Σάββατο, 20 Ιούν, 2026

«Η Μεγάλη Πλοήγηση στις Νήσους» του André Thevet: Μια χαρτογραφική αποκάλυψη σε δημοπρασία

Στις 24 Σεπτεμβρίου 2025, ο διάσημος γαλλικός οίκος δημοπρασιών Million Auction House στο Παρίσι θα παρουσιάσει προς πώληση ένα εξαιρετικό ιστορικό έργο: το πιο ολοκληρωμένο γνωστό σύνολο από τις χαρτογραφικές πλάκες του ημιτελούς «Le Grand Insulaire et Pilotage» του Αντρέ Τεβέ (André Thevet, 1516-1592).

Το αντίτυπο αυτό περιλαμβάνει 229 χαρακτικά, σχεδόν διπλάσιο αριθμό από τα προηγούμενα γνωστά, και συνιστά ανεκτίμητο βιβλιογραφικό και χαρτογραφικό αντικείμενο, με τεράστια σημασία για την ανάδειξη των γεωγραφικών ιδεών του 16ου αιώνα.

Το όραμα του Τεβέ και η σημασία του έργου

Ο Αντρέ Τεβέ, κοσμογράφος της γαλλικής αυλής, θαλασσοπόρος και συγγραφέας, επεδίωξε να εκδώσει έναν παγκόσμιο άτλαντα όλων των νησιών τού τότε γνωστού κόσμου, συνέχεια της προηγούμενης «Cosmographie universelle» (Παγκόσμια Κοσμογραφία, 1575) και των «Vrais portraits et vies des hommes illustres (Αληθινά πορτρέτα και βίοι επιφανών ανδρών, 1584).

Νήσος Κύπρος. Χάρτης του Αντρέ Τεβέ, από το μοναδικό χαρτογραφικό έργο του, «Le Grand Insulaire et Pilotage» (1586-1587). (© Millon Auction House)

 

Το έργο, αν και σχεδιάστηκε να περιέχει 350 κεφάλαια, παρέμεινε ατελές: το χειρόγραφο της Εθνικής βιβλιοθήκης της Γαλλίας περιλαμβάνει μόνον 263 κεφάλαια, εκ των οποίων 131 χάρτες έχουν εντοπιστεί, με 84 μέσα στο ίδιο το χειρόγραφο. Η νέα συλλογή των 229 χαρακτικών αποτελεί εξέχουσα ιστορική ανακάλυψη και δυνατότητα να ξαναγραφτεί η ιστορία της ναυτικής χαρτογραφίας.

Σύμφωνα με τον Γάλλο ιστορικό και ειδικό στην γεωγραφική λογοτεχνία και χαρτογραφία του 16ου αιώνα Frank Lestingrant, η έκδοση αυτή «αναμενόταν να είναι μία από τις σπουδαιότερες χαρτογραφικές εργασίες του ύστερου 16ου αιώνα».

Ο Τεβέ οραματίστηκε την καταγραφή όλων των νησιών του κόσμου, έργο που θα ξεπερνούσε τους 350 χάρτες. Ο συνδυασμός ναυσιπλοϊκών πληροφοριών, εθνογραφίας και λογοτεχνικής φαντασίας το καθιστά μοναδικό. Θεωρείται το πρώτο βήμα για έναν «εθνικό ναυτικό οδηγό» της Γαλλίας, σε εποχή έντονου ανταγωνισμού με την Ισπανία και την Πορτογαλία, που κυριαρχούσαν τότε στους ωκεανούς.

Νήσος Τένεδος. Χάρτης του Αντρέ Τεβέ, από το μοναδικό χαρτογραφικό έργο του, «Le Grand Insulaire et Pilotage» (1586-1587). (© Millon Auction House)

 

Διαθέτοντας ιταλικό ύφος και ναυτικούς προσανατολισμούς στόχευε να αποτελέσει έναν οδηγό για τους θαλασσοπόρους, καταγράφοντας ακτές, λιμάνια, ναυτικές διαδρομές, αλλά και ασφαλή σημεία, όρμους και υφάλους. Ακολουθώντας την παράδοση των ναυτικών εγχειριδίων, φιλοδοξούσε να λειτουργήσει ως ένα πρακτικό εργαλείο. Έτσι, η Γαλλία επιχειρούσε να καλύψει ένα ουσιαστικό κενό σε σύγκριση με τους Ιταλούς, τους Πορτογάλους και τους Ισπανούς, οι οποίοι διέθεταν ανάλογες εκδόσεις. Μέχρι τα τέλη του 16ου αιώνα το έργο αυτό θα αποτελούσε τον πρώτο γαλλικό ναυτικό οδηγό, ένα πολιτικό και στρατηγικό επίτευγμα για τη χώρα.

Η οικογένεια Τεβέ διαφύλαξε αυτή την κληρονομιά, η οποία γενιά μετά τη γενιά, από τον 19ο αιώνα συντηρεί αυτή την εξαιρετική συλλογή, μέχρι που, αναγνωρίζοντας τη σπανιότητα και την αξία της, την εμπιστεύτηκε στους ειδικούς.

Νήσος Κέρκυρα. Χάρτης του Αντρέ Τεβέ, από το μοναδικό χαρτογραφικό έργο του, «Le Grand Insulaire et Pilotage» (1586-1587). (© Millon Auction House)

 

Η έρευνα για το ξεχωριστό αυτό έργο έγινε υπό τη διεύθυνση του Romain Beot του Millon Auction House και της Elvivre Poulain-Marquis του Poulain’s Cabinet, με τη συμβολή δύο κορυφαίων ειδικών στο έργο του Τεβέ: του Frank Lestingrant, επίτιμου καθηγητή στη Σορβόννη και ειδικό στη γεωγραφική λογοτεχνία της Αναγέννησης, και του Γεωργίου Τόλια, διευθυντή σπουδών στο École Pratique des Hautes Études (EPHE) και ιστορικό της χαρτογραφίας, ιδίως της ναυτικής παράδοσης.

Τι ακριβώς βγαίνει στο σφυρί

Ο οίκος Millon, στις 24 Σεπτεμβρίου 2025, παρουσιάζει σε ξεχωριστή, μονολότ δημοπρασία (δηλαδή η συλλογή δημοπρατείται ολόκληρη), μια μοναδική συγκέντρωση 229 χαρακτικών χαρτών από το ημιτελές έργο του Αντρέ Τεβέ, Le Grand Insulaire et Pilotage (1586-1587). Από τους 263 τίτλους της Εθνικής Βιβλιοθήκης της Γαλλίας (Bibliotheque nationale de France – BnF), όπου βρίσκεται το μοναδικό πρωτότυπο του μεγάλου χαρτογραφικού οράματος του Τεβέ, το οποίο θεωρείται μέτρο αναφοράς για την κατανόηση του έργου και της χαρτογραφικής φιλοδοξίας του Τεβέ, έχουν εντοπιστεί έως τώρα μόνο 131 χαρτογραφικές εκτυπώσεις. Αυτές οι 131 χαρτογραφικές εκτυπώσεις έχουν διασκορπιστεί σε συλλογές ανά τον κόσμο: στη Γεννάδειο βιβλιοθήκη στην Αθήνα, στο Βρετανικό Μουσείο, στη συλλογή d’ Anville (BnF Maps and Plans) και στη συλλογή Lallemant de Betz (BnF Prints).

Νήσος Χίος. Χάρτης του Αντρέ Τεβέ, από το μοναδικό χαρτογραφικό έργο του, «Le Grand Insulaire et Pilotage» (1586-1587). (© Millon Auction House)

 

Το συγκεκριμένο σύνολο αυξάνει θεαματικά το επιστημονικά τεκμηριωμένο σώμα χαρτών και κεφαλαίων τού Le Grand Insulaire et Pilotage που είχαν βρεθεί πριν την πρόσφατη αυτή ανακάλυψη των 229 χαρακτικών, προσθέτοντας περίπου 90 άγνωστους έως σήμερα χάρτες, γεγονός μείζονος σημασίας για την ιστορία της χαρτογραφίας της Αναγέννησης.

Πρόκειται για προεκτυπωτικές δοκιμές (τυπογραφικές «επί χάρτου» αποτυπώσεις) των χαρτών που χάραξε ο γλύπτης Thomas de Leu, δεμένες πρόχειρα χωρίς εξώφυλλο – δηλαδή υλικό εργασίας που προοριζόταν για επιμέλεια πριν από μια έκδοση που τελικά δεν ολοκληρώθηκε εξαιτίας των θρησκευτικών διενέξεων της εποχής και των οικονομικών δυσχερειών του Τεβέ. Οι χαλκογραφίες (περίπου 155 x 190 mm) φέρουν λεπτομερείς ναυτικές σημειώσεις (λιμένες, όρμους, υφάλους, διαύλους), ενώ ανάμεσά τους ξεχωρίζει η παλαιότερη γνωστή απεικόνιση του αρχιπελάγους των Φώκλαντ («IIes de Sanson ou des Geantz»)

Νήσος Εύβοια. Χάρτης του Αντρέ Τεβέ, από το μοναδικό χαρτογραφικό έργο του, «Le Grand Insulaire et Pilotage» (1586-1587). (© Millon Auction House)

 

Η Γεννάδειος Βιβλιοθήκη της Αθήνας

Ορισμένοι από τους σπάνιους χάρτες τού Le Grand Insulaire et Pilotage εντοπίστηκαν στη Γεννάδειο Βιβλιοθήκη της Αμερικανικής Σχολής Κλασικών Σπουδών στην Αθήνα .

Η παρουσία του έργου του Τεβέ στην Ελλάδα καταδεικνύει τον διεθνή χαρακτήρα της χαρτογραφικής παράδοσης και συνδέει την Αθήνα με μία από τις σημαντικότερες ανακαλύψεις της Αναγέννησης.

Το Αιγαίο και η παράδοση των «Isolarii»

Το έργο του Τεβέ ανήκει στη σειρά των λεγόμενων Isolarii (ή Insulaires), των «βιβλίων των νησιών», που ήταν ιδιαίτερα δημοφιλή στη Μεσόγειο από τον 15ο αιώνα.

Στους χάρτες του περιλαμβάνονται ελληνικά νησιά του Αιγαίου, του Ιονίου, η Κρήτη και η Κύπρος, τα οποία είχαν κομβική σημασία για την ευρωπαϊκή ναυσιπλοΐα και το εμπόριο.

Νήσος Κεφαλλονιά. Χάρτης του Αντρέ Τεβέ, από το μοναδικό χαρτογραφικό έργο του, «Le Grand Insulaire et Pilotage» (1586-1587). (© Millon Auction House)

 

Η χαρτογράφηση του Αιγαίου ήταν κεντρικής σημασίας για τους Ευρωπαίους θαλασσοπόρους του 16ου αιώνα. Οι περιγραφές συχνά αντλούν από ελληνικές και βυζαντινές πηγές, αλλά και από τις εμπειρίες Δυτικών ταξιδευτών. Μέσα από αυτούς τους χάρτες διαφαίνεται η σημασία της Ελλάδας ως σταυροδρόμι Ανατολής και Δύσης στην εποχή των γεωγραφικών ανακαλύψεων.

Έλληνας ειδικός στην ερευνητική ομάδα

Ο Γεώργιος Τόλιας, διευθυντής Σπουδών στο EPCE, ένα από τα παλαιότερα και πιο φημισμένα ερευνητικά ιδρύματα της Γαλλίας, ιστορικός της χαρτογραφίας και κορυφαίος γνώστης των Isolarii, συμμετείχε στην τεκμηρίωση της δημοπρασίας. Ο κος Τόλιας έχει συμβάλει σημαντικά στην ανάδειξη της ναυτικής χαρτογραφίας του Αιγαίου και της θέσης της στον ευρωπαϊκό πνευματικό κόσμο.

Η συμμετοχή του αποτελεί ελληνικό αποτύπωμα σε μία ανακάλυψη διεθνούς σημασίας.

Τι σημαίνει για την Ελλάδα

Η επικείμενη δημοπρασία στο Παρίσι δείχνει ότι η Ελλάδα δεν είναι απλώς αντικείμενο χαρτογράφησης, αλλά και φορέας διατήρησης και μελέτης σπάνιων χαρτών της Αναγέννησης.

Νήσος Ρόδος. Χάρτης του Αντρέ Τεβέ, από το μοναδικό χαρτογραφικό έργο του, «Le Grand Insulaire et Pilotage» (1586-1587). (© Millon Auction House)

 

Με τη Γεννάδειο Βιβλιοθήκη και Έλληνες ειδικούς στο προσκήνιο, η χώρα μας συμμετέχει έμμεσα στη διεθνή αυτή πολιτιστική και επιστημονική στιγμή. Η σύνδεση αυτή ενισχύει τη σημασία της ελληνικής χαρτογραφικής παράδοσης στο παγκόσμιο στερέωμα.

Ο οίκος Millon: μια παράδοση που αγκαλιάζει το μέλλον

Ο οίκος Millon ιδρύθηκε το 1928 στο Παρίσι και αποτελεί σήμερα μια από τις πιο έγκυρες και καινοτόμες οικογένειες στον χώρο των δημοπρασιών. Το 1990, η συνεργασία μεταξύ του Claude Robert και του Joël-Marie Millon σφράγισε τη νέα πορεία για τον οίκο, ενώ από το 2002 ο Alexandre Millon ανέλαβε την ηγεσία, μετασχηματίζοντας την εταιρία σε ένα διεθνές δίκτυο με εξειδικευμένους τομείς. Ο Millon πραγματοποιεί σήμερα περίπου 250 πωλήσεις τον χρόνο, σε 49 ειδικότητες, καλύπτοντας 5.000 χρόνια πολιτιστικής ιστορίας.

Το 2024, ο οίκος Millon αγόρασε την ιταλική II Ponte, διαμορφώνοντας ένα νέο ευρωπαϊκό ηγέτη στον χώρο των δημοπρασιών. Το 2024, οι παγκόσμιες πωλήσεις του οίκου ξεπέρασαν τα 120 εκατομμύρια ευρώ, σημειώνοντας αύξηση 28% σε σχέση με το προηγούμενο έτος.

Νήσος Αίγινα. Χάρτης του Αντρέ Τεβέ, από το μοναδικό χαρτογραφικό έργο του, «Le Grand Insulaire et Pilotage» (1586-1587). (© Millon Auction House)

 

Τι κάνει τη δημοπρασία αυτή ιστορική

Ποσότητα και ποιότητα: 229 χαρακτικά σε ένα ημιτελές έργο, με εξαιρετική τεχνική και κατάσταση, που αποτελούν μοναδικό δείγμα.

Χαρτογραφική και βιβλιοφιλική αξία: Αναδεικνύει το όραμα του Τεβέ, ο οποίος ήθελε να χαρτογραφήσει κάθε νησί του κόσμου, συνδυάζοντας την ακρίβεια με τη φιλολογική φαντασία.

Μουσείο μέσα σε δημοπρατήριο: Το αντίτυπο αυτό είναι τόσο σπάνιο ώστε χαρακτηρίζεται ως «So Unique», κατηγορία ειδικών αποκλειστικών πωλήσεων του οίκου για μοναδικά αντικείμενα.

Η δημοπρασία στις 24 Σεπτεμβρίου 2025 από τον οίκο Millon δεν εξυπηρετεί απλώς συλλέκτες ή βιβλιοφιλικές ομάδες, αλλά αναδεικνύει την πολιτιστική και χαρτογραφική κληρονομιά της Αναγέννησης.

Αντικατοπτρίζει την αυθεντική φιλοδοξία, τη διαχρονική αξία και το όραμα ενός ανθρώπου που ήθελε να περιγράψει κάθε γνωστό σημείο του κόσμου. Ένα όνειρο που, έστω ημιτελές, αναβιώνει σήμερα στην καρδιά του Παρισιού.

Νήσος Σύμη. Χάρτης του Αντρέ Τεβέ, από το μοναδικό χαρτογραφικό έργο του, «Le Grand Insulaire et Pilotage» (1586-1587). (© Millon Auction House)

 

* * * * *

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΔΗΜΟΠΡΑΣΙΑΣ

Ημερομηνία: Τετάρτη, 24 Σεπτεμβρίου 2025

Ώρα: 18:00 (Παρίσι)

Τόπος: Millon,  1 rue Rossini, 75009 Paris

Τιμή εκκίνησης: 10.000 ευρώ

Προμήθεια αγοραστή: 23,7% (≤1.500ευρώ) / 27,5% (≥1.500 ευρώ), προσαυξήσεις για online bidding

Δημόσια θέαση: Hotel Drouot, 16-22 Trocadero, Salons du Trocadero, 5 avenue d’ Eylau, Paris 16e

Online συμμετοχή: Μέσω Drouot, Interencheres, Invaluable

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΥΠΟΥ

Isabelle Carassic

Press Contact Email: isabelle@isadit.com

Τηλ. : +33 6 47 03 91 78

Millon Auction House

Email: contact@millon.com Ιστοσελίδα: www.millon.com

Το FBI βρήκε το όπλο του δολοφόνου του Τσάρλι Κερκ – Ο ύποπτος εκτιμάται ότι είναι φοιτητής

Το Ομοσπονδιακό Γραφείο Ερευνών (FBI) ανακοίνωσε ότι εντόπισε το όπλο που χρησιμοποιήθηκε στη δολοφονία του Αμερικανού πολιτικού σχολιαστή Τσάρλι Κερκ, ενώ οι αρχές συνεχίζουν την αναζήτηση του δράστη.

Σύμφωνα με τον επικεφαλής του τοπικού γραφείου του FBI, σε δασική περιοχή κοντά στο σημείο διαφυγής του δράστη βρέθηκε ένα «χειροκίνητο τουφέκι υψηλής ισχύος». Ο ίδιος ανέφερε ότι υπάρχουν «καθαρά πλάνα βίντεο» από κάμερες ασφαλείας που δείχνουν τον ύποπτο, ενώ οι κινήσεις του έχουν χαρτογραφηθεί.

Οι αρχές εκτιμούν ότι ο άνδρας «φαίνεται να είναι φοιτητικής ηλικίας» και πιθανότατα κατάφερε να «αναμειχθεί» με τους φοιτητές στο πανεπιστήμιο.

Ο Τσάρλι Κερκ δέχθηκε θανατηφόρο πυροβολισμό την Τετάρτη, ενώ μιλούσε στο πανεπιστήμιο Utah Valley. Ο πυροβολισμός προήλθε από ταράτσα κτιρίου του campus, με τις αρχές να μιλούν για «καλοσχεδιασμένη ενέδρα».

Καθώς η έρευνα εισέρχεται στη δεύτερη ημέρα, δεν έχουν δοθεί στη δημοσιότητα στοιχεία για την ταυτότητα, το κίνητρο ή την ακριβή τοποθεσία του δράστη. Οι αστυνομικές αρχές εξετάζουν υλικό από κάμερες ασφαλείας, το οποίο δείχνει έναν άνδρα με σκούρα ρούχα να κινείται ύποπτα στον χώρο.

Τι γνωρίζουμε για την κατάρριψη των μη επανδρωμένων αεροσκαφών στην Πολωνία

Η Βαρσοβία ανακοίνωσε στις 10 Σεπτεμβρίου ότι οι πολωνικές ένοπλες δυνάμεις κατέρριψαν «αντικείμενα τύπου μη επανδρωμένων αεροσκαφών» τα οποία είχαν εισέλθει στον εναέριο χώρο της χώρας στη διάρκεια του ρωσικού βομβαρδισμού εναντίον της Ουκρανίας. Ο πολωνικός στρατός χαρακτήρισε το περιστατικό πράξη επιθετικότητας.

Σύμμαχοι της Πολωνίας στη Δύση εκτίμησαν ότι η παραβίαση του εδάφους του ΝΑΤΟ ήταν σκόπιμη, ενώ η Λευκορωσία, σύμμαχος της Ρωσίας, φάνηκε να υποστηρίζει ότι πρόκειται για ατύχημα.

Δεν είναι η πρώτη φορά που αντικείμενα παραβιάζουν τον εναέριο χώρο της Πολωνίας μετά την έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία. Ωστόσο, οι σύμμαχοι της Βαρσοβίας επισήμαναν ότι η συγκεκριμένη εξέλιξη αποτελεί ένδειξη κλιμάκωσης.

Η άμεση αντίδραση της Πολωνίας

Ο πολωνικός στρατός ανέφερε ότι, μαζί με τους συμμάχους του, είχε παρακολουθήσει μέσω ραντάρ «αρκετά αντικείμενα» και τα κατέρριψε, επιβεβαιώνοντας αργότερα ότι είχε λάβει βοήθεια από την ολλανδική πολεμική αεροπορία και τα μαχητικά F-35 της για την ασφάλεια του πολωνικού εναέριου χώρου.

Σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα Χ, ο στρατός σημείωσε ότι, εξαιτίας της ρωσικής επίθεσης εναντίον της Ουκρανίας, καταγράφηκε μια πρωτοφανής παραβίαση του πολωνικού εναέριου χώρου από μη επανδρωμένα αεροσκάφη, κάτι που συνιστούσε πράξη επιθετικότητας και δημιουργούσε πραγματική απειλή για την ασφάλεια των πολιτών.

Γύρω στις 7:40 π.μ. τοπική ώρα, οι πολωνικές αρχές ανακοίνωσαν ότι η επιχείρηση είχε ολοκληρωθεί και ότι βρισκόταν σε εξέλιξη έρευνα για πιθανά σημεία πρόσκρουσης, προειδοποιώντας τους πολίτες να μην πλησιάζουν άγνωστα αντικείμενα ή συντρίμμια.

Η στάση της ΕΕ και των συμμάχων του ΝΑΤΟ

Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν τόνισε σε ανάρτηση ότι το περιστατικό συνιστούσε «απερίσκεπτη και πρωτοφανή παραβίαση της Πολωνίας και της Ευρώπης».

Η επικεφαλής της εξωτερικής πολιτικής της ΕΕ Κάγια Κάλας υπογράμμισε ότι το περιστατικό αποτελεί απόδειξη πως ο πόλεμος της Ρωσίας «κλιμακώνεται και δεν τελειώνει». Πρόσθεσε ότι η παραβίαση του πολωνικού εναέριου χώρου ήταν η σοβαρότερη που έχει καταγραφεί από τη Ρωσία από την έναρξη του πολέμου, και ότι οι ενδείξεις συνηγορούν πως ήταν εσκεμμένη και όχι τυχαία.

Ο στρατηγός Βίεσλαβ Κούκουλα (Κ), αρχηγός του Γενικού Επιτελείου των Πολωνικών Ένοπλων Δυνάμεων, στο Γραφείο του Πρωθυπουργού στη Βαρσοβία. Πολωνία, στις 10 Σεπτεμβρίου 2025. (Γραφείο του Πρωθυπουργού της Πολωνίας μέσω AP)

 

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ σχολίασε στην πλατφόρμα Truth Social, επίσης στις 10 Σεπτεμβρίου, διερωτώμενος για ποιο λόγο η Ρωσία παραβιάζει τον πολωνικό εναέριο χώρο με μη επανδρωμένα αεροσκάφη.

Παράλληλα με την καταδίκη της Ρωσίας, εκφράστηκαν μηνύματα αλληλεγγύης προς την Πολωνία. Η φον ντερ Λάιεν τόνισε ότι η Ευρώπη «στέκεται πλήρως στο πλευρό της Πολωνίας», κάτι που επανέλαβε και η Κάλας.

Ο Βρετανός πρωθυπουργός σερ Κιρ Στάρμερ δήλωσε ότι είχε επικοινωνήσει με τον Πολωνό ομόλογό του, Ντόναλντ Τουσκ, για να ξεκαθαρίσει τη στήριξη του Ηνωμένου Βασιλείου προς την Πολωνία και να επιβεβαιώσει την υποστήριξη προς την Ουκρανία.

Ο Αμερικανός πρέσβης στο ΝΑΤΟ, Μάθιου Γουίτακερ, υπογράμμισε τη δέσμευση των ΗΠΑ προς τους συμμάχους, αναφέροντας σε ανάρτησή του ότι η Ουάσιγκτον θα υπερασπιστεί «κάθε σπιθαμή εδάφους του ΝΑΤΟ» απέναντι σε τέτοιες παραβιάσεις.

(Πηγή: ISW Δημιουργήθηκε με Datawrapper)

 

Το Ανώτατο Στρατηγείο Συμμαχικών Δυνάμεων Ευρώπης (Supreme Headquarters Allied Powers Europe – SHAPE) ανακοίνωσε ότι βρισκόταν σε στενή επαφή με τις πολωνικές αρχές και ευχαρίστησε εταίρους, όπως την Ολλανδία, για την άμεση κινητοποίησή τους. Το SHAPE τόνισε ότι ήταν η πρώτη φορά που αεροσκάφη του ΝΑΤΟ εμπλέκονταν σε τέτοιου είδους περιστατικό στον συμμαχικό εναέριο χώρο και ότι η ταχύτητα αντίδρασης έδειξε την «ικανότητα και αποφασιστικότητα» της Συμμαχίας.

Το υπουργείο Εξωτερικών των ΗΠΑ δεν απάντησε σε αίτημα σχολιασμού μέχρι τη δημοσίευση του άρθρου.

Η ρωσική πλευρά

Το ρωσικό πρακτορείο TASS μετέδωσε στις 10 Σεπτεμβρίου ότι η πολωνική Πολεμική Αεροπορία είχε επιβεβαιώσει την κατάρριψη αρκετών μη επανδρωμένων αεροσκαφών που παραβίασαν τον εναέριο χώρο της, χωρίς ωστόσο να αναγνωρίζει τους ισχυρισμούς της Βαρσοβίας σχετικά με την προέλευση τους.

Πυροσβέστες ασφαλίζουν τμήματα ενός κατεστραμμένου μη επανδρωμένου αεροσκάφους σε μια τοποθεσία στο Τσοσνόβκα της Πολωνίας, στις 10 Σεπτεμβρίου 2025. (Piotr Pyrkosz/AP Photo)

 

Ο Ρώσος επιτετραμμένος στην Πολωνία, Αντρέι Όρντας, δήλωσε στο πρακτορείο RIA ότι η Πολωνία δεν είχε προσκομίσει αποδείξεις για τον ρωσικό χαρακτήρα των μη επανδρωμένων αεροσκαφών, αφήνοντας να εννοηθεί ότι προήλθαν από την Ουκρανία. «Το μόνο που ξέρουμε είναι ότι τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη έρχονταν από την πλευρά της Ουκρανίας», υποστήριξε.

Το υπουργείο Εξωτερικών και το υπουργείο Άμυνας της Ρωσίας δεν απάντησαν σε αίτημα σχολιασμού μέχρι τη δημοσίευση του άρθρου.

Η θέση της Λευκορωσίας

Η Λευκορωσία, σύμμαχος της Μόσχας, φάνηκε να υιοθετεί τη θέση ότι το περιστατικό ήταν ατύχημα. Ο αρχηγός του Γενικού Επιτελείου Πάβελ Μουραβέικο υποστήριξε ότι τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη ξέφυγαν της πορείας τους εξαιτίας ηλεκτρονικών παρεμβολών στη διάρκεια της νυχτερινής ανταλλαγής πυρών μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας.

Προηγούμενα περιστατικά

Η Πολωνία έχει καταγράψει και στο παρελθόν παραβιάσεις από ρωσικά αντικείμενα. Τον Αύγουστο, ο υπουργός Άμυνας Βλάντισλαβ Κοσίνιακ-Κάμις είχε δηλώσει ότι ένα ρωσικό μη επανδρωμένο αεροσκάφος συνετρίβη και εξερράγη σε χωράφι καλαμποκιού στην ανατολική χώρα. Τον Μάρτιο, η πολεμική αεροπορία της Πολωνίας είχε απογειώσει μαχητικά έπειτα από την προσωρινή διέλευση ρωσικού πυραύλου από τον εναέριο χώρο της.

Το 2022, λίγους μήνες μετά την εισβολή της Ρωσίας, ουκρανικός πύραυλος είχε πλήξει πολωνικό χωριό, σκοτώνοντας δύο άτομα. Αρχικά είχε υπάρξει υποψία ότι επρόκειτο για ρωσικό πλήγμα, καθώς το υπουργείο Εξωτερικών της Πολωνίας είχε δηλώσει πως ο πύραυλος ήταν ρωσικής κατασκευής.

Λίγο αργότερα, ο τότε πρόεδρος των ΗΠΑ Τζο Μπάιντεν είχε δηλώσει ότι οι πρώτες πληροφορίες δεν επιβεβαίωναν ότι η Ρωσία είχε εξαπολύσει τον πύραυλο, με τις αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις να συμφωνούν, σημειώνοντας ότι πιθανότατα είχε εκτοξευθεί από ουκρανική αεράμυνα.

Οι εξελίξεις στην Ουκρανία τη νύχτα

Η ουκρανική Πολεμική Αεροπορία ανακοίνωσε ότι η Ρωσία εκτόξευσε 415 μη επανδρωμένα αεροσκάφη (επιθετικά και παραπλάνησης), 42 πυραύλους κρουζ και έναν βαλλιστικό πύραυλο. Οι ουκρανικές άμυνες αναχαίτισαν ή παρεμπόδισαν 386 μη επανδρωμένα αεροσκάφη και 27 πυραύλους κρουζ.

Σύμφωνα με το πρακτορείο TASS, το ρωσικό υπουργείο Άμυνας ανέφερε ότι κατέρριψε 122 ουκρανικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη σε διάφορες ρωσικές περιοχές και στη Μαύρη Θάλασσα, περιλαμβανομένης της Κριμαίας.

Της Victoria Friedman

Με τη συμβολή των Adam Morrow και  Aldgra Fredly και πληροφορίες από Associated Press και Reuters

Νεπάλ: Στρατός στους δρόμους εν μέσω της σφοδρότερης αναταραχής των τελευταίων δεκαετιών

Η κυβέρνηση του Νεπάλ ανέπτυξε στρατιωτικές δυνάμεις για περιπολίες, καθώς η χώρα αντιμετωπίζει τη σοβαρότερη πολιτική και κοινωνική αναταραχή των τελευταίων δεκαετιών.

Ο εκπρόσωπος του στρατού, Ράτζα Ραμ Μπασνέτ, ανέφερε στις 10 Σεπτεμβρίου ότι η πρώτη προτεραιότητα είναι «η ομαλοποίηση της κατάστασης», τονίζοντας πως ο στρατός παραμένει «δεσμευμένος να προστατεύσει τη ζωή και την περιουσία των πολιτών». Σε ανάρτηση στην πλατφόρμα Χ την ίδια ημέρα, οι ένοπλες δυνάμεις κάλεσαν τους πολίτες να συνεργάζονται έγκαιρα με τις αρμόδιες αρχές για την αντιμετώπιση των συνεπειών των διαδηλώσεων.

Προειδοποίησαν δε ότι οι κινητοποιήσεις, όταν συνοδεύονται από βανδαλισμούς, λεηλασίες, εμπρησμούς και επιθέσεις σε πρόσωπα ή υποδομές, μπορούν να προκαλέσουν ανεπανόρθωτες ζημιές σε εθνικά περιουσιακά στοιχεία. Σύμφωνα με τη στρατιωτική ανακοίνωση, ο στρατός μπορεί να κινητοποιηθεί σε συνεργασία με την τοπική διοίκηση, κάθε φορά που η δημόσια τάξη τίθεται σε σοβαρή απειλή.

Το υπουργείο Υγείας ανακοίνωσε ότι έως τις 10 Σεπτεμβρίου οι νεκροί ανέρχονταν σε 25, ενώ οι τραυματίες έφταναν τους 633.

Μαζικές επιθέσεις και φωτιές σε κυβερνητικά κτίρια

Η κινητοποίηση του στρατού είναι σπάνιο φαινόμενο στο Νεπάλ, ωστόσο κρίθηκε αναγκαία καθώς η αστυνομία απέτυχε να περιορίσει τις μαζικές ταραχές. Δεκάδες χιλιάδες διαδηλωτές πυρπόλησαν κυβερνητικά κτίρια και επιτέθηκαν σε πολιτικούς. Η χώρα, που βρίσκεται γεωγραφικά ανάμεσα στην Ινδία και την Κίνα, βιώνει τη χειρότερη αναταραχή εδώ και δεκαετίες.

Ο πρωθυπουργός Κ.Π. Σάρμα Όλι, πρόεδρος του Κομμουνιστικού Κόμματος Νεπάλ (Ενωτικό Μαρξιστικό–Λενινιστικό), υπέβαλε την παραίτησή του στις 9 Σεπτεμβρίου. Οι διαδηλώσεις, γνωστές ως «η εξέγερση της Γενιάς Z», ξεκίνησαν όταν η κυβέρνηση απαγόρευσε τη χρήση κοινωνικών δικτύων όπως το Facebook, το Χ και το YouTube, επιβάλλοντας αυστηρούς κανονισμούς για την καταπολέμηση της παραπληροφόρησης.

Η οργή εκδηλώθηκε με επιθέσεις σε κτίρια και ξυλοδαρμούς βουλευτών και υπουργών. Εμπρησμοί σημειώθηκαν στις ιδιωτικές κατοικίες του Όλι, του προέδρου Ραμ Τσάντρα Πουντέλ και του πρώην πρωθυπουργού Πρατσάντα (Πούσπα Καμάλ Νταχάλ), ηγέτη του Κομμουνιστικού Κόμματος Νεπάλ (Μαοϊκό Κέντρο). Στρατιωτικά ελικόπτερα χρησιμοποιήθηκαν για την απομάκρυνση πολιτικών σε ασφαλείς περιοχές.

Ακόμη και το κτίριο του ομίλου Kantipur Publications, του μεγαλύτερου μέσου ενημέρωσης της χώρας, έγινε στόχος εμπρησμού και υπέστη σοβαρές ζημιές, χωρίς μέχρι στιγμής να έχουν αναφερθεί τραυματισμοί, σύμφωνα με την εφημερίδα The India Times.

Διεθνείς αντιδράσεις και ανησυχία για την ασφάλεια

Στις 9 Σεπτεμβρίου, η πρεσβεία των ΗΠΑ στο Κατμαντού προειδοποίησε τους Αμερικανούς πολίτες που βρίσκονται στη χώρα να παραμείνουν σε ασφαλή σημεία μέχρι νεωτέρας, αποφεύγοντας κάθε μετακίνηση που δεν είναι απολύτως αναγκαία. Ανακοίνωσε επίσης ότι οι πτήσεις από το διεθνές αεροδρόμιο Τριμπχουβάν στην πρωτεύουσα και από το αεροδρόμιο της Ποκάρα έχουν ανασταλεί επ’ αόριστον.

Η Ινδία συγκάλεσε έκτακτο υπουργικό συμβούλιο ασφαλείας αργά στις 9 Σεπτεμβρίου για να εξετάσει τις εξελίξεις στον γειτονικό της χώρα. Ο πρωθυπουργός Ναρέντρα Μόντι ανήρτησε στο Χ ότι η σταθερότητα, η ειρήνη και η ευημερία του Νεπάλ είναι υψίστης σημασίας για την Ινδία, καλώντας τους Νεπαλέζους να στηρίξουν την ειρήνη.

Ο πρώην βασιλιάς Γκιάνεντρα Σαχ, τελευταίος μονάρχης της χώρας μέχρι την κατάργηση της μοναρχίας το 2008, καταδίκασε την αιματοχυσία, υπογραμμίζοντας ότι είναι «ιδιαίτερα καταδικαστέο να σκοτώνονται και να τραυματίζονται εκατοντάδες άνθρωποι χωρίς να ικανοποιούνται τα δίκαια αιτήματα της νεολαίας», προσθέτοντας ότι η πρακτική αυτή έρχεται σε αντίθεση με τις αξίες της φιλειρηνικής νεπαλέζικης κοινωνίας.

Σχέσεις με την Κίνα και το κομμουνιστικό φάσμα

Το πολιτικό σκηνικό του Νεπάλ χαρακτηρίζεται από την παρουσία πολλών κομμουνιστικών κομμάτων, όπως το Κομμουνιστικό Κόμμα Νεπάλ (Ενωτικό Μαρξιστικό–Λενινιστικό, CPN-UML) και το Κομμουνιστικό Κόμμα Νεπάλ (CPN). Το Κομμουνιστικό Κόμμα της Κίνας (ΚΚΚ) διατηρεί επίσημες σχέσεις με αμφότερα.

Τον Ιούνιο του 2022, ο επικεφαλής του Διεθνούς Τμήματος του ΚΚΚ, Λιου Τζιαντσάο, πραγματοποίησε διαδικτυακές συνομιλίες με τους ηγέτες των δύο κομμάτων. Στη συνέχεια, υπογράφηκε μνημόνιο συνεργασίας και ανταλλαγής, με τους Νεπαλέζους πολιτικούς να επαναβεβαιώνουν την αρχή της «Μίας Κίνας», δεσμευόμενοι ότι δεν θα επιτρέψουν αντικινεζική δραστηριότητα στο έδαφός τους και εκφράζοντας στήριξη στα έργα της Πρωτοβουλίας «Μία ζώνη, ένας δρόμος».

Του Owen Evans

Με τη συμβολή του T.J. Muscaro και πληροφορίες από Reuters και Associated Press

Η δολοφονία του συντηρητικού σχολιαστή Τσάρλι Κερκ στα 31 του συγκλονίζει τις ΗΠΑ

Ο συντηρητικός σχολιαστής Τσάρλι Κερκ έπεσε νεκρός σε ηλικία 31 ετών, όταν δέχθηκε πυροβολισμό ενώ μιλούσε σε φοιτητές στο Utah Valley University, στην πόλη Όρεμ της Γιούτα, στις 10 Σεπτεμβρίου.

Σύμφωνα με τις αρχές, ο πυροβολισμός σημειώθηκε γύρω στις 12:10 τοπική ώρα, κατά τη διάρκεια της περιοδείας του με τίτλο American Comeback. Η σφαίρα τον χτύπησε στον λαιμό και μεταφέρθηκε εσπευσμένα στο νοσοκομείο από την προσωπική του φρουρά. Λίγες ώρες αργότερα ανακοινώθηκε ο θάνατός του. Ο Κερκ αφήνει πίσω τη σύζυγό του, Έρικα, και τα δύο τους παιδιά.

Η πορεία του προς την πολιτική

Ιδρυτής της οργάνωσης Turning Point USA, ο Κερκ είχε αποκτήσει φήμη για το φλογερό ύφος του και την ικανότητά του να κινητοποιεί νέους ψηφοφόρους. Γεννημένος στις 14 Οκτωβρίου 1993 στο Άρλινγκτον Χάιτς του Ιλλινόις, μεγάλωσε σε οικογένεια με μητέρα σύμβουλο ψυχικής υγείας και πατέρα αρχιτέκτονα. Διακρίθηκε νωρίς στα μαθήματα και απέκτησε τον τίτλο «Αετός Πρόσκοπος» (την υψηλότερη διάκριση που μπορεί να αποκτήσει ένας νέος στους Προσκόπους της Αμερικής), δείχνοντας ηγετικές ικανότητες που αργότερα τον οδήγησαν στον πολιτικό στίβο.

Το ενδιαφέρον του για την πολιτική εκδηλώθηκε ήδη στο λύκειο, όταν συμμετείχε εθελοντικά σε καμπάνια για τη Γερουσία. Σύντομα κέρδισε τη δημοσιότητα διαμαρτυρόμενος για αυτό που χαρακτήριζε «προοδευτική προκατάληψη» στα σχολικά εγχειρίδια. Στη συνέχεια άρχισε να περιοδεύει σε πανεπιστήμια, οργανώνοντας συζητήσεις με φοιτητές και στήνοντας τα γνωστά τραπέζια «Αποδείξτε ότι κάνω λάθος» («Prove me wrong»). Υπήρξε στενός σύμμαχος του Ντόναλντ Τραμπ, με τακτικές επισκέψεις στον Λευκό Οίκο και έντονη παρουσία στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

Ο συντηρητικός σχολιαστής Τσάρλι Κερκ κατά τη διάρκεια εκδήλωσης στο Πανεπιστήμιο της Αριζόνα. Τούσον, στις 17 Οκτωβρίου 2024. (Olivier Touron/AFP μέσω Getty Images)

 

Ο Κερκ είχε εξελιχθεί σε έναν από τους πλέον προβεβλημένους πολιτικούς ακτιβιστές παγκοσμίως, γνωστός για την υπεράσπιση της ελευθερίας του λόγου. Το 2019 ίδρυσε την οργάνωση Turning Point Action, η οποία γρήγορα αναδείχθηκε στη σημαντικότερη συντηρητική οργάνωση βάσης στις Ηνωμένες Πολιτείες. Η δράση της έχει κινητοποιήσει εκλογικά σώματα, ιδιαίτερα τους νέους και τους φοιτητές με συντηρητικές πεποιθήσεις.

Σύμφωνα με τη διακήρυξη της αποστολής της, η Turning Point Action επιδιώκει «να ενδυναμώσει τη συντηρητική βάση μέσα από ακτιβισμό στη βάση της κοινωνίας και να προσφέρει στους ψηφοφόρους τα απαραίτητα εργαλεία για να εκλέξουν αυθεντικούς συντηρητικούς ηγέτες».

Μέσα σε λίγα μόλις χρόνια, η οργάνωση αναδείχθηκε σε ισχυρή δύναμη του συντηρητικού κινήματος, διοργανώνοντας συγκεντρώσεις σε εθνικό επίπεδο υπέρ υποψηφίων, μεταξύ των οποίων ο Ντόναλντ Τραμπ και ο κυβερνήτης της Φλόριντα, Ρον ΝτεΣάντις.

Οι σημαίες των Ηνωμένων Πολιτειών κυματίζουν μεσίστιες μετά τη δολοφονία του πολιτικού ακτιβιστή Τσάρλι Κερκ στη Γιούτα. Ουάσιγκτον, στις 10 Σεπτεμβρίου 2025. (Kent Nishimura/Getty Images)

 

Ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ, σε ανάρτησή του στο Truth Social, χαρακτήρισε τον Κερκ «θρυλικό» και διέταξε οι σημαίες σε ολόκληρη τη χώρα να κυματίζουν μεσίστιες προς τιμήν του.

Το περιστατικό και η έρευνα

Λίγο μετά το περιστατικό συνελήφθη ένας ηλικιωμένος άνδρας, ο οποίος όμως αφέθηκε ελεύθερος μετά την ανάκριση. Αργότερα, στις 6:21 μ.μ. (ώρα Ανατολικής Ακτής), ο διευθυντής του FBI, Κας Πατέλ, ανακοίνωσε ότι ο φερόμενος ως δράστης είχε τεθεί υπό κράτηση. Ωστόσο, μερικές ώρες αργότερα διευκρίνισε ότι και αυτό το άτομο αφέθηκε ελεύθερο μετά την εξέταση.

Ο Πατέλ ανέφερε σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα X, στις 7:59 μ.μ., ότι «η έρευνα συνεχίζεται και θα συνεχίσουμε να δημοσιοποιούμε πληροφορίες προς όφελος της διαφάνειας».

Σε συνέντευξη Τύπου, ο κυβερνήτης της Γιούτα, Σπένσερ Κοξ, χαρακτήρισε το περιστατικό «πολιτική δολοφονία».

Αστυνομικός δήλωσε σε δημοσιογράφους ότι ο πυροβολισμός προήλθε από κτίριο της πανεπιστημιούπολης, πιθανότατα από τον τρίτο όροφο ή την ταράτσα, γεγονός που παραπέμπει σε μακρινή βολή.

(Εικονογράφηση από The Epoch Times, Google Earth)

 

Οι πληροφορίες για τον ύποπτο προήλθαν από το υλικό των καμερών ασφαλείας του πανεπιστημίου. Αν και το υλικό εξετάζεται ακόμη, οι αρχές ανέφεραν ότι ο φερόμενος ως δράστης φορούσε σκούρα ρούχα και ότι δεν υπάρχουν ενδείξεις για συμμετοχή δεύτερου ατόμου.

Ο Κοξ τόνισε πως οι αρχές «αναζητούν ενεργά οποιονδήποτε έχει οποιαδήποτε πιθανή πληροφορία σχετική με τον δράστη». Πρόσθεσε επίσης ότι η έρευνα βρίσκεται σε εξέλιξη, υπογραμμίζοντας πως «όποιος το έκανε αυτό θα εντοπιστεί, θα δικαστεί και θα λογοδοτήσει με την αυστηρότερη εφαρμογή του νόμου». Υπενθύμισε ακόμη ότι στη Γιούτα εξακολουθεί να ισχύει η θανατική ποινή.

Φόρος τιμής στον Κερκ

Πλήθος εθνικών και διεθνών ηγετών απέτισαν φόρο τιμής στη μνήμη του Τσάρλι Κερκ.

Ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ, σε ανάρτησή του στο Truth Social, υπογράμμισε ότι «κανείς δεν κατανοούσε και δεν είχε την καρδιά της νεολαίας στις Ηνωμένες Πολιτείες καλύτερα από τον Τσάρλι». Πρόσθεσε ότι ο Κερκ ήταν αγαπητός και θαυμαζόταν από όλους, «ιδιαίτερα από εμένα», ενώ τόνισε πως εκείνος και η Μελάνια Τραμπ εκφράζουν τα συλλυπητήριά τους στη σύζυγό του, Έρικα, και στην οικογένειά του. «Τσάρλι, σε αγαπάμε», κατέληξε.

Ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, Τζ. Ντ. Βανς, ανάρτησε στο X την προσευχή «Αιωνία του η ανάπαυση, Κύριε».

Ο πρόεδρος της Βουλής, Μάικ Τζόνσον, δήλωσε σε δημοσιογράφους στο Καπιτώλιο ότι το γεγονός είναι «αποτρόπαιο» και σημείωσε πως η πολιτική βία έχει γίνει υπερβολικά συχνή στην αμερικανική κοινωνία, κάτι που «δεν αντανακλά ποιοι είμαστε». Όπως είπε, η πράξη αυτή παραβιάζει τις θεμελιώδεις αρχές της χώρας, την ιουδαιοχριστιανική κληρονομιά, την κοινωνία των πολιτών και τον αμερικανικό τρόπο ζωής, και πρέπει να σταματήσει.

Ο πρωθυπουργός του Ισραήλ, Μπενιαμίν Νετανιάχου, ανάρτησε ότι προσεύχεται για τον Κερκ, χρησιμοποιώντας το όνομα χρήστη του στο X (@charliekirk11), καθώς ο ίδιος ήταν ιδιαίτερα δραστήριος στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

Ο πρώην πρόεδρος Μπαράκ Ομπάμα ανέφερε ότι, αν και τα κίνητρα του δράστη δεν έχουν ακόμη διευκρινιστεί, «τέτοιου είδους αποτρόπαιη βία δεν έχει θέση στη δημοκρατία». Πρόσθεσε πως εκείνος και η σύζυγός του, Μισέλ, θα προσευχηθούν για την οικογένεια του Κερκ, ιδίως για τη σύζυγό του, Έρικα, και τα δύο τους μικρά παιδιά.

Ο πρώην πρόεδρος Τζο Μπάιντεν τόνισε επίσης μέσω X ότι «δεν υπάρχει χώρος στη χώρα μας για τέτοιου είδους βία» και κάλεσε να σταματήσει άμεσα, εκφράζοντας μαζί με τη σύζυγό του, Τζιλ, τα συλλυπητήριά του στην οικογένεια και στους οικείους του Κερκ.

Ο πρόεδρος της Αργεντινής, Χαβιέρ Μιλέι, έγραψε ότι συλλυπάται την οικογένεια του Κερκ και όλους τους νέους σε όλο τον κόσμο που τον θαύμαζαν και τον άκουγαν. Τον χαρακτήρισε «εξαιρετικό φορέα διάδοσης των ιδεών της ελευθερίας και ακλόνητο υπερασπιστή της Δύσης», προσθέτοντας ότι ολόκληρος ο κόσμος έχασε έναν σπουδαίο άνθρωπο.

Τέλος, η οργάνωση Turning Point USA εξέδωσε ανακοίνωση με την οποία επιβεβαίωσε τον θάνατό του. Στην ανακοίνωση αναφέρεται: «Με βαριά καρδιά επιβεβαιώνουμε ότι ο Τσαρλς Τζέιμς Κερκ έπεσε νεκρός από σφαίρα. Είθε να γίνει δεκτός στις ελεήμονες αγκάλες του Σωτήρα μας, που υπέφερε και πέθανε για τον Τσάρλι». Η οργάνωση ζήτησε από όλους να προσευχηθούν για την οικογένειά του και να σεβαστούν την ιδιωτικότητα και την αξιοπρέπειά της.

Των Travis Gillmore, Emel Akan και  Arjun Singh

Με τη συμβολή του T.J. Muscaro

Ο ωκεανός είναι πολύ βαθύτερος απ’ όσο νομίζουμε

Αν «ξύναμε» τις κορυφές όλων των ηπείρων και των νησιών και γεμίζαμε με αυτό το υλικό τις βαθύτερες ωκεάνιες τάφρους, ολόκληρη η Γη θα καλυπτόταν από νερό σε βάθος περίπου 3,2 χλμ. Ήδη τα 3/4 του πλανήτη είναι νερό· το θέμα είναι πόσο τρομακτικά βαθύ.

Τα πρώτα ορόσημα: από τα 40 έως τα 500 μέτρα

Στα 40 μ. τελειώνουν οι  καταδύσεις αναψυχής. Λίγο πιο κάτω, στα 93 μ., κείτεται η «Λουζιτάνια» – ένα πλοίο 240 μ. που βυθίστηκε σε νερά πιο ρηχά από το ίδιο του το μήκος. Στα 100 μ. ο κίνδυνος αποσυμπίεσης γίνεται σοβαρός, κι όμως ο Herbert Nitch έφτασε τα 214 μ. με μία ανάσα, ενώ ο Ahmed Gabr κατέχει το ρεκόρ με μπουκάλες στα 332 μ. – άλλα 111 μ. και θα άγγιζε το ύψος του Empire State Building, αν ήταν βυθισμένο.

2 Blue Whales Captured on Video by Drone Near Antartica
(Στιγμιότυπο: YouTube/Sea Shepherd)

 

Στα 500 μ. φτάνει η μπλε φάλαινα, το μεγαλύτερο ζώο της Γης, αλλά και το μέγεθος του αμερικανικού υποβρυχίου κλάσης Sea Wolf. Στα 535 μ. βουτά ο αυτοκρατορικός πιγκουίνος – εκεί η πίεση πάνω σε έναν οργανισμό μοιάζει, παραβολικά, με μια πολική αρκούδα πάνω σε… κέρμα.

Κάτω από το φως: το βασίλειο του σκότους

Στα 1.000 μ. δεν φτάνει πλέον το φως της επιφάνειας. Η πίεση θυμίζει τις κλιματικές συνθήκες στην επιφάνεια της Αφροδίτης, και οι επισκέπτες συναντούν το γιγάντιο καλαμάρι. Στα 830 μ., για κλίμακα, «χωρά» ολόκληρο το Burj Khalifa· στα 1.280 μ. έχει φτάσει δερματοχελώνα, στα 1.828 μ. θα ισοφαρίζαμε το βαθύτερο σημείο του Grand Canyon αν αυτό βρισκόταν κάτω από θάλασσα

Μυστηριώδες μαλάκιο (Bathydevius caudactylus) που παρατηρήθηκε από το τηλεχειριζόμενο όχημα (ROV) Doc Ricketts του Monterey Bay Aquarium and Research Institute στο εξωτερικό Monterey Canyon, σε βάθος περίπου 1.810 μέτρων. (Monterey Bay Aquarium and Research Institute μέσω AP)

 

Γύρω στα 2.000 μ. ζουν θηρευτές όπως το black dragonfish. Στα 2.250 μ. δίνουν ραντεβού φυσητήρες και κολοσσιαία καλαμάρια· οι μάχες αφήνουν σημάδια στους πρώτους, ενώ τα δεύτερα φτάνουν τα 14 μ. και 750 κιλά, με μάτια στο μέγεθος πιάτου και δρεπανοειδή άγκιστρα στα πλοκάμια τους

Άβυσσος: όταν ο βυθός μοιάζει εξωγήινος

Στα 3.800 μ. βρίσκεται ο «Τιτανικός». Στα 4.000 μ. αρχίζει η αβυσσαία ζώνη, με πλάσματα σαν από άλλο κόσμο: fangtooth, anglerfish, viperfish. Ο μέσος βυθός των ωκεανών είναι στα 4.267 μ., αλλά υπάρχουν σημεία πολύ πιο χαμηλά· στα 4.791 μ. βρίσκεται το θωρηκτό «Bismarck».

Στα 6.000 μ.  η πίεση γίνεται ακραία – σαν έναν ελέφαντα πάνω σε γραμματόσημο ή έναν άνθρωπο που σηκώνει το βάρος 50 Boeing 747 – κι όμως η ζωή επιμένει. Το ερευνητικό υποβρύχιο DSV Alvin φτάνει μέχρι τα 6.500 μ.· στα 8.848 μ. θα «βλέπαμε» το Έβερεστ, αν το τοποθετούσαμε ανάποδα μέσα στη θάλασσα.

Οι άνθρωποι στα άκρα

Το 2012, ο Τζέιμς Κάμερον κατήλθε στα 10.898 μ. με το Deepsea Challenger. Το βαθύτερο σημείο που έχουν αγγίξει άνθρωποι παραμένει τα 10.916 μ., το 1960, με το «Trieste» των Don Walsh και Jacques Piccard: πέντε ώρες κατάδυση, μόλις 20 λεπτά παραμονή – και ανάδυση όταν ράγισε ένα παράθυρο.

Ο σκηνοθέτης Τζέημς Κάμερον καταδύεται με το Deepsea Challenger, στην ταινία «Deepsea Challenge 3D». (National Geographic)

 

Για να καταλάβουμε την κλίμακα: τα 10.972 μ. είναι περίπου όσο πετούν τα επιβατηγά αεροπλάνα· κοιτάζοντας από το παράθυρο του αεροπλάνου προς το έδαφος, παίρνουμε μια γεύση τού πόσο «κάτω» βρίσκεται ο πυθμένας στο ίδιο αυτό βάθος. Στα 10.994 μ. βρίσκεται το Challenger Deep, περίπου 300 χλμ. νοτιοδυτικά του Γκουάμ – το βαθύτερο γνωστό σημείο του παγκόσμιου ωκεανού.

Τι δεν ξέρουμε (ακόμα)

Το πιθανότερο; Υπάρχουν ακόμη βαθύτερες «εσοχές» που δεν έχουμε δει. Το 1997 εντοπίστηκε το Serena Deep στα 10.732 μ., δεύτερο βαθύτερο γνωστό σημείο. Και παρ’ όλα αυτά, εκτιμάται ότι μόλις το 5% του πυθμένα έχει χαρτογραφηθεί με ακρίβεια – το υπόλοιπο 95% μένει μυστήριο.

Θρίαμβος για το ελληνικό σκάκι: Ο Νικόλας Θεοδώρου έγραψε ιστορία νικώντας τον παγκόσμιο πρωταθλητή Gukesh Dommaraju

Η Ελληνική Σκακιστική Ομοσπονδία (ΕΣΟ) ανακοινώνει με ιδιαίτερη χαρά και υπερηφάνεια μια ιστορική επιτυχία για το ελληνικό σκάκι.

Ο 25χρονος γκραν μετρ Νικόλας Θεοδώρου, από το Ρέθυμνο, επικράτησε στο Ουζμπεκιστάν του εν ενεργεία παγκόσμιου πρωταθλητή, τον Gukesh Dommaraju από την Ινδία, σε ένα από τα κορυφαία τουρνουά της χρονιάς, το FIDE Grand Swiss.

Από το 1886, όταν καθιερώθηκε ο τίτλος του παγκόσμιου πρωταθλητή στο σκάκι, είναι η πρώτη φορά που Έλληνας σκακιστής κερδίζει τον εν ενεργεία παγκόσμιο πρωταθλητή!

Ο Νικόλας Θεοδώρου, που κατέκτησε τον τίτλο του γκραν μετρ το 2021 και αποτελεί την πρώτη σκακιέρα της Εθνικής μας Ομάδας, έχει ήδη καταγράψει σπουδαίες νίκες απέναντι σε κορυφαίους διεθνείς παίκτες όπως οι Caruana, Aronian, Erigaisi και Radjabov.

Η σημερινή του επικράτηση επιβεβαιώνει με τον πλέον εμφατικό τρόπο τη σταθερά ανοδική πορεία τόσο του ίδιου όσο και του ελληνικού σκακιού γενικότερα.

Ο πρόεδρος της Ελληνικής Σκακιστικής Ομοσπονδίας (ΕΣΟ), καθηγητής Στάθης Ευσταθόπουλος, δήλωσε:

«Η νίκη του Νικόλα Θεοδώρου αποτελεί ορόσημο για το ελληνικό σκάκι και πηγή έμπνευσης για όλους τους νέους που αγαπούν το κορυφαίο πνευματικό άθλημα. Εκ μέρους της Ομοσπονδίας εκφράζουμε τα θερμά μας συγχαρητήρια στον Νικόλα, ο οποίος με το ταλέντο του, με τη σκληρή δουλειά του, τις επιτυχίες αλλά και το ήθος του, τιμά τη χώρα μας διεθνώς.»

Η ΕΣΟ συγχαίρει θερμά τον Νικόλα Θεοδώρου και προσβλέπει στις επόμενες μεγάλες επιτυχίες του, που προβάλλουν διεθνώς το ελληνικό σκάκι και ενθαρρύνουν όλο και περισσότερα παιδιά να ασχοληθούν με αυτό.

Ο Κηρ Στάρμερ στηρίζει τον Πήτερ Μάντελσον, μετά την αποκάλυψη σχέσης με τον Τζέφρυ Έπσταϊν

Ο πρωθυπουργός της Βρετανίας Κηρ Στάρμερ εξέφρασε τη στήριξή του στον Πήτερ Μάντελσον, πρέσβη της χώρας στην Ουάσιγκτον, όταν κυκλοφόρησε επιστολή του, γραμμένη το 2003, που απευθυνόταν στον χρηματιστή Τζέφρυ Έπσταϊν.

Ο Μάντελσον, σημαντική προσωπικότητα του Εργατικού κόμματος, δηλώνει σε αυτό το μήνυμα που έγραψε για τα 50ά γενέθλια του Έπσταϊν ότι ο τελευταίος είναι «ο καλύτερος φίλος του» και τον χαρακτηρίζει «έξυπνο και πνευματώδη».

Ο 71 ετών πρέσβης, που ανέλαβε τα καθήκοντά του τον περασμένο Φεβρουάριο, «έχει δηλώσει πολλές φορές ότι λυπάται βαθιά που συναναστράφηκε» τον Έπσταϊν, όπως είπε ο Στάρμερ στη Βουλή των Κοινοτήτων.

Ο Έπσταϊν ήταν «ένας ποταπός εγκληματίας» που «κατέστρεψε τη ζωή πολλών γυναικών και κοριτσιών», υπογράμμισε ο πρωθυπουργός.

Σύγκρουση λεωφορείου με τραμ στον Πειραιά – 30 ελαφρά τραυματίες

Σοβαρό τροχαίο ατύχημα σημειώθηκε πριν από λίγο στον Πειραιά, όταν αστικό λεωφορείο συγκρούστηκε με συρμό του τραμ επί της οδού Μικράς Ασίας, στο ύψος της Γρηγορίου Λαμπράκη. Στο σημείο έσπευσαν άμεσα δυνάμεις της τροχαίας και συνεργεία διάσωσης, τα οποία συνδράμουν στη μεταφορά των τραυματιών σε νοσοκομεία της περιοχής. Σύμφωνα με τις πρώτες πληροφορίες, έχουν καταγραφεί μέχρι στιγμής τριάντα ελαφρά τραυματισμένοι, όλοι επιβάτες του λεωφορείου.

Οι συνθήκες κάτω από τις οποίες συνέβη η σύγκρουση παραμένουν αδιευκρίνιστες, ενώ μαρτυρίες αναφέρουν ότι λίγα δευτερόλεπτα πριν από το ατύχημα, ο οδηγός του λεωφορείου είχε σταματήσει σε στάση για αποβίβαση επιβατών.

Οι αρχές διενεργούν έρευνα για τα ακριβή αίτια.

Ανακοίνωση της ΣΤΑΣΥ για τη σύγκρουση οχήματος του τραμ με σταματημένο αστικό λεωφορείο

Ανακοίνωση για το τροχαίο στον Πειραιά εξέδωσε η ΣΤΑΣΥ, σημειώνοντας πως στις 18:30 απόψε, όχημα του τραμ συγκρούστηκε με σταματημένο αστικό λεωφορείο επί της οδού Μικράς Ασίας στον Πειραιά, με αποτέλεσμα τον τραυματισμό επιβατών, καθώς και των οδηγών των δύο οχημάτων.

Στο σημείο έχουν κληθεί και επιχειρούν η Τροχαία και το ΕΚΑΒ.

Σύμφωνα με τις πρώτες πληροφορίες και τα λεγόμενα του οδηγού του τραμ, ο οδηγός ένοιωσε αδιαθεσία κατά τη διάρκεια του δρομολογίου και προσέκρουσε στο αστικό λεωφορείο.

Πριν τη σύγκρουση, τέθηκε σε λειτουργία το σύστημα πέδησης έκτακτης ανάγκης του συρμού, περιορίζοντας τη σφοδρότητα της σύγκρουσης.

Η βάρδια του οδηγού είχε ξεκινήσει στις 16:00. Σύμφωνα με τα στοιχεία από το βαρδιολόγιο της ΣΤΑΣΥ, ο εν λόγω οδηγός το περασμένο Σαββατοκύριακο δεν εργαζόταν, ενώ τη Δευτέρα και την Τρίτη πραγματοποίησε, σύμφωνα με τα προβλεπόμενα, 8ωρη βάρδια.

Ο εμπλεκόμενος στο ατύχημα οδηγός του τραμ, εργάζεται στη ΣΤΑΣΥ από το 2005 και υποβάλλεται – σύμφωνα με τις προβλεπόμενες διαδικασίες – σε ετήσιο ιατρικό έλεγχο, χωρίς να έχει προκύψει κάποιο πρόβλημα.

Η κυκλοφορία στη Γραμμή 7 του Τραμ «Ασκληπιείο Βούλας-Αγία Τριάδα Πειραιά» διεξάγεται προσωρινά στο τμήμα Ασκληπιείο Βούλας-ΣΕΦ.

Η ΣΤΑΣΥ εκφράζει τη λύπη της για το συμβάν, παρακολουθεί την πορεία της υγείας των τραυματιών και ζητά συγνώμη από το επιβατικό κοινό για την αναστάτωση και την ταλαιπωρία που υπέστη.

Η πρόεδρος της Κομισιόν προτείνει αναστολή εμπορικών σχέσεων ΕΕ-Ισραήλ και βοήθεια στη Γάζα

Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν ανακοίνωσε στις 10 Σεπτεμβρίου 2023 την πρόθεσή της να αναστείλει τμήματα της εμπορικής συνεργασίας της ΕΕ με το Ισραήλ, να επιβάλει κυρώσεις σε ορισμένους υπουργούς και εποίκους του Ισραήλ, καθώς και να συστήσει εντός του επόμενου μήνα ειδική ομάδα δωρητών για τους Παλαιστινίους, με σκοπό την ανασυγκρότηση της Γάζας.

«Γνωρίζω ότι κάθε ενέργεια θα φανεί υπερβολική σε κάποιους και ανεπαρκής σε άλλους, όμως όλοι οφείλουμε να αναλάβουμε τις ευθύνες μας», επεσήμανε η φον ντερ Λάιεν, αναφερόμενη στη συνεχιζόμενη ανθρωπιστική κρίση στη Γάζα και τα δεινά των οικογενειών εκεί.

Η ίδια υπογράμμισε τη σοβαρότητα της κατάστασης, τονίζοντας πως τα γεγονότα στη Γάζα και η οδύνη των παιδιών και των οικογενειών «συγκλόνισαν τη συνείδηση του κόσμου».

Για την υλοποίηση των προτάσεών της, η φον ντερ Λάιεν αναγνώρισε τη δυσκολία εξασφάλισης της απαιτούμενης πλειοψηφίας, ειδικά όσον αφορά τις κυρώσεις, που προϋποθέτουν ομόφωνη έγκριση από το σύνολο των μελών της ΕΕ. «Θα είναι δύσκολο να χτιστεί πλειοψηφία υπέρ της αναστολής τμημάτων της συμφωνίας σύνδεσης ΕΕ-Ισραήλ», σημείωσε.

Ο πόλεμος στη Γάζα ξέσπασε μετά την απαγωγή 251 ατόμων από το Ισραήλ από τρομοκράτες υπό την ηγεσία της Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου 2023, στο πλαίσιο γενικευμένης επίθεσης κατά του Ισραήλ που είχε ως αποτέλεσμα τον θάνατο περίπου 1.200 ανθρώπων, στην πλειονότητά τους αμάχων.

Η φον ντερ Λάιεν επανέλαβε τη στήριξή της προς το Ισραήλ, δηλώνοντας: «Δεν μπορεί να υπάρξει ποτέ χώρος για τη Χαμάς, ούτε τώρα ούτε στο μέλλον, διότι πρόκειται για τρομοκράτες που επιδιώκουν την καταστροφή του Ισραήλ, ενώ προκαλούν τρόμο και στους ίδιους τους Παλαιστίνιους, κρατώντας όλη την περιοχή όμηρο του μέλλοντός της».

Στην ομιλία της για την Κατάσταση της Ένωσης, η πρόεδρος της Επιτροπής παρουσίασε δέσμη τριών μέτρων, ζητώντας τη στήριξη των κρατών-μελών για την επιβολή κυρώσεων σε εξτρεμιστές Ισραηλινούς υπουργούς και βίαιους εποίκους, καθώς και τη δημιουργία ειδικής ομάδας δωρητών για την ανασυγκρότηση της Γάζας.

 Παρατήρησε: «Οι όμηροι παραμένουν αιχμάλωτοι στα χέρια των τρομοκρατών της Χαμάς για περισσότερες από 700 ημέρες μετά την 7η Οκτωβρίου. Αυτές είναι 700 ημέρες πόνου και δοκιμασίας». Η ΕΕ εξακολουθεί να είναι ο μεγαλύτερος εμπορικός εταίρος του Ισραήλ, γεγονός που περιπλέκει το ενδεχόμενο αναστολής των εμπορικών σχέσεων.

Σε ό,τι αφορά την Ουκρανία, η φον ντερ Λάιεν υποστήριξε ότι η Ευρώπη έχει προσφέρει περίπου 170 δισ. ευρώ σε στρατιωτική και χρηματοδοτική βοήθεια, και σημείωσε: «Αυτός ο πόλεμος είναι της Ρωσίας και είναι η Ρωσία που πρέπει να πληρώσει». Πρόσθεσε επίσης ότι σχεδιάζεται η αξιοποίηση δεσμευμένων ρωσικών περιουσιακών στοιχείων ως πηγή χρηματοδότησης για τη στήριξη της Ουκρανίας.