Η Λευκορωσία προχώρησε στην απελευθέρωση 123 πολιτικών κρατουμένων, στο πλαίσιο πρωτοφανούς συμφωνίας που διαμεσολάβησαν οι Ηνωμένες Πολιτείες.
Σύμφωνα με ανακοίνωση του γραφείου του προέδρου Αλεξάντρ Λουκασένκο, η οποία αναρτήθηκε στον επίσημο λογαριασμό της κυβέρνησης στο Telegram στις 13 Δεκεμβρίου, οι αποφυλακίσεις πραγματοποιήθηκαν έπειτα από συνεννόηση με τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ και κατόπιν δικού του αιτήματος.
Η εξέλιξη αυτή συνδέεται και με την άρση των αμερικανικών κυρώσεων στον τομέα της παραγωγής ποτάσας της Λευκορωσίας, καθώς και με τη δέσμευση της Ουάσιγκτον για περαιτέρω άρση περιοριστικών μέτρων, σύμφωνα με την ίδια ανακοίνωση.
Ο Λουκασένκο, ο οποίος κυβερνά τη χώρα από το 1994, επανεξελέγη το 2020 για έκτη φορά, σε εκλογές που χαρακτηρίστηκαν ως νοθευμένες τόσο από την αντιπολίτευση όσο και από δυτικές κυβερνήσεις. Η επανεκλογή του προκάλεσε μαζικές κινητοποιήσεις σε όλη τη χώρα, που κατεστάλησαν βάναυσα από τις αρχές, με αποτέλεσμα να φυλακιστούν χιλιάδες αντιφρονούντες, διαδηλωτές και επικριτές του καθεστώτος.
Το 2021, επικαλούμενη τις αμφισβητούμενες εκλογές και τη σκληρή καταστολή, η κυβέρνηση του Τζο Μπάιντεν επέβαλε σειρά κυρώσεων, εντάσσοντας δεκάδες άτομα και επιχειρήσεις που συνδέονται με το καθεστώς Λουκασένκο στη «μαύρη λίστα» του αμερικανικού υπουργείου Οικονομικών.
Μεταξύ των πλέον γνωστών εταιρειών που τέθηκαν υπό καθεστώς κυρώσεων ήταν η κρατική Belaruskali OAO, από τους μεγαλύτερους παραγωγούς ποτάσας παγκοσμίως. Το γραφείο Λουκασένκο χαιρέτισε την άρση των, όπως τις χαρακτηρίζει, «παράνομων κυρώσεων εποχής Μπάιντεν», επισημαίνοντας ότι η διαδικασία περαιτέρω χαλάρωσης των περιορισμών εισέρχεται πλέον σε «πρακτική φάση».
Μεταξύ των αποφυλακισθέντων στις 13 Δεκεμβρίου συγκαταλέγονται η ηγέτιδα της αντιπολίτευσης Μαρία Κολεσνίκοβα, ο πρώην υποψήφιος πρόεδρος Βίκτορ Μπαμπαρίκα και ο βραβευμένος με Νόμπελ Ειρήνης υπέρμαχος των ανθρωπίνων δικαιωμάτων Αλές Μπιαλιάτσκι.
Οι τρεις τους υπήρξαν μέλη του Συντονιστικού Συμβουλίου, μιας ομάδας που επιδιώκει τον ειρηνικό μετασχηματισμό της εξουσίας, και έγιναν συμβολικές μορφές του κινήματος διαμαρτυρίας μετά τις εκλογές του 2020.
«Εκφράζω ειλικρινή ευγνωμοσύνη σε όλους όσοι ενεπλάκησαν, σε όλους τους ανθρώπους που είναι μέρος αυτής της αλυσίδας», δήλωσε η Κολεσνίκοβα σε βίντεο που δημοσίευσε ο Μπαμπαρίκα στην πλατφόρμα X.
«Καλωσορίζω με όλη μου την καρδιά κάθε επόμενο βήμα και στηρίζω κάθε φάση της διαδικασίας που έχει ξεκινήσει και την οποία όλοι ανυπομονούμε να προχωρήσει». Η Κολεσνίκοβα είχε ηγηθεί της προεκλογικής εκστρατείας του Μπαμπαρίκα το 2020, πριν φυλακιστούν και οι δύο.
Η Ουκρανία αναμένεται να διευκολύνει τη μεταφορά των αποφυλακισθέντων προς χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η Ουκρανία γειτνιάζει βόρεια με τη Λευκορωσία, σύνορο που χρησιμοποίησε η Ρωσία για να ξεκινήσει μέρος της ευρείας εισβολής κατά της Ουκρανίας τον Φεβρουάριο του 2022.
Οι απελευθερωθέντες Λευκορώσοι, αφού λάβουν την απαραίτητη ιατρική φροντίδα και εφόσον το επιθυμούν, θα μεταφερθούν στην Πολωνία και τη Λιθουανία, σύμφωνα με ανακοίνωση του ουκρανικού συντονιστικού κέντρου για την περίθαλψη αιχμαλώτων πολέμου. Η ίδια υπηρεσία ανέφερε ότι ανάμεσα στους απελευθερωθέντες βρίσκονται και Ουκρανοί πολίτες που κρατούνταν στη Λευκορωσία.
«Εκφράζουμε τις θερμές μας ευχαριστίες στις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής και τον πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ για τον καθοριστικής σημασίας ρόλο στην επιστροφή των Ουκρανών πολιτών, στρατιωτικών και πολιτών, από τη Λευκορωσία και τη Ρωσία», σημειώνεται στην ανακοίνωση.
Σύμφωνα με το γραφείο του Λουκασένκο, ανάμεσα στους αποφυλακισθέντες περιλαμβάνονται επίσης πολίτες του Ηνωμένου Βασιλείου, των Ηνωμένων Πολιτειών, της Λιθουανίας, της Λετονίας, της Αυστραλίας και της Ιαπωνίας. Συνολικά, μαζί με όσους αφέθηκαν ελεύθεροι στα τέλη Νοεμβρίου, ο αριθμός των απονεμηθεισών χαρίτων ανέρχεται πλέον στους 156.
Όταν οι άνθρωποι ρωτούν: «Μπορούμε να ταΐσουμε τον κόσμο με την αναγεννητική γεωργία;», εγώ ρωτώ αντί γι’ αυτό: «Μπορούμε να αντέξουμε οικονομικά να μην το κάνουμε;»
Με τη διάβρωση του εδάφους, την κατάρρευση της μικροβιολογίας, τα αυξανόμενα ποσοστά χρόνιων ασθενειών, την υπογονιμότητα, τη μείωση του αριθμού των σπερματοζωαρίων, τον αυτισμό, τη διατάραξη των ορμονών και τις εκτεταμένες προκλήσεις ψυχικής υγείας, είναι υπεύθυνο να συνεχίσουμε ένα σύστημα παραγωγής τροφίμων που δίνει προτεραιότητα στον όγκο αντί για την υγεία, το έδαφος και τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα της γης;
Ήδη πληρώνουμε —με κακή ανθρώπινη υγεία και οικολογική κατάρρευση— για τα «φθηνά» τρόφιμα που παράγονται στο πλαίσιο του τρέχοντος αγροτικού μας συστήματος. Αν πιστεύουμε σε πραγματική επισιτιστική ασφάλεια και σε ένα μέλλον για τις κοινότητές μας, πρέπει να αναρωτηθούμε γιατί συνεχίζουμε να στηρίζουμε αυτό το σύστημα, όταν πολύ πιο ανθεκτικές, θετικές για τη ζωή εναλλακτικές λύσεις έχουν αποδειχθεί αποτελεσματικές.
Είναι ένας διαδεδομένος μύθος ότι μόνο οι βιομηχανικής κλίμακας εκμεταλλεύσεις μπορούν να «ταΐσουν τον κόσμο». Στην πραγματικότητα, πολλές μικρές φάρμες παράγουν μεγαλύτερη απόδοση ανά στρέμμα, όταν η μέτρηση γίνεται συνολικά. Αλλά είναι επίσης λάθος να ισχυριστεί κανείς ότι η αναγεννητική γεωργία πρέπει να περιορίζεται σε μικρές φάρμες. Υπάρχουν κερδοφόρες, μεγάλης κλίμακας αναγεννητικές εκμεταλλεύσεις. Αγρότες όπως ο Γκέιμπ Μπράουν και ο Ρικ Κλαρκ, μεταξύ άλλων, έχουν δείξει ότι είναι δυνατό να διαχειρίζεται κανείς χιλιάδες στρέμματα με κερδοφορία χωρίς συνθετικές χημικές ουσίες. Οι μέθοδοι τους —χωρίς χημικά, πρακτικές μη κατεργασίας ή ελάχιστης κατεργασίας του εδάφους, ενσωμάτωση κτηνοτροφίας και αποκατάσταση του εδάφους— αποδίδουν τρόφιμα πλούσια σε θρεπτικά συστατικά χωρίς να θυσιάζεται η οικονομική βιωσιμότητα.
Ωστόσο, πρέπει να αντιμετωπίσουμε μια δύσκολη αλήθεια· οι περισσότεροι επιτυχημένοι αναγεννητικοί αγρότες ξεκινούν με προνόμιο ή με εξωτερική στήριξη. Για πολλούς επίδοξους αναγεννητικούς αγρότες, ιδιαίτερα νέους ή πρώτης γενιάς εισερχόμενους, η πρόσβαση στη γη είναι το μεγαλύτερο εμπόδιο. Συχνά κληρονομούν γη χωρίς χρέη, εργάζονται σε δουλειές εκτός φάρμας για να χρηματοδοτήσουν την εκμετάλλευσή τους ή βασίζονται σε εξωτερικό κεφάλαιο για να αντέξουν τα πρώτα χρόνια με χαμηλές αποδόσεις. Οι αυξανόμενες τιμές της γης και ο πληθωρισμός καθιστούν δύσκολη την είσοδο άλλων στον κλάδο.
Η αναγεννητική γεωργία, όπως εφαρμόζεται σήμερα, συχνά παραμένει απρόσιτη για τους περισσότερους. Μόνο ένα μέρος μπορεί να διαχειριστεί το κεφάλαιο, τις ταμειακές ροές και τον κίνδυνο που απαιτείται για τη μετάβαση. Οι υπόλοιποι παραμένουν παγιδευμένοι στο παλιό, επιδοτούμενο, καθοδηγούμενο από τα εμπορεύματα σύστημα —όχι επειδή δεν εκτιμούν την υγεία του εδάφους ή την ακεραιότητα των τροφίμων, αλλά επειδή δεν διαθέτουν το οικονομικό περιθώριο για να επιβιώσουν τα χρόνια μέχρι το σημείο ισορροπίας.
Το σημερινό μας σύστημα κατευθύνει γη, εργασία και κεφάλαιο προς καλλιέργειες εμπορευμάτων υψηλού όγκου —καλαμπόκι, σόγια, σιτάρι και βαμβάκι— οι οποίες στηρίζονται από επιδοτήσεις και δίχτυα ασφαλείας ασφάλισης. Αυτές οι πολιτικές ευνοούν τις μονοκαλλιέργειες και τη βιομηχανική κλίμακα, όχι τις διαφοροποιημένες φάρμες που δίνουν προτεραιότητα στο έδαφος και στην ανθρώπινη υγεία.
Μεγάλο μέρος αυτού που αποκαλείται «αποτελεσματικότητα» στη γεωργία των εμπορευμάτων —ειδικά στο καλαμπόκι και στη σόγια— δεν είναι αποτέλεσμα καλύτερης γεωργίας, αλλά δημόσιας πολιτικής. Οι επιδοτήσεις και τα ασφαλιστικά προγράμματα που υποστηρίζονται από τους φορολογούμενους στηρίζουν μεγάλες επιχειρήσεις, ακόμη κι όταν υποβαθμίζουν το έδαφος ή εξαντλούν τους υδάτινους πόρους. Αυτά τα δίχτυα ασφαλείας καθιστούν τη σπορά καλαμποκιού και σόγιας οικονομικά βέβαιη επιλογή. Ακόμη κι αν το έδαφος είναι φτωχό ή μια καταιγίδα καταστρέψει τη σοδειά, ο κίνδυνος του αγρότη «κοινωνικοποιείται». Εξακολουθεί να πληρώνεται.
Εν τω μεταξύ, οι αγρότες που προσπαθούν να κάνουν τα πράγματα διαφορετικά —να ξαναχτίσουν το έδαφος, να διαφοροποιήσουν τις καλλιέργειες, να ενσωματώσουν ζώα— αντιμετωπίζουν πολύ μεγαλύτερους κινδύνους. Δεν λαμβάνουν τις ίδιες εγγυήσεις ασφάλισης. Και το χρηματοπιστωτικό σύστημα —δάνεια, ενοίκια γης, αγορές εισροών— είναι χτισμένο πάνω στην παραδοχή ότι οι καλλιέργειες εμπορευμάτων θα συνεχιστούν.
Στο ομοσπονδιακό πρόγραμμα ασφάλισης καλλιεργειών, η «εγκεκριμένη απόδοση» μιας φάρμας βασίζεται στο πολυετές ιστορικό παραγωγής της. Οι αγρότες επιλέγουν επίπεδο κάλυψης, συνήθως μεταξύ 50% και 85%. Αν η πραγματική απόδοση ή τα έσοδα υπολείπονται, η ασφάλιση καταβάλλει αποζημίωση. Πολλοί αγρότες αγοράζουν επίσης «προστασία εσόδων» για να προστατευθούν τόσο από αποτυχία της καλλιέργειας όσο και από πτώση τιμών.
Εξαιτίας αυτού, φάρμες που καλλιεργούν καλαμπόκι, σόγια, σιτάρι και βαμβάκι —ακόμη και σε υποβαθμισμένο έδαφος— μπορούν να λαμβάνουν πληρωμές όταν η παραγωγή αποτυγχάνει. Από το 2000 έως το 2016, οι παραγωγοί των ΗΠΑ έλαβαν περίπου 65 δισεκατομμύρια δολάρια περισσότερα σε πληρωμές αποζημιώσεων από όσα πλήρωσαν σε ασφάλιστρα. Αυτό δείχνει ότι η ασφάλιση καλλιεργειών λειτουργεί ως κάτι περισσότερο από απλή διαχείριση κινδύνου· στην πραγματικότητα, είναι μια επιδότηση που μεταφέρει τον κίνδυνο από τους αγρότες στους φορολογούμενους.
Δεν είναι περίεργο που πολλοί αγρότες αισθάνονται παγιδευμένοι. Μπορεί να γνωρίζουν ότι οι πρακτικές τους είναι επιβλαβείς —οδηγώντας σε υποβαθμισμένο έδαφος, ρυπασμένο νερό, εξάρτηση από χημικές ουσίες και επιπτώσεις στην ανθρώπινη υγεία— αλλά βρίσκονται ανάμεσα στην επιβίωση και στη φροντίδα της γης. Με χρέη, υποθήκες, ενοίκια γης, δάνεια εξοπλισμού και οικογένειες που εξαρτώνται από αυτούς, το ασφαλιστικό πρόγραμμα γίνεται το δίχτυ ασφαλείας τους. Να καλλιεργούν καλλιέργειες εμπορευμάτων και να παίρνουν αποζημίωση ή να προσπαθούν να κάνουν τα πράγματα διαφορετικά και να αντιμετωπίζουν πραγματικό κίνδυνο, συχνά χωρίς θεσμική στήριξη.
Ποιος πλουτίζει σε αυτό το σύστημα; Όχι ο μέσος αγρότης, που πνίγεται στα χρέη. Όχι οι αγροτικές οικογένειες που ελπίζουν να μεταβιβάσουν τη γη. Αντίθετα, οι ασφαλιστικές εταιρείες, οι κολοσσοί της αγροβιομηχανίας, οι προμηθευτές σπόρων και χημικών και οι μεταποιητές εμπορευμάτων αποκομίζουν τα οφέλη, ενώ το κοινό σηκώνει το κόστος.
Το δημόσιο χρήμα στηρίζει τη μεγάλης κλίμακας βιομηχανική γεωργία. Και πληρώνουμε διπλά· πρώτον, μέσω των φόρων που χρηματοδοτούν επιδοτήσεις και ασφάλιση, και δεύτερον, μέσω του συστήματος υγείας και του περιβαλλοντικού κόστους που συνδέονται με υποβαθμισμένα τρόφιμα, μολυσμένο νερό και χρόνια νοσήματα.
Η πραγματική γεωργία, το είδος που στηρίζει τη γη, τους ανθρώπους και τις μελλοντικές γενιές, δεν πρέπει να κρίνεται αποκλειστικά από τη βραχυπρόθεσμη απόδοση ή το κέρδος. Αφορά τη βιολογία του εδάφους, τη γονιμότητα, την ανθεκτικότητα, τη θρέψη και την οικολογική ισορροπία.
Πρέπει να σταματήσουμε να προσποιούμαστε ότι οι μεγαλύτερες, μηχανοποιημένες, επιδοτούμενες μονοκαλλιέργειες αντιπροσωπεύουν πρόοδο. Από πολλές απόψεις, αυτό το «νέο» μοντέλο είναι ένα λάθος που έχουμε ήδη αρχίσει να μετανιώνουμε.
Αντί να ανταμείβουμε τη βραχυπρόθεσμη εξόρυξη πόρων, θα πρέπει να επενδύουμε στη φροντίδα, την ανανέωση και στη μακροπρόθεσμη διαχείριση της γης και των ανθρώπων. Η γεωργία πρέπει να σέβεται το έδαφος, το νερό, τη μικροβιολογία και την ανθρώπινη υγεία, όχι να τα υπονομεύει.
Αν μας νοιάζουν τα παιδιά μας, οι κοινότητές μας και η μακροπρόθεσμη υγεία μας, δεν μπορούμε να αντέξουμε να παραμείνουμε στον δρόμο που οι επιδοτήσεις έχουν στρώσει.
Γιατί το κόστος το πληρώνουν ήδη οι φορολογούμενοι, όλοι όσοι εξαρτώνται από τα τρόφιμα και η συλλογική μας ευημερία.
Αν είμαστε σοβαροί για το μέλλον της ανθρωπότητας —τα τρόφιμά μας, τη γη, τις φάρμες και την υγεία— πρέπει να απαιτήσουμε κάτι καλύτερο. Χρειαζόμαστε μια μετατόπιση μακριά από πολιτικές που ανταμείβουν την ευθραυστότητα και την εξόρυξη και προς εκείνες που στηρίζουν την ανθεκτικότητα, την ανανέωση, τη θρέψη και τη μακροπρόθεσμη αξία. Γιατί ήδη πληρώνουμε για τη ζημιά. Και κάθε χρόνος καθυστέρησης πολλαπλασιάζει το κόστος.
Η Μόλι Ένγκελχαρτ, αναγεννητική αγρότισσα και κτηνοτρόφος στο Sovereignty Ranch, είναι αφοσιωμένη στην επισιτιστική κυριαρχία, την αναγέννηση του εδάφους και την εκπαίδευση γύρω από την αυτάρκη αγροτική ζωή και την αυτοδυναμία. Είναι η συγγραφέας του βιβλίου Debunked by Nature:Debunk Everything You Thought You Knew About Food, Farming, and Freedom («Διαψεύστηκε από τη φύση: Κατέρριψε όλα όσα νόμιζες ότι ήξερες για το φαγητό, τη γεωργία και την ελευθερία») —μια ωμή, καθηλωτική αφήγηση της πορείας της από βίγκαν σεφ και εστιάτορα στο Λος Άντζελες σε αγρότισσα με τα χέρια στο χώμα, και του πώς η φύση διέλυσε τον πολιτισμικό προγραμματισμό της.
Οι απόψεις που εκφράζονται σε αυτό το άρθρο ανήκουν στη συγγραφέα και δεν αντικατοπτρίζουν απαραίτητα τις απόψεις της εφημερίδας The Epoch Times.
Οι περισσότεροι Καναδοί διαφωνούν έντονα με την ιδέα της ευθανασίας για μωρά. Το γνωρίζουμε αυτό, επειδή κάθε φορά που το θέμα επανέρχεται, η αντίδραση της κοινής γνώμης είναι μία· άμεση φρίκη. Γιατί, λοιπόν, το θέμα επανέρχεται συνεχώς;
Το ζήτημα εμφανίστηκε για πρώτη φορά το 2022, όταν ο Λουί Ρουά, από το Κολλέγιο Ιατρών του Κεμπέκ (Quebec College of Physicians – CMQ), εμφανίστηκε ενώπιον της Ειδικής Μικτής Επιτροπής του Κοινοβουλίου για την ιατρική βοήθεια στον θάνατο. Η επιτροπή εξέταζε σχέδια για την επέκταση της ιατρικής βοήθειας στον θάνατο πέρα από την τελική νόσο, ώστε να καλύπτει περιπτώσεις ψυχικής νόσου, καθώς και για να επιτρέπονται προγενέστερα αιτήματα και να συμπεριλαμβάνονται ανήλικοι με επαρκή ωριμότητα. Όμως η υποστήριξη του Ρουά προχώρησε ακόμα παρακάτω. Υπέδειξε επίσης ότι η ιατρική βοήθεια στον θάνατο θα μπορούσε να εξεταστεί για «μωρά από τη γέννηση έως την ηλικία του ενός έτους» που γεννιούνται με σοβαρές δυσμορφίες ή αναπηρίες.
Η αντίδραση του κοινού ήταν άμεσα ένα σοκ. Στο CBC Radio, η τότε ομοσπονδιακή υπουργός αρμόδια για τα θέματα αναπηρίας, Κάρλα Κουόλτροου, αντέδρασε έντονα, λέγοντας ότι δεν υπάρχει περίπτωση να το αποδεχτεί. Η αντίδραση ήταν τόσο αρνητική, ώστε ακόμη και ακτιβιστές υπέρ της ζωής θεώρησαν ότι πρόκειται για ζήτημα χωρίς συνέχεια.
Τον περασμένο Σεπτέμβριο, ωστόσο, αρκετές διεθνείς δημοσιογραφικές ιστορίες για το καναδικό πρόγραμμα ιατρικής βοήθειας στον θάνατο αναζωπύρωσαν τη συζήτηση για την ευθανασία βρεφών. Ένα εκτενές αφιέρωμα στο περιοδικό The Atlantic, με τίτλο Canada is Killing Itself («Ο Καναδάς αυτοκτονεί»), συνέκρινε την πρόταση του Ρουά για ευθανασία βρεφών με τις πολιτικές της ναζιστικής Γερμανίας—ένα επιχείρημα που προκάλεσε άμεση οργή σε ομάδες πίεσης υπέρ της ιατρικής βοήθειας στον θάνατο. Εν συνεχεία, η βρετανική εφημερίδα Daily Mail ζήτησε από το CMQ ενημέρωση για τη θέση του και ενημερώθηκε ότι ο οργανισμός πλέον πιστεύει πως η ιατρική βοήθεια στον θάνατο μπορεί να αποτελεί κατάλληλη αντιμετώπιση για μωρά που υποφέρουν από ακραίο πόνο και ότι οι γονείς θα πρέπει να έχουν τη δυνατότητα να λάβουν αυτή τη φροντίδα για το βρέφος τους.
Είναι σαφές ότι το θέμα δεν έχει εξαφανιστεί.
Από τότε που νομιμοποιήθηκε το 2016, περισσότεροι από 76.000 Καναδοί έχουν πεθάνει μέσω ιατρικής βοήθειας στον θάνατο. Μόνο το 2024, ήταν υπεύθυνη για 16.499 θανάτους, αριθμός που αντιστοιχεί σε πάνω από το 5% όλων των θανάτων πανεθνικά και είναι αυξημένος κατά σχεδόν 7% σε σχέση με το προηγούμενο έτος. Ο λόγος αυτής της αύξησης είναι ότι αυτό που αρχικά είχε παρουσιαστεί στους Καναδούς ως μια αυστηρά περιορισμένη επιλογή για το τέλος της ζωής των τελικώς ασθενών, πλέον περιλαμβάνει πολύ ευρύτερο φάσμα επιλογών, συμπεριλαμβανομένης της Track 2 («Διαδρομής 2»), για την οποία δεν απαιτείται πλέον ο επικείμενος θάνατος.
Με αυτό το υπόβαθρο, η ιατρική βοήθεια στον θάνατο για βρέφη δεν μπορεί να θεωρηθεί μεμονωμένη εξαίρεση. Είναι ακόμη ένα βήμα στην ολισθηρή κατηφόρα για την οποία πολλοί επικριτές προειδοποιούσαν ήδη από το 2016.
Όπως σημείωνε το άρθρο του The Atlantic, η Ολλανδία είναι σήμερα μοναδική μεταξύ των δυτικών χωρών ως προς το ότι επιτρέπει στους γιατρούς να θανατώνουν νεογέννητα που κρίνονται ότι βρίσκονται σε «απελπιστική και αφόρητη οδύνη». Ωστόσο, ορισμένοι Ολλανδοί ειδικοί της ηθικής επισημαίνουν ότι, επειδή τα μωρά δεν μπορούν να περιγράψουν τον πόνο, οι γιατροί πρέπει να συναγάγουν το επίπεδο της οδύνης τους, κάτι που είναι προφανώς ανακριβές και εξαιρετικά υποκειμενικό.
Όσο για τον ιστορικό παραλληλισμό που εξόργισε τόσο τους υποστηρικτές της ιατρικής βοήθειας στον θάνατο, είναι απολύτως ακριβής. Το πρώτο οργανωμένο κρατικό πρόγραμμα ευθανασίας για ανάπηρα βρέφη δημιουργήθηκε από τη ναζιστική Γερμανία το 1939. Εκείνη τη χρονιά, ο Αδόλφος Χίτλερ ενέκρινε τη θανάτωση ενός και μόνο σοβαρά ανάπηρου βρέφους, κατόπιν αιτήματος του πατέρα του. Αυτή η μία υπόθεση «θανάτωσης από οίκτο» τελικά μεταστάθηκε στο διαβόητο πρόγραμμα Aktion T4, το οποίο ήταν υπεύθυνο για τη δολοφονία περίπου 250.000 ανάπηρων παιδιών και ενηλίκων έως το 1945. Ο δημιουργός του Aktion T4, ο προσωπικός γιατρός του Χίτλερ Καρλ Μπραντ, εκτελέστηκε μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο για εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας.
Είναι σημαντικό να θυμόμαστε ότι η ιατρική βοήθεια στον θάνατο για βρέφη διαφέρει κατηγορηματικά από όλες τις άλλες μορφές επίσημα εγκεκριμένης ευθανασίας. Σε κάθε άλλο παράδειγμα αυτής της πολιτικής, τόσο στα ισχύοντα όσο και στα προτεινόμενα, είναι δυνατόν να ερωτηθεί ο ασθενής αν συναινεί οικειοθελώς στη διαδικασία. Ένα μωρό δεν μπορεί να συναινέσει στον τερματισμό της ίδιας του της ζωής. Αντ’ αυτού, η οδύνη πρέπει να υποτεθεί. Είναι επίσης πιθανό ότι η γονική δυσφορία ή η προσδοκία μελλοντικών βαρών θα μπορούσαν να επηρεάσουν την τελική απόφαση.
Όταν πιέζεται με ερωτήσεις, το CMQ έχει δηλώσει ότι η ιατρική βοήθεια στον θάνατο «δεν είναι ζήτημα πολιτικής, ηθικής ή θρησκείας, αλλά μάλλον ιατρικό ζήτημα». Αυτό είναι ξεκάθαρα λανθασμένο. Ο τερματισμός της ζωής ενός ανάπηρου παιδιού, ανεξάρτητα από το επίπεδο της οδύνης του, είναι αναμφίβολα ζήτημα ηθικής και πρέπει να αντιμετωπίζεται ως τέτοιο.
Όσο για το γιατί η ιατρική βοήθεια στον θάνατο αποδείχθηκε τόσο επίμονη στον Καναδά, είναι αναγκαίο να κατανοηθεί ο σχεδόν ιεραποστολικός ζήλος των υποστηρικτών της. Ενδεικτικά είναι τα σχόλια του Τζόναθαν Ρέγκλερ, συνταξιούχου οικογενειακού γιατρού από το νησί Βανκούβερ και ενεργού παρόχου ιατρικής βοήθειας στον θάνατο, στο άρθρο του The Atlantic. Παρότι αναγνώριζε ότι αισθάνεται στιγμές δυσφορίας όταν διενεργεί υποθέσεις «Track 2», εξηγούσε ότι μπορεί να παραμερίζει τα ηθικά διλήμματα, επειδή, όπως έλεγε, μόλις αποδεχτεί κανείς ότι η ζωή δεν είναι ιερή και [ότι δεν είναι] κάτι που μπορεί να αφαιρεθεί μόνο από τον Θεό —μια ύπαρξη στην οποία ο ίδιος δεν πιστεύει— τότε κάποιοι, κατά την άποψή του, πρέπει να προχωρήσουν και να πουν ότι θα το κάνουν.
Αυτή ακριβώς η νοοτροπία «θα το κάνουμε» του καναδικού κινήματος υπέρ της ιατρικής βοήθειας στον θάνατο —που αντιμετωπίζει τη ζωή ως κάτι θεμελιωδώς μη ιερό και ανάξιο προστασίας— εξηγεί την ανάπτυξη της πρακτικής έως σήμερα και απειλεί να θέσει σε κίνδυνο τη ζωή μελλοντικών αθώων μωρών. Εκτός κι αν οι Καναδοί ξυπνήσουν από τον λήθαργό τους και πουν επιτέλους: «Όχι. Μην το κάνετε».
Η Άννα Φάροου υπηρέτησε επί δέκα χρόνια ως διευθύντρια μη κερδοσκοπικού οργανισμού που εκπροσωπεί τους αγγλόφωνους Καθολικούς στο Κεμπέκ. Έχει γράψει για τα First Things, Catholic World Report και The Catholic Register. Η αρχική, πλήρης εκδοχή αυτού του άρθρου δημοσιεύθηκε πρόσφατα στο C2Cjournal.ca.
Οι απόψεις που εκφράζονται σε αυτό το άρθρο ανήκουν στη συγγραφέα και δεν αντικατοπτρίζουν απαραίτητα τις απόψεις της εφημερίδας The Epoch Times.
Πριν από λίγο καιρό, το κύριο λιμάνι της Πολωνίας ήταν ένα μάλλον ζοφερό και σκληρό μέρος. Με εργάτες να βρίσκονται παντού, οι γερανοί γέμιζαν τον ορίζοντα και οι αποθήκες, όλο και πιο ερειπωμένες, συνωστίζονταν στην προκυμαία. Οι εργάτες κατευθύνονταν μαζικά προς τα διάσημα ναυπηγεία της πόλης.
Τα πράγματα, όμως, έχουν αλλάξει τώρα στο Γκντανσκ.
Λιμάνι της Βαλτικής Θάλασσας, έχει περίπου μισό εκατομμύριο κατοίκους. Όπως και συμβαίνει και με άλλα λιμάνια (και άλλα αστικά κέντρα σε αυτό το μέρος του κόσμου), η ιστορία του είναι μακρά, περίπλοκη και συναρπαστική. Κάποτε, το Γκντανσκ ήταν ελεύθερη πόλη, μέλος της Χανσεατικής Ένωσης — ενός εκτεταμένου μεσαιωνικού εμπορικού δικτύου — και επίσης μέρος της Γερμανικής Αυτοκρατορίας (όταν ήταν γνωστό ως Ντάντσιγκ). Επίσης, ήταν η γενέτειρα της Αλληλεγγύης, ενός συνδικάτου και μαζικού κινήματος που κλόνισε τα θεμέλια του κομμουνισμού σε ολόκληρο το Ανατολικό Μπλοκ.
Αν και παραμένει βιομηχανική πόλη, το Γκντανσκ έχει μεταμορφωθεί χάρη στις επενδύσεις στην τεχνολογία, τα εκπαιδευτικά ιδρύματα και, κυρίως, χάρη στην προορατική πολιτική μετατροπής των κάποτε παραμελημένων και ερειπωμένων περιοχών. Οι αποθήκες, ακόμη και οι γερανοί, χρησιμεύουν πλέον ως χώροι συνάντησης. Μπαρ και εστιατόρια καταλαμβάνουν θέσεις που μέχρι πρόσφατα ήταν εγκαταλελειμμένες. Το παρελθόν της πόλης το συναντάμε στην κομψή, λιθόστρωτη Παλιά Πόλη.
Άφιξη
Το αεροδρόμιο Λεχ Βαλέσα του Γκντανσκ (GDN), που πήρε το όνομά του από τον μεγαλύτερο πρόσφατο ήρωα της Πολωνίας (περισσότερα για αυτόν αργότερα), είναι το τρίτο πιο πολυσύχναστο της χώρας, μετά από αυτά της Βαρσοβίας και της Κρακοβίας. Εξυπηρετεί επίσης τις πόλεις, Σόποτ και Γκντίνια, στην περιοχή που είναι γνωστή ως Τρίπολη. Συνολικά, η Τρίπολη έχει πληθυσμό περίπου ένα εκατομμύριο κατοίκους.
Το αεροδρόμιο είναι κυρίως κόμβος για αεροπορικές εταιρείες χαμηλού κόστους, όπως η Ryanair και η Wizz Air. Το GDN εξυπηρετείται επίσης από μερικές εθνικές αεροπορικές εταιρείες, οι οποίες προσφέρουν απευθείας πτήσεις προς διάφορες ευρωπαϊκές πόλεις, όπως το Μόναχο, η Κοπεγχάγη και το Άμστερνταμ.
Το αεροδρόμιο βρίσκεται σε απόσταση μικρότερη των 16 χλμ από το κέντρο της πόλης, οπότε δεν χρειάζεται πολύς χρόνος για να φτάσει κανείς στην πόλη. Για τη μετάβαση, υπάρχουν λεωφορεία, ταξί καθώς και μια υπηρεσία κοινής μεταφοράς. Ωστόσο, η πιο βολική και οικονομική μέθοδος είναι πιθανώς ο γρήγορος αστικός σιδηρόδρομος. Ο σιδηροδρομικός σταθμός βρίσκεται ακριβώς μπροστά από τον τερματικό σταθμό του αεροδρομίου, με τον οποίο συνδέεται με μια σκεπαστή γέφυρα. Με μία αλλαγή, μπορείτε να φτάσετε στον κεντρικό ιστορικό σιδηροδρομικό σταθμό Gdansk Glowny σε περίπου μισή ώρα. Το εισιτήριο απλής μετάβασης κοστίζει περίπου 6 ευρώ.
Η Βασιλική της Αγίας Μαρίας είναι μία από τις μεγαλύτερες εκκλησίες από τούβλα στον κόσμο. Ο πύργος της προσφέρει πανοραμική θέα στην Παλιά Πόλη. (Andrey Danilovich/Getty Images)
Πρωί
Το Γκντανσκ είναι μια πόλη με όμορφους, παλιούς πύργους και κτίρια. Από τον σταθμό Γκλόβνι, στο κέντρο της πόλης, η Παλιά Πόλη απέχει μόνο λίγα λεπτά.
Η Παλιά Πόλη είναι μικρή, αλλά γεμάτη αξιοθέατα. Αν θέλετε να τσιμπήσετε κάτι πριν ξεκινήσετε την περιήγηση σας, το αρτοποιείο Πιεκάρνια είναι μια καλή επιλογή. Σερβίρει πολωνικό πρωινό, το πιο παραδοσιακό γεύμα: λουκάνικα με τυρί cottage, ραπανάκια και ντομάτες, και αυγά με μαγιονέζα.
Ακολουθώντας τα λιθόστρωτα δρομάκια του Στάρε Μιάστο θα συναντήσετε διάφορα αρχιτεκτονικά στυλ, από φλαμανδικό έως μπαρόκ, αναγεννησιακό και γοτθικό. Ρίξτε ένα νόμισμα στο συντριβάνι του Ποσειδώνα, το χάλκινο άγαλμα του οποίου χρονολογείται από τον 17ο αιώνα, και συνεχίστε στα γραφικά καταστήματα της Μεγάλης Αγοράς.
Το συντριβάνι με το χάλκινο άγαλμα του Ποσειδώνα, που χρονολογείται από το 1633, είναι ένα από τα πιο χαρακτηριστικά σημεία του Γκντανσκ. (Patryk Kosmider/Shutterstock)
Περάστε από το Παλιό Δημαρχείο και κατεβείτε τη Μαριάτσκα, έναν γοητευτικό, ατμοσφαιρικό πεζόδρομο με καταστήματα που πωλούν κεχριμπάρι.
Θα συναντήσετε επίσης τη Βασιλική της Αγίας Μαρίας, που χρονολογείται από το 1343 και είναι ιδιαιτέρως εντυπωσιακή. Το μέγεθός της και μόνο προκαλεί δέος στους επισκέπτες. Είναι η μεγαλύτερη εκκλησία από τούβλα στον κόσμο, περιλαμβάνει περισσότερα από 30 παρεκκλήσια και μπορεί να φιλοξενήσει δεκάδες χιλιάδες πιστούς.
Φροντίστε να τραβήξετε μια φωτογραφία του αστρονομικού ρολογιού του 15ου αιώνα. Και, αν η αντοχή σας το επιτρέπει, ανεβείτε τα περισσότερα από 400 σκαλοπάτια του πύργου της, για να ανταμειφθείτε με την υπέροχη θέα των πορτοκαλί σκεπών. Ολοκληρώστε την πρωινή σας βόλτα περνώντας από την Πράσινη Πύλη προς το Ντλούγκιε Πόμπρζε, που σημαίνει «Μακρύ Ανάχωμα».
Η ατμόσφαιρα είναι παρόμοια με αυτή του Νάιχαβν της Κοπεγχάγης ή του Μπρύγκεν του Μπέργκεν. Αυτή η περιοχή του λιμανιού, που εκτείνεται κατά μήκος του ποταμού Μοτλάβα, σφύζει από κίνηση σκαφών.
Σε αυτά περιλαμβάνονται και τουριστικά σκάφη που προσφέρουν συναρπαστικά βόλτες πέρα από τα ναυπηγεία και (συχνά) προς τις ατελείωτες αμμώδεις παραλίες του Σόποτ. Επισκεφθείτε τα καταστήματα και ξεκουραστείτε πίνοντας έναν καπουτσίνο σε ένα από τα πολλά υπαίθρια καφέ κατά μήκος αυτής της παραλιακής.
Η Πράσινη Πύλη (Zielona Brama) χτίστηκε για να χρησιμεύσει ως τελετουργική κατοικία για τους επισκέπτες μονάρχες και αποτελεί ένα από τα πρώτα παραδείγματα του ολλανδικού μανιερισμού. Ολοκληρώθηκε το 1568. (k_samurkas/Shutterstock)
Ο ποταμός Μολτάβα, που ρέει μέσα από το ιστορικό κέντρο του Γκντανσκ, αποτελεί ζωτικό εμπορικό δρόμο από τα μεσαιωνικά χρόνια. (Pavel Tochinsky/Getty Images)
Απόγευμα
Οι επιλογές για φαγητό στην Παλιά Πόλη είναι ατελείωτες, αλλά αν μπορείτε να περπατήστε για περίπου 20 λεπτά ακόμη, πηγαίνετε μέχρι το Montownia Food Hall. Είναι μια επίπεδη, εύκολη και ευχάριστη διαδρομή, εν μέρει μέσα από χώρους πρασίνου και δίπλα από ένα γραφικό κανάλι.
Το Montownia είναι ένα τεράστιο κτίριο που κάποτε ήταν εργοστάσιο συναρμολόγησης υποβρυχίων, με εκτεθειμένους σωλήνες και ράγες να διασχίζουν το κέντρο του. Παρά το βιομηχανικό περιβάλλον, η ατμόσφαιρα είναι φωτεινή, ζωντανή και διασκεδαστική. Στον μακρύ χώρο, που φωτίζεται φυσικά από πάνω μέσω ενός φεγγίτη, τα τραπέζια είναι γεμάτα με παρέες.
Από περίπου είκοσι μπαρ και παμπ, αναδύονται κάθε είδους δελεαστικές μυρωδιές. Υπάρχει παραδοσιακή πολωνική κουζίνα σε ένα μέρος που ονομάζεται Polki, το οποίο σερβίρει όλα τα κλασικά πιάτα, συμπεριλαμβανομένων των ρολών λάχανου και του στιφάδου του κυνηγού. Αλλά η σπεσιαλιτέ είναι το εθνικό πολωνικό πιάτο, τα pierogi. Αυτά τα ζυμαρικά σερβίρονται σε κλασικές και μοντέρνες παραλλαγές, φτιαγμένες με τοπικά, εποχικά υλικά. Ωστόσο, θα βρείτε και εξωτικές κουζίνες, από ινδικά κάρυ έως poke και dim sum.
Τα pierogi είναι τα παραδοσιακά πολωνικά ζυμαρικά, γεμιστά με πατάτες και τυρί, φρούτα ή κρέας, λάχανο και μανιτάρια. (Magdanatka/Shutterstock)
Από εκεί, περπατήστε 10 λεπτά για να φτάσετε σε ένα μουσείο που δεν μοιάζει με κανένα άλλο στον κόσμο. Το Ευρωπαϊκό Κέντρο Αλληλεγγύης είναι χτισμένο πίσω από την Πύλη Δύο του πρώην ναυπηγείου Λένιν. Σε αυτό το σημείο, το 1980, οι εργάτες ξεκίνησαν μία απεργία. Δημιούργησαν ένα συνδικάτο με το όνομα «Αλληλεγγύη», το οποίο απέκτησε μέσα σε λίγους μήνες εκατομμύρια μέλη.
Με την υποστήριξη του Πολωνού Πάπα Ιωάννη Παύλου Β’, το κίνημα πίεσε και πέτυχε την απόκτηση πολιτικών δικαιωμάτων και ελευθεριών αδιανόητων από τότε που η χώρα έγινε μέλος του Ανατολικού Μπλοκ, μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Ο ηγέτης, ένας ηλεκτρολόγος ονόματι Λεχ Βαλέσα, έγινε ο πρώτος μετακομμουνιστικός πρόεδρος της χώρας και κέρδισε το Νόμπελ Ειρήνης.
Το Ευρωπαϊκό Κέντρο Αλληλεγγύης τεκμηριώνει με λεπτομέρεια και δραματικότητα όχι μόνο τις απεργίες και τις διαμαρτυρίες, αλλά και την εξάπλωση του κινήματος σε όλη τη χώρα, καθώς και την επίσημη αντίδραση (που περιελάμβανε διακήρυξη και επιβολή στρατιωτικού νόμου). Δείχνει επίσης πώς η «Αλληλεγγύη» λειτούργησε ως η σπίθα που άναψε τη φλόγα που τελικά εξαπλώθηκε σε όλη την Ανατολική Ευρώπη, οδηγώντας στο τέλος του κομμουνισμού στην περιοχή.
Μην χάσετε τον κήπο στην ταράτσα. Από τη μία πλευρά έχει θέα στους πύργους και τα καμπαναριά της Παλιάς Πόλης. Από την άλλη, έχει θέα στους γερανούς, που αποτελούν το σύμβολο της πόλης.
Το Ευρωπαϊκό Κέντρο Αλληλεγγύης τεκμηριώνει την ιστορία του κινήματος «Αλληλεγγύη» και τη μετάβαση της Πολωνίας από τον κομμουνισμό. (Ewe100pa/Shutterstock)
Το Μνημείο των Πεσόντων Εργατών των Ναυπηγείων τιμά τους εργάτες που σκοτώθηκαν κατά τη διάρκεια των διαδηλώσεων του 1970 εναντίον των κομμουνιστικών αρχών. (ewg3D/Getty Images)
Βράδυ
Αν μείνετε στο μουσείο μέχρι το κλείσιμο, πιθανότατα θα θέλετε να περάσετε το υπόλοιπο της ημέρας σας με έναν αρκετά απλό τρόπο. Ευτυχώς, το 100cznia βρίσκεται σε κοντινή απόσταση με τα πόδια, ακριβώς δίπλα σε ένα εν ενεργεία ναυπηγείο. Κάποτε ήταν ένα εγκαταλελειμμένο βιομηχανικό τοπίο, σήμερα όμως οι αποθήκες και ένα πλήθος κοντέινερ σχηματίζουν μια πόλη μέσα στην πόλη, με μπαρ και εστιατόρια, αλλά και μια γκαλερί, ένα κουρείο, έναν χώρο κοινωνικής συναναστροφής, ένα πάρκο για σκέιτμπορντ, ακόμη και μια τεχνητή παραλία.
Πιείτε μια μπύρα, δειπνήστε ή απλά κάντε μια βόλτα, παρατηρώντας τον κόσμο. Αν έχετε διάθεση να συνεχίσετε, μείνετε εδώ ή επιστρέψτε στην Παλιά Πόλη, όπου τα μπαρ και τα καφέ παραμένουν ανοιχτά μέχρι αργά και το Długie Pobrzeze είναι ιδιαίτερα όμορφο όταν είναι φωτισμένο τη νύχτα.
Το ναυπηγείο του Γκντανσκ (ναυπηγείο «Λένιν» υπό το κομμουνιστικό καθεστώς) ήταν η γενέτειρα του κινήματος «Αλληλεγγύη». Τμήματα του ναυπηγείου συνεχίζουν να λειτουργούν μέχρι σήμερα, ενώ άλλα τμήματα έχουν μετατραπεί σε πολιτιστικούς και ιστορικούς χώρους. (Patryk Kosmider/Shutterstock)
Σημείωση σχετικά με το νόμισμα
Αν και η Πολωνία είναι μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ζώνης Σένγκεν, διατηρεί το δικό της νόμισμα. Το γεγονός ότι χρησιμοποιούν το ζλότι (αντί του ευρώ) σημαίνει ότι τα περισσότερα πράγματα είναι φθηνότερα από ό,τι σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Με ένα ευρώ μπορείτε να αγοράσετε περίπου 4,2 ζλότι, ενώ με 17 ευρώ μπορείτε να έχετε ένα καλό γεύμα.
Μια ημερήσια εκδρομή στην πολωνική Ριβιέρα
Αν και βρίσκεται πολύ κοντά στη Βαλτική, το Γκντανσκ δεν είναι στην πραγματικότητα παραθαλάσσιο. Αξίζει να επιβιβαστείτε σε ένα τουριστικό σκάφος στο Dlugie Pobrzeze, το οποίο θα σας οδηγήσει πέρα από τα ναυπηγεία, τα αγκυροβολημένα κρουαζιερόπλοια και τους νέους, γυάλινους πύργους — γραφεία και διαμερίσματα — που έχουν ξεφυτρώσει χάρη στον νέο τεχνολογικό πλούτο της πόλης.
Πιθανότατα θα σας αφήσει στο λιμάνι του Σόποτ, την μακρύτερη ξύλινη αποβάθρα στην Ευρώπη. Από εκεί, μπορείτε να γευματίσετε σε ένα μεγάλο ξενοδοχείο, να περπατήσετε στην προκυμαία, στους πεζοδρόμους ή στη μακριά αμμουδιά.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, δήλωσε στις 10 Δεκεμβρίου: «Προσδοκώ να ονομάσω τους παγκόσμιους ηγέτες που θα συμμετάσχουν στο Διοικητικό Συμβούλιο Ειρήνης για τη Γάζα στις αρχές του νέου έτους». Η τοποθέτηση αυτή πραγματοποιήθηκε κατά τη διάρκεια οικονομικής εκδήλωσης στον Λευκό Οίκο, ως απάντηση σε ερωτήσεις δημοσιογράφων.
Ο Τραμπ ανέφερε ότι αρχικά σκόπευε να ζητήσει από «εξαιρετικά αξιόλογα άτομα που ασχολούνται επαγγελματικά με αυτά τα ζητήματα» να συμμετάσχουν στο συμβούλιο που δημιουργήθηκε στο πλαίσιο του Σχεδίου Ειρήνης για τη Γάζα, το οποίο αποσκοπεί στη διευκόλυνση μιας κατάπαυσης του πυρός μεταξύ του Ισραήλ και της τρομοκρατικής οργάνωσης Χαμάς.
«Κατά βάση θα είναι οι αρχηγοί των σημαντικότερων χωρών», πρόσθεσε ο Τραμπ. «Βασιλείς, πρόεδροι, πρωθυπουργοί. Όλοι θέλουν να συμμετάσχουν στο Διοικητικό Συμβούλιο Ειρήνης».
Το συμβούλιο έλαβε την έγκρισή του με ψήφισμα του Συμβουλίου Ασφαλείας του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών στις 17 Νοεμβρίου, για τη δημιουργία, σε συνεργασία με εταίρες χώρες, μιας προσωρινής διεθνούς δύναμης σταθεροποίησης στη Γάζα.
Το ψήφισμα το ορίζει ως μεταβατική διοίκηση, η οποία θα θέσει το πλαίσιο και θα συντονίσει τη χρηματοδότηση για την ανοικοδόμηση της Γάζας, σύμφωνα με το 20-σημείων ειρηνευτικό σχέδιο του Τραμπ. Ο ίδιος ο Τραμπ αναμένεται να προεδρεύσει του συμβουλίου.
Ως διεθνές μεταβατικό όργανο, το συμβούλιο θα επιβλέπει και θα εποπτεύει μία προσωρινή, απολιτική παλαιστινιακή επιτροπή αποτελούμενη από κατάλληλους Παλαιστινίους και διεθνείς εμπειρογνώμονες, οι οποίοι θα αναλάβουν «τη διαχείριση των καθημερινών δημοσίων υπηρεσιών και των δήμων για τον πληθυσμό της Γάζας», σύμφωνα με το εν λόγω σχέδιο.
Παράλληλα, θα διαχειρίζεται τη χρηματοδότηση για την ανοικοδόμηση της Γάζας, μέχρι την ολοκλήρωση του μεταρρυθμιστικού προγράμματος της Παλαιστινιακής Αρχής και τη δυνατότητά της να αναλάβει με ασφάλεια και αποτελεσματικότητα τον έλεγχο της περιοχής.
Ο πρωθυπουργός του Ισραήλ, Μπενιαμίν Νετανιάχου, δήλωσε το περασμένο Σαββατοκύριακο ότι η δεύτερη φάση της συμφωνίας κατάπαυσης του πυρός μεταξύ Ισραήλ και Χαμάς, η οποία συμφωνήθηκε πριν από περίπου δύο μήνες, θα αρχίσει σύντομα.
Ένας άνδρας φορτώνει άμμο σε ένα άλογο με άμαξα, ενώ ένα ουράνιο τόξο εμφανίζεται πάνω από το Deir al-Balah, στην κεντρική Λωρίδα της Γάζας, στις 10 Δεκεμβρίου 2025. Bashar Taleb/AFP μέσω Getty Images
Επεσήμανε ότι η διαδικασία αυτή θα περιλαμβάνει τη σταδιακή ανάληψη του ελέγχου της Γάζας από τη διεθνή δύναμη ISF, στη θέση των Ισραηλινών Αμυντικών Δυνάμεων, καθώς και τον αφοπλισμό και την ανοικοδόμηση της περιοχής, πιθανόν ήδη από τα τέλη Δεκεμβρίου.
Ο Νετανιάχου τόνισε: «Κανείς δεν θα εξαναγκαστεί να εγκαταλείψει τη Γάζα και όσοι το επιθυμούν θα είναι ελεύθεροι να φύγουν και να επιστρέψουν. Θα ενθαρρύνουμε τον πληθυσμό να παραμείνει και θα του δώσουμε τη δυνατότητα να χτίσει μια καλύτερη Γάζα».
Παρά τις προκλήσεις της δεύτερης φάσης, ο Νετανιάχου υπενθύμισε ότι ελάχιστοι πίστευαν πως θα μπορούσε να επιτευχθεί η πρώτη συμφωνία. Επιβεβαίωσε ότι, παρά τις καθυστερήσεις, όλοι οι όμηροι και τα λείψανα, πλην ενός, που κρατούσε η Χαμάς στη Γάζα, έχουν επιστραφεί. Τα λείψανα του Ισραηλινού αστυνομικού Ραν Γκβίλι, ο οποίος δολοφονήθηκε από τη Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου του 2023, παραμένουν αγνοούμενα.
Τραμπ και Νετανιάχου έχουν προγραμματισμένη συνάντηση στον Λευκό Οίκο στις 29 Δεκεμβρίου, όπου θα εξετάσουν την επόμενη φάση του σχεδίου. Ο Νετανιάχου σημείωσε ότι θα συζητηθούν κομβικά θέματα: «Ποιο θα είναι το χρονοδιάγραμμα; Ποιες θα είναι οι δυνάμεις που θα εισέλθουν; Θα έχουμε διεθνείς δυνάμεις; Κι αν όχι, ποιες είναι οι εναλλακτικές;».
Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός, μιλώντας επίσης από κοινού με τον Γερμανό καγκελάριο Φρίντριχ Μερτς στην Ιερουσαλήμ, ανέφερε ότι η τρίτη φάση θα επικεντρωθεί στην απο-ριζοσπαστικοποίηση της Γάζας: «Αυτό θεωρείται αδύνατο για πολλούς. Όμως έγινε στη Γερμανία, έγινε στην Ιαπωνία, έγινε στα κράτη του Κόλπου – μπορεί να γίνει και στη Γάζα, αρκεί φυσικά να διαλυθεί η Χαμάς».
Η Ευρωπαϊκή Ένωση ξεκίνησε έρευνα για τη Nuctech, κινεζική κρατική εταιρεία κατασκευής εξοπλισμού ασφαλείας, καθώς οι ρυθμιστικές αρχές εκφράζουν ανησυχίες ότι οι επιδοτήσεις που λαμβάνει από το Πεκίνο προσφέρουν στην εταιρεία αθέμιτο πλεονέκτημα έναντι των Eυρωπαίων ανταγωνιστών της.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προχώρησε σε εις βάθος έρευνα προκειμένου να διαπιστώσει εάν η υποστήριξη που λαμβάνει η Nuctech από το εξωτερικό έχει αλλοιώσει τον ανταγωνισμό στην ενιαία αγορά.
Η Εκτελεστική Αντιπρόεδρος Τερέσα Ριμπέιρα δήλωσε στις 11 Δεκεμβρίου ότι τα προκαταρκτικά ευρήματα δείχνουν πως διάφορα προνόμια που έχει χορηγήσει το Πεκίνο στην Nuctech ενδέχεται να συνιστούν ξένες επιδοτήσεις. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται επιχορηγήσεις, φορολογικές διευκολύνσεις και προνομιακή χρηματοδότηση μέσω δανείων.
Η Επιτροπή εκφράζει τον προβληματισμό ότι οι ξένες αυτές επιδοτήσεις έχουν ενισχύσει τη θέση της Nuctech στην ευρωπαϊκή αγορά, επιδρώντας αρνητικά στον ανταγωνισμό. Η έρευνα ακολουθεί αιφνιδιαστικούς ελέγχους που πραγματοποίησαν οι ευρωπαϊκές αρχές σε εγκαταστάσεις της Nuctech στην Πολωνία και στην Ολλανδία τον Απρίλιο του 2024.
Μετά τους ελέγχους αυτούς, η Nuctech προσέφυγε στη Γενικό Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο Λουξεμβούργοο, το δεύτερο ανώτατο δικαστήριο της Ευρώπης, μηνύοντας την Κομισιόν. Η Nuctech δεν απάντησε σε αίτημα σχολιασμού πριν από τη δημοσίευση του άρθρου.
Η Nuctech εξειδικεύεται στην παροχή εξοπλισμού ασφαλείας, όπως συστήματα ακτινοσκόπησης X-ray, ανιχνευτές εκρηκτικών και θερμικές κάμερες, καθώς και συναφείς υπηρεσίες για αεροδρόμια, λιμάνια και τελωνειακούς σταθμούς σε σιδηροδρομικές και οδικές αρτηρίες σε όλο τον κόσμο.
Η Ριμπέιρα, επικεφαλής ανταγωνισμού της ΕΕ, υπογράμμισε ότι πρόκειται για την πρώτη έρευνα βάσει του κανονισμού περί ξένων επιδοτήσεων της ΕΕ.
Όπως ανέφερε: «Συστήματα ανίχνευσης απειλών, όπως οι σαρωτές ασφάλειας και τα συστήματα επιθεώρησης που χρησιμοποιούνται σε λιμάνια και αεροδρόμια, διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο ώστε η Ευρώπη να παραμένει ανοικτή αλλά και ασφαλής. Θέλουμε ισότιμους όρους στην αγορά αυτών των συστημάτων, διασφαλίζοντας δίκαιες ευκαιρίες τόσο για τους ανταγωνιστές όσο και για τους πελάτες, όπως οι συνοριακές αρχές».
Εταιρείες που παραβιάζουν τον κανονισμό περί ξένων επιδοτήσεων της ΕΕ αντιμετωπίζουν πρόστιμα που μπορούν να φτάσουν έως και το 10% του παγκόσμιου τζίρου τους.
Η Nuctech ιδρύθηκε το 1997 από τον γιο του πρώην ηγέτη της Κίνας, Χου Τζιντάο, και έχει βρεθεί στο μικροσκόπιο των δυτικών κυβερνήσεων λόγω των δεσμών της με το κινεζικό κράτος και τον στρατό. Έχουν διατυπωθεί ανησυχίες για το ενδεχόμενο πρόσβασης του Κομμουνιστικού Κόμματος Κίνας στα ευαίσθητα προσωπικά δεδομένα που συλλέγουν τα συστήματα ελέγχου της εταιρείας.
Το 2020, το αμερικανικό Yπουργείο Εμπορίου ενέταξε τη Nuctech στη μαύρη λίστα εμπορίου για λόγους εθνικής ασφάλειας. Την ίδια χρονιά, η καναδική κυβέρνηση ανέθεσε στη Nuctech σύμβαση αξίας 6,8 εκατομμυρίων δολαρίων για τον εξοπλισμό 170 πρεσβειών, προξενείων και ανώτατων επιτροπών, όμως η σύμβαση ακυρώθηκε έπειτα από αντιδράσεις της κοινής γνώμης.
Επιπλέον, σε βάρος της Nuctech έχουν διατυπωθεί καταγγελίες για αθέμιτες επιχειρηματικές πρακτικές και διαφθορά, μεταξύ άλλων και για επανειλημμένα περιστατικά δωροδοκίας στην Ταϊβάν και τη Ναμίμπια.
Ο Καναδός ψυχολόγος και δημόσιος ομιλητής Τζόρνταν Πήτερσον συνεχίζει να δίνει μια δύσκολη μάχη με την υγεία του, ωστόσο έχει επιστρέψει στο σπίτι του έπειτα από αρκετούς μήνες στο νοσοκομείο, σύμφωνα με την κόρη του.
Η Μικαΐλα Πήτερσον ανακοίνωσε με ανάρτησή της στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης αυτή την εβδομάδα — την πρώτη από τον Οκτώβριο — ότι ο πατέρας της επέστρεψε στο σπίτι, μετά από την παραμονή του σε Μονάδα Εντατικής Θεραπείας (ΜΕΘ) το φθινόπωρο, όπου νοσηλεύτηκε για πνευμονία και σήψη. Όπως είπε, αυτές οι καταστάσεις εμφανίστηκαν ύστερα από έκθεση σε μούχλα το καλοκαίρι, που προκάλεσε σοβαρή έξαρση μιας χρόνιας ασθένειας, με την οποία παλεύει από το 2017.
Ειδικοί προσπαθούν να προσδιορίσουν την υποκείμενη αιτία της ασθένειάς του, εξετάζοντας ένα περίπλοκο φάσμα πιθανών εξηγήσεων, από νευρολογικές έως αυτοάνοσες, ή έναν συνδυασμό και των δύο.
Η Μικαΐλα ανέφερε ότι μέχρι στιγμής δεν υπάρχουν απαντήσεις και ότι ο πατέρας της παραμένει «πολύ άρρωστος», αλλά ελπίζει πως θα αναρρώσει με τον χρόνο. Σε βίντεο που ανήρτησε στις 9 Δεκεμβρίου είπε πως όταν είχε δημοσιεύσει το προηγούμενο βίντεο, δεν γνώριζε αν θα αναρρώσει, και αυτό την τρόμαζε, ωστόσο τώρα είναι αισιόδοξη, παρόλο που είναι ακόμη νωρίς και η πρόγνωση αβέβαιη.
Όπως είπε, τα πράγματα είναι πολύ άσχημα, αλλά όχι τόσο άσχημα όσο ήταν πριν από έναν ή δύο μήνες.
Η Μικαΐλα ανακοίνωσε την κρίση υγείας του πατέρα της τον Αύγουστο, λέγοντας ότι αναγκάστηκε να αναβάλει τα διαδικτυακά του ηχητικά προγράμματα και να αναπρογραμματίσει την ευρωπαϊκή περιοδεία του, λόγω σοβαρής εκδήλωσης συμπτωμάτων, την οποία συνέδεσε με το σύνδρομο χρόνιας φλεγμονώδους απόκρισης (Chronic Inflammatory Response Syndrome –CIRS).
Στις 13 Αυγούστου, έγραψε στην πλατφόρμα X ότι ο Τζόρνταν Πήτερσον αποσύρεται προσωρινά από τα πάντα και ότι πάσχει από μία γενετική αδυναμία του ανοσοποιητικού συστήματος να εντοπίζει και να αποτοξινώνει τη μούχλα και τα βακτήρια στον εσωτερικό αέρα.
Σημείωσε ότι ο πατέρας της παλεύει με το CIRS από το 2017, αλλά τότε η οικογένεια δεν γνώριζε ποιο ήταν το πρόβλημα. Σύμφωνα με τη National Library of Medicine, το CIRS είναι μακροχρόνια κατάσταση που πυροδοτείται από έκθεση σε βιοτοξίνες σε κτίρια με ζημιές από νερό και μπορεί να προκαλέσει ποικιλία εξουθενωτικών συμπτωμάτων, όπως κόπωση, θολούρα στο μυαλό και αλλαγές στην όρεξη.
Ανέφερε ότι οι δυσκολίες που προκαλούσε η πάθηση είχαν ενταθεί τον τελευταίο χρόνο, όμως πρόσφατη έκθεσή του σε έντονη μούχλα οδήγησε τα συμπτώματά του στα άκρα. Μεταφέρθηκε στο νοσοκομείο με ασθενοφόρο τον ίδιο μήνα και η Μικαΐλα ανέφερε τον Οκτώβριο ότι ο πατέρας της είχε περάσει σχεδόν έναν μήνα στη ΜΕΘ πριν μεταφερθεί σε «έναν λιγότερο επείγοντα όροφο».
Η οικογένεια δεν μπόρεσε να επικοινωνήσει με τον Πήτερσον σχεδόν καθόλου τον Σεπτέμβριο, όπως είπε η κόρη του σε βίντεο που συνόδευε την ανάρτηση. Προς το τέλος της περιόδου με την πνευμονία, διαγνώστηκε με πολυνευροπάθεια κρίσιμης νόσου (Critical Illness Polyneuropathy – CIP). Η CIP είναι νευρική βλάβη που προκαλεί σοβαρή συμμετρική αδυναμία σε βαριά πάσχοντες ασθενείς και αποτελεί συχνή επιπλοκή της σήψης.
Η κατάστασή του, πάντα σύμφωνα με την κόρη του, περιπλέκεται περαιτέρω από το ότι τα περισσότερα φάρμακα του προκαλούν «σοβαρές και παράδοξες αντιδράσεις», γεγονός που περιορίζει τις θεραπευτικές επιλογές.
Δύσκολη περίοδος
Η Μικαΐλα ανέφερε ότι η επιδείνωση της υγείας του πατέρα της ήρθε σε μια περίοδο έντονου στρες για την οικογένειά τους, καθώς η ίδια αντιμετώπιζε μια δύσκολη εγκυμοσύνη και αργότερα αρρώστια του νεογέννητου, που υπέστη ένα σχεδόν μοιραίο επεισόδιο καρδιακής ανεπάρκειας τον Ιούνιο, σε ηλικία μόλις έξι εβδομάδων, ενώ ξαναμπήκε στο νοσοκομείο σχεδόν ταυτόχρονα με τον Πήτερσον, τον Αύγουστο.
Απορροφημένη από τα προβλήματα υγείας της κόρης της και της κατάστασης του πατέρα της, η Μικαΐλα έμεινε για μήνες σε εκτός διαδικτύου, υπερβολικά αγχωμένη για να συνεχίσει το The Mikhaila Peterson Podcast, όπως δήλωσε. Καθώς τα πράγματα δεν έχουν ακόμη ομαλοποιηθεί, ευχαρίστησε όσους προσεύχονται και ανέφερε ότι θα ενημερώσει μόλις μπορέσει αν υπάρξει οποιαδήποτε αλλαγή.
Ο Πήτερσον, ομότιμος καθηγητής ψυχολογίας στο Πανεπιστήμιο του Τορόντο, έγινε ευρέως γνωστός μέσω των διαλέξεών του στο YouTube, του επιτυχημένου βιβλίου αυτοβοήθειας 12 Rules for Life: An Antidote to Chaos («Δώδεκα κανόνες για τη ζωή: Ένα αντίδοτο στο χάος») και της κριτικής του στο ομοσπονδιακό νομοσχέδιο C-16, το οποίο προσέθεσε την προστασία της ταυτότητας φύλου και της έκφρασης φύλου στον Κώδικα Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων και στον Ποινικό Κώδικα. Το νομοσχέδιο έλαβε βασιλική επικύρωση τον Ιούνιο του 2017.
Ο συγγραφέας ανακοίνωσε τον περασμένο Δεκέμβριο ότι μετακομίζει στις Ηνωμένες Πολιτείες, λόγω των ρυθμιστικών αντιπαραθέσεων που έχει με το Κολλέγιο Ψυχολόγων και Αναλυτών Συμπεριφοράς του Οντάριο (College of Psychologists and Behaviour Analysts of Ontario – CPBAO), και επικαλούμενος το πολιτικό κλίμα στον Καναδά. Εκείνος και η σύζυγός του εγκαταστάθηκαν τελικά στην Αριζόνα, όπου ζει η κόρη τους με την οικογένειά της.
Το CPBAO, ο φορέας που εποπτεύει τους ψυχολόγους στο Οντάριο, τον διέταξε το 2022 να υποβληθεί σε εκπαίδευση για τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, για σχόλια που έκανε διαδικτυακά σχετικά με ένα μοντέλο με παραπανίσια κιλά, τον διεμφυλικό ηθοποιό Έλλιοτ Πέιτζ (Elliot Page) και μια σειρά πολιτικών.
Ο Πήτερσον αμφισβήτησε τους ισχυρισμούς του κολλεγίου, υποστηρίζοντας ότι τα σχόλιά του δεν έγιναν υπό την επαγγελματική του ιδιότητα ως κλινικού ψυχολόγου, και προσέβαλε νομικά την εντολή. Ωστόσο, το Ανώτατο Δικαστήριο του Καναδά επέλεξε να μην εξετάσει την υπόθεσή του το περασμένο καλοκαίρι και την απέρριψε «με επιδίκαση εξόδων». Είχε υποσχεθεί σε άρθρο γνώμης εκείνη τη χρονιά ότι αν έχανε την υπόθεση, όχι μόνο θα παρακολουθούσε το εκπαιδευτικό πρόγραμμα για τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης που του είχε επιβάλει το κολλέγιο, αλλά και ότι θα «δημοσιοποιούσε κάθε λεπτομέρειά της».
Μέρες πριν από τη Διεθνή Ημέρα Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων στις 10 Δεκεμβρίου, ένα νέο κύμα καταστολής σε όλη την Κίνα προκάλεσε εκ νέου εξέταση από διεθνείς οργανώσεις.
Πρόσφατες αναφορές καταγράφουν τη συρρίκνωση του χώρου δράσης της κοινωνίας των πολιτών, αυθαίρετες κρατήσεις και αδιαφανείς νομικές διαδικασίες υπό το Κομμουνιστικό Κόμμα της Κίνας (ΚΚΚ), με επιπτώσεις σε ακτιβιστές, πολιτικούς αντιφρονούντες, θρησκευτικές κοινότητες και δικηγόρους ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Ακτιβιστές στερούνται τις δέουσες νομικές διαδικασίες
Υπερασπιστές ανθρωπίνων δικαιωμάτων αναφέρουν ότι το συνολικό περιβάλλον δικαιωμάτων στην Κίνα έχει γίνει αισθητά πιο περιορισμένο τα τελευταία χρόνια.
Νωρίτερα μέσα στον μήνα, δικαστήριο στην πόλη Σινγιάνγκ, στην επαρχία Χενάν, επικύρωσε ποινή τριών ετών σε βάρος του ακτιβιστή εργασιακών δικαιωμάτων Σινγκ Γουανγκλί (Xing Wangli), ο οποίος καταδικάστηκε για την κατηγορία της «πρόκλησης καβγάδων και δημιουργίας ταραχών» και μεταφέρθηκε στη φυλακή λίγο μετά την ετυμηγορία.
Η συγκεκριμένη κατηγορία χρησιμοποιείται συστηματικά για τη στοχοποίηση αντιφρονούντων.
Ο γιος του, Σινγκ Τζιαν (Xing Jian), που σήμερα ζει στη Νέα Ζηλανδία, είπε στην εφημερίδα The Epoch Times ότι ο πατέρας του παρέμεινε σε πλήρη απομόνωση καθ’ όλη τη διάρκεια της κράτησής του, χωρίς επικοινωνία με τον έξω κόσμο.
Ο Σινγκ στοχοποιείται επί χρόνια για την ακτιβιστική του δράση και έχει ήδη φυλακιστεί πέντε φορές, εκτίνοντας συνολικά 12 χρόνια και 8 μήνες, χωρίς να συνυπολογίζονται περίοδοι εξωδικαστικής κράτησης, παρακολούθησης ή διοικητικής κράτησης.
Ο ακτιβιστής ανθρωπίνων δικαιωμάτων Σινγκ Γουανγκλί, το 2020. (Ευγενική παραχώρηση του Σινγκ Τζιαν)
Ο Σινγκ Τζιαν ανέφερε ότι η υπόθεση αυτή δείχνει ένα ξεκάθαρο μοτίβο στοχοποίησης και πρόσθεσε ότι η πίεση που ασκείται εκτείνεται και πέρα από τα σύνορα της Κίνας.
Διαδηλωτές παραμένουν αγνοούμενοι
Την ίδια στιγμή, οι συμμετέχοντες στις διαδηλώσεις του 2022 με τα λευκά χαρτιά — τις πανεθνικές κινητοποιήσεις κατά των περιορισμών για την COVID-19 — εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν νομικές συνέπειες. Πολλοί νεαροί διαδηλωτές φέρεται να κατηγορήθηκαν ή να δικάστηκαν κεκλεισμένων των θυρών το 2024 και το 2025.
Ένα από τα πιο ανησυχητικά στοιχεία είναι η μακροχρόνια εξαφάνιση ορισμένων συμμετεχόντων στις κινητοποιήσεις. Ένας νεαρός άνδρας από τη Ναντζίνγκ, που ταυτοποιείται μόνο με το ψευδώνυμο «Σιάο Φανγκ», είπε στην Epoch Times ότι ο Λι Κανγκμένγκ (Li Kangmeng), φοιτητής στο Κολλέγιο Επικοινωνίας Ναντζίνγκ, ο οποίος είχε σηκώσει ένα λευκό χαρτί κατά τη διάρκεια των διαδηλώσεων, αγνοείται εδώ και χρόνια.
Ο ίδιος ανέφερε ότι προσπαθούν επίμονα να μάθουν πού βρίσκεται ο Λι Κανγκμένγκ και ότι επισκέφθηκαν ακόμη και το κολλέγιο, χωρίς ωστόσο να καταφέρουν να τον εντοπίσουν.
Διαδηλωτές κρατούν ένα λευκό χαρτί ως ένδειξη διαμαρτυρίας κατά της λογοκρισίας, κατά τη διάρκεια διαδήλωσης εναντίον των αυστηρών μέτρων για «μηδενικό COVID». Πεκίνο, 27 Νοεμβρίου 2022. (Kevin Frayer/Getty Images)
Έκθεση του περιοδικού The Diplomat του περασμένου μήνα σημείωσε ότι η εξέλιξη των υποθέσεων που σχετίζονται με τις διαδηλώσεις των λευκών χαρτιών συνεχίζεται σε όλη τη χώρα, παραθέτοντας στοιχεία σύμφωνα με τα οποία περισσότεροι από εκατό συμμετέχοντες έχουν κρατηθεί από τα τέλη του 2022.
Ορισμένοι από αυτούς κατηγορήθηκαν ή καταδικάστηκαν μέσα στο τελευταίο έτος, συχνά χωρίς οι οικογένειες να λαμβάνουν ενημέρωση για την πορεία των δικαστικών διαδικασιών.
Αυξανόμενη πίεση σε δικηγόρους ανθρωπίνων δικαιωμάτων
Το διεθνές ενδιαφέρον έχει ενταθεί και για τη μεταχείριση των Κινέζων δικηγόρων ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Η οργάνωση Human Rights Watch έχει καταγράψει την εξαφάνιση του γνωστού δικηγόρου ανθρωπίνων δικαιωμάτων Γκάο Τζισένγκ (Gao Zhisheng), ο οποίος αγνοείται εδώ και περισσότερα από οκτώ χρόνια, χωρίς να υπάρχει δημόσια πληροφορία για τον τόπο κράτησης ή την κατάσταση της υγείας του.
Ένας άλλος δικηγόρος, ο Σια Λιν (Xia Lin), έχει αποκοπεί από τον έξω κόσμο από τότε που καταδικάστηκε το 2016 σε 12ετή κάθειρξη για τη διαχείριση πολιτικά ευαίσθητων υποθέσεων.
Παράλληλα, ο γνωστός δικηγόρος Γιου Γουενσένγκ (Yu Wensheng) εκτίει ποινή τριών ετών κατηγορούμενος για «υποκίνηση ανατροπής». Φέτος, του επετράπη να συναντήσει για λίγο τη σύζυγό του, Σου Γιαν (Xu Yan), και τον γιο τους, στην πρώτη οικογενειακή επίσκεψη μετά από δύο χρόνια.
Σε κοινή τους ανακοίνωση τον Ιούλιο, η Amnesty International και η Human Rights Watch επεσήμαναν ότι, από τη μαζική καταστολή σε βάρος δικηγόρων το 2015 — γνωστή ως «καταστολή της 9ης Ιουλίου» (709) — οι Κινέζοι δικηγόροι ανθρωπίνων δικαιωμάτων συνεχίζουν να αντιμετωπίζουν κρατήσεις, εξαφανίσεις, παρενοχλήσεις και πολιτικά υποκινούμενες διαδικασίες χορήγησης ή ανανέωσης άδειας άσκησης επαγγέλματος.
Κινέζοι ακτιβιστές διαδηλώνουν μπροστά από το κινεζικό προξενείο του Σαν Φρανσίσκο, με αφορμή τα 61α γενέθλια του αγνοούμενου δικηγόρου ανθρωπίνων δικαιωμάτων Γκάο Τζισένγκ. (Crystal Lu/The Epoch Times)
Πολλοί δικηγόροι και οι οικογένειές τους αναφέρουν ότι οι συνθήκες έγιναν ακόμη πιο αυστηρές το τελευταίο έτος, με ορισμένα δικηγορικά γραφεία να λαμβάνουν εντολή να ενισχύσουν την εποπτεία του ΚΚΚ και να περιορίσουν την ενασχόλησή τους με υποθέσεις δημοσίου συμφέροντος.
Δικηγόρος στη Σάντονγκ, εξοικειωμένος με την ετήσια διαδικασία αδειοδότησης, είπε στην Epoch Times ότι πολλοί συνάδελφοί του δεν είναι πλέον διατεθειμένοι να αναλαμβάνουν πολιτικά ευαίσθητες υποθέσεις.
Ο ίδιος εξήγησε ότι εδώ και καιρό δεν επιτρέπεται στους δικηγόρους της Σαγκάης να χειρίζονται υποθέσεις αυτού του είδους χωρίς έγκριση και ότι το Πεκίνο, η Σάντονγκ και η Χενάν χρησιμοποιούν επίσης τις ετήσιες αναθεωρήσεις των αδειών ως μέσο πίεσης. Όπως εξήγησε, η ανάληψη υποθέσεων που αφορούν την πολιτική έκφραση, ανεπίσημες εκκλησίες, ασκούμενους του Φάλουν Γκονγκ και άλλα ζητήματα δικαιωμάτων προϋποθέτει εκ των προτέρων έγκριση από τις αρχές.
Σύμφωνα με τον ίδιο, εάν δικηγόροι αρνηθούν αιτήματα της αστυνομίας, κινδυνεύουν να χάσουν την άδεια άσκησης επαγγέλματος την επόμενη χρονιά, ενώ τα δικηγορικά τους γραφεία μπορεί να βρεθούν αντιμέτωπα με επίσημες πιέσεις.
Εφόδοι, συλλήψεις και μυστικές δίκες πιστών
Θρησκευτικές κοινότητες — μεταξύ αυτών ανεπίσημες χριστιανικές ομάδες και ασκούμενοι του Φάλουν Γκονγκ — έχουν επίσης βρεθεί αντιμέτωπες με εντεινόμενη πίεση το τελευταίο έτος.
Η Human Rights Watch ανέφερε στις 14 Οκτωβρίου ότι οι αρχές εξαπέλυσαν στις αρχές Οκτωβρίου συντονισμένες εφόδους εναντίον της Εκκλησίας Σιών, ενός μεγάλου δικτύου ανεπίσημων χριστιανικών εκκλησιών που εκτείνεται στο Πεκίνο, τη Σαγκάη, την επαρχία Τζετζιάνγκ και ακόμη τέσσερις πόλεις. Σχεδόν τριάντα πάστορες, ευαγγελιστές και μέλη τέθηκαν υπό κράτηση.
Το πρακτορείο Reutersανέφερε ότι τουλάχιστον δεκαοκτώ ηγετικά στελέχη της εκκλησίας συνελήφθησαν επίσημα και αντιμετωπίζουν πιθανές ποινές φυλάκισης έως και τριών ετών.
Ένας πάστορας ανεπίσημης εκκλησίας στην πόλη Ανιάνγκ της Κίνας είπε στην Epoch Times ότι η ενορία του έχει κληθεί για ανάκριση πολλές φορές μέσα στη χρονιά και ότι τους έχει γνωστοποιηθεί πως πρέπει να περιορίσουν τον αριθμό των πιστών που συμμετέχουν και να ζητούν έγκριση για τις θρησκευτικές τους δραστηριότητες.
Σύμφωνα με όσα μετέφερε, οι αρχές τους έχουν ενημερώσει ότι στις συναθροίσεις στα σπίτια μπορούν να συμμετέχουν μόνο μέλη της ίδιας οικογένειας και ότι άτομα εκτός οικογενειακού κύκλου δεν επιτρέπονται. Ανέφερε επίσης ότι οι κρατικοί αξιωματούχοι ασφαλείας τους προέτρεψαν να πηγαίνουν στις κρατικά ελεγχόμενες εκκλησίες «Τριών Εαυτών» και τους τόνισαν ότι οι μη καταγεγραμμένες συναθροίσεις θεωρούνται παράνομες.
Η Γκρέις Τζιν Ντρέξελ, κόρη του ιδρυτικού πάστορα της Εκκλησίας Σιών στην Κίνα, Έζρα Τζιν, μιλά κατά τη διάρκεια του China Forum στο Ίδρυμα Victims of Communism Memorial Foundation. Ουάσιγκτον, 27 Οκτωβρίου 2025. (Madalina Kilroy/The Epoch Times)
Το κομμουνιστικό καθεστώς εφάρμοσε το «Πατριωτικό Κίνημα Τριών Εαυτών», οργανώνοντας τις χριστιανικές εκκλησίες σε μια οντότητα εποπτευόμενη από το ΚΚΚ. Όσα διδάσκονται σε αυτές τις κρατικά αναγνωρισμένες εκκλησίες έχουν εγκριθεί από το κόμμα.
Η Επιτροπή των Ηνωμένων Πολιτειών για τη Διεθνή Θρησκευτική Ελευθερία (United States Commission on International Religious Freedom – USCIRF) ανέφερε τον Μάρτιο ότι πολυάριθμοι ασκούμενοι του Φάλουν Γκονγκ συνελήφθησαν ή καταδικάστηκαν το 2024 και το 2025 για τη διοργάνωση συναθροίσεων ή τη διανομή ενημερωτικού υλικού.
Συγγενείς τους είπαν στην Epoch Times ότι οι συλλήψεις έγιναν χωρίς επίσημα έγγραφα και ότι στη συνέχεια ήταν εξαιρετικά δύσκολο να εξασφαλιστούν πληροφορίες για τους κρατούμενους.
Κάτοικος της επαρχίας Τζίλιν, με γνώση υποθέσεων σχετικών με το Φάλουν Γκονγκ, είπε στην Epoch Times ότι η αστυνομία και τα δικαστήρια αντιμετωπίζουν τις υποθέσεις του Φάλουν Γκονγκ με ακραία μυστικότητα, ότι οι δίκες διεξάγονται συχνά κεκλεισμένων των θυρών και ότι οι ίδιοι δεν έχουν καν τη δυνατότητα να διατυπώσουν ερωτήματα για τις υποθέσεις αυτές.
Το Φάλουν Γκονγκ, γνωστό και ως Φάλουν Ντάφα, είναι μια πνευματική άσκηση που βασίζεται στις αρχές της αλήθειας, της καλοσύνης και της ανεκτικότητας. Παρουσιάστηκε για πρώτη φορά στο κοινό στην Κίνα το 1992 και εξαπλώθηκε γρήγορα από στόμα σε στόμα, φθάνοντας, σύμφωνα με εκτιμήσεις, τα 70 έως 100 εκατομμύρια ασκούμενους μέχρι το 1999.
Το ΚΚΚ, φοβούμενο ότι η δημοτικότητα του Φάλουν Γκονγκ απειλούσε την εξουσία του καθεστώτος, ξεκίνησε στις 20 Ιουλίου 1999 μια σκληρή εκστρατεία για την εξάλειψη της άσκησης. Έκτοτε, άγνωστος αριθμός ασκουμένων υποβάλλεται σε αυθαίρετη κράτηση, καταναγκαστική εργασία, βασανιστήρια και, σε ορισμένες περιπτώσεις, θάνατο μέσω βίαιης αφαίρεσης οργάνων.
Περισσότεροι περιορισμοί, αυστηρότεροι έλεγχοι
Η Human Rights Watch και οι εκθέσεις του υπουργείου Εξωτερικών των Ηνωμένων Πολιτειών για τα ανθρώπινα δικαιώματα καταγράφουν την αυξανόμενη περιστολή της ελευθερίας λόγου στην Κίνα υπό το ΚΚΚ. Σύμφωνα με την πλατφόρμα China Digital Times, πολλοί Κινέζοι χρήστες του διαδικτύου τέθηκαν υπό κράτηση το 2024 και το 2025 για αναρτήσεις σχετικές με ζητήματα δημοσίου ενδιαφέροντος.
Οικογένειες καταγγέλλουν ότι η αστυνομία ζητά συστηματικά από τους κρατουμένους να διαγράφουν τους λογαριασμούς τους μετά την κράτηση.
Ένας χρήστης, που αναφέρεται μόνο με το επώνυμο Λιου, είπε στην Epoch Times ότι οι λογαριασμοί του στις πλατφόρμες WeChat και Weibo έχουν αποκλειστεί επανειλημμένα. Πρόκειται για κινεζικές πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης που λειτουργούν υπό την εποπτεία των κρατικών λογοκριτών.
Ο Λιου ανέφερε ότι του έχουν μπλοκάρει επτά ή οκτώ λογαριασμούς και ότι, με τον καιρό, η πλατφόρμα άρχισε να αποκλείει τους λογαριασμούς του ακόμη και όταν δεν δημοσίευε τίποτα. Σύμφωνα με τον ίδιο, την προηγούμενη εβδομάδα του έκλεισαν έναν ακόμη λογαριασμό και εκτιμά ότι οι αρχές εντόπισαν το μοντέλο του τηλεφώνου του και τη διεύθυνση IP για να τον παρακολουθούν.
Ο Λι Λι (Li Li), ακαδημαϊκός με ειδίκευση στο νομικό σύστημα της Κίνας, είπε στην Epoch Times ότι το 2025 χαρακτηρίζεται από περαιτέρω σκλήρυνση και περιστολή των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, με τις αδιαφανείς νομικές διαδικασίες να αποτελούν βασικό σημείο τριβής.
Ο Λι εκτιμά ότι ολοένα και περισσότερα δημόσια περιστατικά διοχετεύονται πλέον στη δικαστική οδό και υπογράμμισε ότι θα χρειαστεί να παρακολουθηθεί στενά το πώς θα εξελιχθούν τόσο ο χώρος της δημόσιας έκφρασης όσο και το νομικό σύστημα μέσα στον επόμενο χρόνο.
Προβαίνοντας σε ένα σημαντικό βήμα για την προστασία της εγχώριας βιομηχανίας και των θέσεων εργασίας, το Μεξικό ενέκρινε την επιβολή δασμών έως και 50% σε εισαγόμενα προϊόντα από την Κίνα και άλλες ασιατικές χώρες που δεν διαθέτουν εμπορική συμφωνία με τη χώρα. Η πρόταση μεταρρύθμισης του Γενικού Νόμου Δασμών Εισαγωγών και Εξαγωγών υπερψηφίστηκε στη Γερουσία με 76 ψήφους υπέρ, 5 κατά και 35 αποχές, ενώ είχε προηγηθεί η έγκρισή της από την Κάτω Βουλή με 281 ψήφους υπέρ, 24 κατά και 149 αποχές.
Βάσει των νέων μέτρων, οι δασμοί θα επιβληθούν ή θα αυξηθούν κατά κύριο λόγο στο 35%, με συγκεκριμένα προϊόντα να φτάνουν ακόμα και στο 50%. Πάνω από 1.400 προϊόντα σε διάφορους τομείς — όπως κλωστοϋφαντουργία, χάλυβας, σίδηρος, ανταλλακτικά αυτοκινήτων και πλαστικά — θα επηρεαστούν από τους δασμούς, που θα τεθούν σε ισχύ το επόμενο έτος και θα αφορούν χώρες χωρίς συμφωνία ελεύθερου εμπορίου με το Μεξικό, με κυριότερες την Κίνα, τη Νότια Κορέα, την Ινδία, το Βιετνάμ και την Ταϊλάνδη.
Η πρωτοβουλία εντάσσεται στο πλαίσιο του Plan Mexico, μιας ευρύτερης εθνικής στρατηγικής που παρουσίασε η κυβέρνηση της Κλαούντια Σέινμπαουμ, και αποσκοπεί στη βιομηχανική ανάπτυξη και την ενίσχυση της διεθνούς ανταγωνιστικότητας.
Ένας επιπλέον στόχος της πρωτοβουλίας είναι η μείωση της εξάρτησης του Μεξικού από φθηνές εισαγωγές τρίτων χωρών, κυρίως της Κίνας, της οποίας ο όγκος εμπορίου με το Μεξικό έχει αυξηθεί κατακόρυφα την τελευταία δεκαετία. Ωστόσο, αυτή η ανάπτυξη έχει ωφελήσει κυρίως το Πεκίνο, οδηγώντας σε σημαντικό εμπορικό έλλειμμα το Μεξικό, το οποίο αναμένεται να φθάσει περίπου τα 120 δισεκατομμύρια δολάρια το 2024.
Το Πεκίνο διαμαρτυρήθηκε για την απόφαση της μεξικανικής κυβέρνησης και κάλεσε το Μεξικό να επανεξετάσει τα μέτρα. Εκπρόσωπος του υπουργείου Εμπορίου της Κίνας δήλωσε διαδικτυακά πως «το Πεκίνο θα παρακολουθήσει στενά την εφαρμογή των δασμών από το Μεξικό και θα αξιολογήσει τις επιπτώσεις τους». Η κινεζική κυβέρνηση είχε ήδη προειδοποιήσει για πιθανά αντίποινα σε περίπτωση υλοποίησης της αύξησης των δασμών. Μετά την κατάθεση της αρχικής πρότασης από την πρόεδρο Κλαούντια Σέινμπαουμ τον Σεπτέμβριο στη Βουλή, το υπουργείο Εμπορίου της Κίνας ξεκίνησε έρευνα για τα εμπόδια που υφίστανται στο διμερές εμπόριο και τις επενδύσεις.
Η απόφαση αυτή συνδέεται με την επικείμενη επανεξέταση της συμφωνίας ΗΠΑ-Μεξικού-Καναδά, η οποία έχει προγραμματιστεί για το επόμενο έτος, καθώς Αμερικανοί αξιωματούχοι και εκπρόσωποι της βιομηχανίας κατηγορούν την Κίνα πως εκμεταλλεύεται τη συμφωνία ελεύθερου εμπορίου του Μεξικού, ενώ Καναδοί αξιωματούχοι εκφράζουν τον φόβο ότι το Μεξικό λειτουργεί ως δίαυλος για την είσοδο κινεζικών προϊόντων στη ζώνη ελευθέρου εμπορίου. Γεγονός είναι ότι μετά την επιβολή των πρώτων αμερικανικών δασμών από τον πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ, πολλές κινεζικές εταιρείες μετέφεραν τις γραμμές συναρμολόγησής τους στο Μεξικό, προκειμένου να χαρακτηρίζονται τα προϊόντα τους «made in Mexico» — κατασκευασμένα στο Μεξικό — και να παρακάμπτουν τους δασμούς των ΗΠΑ.
Ο πρόεδρος της Επιτροπής Οικονομίας της μεξικανικής Γερουσίας, Εμμανουέλ Ρέγιες, υποστήριξε το νόμο, δηλώνοντας: «Οι πρόσθετοι δασμοί μπορούν να βοηθήσουν στην προστασία των θέσεων εργασίας σε καίριους τομείς και να στηρίξουν την ανάπτυξη των μικρομεσαίων επιχειρήσεων. Το Μεξικό πρέπει να ανταγωνίζεται με καλύτερους όρους και να ενισχύσει την εσωτερική του αγορά», τόνισε σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα X.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε κρατική ενίσχυση πολλών δισεκατομμυρίων για την κατασκευή του πρώτου πυρηνικού εργοστασίου της Πολωνίας, το οποίο αναμένεται να τεθεί σε λειτουργία στο δεύτερο μισό της δεκαετίας του 2030, με εγκατεστημένη ισχύ έως 3.750 μεγαβάτ, όπως ανακοινώθηκε στις 9 Δεκεμβρίου.
Η Βαρσοβία θεωρεί την απόφαση καθοριστικής σημασίας για την έναρξη του έργου στο Λουμπιάτοβο-Κοπάλινο, στις ακτές της Βαλτικής. «Η πυρηνική ενέργεια θα αποτελέσει βασικό πυλώνα του ενεργειακού μίγματος της Πολωνίας. Σήμερα κάνουμε ένα αποφασιστικό βήμα προς την επίτευξη αυτού του στόχου», δήλωσε ο υπουργός Ενέργειας, Μίλος Μότυκα, στις 9 Δεκεμβρίου, σημειώνοντας ότι η έγκριση ήρθε σε χρόνο-ρεκόρ, με τη διαδικασία να προχωρά με διπλάσια ταχύτητα σε σύγκριση με την τελευταία ανάλογη απόφαση στην Ευρώπη.
Η στροφή της Ευρώπης προς την πυρηνική ενέργεια οφείλεται στη συνισταμένη τόσο του πόλεμου στην Ουκρανία όσο και στην επιδίωξη περιορισμού των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου έως το 2030. Η νέα ευρωπαϊκή πολιτική περιλαμβάνει τη συγκρότηση της Ευρωπαϊκής Πυρηνικής Συμμαχίας το 2023, με στόχο την προαγωγή της πυρηνικής ενέργειας ως μέρος της στρατηγικής της ΕΕ για το κλίμα, καθώς και εκκλήσεις Ευρωπαίων ηγετών για αύξηση της ντόπιας πυρηνικής παραγωγής.
Η απόφαση της 9ης Δεκεμβρίου εντάσσεται σε ένα ευρύτερο, παγκόσμιο ρεύμα αναβίωσης της πυρηνικής ενέργειας, με τις κυβερνήσεις να επιδιώκουν να ενισχύσουν την ενεργειακή ασφάλεια, να εκπληρώσουν τους κλιματικούς στόχους και να μειώσουν την εξάρτησή τους από τα ορυκτά καύσιμα. Τον Ιούλιο, το Ηνωμένο Βασίλειο ενέκρινε την κατασκευή του πυρηνικού σταθμού Sizewell C στην Ανατολική Αγγλία, τη δεύτερη νέα πυρηνική μονάδα της χώρας τα τελευταία είκοσι χρόνια. Στις Ηνωμένες Πολιτείες, κολοσσοί της τεχνολογίας όπως η Microsoft, η Amazon και η Google έχουν υπογράψει μακροχρόνιες συμβάσεις για πυρηνική ενέργεια, προκειμένου να τροφοδοτήσουν τα κέντρα δεδομένων τους. Πέρυσι, η Microsoft σύναψε συμφωνία αγοράς ενέργειας διάρκειας 20 ετών για την επανεκκίνηση του κλειστού εργοστασίου Three Mile Island στην Πενσυλβάνια.
Έρευνα της Κομισιόν
Η έγκριση δόθηκε κατόπιν έρευνας που ξεκίνησε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή τον Δεκέμβριο του περασμένου έτους, τρεις μήνες μετά από την παρουσίαση του πολωνικού σχεδίου για κρατική ενίσχυση του πυρηνικού προγράμματος. Η Πολωνία είχε δηλώσει ότι σκοπεύει να στηρίξει την κρατική εταιρεία Polskie Elektrownie Jądrowe, προκειμένου να κατασκευάσει τρεις αντιδραστήρες τύπου AP1000 ισχύος 1.250 MW ο καθένας. Οι συνολικές επενδύσεις για το έργο εκτιμώνται στα 42 δισ. ευρώ, σε ονομαστικούς όρους.
Το πακέτο περιλαμβάνει αύξηση μετοχικού κεφαλαίου που καλύπτει περίπου το 30% του συνολικού κόστους, κρατικές εγγυήσεις που καλύπτουν το 100% του δανεισμού της PEJ, καθώς και 40ετές διμερές συμβόλαιο χρηματιστηριακής διαφοράς («contract for difference», CFD). Βάσει του μηχανισμού αυτού, η Πολωνία θα καταβάλλει αποζημίωση στον διαχειριστή της μονάδας όταν οι τιμές του ρεύματος στην αγορά υποχωρούν κάτω από μια προκαθορισμένη τιμή αναφοράς, η οποία προσδιορίζεται με μεθοδολογία που εγκρίνει η Κομισιόν, ενώ αν οι τιμές ξεπερνούν το όριο αυτό, η PEJ θα επιστρέφει το υπερβάλλον έσοδο στο κράτος.
Η έρευνα της Κομισιόν εξέτασε εάν η ενίσχυση είναι κατάλληλη και αναλογική, κατά πόσο διακυβεύεται η ομαλή λειτουργία της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας και αν το σχέδιο συμβαδίζει με τους κανόνες της ΕΕ.
Η Ένωση υπενθύμισε ότι τα κράτη-μέλη διατηρούν την ελευθερία να καθορίζουν το δικό τους ενεργειακό μίγμα, συμπεριλαμβανομένης της χρήσης της πυρηνικής ενέργειας. Όμως, κάθε κρατική στήριξη πρέπει να είναι αναγκαία, ανάλογη και να μη νοθεύει τον ανταγωνισμό κατά τρόπο αντίθετο προς το κοινό συμφέρον.
Οι Βρυξέλλες ανέφεραν ότι έλαβαν σχόλια από τρίτους που σε γενικές γραμμές υποστήριξαν το έργο, υπογραμμίζοντας τη στρατηγική σημασία του για τη μακροπρόθεσμη ενεργειακή ασφάλεια και την απανθρακοποίηση της Πολωνίας.
Ο πρόεδρος της PEJ, Μάρεκ Βόστσυκ, χαρακτήρισε την έγκριση μεγάλη επιτυχία για την Πολωνία, η οποία «ανοίγει τον δρόμο για την υπογραφή της σύμβασης με την αμερικανική κοινοπραξία των εταιρειών Westinghouse και Bechtel».
Τροποποιήσεις και συμβιβασμοί
Για την αντιμετώπιση ανησυχιών που αναδείχθηκαν στην έρευνα, η Πολωνία συναίνεσε σε σημαντικές αλλαγές. Μείωσε τη διάρκεια της επιδότησης από 60 σε 40 χρόνια, αναδιαμόρφωσε τον σχεδιασμό του συμβολαίου CFD ώστε να ενισχύσει την αποτελεσματική λειτουργία της μονάδας και την ευελιξία της ως προς τα σημεία της αγοράς, ενώ προσδιόρισε την τιμή αναφοράς (strike price) με χρήση μοντέλου προεξοφλημένων ταμειακών ροών για αποφυγή υπεραντιστάθμισης.
Η Βαρσοβία αποδέχθηκε επίσης ένα καθεστώς κατανομής υπερκερδών, αν οι αποδόσεις της PEJ ξεπερνούν τα συνήθη επίπεδα της αγοράς, καθώς και την τακτική επικαιροποίηση των παραδοχών κόστους στο οικονομικό της μοντέλο.
Για να αποφευχθεί υπερσυγκέντρωση στην αγορά, τουλάχιστον το 70% της παραγόμενης ηλεκτρικής ενέργειας θα διατίθεται σε ανοιχτά χρηματιστήρια, ενώ το υπόλοιπο θα δημοπρατείται με διαφάνεια. Η Πολωνία δεσμεύτηκε, τέλος, να διατηρεί την PEJ νομικά και λειτουργικά ανεξάρτητη από άλλες μεγάλες εταιρείες ενέργειας.
Εκτιμάται ότι το εργοστάσιο θα λειτουργεί με συντελεστή αξιοποίησης ισχύος 88,5% έως το 2040, παρέχοντας σταθερό φορτίο βάσης για τη βιομηχανία και βοηθώντας τη χώρα να μειώσει την εξάρτησή της από τον άνθρακα.
