Ο διευθυντής του FBI, Κας Πατέλ, σχολίασε στις 18 Φεβρουαρίου σχετικά με τον εντοπισμό από το Γραφείο πηγών χρηματοδότησης που συνδέονται με οργανώσεις της Αντίφα, αφήνοντας να εννοηθεί ότι επίκεινται περαιτέρω διωκτικές ενέργειες εναντίον της αριστερής οργάνωσης.
«Είτε πρόκειται για την Αντίφα είτε για οποιαδήποτε άλλη βίαιη εγκληματική οργάνωση, γνωρίζουμε ότι οι δραστηριότητές τους δεν στηρίζονται μόνο από τους ίδιους. Λειτουργούν με σημαντικές ροές χρηματοδότησης», ανέφερε ο Πατέλ σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα Χ, συνοδευόμενη από σχετικό απόσπασμα συνέντευξης που παραχώρησε στην εκπομπή του Νταν Μποντζίνο. Επεσήμανε ότι το FBI έχει ενεργοποιηθεί για τον εντοπισμό όσων χρηματοδοτούν εγκληματικές πράξεις που σχετίζονται με τέτοιου είδους ομάδες.
Ο επικεφαλής του FBI αρνήθηκε να αποκαλύψει συγκεκριμένα στοιχεία για τις εμπλεκόμενες οργανώσεις ή τους χρηματοδότες, επιβεβαίωσε ωστόσο ότι η υπηρεσία ερευνά πιθανούς χρηματοδότες που συνδέονται με βίαια επεισόδια που αποδίδονται σε μέλη της Αντίφα. Οι αρμόδιοι εξετάζουν κατά πόσον η χρηματοδότηση περνά μέσω μη κερδοσκοπικών οργανισμών που έχουν έδρα στις ΗΠΑ και αν απολαμβάνουν καθεστώς φοροαπαλλαγής. Παράλληλα, ερευνάται και το ενδεχόμενο ξένης οικονομικής στήριξης.
Στη συνέντευξή του στον Μποντζίνο, ο Πατέλ σημείωσε: «Τα λεφτά δεν λένε ψέματα. Το FBI αυτή τη στιγμή ακολουθεί το χρήμα, και ήδη αρχίσαμε να συλλαμβάνουμε άτομα που χρησιμοποιούν τα κεφάλαιά τους για να υποκινούν βία παρουσιάζοντας το ως πολιτική ειρηνική διαμαρτυρία».
Σε παλαιότερη συνέντευξή του στον Γιαν Γεκιέλεκ της Epoch Times, ο Πατέλ είχε αναφέρει ότι το FBI βρίσκεται στη διαδικασία χαρτογράφησης του δικτύου της Αντίφα, υπογραμμίζοντας ότι οι χρηματοδοτικές ροές ερευνώνται. Οι δηλώσεις αυτές ακολούθησαν την απόφαση της κυβέρνησης Τραμπ να χαρακτηρίσει την Αντίφα εγχώρια τρομοκρατική οργάνωση. Το σχετικό προεδρικό διάταγμα της 22ας Σεπτεμβρίου περιέγραφε την Αντίφα ως ένα μιλιταριστικό, αναρχικό σχήμα που επιδιώκει την ανατροπή της αμερικανικής κυβέρνησης, των αρχών επιβολής του νόμου και του δικαστικού συστήματος.
Τον Νοέμβριο του 2025, η κυβέρνηση προχώρησε στην ταξινόμηση ξένων οργανώσεων της Αντίφα ως ξένων τρομοκρατικών σχηματισμών. Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ ανέφερε πως οι οργανώσεις αυτές εμφορούνται από επαναστατικό αναρχισμό ή μαρξισμό, προωθώντας αντιαμερικανισμό, αντικαπιταλισμό και αντικληρισμό, ενώ δικαιολογούν πράξεις βίας εντός και εκτός ΗΠΑ.
Κατά την πρώτη του θητεία, ο Ντόναλντ Τραμπ είχε εκφράσει την πρόθεσή του να χαρακτηρίσει την Αντίφα τρομοκρατική οργάνωση, με φόντο τις ταραχές κατά της αστυνομίας το καλοκαίρι του 2020, φτάνοντας μάλιστα στο σημείο να απειλήσει με ενεργοποίηση του «Νόμου περί Εξέγερσης», ο οποίος είχε χρησιμοποιηθεί στις ταραχές του Λος Άντζελες το 1992. Αργότερα άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο να ενεργοποιηθεί ο ίδιος νόμος, καθώς μονάδες της Εθνοφρουράς στάλθηκαν σε διάφορες πόλεις.
Την Τετάρτη, ο Πατέλ απέρριψε την άποψη ότι η Αντίφα αποτελεί απλώς ένα ιδεολογικό πλαίσιο και τόνισε ότι έχει γίνει σημαντικός αριθμός σχετικών με την οργάνωση συλλήψεων στο Τέξας. Αξίζει να σημειωθεί ότι τον Οκτώβριο του 2025, οι ομοσπονδιακές αρχές στοχοποίησαν την Αντίφα και απήγγειλαν κατηγορίες σε πέντε άτομα στο Τέξας για τρομοκρατία, κάνοντας επίκληση στο διάταγμα Τραμπ.
Τον Νοέμβριο, οι πέντε παραδέχθηκαν την ενοχή τους στις κατηγορίες που αφορούν υποστήριξη της Αντίφα σε ένοπλο επεισόδιο κοντά σε κέντρο κράτησης μεταναστών, το οποίο είχε ως αποτέλεσμα τον τραυματισμό ενός αστυνομικού. Ο Πατέλ υπογράμμισε ότι πρόκειται για την πρώτη φορά που αποδίδεται στην Αντίφα κατηγορία υλικής υποστήριξης τρομοκρατίας.
Ο Νταν Μποντζίνο, πρώην αναπληρωτής διευθυντής του FBI, επανήλθε αυτόν τον μήνα στη ραδιοφωνική του εκπομπή, μετά την αποχώρησή του από τη δημόσια διοίκηση τον Ιανουάριο.
Την αμερικανική δέσμευση ύψους 10 δισ. δολαρίων στο νεοσύστατο Συμβούλιο Ειρήνης ανακοίνωσε ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ στις 19 Φεβρουαρίου, κατά την εναρκτήρια συνεδρίαση του οργάνου στην Ουάσιγκτον. Η συνάντηση, που πραγματοποιήθηκε στις εγκαταστάσεις του Ινστιτούτου Ειρήνης Ντόναλντ Τζ. Τραμπ, συγκέντρωσε αρχηγούς κρατών και εκπροσώπους από περισσότερες από είκοσι χώρες, με αντικείμενο το αμερικανικό σχέδιο για αποστρατιωτικοποίηση και ανασυγκρότηση της Γάζας.
«Πρόκειται για το πιο διακεκριμένο συμβούλιο που έχει συσταθεί ποτέ. Έχω δει πολλά εντυπωσιακά διοικητικά συμβούλια, αλλά αυτό τα ξεπερνάει όλα», δήλωσε ο Τραμπ, εκθειάζοντας τα μέλη του νέου διεθνούς οργανισμού. «Τα άλλα μοιάζουν ασήμαντα μπροστά σε αυτό το συμβούλιο».
Στην εναρκτήρια ομιλία του, ο Τραμπ υπογράμμισε τη σημασία της ενότητας και της κοινής αποφασιστικότητας για την επίτευξη ειρήνης στη Γάζα. «Εργαζόμαστε από κοινού για να διασφαλίσουμε ένα καλύτερο μέλλον για τον λαό της Γάζας, για τη Μέση Ανατολή και όλον τον κόσμο», ανέφερε, προσθέτοντας πως «δεν υπάρχει τίποτα σημαντικότερο από την ειρήνη».
Ευχαρίστησε τους ηγέτες του Καζακστάν, του Αζερμπαϊτζάν, των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, του Μαρόκου, του Μπαχρέιν, του Κατάρ, της Σαουδικής Αραβίας, του Ουζμπεκιστάν και του Κουβέιτ για τη συλλογική τους συνεισφορά, που ξεπερνά τα 7 δισ. δολάρια. Ο Τραμπ εγκαινίασε επισήμως το Συμβούλιο Ειρήνης στις 22 Ιανουαρίου, στο Νταβός της Ελβετίας, υπογράφοντας το καταστατικό του και ιδρύοντας έναν φορέα που θα εποπτεύει τη διαδικασία ειρήνευσης μεταξύ Ισραήλ και της Χαμάς, όπως και την αντιμετώπιση άλλων παγκόσμιων συγκρούσεων.
Ο ίδιος θα προεδρεύει του συμβουλίου, το οποίο θα έχει εντολή να διαχειριστεί την ανασυγκρότηση, την ασφάλεια και τη διακυβέρνηση της Γάζας κατά τη μεταβατική περίοδο. Το συμβούλιο αριθμεί ήδη περισσότερα από είκοσι μέλη, που έχουν δεσμευτεί τόσο σε οικονομική στήριξη όσο και στην αποστολή προσωπικού για τον τομέα της ασφάλειας στη Γάζα.
Κατά τη σχεδόν 45λεπτη ομιλία του, ο Τραμπ παρέπεμψε στους πολέμους που έχουν λήξει κατά τη διάρκεια της προεδρίας του και άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο το Συμβούλιο Ειρήνης να διευρύνει το πεδίο δράσης του για την προώθηση της ειρήνης παγκοσμίως στο μέλλον. Εν μέσω εντεινόμενης έντασης με το Ιράν, ο Τραμπ προειδοποίησε εκ νέου την Τεχεράνη. «Τώρα είναι η κατάλληλη στιγμή για να αποφασίσει το Ιράν να πορευτεί μαζί μας», δήλωσε. «Δεν μπορούν να συνεχίσουν να απειλούν τη σταθερότητα ολόκληρης της περιοχής, πρέπει να συμφωνήσουν σε μία λύση». Ανέφερε ότι εντός των προσεχών δέκα ημερών αναμένεται να αποσαφηνιστεί εάν θα υπάρξει συμφωνία ή όχι. «Αν δεν βρεθεί συμφωνία, θα ακολουθήσουν δυσάρεστα γεγονότα», προειδοποίησε.
Ο Τραμπ ανακοίνωσε ακόμη πως η Νορβηγία έχει συμφωνήσει να φιλοξενήσει μελλοντική συνεδρίαση του Συμβουλίου Ειρήνης. Η FIFA, όπως είπε, θα συγκεντρώσει 75 εκατ. δολάρια για έργα στη Γάζα, ενώ το Γραφείο Συντονισμού Ανθρωπιστικών Υποθέσεων του ΟΗΕ κινητοποιεί βοήθεια ύψους 2 δισ. δολαρίων. Η Ιαπωνία θα διοργανώσει ξεχωριστή εκστρατεία συγκέντρωσης βοήθειας.
Στις 16 Ιανουαρίου, ο Λευκός Οίκος ανακοίνωσε τον διορισμό σειράς αξιωματούχων της κυβέρνησης των ΗΠΑ και διεθνών προσωπικοτήτων σε θέσεις-κλειδιά του Συμβουλίου Ειρήνης, με αποστολή να παρέχουν στρατηγική καθοδήγηση, να κινητοποιήσουν διεθνείς πόρους και να διασφαλίσουν τη λογοδοσία καθ’ όλη τη μεταβατική περίοδο και την ανασυγκρότηση της Γάζας.
Κατά την ομιλία του, ο Τραμπ αναγνώρισε την παρουσία πολλών ηγετών, εναλλάσσοντας επαίνους με χιούμορ. Στάθηκε αρχικά στη συμφωνία ειρήνης μεταξύ Αζερμπαϊτζάν και Αρμενίας, έπειτα από δεκαετίες σύγκρουσης, και ανακάλεσε την πρώτη του συνάντηση με τον πρωθυπουργό της Αρμενίας Νικόλ Πασινιάν και τον πρόεδρο του Αζερμπαϊτζάν Ιλχάμ Αλίγιεφ, στον Λευκό Οίκο. «Και οι δυο είναι σκληρά καρύδια», είπε χαρακτηριστικά. «Νομίζετε ότι ήταν εύκολο; Δεν ήταν καθόλου εύκολο».
Αναφέρθηκε επίσης στον πρόεδρο της Αργεντινής, Χαβιέρ Μιλέι, και τον πρωθυπουργό της Ουγγαρίας, Βίκτορ Ορμπάν, σημειώνοντας ότι ορισμένοι ηγέτες, όπως ο Μιλέι, κέρδισαν με συντριπτική διαφορά όταν τους υποστήριξε. «Δεν αρέσει σε όλους τους Ευρωπαίους αυτή η στήριξη, αλλά δεν πειράζει», πρόσθεσε για τον Ορμπάν.
Ο Αμερικανός πρόεδρος εξήρε τον πρωθυπουργό του Κατάρ, σεΐχη Μοχάμεντ Μπιν Αμπντουραχμάν αλ Θάνι, χαρακτηρίζοντάς τον «σπουδαίο άνθρωπο και ισχυρό σύμμαχο». «Πάντα λέω ότι χρειάζεστε ένα γραφείο δημοσίων σχέσεων», αστειεύτηκε ο Τραμπ. «Κάνετε τόσο καλό, και η εικόνα σας σας αδικεί, ενώ βοηθάτε πάρα πολύ».
Δε δίστασε να πειράξει και τον υπουργό Εξωτερικών, Μάρκο Ρούμπιο, υπενθυμίζοντας τη σύντομη ομιλία του στο Μόναχο που απέσπασε θερμό χειροκρότημα. «Μάρκο, μη γίνεις καλύτερος απ’ όσο ήσουν στο Μόναχο γιατί τότε… δε θα κάθεσαι εδώ», σχολίασε γελώντας.
Την παραμονή της συγκέντρωσης, ο Λευκός Οίκος ανακοίνωσε ότι περισσότερες από σαράντα χώρες και η Ευρωπαϊκή Ένωση συμφώνησαν να αποστείλουν εκπροσώπους στην πρώτη συνεδρίαση του Συμβουλίου, ακόμη και ορισμένα κράτη που δεν αποδέχτηκαν την πρόσκληση Τραμπ να ενταχθούν ως μέλη. Παρόντα ήταν τα κράτη: Αλβανία, Αργεντινή, Αρμενία, Αυστρία, Αζερμπαϊτζάν, Μπαχρέιν, Βουλγαρία, Καμπότζη, Κροατία, Κύπρος, Τσεχία, Αίγυπτος, Ελ Σαλβαδόρ, Φινλανδία, Γερμανία, Ελλάδα, Ουγγαρία, Ινδία, Ινδονησία, Ισραήλ, Ιταλία, Ιαπωνία, Ιορδανία, Καζακστάν, Κόσοβο, Κουβέιτ, Μεξικό, Μογγολία, Μαρόκο, Ολλανδία, Νορβηγία, Ομάν, Πακιστάν, Παραγουάη, Πολωνία, Κατάρ, Ρουμανία, Σαουδική Αραβία, Σλοβακία, Νότια Κορέα, Ελβετία, Ταϊλάνδη, Τουρκία, Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, Ηνωμένο Βασίλειο, Ουζμπεκιστάν και Βιετνάμ.
Κανένας εκπρόσωπος από τη Δυτική Ευρώπη δεν παρέστη στην τελετή υπογραφής στο Νταβός. Αρκετά κράτη, μεταξύ των οποίων και η Γαλλία, είχαν προηγουμένως αρνηθεί να συμμετάσχουν στο συμβούλιο, εκφράζοντας ανησυχίες ότι ο νέος οργανισμός θα μπορούσε να εξελιχθεί σε ανταγωνιστή του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών (ΟΗΕ).
Στην εκτελεστική επιτροπή του Συμβουλίου Ειρήνης τοποθετήθηκαν, μεταξύ άλλων, ο Μάρκο Ρούμπιο, ο ειδικός απεσταλμένος του προέδρου Στηβ Γουίτκοφ, ο σύμβουλος και γαμπρός του Τραμπ Τζάρεντ Κούσνερ και ο πρώην πρωθυπουργός της Βρετανίας Τόνυ Μπλαιρ.
Με τη συγκρότηση της Επιτροπής που θα πραγματευθεί τη μελλοντική δομή του Λυκείου ξεκίνησε και η διαδικασία του λεγόμενου Εθνικού Διαλόγου που προωθεί το υπουργείο Παιδείας, με στόχο την αναβάθμιση του Λυκείου, τη θέσμιση Εθνικού Απολυτηρίου με κύρος και τη μείωση της πίεσης των Πανελληνίων εξετάσεων από τους μαθητές που επιθυμούν να συνεχίσουν στην τριτοβάθμια εκπαίδευση.
Η Επιτροπή αριθμεί πλέον των εκατό μελών — πανεπιστημιακούς, μέλη του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής (ΙΕΠ), επιστημονικούς και κοινωνικούς φορείς, εκπροσώπους των κομμάτων και των συνδικαλιστικών οργάνων των εκπαιδευτικών — ενώ τον Απρίλιο αναμένεται να λειτουργήσει ψηφιακή πλατφόρμα στην οποία θα έχουν τη δυνατότητα να μετέχουν εκπαιδευτικοί, μαθητές και γονείς. Οι διαβουλεύσεις της Επιτροπής προβλέπεται να διαρκέσουν εννέα μήνες, ώστε να παρουσιαστούν οι προτάσεις της στη Βουλή τον Νοέμβριο του 2026. Σύμφωνα με το ΥΠΑΙΘΑ, το χρονοδιάγραμμα δεν είναι άκαμπτο, αλλά θα εξαρτηθεί από την πρόοδο των διεργασιών.
Όπως δήλωσε η υπουργός Παιδείας Σοφία Ζαχαράκη, κατά την αναγγελία της έναρξης του διαλόγου, επιθυμία του υπουργείου είναι η συναίνεση για την αναδιάρθρωση του ελληνικού Λυκείου, τόσο σε πολιτικό όσο και σε κοινωνικό επίπεδο· ωστόσο, ήδη έχουν φανεί οι πρώτες αντιδράσεις, και από τα κόμματα της αντιπολίτευσης και από μαθητές και εκπαιδευτικούς, που μιλούν για «τριπλές Πανελλήνιες», τροφοδότηση των φροντιστηρίων, απαξίωση της γενικής παιδείας και καλλιέργεια της βαθμοθηρίας.
Η Epoch Times συνομίλησε με εκπαιδευτικούς δημόσιου ημερήσιου Λυκείου, οι οποίοι κατέθεσαν την άποψή τους με την προϋπόθεση της ανωνυμίας — αναφέρθηκαν εκ των έσω σε υφιστάμενα προβλήματα που αντιμετωπίζουν τα σχολεία, αλλά και σε αυτά που περιμένουν να δημιουργηθούν από την προσμέτρηση της βαθμολογίας και των τριών τάξεων του Λυκείου στο απολυτήριο και την εισαγωγή στην τριτοβάθμια.
Από τις βασικότερες ανησυχίες των καθηγητών είναι η προοπτική της βαθμοθηρίας εκ μέρους των μαθητών και η υποβάθμιση του γνωστικού, κοινωνικού και παιδαγωγικού χαρακτήρα του σχολείου. «Οι συζητήσεις με τα παιδιά για ευρύτερα θέματα, που είναι στον ρόλο, στο πλαίσιο του σχολείου, δεν θα μπορούν να γίνουν γιατί από την Α΄ Λυκείου θα μας πιέζουν να βγει η ύλη. Τώρα μας πιέζουν στην Γ΄ Λυκείου», εξηγεί φιλόλογος. «Τα ανθρωπιστικά μαθήματα είναι δύσκολα, πρέπει να μιλήσεις λίγο με τα παιδιά. Αυτό τελείωσε», προσθέτει.
Αρκετά κοινή είναι η αντίληψη ότι ο διάλογος είναι προσχηματικός κι ότι «το υπουργείο θα αποφασίσει», ενώ σημειώνεται ότι — ακόμα — δεν έχουν προσκληθεί εκπαιδευτικοί στη διαδικασία. «Αυτό γίνεται για τα φροντιστήρια, όπου θα πρέπει τα παιδιά να πηγαίνουν από την Α΄ Λυκείου», συμφωνούν ορισμένοι.
Στην Epoch Times παραχώρησε συνέντευξη διευθύντρια ημερήσιου Γενικού Λυκείου, εστιάζοντας στις πρακτικές ελλείψεις που αντιμετωπίζουν τα σχολεία, στο παρωχημένο πρόγραμμα σπουδών, στην αδυναμία να ανταποκριθεί το σχολείο σε αυτά που του ζητούνται, στην έλλειψη προοπτικών και εναλλακτικών πέραν της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης. Θίγει επίσης το ζήτημα της Τράπεζας Θεμάτων, του Πολλαπλού Βιβλίου και της επιμόρφωσης των καθηγητών, περιγράφοντας πώς εφαρμόζονται — ή πώς δεν εφαρμόζονται.
Ποιες είναι οι σκέψεις σας για τον Εθνικό Διάλογο που έχει εκκινήσει για το Εθνικό Απολυτήριο;
Η πρώτη μου αντίδραση έχει να κάνει με την Επιτροπή — μια επιτροπή στην οποία δεν υπάρχουν μάχιμοι εκπαιδευτικοί δευτεροβάθμιας. Υπάρχουν απ’ τη δευτεροβάθμια διευθυντές, οι οποίοι δεν έχουν άμεση επαφή με την τάξη, υπάρχουν 42 πανεπιστημιακοί, οι οποίοι έχουν πολύ ωραίες ιδέες επειδή έχουν επαφή με τους πανεπιστημιακούς κύκλους — αλλά άλλο το έχω ωραίες ιδέες και άλλο το είμαι μέσα στην τάξη και βλέπω επί του πρακτέου τι γίνεται. Θα αλλάξουν τη δομή του Λυκείου χρησιμοποιώντας τη γνώμη ανθρώπων που δεν μπαίνουν στην τάξη.
Αυτό που γίνεται, κατά την άποψή μου, ουσιαστικά αυξάνει τις δουλειές του φροντιστηρίου. Οι συνεχείς εξετάσεις από την Α΄ μέχρι την Γ΄ Λυκείου — σε τρία, τέσσερα ή όσα μαθήματα — σημαίνει αυτόματα ότι τα παιδιά από την Α΄Λυκείου θα χρειάζονται οπωσδήποτε φροντιστήριο, έτσι όπως δείχνουν τα πράγματα.
Σας έχει σταλεί κάποια πρόσκληση για την πλατφόρμα μέσω της οποίας θα συμμετέχουν μαθητές, γονείς και εκπαιδευτικοί;
Όχι, προς το παρόν, τίποτα. Όλα είναι τον αέρα. Το μόνο σαφές και συγκεκριμένο που ξέρουμε είναι η Επιτροπή, από τις δημοσιεύσεις — δεν μας έχει έρθει τίποτα.
Έχει αναφερθεί ότι ένας από τους στόχους είναι η μείωση της ανάγκης για φροντιστήρια.
Υπάρχει μια ιδέα που λέει να συμμετέχει ο βαθμός της Α΄, της Β΄ και της Γ΄ Λυκείου στην εισαγωγή στο Πανεπιστήμιο. Όταν βάζεις αυτό — και υπήρξε μια περίοδος παλιότερα κατά την οποία ίσχυε αυτό, πρέπει να ήταν τρία χρόνια, από το ’82 μέχρι το ’85, που λαμβανόταν υπ’ όψιν ο μέσος όρος κάθε τάξης — όταν το κάνεις αυτό, είναι σαν να λες ότι προκειμένου να έχετε τον μεγαλύτερο δυνατόν βαθμό, πηγαίνετε στα φροντιστήρια. Όχι επειδή δεν θέλουν οι καθηγητές του σχολείου να κάνουν κάτι, αλλά επειδή η πίεση μέσα από άλλες δράσεις είναι τόσο μεγάλη που πρακτικά δεν γίνεται να βγάλουμε εμείς την ύλη… Είμαστε υποχρεωμένοι να κάνουμε ένα σωρό δράσεις, άρα να χάνουμε πάρα πολλές ώρες· την ίδια στιγμή είμαστε υποχρεωμένοι να βγάλουμε μια ύλη που δεν βγαίνει στο διάστημα που απαιτείται, και δεν βγαίνει και στο επίπεδο που απαιτούν οι Τράπεζες Θεμάτων. Δηλαδή, μπορεί να βγάλει κανείς μια ύλη που καλύπτει τα βασικά, όταν όμως η Τράπεζα Θεμάτων περιέχει και τις λεπτομέρειες από αυτή την ύλη, τότε δεν προλαβαίνεις να τη βγάλεις. Άρα, εκ των πραγμάτων οδηγεί σε μια τρομερή βαθμοθηρία.
Είναι τελείως πρακτικό δηλαδή το θέμα, είναι θέμα δομής…
Η δομή είναι τέτοια που και να θέλεις να κάνεις καλή δουλειά, δεν έχεις τον χρόνο.
Ένας ακόμη στόχος είναι ο εμπλουτισμός της Τράπεζας Θεμάτων.
Η Τράπεζα Θεμάτων που γνωρίζω πάρα πολύ καλά είναι η Τράπεζα της Φυσικής — επειδή είμαι Φυσικός. Εκεί συμβαίνει σε τρομακτικά έντονο βαθμό αυτό που σας περιγράφω. Δηλαδή, έχουμε μια ύλη, από την οποία θα μπορούσαμε να μαθαίνουμε στα παιδιά τα βασικά — εγώ δεν είμαι της άποψης ότι πρέπει να μειωθεί η ύλη, αντιθέτως πρέπει να αυξηθεί — αλλά πρέπει να κατεβάσουμε το επίπεδο σε αυτό που ζητάμε. Δεν μπορούμε να ζητάμε παλαβά πράγματα. Να ζητάμε να έχουν αποκτήσει βασικές γνώσεις. Αυτό δεν έχει γίνει. Αν αυτή η Τράπεζα Θεμάτων παραμείνει και υπάρχουν και οι εξετάσεις, με τη δεδομένη Τράπεζα και τη δεδομένη ύλη και τις συνεχείς δράσεις στα σχολεία, δεν βγαίνει. Είναι πρακτικό το θέμα. Οπότε εμμέσως του λες «πήγαινε φροντιστήριο».
Ωστόσο, θυμάμαι παλιά που δίναμε Πανελλήνιες, ήταν ένα γενικευμένο αίτημα να μην εξαρτάται η είσοδος στα Πανεπιστήμια μόνο από τις Πανελλήνιες.
Καμία αντίρρηση. Αλλά όταν βάζεις τον μέσο όρο των τριών τάξεων, δημιουργείς ένα θέμα. Και το λέω γιατί το έχω ζήσει εγώ σαν υποψήφια. Εγώ δεν δήλωσα κάποια σχολή, ακριβώς επειδή δεν είχα καλό μέσο όρο στην Α΄ και στη Β΄ Λυκείου. Εκείνες τις εποχές, βέβαια, δεν πήγαινε κανείς φροντιστήριο στην Α΄ και στη Β΄, άντε [να πήγαινε] στην Γ΄ Λυκείου. Αλλά αυτό που βίωσα εγώ τότε, το βιώνουν οι μαθητές και τώρα, υπάρχει μια απαίτηση για τη δυνατότητα των παιδιών να βρεθούν στην τριτοβάθμια εκπαίδευση. Στην Ελλάδα δεν υπάρχει καμία άλλη προοπτική, δεν υπάρχει ουσιαστική τεχνική εκπαίδευση, οπότε εκ των πραγμάτων όλοι εκεί οδηγούνται. Τι θα κάνει ο γονέας; Θα βγάλει από την τσέπη του, να πληρώσει, να πάει [το παιδί] φροντιστήριο, να βγάλει τον καλό μέσο όρο στην Α΄, στη Β΄ , στην Γ΄, να γράψει καλά στις Πανελλήνιες και να εισαχθεί στη σχολή. Αυτό.
Δεν υπάρχουν άλλες επιλογές αυτή τη στιγμή στην Ελλάδα, έτσι όπως έχει η κατάσταση. Τεχνικού τύπου εκπαίδευση δεν υπάρχει. Τα ΕΠΑΛ, εξ όσων γνωρίζω από συναδέλφους που εργάζονται στα ΕΠΑΛ, στην πραγματικότητα υποβαθμίζονται συνεχώς. Αυτό που ζητάνε — κι έχουν απόλυτο δίκιο — είναι να υπάρξει ένα σχέδιο για τη λειτουργία των ΕΠΑΛ. Αν φτιαχτεί ένα σχέδιο, αν δίνουν διεξόδους τα ΕΠΑΛ, συζητάμε σε άλλη βάση. Και η ίδια η κατάρτιση στα ΕΠΑΛ πρέπει να βελτιωθεί, από ό,τι λένε οι συνάδελφοι που εργάζονται εκεί.
Τι έχετε να πείτε για το ζήτημα της επιμόρφωσης των καθηγητών;
Είναι επιμόρφωση τύποις. Δεν γίνεται τίποτα ουσιαστικό στις επιμορφώσεις. Ο καθένας εξ ημών που επιμορφώνεται σωστά, το κάνει με δικό του κόπο, ανεξάρτητα τελείως από τις επιμορφώσεις που κάνει το υπουργείο, και με δικά του χρήματα. Υπάρχουν πάρα πολλοί συνάδελφοι — κι εγώ η ίδια — που κάνουν μεταπτυχιακά σε διδακτικές γιατί οι ίδιοι θέλουν — όχι απαραίτητα μεταπτυχιακά επί πληρωμή, με εξετάσεις κλπ, δεν συζητάω μόνο τα επί πληρωμή. Και συνεχίζουμε την επιμόρφωσή μας, πάρα πολλοί από εμάς, από μόνοι μας, σε ευρωπαϊκά φόρουμ επιμορφώσεων. Αυτό που κάνουν από το υπουργείο είναι κοροϊδία.
Έκαναν πριν από τρία χρόνια την επιμόρφωση στα νέα προγράμματα σπουδών. Τα νέα προγράμματα σπουδών φτιάχτηκαν το 2021· τον Νοέμβριο του 2023 βγαίνει το ChatGPT και αναιρεί πλήρως τα προγράμματα σπουδών. Ωστόσο, συνεχίζουν τις επιμορφώσεις σε αυτά τα προγράμματα σπουδών. Και τα βιβλία που είναι να βγάλουν είναι σε αυτά τα προγράμματα σπουδών, που έχουν ξεπεραστεί εν τοις πράγμασι… Το λέω γιατί έχω ασχοληθεί ιδιαίτερα και με τη συγκεκριμένη επιμόρφωση και με τη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης. Αυτά που ζητάνε τα συγκεκριμένα προγράμματα σπουδών και τα βιβλία που υποτίθεται ότι θα κυκλοφορήσουν στη βάση του προγράμματος σπουδών που φτιάχτηκε το 2021 είναι ξεπερασμένα από τη στιγμή που το 2023 βγήκε το ChatGPT (και αργότερα όλα τα υπόλοιπα LLM – Large Language Models). Άρα θες καινούρια προγράμματα σπουδών και καινούρια βιβλία. Κι εμείς δεν έχουμε ούτε καν τα βιβλία που αντιστοιχούν στο πρόγραμμα σπουδών του 2021.
Μιλάτε για το Πολλαπλό Βιβλίο…
…το οποίο το λιβανίζουμε από το 2021 που φτιάξαμε το καινούριο πρόγραμμα σπουδών, και δεν γίνεται ούτε θα γίνει τίποτα. Έχει ξεπεραστεί το συγκεκριμένο πρόγραμμα σπουδών. Τα βιβλία που υποτίθεται ότι φτιάχνουν είναι για υπακούν σε εκείνο το πρόγραμμα σπουδών, το οποίο ξεπεράστηκε μετά από δύο χρόνια.
Θεωρώ ότι υπάρχει μια επιλογή απαξίωσης της δημόσιας εκπαίδευσης — αυτό βιώνω, τουλάχιστον σε ό,τι αφορά τη λειτουργία [του σχολείου]. Μιλάω για οικονομικά, βασικά πράγματα. Εμείς, αυτή τη στιγμή, αγοράζουμε το χαρτί από την τσέπη μας. Συζητάμε δηλαδή για το πώς θα μπαίνεις στην τριτοβάθμια εκπαίδευση όταν δεν έχουμε χαρτί υγείας, χαρτί να τυπώσουμε… Μας τελειώνει το βιβλίο του Πρωτοκόλλου. Θα πρέπει να βρούμε τα λεφτά να το αγοράσουμε. Πέφτουν σοβάδες… Δεν έχουμε τουαλέτες, οι μισές είναι κατεστραμμένες. Αυτά είναι μεν αρμοδιότητες του δήμου, αλλά ο δήμος θα έπρεπε να έχει και τα αντίστοιχα κονδύλια. Όταν μεταβιβάζονται αρμοδιότητες στον δήμο, θα πρέπει να δίνονται και τα αντίστοιχα κονδύλια. […] Δεν θυμάμαι ποια χρονολογία έγινε η μετάβαση από το υπουργείο στους δήμους. Καταργήθηκαν οι σχολικές επιτροπές, είμαστε σε μία φάση να βρούμε έναν τρόπο λειτουργίας και αυτό που ακούω από όλους τους δημάρχους, από όλες τις περιοχές, είναι ότι δεν έχουν τα κονδύλια για να καλύψουν τα έξοδα ενός σχολείου.
Επίσης, δεν έχουμε καθηγητές. Εμείς δεν έχουμε Θεολόγο — και ούτε πρόκειται να αποκτήσουμε. Δεν έχουμε καθηγητή Γαλλικών — και ούτε πρόκειται να αποκτήσουμε. Τι συζητάμε; Δεν έχουμε λύσει τα βασικά. Ας λύσουμε πρώτα τα βασικά και μετά ας συζητήσουμε και για Εθνικά Απολυτήρια και για ΙΒ (International Baccalaureate). Εγώ δεν είμαι κατά του ΙΒ, κάθε άλλο. Το θεωρώ πολύ ωραίο — αυτό που υπάρχει στο εξωτερικό — σαν σύστημα και σαν τρόπο εξέτασης, τουλάχιστον σε ό,τι αφορά τη Φυσική που εγώ έχω ψάξει και γενικώς τις Θετικές Επιστήμες· είναι πάρα πολύ καλό πρόγραμμα. Να το κάνουμε, δεν έχω αντίρρηση. Αλλά ας λύσουμε βασικά ζητήματα που έχουμε.
Η ΑΙΓΕΑΣ ΑΜΚΕ, σε συνεργασία με το Μουσείο Ακρόπολης, οργανώνει Επιστημονικό Συνέδριο με τίτλο «Πρόσφατες αρχαιολογικές έρευνες στην Ελλάδα», το οποίο θα πραγματοποιηθεί στις 6 και 7 Μαρτίου 2026 στο Αμφιθέατρο «Δημήτριος Παντερμαλής» του Μουσείου Ακρόπολης. Το Συνέδριο τελεί υπό την αιγίδα του υπουργείου Πολιτισμού.
Σκοπός του συνεδρίου είναι η παρουσίαση και διάχυση στο επιστημονικό και στο ευρύ κοινό των αρχαιολογικών ερευνών που έχουν υποστηριχθεί από την ΑΙΓΕΑΣ ΑΜΚΕ κατά τα τελευταία είκοσι χρόνια.
Στο πλαίσιο του Συνεδρίου θα παρουσιαστούν πενήντα μία (51) επιστημονικές ανακοινώσεις που αφορούν σε ανασκαφικές έρευνες, ερευνητικά προγράμματα, μελέτες αρχαιολογικού υλικού και έργα συντήρησης και αποκατάστασης μνημείων, τα οποία πραγματοποιούνται από το υπουργείο Πολιτισμού, ελληνικά πανεπιστήμια και αρχαιολογικά ινστιτούτα.
Οι ανακοινώσεις καλύπτουν ένα ευρύ χρονικό φάσμα, από την Παλαιολιθική περίοδο έως τα Βυζαντινά χρόνια, και αφορούν έρευνες που πραγματοποιήθηκαν σε πολλές περιοχές της Ελλάδας, όπως η Αττική, η Εύβοια, ο Αργοσαρωνικός, οι Κυκλάδες, η Πελοπόννησος, η Ήπειρος, η Μακεδονία, το Βορειοανατολικό Αιγαίο, τα Δωδεκάνησα και η Κρήτη.
Την Παρασκευή 6/3 η έναρξη έχει προγραμματιστεί για τις 9:30 και η λήξη για τις 18:30, ενώ το Σάββατο 7/3, το συνέδριο θα διαρκέσει από τις 9:30 έως τις 20:00. Οι ομιλίες έχουν οργανωθεί βάσει των περιοχών που εξετάζουν, με την πρώτη ημέρα του συνεδρίου να είναι αφιερωμένη σε Μακεδονία, Ήπειρο, Αττική, Νησιά και Εύβοια, ενώ η δεύτερη σε Πελοπόννησο, Κυκλάδες, Κρήτη, Δωδεκάνησα και ΒΑ Αιγαίο. Για το πλήρες πρόγραμμα του συνεδρίου, μεταβείτε στον σύνδεσμο: Πρόγραμμα Συνεδρίου ΑΙΓΕΑΣ_6-7 Μαρτίου 2026
Η είσοδος στο συνέδριο είναι ανοιχτή για το κοινό.
Το συνέδριο θα πραγματοποιηθεί στην ελληνική γλώσσα και θα υπάρχει ταυτόχρονη διερμηνεία στα αγγλικά.
Ενισχύεται και επεκτείνεται ο μηχανισμός ελέγχου προσαύξησης περιουσίας BANCAPP της ΑΑΔΕ, προκειμένου να λαμβάνει τραπεζικά δεδομένα φορολογουμένων όχι μόνο από τα ελληνικά πιστωτικά ιδρύματα, αλλά και από υποκαταστήματα αλλοδαπών πιστωτικών ιδρυμάτων που λειτουργούν στην Ελλάδα, καθώς και από ιδρύματα πληρωμών και ιδρύματα ηλεκτρονικού χρήματος που δραστηριοποιούνται στη χώρα.
Με νέα απόφαση του Διοικητή της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (Α.1041/11-02-2026), η οποία δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ Β’ 878/17.02.2026, τροποποιείται το υφιστάμενο πλαίσιο λειτουργίας του συστήματος και διευρύνεται ο κύκλος των φορέων που υποχρεούνται να διαβιβάζουν στοιχεία στην ΑΑΔΕ.
Η αλλαγή αφορά τα «Υπόχρεα Πρόσωπα» διαβίβασης δεδομένων στο BANCAPP. Με τη νέα απόφαση, εκτός από τα ελληνικά πιστωτικά ιδρύματα, στο σύστημα εντάσσονται ρητά και τα υποκαταστήματα αλλοδαπών πιστωτικών ιδρυμάτων που λειτουργούν στην Ελλάδα, καθώς και ιδρύματα πληρωμών (ν. 4537/2018) και ιδρύματα ηλεκτρονικού χρήματος (ν. 4021/2011), εφόσον (α) δραστηριοποιούνται στην ελληνική επικράτεια, με ή χωρίς φυσική εγκατάσταση, και (β) είναι καταχωρημένα στο Μητρώο της Τράπεζας της Ελλάδας.
Παράλληλα, με την ίδια απόφαση προβλέπεται ότι για κάθε αίτημα ελέγχου που υποβάλλεται μέσω του BANCAPP, ο χρήστης λαμβάνει απάντηση από όλα τα Υπόχρεα Πρόσωπα που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής. Η απάντηση μπορεί να είναι είτε καταφατική (με στοιχεία προϊόντων/σχέσεων) είτε αρνητική, εφόσον δεν τηρούνται δεδομένα για το συγκεκριμένο ΑΦΜ.
Η απόφαση ισχύει από τη δημοσίευσή της στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.
Τι είναι το BANCAPP
Το BANCAPP (Bank Account Nexus Crosscheck Application) αποτελεί το Σύστημα Αυτοματοποιημένου Ελέγχου Προσαύξησης Περιουσίας, το οποίο λειτουργεί ως ψηφιακή εφαρμογή μέσω της οποίας διαβιβάζονται ηλεκτρονικά τα αιτήματα άρσης τραπεζικού και επαγγελματικού απορρήτου που δημιουργούνται στο ΟΠΣ ELENXIS, όταν έχει εκδοθεί εντολή ελέγχου για συγκεκριμένο ΑΦΜ από την ΑΑΔΕ και έχουν τηρηθεί οι προβλεπόμενες διαδικασίες έγκρισης.
Το αίτημα αποστέλλεται μέσω ειδικού κόμβου επικοινωνίας και τα υπόχρεα πρόσωπα οφείλουν να απαντήσουν για τα στοιχεία που τηρούν σχετικά με το εξεταζόμενο φυσικό ή νομικό πρόσωπο και για την ελεγχόμενη περίοδο.
Στο πλαίσιο αυτό, μέσω του BANCAPP διαβιβάζονται στοιχεία που αφορούν το σύνολο των χρηματοπιστωτικών προϊόντων που τηρούνται για το συγκεκριμένο ΑΦΜ.
Σε περίπτωση καταφατικής απάντησης, τα Υπόχρεα Πρόσωπα (πιστωτικά ιδρύματα, ιδρύματα πληρωμών κ.λπ.) αποστέλλουν μέσω BANCAPP κατάλογο τύπων προϊόντων που αφορούν το ελεγχόμενο πρόσωπο, όπως: καταθετικοί λογαριασμοί πρώτης ζήτησης και προθεσμιακοί, χορηγητικά προϊόντα, επενδυτικά χαρτοφυλάκια (αμοιβαία κεφάλαια, ομόλογα, μετοχές, παράγωγα, συμφωνίες επαναγοράς), πιστωτικές κάρτες, τραπεζικές θυρίδες, λογαριασμοί πληρωμών, προπληρωμένες κάρτες και ηλεκτρονικά πορτοφόλια.
Παράλληλα, αξιοποιούνται δεδομένα από το Αρχείο Χρηματοπιστωτικών Προϊόντων και Αναλυτικών Χρηματοπιστωτικών Συναλλαγών, όπως κινήσεις τραπεζικών λογαριασμών, συναλλαγές μέσω λογαριασμών πληρωμών και λοιπές χρηματοοικονομικές πράξεις που σχετίζονται με το εξεταζόμενο ΑΦΜ, στο πλαίσιο των προβλεπόμενων διαδικασιών ελέγχου.
Συνολική ποινή 9,5 ετών, μετατρέψιμη σε χρηματική, επέβαλε το Τριμελές Εφετείο Πλημμελειοδικών στον πατέρα Αντώνιο για κατηγορίες που αφορούν βάναυσες τιμωρίες παιδιών, φιλοξενούμενων στις δομές της Κιβωτού του Κόσμου.
Το δικαστήριο επέβαλε στους τέσσερις συγκατηγορούμενους του ιδρυτή της ΜΚΟ ποινές 55,5 μηνών, 40 μηνών, 25 μηνών και 20 μηνών.
Για τον Αντώνιο Παπανικολάου η ποινή μετατράπηκε σε χρηματική προς 10 ευρώ ημερησίως, ενώ για δύο από τους συγκατηγορούμενούς του, οι οποίοι έλαβαν μικρότερες ποινές, το δικαστήριο αποφάσισε να ανασταλεί η ποινή.
Παράλληλα, οι δικαστές έκριναν ότι τέσσερις μάρτυρες πρέπει να ελεγχθούν για ψευδομαρτυρία και έτσι θα διαβιβάσουν τα πρακτικά της δίκης στην Εισαγγελία Πρωτοδικών, ώστε να διενεργήσει έρευνα.
«Κατέθεσαν ψέματα στη δίκη σε δεύτερο βαθμό, σε σχέση με όσα κατέθεσαν στη δίκη σε πρώτο βαθμό. Συνάγεται ότι μπορεί να είναι προϊόν πίεσης. Αλλά αυτό θα ερευνηθεί από τον εισαγγελέα. Να ερευνηθούν και τυχόν ηθικοί αυτουργοί στην ψευδομαρτυρία», ανέφερε η Εισαγγελέας της Έδρας, που ζήτησε τη διαβίβαση των πρακτικών για τη διενέργεια έρευνας.
Σε πρώτο βαθμό ο πατέρας Αντώνιος είχε καταδικαστεί σε 4 χρόνια και 3 μήνες φυλάκισης, μετατρέψιμα σε χρηματική ποινή. Είχαν καταδικαστεί επίσης τέσσερις στενοί συνεργάτες του σε ποινές 17 έως 40 μήνες φυλάκισης. Σε όλους τους καταδικασθέντες είχε χορηγηθεί 3ετής αναστολή.
Η συγκεκριμένη υπόθεση, που άνοιξε πριν από περίπου δύο χρόνια, αποτελεί μία από τις τρεις δικογραφίες που βρίσκονται ενώπιον της Δικαιοσύνης. Οι άλλες δύο είναι για κακουργήματα, με τη μία να αφορά καταγγελίες για σεξουαλική κακοποίηση παιδιών από τον κληρικό και την άλλη την οικονομική διαχείριση της ΜΚΟ.
Η ζωντανή μετάδοση του γκαλά για την κινεζική Πρωτοχρονιά στην επαρχία Χενάν διακόπηκε απότομα από τις κινεζικές αρχές το βράδυ της 16ης Φεβρουαρίου. Το σπάνιο αυτό περιστατικό προκάλεσε αναταράξεις τόσο στο εσωτερικό της χώρας όσο και διεθνώς, πυροδοτώντας εικασίες για τους πιθανούς λόγους της απόφασης.
Το Γκαλά της Γιορτής της Άνοιξης της Χενάν—που συνδιοργανώθηκε από τον τηλεοπτικό σταθμό Henan TV και τον κινεζικό τεχνολογικό κολοσσό Tencent για τον εορτασμό της Πρωτοχρονιάς του Νέου Σεληνιακού Έτους, η οποία έπεσε στις 17 Φεβρουαρίου—μεταδόθηκε ζωντανά ταυτόχρονα στην τηλεόραση και στους επίσημους λογαριασμούς του Henan TV σε διάφορες διαδικτυακές πλατφόρμες.
Σε αντίθεση με προηγούμενες διοργανώσεις, το φετινό γκαλά του Henan TV δεν είχε παρουσιαστή και δεν διέθετε σκηνή χορού, βασιζόμενο αντίθετα σε μεγάλο βαθμό σε περιεχόμενο που δημιουργήθηκε με τη χρήση ΑΙ.
Το γκαλά εστίαζε σε παραδοσιακές θεματικές του κινεζικού πολιτισμού και περιλάμβανε πολυάριθμα στοιχεία όπως αρχαίες θεότητες, ουράνιες παρθένες, παραδοσιακές ενδυμασίες της δυναστείας Χαν και πολιτισμικά σύμβολα όπως η παιώνια.
Ο Λου Χονγκλί, επικεφαλής σκηνοθέτης του γκαλά, ανέφερε στο κινεζικό μέσο ενημέρωσης Cover News ότι η εκπομπή ήταν βασισμένη στην παραδοσιακή κινεζική κουλτούρα και στόχευε στην προώθησή της, αντανακλώντας τις βασικές αξίες του Henan TV, το οποίο διοικείται από την επαρχιακή κυβέρνηση.
Για παράδειγμα, ένας χορός με τίτλο «Αιώνια Χαρά» παρουσίαζε διάφορους θεούς και θεές από την κινεζική ιστορία.
Ένας άλλος χορός, «Η μακριά νύχτα τελειώνει», έδειχνε αρχαίους Κινέζους θωρακισμένους στρατιώτες να προστατεύουν τη γη. Ένας στίχος από τους στίχους που συνοδεύουν τον χορό —«Η μακριά νύχτα τελειώνει, το φεγγάρι λάμπει φωτεινό πάνω από βουνά και ποτάμια»— έχει γίνει δημοφιλής φράση στο διαδίκτυο.
Ορισμένοι θεατές και αναλυτές στο εξωτερικό ανέφεραν ότι η συμπερίληψη παραδοσιακών πνευματικών στοιχείων συγκρούστηκε με τις αθεϊστικές αρχές του Κομμουνιστικού Κόμματος της Κίνας (ΚΚΚ) και ότι αυτό οδήγησε στη διακοπή και την αφαίρεση της εκπομπής από πλατφόρμες όπως το Douyin και το Bilibili.
Ο Κου Φενγκ, σχολιαστής για θέματα Κίνας και συνεργάτης της Epoch Times, έγραψε σε άρθρο της 16ης Φεβρουαρίου ότι η εκπομπή ακυρώθηκε απότομα κυρίως επειδή, όπως σημείωσε, «προωθούσε έντονα τον θεϊκό πολιτισμό—στοιχεία όπως ιπτάμενες ουράνιες παρθένες που σκορπούν λουλούδια, το ξύπνημα κερασφόρων θεών, θεοί που κατέρχονται στη Γη και η αναπαραγωγή τοιχογραφιών του παλατιού Γιονγκλέ», επισημαίνοντας ότι «αυτά τα στοιχεία βρίσκονται σε θεμελιώδη σύγκρουση με τον αθεϊσμό και τον ιστορικό υλισμό του Κομμουνιστικού Κόμματος της Κίνας».
Το ΚΚΚ, το οποίο ακολουθεί και προωθεί τη μαρξιστική αθεϊστική διδασκαλία και πρακτική, έχει περάσει δεκαετίες εξαλείφοντας από την Κίνα την παραδοσιακή κινεζική κουλτούρα και τις πνευματικές πεποιθήσεις. Η προσπάθεια αυτή περιλάμβανε τη δεκαετή Πολιτιστική Επανάσταση που ξεκίνησε ο τότε Κινέζος ηγέτης Μάο Τσετούνγκ, η οποία στόχευε στα «Τέσσερα Παλιά»: Τα παλιά έθιμα, τον πολιτισμό, τις συνήθειες και τις ιδέες.
Υπαινιγμοί για το παρόν
Ο Ντου Γουέν, πρώην αξιωματούχος του ΚΚΚ στην Εσωτερική Μογγολία, ο οποίος σήμερα ζει στις Βρυξέλλες, ανέφερε στην εκπομπή του στο YouTube ότι έμαθε από τις επαφές του στην επαρχία Χενάν και στο Πεκίνο τον λόγο για τον οποίο διακόπηκε η ζωντανή μετάδοση του γκαλά.
Λίγο μετά τη μετάδοση του Γκαλά της Γιορτής της Άνοιξης της Χενάν, στάλθηκαν σε αξιωματούχους πάρα πολλές καταγγελίες, στις οποίες υποστηριζόταν ότι το γκαλά «διέδιδε φεουδαρχικές δεισιδαιμονίες», όπως είπε ο Ντου, συμπεριλαμβανομένου του χορού «Αιώνια Χαρά», ο οποίος παρουσίαζε την επιστροφή των θεών.
Σύμφωνα με τον Ντου, οι στίχοι του τραγουδιού που συνοδεύει τον χορό «Η μακριά νύχτα τελειώνει» υπαινίσσονται την ιδέα ότι «η μακριά νύχτα, η σκοτεινή νύχτα θα περάσει τελικά, και τα βουνά και τα ποτάμια της πατρίδας θα υποδεχθούν τελικά το φως».
Ο Ντου είπε ότι «τώρα είναι η σκοτεινή νύχτα [υπό τη διακυβέρνηση του ΚΚΚ]».
Σπάνιος πίνακας τάγκα με ιστορίες Τζάτακα σε κινεζικό ύφος, του 15ου αιώνα, φτιαγμένος με αδιαφανείς χρωστικές πάνω σε ύφασμα. (Navin Kumar Gallery)
Θεατές της εκπομπής του στο YouTube ανάρτησαν σχόλια, ανάμεσά τους και ένα που παραπέμπει σε παραδοσιακές κινεζικές ιδιωματικές εκφράσεις, υπονοώντας ότι οι αρχές είναι φοβισμένες και τρομάζουν με τις σκιές τους. Ένα άλλο σχόλιο έκανε αναφορά σε έναν από τους χορούς του γκαλά, λέγοντας ότι «η αυγή έρχεται μετά τη σκοτεινή νύχτα» και αφήνοντας να εννοηθεί ότι η διακυβέρνηση του ΚΚΚ θα μπορούσε σύντομα να τερματιστεί.
Στην Κίνα, τα ετήσια γκαλά της Γιορτής της Άνοιξης, που διοργανώνονται από επαρχιακούς τηλεοπτικούς σταθμούς, είναι κάτι περισσότερο από ψυχαγωγία· σύμφωνα με τον Ντου, λειτουργούν ως εργαλεία πολιτικής προπαγάνδας και εξυπηρετούν τους στόχους μηνυμάτων του ΚΚΚ. Πριν από τη μετάδοση, τα προγράμματα περνούν από λεπτομερή έλεγχο από πολλαπλά επίπεδα και υπηρεσίες του καθεστώτος.
Ο Ντου είπε ότι η διακοπή μιας μεγάλης ετήσιας ζωντανής μετάδοσης από τηλεοπτικό σταθμό επαρχιακού επιπέδου δεν είναι κάτι που μπορεί να αποφασίσει από μόνη της μια εταιρεία όπως το Douyin.
Ανέφερε ότι «η απόφαση πρέπει να προέρχεται από τη Διοίκηση Κυβερνοχώρου της Κίνας ή από αρχές υψηλότερου επιπέδου, όπως το Υπουργείο Δημόσιας Ασφάλειας, το Υπουργείο Κρατικής Ασφάλειας, το Τμήμα Προπαγάνδας της Κεντρικής Επιτροπής του ΚΚΚ ή το Γενικό Γραφείο της Κεντρικής Επιτροπής του ΚΚΚ».
Είπε επίσης ότι «η ειδοποίηση για τη διακοπή της μετάδοσης εκδίδεται μέσω της [Διοίκησης Κυβερνοχώρου της Κίνας], η οποία ελέγχει ολόκληρο το διαδίκτυο στην Κίνα και μπορεί να παρακάμψει την πλατφόρμα για να διακόψει απευθείας τη μετάδοση ενός προγράμματος. Μπορεί ακόμη και να αναλάβει προσωρινά τη διαχείριση της πλατφόρμας».
Ο Ντου ανέφερε ότι οι ενέργειες των αρχών του ΚΚΚ υποδηλώνουν ότι είναι πολύ φοβισμένες. Διερωτήθηκε «γιατί αντιδρούν υπερβολικά σε κάποιους στίχους» και «τι πραγματικά φοβούνται».
Επί δεκαετίες, οι επιστήμονες αντιμετώπιζαν τα Εθνικά Ινστιτούτα Υγείας των ΗΠΑ (National Institutes of Health – NIH) ως έναν οργανισμό που δημοσιεύει επιστημονικές εργασίες, σύμφωνα με τον Δρα Τζέυ Μπαττατσάρυα.
Κατά τη δεύτερη θητεία του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, η έμφαση στη χρηματοδότηση του NIH έχει μετατοπιστεί προς «αποδείξιμες, ελέγξιμες υποθέσεις και όχι ιδεολογικά αφηγήματα», γεγονός που οδηγεί σε εκτεταμένες μεταρρυθμίσεις στον οργανισμό. Ο Μπαττατσάρυα, ο οποίος απέκτησε διδακτορικό στην οικονομία και ιατρικό πτυχίο από το Πανεπιστήμιο Stanford με διαφορά τριών ετών, παρουσίασε, σε συνέντευξή του στον Γιαν Γεκιέλεκ της εφημερίδας The Epoch Times, τις αλλαγές που εφαρμόστηκαν κατά τον πρώτο χρόνο της θητείας του και το όραμά του για τα επόμενα τρία χρόνια.
Το NIH διαδραμάτισε καθοριστικό ρόλο σε ιατρικές προόδους επί δεκαετίες, ωστόσο στον 21ο αιώνα κατέστη «πολύ πιο αδρανής θεσμός, απρόθυμος να αναλάβει διανοητικούς κινδύνους». Την ίδια περίοδο ο οργανισμός ήταν πρόθυμος να αναλάβει κινδύνους σε επικίνδυνα πειράματα ενίσχυσης λειτουργικότητας ιών και σε άλλες κοινωνικές ατζέντες, όπως η πολιτική διαφορετικότητας, ισότητας και συμπερίληψης (DEI), με τις οποίες, κατά την άποψή του, δεν θα έπρεπε να ασχολείται.
Υπό τη δική του ηγεσία, την ηγεσία του προέδρου Τραμπ και με την εποπτεία του υπουργού Ρόμπερτ Φ. Κέννεντυ, το NIH επικεντρώνεται στην αντιμετώπιση των χρόνιων προβλημάτων υγείας της χώρας, στην αντιστροφή της στασιμότητας στο προσδόκιμο ζωής και στην εκπλήρωση της αποστολής του, δηλαδή στην έρευνα που βελτιώνει την υγεία και τη μακροζωία του αμερικανικού λαού και, ευρύτερα, του παγκόσμιου πληθυσμού.
Ως ένας από τους 13 οργανισμούς που υπάγονται στο υπουργείο Υγείας και Ανθρωπίνων Υπηρεσιών, το NIH αποτελεί, σύμφωνα με τον Μπαττατσάρυα, τον μεγαλύτερο υποστηρικτή βιοϊατρικής έρευνας διεθνώς, παρέχοντας το 85% της παγκόσμιας χρηματοδότησης στον τομέα. Χρηματοδοτεί περίπου 50 δισεκατομμύρια δολάρια σε επιστημονική έρευνα μέσω επιχορηγήσεων σε εκατοντάδες χιλιάδες ερευνητές σε πανεπιστήμια και νοσοκομεία.
Διευκρίνισε ότι το NIH δεν λαμβάνει άμεσα αποφάσεις ή χαράσσει πολιτικές δημόσιας υγείας και ότι προτίθεται να «απομακρύνει την πολιτικοποίηση της επιστήμης που υφίσταται εδώ και δεκαετίες».
Το Gateway Center των Εθνικών Ινστιτούτων Υγείας στη Μπεθέσντα. Μέριλαντ, 8 Ιουνίου 2025. (Elizabeth Frantz/Reuters/File Photo)
Πολιτικές ατζέντες
Τα τελευταία 15–20 χρόνια, το NIH ενσωμάτωσε, κατά τον Μπαττατσάρυα, πολιτικές και όχι επιστημονικές ατζέντες. Ως χαρακτηριστικότερο παράδειγμα ανέφερε τη DEI, δηλαδή την πολιτική για τη διαφορετικότητα, την ισότητα και τη συμπερίληψη.
Επεσήμανε ότι, για ερευνητές εκτός NIH, η υπόσχεση διεξαγωγής έρευνας σχετικής με τη DEI αποτελούσε τρόπο εξασφάλισης πρόσθετων, σχετικά εύκολων χρηματοδοτήσεων. Ωστόσο, εξετάζοντας το ζήτημα, διαπίστωσε ότι μεγάλο μέρος αυτής της έρευνας δεν διέθετε ουσιαστική επιστημονική βάση και δεν θα το χαρακτήριζε καν επιστήμη.
Ως παράδειγμα ανέφερε πρόγραμμα που διερευνούσε εάν ο «δομικός ρατσισμός» αποτελεί τη βασική αιτία για τα χειρότερα αποτελέσματα υπέρτασης στους Αφροαμερικανούς σε σύγκριση με άλλες φυλετικές ομάδες. Το πρόβλημα αυτής της υπόθεσης, εξήγησε, είναι ότι δεν υπάρχει τρόπος να ελεγχθεί πειραματικά· αν ο δομικός ρατσισμός είναι η αιτία, ποια ομάδα ελέγχου θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για να δοκιμαστεί η ορθότητα της υπόθεσης; Τίποτε από αυτά δεν οδήγησε σε βελτίωση της υγείας κανενός, πολύ λιγότερο των Αφροαμερικανών.
Σημείωσε ότι οι επιστήμονες κατανοούν πλέον πως εάν επιθυμούν στήριξη από το NIH, πρέπει να προτείνουν έργα με πιθανότητα βελτίωσης της υγείας των ανθρώπων και όχι έργα που εξυπηρετούν ιδεολογικούς στόχους που δεν ανήκουν στον οργανισμό. Από την ανάληψη της δεύτερης θητείας του Τραμπ, το NIH έχει ανακατευθύνει τη χρηματοδότησή του, περιλαμβανομένης της διάθεσης πόρων σε «επιστήμονες στα πρώτα στάδια της σταδιοδρομίας τους», όπως ανέφερε.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, με τον διευθυντή των Εθνικών Ινστιτούτων Υγείας, Δρα Τζέυ Μπαττατσάρυα (δεύτερο από αριστερά), κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου στον Λευκό Οίκο. Ουάσιγκτον, 12 Μαΐου 2025. (Andrew Harnik/Getty Images)
Αλλαγές στη χρηματοδότηση
Ο Μπαττατσάρυα υποστήριξε ότι απαιτούνται «θεμελιώδεις αλλαγές» στον τρόπο με τον οποίο το NIH χρηματοδοτεί τα εκπαιδευτικά ιδρύματα και ότι προτίθεται να συνεργαστεί με το Κογκρέσο για να υλοποιηθούν.
Στις 5 Ιανουαρίου, ομοσπονδιακό εφετείο έκρινε ότι η κυβέρνηση Τραμπ δεν μπορεί να μειώσει τα ποσά που καταβάλλει το NIH στους δικαιούχους επιχορηγήσεων για έμμεσες δαπάνες, όπως διοικητικά έξοδα και συντήρηση εγκαταστάσεων. Η απόφαση αφορά τρεις αγωγές που κατέθεσαν οι γενικοί εισαγγελείς της Μασσαχουσέττης και άλλων 21 πολιτειών, καθώς και νοσοκομεία, σχολεία και οι ενώσεις που τα εκπροσωπούν.
Το NIH είχε δημοσιεύσει, τον Φεβρουάριο του 2025, κατευθυντήριες οδηγίες που περιόριζαν το ποσοστό της χρηματοδότησης που μπορούσε να διατεθεί σε ερευνητικά ιδρύματα για κάλυψη έμμεσων δαπανών, δηλαδή εξόδων που δεν μπορούν να αποδοθούν άμεσα σε συγκεκριμένο ερευνητικό έργο, όπως εξοπλισμός, εγκαταστάσεις και ερευνητικό προσωπικό. Οι οδηγίες προέβλεπαν ότι οι έμμεσες δαπάνες δεν θα μπορούσαν να υπερβαίνουν το 15% της χρηματοδότησης των άμεσων ερευνητικών δαπανών, ανεξαρτήτως των πραγματικών εξόδων των πανεπιστημίων. Το NIH ανέφερε ότι τα Johns Hopkins, Yale και Harvard χρέωναν ποσοστά άνω του 60% για έμμεσες δαπάνες, παρότι διέθεταν δωρεές ύψους δισεκατομμυρίων δολαρίων.
Οι δικηγόροι των προσφευγόντων υποστήριξαν ότι μικρότερα πανεπιστήμια δεν διαθέτουν αντίστοιχα αποθεματικά και ότι, εάν εφαρμοστούν οι οδηγίες, θα υπάρξουν απολύσεις, αναστολή κλινικών δοκιμών και κλείσιμο εργαστηρίων.
Ο Μπαττατσάρυα ανέφερε ότι, εάν ένα ίδρυμα δεν διαθέτει κορυφαίους επιστήμονες που να μπορούν να εξασφαλίζουν επιχορηγήσεις, δεν θα λαμβάνει και στήριξη για εγκαταστάσεις, ενώ, για να προσελκύσει εξαιρετικούς επιστήμονες, πρέπει να διαθέτει άριστες εγκαταστάσεις. Πρόκειται για έναν φαύλο κύκλο που οδηγεί στη συγκέντρωση της χρηματοδότησης σε σχετικά λίγα ιδρύματα. Πρόσθεσε ότι επιστήμονες σε πανεπιστήμια όπως της Αλαμπάμα, της Οκλαχόμα και του Κάνσας αξίζουν πρόσβαση σε χρηματοδότηση αντίστοιχη με εκείνη του Stanford και του Harvard.
Ερευνητής μελετά την επούλωση δερματικού τραύματος σε εργαστήριο του University of Illinois Chicago στο Σικάγο, στις 5 Μαρτίου 2025. (Scott Olson/Getty Images)
Διαχείριση των σχέσεων με την Κίνα
Το NIH οφείλει, σύμφωνα με τον Μπαττατσάρυα, να είναι «πολύ προσεκτικό» στη χρηματοδότηση ερευνητικών σχέσεων με την Κίνα, ιδίως μετά την πανδημία.
Υποστήριξε ότι οι ΗΠΑ επένδυσαν σημαντικά στη βιοϊατρική ερευνητική δραστηριότητα της Κίνας, καθώς σχεδόν κάθε διακεκριμένος Κινέζος επιστήμονας στον τομέα είχε λάβει σε κάποιο βαθμό χρηματοδότηση από το NIH, ενώ πολλοί είχαν εκπαιδευτεί στις Ηνωμένες Πολιτείες. Μετά την πανδημία και υπό το πρίσμα των τρεχουσών γεωπολιτικών συνθηκών, η επένδυση αυτή δεν αποδείχθηκε ιδιαίτερα συνετή.
Τόνισε ότι πρέπει να εφαρμοστούν αυστηρότερα μέτρα ασφάλειας στις διεθνείς συνεργασίες, αναφερόμενος στη συνεργασία με το Ινστιτούτο Ιολογίας της Γούχαν. Στην περίπτωση αυτή, όπως είπε, το NIH χρηματοδότησε την EcoHealth Alliance, η οποία είχε υποεπιχορήγηση με το Ινστιτούτο Ιολογίας της Γούχαν. Όταν ξέσπασε η πανδημία και το NIH επιδίωξε να αποκτήσει πρόσβαση στα εργαστηριακά ημερολόγια για το τι ακριβώς μελετήθηκε στη Γούχαν, η EcoHealth Alliance καθυστέρησε ουσιαστικά να αναφέρει όσα γνώριζε. Τελικά, σύμφωνα με τον ίδιο, υποστήριξε ότι δεν ελέγχει το Ινστιτούτο Ιολογίας της Γούχαν και δεν μπορεί να αποκτήσει τα εργαστηριακά ημερολόγια.
Σημείωσε ότι το NIH χρηματοδότησε έρευνα σε συνεργασία με την Κίνα που ήταν πράγματι επικίνδυνη και ενδεχομένως οδήγησε στην πανδημία.
Υπό τη διοίκησή του, εφαρμόζονται πλέον αυστηρότερες διαδικασίες ελέγχου σε εγχώρια και ξένα ιδρύματα. Εφόσον ένα έργο χρηματοδοτείται από το NIH, τα ιδρύματα πρέπει να έχουν άμεση ελεγκτική σχέση με τον οργανισμό, ώστε να μπορεί να διακόψει τη χρηματοδότηση σε ξένο ίδρυμα εάν δεν συνεργάζεται. Το σύστημα αυτό, γνωστό ως σύστημα υποέργων, ήταν από τα πρώτα μέτρα που έλαβε.
Με έδρα τη Μπεθέσντα του Μέριλαντ, το NIH περιλαμβάνει 27 ινστιτούτα που εστιάζουν σε διάφορες πτυχές της υγείας, όπως το Εθνικό Ινστιτούτο Καρκίνου, το Εθνικό Ινστιτούτο Ψυχικής Υγείας και το Εθνικό Ινστιτούτο Αλλεργιών και Λοιμωδών Νοσημάτων, το οποίο διηύθυνε στο παρελθόν ο Δρ Άντονυ Φάουτσι.
Σύμφωνα με τον Μπαττατσάρυα, η έρευνα που χρηματοδοτείται αξιολογείται πλέον με βάση το κατά πόσο συμβάλλει στην επίλυση προβλημάτων χρόνιων νοσημάτων. Το NIH λαμβάνει περίπου 100.000 αιτήσεις ετησίως από επιστήμονες σε όλο τον κόσμο και μπορεί να χρηματοδοτήσει 8.000 έως 10.000.
Ερευνητές εργάζονται σε εργαστήριο της Yisheng Biopharma στη Σενγιάνγκ, στην επαρχία Λιαονίνγκ της Κίνας, στις 10 Ιουνίου 2020. (Noel Celis/AFP μέσω Getty Images)
Έρευνα ενίσχυσης λειτουργικότητας
Ο Μπαττατσάρυα αναφέρθηκε και στις ανησυχίες σχετικά με την επικίνδυνη ενίσχυση παθογόνων, γνωστή ως έρευνα ενίσχυσης λειτουργικότητας.
Στις 7 Αυγούστου 2025, ο πρόεδρος Τραμπ υπέγραψε εκτελεστικό διάταγμα για τις ομοσπονδιακές επιχορηγήσεις, με στόχο την αυστηροποίηση των προϋποθέσεων έγκρισης και την υπαγωγή των αποφάσεων χορήγησης σε αξιολόγηση από πολιτικά διορισμένους αξιωματούχους. Σε ενημερωτικό σημείωμα, ο Λευκός Οίκος ανέφερε ότι στο εξής οι ομοσπονδιακές επιχορηγήσεις θα υποβάλλονται σε αυστηρότερη αξιολόγηση από τους διορισμένους του Τραμπ, ώστε να διασφαλίζεται ότι κάθε δολάριο ωφελεί τους Αμερικανούς αντί να καταλήγει στις τσέπες των δικαιούχων ή να προωθεί σκοπούς που βλάπτουν τη χώρα.
Σύμφωνα με το ίδιο σημείωμα, στο παρελθόν ομοσπονδιακές επιχορηγήσεις χρησιμοποιήθηκαν για τη στήριξη επικίνδυνων και επιβλαβών έργων που υπονόμευαν την εθνική ασφάλεια και θεμελιώδη δικαιώματα. Ο Λευκός Οίκος αναφέρθηκε στο Ινστιτούτο Ιολογίας της Γούχαν, το οποίο είχε χρηματοδοτηθεί εν μέρει από το NIH, χαρακτηρίζοντάς το ως την πιθανότερη πηγή της πανδημίας COVID-19.
Κονδύλια του NIH χρησιμοποιήθηκαν για τη χρηματοδότηση έρευνας ενίσχυσης λειτουργικότητας. Σε συζήτηση στρογγυλής τραπέζης στις 4 Φεβρουαρίου, ο Μπαττατσάρυα υποστήριξε ότι η ιδέα να συλλέγονται παθογόνα από άγριες περιοχές, όπως οι σπηλιές με νυχτερίδες στη νότια Κίνα και αλλού, να μεταφέρονται σε εργαστήρια, να τροποποιούνται και να επιχειρείται η πρόβλεψη ποια είναι πιθανότερο να μεταδοθούν στον άνθρωπο και να προκαλέσουν πανδημία, συνιστά απόλυτη φαντασίωση και ότι η πρακτική αυτή έχει πλέον τερματιστεί υπό τη σημερινή διοίκηση.
Μέλη της ομάδας του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας που διερευνά την προέλευση του ιού της COVID-19 φτάνουν με αυτοκίνητο στο Ινστιτούτο Ιολογίας της Γούχαν, στην επαρχία Χουμπέι της Κίνας, στις 3 Φεβρουαρίου 2021. (Hector Retamal/AFP μέσω Getty Images)
Οι ενέργειες του Μπαττατσάρυα κατά την COVID-19
Σφοδρός επικριτής των μέτρων που εφαρμόστηκαν κατά την πανδημία COVID-19, ο Μπαττατσάρυα προσέλκυσε τη δημόσια προσοχή το 2020 για την κριτική του σε παρεμβάσεις όπως οι υποχρεωτικές μάσκες, τα περιοριστικά μέτρα κυκλοφορίας και το κλείσιμο σχολείων.
Με τη Διακήρυξη του Great Barrington, ο ίδιος και δύο ακόμη ιατροί υποστήριξαν τη «στοχευμένη προστασία» των ευάλωτων ομάδων, επιτρέποντας ταυτόχρονα στις ομάδες χαμηλού κινδύνου να επανέλθουν σε κανονικές δραστηριότητες.
Λίγες ημέρες μετά τη δημοσίευση της διακήρυξης, ο τότε επικεφαλής του NIH, Φράνσις Σ. Κόλλινς, έγραψε στον Φάουτσι ότι επιθυμούσε μια «γρήγορη και καταστροφική αποδόμηση» του εγγράφου, το οποίο χαρακτήρισε έργο «περιθωριακών επιδημιολόγων».
Ο Δρ Τζέυ Μπαττατσάρυα, διευθυντής των Εθνικών Ινστιτούτων Υγείας των ΗΠΑ, στην Ουάσιγκτον, στις 8 Φεβρουαρίου 2026. (Irene Luo/η Epoch Times)
Κατά την προεκλογική εκστρατεία του Κέννεντυ για την προεδρία, δόθηκε έμφαση στην ανάγκη αντιμετώπισης αυτού που ο ίδιος αποκάλεσε εταιρική αιχμαλωσία των κυβερνητικών οργανισμών και στην ενίσχυση της διαφάνειας. Ο Μπαττατσάρυα δήλωσε ότι θα επικεντρωθεί και στα δύο ζητήματα στον ρόλο του.
Εξέφρασε την πρόθεση δημιουργίας ιστοσελίδας που θα επιτρέπει στο κοινό να αναζητά ερευνητές και να εντοπίζει τη χρηματοδότηση που έλαβαν από φαρμακευτικές εταιρείες σε βάθος χρόνου, κατά το πρότυπο του OpenSecrets.org αλλά ειδικά για ιατρούς.
Σημείωσε ότι, εάν μια ιδέα προκύψει από το NIH και στη συνέχεια φαρμακευτική εταιρεία την αξιοποιήσει για να δημιουργήσει προϊόν που βελτιώνει τα αποτελέσματα υγείας ή θεραπεύει ασθένεια, αυτό δεν είναι καθεαυτό αρνητικό. Το πρόβλημα προκύπτει όταν ερευνητές έχουν συγκρούσεις συμφερόντων και δεν τις δηλώνουν, με αποτέλεσμα το κοινό να μην τις γνωρίζει. Υποστήριξε ότι όταν γίνεται κατανοητή η δομή χρηματοδότησης κάθε ερευνητή, καθίστανται σαφείς και οι πιθανές συγκρούσεις συμφερόντων και ότι ο αναγνώστης πρέπει να γνωρίζει, όταν μελετά μια επιστημονική έρευνα, εάν αυτή χρηματοδοτήθηκε από φαρμακευτική εταιρεία ή από άλλους φορείς.
Μια ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα γεωπολιτική πρόταση φέρεται να απευθύνει η Σομαλιλάνδη προς την ελληνική πλευρά, επιδιώκοντας επίσημη διπλωματική αναγνώριση. Η αυτοανακηρυγμένη κρατική οντότητα στο Κέρας της Αφρικής λειτουργεί αυτόνομα από τη Σομαλία εδώ και περίπου τρεις δεκαετίες, χωρίς ωστόσο να διαθέτει διεθνή αναγνώριση. Στο πλαίσιο αυτό, επιχειρεί να αξιοποιήσει τις εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο και την Ερυθρά Θάλασσα, προβάλλοντας τόσο τη στρατηγική της θέση στον Κόλπο του Άντεν όσο και τον ρόλο της Τουρκίας στην περιοχή.
Η Σομαλιλάνδη κήρυξε την ανεξαρτησία της το 1991, μετά την κατάρρευση του καθεστώτος του Σιαντ Μπαρέ. Σε αντίθεση με την αστάθεια που χαρακτηρίζει μεγάλο μέρος της Σομαλίας, η περιοχή έχει διατηρήσει σχετικά σταθερούς θεσμούς, δικές της δομές διακυβέρνησης, νόμισμα και εκλογικές διαδικασίες. Παρ’ όλα αυτά, διεθνώς εξακολουθεί να θεωρείται τμήμα της Σομαλίας.
Το τελευταίο διάστημα, η Σομαλιλάνδη προχώρησε σε μια κίνηση που προκάλεσε αντιδράσεις: υπέγραψε μνημόνιο κατανόησης με την Αιθιοπία, προσφέροντας πρόσβαση στη θάλασσα μέσω του λιμανιού της Μπερμπέρα, με αντάλλαγμα την πολιτική αναγνώριση. Η συμφωνία αυτή προκάλεσε την έντονη αντίδραση του Μογκαντίσου, αλλά και την κινητοποίηση χωρών που στηρίζουν την ομοσπονδιακή κυβέρνηση της Σομαλίας, με κυριότερη την Τουρκία.
Στην επιχειρηματολογία που φέρεται να απευθύνεται προς την Αθήνα, ο τουρκικός παράγοντας εμφανίζεται ως κεντρικός μοχλός πίεσης. Η Άγκυρα αποτελεί τον βασικότερο στρατηγικό εταίρο της κυβέρνησης της Σομαλίας. Διατηρεί στη χώρα τη μεγαλύτερη στρατιωτική της βάση στο εξωτερικό (TURKSOM), έχει ισχυρή παρουσία σε κρίσιμες υποδομές όπως το λιμάνι και το αεροδρόμιο της πρωτεύουσας, ενώ εκπαιδεύει και στηρίζει τον σομαλικό στρατό. Παράλληλα, πρόσφατες συμφωνίες αμυντικής συνεργασίας μεταξύ Τουρκίας και Μογκαντίσου παρουσιάζονται ως ενίσχυση της τουρκικής επιρροής στα σομαλικά χωρικά ύδατα και στην ευρύτερη θαλάσσια ζώνη.
Σε αυτό το περιβάλλον, η Σομαλιλάνδη εμφανίζεται να προσεγγίζει κράτη που θεωρεί ανταγωνιστές της Τουρκίας, προβάλλοντας το επιχείρημα ότι μια πιθανή αναγνώρισή της από την Ελλάδα θα μπορούσε να δημιουργήσει ένα νέο στρατηγικό σημείο στήριξης απέναντι στην τουρκική επέκταση στην Αφρική και την Ερυθρά Θάλασσα.
Το βασικό «δέλεαρ» για την ελληνική πλευρά σχετίζεται με τη γεωγραφική θέση της Σομαλιλάνδης. Η περιοχή ελέγχει ακτογραμμή στον Κόλπο του Άντεν, κοντά σε μία από τις πιο κρίσιμες θαλάσσιες οδούς παγκοσμίως: τα στενά του Μπαμπ ελ Μαντέμπ, που οδηγούν στην Ερυθρά Θάλασσα και κατ’ επέκταση στη Διώρυγα του Σουέζ. Με δεδομένες τις απειλές στην περιοχή (όπως η κρίση με τους Χούθι) και τη συμμετοχή της Ελλάδας στην ευρωπαϊκή επιχείρηση «Aspides», η δυνατότητα χρήσης του λιμανιού της Μπερμπέρα θα μπορούσε, θεωρητικά, να προσφέρει διευκολύνσεις ανεφοδιασμού ή υποστήριξης για το Πολεμικό Ναυτικό.
Παράλληλα, η Μπερμπέρα παρουσιάζεται ως λιμάνι με αυξανόμενη οικονομική σημασία. Τη διαχείρισή του έχει αναλάβει η DP World από τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, ενώ η περιοχή προβάλλεται ως εναλλακτικός κόμβος εμπορίου για την Ανατολική Αφρική, σε μια προσπάθεια να περιοριστεί η εξάρτηση από το Τζιμπουτί.
Ωστόσο, τα πιθανά οφέλη συνοδεύονται από σοβαρά διπλωματικά ρίσκα. Η Ελλάδα παραδοσιακά αποφεύγει την αναγνώριση αποσχισθέντων μορφωμάτων, κυρίως λόγω του Κυπριακού και της πάγιας θέσης της υπέρ της εδαφικής ακεραιότητας των κρατών. Η αναγνώριση της Σομαλιλάνδης, ακόμη κι αν νομικά παρουσιάζεται ως διαφορετική περίπτωση, θα μπορούσε να θεωρηθεί ότι δημιουργεί προηγούμενο, το οποίο ενδέχεται να επιχειρήσει να αξιοποιήσει η Τουρκία σε σχέση με το ψευδοκράτος στα κατεχόμενα.
Επιπλέον, ούτε η Ευρωπαϊκή Ένωση ούτε η Αφρικανική Ένωση αναγνωρίζουν τη Σομαλιλάνδη. Στην Αφρική, ειδικά, το δόγμα του απαραβίαστου των συνόρων θεωρείται κρίσιμο για την αποφυγή αλυσιδωτών αποσχίσεων. Μια μονομερής κίνηση της Ελλάδας θα μπορούσε ίσως να την απομονώσει διπλωματικά στο συγκεκριμένο ζήτημα και να δημιουργήσει τριβές με εταίρους.
Ακόμη, η αναγνώριση θα προκαλούσε σοβαρή επιδείνωση στις σχέσεις με την ομοσπονδιακή κυβέρνηση της Σομαλίας, οδηγώντας πιθανότατα το Μογκαντίσου σε ακόμη στενότερη εξάρτηση από την Τουρκία.
Η πρόταση της Σομαλιλάνδης, όπως παρουσιάζεται, θέτει την Αθήνα μπροστά σε ένα δίλημμα ρεαλπολιτίκ. Από τη μία πλευρά, η στρατηγική πρόσβαση σε μια κρίσιμη θαλάσσια περιοχή και η πιθανότητα ανάσχεσης της τουρκικής επιρροής είναι παράγοντες που θα μπορούσαν να θεωρηθούν ελκυστικοί. Από την άλλη, η ελληνική εξωτερική πολιτική, όπως έχει διαμορφωθεί διαχρονικά, καθιστά μια πλήρη de jure αναγνώριση εξαιρετικά δύσκολη. Το πιθανότερο σενάριο, σε μια τέτοια περίπτωση, θα ήταν η ανάπτυξη πιο στενών οικονομικών και εμπορικών σχέσεων ή μιας μορφής πρακτικής συνεργασίας χωρίς επίσημη διπλωματική αναγνώριση, ακολουθώντας πρακτικές που έχουν εφαρμόσει και άλλοι διεθνείς παίκτες.
Οι εξελίξεις γύρω από τα ελληνικά ναυπηγεία και το αμερικανικό ενδιαφέρον στην περιοχή κινούνται σε ένα παράλληλο, αλλά διακριτό, πεδίο από τις εξαγγελίες της Ουάσιγκτον για νέα προγράμματα πολεμικών πλοίων.
