GUY BIRCHALL

Ο Ούγγρος πρωθυπουργός Βίκτορ Ορμπάν κατηγόρησε την Ουκρανία ότι σχεδιάζει να αποσταθεροποιήσει το ουγγρικό ενεργειακό σύστημα και διέταξε την ανάπτυξη στρατευμάτων για την προστασία κρίσιμων υποδομών στις 25 Φεβρουαρίου.

Σύμφωνα με μετάφραση του Reuters από βίντεο που ανήρτησε στο Facebook, ο Ούγγρος ηγέτης δήλωσε: «Η Ουκρανία προετοιμάζει περαιτέρω ενέργειες που αποσκοπούν στη διατάραξη της λειτουργίας του ουγγρικού ενεργειακού συστήματος. Γι’ αυτό, έδωσα εντολή να ενισχυθεί η προστασία των βασικών ενεργειακών υποδομών. Αυτό σημαίνει ότι θα αναπτυχθούν στρατεύματα και κατάλληλος εξοπλισμός πλησίον των κομβικών εγκαταστάσεων ενέργειας, ώστε να αποκρουστούν πιθανές επιθέσεις».

Ο Ορμπάν επανέλαβε την καταγγελία του ότι ο αγωγός Druzba, μέσω του οποίου η Ουγγαρία προμηθεύεται ρωσικό αργό πετρέλαιο, έκλεισε για πολιτικούς λόγους και όχι για τεχνικούς, σημειώνοντας πως αναφορές των υπηρεσιών πληροφοριών κάνουν λόγο για ενδεχόμενες νέες διακοπές στην τροφοδοσία της χώρας. 

«Η Ουγγαρία δεν εκβιάζεται», συμπλήρωσε σε γραπτή ανάρτηση συνοδεύοντας το βίντεο.

Ο αγωγός Druzba, μήκους περίπου 4.000 χιλιομέτρων, μεταφέρει ρωσικό πετρέλαιο στα ενδότερα της Ευρώπης, με το όνομα Druzba να σημαίνει «φιλία» σε πολλές σλαβικές γλώσσες. Η κίνηση του Ορμπάν κλιμακώνει τη συνεχιζόμενη διαμάχη μεταξύ Βουδαπέστης και Μπρατισλάβας — καθώς και οι δύο χώρες λαμβάνουν πετρέλαιο μέσω του Druzba — και του Κιέβου, σχετικά με την παύση της ροής ρωσικού αργού. Ουγγαρία και Σλοβακία αποδίδουν στην Ουκρανία την ευθύνη για τη μακρά διακοπή στις προμήθειες προς τα διυλιστήριά τους, ενώ το Κίεβο υποστηρίζει πως αυτή οφείλεται σε ρωσικό πλήγμα με drone σε τμήμα του αγωγού, τον Ιανουάριο, στη δυτική Ουκρανία.

H Epoch Times επικοινώνησε με το ουκρανικό υπουργείο Εξωτερικών για σχόλιο, αλλά δεν έλαβε απάντηση έως τη δημοσίευση του άρθρου.

Σε αντίθεση με άλλα μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που επιχειρούν να πάρουν αποστάσεις από τη Μόσχα και να διακόψουν εμπορικούς και άλλους δεσμούς λόγω του ρωσο-ουκρανικού πολέμου, η Ουγγαρία και η Σλοβακία διατηρούν τις σχέσεις τους με τη Ρωσία και διαφωνούν με τις Βρυξέλλες σε ορισμένα σημεία ως προς τη στήριξη της Ουκρανίας.

Στις 23 Φεβρουαρίου, η Ουγγαρία άσκησε βέτο σε νέο πακέτο κυρώσεων της ΕΕ κατά της Ρωσίας και μεγάλο δάνειο προς την Ουκρανία, επικαλούμενη τη διαμάχη για τις ενεργειακές προμήθειες. Ο Ούγγρος υπουργός Εξωτερικών Πέτερ Σιγιάρτο, πριν τη συνεδρίαση του Συμβουλίου Εξωτερικών Υποθέσεων των «27» στις Βρυξέλλες, όπου θα περνούσε το 20ό πακέτο κυρώσεων της ΕΕ, εξήγησε τις θέσεις της Βουδαπέστης:

«Δεν μισούμε την Ουκρανία», είπε. «Το πρόβλημα είναι ότι το ουκρανικό κράτος μισεί την Ουγγαρία και ακολουθεί εδώ και δέκα χρόνια αντιουγγρική πολιτική. Η Ουκρανία συμπεριφέρεται εχθρικά προς την Ουγγαρία. […] Ρωτήστε τους Ουκρανούς γιατί σταμάτησαν τις παραδόσεις πετρελαίου προς την Ουγγαρία. Γιατί διακινδυνεύουν την ασφάλεια του ενεργειακού εφοδιασμού της χώρας μας; Γιατί δεν αποκαθιστούν τα δικαιώματα της ουγγρικής εθνικής μειονότητας εκεί; Γιατί τελικά θέτουν σε κίνδυνο την ενεργειακή μας ασφάλεια;»

Ο Σιγιάρτο απέρριψε τις κατηγορίες ότι η Ουγγαρία χρηματοδοτεί τον πόλεμο της Ρωσίας στην Ουκρανία συνεχίζοντας να αγοράζει ρωσικό πετρέλαιο, υποστηρίζοντας πως οι αγορές της Βουδαπέστης αντιστοιχούν μόλις στο 0,2% του ρωσικού ΑΕΠ.

Την ίδια ημέρα που η Ουγγαρία μπλόκαρε το πακέτο κυρώσεων, η Σλοβακία, εξοργισμένη και αυτή από τη διακοπή της ροής πετρελαίου μέσω του Druzba, ανακοίνωσε ότι θα αρνηθεί οποιοδήποτε αίτημα της Ουκρανίας για έκτακτη ηλεκτροδοτική στήριξη όσο παραμένει η διακοπή. Ο Σλοβάκος πρωθυπουργός Ρόμπερτ Φίτσο δήλωσε ότι «εάν η ουκρανική πλευρά προσφύγει στη Σλοβακία για βοήθεια στη σταθεροποίηση του ενεργειακού της δικτύου, αυτή δεν θα χορηγηθεί», και διευκρίνισε πως τα μέτρα θα αρθούν μόλις αποκατασταθεί η ροή του πετρελαίου προς τη χώρα του.

Η Ουκρανία διαμηνύει ότι οι επιδιορθώσεις δεν μπορούν να γίνουν άμεσα. Ο πρόεδρος της χώρας, Βολοντίμιρ Ζελένσκι, δήλωσε στις 25 Φεβρουαρίου προς δημοσιογράφους: «Κατ’ αρχάς, δεν είναι τόσο απλό ούτε γρήγορο», επεσήμανε, προσθέτοντας ότι ρωσικά πλήγματα έχουν καταστρέψει τον αγωγό που συνδέει το λιμάνι της Οδησσού στη Μαύρη Θάλασσα με τον Druzba. «Δεν είναι η πρώτη επίθεση, συνεχίζουν να πλήττουν τον ενεργειακό μας τομέα. Μας υποδεικνύουν να τον επισκευάσουμε, αλλά γνωρίζουν ότι έχουν υπάρξει ξανά επιθέσεις στον Druzba. Εργαζόμενοί μας τραυματίστηκαν ώστε να διατηρηθεί η λειτουργία του».

Με τη συμβολή της Victoria Friedman και πληροφορίες από το Reuters

Στις 24 Φεβρουαρίου συμπληρώθηκαν τέσσερα χρόνια φέτος από την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία και την έναρξη του πολέμου, όπως σημείωσε ο Ουκρανός πρόεδρος σε ανάρτησή του στο Χ:

«Σήμερα συμπληρώνονται ακριβώς τέσσερα χρόνια από τη στιγμή που ο Πούτιν ξεκίνησε την επέλασή του για να καταλάβει το Κίεβο. Και αυτό λέει πολλά για την αντίστασή μας, για το πώς αγωνίστηκε η Ουκρανία όλον αυτό τον καιρό. Πίσω από αυτά τα λόγια βρίσκονται εκατομμύρια άνθρωποι, ανείπωτο θάρρος, αδιανόητα σκληρή δουλειά, αντοχή και η μακρά διαδρομή που διανύει η Ουκρανία από τις 24 Φεβρουαρίου.»

Σε συνοδευτικό βίντεο, ο Ουκρανός πρόεδρος απηύθυνε πρόσκληση προς τον πρόεδρο των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, να επισκεφθεί την Ουκρανία. «Μόνο εάν έρθει κανείς στην Ουκρανία και δει με τα ίδια του τα μάτια τη ζωή και τον αγώνα μας, μόνο τότε μπορεί να κατανοήσει τι πραγματικά σημαίνει αυτός ο πόλεμος», τόνισε.

Ο Τραμπ έχει δεσμευτεί να φέρει ένα τέλος στη σύγκρουση, με τις διαπραγματεύσεις μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας, να βρίσκονται ακόμη σε εξέλιξη. Από την έναρξη του 2026 έχουν ήδη πραγματοποιηθεί τρεις γύροι, με τον τελευταίο να λαμβάνει χώρα στη Γενεύη, στις 17-18 Φεβρουαρίου.

Υπονοώντας ότι ίσως πλησιάζει μια λύση, ο Ζελένσκι δήλωσε στους Financial Times στις 23 Φεβρουαρίου ότι θεωρεί πως ο πόλεμος βρίσκεται «στην αρχή του τέλους. Η Ουκρανία χρειάζεται κατάπαυση του πυρός, χθες, σήμερα, αύριο», επεσήμανε. «Δεν χρειαζόμαστε παύση, αλλά τον τερματισμό του πολέμου».

Οι ηγέτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που υποστηρίζουν σταθερά το Κίεβο από την έναρξη του πολέμου, επαίνεσαν την αντοχή της Ουκρανίας και δεσμεύτηκαν για συνεχή στήριξη. Με αφορμή τη θλιβερή επέτειο, μετέβησαν στο Κιέβο η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα, καθώς και οι ηγέτες της Δανίας, της Εσθονίας, της Φινλανδίας, της Ισλανδίας, της Λετονίας, της Λιθουανίας, της Κροατίας, της Νορβηγίας και της Σουηδίας.

«Στόχος μας είναι μια συνολική, δίκαιη και μακρόχρονη ειρήνη για την Ουκρανία, βασισμένη στις αρχές του Καταστατικού Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών και του Διεθνούς Δικαίου», αναφέρουν η φον ντερ Λάιεν, ο Κόστα και η πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου Ρομπέρτα Μέτσολα σε κοινή τους δήλωση. «Στηρίζουμε κάθε προσπάθεια προς αυτόν τον σκοπό· μια ειρήνη με αξιοπρέπεια και μακροπρόθεσμη ασφάλεια. Ο σεβασμός της κυριαρχίας και της εδαφικής ακεραιότητας είναι το θεμέλιο. Καμία χώρα δεν μπορεί να προσαρτά τη γείτονά της. Τα σύνορα δεν αλλάζουν με τη βία. Ο επιτιθέμενος δεν μπορεί να ανταμείβεται», προσέθεσαν οι Ευρωπαίοι ηγέτες.

 

Οι Ευρωπαίοι ηγέτες δεσμεύτηκαν για περαιτέρω πολιτική, χρηματοδοτική και στρατιωτική στήριξη προς την Ουκρανία και επανέλαβαν την πεποίθησή τους ότι το μέλλον της χώρας βρίσκεται εντός της ΕΕ. Ο καγκελάριος της Γερμανίας, Φρήντριχ Μερτς, σημείωσε σε ανάρτησή του στο X ότι τα τελευταία τέσσερα χρόνια ήταν «ένας εφιάλτης για τον ουκρανικό λαό».

Ο Βρετανός πρωθυπουργός Κηρ Στάρμερ, σε ανάρτηση στο X, διαμήνυσε συμπαράσταση προς την Ουκρανία, γράφοντας: «Η Βρετανία είναι μαζί σας», και ανακοινώνοντας ότι το Ηνωμένο Βασίλειο ενισχύει τη στρατιωτική και ανθρωπιστική βοήθειά του. Σ’ αυτά τα μέτρα περιλαμβάνονται 20 εκατ. λίρες για επείγουσα ενίσχυση της ενεργειακής υποδομής, με στόχο την προστασία και αποκατάσταση του δικτύου, καθώς και την ενίσχυση παραγωγικής ικανότητας, καθώς και 5,7 εκατ. λίρες για ανθρωπιστική βοήθεια σε παραμεθόριες κοινότητες, ιατρική καθοδήγηση και εκπαίδευση ελικοπτεριστών.

Επιπλέον, η Βρετανία ενέκρινε ένα από τα μεγαλύτερα πακέτα κυρώσεων κατά της Ρωσίας από την έναρξη του πολέμου. Σύμφωνα με το βρετανικό υπουργείο Εξωτερικών, 300 νέα πακέτα κυρώσεων τέθηκαν σε ισχύ στις 24 Φεβρουαρίου, στοχεύοντας τη ρωσική ενεργειακή βιομηχανία, την αλυσίδα στρατιωτικού εφοδιασμού, χρηματοπιστωτικά ιδρύματα και τον αποκαλούμενο «σκιώδη στόλο». Συνολικά, το Ηνωμένο Βασίλειο έχει πλέον επιβάλει κυρώσεις σε περισσότερα από 3.000 άτομα, επιχειρήσεις και πλοία στο πλαίσιο του αντικαθεστωτικού πλαισίου κατά της Ρωσίας.

 

Ο πρόεδρος της Γαλλίας, Εμμανουέλ Μακρόν, ανέφερε σε ανάρτησή του στο X ότι ο πόλεμος συνιστά μια τριπλή αποτυχία για τη Ρωσία — στρατιωτική, οικονομική και στρατηγική. «Οδήγησε στην ισχυροποίηση του ΝΑΤΟ, δηλαδή τη διεύρυνση που η Ρωσία επιχείρησε να εμποδίσει, συσπείρωσε τους Ευρωπαίους που ήλπιζε να διασπάσει, και ανέδειξε την ευθραυστότητα ενός ιμπεριαλισμού άλλης εποχής. Επειδή η Ουκρανία αποτελεί την πρώτη γραμμή άμυνας της ηπείρου μας, η Γαλλία και η Ευρώπη στέκονται ακλόνητες στο πλευρό της», συμπλήρωσε.

Ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούττε, ανέφερε σε ανάρτησή του πως η Συμμαχία στάθηκε εξ αρχής δίπλα στην Ουκρανία. «Είμαστε μαζί σας και σήμερα», τόνισε.

Στη Μόσχα, ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν, κατά τη διάρκεια τελετής στο Κρεμλίνο στις 23 Φεβρουαρίου, τόνισε ότι η χώρα του μάχεται για το μέλλον, την ανεξαρτησία, την αλήθεια και τη δικαιοσύνη της. Η 23η Φεβρουαρίου, Ημέρα Υπερασπιστή της Πατρίδας στη Ρωσία, σηματοδοτεί την ίδρυση του Κόκκινου Στρατού της πρώην Σοβιετικής Ένωσης.

 

Λόγω της ημέρας απένειμε τιμητικές διακρίσεις σε μέλη του ρωσικού υπουργείου Άμυνας και της Εθνικής Φρουράς. «Όσοι βρίσκονται σήμερα εδώ στο Κρεμλίνο δεν είναι μόνο έμπειροι επαγγελματίες με άριστη εκπαίδευση. Είναι διοικητές που στάθηκαν εξ αρχής δίπλα στους στρατιώτες τους, βιώνοντας κάθε δυσκολία από κοινού. Αυτοί οι άνθρωποι διακρίνονται για το υψηλό ηθικό τους φρόνημα και τα ευγενή ιδανικά τους, είναι οι αληθινοί πατριώτες της Ρωσίας», τόνισε ο Ρώσος πρόεδρος.

Οι Ρώσοι αξιωματούχοι εξακολουθούν να αναφέρονται στον πόλεμο ως «ειδική στρατιωτική επιχείρηση». Ο Πούτιν απέφυγε κάθε αναφορά στην κατάσταση στο μέτωπο ή στην πορεία των διαπραγματεύσεων στην ομιλία του.

Ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου, Ντμίτρι Πεσκόφ, δήλωσε στις 24 Φεβρουαρίου, σύμφωνα με το ρωσικό πρακτορείο TASS, ότι το τέλος του πολέμου εξαρτάται πλέον αποκλειστικά από τις ενέργειες του καθεστώτος του Κιέβου, παρατηρώντας πως τα βασικά στρατηγικά αντικείμενα της «ειδικής στρατιωτικής επιχείρησης» δεν έχουν ακόμα επιτευχθεί, συνεπώς αυτή θα συνεχιστεί.

Η εκπρόσωπος του ρωσικού υπουργείου Εξωτερικών, Μαρία Ζαχάροβα, υποστήριξε ότι η «ανεξέλεγκτη διεύρυνση του ΝΑΤΟ μέχρι τα [ρωσικά] σύνορα, συμπεριλαμβανομένης της Ουκρανίας, υπήρξε μία από τις βασικές αιτίες της παρούσας σύγκρουσης. […] Όσο αυτό το ζήτημα δεν αντιμετωπίζεται, λύση δεν μπορεί να υπάρξει. Η Ρωσία θα επιδιώξει τους στόχους της τόσο στρατιωτικά όσο και πολιτικά», δήλωσε, σύμφωνα με το TASS.

Ο πόλεμος πλήρους κλίμακας στην Ουκρανία εισήλθε στο πέμπτο έτος του στις 24 Φεβρουαρίου, σηματοδοτώντας ακόμη ένα ορόσημο από τότε που οι ρωσικές δυνάμεις εισέβαλαν μαζικά στη χώρα το 2022.

Ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι αναγνώρισε την επέτειο με ανάρτησή του στην πλατφόρμα X στις 24 Φεβρουαρίου, επισημαίνοντας ότι συμπληρώνονταν ακριβώς τέσσερα χρόνια από τότε που ο Βλαντίμιρ Πούτιν ξεκίνησε την «τριήμερη προέλασή» του για την κατάληψη του Κιέβου, γεγονός που αποτύπωνε σε μεγάλο βαθμό την αντίσταση της Ουκρανίας και τον τρόπο με τον οποίο η χώρα αγωνίστηκε όλο αυτό το διάστημα. Πρόσθεσε ότι πίσω από αυτά τα λόγια βρίσκονταν εκατομμύρια πολίτες, τεράστιο θάρρος, εξαιρετικά σκληρή εργασία, αντοχή και η μακρά πορεία που ακολουθεί η Ουκρανία από τις 24 Φεβρουαρίου.

Χιλιάδες άνθρωποι —άμαχοι και στρατιωτικοί— έχουν χάσει τη ζωή τους στη διάρκεια της σύγκρουσης, ενώ οι διεθνείς προσπάθειες συνεχίζονται με στόχο τη στήριξη της κυβέρνησης στο Κίεβο και την επίτευξη ειρηνικής λύσης. Οι διαπραγματεύσεις μεταξύ των εμπόλεμων πλευρών, με τη διαμεσολάβηση των Ηνωμένων Πολιτειών, παραμένουν σε εξέλιξη, αφότου ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ είχε δεσμευθεί, με την επιστροφή του στον Λευκό Οίκο τον Ιανουάριο του 2025, να τερματίσει γρήγορα τον πόλεμο.

Πόλεμος ευρείας κλίμακας

Χρόνια βίας, διαδηλώσεων, αμφισβητούμενων εκλογών και δημοψηφισμάτων, η ρωσική προσάρτηση της Κριμαίας και η γενικευμένη καχυποψία μεταξύ Μόσχας και Κιέβου κορυφώθηκαν τελικά τον Φεβρουάριο του 2022.

Στις 24 Φεβρουαρίου 2022, ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν ανακοίνωσε την έναρξη «ειδικών στρατιωτικών επιχειρήσεων» στην Ουκρανία, με στόχο, όπως δήλωσε, την πλήρη «αποστρατιωτικοποίηση» της χώρας και τη μετατροπή της σε ουδέτερο κράτος, που δεν θα αποτελεί μέρος ούτε της Ευρωπαϊκής Ένωσης ούτε του ΝΑΤΟ.

Αμέσως μετά το διάγγελμά του, εκρήξεις συγκλόνισαν κάθε περιφέρεια και μεγάλη πόλη της Ουκρανίας, καθώς η Ρωσία εξαπέλυσε επιθέσεις με πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη εναντίον βασικών αεροδρομίων, στρατιωτικών βάσεων και αποθηκών, σηματοδοτώντας την έναρξη αυτού που θα εξελισσόταν στον πιο καταστροφικό πόλεμο στην Ευρώπη από το 1945.

Ο Ζελένσκι, με εκτεταμένη στήριξη από τη Δύση, παρέμεινε σταθερός από την έναρξη του πολέμου και η Ουκρανία έχει μέχρι στιγμής αποτρέψει τη Ρωσία από το να επιτύχει τους διακηρυγμένους πολεμικούς της στόχους.

Η τρέχουσα κατάσταση στο μέτωπο

Παρά τις πολυάριθμες ουκρανικές αντεπιθέσεις, οι γραμμές του μετώπου παραμένουν σε μεγάλο βαθμό στάσιμες τα τελευταία δύο χρόνια, με τη γραμμή επαφής να εκτείνεται σήμερα σε πάνω από 1.000 χιλιόμετρα, από τα βορειοανατολικά σύνορα κοντά στην περιφέρεια του Χαρκόβου έως νότια, στον ποταμό Δνείπερο, στην περιφέρεια της Χερσώνας.

 

Οι ρωσικές δυνάμεις ελέγχουν περίπου το 20% της κυρίαρχης επικράτειας της Ουκρανίας, κυρίως στα ανατολικά και τα νότια. Σε αυτά περιλαμβάνονται σχεδόν ολόκληρη η περιφέρεια του Λουγκάνσκ, μεγάλο μέρος της περιφέρειας του Ντονέτσκ —γνωστές συλλογικά ως περιοχή του Ντονμπάς— τμήματα των περιφερειών Ζαπορίζια και Χερσώνας, καθώς και ολόκληρη η Κριμαία, την οποία η Μόσχα προσάρτησε το 2014, σύμφωνα με το αμερικανικό ερευνητικό κέντρο Center for Strategic and International Studies (CSIS).

Οι ανθρώπινες απώλειες

Ούτε η Ρωσία ούτε η Ουκρανία έχουν δημοσιοποιήσει επισήμως τον αριθμό των απωλειών που έχουν υποστεί, ωστόσο έκθεση του CSIS, που δημοσιεύθηκε στις 27 Ιανουαρίου, εκτιμά ότι οι συνολικές στρατιωτικές απώλειες Ρωσίας και Ουκρανίας (νεκροί, τραυματίες και αγνοούμενοι) από τον Φεβρουάριο του 2022 έως τον Δεκέμβριο του 2025 ενδέχεται να ανέρχονται έως και σε 1,8 εκατομμύρια.

Η ίδια έκθεση προβλέπει ότι ο αριθμός αυτός θα μπορούσε να φθάσει τα 2 εκατομμύρια έως την άνοιξη του 2026, εάν συνεχιστούν οι τρέχοντες ρυθμοί.

Κατά την ανάλυση της έκθεσης, οι ρωσικές απώλειες υπολογίζονται σε περίπου 1,2 εκατομμύρια (εκ των οποίων έως 325.000 νεκροί), ενώ οι ουκρανικές σε 500.000–600.000 (εκ των οποίων 100.000–140.000 νεκροί). Η εφημερίδα The Epoch Times δεν έχει καταστεί δυνατό να επαληθεύσει ανεξάρτητα τα στοιχεία αυτά.

Οι διαπραγματεύσεις

Από το 2022 έχουν γίνει πολυάριθμες προσπάθειες για τον τερματισμό του πολέμου, χωρίς καμία μέχρι στιγμής να έχει οδηγήσει σε ειρήνη.

Μετά τον αρχικό γύρο συνομιλιών τους πρώτους μήνες του πολέμου, οι δύο πλευρές δεν είχαν εκ νέου άμεση επαφή έως τον Μάιο του 2025 στην Κωνσταντινούπολη της Τουρκίας.

Οι συνομιλίες αυτές, ωστόσο, δεν απέφεραν αποτέλεσμα ως προς τον τερματισμό της σύγκρουσης και οι απευθείας διαπραγματεύσεις διακόπηκαν τον Ιούνιο του 2025. Τον Αύγουστο του 2025, ο Τραμπ συναντήθηκε με τον Πούτιν στο Άνκορατζ της Αλάσκας, στην πρώτη συνάντηση μεταξύ των ηγετών Ρωσίας και Ηνωμένων Πολιτειών από πριν από το ξέσπασμα του πολέμου.

 

Τον Νοέμβριο του 2025 παρουσιάστηκε ένα αρχικό ειρηνευτικό σχέδιο 28 σημείων. Η Μόσχα το υποδέχθηκε σε μεγάλο βαθμό θετικά, ενώ το Κίεβο το επέκρινε για τους περιορισμούς που επέβαλλε στις ουκρανικές ένοπλες δυνάμεις, για τη ρητή απαγόρευση ένταξης της Ουκρανίας στο ΝΑΤΟ στο μέλλον και για την απόσχιση του Ντονμπάς.

Τον επόμενο μήνα, έπειτα από συζητήσεις μεταξύ Ουάσιγκτον και Κιέβου, δημοσιοποιήθηκε συμπυκνωμένη εκδοχή 20 σημείων, η οποία θεωρήθηκε πιο αποδεκτή για την Ουκρανία. Κανένα από τα δύο σχέδια δεν έχει τεθεί σε ισχύ.

Οι ελπίδες για επίτευξη λύσης αναζωπυρώθηκαν το 2026, με την έναρξη τριμερών συναντήσεων μεταξύ Ρωσίας, Ουκρανίας και Ηνωμένων Πολιτειών.

Από τον Ιανουάριο του 2026 στο Άμπου Ντάμπι των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, οι συζητήσεις μεταξύ των τριών πλευρών συνεχίζονται, με τον πιο πρόσφατο γύρο να πραγματοποιείται στη Γενεύη της Ελβετίας στις 17–18 Φεβρουαρίου.

Ουκρανοί αξιωματούχοι έχουν αναφέρει ότι ο επόμενος γύρος συνομιλιών προγραμματίζεται για τις 26–27 Φεβρουαρίου, που θα αποτελέσει τον τέταρτο γύρο τέτοιων διαβουλεύσεων το 2026, αν και η Ρωσία δεν έχει ακόμη επιβεβαιώσει τη συμμετοχή της.

Τα βασικά σημεία διαφωνίας

Το ζήτημα των εδαφών παραμένει το πλέον δυσεπίλυτο στις διαπραγματεύσεις, με τη Ρωσία να απαιτεί από την Ουκρανία να αποδεχθεί εδαφικές απώλειες. Η Ρωσία έχει καταγράψει ορισμένα εδαφικά κέρδη από τότε που κατέλαβε τη χερσόνησο της Κριμαίας το 2014 και εξαπέλυσε νέα επίθεση κατά της Ουκρανίας τον Φεβρουάριο του 2022.

Επί του παρόντος, οι ρωσικές δυνάμεις ελέγχουν περίπου το 20% της προ του 2014 ουκρανικής επικράτειας. Με το μεγαλύτερο μέρος του Ντονέτσκ υπό ρωσικό έλεγχο, η Μόσχα έχει καλέσει το Κίεβο να παραχωρήσει περίπου το 20% της περιφέρειας που οι ρωσικές δυνάμεις δεν έχουν καταφέρει μέχρι στιγμής να καταλάβουν διά της βίας. Το Κίεβο έχει αρνηθεί να προβεί σε αυτή την παραχώρηση.

Οι τελευταίες δηλώσεις Ζελένσκι

Παρά την πίεση που ασκεί ο Τραμπ για ταχεία προσέλευση στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, η θέση του Ζελένσκι ως προς το εδαφικό παραμένει αμετάβλητη, με τον Ουκρανό ηγέτη να αποδίδει την ευθύνη για τη συνέχιση του πολέμου στη Μόσχα.

Στις 16 Φεβρουαρίου, ο Ζελένσκι ζήτησε εγγυήσεις ασφαλείας με τη στήριξη του Κογκρέσου των ΗΠΑ πριν από την υπογραφή οποιασδήποτε ειρηνευτικής συμφωνίας μεταξύ Κιέβου και Μόσχας. Ανέφερε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες προετοίμαζαν εγγυήσεις ασφαλείας, αλλά ότι η Ουάσιγκτον επιθυμούσε προηγουμένως μια «ανταλλαγή εδαφών ή κάτι τέτοιο» πριν αυτές παρασχεθούν.

 

Υπογράμμισε ότι προτεραιότητα αποτελούν οι εγγυήσεις ασφαλείας και ότι η Ουκρανία δεν θα εγκαταλείψει τα εδάφη της, διευκρινίζοντας πως είναι έτοιμη για συμβιβασμό, αλλά όχι για έναν συμβιβασμό που θα έδινε στη Ρωσία την ευκαιρία να ανασυνταχθεί γρήγορα και να επιστρέψει για να καταλάβει εκ νέου τη χώρα, τονίζοντας ότι αυτό αποτελεί κρίσιμο ζήτημα.

Στις 23 Φεβρουαρίου, σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα X με αναφορά σε συνέντευξή του στο BBC, ο Ζελένσκι εξέφρασε την πεποίθηση ότι η Ρωσία έχει ήδη ξεκινήσει τον Τρίτο Παγκόσμιο Πόλεμο.

Διερωτήθηκε πόσο έδαφος μπορεί να καταλάβει ο Πούτιν και πώς μπορεί να ανακοπεί, επισημαίνοντας ότι το ζήτημα δεν είναι απλώς να αποτραπεί μια ρωσική νίκη, αλλά ότι η Ρωσία επιδιώκει να επιβάλει τον δικό της κόσμο και να αλλάξει τη ζωή των ανθρώπων, όπως εκείνοι την επιλέγουν και την επιθυμούν. Πρόσθεσε ότι πιστεύει εδώ και καιρό πως ο Πούτιν έχει ήδη ξεκινήσει αυτόν τον πόλεμο και ότι η Ουκρανία τον εμποδίζει να τον μετατρέψει σε ευρύτερο, πλήρους κλίμακας Τρίτο Παγκόσμιο Πόλεμο, χαρακτηρίζοντας τη χώρα του προπύργιο που αναχαιτίζει τον Ρώσο πρόεδρο.

Οι τελευταίες δηλώσεις Πούτιν

Ο Πούτιν δεν έχει μιλήσει δημοσίως για τους όρους της Ρωσίας από συνέντευξή του στις 25 Δεκεμβρίου σε ινδικό τηλεοπτικό δίκτυο, ενόψει της επίσημης επίσκεψής του στο Νέο Δελχί.

Στη συνέντευξη, αναφερόμενος στα εδάφη του Ντονέτσκ και του Λουγκάνσκ, δήλωσε ότι είτε η Ρωσία θα απελευθερώσει αυτά τα εδάφη με τη δύναμη των όπλων είτε τα ουκρανικά στρατεύματα θα τα εγκαταλείψουν και θα σταματήσουν να μάχονται εκεί.

Ο πρώην πρόεδρος της Ρωσίας και στενός σύμμαχος του Πούτιν, Ντμίτρι Μεντβέντεφ, δήλωσε στις 23 Φεβρουαρίου, σύμφωνα με το ρωσικό πρακτορείο ειδήσεων TASS, ότι η Ρωσία έχει συμφωνήσει να μην αποκαλύψει τον τρόπο με τον οποίο εξελίσσονται οι συνομιλίες μεταξύ Μόσχας και Κιέβου.

Σε γενικές γραμμές, ανέφερε ότι η ρωσική πλευρά έχει διατυπώσει τη θέση της, όπως αυτή έχει καθοριστεί από τον Ανώτατο Διοικητή και Πρόεδρο της χώρας και έχει επανειλημμένως παρουσιαστεί. Πρόσθεσε ότι αυτή περιλαμβάνει τα ουσιαστικότερα ζητήματα σχετικά με τα εδάφη, τις παραμέτρους της αποστρατιωτικοποίησης του συγκεκριμένου κράτους και μια σειρά άλλων σημείων, επισημαίνοντας ότι η άλλη πλευρά τα εξετάζει επί του παρόντος, χωρίς ωστόσο να έχει δοθεί απάντηση.

Με τη συμβολή του Andrew Thornebrook

Οι πέντε μεγαλύτερες στρατιωτικές δυνάμεις της Ευρώπης ανακοίνωσαν στις 20 Φεβρουαρίου ότι προχωρούν από κοινού σε ένα έργο πολλών εκατομμυρίων δολαρίων για την παραγωγή φθηνών συστημάτων αντιαεροπορικής άμυνας, όπως αυτόνομα μη επανδρωμένα αεροσκάφη ή πυραύλους, εντός των επόμενων 12 μηνών.

Η ανακοίνωση πραγματοποιήθηκε στη συνάντηση των υπουργών Άμυνας της Ευρωπαϊκής Ομάδας των Πέντε (E-5) στην Κρακοβία, η οποία έφερε στο ίδιο τραπέζι τους πέντε μεγαλύτερους αμυντικούς προϋπολογισμούς της Ευρώπης: Γαλλία, Γερμανία, Ιταλία, Πολωνία και Βρετανία. Παρόντες ήταν επίσης εκπρόσωποι του Οργανισμού Βορειοατλαντικού Συμφώνου (ΝΑΤΟ) και της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Η πρωτοβουλία σχετίζεται με τον ρωσο-ουκρανικό πόλεμο, όπου τα αυτόνομα επιθετικά drone αποδείχθηκαν αποτελεσματική και πολύ πιο οικονομική εναλλακτική λύση αντί των ακριβών αντιαεροπορικών πυραύλων. Την ηγεσία της προσπάθειας έχει αναλάβει η Βρετανία, με την πλήρη στήριξη και των υπόλοιπων τεσσάρων χωρών.

Ο Πολωνός υπουργός Άμυνας, Βλαντισλάβ Κοσινιάκ-Καμίς, δήλωσε: «Η ομάδα στήριξε ολόψυχα την πρωτοβουλία για Λύσεις Χαμηλού Κόστους και Αυτόνομες Πλατφόρμες. Τα drone αποτέλεσαν πραγματική επανάσταση στα πεδία των μαχών στην Ουκρανία. Άλλαξαν την πορεία του πολέμου. Μετέβαλαν τις στρατηγικές μας στο πώς εξοπλίζουμε τις δυνάμεις μας».

Στο ίδιο πνεύμα, ο Βρετανός υπουργός Αμυντικής Ετοιμότητας και Βιομηχανίας, Λουκ Πόλλαρντ, τόνισε: «Το πρόβλημα που αντιμετωπίζει σήμερα η Ευρώπη είναι πως, για να έχουμε αποτελεσματική άμυνα απέναντι σε απειλές όπως φθηνοί πύραυλοι, drones ή άλλα μέσα, πρέπει το κόστος της άμυνας να ταιριάζει με το κόστος της απειλής. Για αυτό θέλουμε μεγαλύτερη ποσότητα. Γι’ αυτό, κάθε μέλος των Ε-5 δεσμεύεται με εκατομμύρια λίρες και ευρώ για τεχνολογική αναβάθμιση».

Ο Πόλλαρντ προσέθεσε: «Είμαστε βέβαιοι πως αυτό είναι το πρώτο βήμα μιας σειράς πρωτοβουλιών υπό το LEAP, ώστε να αναπτύξουμε χερσαίες ή αντιαεροπορικές δυνατότητες, συνδυάζοντας τη συλλογική εμπειρία μας και κινητοποιώντας τη βιομηχανία άμυνας σε καθεμία από τις πέντε χώρες απέναντι στην πρόκληση».

Υπογράμμισε επίσης ότι οι χώρες της Ε-5 αισιοδοξούν πως το σχέδιο θα καταλήξει σε ένα «effector» που θα μπει σε παραγωγή εντός 12 μηνών. Στην στρατιωτική ορολογία, ως «effector» νοούνται τα συστατικά ενός συστήματος που παράγουν φυσικό αποτέλεσμα, ενώ οι αυτόνομες πλατφόρμες — ο δεύτερος πυλώνας της πρωτοβουλίας LEAP — είναι μη επανδρωμένα συστήματα με δυνατότητα αυτόνομης λήψης αποφάσεων.

Η βρετανική κυβέρνηση ανέφερε: «Το LEAP θα οδηγήσει στην ανάπτυξη προηγμένων, οικονομικών αντιαεροπορικών συστημάτων, όπως αυτόνομα drone ή πύραυλοι. Το πρώτο έργο θα παραδοθεί ως το 2027, προσφέροντας μια μοναδική ευκαιρία αξιοποίησης ευρωπαϊκής χρηματοδότησης, ηγεσίας, τεχνητής νοημοσύνης και αυτονομίας στον τομέα άμυνας».

Η συνάντηση της Κρακοβίας πραγματοποιήθηκε σε μια συγκυρία όπου οι Ευρωπαίοι ηγέτες προσπαθούν να ενισχύσουν τις αμυντικές δυνατότητες της ηπείρου, και η Ουάσιγκτον περιορίζει την προστασία της. Σε αυτό το πλαίσιο, ο Γερμανός υπουργός Άμυνας, Μπόρις Πιστόριους, παρατήρησε: «Οι Ηνωμένες Πολιτείες εξακολουθούν να διασφαλίζουν από πυρηνικής άποψης την ευρωπαϊκή άμυνα για το ορατό μέλλον, ωστόσο η Ευρώπη πρέπει να αναλάβει την ευθύνη για την αποτροπή με συμβατικά μέσα».

Η Επικεφαλής της Εξωτερικής Πολιτικής της ΕΕ, Κάγια Κάλλας, που ήταν επίσης παρούσα στη συνάντηση της Κρακοβίας, επεσήμανε: «Η πρωτοβουλία δεν στοχεύει στην ανταγωνισμό με το ΝΑΤΟ, αλλά ενισχύει τη θέση της Ευρώπης εντός της Συμμαχίας. Ισχυρότερη Ευρώπη σημαίνει και ισχυρότερη συμμαχία».

Πέραν του LEAP, ο Πιστόριους πρότεινε να εξεταστεί ένα ευρωπαϊκό αντίστοιχο της συμμαχίας Five Eyes — της συμφωνίας ανταλλαγής πληροφοριών που διατηρούν οι αγγλόφωνες χώρες: Ηνωμένες Πολιτείες, Ηνωμένο Βασίλειο, Καναδάς, Αυστραλία και Νέα Ζηλανδία. Όπως είπε, «Είναι κάτι που μπορεί να εξεταστεί και ήδη ανατέθηκε η σχετική εντολή».

Η Κάλλας πρότεινε επίσης τη δημιουργία κοινής μοίρας εναέριου ανεφοδιασμού ή μιας πολυσυστημικής δύναμης ταχείας επέμβασης, θυμίζοντας πως οι Five Eyes συνεργάζονται από τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Δεν είναι η πρώτη φορά που προτείνεται μια τέτοια συνεργασία στην Ευρώπη, καθώς και η νέα κυβέρνηση της Ολλανδίας κάλεσε για αυτό στις 30 Ιανουαρίου στο κυβερνητικό της πρόγραμμα.