Δευτέρα, 04 Μαΐ, 2026

Γιατί οι ΗΠΑ απέρριψαν το αίτημα του Μεξικού για παροχή νερού;

Οι παραβιάσεις του Μεξικού όσον αφορά τις υποχρεώσεις του για παροχή νερού, στο πλαίσιο μιας συνθήκης 81 ετών με τις Ηνωμένες Πολιτείες, έχουν φέρει στην επιφάνεια χρόνια πολιτικής ανοχής, ταχέως αυξανόμενο πληθυσμό και υδρολογικές μεταβολές, σύμφωνα με ειδικό του Πολεμικού Κολλεγίου των ΗΠΑ.

Ο Έβαν Έλλις, ερευνητής στο Ινστιτούτο Στρατηγικών Μελετών του Κολλεγίου, ανέφερε στην Epoch Times ότι οι τρέχουσες εντάσεις σχετίζονται με μια μακρά περίοδο κατά την οποία οι ΗΠΑ «έκαναν τα στραβά μάτια» στις παραλείψεις του Μεξικού.

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ είχε ζητήσει από τη γειτονική χώρα να τηρήσει τη δέσμευσή της για παροχή 1,6 δισεκατομμυρίων κυβικών μέτρων νερού στο Τέξας – ποσότητα που αντιστοιχεί σχεδόν στο 70% μιας πενταετούς υποχρέωσης με προθεσμία τον Οκτώβριο. Όπως ανάρτησε ο ίδιος στις 10 Απριλίου, μέσω της πλατφόρμας Truth Social, είχε διακόψει τις αποστολές νερού προς την Τιχουάνα, μέχρι το Μεξικό να συμμορφωθεί με τη Συνθήκη για τα Ύδατα του 1944.

Η συνθήκη προβλέπει ότι το Μεξικό οφείλει να παραδίδει 2,16 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα στις ΗΠΑ σε κύκλους πέντε ετών — δηλαδή κατά μέσο όρο 432 εκατομμύρια κυβικά μέτρα ετησίως. Το νερό αυτό προέρχεται κυρίως από έξι παραποτάμους του Ρίο Γκράντε και αποθηκεύεται σε δύο διεθνή φράγματα, τα Αμίσταδ και Φάλκον.

Σε αντάλλαγμα, οι ΗΠΑ δεσμεύονται να παρέχουν στο Μεξικό 1,85 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα νερού ετησίως από τον ποταμό Κολοράντο — κάτι που διαφέρει από την πενταετή βάση υπολογισμού των υποχρεώσεων του Μεξικού.

Οι αποστολές νερού προς την Τιχουάνα, στις οποίες αναφέρθηκε ο Τραμπ, δεν αποτελούσαν μέρος της συνθήκης, αλλά ήταν αίτημα εκτός συμφωνίας.

Το Γραφείο Υποθέσεων Δυτικού Ημισφαιρίου του Στέιτ Ντιπάρτμεντ εξήγησε ότι οι ΗΠΑ απέρριψαν το αίτημα αυτό για πρώτη φορά από την υπογραφή της συνθήκης, εξαιτίας της αδυναμίας του Μεξικού να τηρήσει τις συμβατικές του υποχρεώσεις. Σε ανάρτηση στην πλατφόρμα X, σκοτώνουν την αμερικανική γεωργία — ιδιαίτερα τους παραγωγούς στην κοιλάδα του Ρίο Γκράντε.

Σύμφωνα με τη Διεθνή Επιτροπή Συνόρων και Ύδατος (International Boundary and Water Commission-IBWC), η οποία διαχειρίζεται ζητήματα που αφορούν τη συνθήκη του 1944, το Μεξικό έχει αποτύχει να εκπληρώσει τις πενταετείς του υποχρεώσεις τρεις φορές από το 1992. Κάθε φορά, το χρέος μεταφερόταν στον επόμενο κύκλο και τελικά εξοφλούνταν.

Το Μεξικό δεν κατάφερε επίσης να τηρήσει τον ελάχιστο μέσο ετήσιο στόχο κατά τις περιόδους 2002-2007 και 2015-2020. Σε αυτές τις περιπτώσεις, οι υποχρεώσεις καλύφθηκαν την τελευταία στιγμή — το 2020, μόλις τρεις ημέρες πριν τη λήξη της προθεσμίας.

Παρότι οι ποσότητες τελικά παραδόθηκαν, η ασυνέπεια στις αποστολές από τον Ρίο Γκράντε επηρεάζει τους κατοίκους και στις δύο πλευρές των συνόρων.

Ο τρέχων κύκλος ολοκληρώνεται τον Οκτώβριο, όμως σύμφωνα με στοιχεία της IBWC μέχρι τις 29 Μαρτίου το Μεξικό είχε υλοποιήσει μόλις το 28% της υποχρέωσής του, παραδίδοντας λιγότερα από 617 εκατομμύρια κυβικά μέτρα.

Ένα φορτηγό διανομής νερού φορτώνει νερό προς πώληση στην Τιχουάνα του Μεξικού, στις 24 Μαρτίου 2025. (Guillermo Arias/AFP μέσω Getty Images)

 

Απαντώντας σε ερώτηση σχετικά με την ανταπόκριση των ΗΠΑ στις δικές τους υποχρεώσεις προς το Μεξικό, ο επικεφαλής δημοσίων σχέσεων της IBWC, Φρανκ Φίσερ, παρέπεμψε σε σχετικό γράφημα που δείχνει ότι μέχρι τις 19 Απριλίου οι ΗΠΑ είχαν καλύψει περίπου το ήμισυ της δέσμευσής τους για το 2025.

Τον Νοέμβριο του 2024, οι δύο χώρες συμφώνησαν σε τροποποίηση της συνθήκης, που επιτρέπει στο Μεξικό να χρησιμοποιήσει επιπλέον πηγές, όπως οι ποταμοί Σαν Χουάν και Άλαμο, οι οποίοι δεν περιλαμβάνονται στους παραποτάμους του Ρίο Γκράντε που αναφέρονται στη συνθήκη. Η συμφωνία προέβλεπε και τη σύσταση ομάδας εργασίας για την εύρεση πρόσθετων υδατικών πηγών.

Η πρόεδρος του Μεξικού, Κλαούντια Σέινμπαουμ, δήλωσε σε συνέντευξη Τύπου στις 11 Απριλίου, μία ημέρα μετά τη δήλωση Τραμπ περί αναστολής των αποστολών, ότι αναμένεται σύντομα μια συμφωνία που θα επιτρέψει την εκπλήρωση της συνθήκης, την οποία χαρακτήρισε «δίκαιη».

Πρόσθεσε ότι προγραμματίζεται άμεση αποστολή νερού, σύμφωνα με τη διαθέσιμη ποσότητα στον Ρίο Γκράντε. Σε σχετικό ερώτημα για το αν έχει πραγματοποιηθεί αυτή η παράδοση, το Στέιτ Ντιπάρτμεντ επιβεβαίωσε ότι το Μεξικό έχει δεσμευθεί να προχωρήσει σε άμεση μεταφορά, χωρίς όμως να επιβεβαιώσει την ολοκλήρωσή της.

Σε ανακοίνωση της 28ης Απριλίου, το υπουργείο Εξωτερικών των ΗΠΑ δήλωσε ότι οι δύο χώρες έχουν δεσμευθεί να καταρτίσουν μακροπρόθεσμο σχέδιο για την αξιόπιστη τήρηση της συνθήκης, την αντιμετώπιση υφιστάμενων οφειλών και την τακτική διαβούλευση με έμφαση στις ανάγκες των χρηστών νερού στο Τέξας.

Άποψη του ταμιευτήρα Amistad στα σύνορα ΗΠΑ-Μεξικού, κοντά στη Σιουδάδ Ακούνια. Μεξικό, 21 Φεβρουαρίου 2017. (Guillermo Arias/AFP μέσω Getty Images).

 

Η πρόεδρος Σέινμπαουμ απέδωσε τις καθυστερήσεις των παραδόσεων του νερού στις παρατεταμένες περιόδους ξηρασίας, που έχουν επηρεάσει τον Ρίο Γκράντε. Όπως ανέφερε σε συνέντευξη Τύπου στις 15 Απριλίου, βρίσκονται σε εξέλιξη συνομιλίες με τους κυβερνήτες των μεξικανικών πολιτειών Ταμαουλίπας, Κοαουίλα και Τσιουάουα, προκειμένου να υπάρξει κοινή συμφωνία για τις ποσότητες που μπορούν να παραδοθούν χωρίς να θιγούν οι Μεξικανοί αγρότες, τηρώντας παράλληλα τη συνθήκη.

Ιστορικά, οι Μεξικανοί αγρότες αντιδρούν σε αυξημένες παραδόσεις νερού προς τις ΗΠΑ, φοβούμενοι ζημιές στις καλλιέργειές τους. Τον Σεπτέμβριο του 2020, πριν από την προθεσμία του Οκτωβρίου, αγρότες της πολιτείας Τσιουάουα διαμαρτυρήθηκαν έντονα κατά της κυβερνητικής πρόθεσης να παραδοθούν 378 κυβικά μέτρα νερού στις ΗΠΑ, υποστηρίζοντας ότι απειλούνται τα μέσα βιοπορισμού τους εν μέσω έντονης ξηρασίας. Στις συγκρούσεις τους με την Εθνική Φρουρά σκοτώθηκε ένας διαδηλωτής.

Διμερής κρίση

Η Μαρία-Ελένα Γκίνερ, μέχρι πρότινος επικεφαλής του αμερικανικού τμήματος της Διεθνούς Επιτροπής Ορίων και Υδάτων (IBWC), δήλωσε στις 18 Απριλίου ότι η υπηρεσία βρίσκεται «σε στενή επαφή με την κυβέρνηση των ΗΠΑ» αναφορικά με την ανάγκη να δεσμευθεί το Μεξικό σε προβλέψιμες και αξιόπιστες παραδόσεις νερού από τον Ρίο Γκράντε. Σύμφωνα με την ίδια, έχουν υποβληθεί επανειλημμένα αιτήματα προς το Μεξικό για μηνιαίες παραδόσεις και παρουσίαση συγκεκριμένου σχεδίου ώστε να καλυφθούν οι ελλείψεις στον επόμενο πενταετή κύκλο.

Παράλληλα, ανέφερε ότι η Επιτροπή καταβάλλει προσπάθειες για τη στήριξη των πληττόμενων κοινοτήτων στο Νότιο Τέξας, μέσω ενημέρωσης γεωργών και αρδευτικών φορέων για διαθέσιμους πόρους και μέσω διάθεσης ιστορικών υδρολογικών δεδομένων.

Η Γκίνερ, διορισμένη από την κυβέρνηση Μπάιντεν, υπέβαλε την παραίτησή της στις 21 Απριλίου και θα αντικατασταθεί από τον Ουίλλιαμ Μάκιντος, πρώην αναπληρωτή διοικητή της Υπηρεσίας Προστασίας Περιβάλλοντος υπό την ηγεσία του Λη Ζέλντιν.

Η διακρατική συμφωνία του 1944 υπογράφηκε μία εποχή κατά την οποία τα υπόγεια ύδατα ήταν άφθονα και τα φαινόμενα ξηρασίας λιγότερο παρατεταμένα. Οι δύο χώρες είχαν συμφωνήσει τότε να μοιράζονται τους υδάτινους πόρους του Κολοράντο και του Ρίο Γκράντε, ποταμών που αποτελούν φυσικά σύνορα ΗΠΑ-Μεξικού.

Ωστόσο, τα τελευταία χρόνια, και οι δύο ποταμοί έχουν πληγεί από έντονη και μακρόχρονη ξηρασία. Ο ποταμός Κολοράντο, που πηγάζει στα Βραχώδη Όρη και καταλήγει στο Μεξικό στα σύνορα Καλιφόρνιας-Αριζόνα, αντιμετωπίζει από το 2000 μια «ιστορική, εκτεταμένη ξηρασία», όπως σημειώνεται.

Παράλληλα, ο πληθυσμός και η γεωργική δραστηριότητα στις πολιτείες της λεκάνης απορροής του Κολοράντο έχουν αυξηθεί κατακόρυφα τα τελευταία 20 χρόνια. Σήμερα, η περιοχή αυτή υδροδοτεί περίπου 40 εκατομμύρια ανθρώπους σε επτά πολιτείες των ΗΠΑ και αρδεύει πάνω από 20 εκατομμύρια στρέμματα καλλιεργήσιμης γης.

Αεροφωτογραφία του δέλτα του ποταμού Κολοράντο, που συναντά τη Θάλασσα του Κορτές στην κοιλάδα Μεξικάλι. Μεξικό, 4 Απριλίου 2025. (Guillermo Arias/AFP μέσω Getty Images)

 

Αντίστοιχα, η ζήτηση για νερό αυξήθηκε και στο μεξικανικό τμήμα του Ρίο Γκράντε, με τον πληθυσμό στην κάτω κοιλάδα του ποταμού να έχει υπερτετραπλασιαστεί από το 1970 έως σήμερα, λόγω της βιομηχανικής ανάπτυξης και της γεωργίας. Οι προβλέψεις κάνουν λόγο για σχεδόν 5 εκατομμύρια κατοίκους μέχρι το 2030.

Με δεδομένη την παρατεταμένη ξηρασία και την αύξηση των αναγκών, ορισμένοι ειδικοί θεωρούν πλέον ανέφικτη τη συμμόρφωση του Μεξικού με τις υποχρεώσεις της Συνθήκης.

Πόνος και στις δύο πλευρές των συνόρων

Ο καθηγητής Έβαν Έλλις από το U.S. Army War College, ο οποίος έχει μιλήσει στο Κογκρέσο σχετικά με ζητήματα ασφαλείας στη Λατινική Αμερική πολλές, σχολίασε στην Epoch Times ότι η τρέχουσα συγκυρία φέρνει στην επιφάνεια την αλληλεξάρτηση των δύο χωρών. Εκτίμησε ότι το Μεξικό βρίσκεται σε εξαιρετικά δύσκολη θέση, καθώς η εκπλήρωση των υποχρεώσεών του ενδέχεται να έχει σοβαρό κόστος για τους Μεξικανούς αγρότες.

Ο ίδιος σημείωσε πως ούτε η ανάπτυξη της γεωργίας στον άνυδρο Βορρά του Μεξικού ούτε η εκρηκτική πληθυσμιακή αύξηση στις νοτιοδυτικές ΗΠΑ είχαν προβλεφθεί όταν υπογράφηκε η συμφωνία. Υποστήριξε ότι οι ΗΠΑ ανέχθηκαν για χρόνια την αδυναμία του Μεξικού να εκπληρώσει τις υποχρεώσεις του, προκειμένου να μην διαταραχθούν οι διμερείς οικονομικές σχέσεις. Αυτή η πρακτική, όπως είπε, επιβάρυνε δυσανάλογα την αμερικανική πλευρά.

Ωστόσο, υπογράμμισε ότι η εξάρτηση του Μεξικού από τις παραδόσεις νερού των ΗΠΑ δίνει στην Ουάσιγκτον ένα διαπραγματευτικό πλεονέκτημα.

Όπως σημείωσε χαρακτηριστικά, αν το Μεξικό αποφασίσει να ανοίξει τα φράγματα, ενδέχεται να προκληθεί ζημιά στην εγχώρια αγροτική παραγωγή και στην οικονομία του. Την ίδια ώρα, οι αγρότες στο Τέξας αντιμετωπίζουν σοβαρό έλλειμμα αρδευτικού νερού εξαιτίας της μειωμένης ροής του Ρίο Γκράντε.

Αγρότης ετοιμάζεται να ταΐσει τα ζώα του στο Κεμάδο του Τέξας, στις 14 Ιουνίου 2023. (Brandon Bell/Getty Images)

 

Τον Μάιο του 2024, το Κογκρέσο των ΗΠΑ ζήτησε να ληφθούν άμεσα μέτρα. Βουλευτές απηύθυναν επιστολή προς τις Επιτροπές Προϋπολογισμού της Βουλής και της Γερουσίας, ζητώντας την αναστολή χρηματοδότησης προς το Μεξικό έως ότου υπάρξει συμφωνία για αξιόπιστες παραδόσεις νερού. Όπως ανέφεραν, η επιβίωση των αγροτικών και κτηνοτροφικών δραστηριοτήτων της περιοχής εξαρτάται από αυτές τις ποσότητες.

Οι νομοθέτες επεσήμαναν ότι ο μύλος επεξεργασίας ζαχαροκάλαμου Rio Grande Valley Sugar Growers — ο τελευταίος του είδους στο Τέξας — αναγκάστηκε να διακόψει τη λειτουργία του τον Φεβρουάριο του 2024, έπειτα από πέντε δεκαετίες, εξαιτίας των καθυστερήσεων στις παραδόσεις από το Μεξικό. Προειδοποίησαν πως αν δεν επιλυθεί το ζήτημα και άλλοι κλάδοι, όπως τα εσπεριδοειδή και το βαμβάκι, ενδέχεται να υποστούν ανάλογες συνέπειες.

Στις 19 Μαρτίου, το υπουργείο Γεωργίας των ΗΠΑ ανακοίνωσε συμφωνία επιχορήγησης ύψους 280 εκατομμυρίων δολαρίων προς το Τμήμα Γεωργίας του Τέξας, με στόχο την οικονομική ενίσχυση των πληγέντων παραγωγών στην κοιλάδα του Ρίο Γκράντε.

Η υπουργός Μπρουκ Ρόλλινς δήλωσε πως η έλλειψη νερού ήδη έθεσε τέλος στην καλλιέργεια ζαχαροκάλαμου στην περιοχή και απειλεί το μέλλον και άλλων βασικών προϊόντων. Όπως ανέφερε, η επιχορήγηση στοχεύει στην παροχή άμεσης ανακούφισης, ενώ η ομοσπονδιακή κυβέρνηση αναζητά μακροπρόθεσμες λύσεις για την προστασία των παραγωγών του Τέξας.

Νέα δημοσκόπηση: Κατακερματισμένο το πολιτικό σκηνικό στην Ελλάδα – Στο 24% μόλις το κυβερνών κόμμα

Διατηρεί διψήφιο ποσοστιαίο προβάδισμα η Νέα Δημοκρατίας σε σχέση με τον δεύτερο. Σύμφωνα με νέα δημοσκόπηση της εταιρείας Pulse για τον ΣΚΑΪ, το κυβερνών κόμμα πάντως έχει πέσει στο 24%, ωστόσο οι δυο επόμενοι αντιπαλοί του μαζί, δεν το φτάνουν.

Πάντως οι πολίτες αποτιμούν θετικά τα μέτρα για την ενίσχυση των ενοικιαστών και των συνταξιούχων.

Ιδιαίτερα το μέτρο που ανακοίνωσε ο πρωθυπουργός για την ενίσχυση των ενοικιαστών, επικροτείται από το 57% του γενικού συνόλου και από το 62% των ενοικιαστών.

Αναλυτικά τα ευρήματα της έρευνας.

Πρόθεση και εκτίμηση ψήφου

Τα ποσοστά των κομμάτων στην πρόθεση ψήφου ακολουθούν ως εξής:

ΝΔ: 24%
Πλεύση Ελευθερίας: 11,5%
ΠΑΣΟΚ: 11%
Ελληνική Λύση : 8%
ΚΚΕ: 7%
ΣΥΡΙΖΑ: 6%
Νίκη: 3%
Φωνή Λογικής: 2,5%
Μέρα25: 2,5%
Νέα Αριστερά: 2,5%
Κίνημα Δημοκρατίας: 2,5%
Αναποφάσιστοι: 13,5%
Αποχή/Λευκό: 3%

 

Στην εκτίμηση ψήφου, η Νέα Δημοκρατία συγκεντρώνει το 29% και έχει προβάδισμα 15 ποσοστιαίων μονάδων. Η Πλεύση Ελευθερίας βρίσκεται στη δεύτερη θέση με 14%, μία μονάδα πάνω από το ΠΑΣΟΚ. Τέταρτο κόμμα είναι η Ελληνική Λύση (9,5%), μπροστά από το ΚΚΕ (8,5%).

Ο ΣΥΡΙΖΑ είναι στο 7%, η Νίκη στο 3,5%, ενώ από 3% συγκεντρώνουν η Φωνή Λογικής, η Νέα Αριστερά, το ΜέΡΑ25 και το Κίνημα Δημοκρατίας.

4 στους 10 θέλουν πρόωρες εκλογές

Ισόποσα κατανεμημένες είναι οι απόψεις των πολιτών για το πότε πρέπει να διεξαχθούν εθνικές εκλογές.

Το 39% επιθυμεί η χώρα να πάει στις κάλπες το συντομότερο δυνατό, ενώ ένα άλλο 39% θέλει οι εκλογές να διεξαχθούν όπως προβλέπεται το 2027. Υπάρχει και ένα «ενδιάμεσο» 14%, που «προτείνει» οι εκλογές να γίνουν το 2026.

Με βάση την ηλικιακή ομάδα, οι ηλικίες 17 – 29 ετών, ζητούν «εκλογές τώρα» σε ποσοστό 47%, οι 30 – 44 σε ποσοστό 46%, οι 45- 59 ετών 39% και οι άνω των 60 σε ποσοστό 29%.

 

Με βάση την πολιτική τοποθέτηση, «εκλογές τώρα» θέλει:

Το 60% όσων τοποθετούνται Ακροαριστερά/Αριστερά
Το 52% όσων τοποθετούνται Κεντροαριστερά
Το 34% όσων τοποθετούνται στο Κέντρο
Το 13% όσων τοποθετούνται στην Κεντροδεξιά
Το 31% όσων τοποθετούνται στη Δεξιά
Και το 47% όσων δεν τοποθετούνται σε κάποια ιδεολογική ομάδα.

Θετική η αποτίμηση των μέτρων για τα ενοίκια

Σε ερώτηση σχετικά με την απήχηση των μέτρων που ανακοίνωσε η κυβέρνηση για ενοικιαστές και χαμηλοσυνταξιούχους, σχετικά με την επιστροφή ενοικίου το 57% δήλωσε πως είναι «σε σωστή κατεύθυνση», ενώ από αυτούς το 45% αναφέρει πως «χρειάζονται και άλλα μέτρα», ενώ το 33% δήλωσε πως το μέτρο είναι σε λάθος κατεύθυνση.

Σε αυτούς που μένουν στο ενοίκιο, το μέτρο έχει ακόμα μεγαλύτερη απήχηση με 62% να είναι ευχαριστημένοι. Το 9% δηλώνει απολύτως ευχαριστημένο ενώ το 53% πως «χρειάζονται και άλλα».

Με βάση την κομματική προτίμηση, ευχαριστημένο από το μέτρο δηλώνει το 94% των ψηφοφόρων της ΝΔ, το 55% των ψηφοφόρων του ΠΑΣΟΚ και το 41% εκείνων της Πλεύσης.

Αντίστοιχη απήχηση έχει και το μέτρο για τη στήριξη των χαμηλοσυνταξιούχων στο οποίο το 59% απαντά πως βρίσκεται σε σωστή κατεύθυνση και το 30% στη λάθος. Στην αντίστοιχη ερώτηση στους συνταξιούχους, το 61% δηλώνει πως είναι μέτρο «στη σωστή κατεύθυνση» και το 31% στη λάθος. Με βάση την κομματική προτίμηση. Το 93% των ψηφοφόρων της ΝΔ λέει πως είναι στη σωστή κατεύθυνση, όπως και το 63% των ψηφοφόρων του ΠΑΣΟΚ και το 51% εκείνων της Πλεύσης Ελευθερίας.

Σε απότομη πτώση της ηλιακής ενέργειας αποδίδεται το μεγάλο μπλακ αουτ στην Ιβηρική – Αποκλείεται η κυβερνοεπίθεση

Σε αποκλεισμό του ενδεχομένου κυβερνοεπίθεσης ως αιτίας της μεγάλης διακοπής της ηλεκτροδότησης τη Δευτέρα στην Ισπανία, την Πορτογαλία και τμήματα της Γαλλίας προχώρησε η ισπανική διαχειρίστρια του δικτύου, Red Eléctrica de España (REE), αναφέροντας ότι το μπλακ άουτ πιθανότατα προκλήθηκε λόγω της ξαφνικής πτώσης στην παραγωγή ηλιακής ενέργειας.

Όπως δήλωσε ο Εδουάρδο Πριέτο, επικεφαλής των λειτουργιών του συστήματος REE σε συνέντευξη Τύπου στις 29 Απριλίου, το ηλεκτρικό σύστημα υπέστη σοβαρή μείωση παραγωγής στην νοτιοδυτική Ισπανία, προκαλώντας αποσταθεροποίηση και συνεπώς αποσύνδεση από το γαλλικό δίκτυο. Αν και πιθανολογείται ότι το πρόβλημα προήλθε από μονάδες ηλιακής ενέργειας, όπως σημείωσε, είναι ακόμη νωρίς για να επιβεβαιωθεί.

«Καταλήξαμε στο συμπέρασμα πως δεν υπήρξε καμία παρέμβαση στα συστήματα ελέγχου της Red Eléctrica που να προκάλεσε το συμβάν», δήλωσε ο Πριέτο, σύμφωνα με τη La Vanguardia. «Το γεγονός πως η διακοπή σημειώθηκε στον νοτιοδυτικό τομέα της Ιβηρικής πιθανόν δείχνει πως η απώλεια παραγωγής αφορά σε ηλιακή ενέργεια.»

Τη στιγμή της διακοπής, τα φωτοβολταϊκά (PV) παρήγαν το 59% του ισπανικού ρεύματος, η αιολική ενέργεια το 12%, η πυρηνική σχεδόν το 11% και οι σταθμοί φυσικού αερίου με συνδυασμένο κύκλο το 5%, σύμφωνα με τα στοιχεία της REE. Μέσα σε μόλις πέντε λεπτά, από τις 12:30 έως τις 12:35 το μεσημέρι της Δευτέρας (τοπική ώρα), η μισή ηλιακή παραγωγή κατέρρευσε, πέφτοντας από τα 18 στα 8 γιγαβάτ.

Η αποκατάσταση της ηλεκτροδότησης στις περισσότερες περιοχές της Ισπανίας και της Πορτογαλίας ολοκληρώθηκε νωρίς το πρωί της Τρίτης.

Παρά τον αποκλεισμό του ενδεχομένου κυβερνοεπίθεσης από την REE, το Ανώτατο Δικαστήριο της Ισπανίας ανακοίνωσε πως ξεκινά προκαταρκτική διερεύνηση για να διαπιστωθεί κατά πόσο πίσω από το μπλακ άουτ κρύβεται κυβερνοεπίθεση. Ο δικαστής Χόρχε Καλάμα ανέφερε πως, αν και η αιτία παραμένει άγνωστη, το σενάριο της κυβερνοτρομοκρατίας παραμένει μεταξύ των εξεταζόμενων.

Η REE επεσήμανε πως αποκατέστησε το 99,95% της συνολικής ζήτησης, ενώ ο αντίστοιχος διαχειριστής της Πορτογαλίας, REN, διαβεβαίωσε πως το δίκτυο είχε σταθεροποιηθεί πλήρως μέχρι αργά τη Δευτέρα. Η REN υπογράμμισε πως απαιτήθηκε μια σύνθετη επιχείρηση «μαύρης εκκίνησης» (black start), δηλαδή επανεκκίνηση του εργοστασίου φυσικού αερίου Tapada do Outeiro από πλήρη απενεργοποίηση, ώστε να επιστρέψει το ρεύμα στη μεγαλύτερη περιοχή του Πόρτο.

Η διαδικασία black start σημαίνει σταδιακή, αυτόνομη επανεκκίνηση μονάδων παραγωγής και επανασύνδεσή τους στο δίκτυο. «Πρόκειται για μια διαδικασία που πρέπει να πραγματοποιείται με ιδιαίτερη προσοχή και προοδευτικότητα για την εξασφάλιση της μέγιστης ασφάλειας και τη διαφύλαξη της σταθερότητας του εθνικού συστήματος ηλεκτροδότησης», τόνισε η REN.

Στη Γαλλία, ο διαχειριστής RTE επιβεβαίωσε ότι χιλιάδες νοικοκυριά στη γαλλική χώρα των Βάσκων έμειναν χωρίς ρεύμα για λίγα λεπτά, πριν αποκατασταθεί η παροχή.

Οι πληγείσες χώρες έχουν συνολικά πληθυσμό πάνω από 50 εκατομμύρια κατοίκους.

Σε ανακοίνωσή της, η βρετανική δεξαμενή σκέψης Net Zero Watch επεσήμανε ότι σύμφωνα με αναλυτές του κλάδου, «υπάρχει σοβαρή πιθανότητα η εξάρτηση του ισπανικού δικτύου σχεδόν αποκλειστικά από ανανεώσιμες [πηγές ενέργειας] την ώρα του μπλακ άουτ να συνέβαλε στην έκταση του φαινομένου».

Όπως σημείωσε η Net Zero Watch, «η σταθερότητα ενός δικτύου βασίζεται στην αποκαλούμενη ‘αδράνεια’, δηλαδή στην αντίσταση σε ταχείες μεταβολές που προσφέρουν οι μεγάλες περιστρεφόμενες γεννήτριες, όπως οι θερμικές μονάδες φυσικού αερίου, και όχι τα αιολικά και τα ηλιακά πάρκα.» Η υπερβολική διείσδυση ΑΠΕ, προσέθεσε, μπορεί να σημαίνει ανεπαρκή αδράνεια — με μια διαταραχή να μεταφέρεται αστραπιαία σε ολόκληρα τα διασυνδεδεμένα δίκτυα, προκαλώντας μπλακ άουτ.

Σε ανάλυσή του, ο ειδικός ενέργειας Τζον Κεμπ επισήμανε πως η Ιβηρική έχει από τα υψηλότερα ποσοστά διείσδυσης ΑΠΕ παγκοσμίως, γεγονός που καθιστά το συμβάν «μελέτη περίπτωσης» για τον τρόπο που η αυξημένη παρουσία αιολικών και φωτοβολταϊκών επηρεάζει την αξιοπιστία και την ανάκαμψη του συστήματος έπειτα από γενικευμένες βλάβες.

Ο Κεμπ εκτίμησε πως οι ερευνητές θα χρειαστούν «αρκετούς μήνες» για να καταλήξουν σε πλήρη ανάλυση των αιτίων που οδήγησαν στο μπλακ άουτ. Σημείωσε μάλιστα πως οι ισπανικοί πυρηνικοί σταθμοί τέθηκαν αυτόματα εκτός λειτουργίας, λόγω των παθητικών συστημάτων ασφαλείας που ενεργοποιήθηκαν εξαιτίας της απώλειας τροφοδοσίας από το δίκτυο.

Η Ισπανία διαθέτει επτά πυρηνικούς αντιδραστήρες, που παράγουν περίπου το 20% της ηλεκτρικής ενέργειας της χώρας. Στο πλαίσιο της πολιτικής της σταδιακής εγκατάλειψης της πυρηνικής ενέργειας, οι αντιδραστήρες αυτοί προβλέπεται να απενεργοποιηθούν έως το 2035, με τον πρώτο να σταματά τη λειτουργία του το 2027.

Μπλακ άουτ τέτοιας έκτασης είναι σπάνια στην Ευρώπη. Η τελευταία αντίστοιχη διακοπή σημειώθηκε στην Ιταλία το 2003, όταν σχεδόν ολόκληρη η χώρα έμεινε χωρίς ρεύμα για περίπου 12 ώρες, λόγω προβλήματος με υδροηλεκτρική γραμμή μεταξύ Ιταλίας και Ελβετίας.

Με πληροφορίες από το Reuters

Ο θάνατος της κατήγορου του Πρίγκιπα Άντριου «ένα φρικτό πράγμα», λέει ο Τραμπ

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ χαρακτήρισε την πιθανή αυτοκτονία της Βιρτζίνια Τζιούφρε ως «φρικτό πράγμα».

Η Τζιούφρε, η οποία κατηγόρησε τον Πρίγκιπα Άντριου και τον Τζέφρι Έπσταϊν για σεξουαλική κακοποίηση, αυτοκτόνησε στο Περθ της Δυτικής Αυστραλίας, είπε η οικογένειά της το περασμένο Σαββατοκύριακο.

Ο πρόεδρος το περιέγραψε ως «μια πολύ θλιβερή κατάσταση, όλο αυτό».

«Όλη αυτή η κατάσταση είναι πολύ θλιβερή — αυτή και οι άλλες. Σίγουρα, αυτό είναι κάτι φρικτό».

Ο θάνατός της τερματίζει μια ιστορία δεκαετιών που οδήγησε στην πτώση ενός πρίγκιπα και πρόσφατα στην εμπλοκή της σε ένα σχεδόν θανατηφόρο ατύχημα, όπως ισχυρίστηκε, που της είχε δώσει μόνο λίγες μέρες ζωής, αλλά αργότερα αποδείχθηκε ότι ήταν μια μικρή σύγκρουση με ένα λεωφορείο.

Η Τζιούφρε έγινε για πρώτη φορά γνωστή στο κοινό μετά από μια αρχική έρευνα για τον Έπσταϊν που οδήγησε σε ποινή φυλάκισης 18 μηνών, την οποία απέφυγε κάνοντας μια μυστική συμφωνία που οδήγησε στην πρόωρη απελευθέρωσή του.

Είχε δηλώσει δημόσια ότι κατηγόρησε τόσο τον Έπσταϊν όσο και τον πρίγκιπα Άντριου, τον αγαπημένο γιο της εκλιπούσας Βασίλισσας Ελισάβετ Β’, ότι της άσκησαν σεξουαλική επίθεση.

Στις αστικές αγωγές που ακολούθησαν, ισχυρίστηκε ότι εργαζόταν ως υπάλληλος σπα στο θέρετρο Mar-a-Lago του Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ όταν ήταν ακόμα έφηβη, και την προσέγγισε εκεί το 2000 η συνεργάτιδα του Έπσταϊν, Γκισλέιν Μάξγουελ.

Στη συνέχεια προσλήφθηκε ως μασέρ για τον Έπσταϊν και ταξίδεψε σε όλο τον κόσμο για συναντήσεις με άνδρες κατ’ εντολή του, ενώ ήταν 17 και 18 ετών.

Σε ένα τέτοιο πάρτι το 2001 ισχυρίστηκε ότι γνώρισε και κοιμήθηκε με τον Πρίγκιπα Άντριου, ο οποίος πάντα το αρνούνταν και έλεγε ότι δεν θυμόταν να τη συνάντησε ποτέ.

Ωστόσο, μια πλέον διαβόητη φωτογραφία τους μαζί, με τη Μάξγουελ στο φόντο, φάνηκε να διαψεύδει τουλάχιστον ένα μέρος της αφήγησής του.

Ο Πρίγκιπας Άντριου εμπλέκεται

Ο πρίγκιπας τελικά διευθέτησε μια αγωγή που άσκησε η Τζιούφρε, η οποία τον κατηγόρησε ότι της επιτέθηκε σεξουαλικά όταν ήταν 17 ετών, διατηρώντας παράλληλα την αθωότητά του για οποιαδήποτε αδικοπραγία. Αν και το ποσό δεν έχει δημοσιοποιηθεί ποτέ, οι εκτιμήσεις το τοποθετούν σε περίπου 12 εκατομμύρια λίρες (16 εκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ). Με την επιμονή της Βασίλισσας, παραιτήθηκε επίσης από όλα τα δημόσια καθήκοντα ως μέλος της Βασιλικής Οικογένειας.

Η σχέση της με τον Έπσταϊν έληξε το 2003, όταν έγινε 19 ετών. Αυτός την πλήρωσε για να παρακολουθήσει ένα μάθημα στην Ταϊλάνδη, με στόχο να γίνει επαγγελματίας μασέρ. Σε αυτό το ταξίδι, γνώρισε τον Ρόμπερτ Τζιούφρε, τον οποίο τελικά παντρεύτηκε. Ενώ και οι δύο είχαν γεννηθεί στις Ηνωμένες Πολιτείες, μετακόμισαν μαζί στην Αυστραλία και απέκτησαν τρία παιδιά.

Το 2009, υπέβαλε ανώνυμη αγωγή εναντίον του Έπσταϊν, στην οποία κατηγόρησε την Μάξγουελ για σεξουαλική εκμετάλλευση ως ανήλικη. Η υπόθεση διευθετήθηκε για ένα άγνωστο ποσό και το 2011 έγινε το πρώτο από τα θύματα του Έπσταϊν που παραιτήθηκε της ανωνυμίας της. Δέκα χρόνια αργότερα, επανεμφανίστηκε στο κοινό, υποβάλλοντας την αγωγή εναντίον του Πρίγκιπα Άντριου, η οποία διευθετήθηκε τον επόμενο χρόνο.

Λίγα ακούστηκαν τότε γι’ αυτήν μέχρι φέτος, εκτός από το έργο της ως υπερασπιστής των θυμάτων σεξουαλικής εμπορίας. Σύμφωνα με πληροφορίες, είχε χωρίσει από τον σύζυγό της και βρισκόταν σε μάχη για την επιμέλεια των παιδιών τους. Ισχυρίστηκε ότι ο σύζυγός της την κακοποίησε σωματικά κατά τη διάρκεια του χρόνου που ήταν μαζί και υπέβαλε επίσης εντολή περιορισμού οικογενειακής βίας εναντίον της.

Ισχυρισμός για επικείμενο θάνατο

Είχε τεθεί ημερομηνία για το δικαστήριο, αλλά στις 31 Μαρτίου, η Τζιούφρε ανακοίνωσε στο Instagram ότι είχε εμπλακεί σε τροχαίο ατύχημα υψηλής ταχύτητας και επρόκειτο να πεθάνει.

Έγραψε ότι το αυτοκίνητό της είχε χτυπηθεί από λεωφορείο που έτρεχε με πάνω από 110 χιλιόμετρα την ώρα (70 μίλια την ώρα), το οποίο της είχε προκαλέσει νεφρική ανεπάρκεια, δίνοντάς της τέσσερις ημέρες ζωής.

«Έχω υποστεί νεφρική ανεπάρκεια, μου έδωσαν τέσσερις ημέρες ζωής, μεταφέροντάς με σε εξειδικευμένο νοσοκομείο ουρολογίας», έγραψε στην ανάρτηση.

«Είμαι έτοιμη να φύγω, απλώς όχι μέχρι να δω τα μωρά μου για τελευταία φορά, αλλά ξέρετε τι λένε για τις ευχές. Σας ευχαριστώ όλους που είστε οι υπέροχοι άνθρωποι του κόσμου και που είστε ένα σπουδαίο μέρος της ζωής μου».

Ωστόσο, η αστυνομία της Δυτικής Αυστραλίας δήλωσε ότι ήταν ένα «μικρό ατύχημα».

Δεν είναι σαφές πότε πήρε εξιτήριο από το νοσοκομείο, αλλά σύμφωνα με την οικογένειά της, η Τζιούφρε αυτοκτόνησε στο σπίτι της στο Νίργκαμπι στις 25 Απριλίου. Μια εκπρόσωπος της αστυνομίας της Δυτικής Αυστραλίας επιβεβαίωσε ότι ο θάνατος της Τζιούφρε βρίσκεται υπό διερεύνηση, αλλά δεν τους φαίνεται ύποπτος.

Σε ανακοίνωσή της, η οικογένεια της Τζιούφρε ανέφερε ότι «το βάρος της κακοποίησης έγινε αφόρητο», προσθέτοντας ότι «ήταν μια σκληρή πολεμίστρια στον αγώνα κατά της σεξουαλικής κακοποίησης και της εμπορίας ανθρώπων».

Οι ειδικοί αποφάνθηκαν: Αυτό είναι το χειρότερο που μπορεί να συμβεί με το ηφαίστειο της Σαντορίνης

O καθηγητής Φυσικής της Λιθόσφαιρας, Σεισμολογίας και Εφαρμοσμένης Γεωφυσικής του ΑΠΘ Κώστας Παπαζάχος, μιλώντας στην επιστημονική ημερίδα με θέμα: «Η Παρακολούθηση του Ηφαιστείου της Σαντορίνης και η Πρόσφατη Σεισμο-Μαγματική Κρίση: Τι έγινε, τι συμβαίνει, τι να περιμένουμε», που συνδιοργάνωσαν το Τμήμα Γεωλογίας και το Τμήμα Αγρονόμων και Τοπογράφων Μηχανικών του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης.

«Υπάρχει μία βασική παραδοχή ότι το ηφαίστειο θα συμπεριφερθεί στο μέλλον όπως στο παρελθόν», εξήγησε ο καθηγητής, προσθέτοντας ότι «η ηφαιστειακή επικινδυνότητα εκτιμάται μόνο μακροπρόθεσμα με τη μελέτη της ιστορίας του φαινομένου» και «η προσέγγιση εκτίμησης του κινδύνου είναι να ορίσουμε τα βασικά σενάρια σχετικά με το ποιο είναι το χειρότερο που μπορεί να συμβεί βραχυπρόθεσμα, τα επόμενα 10-20 χρόνια, ποιο είναι το χειρότερο σενάριο, αλλά και ποιο το πιθανότερο σενάριο».

Στο πλαίσιο αυτό εμφανίστηκε καθησυχαστικός, σημειώνοντας ότι μεγάλες εκρήξεις, όπως η Μινωική, είναι σπάνιες –συμβαίνουν ανά περίπου 20.000 χρόνια- αλλά καταστροφικές σε τεράστια κλίμακα. «Μακροπρόθεσμα μόνο από την ιστορία του ηφαιστείου μπορούμε να μάθουμε. Μεγάλες εκρήξεις διαλύουν τη ζωή σε μια τεράστια κλίμακα. Με δεδομένη την έκρηξη το 1600 π.Χ. αν δε γίνει κάτι πάρα πολύ ακραίο, κάποιοι άλλοι άνθρωποι μετά από 20.000-30.000 χρόνια θα το αντιμετωπίσουν. Θα είναι κάτι απίστευτα δραματικό, αδιανόητο. Θα συμβεί όμως», σημείωσε.

Πρόσθεσε, δε, ότι τα υπολογιστικά μοντέλα δείχνουν ότι η αλλοίωση των πλακών πριν από τη μεγάλη έκρηξη έγινε σε διάστημα 50-100 ετών, «δηλαδή, παρόλο που η έκρηξη είναι τεράστια, είναι ζήτημα αν προετοιμάζεται έναν αιώνα πριν, το υλικό συγκεντρώνεται πολύ γρήγορα». «Η έκρηξη συνέβη μέσα σε 24 ώρες. Συνεπώς είναι κάτι δραματικό και σχετικά βραχύβιο», διευκρίνισε.

Το δυσμενέστερο σενάριο για τη Σαντορίνη στο κοντινό μέλλον

Ο κ. Παπαζάχος επέστησε την προσοχή στις υποπλινιακές ηφαιστειακές εκρήξεις, που είναι λιγότερο καταστροφικές από μία μεγάλη, ενώ έχουν συμβεί και στο πρόσφατο παρελθόν. «Στη Σαντορίνη βλέπεις όλα αυτά τα στρώματα και θα μπορούσες να ορκιστείς ότι είναι ίδια. Και αν κάνεις αναλύσεις και δεις σπάνιες γαίες ή άλλα στοιχεία, διαπιστώνεις ότι είναι τελείως διαφορετικές εκρήξεις: Μισό μέτρο, ένα μέτρο, είκοσι πόντοι, δύο μέτρα στάθμη. Αυτές είναι διάφορες υποπλινιακές εκρήξεις κλίμακας 4 έως 5, δηλαδή βαρβάτες εκρήξεις, που είναι και το δυσμενέστερο βραχυπρόθεσμο σενάριο. Άρα αν σκάσει κάτι τέτοιο αύριο στη Σαντορίνη, δύο μέτρα στάχτη, θα ανατρέψει όλη τη ζωή στην περιοχή, αλλά είναι κάτι το διαχειρίσιμο», ωστόσο, όπως διευκρίνισε, το πιο πιθανό σενάριο είναι οι μικρές εκρήξεις τύπου Καμένης, δηλαδή μικρές εκρήξεις όπως αυτές που διαμόρφωσαν την Παλαιά και Νέα Καμένη.

«Υπάρχει μια περίεργη κατάσταση στην Ελλάδα, όπου έχουμε τρεις εκρήξεις τον 20ο αιώνα και παρόλα αυτά κανείς δεν πιστεύει ότι μπορεί να γίνει έκρηξη στην Ελλάδα», παρατήρησε ο κ. Παπαζάχος.

Με βάση, εξάλλου, τα δεδομένα της τελευταίας ηφαιστειακής έκρηξης στη Σαντορίνη το 1950 ο καθηγητής σημείωσε ότι «ισχύει ένα περίεργο μοντέλο ότι τόσο πιο μεγάλη η έκρηξη, όσο πιο μεγάλο το χρονικό διάστημα πριν από την έκρηξη» και με δεδομένο ότι έχουν περάσει 75 χρόνια , η επόμενη έκρηξη μπορεί να διαρκέσει 1.200 μέρες. «Είναι 3,5 με 4 χρόνια. Άρα, όταν θα ξεκινήσει η φασαρία στη Σαντορίνη, δεν θα ξεκινήσει τη Δευτέρα και θα τελειώσει την Παρασκευή. Θα τελειώσει σε 4 χρόνια. Η Σαντορίνη είναι 3% του ΑΕΠ σαν εισόδημα και προφανώς τα 4 χρόνια θα υπάρχει κάποιο θέμα. Πρέπει να το πάρουμε χαμπάρι νωρίτερα, όπως το πήρανε χαμπάρι οι άνθρωποι σε παλαιότερες εποχές», τόνισε.

Ανέπτυξε τέλος τη συμβολή του ΑΠΘ και του Ινστιτούτου Μελέτης και Παρακολούθησης Ηφαιστείου Σαντορίνης (Ι.Μ.Π.Η.Σ.) στη σεισμική παρακολούθηση, υπογραμμίζοντας την ανάγκης διαρκούς επιστημονικής επιτήρησης μέσω των εγκατεστημένων δικτύων στο νησί. «Αν και δεν μπορεί να εκτιμηθεί το μέγεθος της επόμενης έκρηξης, η παρακολούθηση του ηφαιστείου της Σαντορίνης εξασφαλίζει τον έγκαιρο εντοπισμό μιας έξαρσης που μπορεί να οδηγήσει σε έκρηξη και στην καλύτερη εκτίμηση των επιπτώσεων μελλοντικών εξάρσεων/ εκρήξεων. Η μελέτη της βαθύτερης δομής του ηφαιστείου αποκάλυψε το κέντρο όλων των μεγάλων εκρήξεων της Σαντορίνης στη Βόρεια Καλδέρα, το οποίο συμπίπτει με το σημείο ανόδου του μάγματος στις εξάρσεις του 2011-2012 και 2024-2025. Η μελέτη της πιο επιφανειακής δομής του ηφαιστείου, αλλά και της μορφολογίας του, αποκάλυψε την ύπαρξη σημαντικών εδαφικών/ τοπογραφικών ενισχύσεων, που εξηγούν τις βλάβες του σεισμού της Αμοργού το 1956, αλλά και τις πιθανές επιπτώσεις μελλοντικών σεισμών στο νησί- τεκτονικών ή ηφαιστειακών», κατέληξε ο κ. Παπαζάχος.

Διευθυντής Γεωδυναμικού Ινστιτούτου: Σε διάστημα τριών ημερών είχαμε πλήθος σεισμών ισοδύναμο του έτους

Η σεισμο-ηφαιστειακή κρίση 2024-2025 στην περιοχή Αμοργού-Σαντορίνης αποτελεί μια σπάνια γεωδυναμική έξαρση, με εξαιρετικά αυξημένο πλήθος σεισμών, κυρίως από τις αρχές Φεβρουαρίου 2025, σύμφωνα με την εισήγηση που έκανε ο διευθυντής του Γεωδυναμικού Ινστιτούτου του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, Βασίλης Καραστάθης, καθώς, όπως εξήγησε, σε λίγες μόνο μέρες καταγράφηκαν περισσότεροι σεισμοί από ό,τι σε ένα έτος, με κορύφωση στις 2-12 Φεβρουαρίου όπου σημειώθηκαν 213 σεισμοί άνω των 4 Ρίχτερ. Η πλειονότητα των υποκέντρων περιορίζεται μεταξύ 7-13 χλμ βάθος, ενώ παρατηρήθηκε μετακίνηση της σεισμικότητας από το Κολούμπο προς την Ανύδρο.

Το φαινόμενο χαρακτηρίζεται ως σμηνοσειρά – σεισμική δραστηριότητα χωρίς κύριο σεισμό – που ενδέχεται να συνδέεται με διείσδυση μάγματος, είσοδο ρευστών σε προϋπάρχουσες τεκτονικές ζώνες στον φλοιό, φαινόμενα ασεισμικής (αργής ολίσθησης σε ενεργά ρήγμα) ή συνδυασμό των παραπάνω μηχανισμών.

Ο κ. Καραστάθης στάθηκε στις κομβικές στιγμές των κρίσιμων εκείνων ημερών όπως ο διαχωρισμός της σεισμικότητας από την ηφαιστειακή δραστηριότητα. «Σε διάστημα τριών ημερών είχαμε το πλήθος σεισμών ισοδύναμο του έτους. Είχε πάρει φωτιά η βάρδια, είδα σκηνές απίστευτες με τους αναλυτές σε πανικό, όπου έβλεπαν τα μόνιτορ συνέχεια μαυρισμένα και έτρεχαν. Σε καθημερινή βάση 27-30 σεισμοί άνω του M4.0 και εκατοντάδες μικρότεροι αναλύθηκαν χειρακτικά από το Γεωδυναμικό Ινστιτούτο. Οι σεισμοί ήταν σε τεράστια συχνότητα που υπερβαίνει ακόμα και τις δυνατότητες του αυτόματου συστήματος. Γινόταν σε τακτική βάση και ανάλυση με αυτοματοποιημένες μεθόδους μηχανικής μάθησης για την ανίχνευση μικρότερων σεισμών», σημείωσε.

Αναφερόμενος στην αναβάθμιση της παρακολούθησης και τη συμβολή του Γεωδυναμικού Ινστιτούτου του ΕΑΑ ο διευθυντής του σημείωσε: «Εγκαταστάθηκαν νέοι σταθμοί real time παρακολούθησης στο πεδίο με άριστη συνεργασία των σεισμολογικών φορέων. Νέοι σεισμολογικοί, γεωδαιτικοί και παλιρροιογραφικοί σταθμοί προστέθηκαν στην περιοχή. Το Γεωδυναμικό Ινστιτούτο εγκατέστησε άμεσα σεισμολογικούς σταθμούς σε Θήρα, Θηρασιά, Ανάφη, Αμοργό και Αστυπάλαια. Το προηγούμενο διάστημα είχε συμβάλει και σε δύο θέσεις στο σεισμολογικό της Σαντορίνης του ΙΜΠΗΣ/ΑΠΘ. Επίσης εγκατέστησε σε τρεις θέσεις σταθμούς GNSS (Αρχαία Θήρα, Οία, Άνυδρο) σε συνεργασία με ΕΚΠΑ. Και επισκεύασε έναν ακόμη στη Θήρα. Το ΑΠΘ πρόσθεσε επίσης σεισμολογικούς σταθμούς σε Άνυδρο και Χριστιανά. Ανανέωσε θέσεις στο δίκτυο της Σαντορίνης», σημείωσε.

Σε ό,τι αφορά την κατάσταση σήμερα ανέφερε ότι «η σεισμική ακολουθία στη θαλάσσια περιοχή της Ανύδρου μεταξύ Θήρας και Αμοργού, διατηρείται σταθερά σε χαμηλό επίπεδο», όμως «στο πλαίσιο της σεισμικής ακολουθίας δεν αποκλείεται η σποραδική εκδήλωση ισχυρότερων σεισμών».

Ο κ. Καραστάθης επισήμανε ότι το Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών ενισχύει μέσω του προγράμματος ΝΟΑ-Aegis τις υποδομές παρακολούθησης του Ελληνικού και Ηφαιστειακού Τόξμου, σε συντονισμό με το Ενιαίο Εθνικό Δίκτυο Σεισμογράφων και τα υφιστάμενα τοπικά παρατηρητήρια σε Σαντορίνη, Μέθανα και Νίσυρο. «Με τη συνεργασία όλων των σχετιζόμενων φορέων, όπως τα ελληνικά πανεπιστήμια, το ΙΜΠΗΣ, τις τοπικές αρχές, ερευνητικούς φορείς του εξωτερικού το ΕΑΑ αποσκοπεί στη δημιουργία μιας εθνικής προσπάθειας για την παρακολούθηση των ενεργών ηφαιστείων της χώρας. Μελέτες θα ακολουθήσουν την εγκατάσταση του εξοπλισμού αναβαθμίζοντας τη γνώση για το ηφαίστειο της Σαντορίνης», υπογράμμισε.

Οι εδαφικές μετακινήσεις

Ο καθηγητής Γεωδαισίας και Τοπογραφίας του ΤΑΤΜ/ΑΠΘ Χρήστος Πικριδάς, μίλησε για την παρακολούθηση του Ηφεστείου της Σαντορίνης από τα πρώτα ενόργανα δίκτυα μέχρι τις σύγχρονες εξάρσεις (2011-2012 & 2024-2025) .

«Τα φαινόμενα του 2024-2025 παρουσιάζουν ομοιότητες με αυτά του 2011-2012. Η συνεχής παρακολούθηση είναι κρίσιμη για την έγκυρη λήψη μέτρων και έγκαιρη πρόβλεψη εξάρσεων. Το Ηφαίστειο παρακολουθείται συνεχώς», σημείωσε. Επισήμανε, δε, την ανάγκη εξειδίκευσης σε επιχειρησιακό επίπεδο του σχεδίου ΤΑΛΩΣ ιδίως σε σχέση με τις τοπικές υποδομές. «Δεν έχει γίνει καμία άσκηση εφαρμογής του μέχρι σήμερα», είπε. Αναφέρθηκε τέλος στην ανάγκη ενίσχυσης της επιστημονικής συνεργασίας των ακαδημαϊκών ερευνητικών φορέων. «Η ίδρυση από την Πολιτεία Ηφαιστειακού Παρατηρητηρίου θα επιτρέπει τη συνεχή παρακολούθηση του ηφαιστείου, την έγκαιρη πρόβλεψη πιθανών διεγέρσεων και την άμεση ενημέρωση των αρχών και των κατοίκων, ενισχύοντας έτσι την ασφάλεια και την πολιτική προστασία. Παράλληλα θα προάγει την επιστημονική έρευνα με τη συμμετοχή όλων των φορέων», σημείωσε.

Στην παρακολούθηση της σεισμο-ηφαιστειακής έξαρσης του 2024-2025 στην περιοχή Σαντορίνης – Ανύδρου με τη χρήση δεδομένων δορυφορικών συστημάτων πλοήγησης GNSS αναφέρθηκε ο επ. Καθηγητής Γεωδαισίας και Τοπογραφίας του ΤΑΤΜ-ΑΠΘ Στέλιος Μπίθαρης.

Όπως είπε, από το 2019 το ΑΠΘ και το ΙΜΠΗΣ εγκατέστησαν σταθμούς GNSS για τη γεωδαιτική παρακολούθηση της ηφαιστειακής δραστηριότητας στη Σαντορίνη και το 2025, λειτουργούν συνολικά 32 μόνιμοι σταθμοί στην ευρύτερη περιοχή Σαντορίνης – Ανύδρου. Αναφερόμενος στην έξαρση της σεισμικότητας στην περιοχή Ανύδρου στις αρχές Φεβρουαρίου 2025, ανέφερε ότι τα δεδομένα GNSS κατέγραψαν έντονες και απότομες εδαφικές μετακινήσεις.

«Τις πρώτες ημέρες του Φεβρουαρίου παρατηρήθηκε συστηματική και ραγδαία εδαφική μετακίνηση βόρεια- ανατολικά και αλλαγή της κατακόρυφης μετακίνησης», σημείωσε ο κ. Μπίθαρης. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε παρατηρήθηκε καθίζηση στη νησίδα Άνυδρο με ρυθμό περίπου τρία μέτρα τον χρόνο και ν-δ οριζόντια μετακίνηση και συστηματική Β-Α μετακίνηση του βόρειου τμήματος της Σαντορίνης με ρυθμό περίπου 1,5 μέτρο τον χρόνο. Ο ρυθμός της παραμόρφωσης διήρκεσε περίπου δύο εβδομάδες, ενώ η εξομάλυνση ξεκίνησε στις 22 Φεβρουαρίου. Στην αρχή του φαινομένου η σταδιακή καθίζηση ήταν 3 εκατοστά σε 12 ημέρες. Στην έντονη περίοδο του φαινομένου η μέγιστη οριζόντια μετακίνηση έφτασε έως 7,5 εκατοστά σε 17 ημέρες, δηλαδή 0,4 την ημέρα και η καθίζηση 3,5 εκατοστά σε 4 ημέρες.

Στη συμβολή των δορυφορικών δεδομένων Παρατήρησης Γης στην παρακολούθηση της σεισμο-ηφαιστειακής έξαρσης του 2024-2025 στην περιοχή Σαντορίνης-Ανύδρου, αναφέρθηκε ο αν. Καθηγητής του Τμήματος Γεωλογίας Μιχάλης Φουμέλης.

Μιλώντας για τον ρόλο των δορυφορικών τεχνικών, ιδίως της διαφορικής συμβολομετρίας ραντάρ (InSAR), στην ανίχνευση παραμορφώσεων εδάφους που προηγούνται της σεισμικής έξαρσης, εξήγησε ότι όπως συνέβη το 2011, έτσι και το 2024–25, παρατηρήθηκαν παραμορφώσεις 1–2 μήνες πριν την έντονη σεισμικότητα, οι οποίες όμως δεν είναι εύκολα ερμηνεύσιμες σε πραγματικό χρόνο.

Από δορυφορικά δεδομένα (ιδίως του συστήματος Copernicus/Sentinel) και με τη χρήση δύο τροχιών (ανιούσας-καθοδικής) παρατηρήθηκε σημαντική ανύψωση στη Νέα Καμένη, κυρίως στη βόρεια πλευρά, από τα μέσα του 2024. Οι μεταβολές αυτές ήταν χαμηλής έντασης (χιλιοστά) μέχρι το καλοκαίρι του 2024, οπότε και άλλαξε η δυναμική της περιοχής.

Ο καθηγητής τόνισε η συνεχής παρακολούθηση είναι κρίσιμη, καθώς τα σημάδια προειδοποιούν και επεσήμανε την ανάγκη δημιουργίας μόνιμου παρατηρητηρίου στη Σαντορίνη, ώστε να αναγνωρίζονται μικρές, πρώιμες μεταβολές, αντί να εξαρτώνται οι επιστήμονες από περιστασιακές εκστρατείες παρακολούθησης. «Σαν επιστημονική κοινότητα είμαστε σε φάση να αναγνωρίσουμε τέτοια φαινόμενα. Η δημιουργία ενός παρατηρητηρίου ελπίζω Αυτή τη φορά να επιτευχθεί», τόνισε.

Χαιρετισμούς στην έναρξη της εκδήλωσης απηύθυναν ο πρύτανης του ΑΠΘ καθ. Χαράλαμπος Φείδας, ο πρόεδρος του Τμήματος Αγρονόμων Τοπογράφων Μηχανικών καθ. Βασίλειος Τσιούκας και ο καθ. του Τμήματος Γεωλογίας Πρόδρομος Ζάνης.

Η υπηρεσία Περιβάλλοντος των ΗΠΑ λαμβάνει μέτρα κατά της ρύπανσης των «χημικών που δεν διαλύονται»

Η ομοσπονδιακή κυβέρνηση των ΗΠΑ λαμβάνει διάφορα μέτρα για την αντιμετώπιση των υπερ- και πολυφθοροαλκυλικών ουσιών (PFAS), σύμφωνα με τον Διοικητή της Υπηρεσίας Προστασίας του Περιβάλλοντος (EPA), Λι Ζέλντιν.

Γνωστές και ως «για πάντα χημικές ουσίες» επειδή χρειάζονται πολύ χρόνο για να διασπαστούν, οι ουσίες PFAS έχουν βρεθεί στο νερό, τον αέρα και το έδαφος και έχουν ανιχνευθεί σε ανθρώπους και ζώα.

«Υπάρχουν χιλιάδες χημικές ουσίες PFAS και βρίσκονται σε πολλά διαφορετικά καταναλωτικά, εμπορικά και βιομηχανικά προϊόντα», αναφέρει η EPA στον ιστότοπό της. «Αυτό καθιστά δύσκολη τη μελέτη και την αξιολόγηση των πιθανών κινδύνων για την ανθρώπινη υγεία και το περιβάλλον».

Οι νέες δράσεις που ανακοινώθηκαν στις 29 Απριλίου επικεντρώνονται σε τρεις αρχές: «ενίσχυση της επιστήμης, εκπλήρωση των νομοθετικών υποχρεώσεων και ενίσχυση της επικοινωνίας, και οικοδόμηση συνεργασιών».

Αυτές περιλαμβάνουν, ενδεικτικά, τον ορισμό επικεφαλής οργανισμού PFAS, την εφαρμογή στρατηγικής δοκιμών βάσει του Νόμου Ελέγχου Τοξικών Ουσιών, την αντιμετώπιση των κενών πληροφόρησης όπου δεν μπορούν να ελεγχθούν και να μετρηθούν όλες οι ουσίες, και την παροχή περισσότερων ενημερώσεων στις οδηγίες καταστροφής και διάθεσης PFAS της EPA.

Οι δράσεις περιλαμβάνουν επίσης την ανάπτυξη κατευθυντήριων γραμμών περιορισμού για τους κατασκευαστές PFAS και τους μετα-επεξεργαστές, την επιβολή του Νόμου για το Καθαρό Νερό σχετικά με τη χρήση χημικών PFAS και τη θέσπιση ενός σαφούς πλαισίου ευθύνης.

Η EPA θα αναπτύξει επίσης συνεργασίες σε επίπεδο πολιτείας για την αξιολόγηση των κινδύνων μόλυνσης από PFAS, την προώθηση των προσπαθειών καθαρισμού όπου η μόλυνση από PFAS επηρεάζει το πόσιμο νερό και την εξέταση και αξιολόγηση των εκκρεμών αιτήσεων για ατμοσφαιρικές εκπομπές.

«Ανησυχώ εδώ και καιρό για τα PFAS και τις προσπάθειες να βοηθηθούν οι πολιτείες και οι κοινότητες να αντιμετωπίσουν την κληρονομημένη μόλυνση στις αυλές τους», δήλωσε ο Ζέλντιν σε δήλωσή του.

«Με τη σημερινή ανακοίνωση, αντιμετωπίζουμε τα PFAS από όλα τα γραφεία προγράμματος της EPA, προωθώντας την έρευνα και τις δοκιμές, εμποδίζοντας τα PFAS να εισέλθουν στα συστήματα πόσιμου νερού, καθιστώντας τους ρυπαίνοντες υπόλογους και παρέχοντας βεβαιότητα στους παθητικούς δέκτες.

Αυτή είναι μόνο η αρχή του έργου που θα κάνουμε στα PFAS για να διασφαλίσουμε ότι οι Αμερικανοί θα έχουν τον καθαρότερο αέρα, γη και νερό».

Οι προσπάθειες του Ζέλντιν ακολουθούν το έργο της EPA που επικεντρώθηκε στα PFAS κατά τη διάρκεια της πρώτης κυβέρνησης Τραμπ, το οποίο περιελάμβανε την έναρξη του Σχεδίου Δράσης PFAS το 2019. Αυτό λειτούργησε για τον εντοπισμό βραχυπρόθεσμων λύσεων καθώς και μακροπρόθεσμων στρατηγικών για την ενδυνάμωση των πολιτειών, των φυλών και των τοπικών κοινοτήτων ώστε να αντιμετωπίσουν τα PFAS στην πηγή, ώστε να διασφαλιστεί το ασφαλές πόσιμο νερό.

Ακολουθούν επίσης τις ενέργειες που ανέλαβε η κυβέρνηση Μπάιντεν, η οποία επεδίωξε την προστασία του πόσιμου νερού και της γης από τη μόλυνση από PFAS και ενημέρωσε την εθνική στρατηγική δοκιμών PFAS του οργανισμού.

Η EPA σημειώνει ότι οι τελευταίες προσπάθειες ευθυγραμμίζονται με το πρόγραμμα «Ενδυναμώνοντας την Πρωτοβουλία Μεγάλης Αμερικανικής Επιστροφής» του Ζέλντιν, προωθώντας τον «Πυλώνα 1: Καθαρός Αέρας, Γη και Νερό για Κάθε Αμερικανό και τον Πυλώνα 3: Επιτρέποντας τη Μεταρρύθμιση, τον Συνεργατικό Ομοσπονδιακό Σχεδιασμό και τη Δια-Υπηρεσιακή Συνεργασία».

Νεκρός 25χρονος καταδρομέας του Ελληνικού Στρατού – Κατέρρευσε στον Μαραθώνιο

Ένας μόλις 25 χρονών καταδρομέας του Ελληνικού Στρατού, προδόθηκε από την υγεία του, κατά τη διάρκεια εκπαίδευσης, χωρίς όπλα.

Το τραγικό συμβάν σημειώθηκε στο 30 χιλιόμετρο της Λεωφόρου Μαραθώνος, καθώς ο αξιωματικός της Μονάδας Υποβρύχιων Καταστροφών συμμετείχε σε μαραθώνιο αγώνα, ωστόσο για άγνωστο μέχρι στιγμής λόγο, κατέρρευσε στον δρόμο και παρά τις προσπάθειες των γιατρών να τον επαναφέρουν, απεβίωσε.

Ο καταδρομέας ανθυπολοχαγός μετείχε συγκεκριμένα στην εκπαίδευση που γίνεται στη Μονάδα Υποβρυχίων Καταστροφών του Πολεμικού Ναυτικού προκειμένου οι καταδρομείς να λάβουν τη σχετική πιστοποίηση από την ομάδα των επίλεκτων βατραχανθρώπων.

Η ανακοίνωση του Γενικού Επιτελείου Ναυτικού αναφέρει:

Την Tρίτη 29 Απριλίου 2025, περί ώρας 12:30, κατά την διάρκεια εκπαίδευσης στην Διοίκηση Υποβρυχίων Καταστροφών, απώλεσε τις αισθήσεις του ο Ανθυπολοχαγός (ΠΖ) Σ.Μ.

Στον Αξιωματικό παρασχέθηκαν άμεσα οι πρώτες βοήθειες και εκτελέστηκαν ενέργειες καρδιοαναπνευστικής ανάνηψης από κατάλληλο υγειονομικό προσωπικό. Ακολούθως διακομίσθηκε στο Αττικό Νοσοκομείο όπου παρά τις επίμονες προσπάθειες του υγειονομικού προσωπικού του νοσοκομείου, διαπιστώθηκε ο θάνατος του.

Για το συμβάν έχουν ενημερωθεί οι οικείοι του και έχουν αναληφθεί οι προβλεπόμενες ενέργειες για τη διερεύνηση των συνθηκών και αιτιών.

Το Πολεμικό Ναυτικό εκφράζει τα ειλικρινή του συλλυπητήρια στους οικείους του συναδέλφου μας.

Ενισχυμένη η θέση της Νότιας Αφρικής εν μέσω πολέμου στην Ουκρανία και αμερικανικών δασμών

Σειρά συνομιλιών με τους ηγέτες των ΗΠΑ, της Ρωσίας και της Ουκρανίας πραγματοποίησε τις τελευταίες ημέρες ο πρόεδρος της Νότιας Αφρικής, Σίριλ Ραμαφόσα, ενισχύοντας, σύμφωνα με αναλυτές, τις διπλωματικές θέσεις της μεγαλύτερης οικονομίας της Αφρικής και θέτοντας τα θεμέλια για πιθανή αλλαγή πλεύσης στον πόλεμο της Ουκρανίας.

Την ίδια στιγμή, ορισμένες δηλώσεις του κ. Ραμαφόσα εκτιμάται πως δεν θα τύχουν θετικής υποδοχής από τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν, ενδεχομένως αποδυναμώνοντας το μέχρι πρότινος «ακατάλυτο δεσμό» μεταξύ Πρετόριας και Μόσχας, όπως τον είχε χαρακτηρίσει κορυφαίος υπουργός της χώρας.

Μετά τη συνάντηση του Ραμαφόσα με τον Ουκρανό πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι στην Πρετόρια, κυβερνητικές πηγές αποκάλυψαν στην Epoch Times πως αμφότερες οι πλευρές συμφώνησαν στην ενίσχυση των εμπορικών σχέσεων. Η συμφωνία αυτή αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα μετά την επιβολή δασμού 31% στα νοτιοαφρικανικά προϊόντα από την κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ.

Σύμφωνα με τη Σανούσα Ναϊντού, αναλύτρια διεθνών σχέσεων στο Ινστιτούτο Global Dialogue στο Γιοχάνεσμπουργκ, κρίσιμο σημείο της συνάντησης Ραμαφόσα-Ζελένσκι ήταν η συμφωνία του Νοτιοαφρικανού προέδρου πως ενδεχόμενη κατάπαυση πυρός μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας πρέπει να πραγματοποιηθεί χωρίς προϋποθέσεις.

«Η θέση αυτή αποτελεί κομβική εξέλιξη, καθώς φέρνει τη Νότια Αφρική σε θέση διαμεσολαβητή μεταξύ Πούτιν και Τραμπ, ενισχύοντας το κύρος της στο διεθνές πεδίο και δίνοντάς της αξιοπιστία ως πιθανού διαμεσολαβητή στην ουκρανική σύρραξη», επεσήμανε η Ναϊντού.

Δεν περνά απαρατήρητο, άλλωστε, πως η εμπειρία της Νότιας Αφρικής στη διαχείριση της μετάβασης από το απαρτχάιντ αναγνωρίζεται τόσο από τις ουκρανικές αρχές όσο και από τον ίδιο τον Πούτιν, λόγω και του προηγούμενου διαμεσολαβητικού ρόλου του Ραμαφόσα εκείνη την κρίσιμη εποχή.

Την ώρα που η κυβέρνηση Τραμπ πιέζει Κίεβο και Μόσχα για ειρηνική συμφωνία – με τον Τραμπ να διατυπώνει προτάσεις που ο Ζελένσκι έχει απορρίψει ως απαράδεκτες – η Πρετόρια μοιάζει να κερδίζει πόντους αξιοπιστίας στα μάτια της Ουκρανίας, παρά τη μακροχρόνια φιλορωσική στάση του κυβερνώντος Αφρικανικού Εθνικού Κογκρέσου (ANC).

Το ANC, υπό τον Ραμαφόσα, διατηρεί τον πρώτο λόγο στη νοτιοαφρικανική εξωτερική πολιτική. Υπενθυμίζεται ότι το κόμμα αυτό τήρησε αποχή σε σχετική ψηφοφορία των Ηνωμένων Εθνών για την καταδίκη της ρωσικής εισβολής, ενώ ιστορικοί δεσμοί με τη Μόσχα αναπτύχθηκαν μέσω στρατιωτικής εκπαίδευσης ηγετικών στελεχών του ANC κατά την περίοδο του απαρτχάιντ.

Την ίδια στιγμή, ο Τραμπ έχει κατακρίνει επανειλημμένα τη Νότια Αφρική για τις φιλικές σχέσεις που διατηρεί με Ρωσία και Κίνα, φθάνοντας μάλιστα στο σημείο να παγώσει την αμερικανική βοήθεια, επικαλούμενος διακρίσεις σε βάρος της λευκής μειονότητας.

Ο πρόεδρος της Νότιας Αφρικής Σίριλ Ραμαφόσα συναντά τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν πριν από τη συνάντηση με τους Αφρικανούς ηγέτες στο παλάτι του Κωνσταντίνου (Konstantinovsky) στη Στρέλνα, έξω από την Αγία Πετρούπολη, στις 19 Ιουνίου 2023. (Ramil Sitdikov/RIA Novosti/AFP μέσω Getty Images)

 

Ο κ. Ραμαφόσα αποκάλυψε πρόσφατα τηλεφωνική επικοινωνία με τον Τραμπ για το Ουκρανικό, κατά την οποία συμφώνησαν να συναντηθούν εκ νέου, με στόχο τη βελτίωση των τεταμένων διμερών σχέσεων.

Στο μεταξύ, ο εκπρόσωπος του Ραμαφόσα, Βίνσεντ Μαγκουένια, ανέφερε πως η Πρετόρια πρόκειται να συμβάλλει στις έρευνες για τα 400 παιδιά που υποστηρίζει ο κ. Ζελένσκι ότι απήχθησαν από τις ρωσικές δυνάμεις, με τη Μόσχα να απορρίπτει τις κατηγορίες.

Σε αυτό το πλαίσιο, ο Τζον Στίνχαϊζεν, επικεφαλής του δεύτερου μεγαλύτερου κόμματος στη Νότια Αφρική, υπογράμμισε ότι πρόκειται για μια πολύπλοκη διαδικασία, που προϋποθέτει στενή συνεργασία με τους Ρώσους αξιωματούχους.

Επιπλέον, ο Μαγκουένια αποκάλυψε ότι η χώρα εξετάζει το ενδεχόμενο προμήθειας ουκρανικών drones για την επιτήρηση συνόρων και την προστασία άγριας πανίδας, ενώ ο κ. Ραμαφόσα μίλησε και για ευκαιρίες συμπράξεων στον τομέα της πυρηνικής ενέργειας, αλλά και για συνεργασία στη λιπασματοβιομηχανία, στοχεύοντας στην πολυμορφία του εμπορίου υπό συνθήκες αμερικανικών περιορισμών.

Ο Στίνχαϊζεν πρόσθεσε πως η Ουκρανία ενδιαφέρεται για εισαγωγές νοτιοαφρικανικών εσπεριδοειδών, ενώ αναμένεται να συνεχιστούν οι εισαγωγές ουκρανικών σιτηρών – ιδίως σιταριού – από την Πρετόρια.

Η ενίσχυση των εμπορικών δεσμών με το Κίεβο εντάσσεται στη στρατηγική της Νοτίου Αφρικής για διεύρυνση των οικονομικών της εταίρων, με φόντο τους εμπορικούς δασμούς από την Ουάσιγκτον.

Η Ελλάδα ζητά από την Κομισιόν μεγαλύτερη ευελιξία στις αμυντικές δαπάνες

Σε βήματα για την ενίσχυση της άμυνας της χώρας προχωρά η ελληνική κυβέρνηση, αξιοποιώντας τις νέες ευρωπαϊκές δημοσιονομικές διευκολύνσεις. Ο υπουργός Οικονομικών, Κυριάκος Πιερρακάκης, ανακοίνωσε πως θα καταθέσει επίσημο αίτημα προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, προκειμένου να ενεργοποιηθεί η λεγόμενη «ρήτρα διαφυγής» που θα επιτρέψει στην Ελλάδα να ξεπεράσει προσωρινά τους αυστηρούς δημοσιονομικούς περιορισμούς για χάρη των αμυντικών δαπανών στον προϋπολογισμό του 2026.

Μιλώντας στην ΕΡΤ την Τρίτη, ο κος Πιερρακάκης διευκρίνισε πως η σχετική αίτηση θα κατατεθεί το επόμενο διάστημα και αφορά επιπλέον κονδύλι ύψους 500 εκατ. ευρώ για το 2026. Με δεδομένο ότι το ποσό αντιπροσωπεύει λιγότερο από 0,3% του ΑΕΠ, ο υπουργός εκτίμησε πως το αίτημα θα αξιολογηθεί θετικά από την Επιτροπή.

Η Ελλάδα, μέλος του ΝΑΤΟ, ήδη δαπανά σε ετήσια βάση περίπου το 3% του ΑΕΠ της για την άμυνα — ποσοστό που συγκαταλέγεται στα υψηλότερα της Συμμαχίας. Η ένταση με την Τουρκία, που έχει ρίζες τόσο στον πόλεμο του 1919-1922 όσο και στον πόλεμο του 1974, παραμένει ιδιαίτερα έντονη, κυρίως αναφορικά με το Κυπριακό, αν και οι δύο χώρες ανήκουν στο ΝΑΤΟ.

Ο κος Πιερρακάκης, ο οποίος ανέλαβε πρόσφατα το χαρτοφυλάκιο του υπουργείου Οικονομικών, ύστερα από ανασχηματισμό του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, καλείται να διαχειριστεί το φιλόδοξο σχέδιο της κυβέρνησης για συνολικές αμυντικές δαπάνες ύψους 25 δισ. ευρώ έως το 2036, στο πλαίσιο της επανεξοπλιστικής προσπάθειας του ελληνικού στρατού ώστε να παραμείνει ανταγωνιστικός έναντι της τουρκικής απειλής.

Προοπτικές για τη σχέση Ελλάδας-ΗΠΑ

Στην ίδια συνέντευξη, ο κος Πιερρακάκης αναφέρθηκε και στις πρόσφατες επαφές του με τον Αμερικανό υπουργό Οικονομικών, Σκοτ Μπέσσεντ, υπογραμμίζοντας τη στρατηγική σημασία της ελληνοαμερικανικής σχέσης. «Η ελληνοαμερικανική σχέση έχει μια μεγάλη ιστορία, αλλά κυρίως ένα πολύ λαμπρό μέλλον», σημείωσε χαρακτηριστικά.

Υπενθυμίζεται ότι τον περασμένο μήνα η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν ανακοίνωσε το πενταετές σχέδιο δράσης «ReArm Europe», με στόχο την αύξηση των αμυντικών δαπανών των κρατών-μελών απέναντι σε απειλές κυρίως από τη Ρωσία, αλλά και από άλλες εχθρικές χώρες. Στο πλαίσιο αυτό, ενεργοποιείται η εθνική ρήτρα διαφυγής του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης, επιτρέποντας στις χώρες να αυξήσουν τις αμυντικές τους δαπάνες έως και 1,5% του ΑΕΠ, ώστε να συγκεντρωθεί συνολικό κεφάλαιο 650 δισ. ευρώ εντός τετραετίας.

Η φον ντερ Λάιεν τόνισε πως τα κράτη-μέλη της ΕΕ δαπανούν κατά μέσο όρο περίπου το 2% του ΑΕΠ σε αμυντικές δαπάνες, με στόχο να ξεπεράσουν το 3%. Ωστόσο, το ποσοστό υπολείπεται ακόμη του 5% που έχει ζητήσει ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, για τα μέλη του ΝΑΤΟ.

Χωρίς την ενεργοποίηση της ρήτρας, οι ευρωπαϊκές χώρες θα κινδυνεύουν με κυρώσεις σε περίπτωση που το έλλειμμα ξεπεράσει το 3% του ΑΕΠ. Ήδη από τις 23 Απριλίου, η Πορτογαλία έγινε η πρώτη χώρα της ΕΕ που υπέβαλε αίτημα ενεργοποίησης της ρήτρας για αύξηση των αμυντικών δαπανών της.

Το παράδειγμα της Γερμανίας

Ανάλογη κίνηση αναμένεται να πραγματοποιήσει και το Βερολίνο. Ο Γερμανός υπουργός Οικονομικών, Γιεργκ Κούκις, άφησε να εννοηθεί πως η Γερμανία σκοπεύει να ζητήσει από την Κομισιόν εξαίρεση από τους περιορισμούς στον δανεισμό, ώστε να μπορέσει να αυξήσει τις αμυντικές της δαπάνες τα επόμενα χρόνια. «Πιθανότατα θα το πράξουμε, αν και η τελική απόφαση δεν έχει ακόμη ληφθεί», ανέφερε ο Κούκις σε παρέμβασή του στο περιθώριο των εαρινών συναντήσεων του ΔΝΤ και της Παγκόσμιας Τράπεζας στην Ουάσιγκτον.

Ήδη η γερμανική Βουλή έχει εγκρίνει σημαντική αύξηση των αμυντικών κονδυλίων, ενώ στις 28 Απριλίου ο πρόεδρος της Γερμανίας, Φρανκ-Βάλτερ Σταϊνμάιερ, επεσήμανε την ανάγκη η Γερμανία να εντείνει τη συνεισφορά της στην ευρωπαϊκή άμυνα, κυρίως λόγω της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία.

Με πληροφορίες από το Reuters

Οι απάτες με χρήση τεχνητής νοημοσύνης προβλέπεται να αυξηθούν έως το 2027

Σύμφωνα με το Κέντρο Χρηματοοικονομικών Υπηρεσιών Deloitte, οι απάτες με τεχνητή νοημοσύνη (AI) θα μπορούσαν να φτάσουν τα 40 δισεκατομμύρια δολάρια στις Ηνωμένες Πολιτείες έως το 2027. Αυτή είναι μια αύξηση 32% σε σχέση με τις απώλειες των 12,3 δισεκατομμυρίων δολαρίων του 2023. Οι απατεώνες χρησιμοποιούν την τεχνητή νοημοσύνη για να δημιουργούν εικόνες, να γράφουν μηνύματα, να κλωνοποιούν φωνές και να δημιουργούν βίντεο για να ξεγελάσουν τα ανυποψίαστα θύματα ώστε να δώσουν τα χρήματά τους.

Νομίζετε ότι είστε άτρωτοι; Όχι απαραίτητα. Οι απατεώνες έχουν τρόπους να σας κάνουν να φοβάστε για τα αγαπημένα σας πρόσωπα, να συμμετέχετε σε επενδύσεις πλουτισμού και να αποκτούν τα προσωπικά σας στοιχεία. Αλλά το να είστε προειδοποιημένοι σημαίνει να είστε προετοιμασμένοι. Ακολουθούν οι πιο διαδεδομένες απάτες με τεχνητή νοημοσύνη που πρέπει να προσέξετε.

Κλωνοποίηση φωνής των αγαπημένων σας προσώπων ή διασημοτήτων

Μία από τις πιο ύπουλες απάτες είναι η κλωνοποίηση φωνής του αγαπημένου σας προσώπου. Οι απατεώνες βρίσκουν ένα βίντεο ενός φίλου ή μέλους της οικογένειας και κλωνοποιούν τη φωνή τους. Το βίντεο θα μπορούσε να βρίσκεται στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ή ακόμα και στο YouTube.

Μόλις κλωνοποιήσουν τη φωνή, σας καλούν και σας λένε ότι το αγαπημένο σας πρόσωπο έχει πρόβλημα χρησιμοποιώντας την κλωνοποιημένη φωνή.

Ένα άτομο που έγινε παρ΄ολίγον θύμα έλαβε ένα τηλεφώνημα από τον έφηβο εγγονό της. Η φωνή ήταν πανομοιότυπη και είχε πρόβλημα. Της είπε ότι είχε τροχαίο ατύχημα σε άλλη πολιτεία και συλλαμβανόταν. Ήταν αναστατωμένος και νόμιζε ότι ήταν τραυματισμένος. Η γυναίκα είπε ότι το αγόρι ακουγόταν πανικόβλητο και πανικοβλήθηκε κι αυτή.

Αλλά μέσα στον πανικό της, και πριν καλέσει τον αριθμό που της έδωσε για να δώσει τον αριθμό της πιστωτικής της κάρτας για την εγγύηση, αποφάσισε να καλέσει την κόρη της για να της πει τι συνέβαινε. Η κόρη της είπε ότι το αγόρι καθόταν απέναντί ​​της. Η απάτη είχε σχεδόν πετύχει.

Οι απατεώνες βασίζονται σε εσάς, στον πανικό σας ότι το αγαπημένο σας πρόσωπο έχει πρόβλημα και, φυσικά, θέλετε να βοηθήσετε.

Μπορείτε να το αποφύγετε αυτό κλείνοντας το τηλέφωνο και καλώντας το αγαπημένο σας πρόσωπο ή συγγενή στο τηλέφωνό του. Θυμηθείτε να μην εμπιστεύεστε ποτέ την αναγνώριση καλούντος. Μπορεί επίσης να είναι πλαστή. Μια άλλη μέθοδος είναι εσείς και η οικογένειά σας να έχετε μια κωδική λέξη που χρησιμοποιείται μόνο σε περιπτώσεις έκτακτης ανάγκης.

Οι απατεώνες διασημοτήτων χρησιμοποιούν συχνά αυτοματοποιημένες κλήσεις. Θα λάβετε μια κλήση με μια κλωνοποιημένη ηχογράφηση μιας γνωστής διασημότητας που σας ζητά να κάνετε δωρεά στο φιλανθρωπικό τους ίδρυμα. Μπορεί να ζητήσουν τα στοιχεία της πιστωτικής σας κάρτας ή του τραπεζικού σας λογαριασμού και να κλέψουν τα χρήματά σας.

Απάτες με βίντεο Deepfake

Τα Deepfake είναι βίντεο που δημιουργούνται από τεχνητή νοημοσύνη και έχουν ψεύτικα άτομα ή προσομοιωμένα πραγματικά άτομα. Αυτά τα βίντεο μπορούν να είναι πειστικά, ειδικά αν συνδυάζονται με κλωνοποιημένες φωνές.

Η Deloitte αφηγείται την ιστορία μιας υπαλλήλου σε βιντεοκλήση με την οικονομική διευθύντρια και άλλους συναδέλφους της. Η οικονομική διευθύντρια της ζήτησε να στείλει 25 εκατομμύρια δολάρια σε έναν λογαριασμό, κάτι που έκανε. Αλλά ήταν deepfake. Η πραγματική οικονομική διευθύντρια και οι συνάδελφοί της δεν συμμετείχαν ποτέ στην κλήση και τα χρήματα πήγαν σε απατεώνες.

Εάν βρίσκεστε σε βιντεοκλήση, να κάνετε πάντα παρακολούθηση πριν ενεργήσετε για οτιδήποτε απαιτεί οικονομική συναλλαγή. Αυτό περιλαμβάνει και μέλη της οικογένειας.

Email ‘ψαρέματος’ (phishing) ενισχυμένα με τεχνητή νοημοσύνη

Τα email ηλεκτρονικού ‘ψαρέματος’ (phishing) αποστέλλονται για να σας πείσουν να κατεβάσετε κακόβουλο λογισμικό ή να κοινοποιήσετε προσωπικά στοιχεία. Μπορεί να προσπαθήσουν να σας ξεγελάσουν ώστε να κοινοποιήσετε πληροφορίες όπως έναν αριθμό κοινωνικής ασφάλισης, οικονομικές πληροφορίες, ονόματα χρήστη και κωδικούς πρόσβασης.

Αυτοί οι απατεώνες θα μεταμφιέσουν ή θα ‘πλαστογραφήσουν’ το email τους. Αυτό σημαίνει ότι θα το κάνουν να φαίνεται σαν να προέρχεται από συγγενή ή ακόμα και από κυβερνητική οντότητα.

Υπάρχει μια απάτη που κυκλοφορεί τώρα και αφορά email που φαίνεται να προέρχονται από τη Διοίκηση Κοινωνικής Ασφάλισης (SSA). Μην κάνετε κλικ σε κανέναν σύνδεσμο και μην δώσετε καμία πληροφορία. Εάν το email αναφέρει ότι υπάρχουν πληροφορίες που πρέπει να γνωρίζετε ή ότι χρειάζονται πληροφορίες, συνδεθείτε στον λογαριασμό ‘my Social Security’ στον επίσημο ιστότοπο για να ελέγξετε.

Η SSA δεν θα σας ζητήσει ποτέ πληροφορίες, όπως κωδικό πρόσβασης ή αριθμό κοινωνικής ασφάλισης. Και χρησιμοποιούν συστημένη επιστολή για να επικοινωνήσουν με τους παραλήπτες.

Εικόνες που δημιουργούνται από την τεχνητή νοημοσύνη

Απατεώνες χρησιμοποιούν την τεχνητή νοημοσύνη για να δημιουργήσουν εικόνες για να ενισχύσουν τις απάτες τους. Θα χρησιμοποιήσουν αυτές τις εικόνες ως μέρος μιας διαφήμισης ή ανάρτησης στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και θα συνδέονται με ψεύτικους ιστότοπους. Εκεί, θα προσπαθήσουν να σας πουλήσουν κάτι ή να σας πείσουν να παραδώσετε τα προσωπικά σας στοιχεία.

Ωστόσο, ορισμένοι σκληροπυρηνικοί εγκληματίες χρησιμοποιούν εικόνες ατόμων από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και τους τοποθετούν σε σεξουαλικές στάσεις. Στη συνέχεια, εκβιάζουν τα θύματα για να εξαφανίσουν τις εικόνες.

Ιστότοποι που δημιουργούνται από την τεχνητή νοημοσύνη

Η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να δημιουργήσει ιστότοπους και στη συνέχεια οι απατεώνες σας στέλνουν τους συνδέσμους. Αυτό μπορεί να γίνει μέσω email ή δημοσιεύοντας συνδέσμους στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

Τα ψεύτικα ηλεκτρονικά καταστήματα μπορεί να έχουν ένα δημοφιλές προϊόν σε μεγάλη έκπτωση για να σας παρασύρουν να δώσετε τα στοιχεία της πιστωτικής σας κάρτας. Μπορεί να λάβετε το προϊόν, αλλά ο απατεώνας θα χρησιμοποιήσει την πιστωτική σας κάρτα για να αγοράσει άλλα προϊόντα, αφήνοντας τον λογαριασμό σε εσάς.

Προστατέψτε τον εαυτό σας από απάτες τεχνητής νοημοσύνης

Μην υποκύπτετε σε πίεση. Αν νιώθετε ότι πρέπει να δράσετε γρήγορα, σταματήστε. Πιθανότατα πρόκειται για απάτη. Οι απατεώνες θέλουν να δημιουργήσουν μια αίσθηση επείγοντος στα θύματά τους.

Αν κάποιος ισχυρίζεται ότι προέρχεται από μια εταιρεία ή κυβερνητική οντότητα, διακόψτε τη συζήτηση και κλείστε το τηλέφωνο. Στη συνέχεια, καλέστε την εταιρεία ή την κυβερνητική υπηρεσία από έναν αριθμό που έχετε για να επαληθεύσετε τον αρχικό καλούντα. Το ίδιο ισχύει και για το email. Απλώς θα πρέπει να υποθέσετε ότι πρόκειται για απάτη.

Ποτέ μην κάνετε κλικ σε συνδέσμους που αποστέλλονται μέσω email. Και αν πληρώσετε κάποιον, χρησιμοποιήστε αναστρέψιμες πληρωμές. Αυτό σημαίνει ότι χρησιμοποιείτε πιστωτική κάρτα όπου ο εκδότης θα σας επιστρέψει τα χρήματά σας εάν αμφισβητήσετε τη συναλλαγή. Μη στέλνετε μετρητά, κρυπτονομίσματα ή δωροκάρτες.

Οι απατεώνες υπάρχουν. Βεβαιωθείτε ότι προστατεύετε τον εαυτό σας, γνωρίζοντας πότε οι άνθρωποι επικοινωνούν μαζί σας για να ζητήσουν πληροφορίες ή χρήματα.