ΣΤΑΘΗΣ ΒΕΡΓΗΣ

Σημαντική άνοδο καταγράφει το κόστος των αεροπορικών εισιτηρίων, με αυξήσεις που φτάνουν έως και το 25%, ως συνέπεια του πολέμου στο Ιράν στη διεθνή αεροπορική αγορά. Σύμφωνα με έρευνα της Teneo, οι τιμές των πιο οικονομικών θέσεων είναι κατά μέσο όρο περίπου 24% υψηλότερες σε σχέση με πέρυσι.

Η ένταση στη Μέση Ανατολή έχει περιορίσει τη χρήση του εναέριου χώρου, αναγκάζοντας τις αεροπορικές εταιρείες να αλλάζουν διαδρομές ή να ακυρώνουν πτήσεις. Οι μεγαλύτερες αποστάσεις αυξάνουν την κατανάλωση καυσίμων, την ώρα που οι τιμές τους έχουν εκτιναχθεί από τα 85–90 δολάρια το βαρέλι σε έως και 200 δολάρια, επιβαρύνοντας σημαντικά το λειτουργικό κόστος.

Παράλληλα, η διαταραχή στις δραστηριότητες των αερομεταφορέων του Κόλπου έχει περιορίσει τη διαθεσιμότητα θέσεων σε διηπειρωτικά δρομολόγια. Αν και άλλες εταιρείες προσπαθούν να καλύψουν το κενό, η προσφορά παραμένει μειωμένη, γεγονός που πιέζει περαιτέρω τις τιμές προς τα πάνω.

Οι μεγαλύτερες ανατιμήσεις καταγράφονται σε δρομολόγια Ευρώπης–Ανατολικής Ασίας, με ορισμένες πτήσεις να κοστίζουν έως και 70% περισσότερο σε σχέση με πέρυσι. Εάν η κρίση συνεχιστεί, οι αεροπορικές εταιρείες προειδοποιούν για νέες μειώσεις πτήσεων και περαιτέρω ανατιμήσεις, ζητώντας παράλληλα μέτρα στήριξης από τις κυβερνήσεις.

Τον στρατηγικό ρόλο της Ελλάδας ως μελλοντικού προμηθευτή ενέργειας στην ευρύτερη περιοχή της Μεσογείου ανέδειξε η πρέσβης των ΗΠΑ, Κίμπερλυ Γκιλφόιλ, μιλώντας στο Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών. Όπως σημείωσε, το σενάριο αυτό δεν αποτελεί πλέον μακρινή προοπτική, αλλά μια εξέλιξη που πλησιάζει, βασισμένη σε συμφωνίες για ενεργειακές διασυνδέσεις και έρευνες υδρογονανθράκων.

Η ίδια υπογράμμισε ότι η Ελλάδα αποτελεί βασικό στρατηγικό εταίρο των ΗΠΑ σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη γεωπολιτική περιοχή, επισημαίνοντας τη διαχρονική ισχύ των σχέσεων των δύο χωρών. Σύμφωνα με την πρέσβη, η συνεργασία δεν περιορίζεται μόνο στον ενεργειακό τομέα, αλλά επεκτείνεται και σε τομείς όπως η ασφάλεια, οι κρίσιμες πρώτες ύλες και οι νέες τεχνολογίες, όπως η τεχνητή νοημοσύνη και οι κβαντικοί υπολογιστές.

Στο πλαίσιο αυτό, οι δύο χώρες έχουν ήδη προχωρήσει σε συμφωνίες που στοχεύουν στη διασφάλιση εφοδιαστικών αλυσίδων και στην ενίσχυση της τεχνολογικής συνεργασίας. Παράλληλα, η Γκιλφόιλ ανέφερε ότι οι επενδύσεις και η αξιοποίηση της ελληνικής ναυτιλίας ενισχύουν περαιτέρω τη διμερή σχέση.

Η τοποθέτησή της αποτυπώνει τη γενικότερη δυναμική που διαμορφώνεται, με την Ελλάδα να αναδεικνύεται σταδιακά σε ενεργειακό κόμβο και εν δυνάμει βασικό προμηθευτή για τη Μεσόγειο και την Ευρώπη.

Η Siemens και η Nvidia πραγματοποίησαν επιτυχημένη δοκιμή ανθρωποειδούς ρομπότ σε πραγματικό βιομηχανικό περιβάλλον, ανοίγοντας τον δρόμο για ένα νέο μοντέλο παραγωγής όπου άνθρωποι και μηχανές συνεργάζονται με τη βοήθεια της τεχνητής νοημοσύνης.

Η δοκιμή έγινε στο εργοστάσιο ηλεκτρονικών της Siemens στο Ερλάνγκεν της Γερμανίας, σε συνεργασία με τη βρετανική εταιρεία Humanoid. Το ρομπότ HMND 01 ανέλαβε εργασίες logistics, όπως τη συλλογή, μεταφορά και τοποθέτηση δοχείων, λειτουργώντας αυτόνομα πάνω από οκτώ ώρες και ολοκληρώνοντας πάνω από το 90% των καθηκόντων του. Κατά τη διάρκεια της δοκιμής, μπορούσε να διαχειρίζεται περίπου εξήντα δοχεία την ώρα.

Το σύστημα βασίζεται στην τεχνολογία τεχνητής νοημοσύνης της Nvidia, η οποία καλύπτει όλο το φάσμα λειτουργίας, από την εκπαίδευση μέσω προσομοιώσεων έως τη λειτουργία σε πραγματικό χρόνο. Η χρήση ψηφιακών εργαλείων ανάπτυξης μείωσε σημαντικά τον χρόνο σχεδιασμού, από περίπου δύο χρόνια σε μόλις επτά μήνες.

Η συγκεκριμένη πρωτοβουλία εντάσσεται στη στρατηγική των δύο εταιρειών για την ανάπτυξη «έξυπνων» εργοστασίων που προσαρμόζονται δυναμικά, με ρομπότ ικανά να αντιλαμβάνονται, να λαμβάνουν αποφάσεις και να συνεργάζονται με ανθρώπους στον ίδιο χώρο.

Σύμφωνα με εκτιμήσεις, η τεχνολογία αυτή μπορεί να συμβάλει στην αντιμετώπιση της έλλειψης εργατικού δυναμικού, επιτρέποντας στα ρομπότ να αναλαμβάνουν ολοένα και πιο σύνθετες εργασίες στη βιομηχανία. Αν και δεν έχει δοθεί σαφές χρονοδιάγραμμα για ευρεία εφαρμογή, οι εταιρείες κάνουν λόγο για ένα σημαντικό βήμα προς την πρακτική αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης στην παραγωγή.

Σε νέες αξιολογήσεις για τις ελληνικές τράπεζες προχώρησε η Moody’s, λαμβάνοντας υπ’ όψιν το νέο ευρωπαϊκό πλαίσιο που ενισχύει την προτεραιότητα των καταθετών έναντι άλλων πιστωτών. Οι αλλαγές αυτές εντάσσονται στο πακέτο CMDI, το οποίο εγκρίθηκε τον Μάρτιο του 2026 και αναμένεται να εφαρμοστεί σταδιακά σε όλα τα κράτη-μέλη της ΕΕ.

Σε επίπεδο καταθέσεων, η Τράπεζα Πειραιώς αναβαθμίστηκε κατά μία βαθμίδα, ενώ Eurobank, Εθνική Τράπεζα και Alpha Bank διατήρησαν τις αξιολογήσεις τους με σταθερές προοπτικές. Η Optima Bank παρέμεινε στο ίδιο επίπεδο, αλλά με βελτιωμένο outlook από σταθερό σε θετικό, ένδειξη πιθανής μελλοντικής αναβάθμισης.

Όσον αφορά τις αξιολογήσεις εκδότη και ανώτερου μη εξασφαλισμένου χρέους, η εικόνα διαφοροποιείται: Πειραιώς, Alpha Bank και Optima διατηρούν σταθερές προοπτικές, ενώ Eurobank και Εθνική εμφανίζουν αρνητικό outlook, λόγω ανησυχιών για τη δομή των υποχρεώσεών τους υπό το νέο καθεστώς.

Η Moody’s εξηγεί ότι οι αξιολογήσεις βασίζονται πλέον σε μια εναρμονισμένη ιεράρχηση πιστωτών σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η οποία μειώνει τον κίνδυνο για τους καταθέτες αλλά αυξάνει την έκθεση των επενδυτών σε ανώτερο μη εξασφαλισμένο χρέος.

Σε επίπεδο θεμελιωδών μεγεθών, οι τράπεζες εμφανίζουν βελτιωμένη εικόνα σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια. Η Eurobank ενισχύεται από τη σταθερή κερδοφορία και τη διαφοροποίηση εσόδων, ενώ η Εθνική Τράπεζα διατηρεί ισχυρή κεφαλαιακή βάση και βελτιωμένη ποιότητα ενεργητικού. Η Alpha Bank έχει προχωρήσει σε σημαντικό καθαρισμό του ισολογισμού της, ενώ η Πειραιώς συνεχίζει την πορεία εξυγίανσης και ενίσχυσης της αποδοτικότητάς της.

Η Optima Bank ξεχωρίζει για τη δυναμική της ανάπτυξη και την ισχυρή κερδοφορία, αν και η Moody’s επισημαίνει ότι η ταχεία επέκταση ασκεί πιέσεις στους κεφαλαιακούς της δείκτες.

Οι νέες αξιολογήσεις αντικατοπτρίζουν τη μετάβαση του ευρωπαϊκού τραπεζικού συστήματος σε ένα πιο αυστηρό και εναρμονισμένο πλαίσιο, όπου οι καταθέτες προστατεύονται περισσότερο, αλλά οι επενδυτές καλούνται να αξιολογήσουν διαφορετικά τους κινδύνους. Οι ελληνικές τράπεζες εμφανίζονται ενισχυμένες, ωστόσο η πορεία τους θα εξαρτηθεί από τη διατήρηση της κερδοφορίας, τη βελτίωση της κεφαλαιακής ποιότητας και την προσαρμογή τους στους νέους κανόνες.

Η Mondelēz, γνωστή μεταξύ άλλων για τα Oreo, προχωρά σε μια νέα κατεύθυνση στον χώρο των τροφίμων, δημιουργώντας πειραματικά μπάρες σοκολάτας γάλακτος με κακάο που έχει παραχθεί στο εργαστήριο. Η εξέλιξη αυτή έρχεται σε μια περίοδο όπου οι τιμές του κακάο έχουν εκτοξευθεί, προκαλώντας ανησυχία για τη σταθερότητα της προσφοράς και ενισχύοντας την ανάγκη για εναλλακτικές λύσεις.

Η τεχνολογία που αξιοποιείται βασίζεται στην καλλιέργεια κυττάρων κακάο, κάτι που θυμίζει τις ευρύτερες εξελίξεις στον τομέα των τροφίμων, όπως το καλλιεργημένο κρέας. Tο 2013 παρουσιάστηκε το πρώτο εργαστηριακό μπιφτέκι, ενώ τα τελευταία χρόνια εγκρίθηκαν και προϊόντα όπως καλλιεργημένος σολομός. Πλέον, η ίδια λογική εφαρμόζεται και στη σοκολάτα, ένα από τα πιο διαδεδομένα προϊόντα παγκοσμίως.

Σε συνεργασία με τη Celleste Bio, η Mondelēz παρήγαγε μια μικρή παρτίδα από μπάρες χρησιμοποιώντας βούτυρο κακάο που δημιουργήθηκε σε εργαστήριο. Το επίτευγμα αυτό θεωρείται σημαντικό βήμα προς την εμπορική αξιοποίηση της τεχνολογίας, αν και η παραγωγή παραμένει ακόμη σε περιορισμένη κλίμακα.

Η Celleste Bio υποστηρίζει ότι μπορεί να παράγει συστατικά κακάο χωρίς εξάρτηση από τροπικές καλλιέργειες, κάτι που θα μπορούσε να μειώσει την πίεση στα δάση και να περιορίσει τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής. Ωστόσο, παραμένει ασαφές πώς ορίζεται ο όρος «φυσικό» για τέτοιου είδους προϊόντα, καθώς η υφιστάμενη νομοθεσία δεν καλύπτει πλήρως τα τρόφιμα που δημιουργούνται σε εργαστηριακό περιβάλλον.

Παράλληλα, η Mondelēz συνεχίζει να επενδύει στη βιωσιμότητα μέσω του προγράμματος Cocoa Life, επιδιώκοντας να εξασφαλίσει υπεύθυνη παραγωγή κακάο και στήριξη των αγροτών. Η ανάπτυξη νέας τεχνολογίας εντάσσεται σε αυτή τη στρατηγική, ιδιαίτερα σε μια εποχή που οι τιμές του κακάο παραμένουν υψηλές λόγω καιρικών συνθηκών, ασθενειών και γήρανσης των καλλιεργειών.

Οι μεγάλες εταιρείες του κλάδου αναζητούν τρόπους να περιορίσουν το κόστος, είτε αυξάνοντας τις τιμές είτε μειώνοντας την ποσότητα κακάο στα προϊόντα τους. Σε ορισμένες περιπτώσεις, αυτό οδηγεί ακόμη και σε αλλαγές στην επισήμανση, με προϊόντα να χαρακτηρίζονται απλώς «με γεύση σοκολάτας».

Την ίδια στιγμή, η ανάπτυξη τροφίμων εργαστηρίου προκαλεί έντονες αντιδράσεις. Αν και ορισμένοι θεωρούν ότι αποτελεί λύση για το περιβάλλον και τη βιωσιμότητα, άλλοι εκφράζουν ανησυχίες για την ασφάλεια, τη διατροφική αξία και τις κοινωνικές επιπτώσεις. Σε αρκετές πολιτείες των ΗΠΑ, μάλιστα, έχουν ήδη ληφθεί μέτρα περιορισμού τέτοιων προϊόντων.

Οι καταναλωτές εμφανίζονται διχασμένοι: ένα μέρος δείχνει ενδιαφέρον για τις νέες τεχνολογίες, ενώ ένα άλλο αντιμετωπίζει με σκεπτικισμό την ιδέα τροφίμων που δεν προέρχονται από παραδοσιακές μεθόδους παραγωγής. Ζητήματα όπως η φυσικότητα και η ασφάλεια παραμένουν καθοριστικά για την αποδοχή τους.

Για το κακάο που παράγεται στο εργαστήριο δεν υπάρχουν ακόμη σαφή στοιχεία για τη στάση του κοινού, όμως με τις πρόσφατες εξελίξεις είναι πιθανό να διαμορφωθεί σύντομα πιο ξεκάθαρη εικόνα. Το βέβαιο είναι ότι η τεχνολογία αρχίζει να επηρεάζει ακόμη και προϊόντα που μέχρι σήμερα θεωρούνταν απολύτως παραδοσιακά.

Μετά από 14 χρόνια στην ηγεσία της Apple, ο Τιμ Κουκ αποχωρεί από τη θέση του διευθύνοντος συμβούλου, σηματοδοτώντας το τέλος μιας ολόκληρης εποχής για την εταιρεία. Από την 1η Σεπτεμβρίου, θα αναλάβει ρόλο executive chairman, παραμένοντας στην εταιρεία αλλά εκτός καθημερινής διοίκησης. Τη θέση του διευθύνοντος συμβούλου αναλαμβάνει ο Τζον Τέρνους, μέχρι σήμερα επικεφαλής του hardware, ένας άνθρωπος με 25 χρόνια πορείας στην Apple.

Ο Τέρνους δεν είναι άγνωστος στο εσωτερικό της εταιρείας. Ξεκίνησε το 2001 ως μηχανικός και εξελίχθηκε σταδιακά σε ένα από τα πιο κομβικά στελέχη, έχοντας συμβάλει καθοριστικά στην ανάπτυξη προϊόντων όπως το iPhone, οι υπολογιστές Mac, τα AirPod και το Vision Pro. Η επιλογή του θεωρούνταν εδώ και καιρό πιθανή από τους αναλυτές, καθώς γνωρίζει σε βάθος τη λειτουργία και την τεχνολογική κατεύθυνση της Apple.

Παράλληλα, ο Τζόνυ Σρούτζι, υπεύθυνος για τα τσιπ της εταιρείας, αναβαθμίζεται σε chief hardware officer, ενισχύοντας ακόμη περισσότερο τη σημασία του υλικού εξοπλισμού στη στρατηγική της Apple.

Ο νέος διευθύνων σύμβουλος καλείται να διαχειριστεί μια βαριά κληρονομιά. Κατά τη διάρκεια της θητείας του Κουκ, η Apple πολλαπλασίασε την αξία της και ξεπέρασε τα 400 δισ. δολάρια σε ετήσια έσοδα, μετατρεπόμενη σε έναν πολυδιάστατο κολοσσό με ισχυρή παρουσία όχι μόνο στον υλικοτεχνικό τομέα, αλλά και στις υπηρεσίες και τις συνδρομές. Η μετάβαση, ωστόσο, δεν πέρασε απαρατήρητη από τις αγορές, με τη μετοχή να καταγράφει μια ήπια πτώση, δείχνοντας επιφυλακτικότητα αλλά όχι έλλειψη εμπιστοσύνης.

Η μεγαλύτερη πρόκληση για τον Τέρνους δεν βρίσκεται στον τομέα που γνωρίζει καλύτερα, αλλά στην τεχνητή νοημοσύνη. Η Apple εμφανίζεται να υστερεί σε σχέση με ανταγωνιστές όπως η Microsoft, η Google και η Meta, οι οποίοι έχουν προχωρήσει πιο επιθετικά στην ανάπτυξη μοντέλων και υπηρεσιών ΤΝ. Το πώς θα κινηθεί η εταιρεία σε αυτό το πεδίο θα κρίνει σε μεγάλο βαθμό την επόμενη φάση της ανάπτυξής της.

Την ίδια στιγμή, το νέο περιβάλλον χαρακτηρίζεται από γεωπολιτικές εντάσεις, πιέσεις στην εφοδιαστική αλυσίδα και αυξημένη ζήτηση για τεχνολογικά εξαρτήματα, παράγοντες που δυσκολεύουν ακόμη περισσότερο το έργο της νέας διοίκησης.

Η αλλαγή ηγεσίας σε μια από τις μεγαλύτερες εταιρείες του κόσμου δεν αφορά μόνο την ίδια την Apple, αλλά και τις παγκόσμιες αγορές. Το αν ο Τέρνους θα καταφέρει να οδηγήσει την εταιρεία στην επόμενη μεγάλη καινοτομία, ειδικά στον τομέα της τεχνητής νοημοσύνης, παραμένει το βασικό ερώτημα για την επόμενη ημέρα.