεί την 1η Μαρτίου, επέτρεψε να αφεθούν ελεύθεροι 19 Ισραηλινοί όμηροι και 1.134 Παλαιστίνιοι. Συνολικά, 33 όμηροι, ανάμεσά τους 8 νεκροί, αναμένεται να επιστραφούν στο Ισραήλ με αντάλλαγμα την απελευθέρωση 1.900 Παλαιστινίων κρατούμενων σε ισραηλινές φυλακές.

Το Ισραήλ, που έχει θέσει υπό πολιορκία τη Λωρίδα της Γάζας από τον Οκτώβριο του 2023, οφείλει εξάλλου να επιτρέψει την είσοδο μεγαλύτερων ποσοτήτων ανθρωπιστικής βοήθειας εκεί κατά την ίδια φάση, με βάση τους όρους της συμφωνίας.

Η τρίτη και τελευταία φάση θα είναι, θεωρητικά, αφιερωμένη στην ανοικοδόμηση της Λωρίδας της Γάζας, ένα τιτάνιο έργο που, σύμφωνα με υπολογισμούς του ΟΗΕ, θα απαιτήσει δαπάνες άνω των 53 δισεκατομμυρίων δολαρίων.

Όμως, αν χρειαζόταν κάποια απόδειξη για το πόσο εύθραυστη είναι η ανακωχή, η Χαμάς κατηγόρησε χθες το Ισραήλ για «σοβαρή παραβίαση» της συμφωνίας, έπειτα από αεροπορικό βομβαρδισμό που είχε αποτέλεσμα να χάσουν τη ζωή τους τρεις αστυνομικοί στη Λωρίδα της Γάζας. Ο ισραηλινός στρατός ανέφερε πως στοχοποίησε «ενόπλους».

Το παλαιστινιακό κίνημα κατηγορεί εξάλλου το Ισραήλ πως συνεχίζει να εμποδίζει την είσοδο στη Λωρίδα της Γάζας προκατασκευασμένων σπιτιών και εξοπλισμού απαραίτητου για να γίνουν έρευνες στα συντρίμμια, κάτι που δείχνει – κατ’ αυτούς – «την αποτυχία» της συμφωνίας.

Στην έφοδο της 7ης Οκτωβρίου 2023 σε νότιους τομείς της ισραηλινής επικράτειας μαχητών της Χαμάς, με ορμητήριο τη γειτονική Λωρίδα της Γάζας, έχασαν τη ζωή τους 1.211 άνθρωποι στην ισραηλινή πλευρά, στην πλειονότητά τους άμαχοι, σύμφωνα με καταμέτρηση του Γαλλικού Πρακτορείου βασισμένη σε επίσημα ισραηλινά δεδομένα, που συμπεριλαμβάνει ομήρους που πέθαναν κατά τη διάρκεια της αιχμαλωσίας τους ή ήταν ήδη νεκροί όταν μεταφέρθηκαν στον θύλακο.

Σε αντίποινα, το Ισραήλ ορκίστηκε να αφανίσει τη Χαμάς, η οποία βρίσκεται στην εξουσία στη Λωρίδα της Γάζας από το 2007, και στις ευρείας κλίμακας στρατιωτικές επιχειρήσεις που εξαπέλυσε, προκαλώντας ανυπολόγιστη καταστροφή στη μικρή παραθαλάσσια περιοχή, έχασαν τη ζωή τους τουλάχιστον 48.271 άνθρωποι, στην πλειονότητά τους άμαχοι, σύμφωνα με δεδομένα του υπουργείου Υγείας της Χαμάς, που θεωρούνται αξιόπιστα από τον ΟΗΕ.

Αν και έχει αποδυναμωθεί, η Χαμάς, που χαρακτηρίζεται τρομοκρατική οργάνωση από το Ισραήλ, τις ΗΠΑ και την ΕΕ, κάθε άλλο παρά έχει εξαλειφθεί, επισημαίνουν ειδικοί.

Μιλώντας περί «κοινής στρατηγικής» με τον κο Τραμπ όσον αφορά το μέλλον της Λωρίδας της Γάζας, ο κος Νετανιάχου εξήρε για ακόμη μια φορά την πρόταση του Ρεπουμπλικάνου να πάρουν οι ΗΠΑ «τον έλεγχο» της παλαιστινιακής περιοχής εκτοπίζοντάς τους 2,4 εκατ. κατοίκους της στην Αίγυπτο και στην Ιορδανία. Το σχέδιο απορρίπτουν οι δύο χώρες, όπως και πολλές άλλες κυβερνήσεις σε διεθνές επίπεδο.

«Θα κάνουμε προσπάθεια να διασφαλίσουμε πως αυτό το όραμα θα γίνει πραγματικότητα», είπε ο κος Νετανιάχου, συνεχίζοντας να αψηφά τη διεθνή κατακραυγή.

Το Ισραήλ κατείχε τη Λωρίδα της Γάζας από το 1967 ως το 2005, προτού να προχωρήσει στην επιβολή απόλυτου αποκλεισμού στον παραθαλάσσιο θύλακο όταν πήρε την εξουσία εκεί η Χαμάς. Συνεχίζει να κατέχει από το 1967 τη Δυτική Όχθη και την ανατολική Ιερουσαλήμ.

Ο κος Νετανιάχου διεμήνυσε εξάλλου ότι το Ισραήλ, με την υποστήριξη των ΗΠΑ, θα «τελειώσει τη δουλειά» εναντίον του Ιράν, που ο κος Ρούμπιο χαρακτήρισε τη σημαντικότερη «πηγή αστάθειας» στην περιφέρεια.

Κατά τη διάρκεια της επίσκεψης του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών, το Ισραήλ ανακοίνωσε πως παρέλαβε από τις ΗΠΑ φορτίο «βαρέων βομβών», τις παραδόσεις των οποίων αποφάσισε να ξαναρχίσει η κυβέρνηση Τραμπ.

Ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης συναντήθηκε στη Δαμασκό με τον μεταβατικό πρόεδρο της Συρίας Αχμέντ αλ Σάρα και τον υπουργό Εξωτερικών Ασάντ αλ Σαϊμπανί, για να συζητήσουν τους νέους θεσμούς της Συρίας «μετά την πτώση του ολοκληρωτικού καθεστώτος Άσαντ».

O κος Γεραπετρίτης, σύμφωνα με διπλωματικές, πηγές, στη συνάντηση αυτή αναφέρθηκε στη στήριξη της Ελλάδας στην κυριαρχία, την ενότητα και την εδαφική ακεραιότητα της Συρίας, καθώς είναι προς το συμφέρον της, ως μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, να αναλάβει πρωτοβουλίες προκειμένου να προωθηθεί η σταθερότητα και η ευημερία στην περιοχή.

Η βοήθεια που μπορεί να παράσχει η Ελλάδα στη Συρία, όπως τόνισε ο κύριος Γεραπετρίτης, αφορά τομείς όπως η τεχνογνωσία και η οικοδόμηση θεσμών στη χώρα, καθώς και γενικότερα ανθρωπιστική και αναπτυξιακή βοήθεια.

Ο υπουργός Εξωτερικών τόνισε το ενδιαφέρον της Ελλάδας για τη χριστιανική κοινότητα της Συρίας και υπογράμμισε τη σημασία του σεβασμού και τήρησης του Διεθνούς Δικαίου, και του Δικαίου της θάλασσας. Επεσήμανε ακόμα την ανάγκη για μια συμπεριληπτική κυβέρνηση, στην οποία θα αντιπροσωπεύεται κάθε εθνική και θρησκευτική κοινότητα.

Τέλος, αναφέρθηκε στους ισχυρούς δεσμούς της Ελλάδας με τον αραβικό κόσμο και στον κομβικό ρόλο της Μέσης Ανατολής.

Η συμφωνία κατάπαυσης του πυρός μεταξύ του Ισραήλ και της Χαμάς θα πρέπει να ακυρωθεί εάν η Χαμάς δεν απελευθερώσει όλους τους εναπομείναντες ομήρους από τη Γάζα μέχρι τις 15 Φεβρουαρίου, δήλωσε ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ.

Μιλώντας σε δημοσιογράφους στο Οβάλ Γραφείο, ο Τραμπ είπε ότι εναπόκειται στο Ισραήλ να τηρήσει τη συμφωνία, η οποία επετεύχθη τον περασμένο μήνα, λίγο πριν αναλάβει τα καθήκοντά του ο Τραμπ.

«Εάν δεν επιστραφούν όλοι οι όμηροι της Γάζας μέχρι το Σάββατο στις 12 μ.μ., θα ακυρώσουμε την κατάπαυση του πυρός», είπε.

«Το Ισραήλ μπορεί να την παρακάμψει, αλλά από εμένα, το Σάββατο στις 12 η ώρα. Και αν δεν είναι εδώ, θα ξεσπάσει η κόλαση.»

Κατά την άποψη του, «πολλοί από τους ομήρους είναι νεκροί».

Στις 9 Φεβρουαρίου δήλωσε : «Δεν ξέρω πόσο ακόμα μπορούμε να το αντέξουμε», αναφερόμενος στην αδυνατισμένη κατάσταση των τριών ομήρων που απελευθερώθηκαν εκείνη την ημέρα. «Μοιάζουν με επιζώντες του Ολοκαυτώματος».

Τη Δευτέρα, η Χαμάς κατηγόρησε το Ισραήλ για παραβίαση της συμφωνίας, η οποία έχει οδηγήσει στην απελευθέρωση μέχρι στιγμής 21 ομήρων για περισσότερους από 730 Παλαιστίνιους κρατούμενους.

Η Χαμάς δήλωσε ότι δεν θα απελευθερώσει την επόμενη παρτίδα ομήρων στις 15 Φεβρουαρίου, όπως είχε προγραμματιστεί. Περισσότεροι από 70 όμηροι παραμένουν στη Γάζα, εκ των οποίων τους 34 θεωρεί νεκρούς το Ισραήλ.

«Η ηγεσία της αντίστασης παρακολουθεί στενά τις παραβιάσεις του εχθρού και την αποτυχία του να τηρήσει τους όρους της συμφωνίας», δήλωσε εκπρόσωπος της στρατιωτικής πτέρυγας της Χαμάς. «Αυτό περιλαμβάνει καθυστερήσεις στο να επιτραπεί στους εκτοπισμένους Παλαιστινίους να επιστρέψουν στη βόρεια Γάζα, στοχοποίησή τους με αεροπορικές επιδρομές και πυρά σε διάφορες περιοχές της Λωρίδας και μη διευκόλυνση της εισόδου ανθρωπιστικής βοήθειας, όπως είχε συμφωνηθεί.»

Ο υπουργός Άμυνας του Ισραήλ Ίζραελ Κατς απάντησε λέγοντας ότι η Χαμάς είναι αυτή που θα παραβιάσει «πλήρως τη συμφωνία κατάπαυσης του πυρός και τη συμφωνία για την απελευθέρωση των ομήρων».

«Έχω δώσει εντολή στις Ισραηλινές Αμυντικές Δυνάμεις να προετοιμαστούν στο υψηλότερο επίπεδο συναγερμού για κάθε πιθανό σενάριο στη Γάζα, και να προστατεύσουν τις κοινότητες», είπε.

Τα σχόλια του Τραμπ έγιναν μία ημέρα αφότου δήλωσε σε συνέντευξή του στο Fox News ότι οι Παλαιστίνιοι δεν θα έχουν δικαίωμα να επιστρέψουν στη Γάζα σύμφωνα με την πρόσφατη πρότασή του να αναλάβουν οι Ηνωμένες Πολιτείες την κατεστραμμένη από τον πόλεμο περιοχή για να την ανοικοδομήσουν.

«Όχι, δεν θα μπορούσαν, επειδή θα έχουν πολύ καλύτερη στέγαση», είπε. «Μιλάω για την οικοδόμηση ενός μόνιμου χώρου γι’ αυτούς.»

Ο Τραμπ είχε ζητήσει από την Αίγυπτο και την Ιορδανία να φιλοξενήσουν τους κατοίκους της Γάζας, αλλά οι χώρες αυτές αρνήθηκαν.

«Εάν η Αίγυπτος και η Ιορδανία αρνηθούν να δεχθούν Παλαιστίνιους στο έδαφός τους, θα εξετάσω το ενδεχόμενο να ακυρώσω την αποστολή βοήθειας προς αυτές», δήλωσε ο πρόεδρος στις 10 Φεβρουαρίου.

Του Jackson Richman

Με πληροφορίες από το Associated Press

Οι ισραηλινές δυνάμεις αποσύρθηκαν από τον διάδρομο της Νετζαρίμ στη Γάζα, ανακοίνωσε η Χαμάς στις 9 Φεβρουαρίου, στο πλαίσιο των δεσμεύσεων του Ισραήλ στη συμφωνία κατάπαυσης του πυρός με την τρομοκρατική οργάνωση.

Ο διάδρομος της Νετζαρίμ, μήκους περίπου 6,5 χιλιομέτρων, χωρίζει τον βόρειο τομέα της Γάζας από τον νότιο και χρησιμοποιήθηκε από το Ισραήλ ως στρατιωτική ζώνη κατά τη διάρκεια του πολέμου με τη Χαμάς. Αν και οι ισραηλινές αρχές δεν έχουν επιβεβαιώσει δημόσια την αποχώρηση, ειδησεογραφικά πρακτορεία δημοσίευσαν φωτογραφίες με στρατιωτικά οχήματα να εγκαταλείπουν την περιοχή.

Το Ισραήλ είχε ήδη μειώσει την στρατιωτική του παρουσία στην περιοχή από την έναρξη της εκεχειρίας τον Ιανουάριο, επιτρέποντας σε Παλαιστινίους να διασχίζουν τον διάδρομο για να επιστρέψουν στα σπίτια τους στον βορρά, με εκατοντάδες να περνούν καθημερινά πεζοί ή με αυτοκίνητα. Η πλήρης απόσυρση των στρατευμάτων αποτελεί ένα ακόμη βήμα υλοποίησης της συμφωνίας, η οποία ανέστειλε τον 15μηνο πόλεμο που ξεκίνησε με τη σφαγή Ισραηλινών αμάχων από τη Χαμάς, στις 7 Οκτωβρίου 2023.

Η Χαμάς χαιρέτισε την αποχώρηση των Ισραηλινών από τον διάδρομο της Νετζαρίμ ως «νίκη» και ανέπτυξε τις αστυνομικές της δυνάμεις στην περιοχή για τη ρύθμιση της κυκλοφορίας των Παλαιστινίων. Οι Ισραηλινές δυνάμεις είχαν καταλάβει την περιοχή τους πρώτους μήνες του πολέμου, αποκόπτοντας το βόρειο τμήμα της Γάζας, όπου βρίσκεται η μεγαλύτερη μητροπολιτική της περιοχή, από τον νότο.

Τις τελευταίες εβδομάδες, χιλιάδες Παλαιστίνιοι έχουν διασχίσει τον διάδρομο, επιστρέφοντας στα σπίτια τους στον βορρά μετά από μήνες εκτοπισμού στον νότο. Ωστόσο, μεγάλο μέρος του βορείου τομέα έχει καταστραφεί ολοσχερώς από τις μάχες, με ορισμένους να επιστρέφουν στον νότο έχοντας βρει το σπίτι τους ερείπιο, ενώ άλλοι στήνουν πρόχειρα καταλύματα στα κατεστραμμένα εδάφη τους.

Πρώην Αμερικανοί στρατιώτες, εργαζόμενοι ως ιδιωτικοί εργολάβοι, έχουν αναλάβει την επιθεώρηση των οχημάτων που διασχίζουν τον διάδρομο μετά την έναρξη της κατάπαυσης του πυρός στις 19 Ιανουαρίου. Μεγάλα πλήθη συνεχίζουν να περνούν την περιοχή, ενώ την Κυριακή, 9 Φεβρουαρίου, σχηματίστηκαν μακριές ουρές αυτοκινήτων που περίμεναν να εισέλθουν στη βόρεια Γάζα.

Η Χαμάς έχει ενισχύσει την παρουσία της τόσο στρατιωτικά όσο και αστυνομικά από τότε που τέθηκε σε εφαρμογή η συμφωνία, δείχνοντας ότι δεν προτίθεται να υποχωρήσει. Το Ισραήλ, από την πλευρά του, έχει δεσμευθεί να εξαλείψει τη Χαμάς, μετά την τρομοκρατική επίθεση του Οκτωβρίου 2023, η οποία άφησε πίσω της πάνω από 1.200 νεκρούς και 250 απαχθέντες.

Οι παλαιστινιακές αρχές ισχυρίζονται ότι το Ισραήλ έχει σκοτώσει περισσότερους από 48.000 ανθρώπους, κυρίως γυναίκες και παιδιά, στις επιχειρήσεις του εναντίον της Χαμάς.

Οι διαπραγματεύσεις για τη δεύτερη φάση της κατάπαυσης του πυρός αναμένεται να ξεκινήσουν σύντομα, μετά την επίσκεψη του Ισραηλινού πρωθυπουργού Μπενιαμίν Νετανιάχου στις Ηνωμένες Πολιτείες την προηγούμενη εβδομάδα. Οι συνομιλίες, που υποστηρίζονται από την Ουάσιγκτον, διεξάγονται με τη μεσολάβηση του Κατάρ και της Αιγύπτου.

Παρά τη σχετική ηρεμία, Παλαιστίνιοι γιατροί ανέφεραν ότι Ισραηλινοί στρατιώτες άνοιξαν πυρ σε δύο περιστατικά στις 9 Φεβρουαρίου, σκοτώνοντας τέσσερεις ανθρώπους κοντά στη Χαν Γιουνίς και στην Πόλη της Γάζας. Ο ισραηλινός στρατός δήλωσε ότι άνοιξε προειδοποιητικά πυρά εναντίον «υπόπτων» και σημείωσε αρκετά πλήγματα, ενώ δεν επιβεβαίωσε πληροφορίες για περιστατικό κοντά στη Χαν Γιουνίς.

Οι διαβουλεύσεις για τη δεύτερη φάση της συμφωνίας αναμένεται να αρχίσουν εντός της εβδομάδας στο Κατάρ.

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ πρότεινε την απομάκρυνση των Παλαιστινίων από τη Γάζα, για την ανοικοδόμησή της από τις Ηνωμένες Πολιτείες. Ωστόσο, Αμερικανοί αξιωματούχοι ανασκεύασαν τα σχόλιά του, δηλώνοντας ότι οι Παλαιστίνιοι θα μπορούν να επιστρέψουν μόλις η περιοχή εκκαθαριστεί από μη εκραγέντα πυρομαχικά και ανακατασκευαστούν οι κατεστραμμένες περιοχές.

Με πληροφορίες από Reuters και Associated Press

Το Ισραήλ έχει αρχίσει να προετοιμάζεται για μια πιθανή έξοδο Παλαιστινίων από τη Λωρίδα της Γάζας, μετά τη δήλωση του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα αναλάβουν να ανασυγκροτήσουν τη Γάζα αφού βρεθούν ασφαλείς και σίγουρες κατοικίες εκτός της κατεστραμμένης από τον πόλεμο περιοχής για τους κατοίκους της.

Ο Ισραηλινός υπουργός Άμυνας Ισραήλ Κατς δήλωσε στις 6 Φεβρουαρίου ότι έδωσε εντολή στις Ισραηλινές Αμυντικές Δυνάμεις (Israel Defense Forces-IDF) να προετοιμάσουν σχέδια για την αποχώρηση μεγάλου αριθμού Παλαιστινίων από τη Λωρίδα της Γάζας.

Είπε ότι το σχέδιο «θα περιλαμβάνει επιλογές για έξοδο στα χερσαία περάσματα καθώς και ειδικές ρυθμίσεις για έξοδο από θάλασσα και αέρα».

Ο Κατς δήλωσε ότι επικροτεί το «τολμηρό σχέδιο του Τραμπ, το οποίο μπορεί να επιτρέψει σε μεγάλο πληθυσμό στη Γάζα να φύγει για διάφορα μέρη του κόσμου».

Ο Τραμπ πρότεινε, την Τετάρτη, το μεγαλύτερο μέρος του πληθυσμού της Γάζας να μετεγκατασταθεί μόνιμα αλλού, και οι Ηνωμένες Πολιτείες να ανοικοδομήσουν τον τόπο, μετατρέποντάς τον σε αυτό που αποκάλεσε «Ριβιέρα της Μέσης Ανατολής».

Αμερικανοί αξιωματούχοι δήλωσαν αργότερα ότι η μετεγκατάσταση θα είναι προσωρινή, αλλά οι Παλαιστίνιοι φοβούνται ότι το Ισραήλ δεν θα τους επιτρέψει ποτέ να επιστρέψουν.

Οι αραβικές χώρες και πολλοί παγκόσμιοι ηγέτες έχουν απορρίψει το σχέδιο, το οποίο ο Τραμπ ανακοίνωσε την Τρίτη, μετά τη συνάντησή του με τον Ισραηλινό πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου στον Λευκό Οίκο.

Η Αίγυπτος και η Ιορδανία, στις οποίες ο Τραμπ πρότεινε συγκεκριμένα να δεχθούν Παλαιστίνιους πρόσφυγες, αρνήθηκαν κατηγορηματικά.

Ο πληθυσμός της Ιορδανίας είναι ήδη πάνω από το 50% παλαιστινιακός και οι Παλαιστίνιοι αποσταθεροποίησαν τη χώρα πριν ο τότε βασιλιάς Χουσεΐν σκοτώσει χιλιάδες από αυτούς και εκδιώξει ριζοσπαστικά στοιχεία το 1970.

Η Αίγυπτος τους βλέπει, ομοίως, ως μια δυνητικά αποσταθεροποιητική δύναμη.

Ο Νετανιάχου χαρακτήρισε το σχέδιο του Τραμπ «αξιοσημείωτο» και ως «την πρώτη καλή ιδέα» που άκουσε.

«Πού είναι το κακό στην ιδέα να επιτραπεί στους κατοίκους της Γάζας που θέλουν να φύγουν, να φύγουν;» δήλωσε ο Νετανιάχου στο Fox News.

Οι σύμμαχοί του στην ακροδεξιά, ορισμένοι από τους οποίους προέρχονται από πολιτικές παρατάξεις που υποστήριζαν στο παρελθόν την εκδίωξη των Παλαιστινίων για την ασφάλεια του Ισραήλ, αντέδρασαν θετικά στην πρόταση.

Το ίδιο και οι κεντρώοι ηγέτες της αντιπολίτευσης Μπένι Γκαντζ και Γιαΐρ Λαπίντ.

Ο Γκαντζ, πρώην υπουργός Άμυνας, δήλωσε ότι το σχέδιο του Τραμπ δείχνει «δημιουργική, πρωτότυπη και ενδιαφέρουσα σκέψη».

Ο Λαπίντ δήλωσε: «Σε γενικές γραμμές, είναι καλό».

Η υποστήριξη της λύσης των δύο κρατών είχε αποδυναμωθεί στο Ισραήλ εδώ και χρόνια, ακόμη και πριν από την επίθεση της Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου 2023.

Πολλοί συμφωνούσαν με τον Νετανιάχου ότι το πρόβλημα ήταν άλυτο και μπορούσε να αντιμετωπιστεί μόνο μέσω πρόσκαιρων πολέμων και στρατιωτικών επιχειρήσεων.

 

Το σοκ από την επίθεση της Χαμάς έκανε πολλούς Ισραηλινούς να αντιμετωπίζουν θετικά πιο ριζοσπαστικές ιδέες, προκειμένου να  αποκατασταθεί η ασφάλεια.

Ισραηλινοί αρθρογράφοι και σχολιαστές που ανήκουν σταθερά στο κυρίαρχο ρεύμα του έθνους εξέφρασαν επίσης την υποστήριξή τους στην ιδέα.

Πολλοί Παλαιστίνιοι λένε ότι δεν θέλουν να φύγουν, αντίθετα επιθυμούν ένα ανεξάρτητο παλαιστινιακό κράτος.

Η Γάζα ήταν ουσιαστικά ένα τέτοιο κράτος μετά την αποχώρηση του Ισραήλ το 2005, και πολλοί Παλαιστίνιοι βλέπουν τους εαυτούς τους ως πρόσφυγες από τις πατρογονικές εστίες στο ίδιο το Ισραήλ, στις οποίες θα επιστρέψουν μια μέρα.

Κάτοικοι της Γάζας που επέλεξαν να προσπάθησαν να πάνε στα αιγυπτιακά σύνορα όταν άρχισε ο πόλεμος, εμποδίστηκαν βίαια από τη Χαμάς.  Βίντεο που δείχνουν την τρομοκρατική οργάνωση να εκτελεί, σύμφωνα με ισχυρισμούς, κατοίκους της Γάζας στο δρόμο, υποδηλώνουν ότι οι κάτοικοι της Γάζας μπορεί να φοβούνται να μιλήσουν ειλικρινά για το θέμα.

Του Dan M. Berger