Κυριακή, 21 Ιούν, 2026

«Παιδικές Χαρές & Παιχνίδια 2000-2025»: Έκθεση παιχνιδιών στο Μουσείο Μπενάκη

Η έκθεση «Παιδικές Χαρές & Παιχνίδια 2000-2025» παρουσιάζει μια πρωτοβουλία της ελβετικής μη κυβερνητικής οργάνωσης ART for The World και διοργανώνεται από το Μουσείο Μπενάκη σε επιμέλεια της Αντελίνα φον Φύρστενμπεργκ [Adelina von Fürstenberg], προέδρου της ART for The World. Η έκθεση εγκαινιάζεται σήμερα, 29 Οκτωβρίου, στις 20:00, στο Μουσείο Μπενάκη/Πειραιώς 138, και θα παραμείνει ανοιχτή μέχρι την Κυριακή 11 Ιανουαρίου 2026.

Όπως ενημερώνουν οι διοργανωτές, η έκθεση αποτελεί την παρουσίαση μιας εξαιρετικής συλλογής σχεδίων και μακετών για παιδικές χαρές και παιχνίδια που δημιούργησαν σύγχρονοι καλλιτέχνες, αρχιτέκτονες και σχεδιαστές από όλο τον κόσμο. Η συλλογή περιλαμβάνει περισσότερες από 50 δημιουργίες που συλλέχθηκαν, εκτέθηκαν και κάποιες κατασκευάστηκαν σε κλίμακα 1:1 μεταξύ των ετών 2000 και 2025 στο πλαίσιο του έργου Playgrounds & Toys της ART for The World. Η συλλογή δωρήθηκε πρόσφατα στο Μουσείο Μπενάκη.

Το Playgrounds & Toys αποτελεί τη σημαντικότερη πρωτοβουλία της ART for The World, μιας μη κυβερνητικής οργάνωσης που συνδέεται με το Τμήμα Δημόσιας Πληροφόρησης των Ηνωμένων Εθνών (UNDPI) και αναγνωρίζεται ως κοινωφελής οργανισμός από το καντόνι της Γενεύης στην Ελβετία. Από την πρώτη στιγμή, το έργο αυτό εξέφρασε απόλυτα την αποστολή του οργανισμού: να συνδέσει την τέχνη με τις πιο ζωτικές εκφάνσεις της ζωής των ανθρώπων, την κοινότητα, τη φαντασία και την πολιτιστική ανταλλαγή. Το έργο Playgrounds & Toys, που συνέλαβε και επιμελήθηκε για 25 χρόνια η Αντελίνα φον Φύρστενμπεργκ, μια σταθερή υποστηρίκτρια του ρόλου που μπορεί να παίξει η σύγχρονη τέχνη στην κοινωνική πρόοδο, προσκαλεί παιδιά και ενηλίκους να εξερευνήσουν τη βαθιά σχέση μεταξύ παιχνιδιού και ανθρώπινης ανάπτυξης.

Το έργο ξεκίνησε το 2000 και συνδέθηκε με την 50ή επέτειο της Ύπατης Αρμοστείας των Ηνωμένων Εθνών για τους Πρόσφυγες. Η Αντελίνα φον Φύρστενμπεργκ απηύθυνε πρόσκληση σε πάνω από 40 διεθνείς καλλιτέχνες, αρχιτέκτονες και σχεδιαστές να δημιουργήσουν καινοτόμες παιδικές χαρές και εκπαιδευτικά παιχνίδια. Από τη Νιγηρία μέχρι τα περίχωρα της Αγγλίας, από ξεχασμένες περιοχές του Ηνωμένου Βασιλείου μέχρι τα μεγάλα αστικά κέντρα του κόσμου, το έργο καταδεικνύει πώς η τέχνη και το παιχνίδι μπορούν να γίνουν εργαλεία αλληλεγγύης, μάθησης και ανακάλυψης. Μετά από τις εξαιρετικά επιτυχημένες παρουσιάσεις του Playgrounds & Toys στη Γενεύη, τη Ρώμη, τη Νέα Υόρκη, το Λουγκάνο, το Λονδίνο, το Παρίσι, το Μόντε Κάρλο, τις Βρυξέλλες και το Μιλάνο, η Αθήνα και το Μουσείο Μπενάκη γίνονται πλέον η μόνιμη στέγη της συλλογής. Στην έκθεση, επισκέπτες όλων των ηλικιών θα προσκληθούν να εξερευνήσουν τις ευφάνταστες κατασκευές που συνδυάζουν το παιχνίδι, τη δημιουργικότητα και τον στοχασμό ενθαρρύνοντας τόσο τα παιδιά όσο και τους ενηλίκους να μαγευτούν ξανά.

Περισσότεροι από 50 Έλληνες και διεθνείς καλλιτέχνες και αρχιτέκτονες, συμπεριλαμβανομένων των Ανδρέα Αγγελιδάκη, Martand Khosla, Stefano Boccalini, Lauda & Donegani, Luca Pancrazzi, και Viviane van Singer, συνέβαλαν στο έργο, σχεδιάζοντας παιδικές χαρές που εμπνέουν τη μάθηση, τη συνεργασία και την αυτογνωσία. Όλες οι δημιουργίες τους – από τα σχέδια έως τις μακέτες – θα εκτεθούν σε μεταλλικές βάσεις, έτοιμες να υλοποιηθούν ως πραγματικές παιδικές χαρές σχεδιασμένες από καλλιτέχνες. Πέρα από την παρουσίαση αυτού του αξιόλογου έργου, η έκθεση «Παιδικές Χαρές & Παιχνίδια 2000-2025» στοχεύει να αποτελέσει την αφορμή για την κατασκευή σε πλήρη κλίμακα παιδικών χαρών από τη συλλογή στην Αθήνα και όχι μόνο – τουλάχιστον μία εγκατάσταση θα εγκατασταθεί μόνιμα στο Μουσείο Μπενάκη Παιχνιδιών. Με αυτόν τον τρόπο, η τέχνη θα καταστεί ζωντανή εμπειρία, αναδεικνύοντας τη δημιουργικότητα, το παιχνίδι και την αλληλεγγύη, και δημιουργώντας έναν πιο όμορφο κόσμο, ακόμη και σε μέγεθος παιδικό.

Στο πλαίσιο της έκθεσης, θα πραγματοποιηθεί performance χορού σε συνεργασία με το FLUX Laboratory στο Μουσείο Μπενάκη/Πειραιώς 138. Περισσότερες πληροφορίες θα ανακοινωθούν σύντομα.

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ

Παρασκευή 12 Δεκεμβρίου 2025, 17:00-18:30

Στο Τμήμα Εκπαίδευσης του Μουσείου Μπενάκη, στο πλαίσιο του τακτικού προγράμματος πολυαισθητηριακών περιηγήσεων και εργαστηρίων «Βλέποντας με τις Αισθήσεις», θα πραγματοποιηθεί ένα ειδικά σχεδιασμένο εργαστήριο για επισκέπτες με μειωμένη όραση ή τύφλωση, σε συνεργασία με την εικαστικό Σοφία Δαμουλή-Πλαΐνη.

Σάββατο 10 Ιανουαρίου 2026, 15:30-18:00

«ΤΟ ΜΙΚΡΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙ ΤΗΣ ΤΕΧΝΗΣ βγαίνει στις Παιδικές Χαρές!» Το πρόγραμμα απευθύνεται σε παιδιά ηλικίας 6-9 ετών και θα πραγματοποιηθεί υπό την καθοδήγηση της εικαστικού Σοφίας Δαμουλή-Πλαΐνη.

Για περισσότερες πληροφορίες και κρατήσεις, παρακαλούμε καλέστε στο +30 210 3671067-69 ή στείλτε email στο education@benaki.org .

Ε.Μ.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Η γέφυρα του Ελαιώνα Αττικής: Από τους αρχαίους δρόμους έως τη φράση «άκουσε τα εξ αμάξης»

Η αρχαία γέφυρα του Ελαιώνα, τμήμα της Ιεράς Οδού που ένωνε την Αθήνα με την Ελευσίνα, ανακαλύφθηκε πρόσφατα, κατά τις εργασίες του μετρό στον Ελαιώνα· πρόκειται για τοξωτή πέτρινη κατασκευή με τουλάχιστον πέντε αψίδες, έργο που εξασφάλιζε τη διάβαση του ποταμού Κηφισού και συνδέεται άμεσα με τα Ελευσίνια Μυστήρια.

Κατά την αρχαιότητα, ο Ελαιώνας των Αθηνών ήταν μια εκτεταμένη κοιλάδα γεμάτη ελαιόδεντρα, που εκτεινόταν από τα δυτικά τείχη της πόλης έως τον λόφο του Αιγάλεω. Μέσω αρδευτικών καναλιών, ο Κηφισός ποταμός τροφοδοτούσε την περιοχή, καθιστώντας την έναν ζωτικό πνεύμονα πρασίνου και σημείο συγκέντρωσης θρησκευτικών πομπών.

Aνάγλυφο αφιέρωμα της Ξενοκρατείας στον ποτάμιο θεό Κηφισό, όπου η Ξενοκράτεια παρουσιάζει ένα παιδί, τον Ξενιάδη, στον Κηφισό. Ο ποτάμιος θεός απεικονίζεται στο κέντρο του αναγλύφου, στα οριστερά, ο Απόλλωνας κάθεται στο τρίποδο των Δελφών, ενώ δεξιά, ο Αχελώος απεικονίζεται ως ανθρωπόμορφος ταύρος. Περ. 410 π.Χ. Αριθ. καταχώρησης: 2756. Αθήνα, Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο. (Γ.Ε. Κορωναίος/Public Domain)

 

Η Ιερά Οδός, ο ιερός δρόμος που ένωνε την Αθήνα με τα Ελευσίνια Μυστήρια, διέσχιζε τον Κηφισό περίπου εκεί όπου βρίσκεται σήμερα η στάση «Άγιος Σάββας». Εκεί ακριβώς στηρίζονταν τα βάθρα μιας τοξωτής πέτρινης γέφυρας, που εξυπηρετούσε χιλιάδες προσκυνητές.

Κατά τις εργασίες κατασκευής του αθηναϊκού μετρό στην περιοχή του Ελαιώνα βρέθηκαν, σε βάθος 6,5 μέτρων, τρεις θεμέλιοι λίθοι και αρχιτεκτονικά μέλη από το τόξο της γέφυρας. Η γέφυρα, η οποία φαίνεται ότι αποτελούνταν από τουλάχιστον πέντε αψίδες, υποστηριζόταν από ασβεστολιθικά βάθρα σε ύψος τεσσάρων δόμων. Η διάβρωση των βάθρων μαρτυρά την πολύχρονη επαφή με τα νερά του ποταμού και τις πλημμύρες που λάμβαναν χώρα στην κοιλάδα.

Η ανακάλυψη αυτή αναδεικνύει όχι μόνο την αριστοτεχνική ρωμαϊκή και μεταρωμαϊκή τοξοποιία, αλλά και τη σημασία της Ιεράς Οδού ως οδικής αρτηρίας θρησκευτικού και εμπορικού χαρακτήρα στην αρχαία Αττική. Η γέφυρα του Ελαιώνα μαρτυρά την εξέλιξη της τοξωτής κατασκευής στον ελλαδικό χώρο, από τους μυκηναϊκούς προσεισμικούς ψευδοθόλους έως τις ρωμαϊκές αψίδες.

Το σύγχρονο ενδιαφέρον για την ανάδειξη και προστασία των αρχαιολογικών υπολειμμάτων καθιστά την ανασκαφή του Ελαιώνα σημαντικό σταθμό στην κατανόηση του οδικού δικτύου και της θρησκευτικής ζωής της αρχαίας Αθήνας.

«Άκουσε τα εξ αμάξης»

Η έκφραση «άκουσε τα εξ αμάξης» ανάγεται στον ίδιο χώρο και χρόνο. Τις ημέρες των Ελευσίνιων Μυστηρίων, όσοι δεν μπορούσαν να συμμετέχουν στην πομπή (λόγω κατώτερης κοινωνικής θέσης ή πίστης σε άλλη θρησκεία) συγκεντρώνονταν στην απέναντι όχθη. Όταν οι πανηγυριστές επέστρεφαν με άμαξες, οι αποκλεισμένοι τους απηύθυναν ύβρεις και αισχρές χειρονομίες, στις οποίες οι επιβάτες απαντούσαν αναλόγως. Τα λόγια των δευτέρων – των πανηγυριστών πάνω στις άμαξες – ονομάστηκαν «τα εξ αμάξης», δηλαδή οι βρισιές που προέρχονταν από τις άμαξες.

Ετυμολογικά, η σύνταξη της φράσης φανερώνει το ρήμα «ἐξ ἁμάξης» (εκ + άμαξα, από την άμαξα), ενώ η σημερινή χρήση σημαίνει τον λεκτικό «στολισμό» κάποιου με υβριστικές εκφράσεις.

Βάσει των παραπάνω προκύπτει ότι η Ιερά Οδός υπήρξε σύμβολο πνευματικής πορείας αλλά και κοινωνικού αποκλεισμού, στοιχείο που αντανακλάται στη δημιουργία της φράσης «άκουσε τα εξ αμάξης».

Η ιστορική και λεξιλογική έρευνα συμφωνούν ότι η γέφυρα του Ελαιώνα και η φράση «άκουσε τα εξ αμάξης» είναι αδιάσπαστα συνδεδεμένες, και αποτυπώνουν την ατμόσφαιρα των Ελευσίνιων τελετών και τις κοινωνικές αντιπαλότητες στην αρχαία πόλη των Αθηνών.

Σούπα μίσο: Μια γεύση θάλασσας από την Ιαπωνία

Στην Ιαπωνία, κάθε γεύμα συνοδεύεται από σούπα μίσο [miso]. Κάθε σούπα είχε τη δική της ξεχωριστή γεύση· μερικές είναι πιο πλούσιες και σκούρες, άλλες πιο ελαφριές. Πότε σερβίρονται στην αρχή του γεύματος και πότε προς το τέλος.

Για τη σούπα μίσο υπάρχουν πολλές παραλλαγές· αυτή η συνταγή απαιτεί να φτιάξετε πρώτα μια βάση ντάσι [dashi] και μετά να ετοιμάσετε τη σούπα μίσο. Η βάση ντάσι είναι ένας ζωμός από φύκια (βρώσιμα) και κατσουομπούσι (νιφάδες αποξηραμένου τόνου). Προσπαθήστε να βρείτε μια ασιατική αγορά για να προμηθευτείτε αυτά τα συστατικά.

Το μίσο είναι μια πάστα σόγιας και υπάρχουν διάφοροι τύποι. Εδώ χρησιμοποιείται το ανοιχτό κίτρινο μίσο, που ονομάζεται σίρο μίσο [shiro miso], λόγω της ελαφρώς γλυκιάς γεύσης του. Μπορείτε να προσθέσετε και μικρά μύδια, ζάχαρη, κρασί από ρύζι ή αποξηραμένα φύκια.

Σούπα μίσο

Για 4 άτομα

Υλικά

Για το ντάσι

  • 1/4 φλιτζανιού νιφάδες κόμπου (φύκια/kombu)
  • 5 φλιτζάνια νερό
  • 1 φλιτζάνι κατσουομπούσι (νιφάδες τόνου)

Για τη σούπα

  • 1/4 φλιτζανιού ανοιχτό κίτρινο μίσο [shiro miso
  • 5 φλιτζάνια ντάσι
  • 2 λεπτές φέτες τζίντζερ
  • 1 πακέτο μανιτάρια ενόκι [enoki], καθαρισμένα
  • 1 φλιτζάνι σφιχτό τόφου, σε κύβους 1,25 εκ.
  • 2 κ.σ. κρεμμυδάκια

Παρασκευή

Φτιάξτε το ντάσι

Σε μια μεγάλη κατσαρόλα, ανακατέψτε τα φύκια κόμπου με κρύο νερό. Ζεστάνετε το μείγμα σε μέτρια φωτιά μέχρι η σούπα να αρχίσει να σιγοβράζει και να μην βράσει. Αφαιρέστε από τη φωτιά, καλύψτε και αφήστε να σταθεί για περίπου 5 λεπτά. Σουρώστε τον ζωμό και μεταφέρετέ τον σε άλλη κατσαρόλα.

Ξαναζεστάνετε το ντάσι, προσέχοντας να μην το αφήσετε να βράσει, γιατί θα γίνει πικρό. Όταν αρχίσει να σιγοβράζει, αφαιρέστε το από τη φωτιά και προσθέστε τις νιφάδες τόνου. Μόλις οι νιφάδες βυθιστούν, αφήστε το να σταθεί για 30 δευτερόλεπτα. Σουρώστε σε δοχείο ή κατσαρόλα και χρησιμοποιήστε το για τη σούπα μίσο. Φυλάξτε το στο ψυγείο, σκεπασμένο, μέχρι να το χρησιμοποιήσετε.

Φτιάξτε τη σούπα μίσο

Σε μια μεγάλη κατσαρόλα, ανακατέψτε την πάστα μίσο, το  ντάσι και το τζίντζερ. Αφήστε να σιγοβράσει σε μέτρια προς υψηλή φωτιά. Σκεπάστε την κατσαρόλα και χαμηλώστε τη φωτιά, αφήνοντας τη σούπα να μαγειρευτεί για περίπου 3 λεπτά.

Αφαιρέστε το τζίντζερ. Προσθέστε τα μανιτάρια, το τόφου και τα κρεμμυδάκια και αφήστε να σιγοβράσει. Μαγειρέψτε για ένα ακόμη λεπτό ή μέχρι το τόφου να ζεσταθεί καλά και τα μανιτάρια να μαγειρευτούν. Δοκιμάστε για να ελέγξετε το αλάτι.

Σερβίρετε αμέσως.

Της Diane Rossen Worthington

Η Θεσσαλονίκη τιμά τη Σοφία Βέμπο, «Τραγουδίστρια της Νίκης»

«Από εδώ ξεκίνησε την πορεία της στο τραγούδι η ‘Τραγουδίστρια της Νίκης’ Σοφία Βέμπο, το 1933», αναγράφεται στη μαρμάρινη επιγραφή που θα τοποθετηθεί στην παραλιακή λεωφόρο Νίκης, για να θυμίζει σε κάθε περαστικό τη σύνδεση της κορυφαίας Ελληνίδας ερμηνεύτριας με το νεοκλασικό κτήριο του 1931 στη γωνία με την Αγίας Σοφίας. Εκεί, στο κέντρο διασκέδασης «Αστόρια Β΄», όπου σήμερα στεγάζεται το Garçon Brasserie, η Βέμπο πρωτοεμφανίστηκε το 1933, ανοίγοντας έναν δρόμο που θα την έφερνε να γίνει η φωνή της Ελλάδας στον πόλεμο του ’40.

Τα αποκαλυπτήρια έκανε ο υφυπουργός Εσωτερικών (αρμόδιος για θέματα Μακεδονίας-Θράκης) Κώστας Γκιουλέκας, σε εκδήλωση που πραγματοποιήθηκε στον εσωτερικό χώρο του Garçon. Δίπλα του, ο δήμαρχος Θεσσαλονίκης Στέλιος Αγγελούδης, η ηθοποιός Μιμή Ντενίση και η Μελίνα Μποτέλλη, η οποία ερμήνευσε πολεμικά τραγούδια της Σοφίας Βέμπο, συνοδείᾳ πιάνου από τη Γιάννα Λύκοβα. Ο κος Γκιουλέκας μίλησε στους παρευρισκομένους για το πώς βρέθηκε η Βέμπο στη Θεσσαλονίκη και πώς ξεκίνησε να ασχολείται με το τραγούδι, αποκαλύπτοντας άγνωστες ιστορίες για εκείνη και τον θεατρικό συγγραφέα και σύζυγό της, Μίμη Τραϊφόρο, με τους οποίους – όπως είπε – τον συνέδεε μία σχέση «πνευματικής υιοθεσίας».

Η μαρμάρινη πλακέτα που θα τοποθετηθεί στη λεωφόρο Νίκης, στη Θεσσαλονίκη. (Αχιλλέας Χήρας/ΑΠΕ-ΜΠΕ)

 

«Η Βέμπο δεν είχε καμία σχέση με τη μουσική και το τραγούδι. Από μια φτωχή οικογένεια, γεννημένη στην Καλλίπολη της Θράκης το 1910, βρέθηκε με τους δικούς της στην Κωνσταντινούπολη και έπειτα στον Βόλο. Εκεί μεγάλωσε η μικρή Σοφία – πού να ‘ξερε πόσο μεγάλη θα γινόταν κάποτε…», είπε χαρακτηριστικά ο υφυπουργός.

Συγκινημένη εμφανώς, η ηθοποιός και μουσική ερμηνεύτρια Μελίνα Μποτέλλη ερμήνευσε γνωστά πολεμικά τραγούδια της Σοφίας Βέμπο, ένα ρεπερτόριο με το οποίο ασχολείται από το 1998. Όπως αποκάλυψε, το τρακ ήταν μεγάλο αυτή τη φορά, λόγω της εμφάνισης στον χώρο όπου πρωτοτραγούδησε η εμβληματική καλλιτέχνιδα.

«Σοφία Βέμπο, δώσε μου θάρρος, για να φανώ έστω και λίγο αντάξιά σου», είπε πιάνοντας το μικρόφωνο. Σε δηλώσεις της, νωρίτερα, εξήγησε πως η συγκίνηση της βραδιάς είχε για εκείνη και προσωπικό χαρακτήρα: «Μία μέρα μετά την κήρυξη του πολέμου, ο πατέρας μου, Έλληνας του εξωτερικού, πήρε φύλλο πορείας και ήρθε εθελοντικά στην Ελλάδα για να πολεμήσει στην Πίνδο. Ήταν από εκείνους που χώθηκαν μέσα στις λάσπες και τα χιόνια. Ανήκε σε αυτή τη γενιά των ‘τρελών’ Ελλήνων, γιατί μόνο με τρέλα μπορείς να κάνεις το θαύμα που έκαναν τότε, αλλά και αργότερα στην Εθνική Αντίσταση. Είμαστε ευγνώμονες σε εκείνη τη γενιά που πολέμησε κατά του φασισμού και του ναζισμού», ανέφερε, ευχόμενη ειρήνη σε όλο τον κόσμο.

Η ιστορία πίσω από τη φωνή της Νίκης

Όπως αφηγήθηκε ο Κώστας Γκιουλέκας, η Σοφία Βέμπο ήρθε στη Θεσσαλονίκη το 1933, για να βρει εργασία και να βοηθήσει οικονομικά την οικογένειά της. Τότε, οι οδικές συγκοινωνίες ήταν σε κακή κατάσταση και το ταξίδι από τον Βόλο ήταν μακρύ, μέσω Κοζάνης και Σαρανταπόρου, οπότε επέλεξε να έρθει με πλοίο. Εκεί, στην κουπαστή, τραγουδούσε για το κέφι της, γρατζουνώντας την κιθάρα της. Ανάμεσα στους επιβάτες ήταν ο καλλιτεχνικός ιμπρεσάριος Κώστας Τσίμπας, ο οποίος τη ρώτησε αν θα ήθελε να ασχοληθεί επαγγελματικά με το τραγούδι. Εκείνη, θεωρώντας το φλερτ, πέταξε την κάρτα του στη θάλασσα.

Μερικές ημέρες αργότερα, η μοίρα τούς έφερε ξανά αντιμέτωπους σε κεντρικό δρόμο της Θεσσαλονίκης. Συνοδευόμενη τότε από τον αδερφό της, η Βέμπο δέχτηκε να τον ακούσει. Το δελεαστικό μεροκάματο και η ανάγκη για επιβίωση την έπεισαν να ξεπεράσει τους κοινωνικούς ενδοιασμούς της εποχής. Έτσι, εμφανίστηκε στο Αστόρια Β΄, όπου εντυπωσίασε αμέσως το κοινό και ξεκίνησε την πορεία που θα τη μετέτρεπε σε «φωνή ενός έθνους».

Ο Τσίμπας σύντομα την προώθησε στην Αθήνα και στη δισκογραφική Columbia, όπου ηχογράφησε τον πρώτο της δίσκο και σχεδόν αμέσως έγινε γνωστή σε όλη την Ελλάδα.

Το 1940, όταν ξεσπά ο ελληνοϊταλικός πόλεμος, η Σοφία Βέμπο είναι ήδη καταξιωμένη τραγουδίστρια. Στο θέατρο «Μοντιάλ» γνωρίζει καλύτερα τον Μίμη Τραϊφόρο, με τον οποίο είχαν αμοιβαία… αντιπάθεια. Όταν του ζητά να της γράψει ένα πολεμικό τραγούδι βασισμένο στη μελωδία του προπολεμικού ερωτικού της κομματιού «Ζεχρά» του Μιχάλη Σογιούλ, ο Τραϊφόρος δημιουργεί την ίδια κιόλας ημέρα το «Παιδιά, της Ελλάδος παιδιά», το τραγούδι που θα συνδεθεί για πάντα με την εθνική επέτειο.

Ο Κώστας Γκιουλέκας ανέφερε ότι η Βέμπο, αν και συγκινήθηκε διαβάζοντας τους στίχους, διαφώνησε με το σημείο που έγραφε ο Τραϊφόρος «αν δε ‘ρθειτε νικητές, μη γυρίσετε ποτές». «Του είπε ‘αυτό είναι πάρα πολύ σκληρό, δεν μπορώ να το πω’ κι εκείνος υποσχέθηκε να το μαλακώσει αντικαθιστώντας το με το ‘με της νίκης τα κλαδιά σάς προσμένουμε, παιδιά’», σημείωσε ο υφυπουργός.

Από το ίδιο χαρτί ερμήνευσε το τραγούδι για πρώτη φορά το ίδιο βράδυ, επιστρέφοντας στη σκηνή παρότι η παράσταση είχε τελειώσει, ενώ στο πιάνο βρισκόταν ο ίδιος ο Σογιούλ. Όταν ένας από τους ακρωτηριασμένους τραυματίες του πολέμου τής είπε πως όταν την ακούει δεν νιώθει πόνους, η Βέμπο ξέσπασε σε κλάματα και δεν μπορούσε να συνεχίσει. Τότε, ο Σογιούλ έπαιξε τον εθνικό ύμνο και όλο το θέατρο σηκώθηκε όρθιο και έψαλλε.

Με την κατάληψη της χώρας από τους Γερμανούς, η Σοφία Βέμπο συνελήφθη γιατί τραγουδούσε σατιρικά και υβριστικά για το ιταλικό έθνος τραγούδια. Της αφαιρέθηκε η άδεια εργασίας και της απαγορεύθηκαν οι δημόσιες εμφανίσεις. «Κάποιο βράδυ γυρνώντας στο σπίτι της, σε μια γωνιά ήταν ο καλλιτεχνικός ιμπρεσάριος που την ανακάλυψε και τη χτύπησε λέγοντάς της: ‘Για να μάθεις να ρεζιλεύεις τον Μουσολίνι’. Αυτός ήτανε τελικά συνεργάτης των Γερμανών», είπε ο κος Γκιουλέκας συγκλονίζοντας το κοινό.

Η εκδήλωση ολοκληρώθηκε μέσα σε συγκίνηση και παρατεταμένο χειροκρότημα, με όλους να αναγνωρίζουν πως η Θεσσαλονίκη τίμησε με τον πιο ουσιαστικό τρόπο τη γυναίκα που έγινε η φωνή της Ελλάδας.

Της Βαρβάρας Καζαντζίδου

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Η τέχνη της τελετής του τσαγιού (ε΄ μέρος): Η στιγμή του βρασμού

Το τσάι είναι το δεύτερο πιο διαδεδομένο ρόφημα στον κόσμο μετά το νερό και γύρω του έχουν αναπτυχθεί μοναδικά έθιμα και παραδόσεις. Από την καλλιέργεια και την επεξεργασία των φύλλων μέχρι τις τελετές και τους συμβολισμούς, κάθε πολιτισμός έχει προσδώσει το δικό του νόημα σε ένα φλυτζάνι τσαγιού. Στη σειρά αυτή παρουσιάζουμε πτυχές της ιστορίας και των εθίμων του τσαγιού, φωτίζοντας την πολιτισμική του διάσταση.

Η στιγμή του βρασμού δεν είναι μόνο φυσική μεταβολή, αλλά αφύπνιση της ζωής. Το νερό, ο ήχος και η σιωπή συναντιούνται στην τελετή του τσαγιού. Από τον Κινέζο Λου Γιου [Lu Yu] μέχρι το ιαπωνικό τσα νο γιου [cha no yu], ο βρασμός του νερού αποκαλύπτει την ισορροπία ανάμεσα στην επιστήμη και την ποίηση του τσαγιού.

Στην τελετή του τσαγιού, κάθε κίνηση έχει τον ρυθμό και τον λόγο της. Όμως υπάρχει μια στιγμή που υπερβαίνει τη διαδικασία, μια στιγμή όπου η φύση αγγίζει την τελειότητα. Είναι η στιγμή που το νερό βράζει. Ο ήχος του νερού που αρχίζει να τραγουδά μέσα στο δοχείο δεν είναι απλώς το προοίμιο, είναι η αφύπνιση. Εκεί γεννιέται το τσάι και μαζί του, η σιωπή του νου.

File:Cha no yu nichinichisō by Mizuno Toshikata 04.jpg
Τοσικάτα Μιζούνο, «Προσκαλώντας τους επισκέπτες να περάσουν μέσα». Ξυλογραφία από τη σειρά για την τελετή τσαγιού,  1896. (Public Domain)

 

Στην κινεζική παράδοση του τσαγιού, λέγεται πως το νερό είναι η ψυχή και το τσάι η ουσία. Ακόμη κι αν τα φύλλα είναι τα πιο εκλεκτά του κόσμου, χωρίς σωστό νερό δεν υπάρχει τελετουργία, μόνο έγχυση.

Οι δάσκαλοι του τσαγιού διακρίνουν τρία στάδια βρασμού, τα οποία περιγράφονται με ποιητικές εικόνες ήδη από την εποχή της δυναστείας Τανγκ (7ος -10ος αιώνας μ.Χ.):

1. Μάτια του ψαριού: Όταν οι πρώτες μικρές φυσαλίδες αρχίζουν να σχηματίζονται στον πάτο του δοχείου. Το νερό είναι ακόμη ήρεμο. Αυτή είναι η στιγμή για τα πιο ευαίσθητα τσάγια, όπως τα λευκά και τα πράσινα.

2. Μάτια του καβουριού: οι φυσαλίδες μεγαλώνουν και το νερό αρχίζει να κυματίζει απαλά. Κατάλληλο για τσάγια oolong ή κίτρινα.

3. Άγριος βρασμός: το νερό στροβιλίζεται έντονα και ακούγεται σαν τύμπανο. Είναι το στάδιο για τα πιο δυνατά τσάγια, όπως μαύρα ή pu-erh.

File:Water boiling in a pot on a stove.jpg
«Μάτια καβουριού» σε νερό σε κατσαρολάκι. (Public Domain)

 

Σύμφωνα με τον Λου Γιου, τον Άγιο του τσαγιού, ποιητή και συγγραφέα του διάσημου έργου που αποτελεί και τον Κώδικα του Τσαγιού, «Βίβλος του Τσαγιού», Τσα Τζινγκ [Cha Jing]: «Το τέλειο νερό δεν είναι ούτε πολύ ανήσυχο ούτε πολύ ήσυχο. Είναι σαν την αναπνοή ενός ανθρώπου που έχει μόλις αφυπνιστεί». Ο Λου Γιου έβλεπε στο σερβίρισμα του τσαγιού την ίδια αρμονία και τάξη που βασιλεύει σε όλα τα πράγματα.

Τη στιγμή του βρασμού, η ενέργεια του νερού μεταμορφώνεται. Από ύλη γίνεται ροή, από σιωπή γίνεται παλμός. Η επιστήμη μπορεί να περιγράψει αυτή τη διαδικασία ως απλή φυσική μεταβολή θερμοκρασίας και πίεσης. Όμως για τους δασκάλους του τσαγιού, είναι μια ιερή μετάβαση.

Στη φιλοσοφία του Ζεν το νερό αντιπροσωπεύει τον νου. Όσο πιο καθαρό και ακίνητο είναι, τόσο πιο καθαρά αντανακλά τον ουρανό. Όταν έρχεται σε βρασμό, δεν χάνει την καθαρότητά του, απλώς εκφράζει τη δύναμή του. Έτσι και ο νους του ασκητή, όταν αφυπνίζεται δεν θολώνει, λάμπει.

Ο ήχος του νερού

Οι Κινέζοι δάσκαλοι έδιναν σημασία όχι μόνο στην όψη, αλλά και στον ήχο του νερού. Στην ιαπωνική παράδοση τσανογιού, ο ήχος του νερού που κοχλάζει στο βραστήρα λέγεται ματσουκαζέ [matsukaze, δηλαδή άνεμος ανάμεσα στα πεύκα]. Είναι ο ήχος που συνοδεύει τη σιωπή, το υπόβαθρο της προσευχής, η ρυθμική ανάσα της στιγμής. Όταν ο οικοδεσπότης ακούσει αυτόν τον ήχο, ξέρει πως το νερό είναι έτοιμο, κι εκείνος επίσης.

File:Cha no yu nichinichisō by Mizuno Toshikata 10.jpg
Τοσικάτα Μιζούνο, «Τακτοποιώντας τα λουλούδια και αντικαθιστώντας την παλιά εικόνα με μία νέα». Ξυλογραφία από τη σειρά για την τελετή τσαγιού,  1897. (Public Domain)

 

Κάθε τσάι έχει τη δική του θερμοκρασία, το δικό του σημείο ισορροπίας. Αν το νερό είναι πολύ καυτό, σκοτώνει τη λεπτότητα. Αν είναι χλιαρό, το τσάι μένει άψυχο. Η τέχνη του βρασμού είναι στην πραγματικότητα, η τέχνη της ακρόασης. Να ακούς το νερό, να νιώθεις τη στιγμή, να βρίσκεις το σημείο της φυσικής αρμονίας.

Όπως λένε οι Ιάπωνες δάσκαλοι: «Το σωστό νερό δεν το μετράς με θερμόμετρο, το νιώθεις με την καρδιά». Τη στιγμή του βρασμού και του σερβιρίσματος, η σχέση του τελετουργού με το σκεύος αποκτά ιδιαίτερη σημασία. Η χρήση ενός γκαιγουάν [gaiwan] προσφέρει απλότητα και αμεσότητα, ενώ η τσαγιέρα απαιτεί απόλυτο έλεγχο της ροής και βαθιά γνώση της συμπεριφοράς της. Η γωνία έγχυσης, η στιγμή που σταματά η ροή, ακόμη και το κλείσιμο του καπακιού, γίνονται μέρος μιας ευαίσθητης χορογραφίας που καθορίζει την ισορροπία της τελετής. Χωρίς αυτή τη συνειδητή επαφή, το σερβίρισμα μπορεί να χάσει τη ρυθμικότητα και την ακρίβειά του, στοιχεία που είναι ουσιώδη για την τέλεια εμπειρία του τσαγιού.

Μια πνευματική στιγμή

Στη στιγμή που το νερό φτάνει στο βρασμό, συμβαίνει κάτι λεπτό. Είναι η κορύφωση της προετοιμασίας, το μεταίχμιο ανάμεσα στην αναμονή και την πράξη. Η θερμότητα, ο ήχος, ο ατμός, όλα μοιάζουν με την αναπνοή της φύσης που ενώνεται με τον άνθρωπο.

Στην παράδοση του τσαγιού, ο άνθρωπος δεν κυριαρχεί στο νερό, συνεργάζεται μαζί του. Το νερό δεν βράζει για να το χρησιμοποιήσουμε, βράζει για να μας θυμίσει την κυκλική σοφία της αλλαγής.

Η ένωση αυτή δεν είναι απλώς φυσική, είναι μεταμόρφωση. Το νερό παίρνει το χρώμα, το άρωμα και τη ζωή του φυτού, και ο άνθρωπος παίρνει κάτι από αυτή τη γαλήνη.

Όπως το νερό που θερμαίνεται αργά ώσπου να ‘τραγουδήσει’, έτσι και ο νους χρειάζεται χρόνο για να αφυπνιστεί χωρίς βία.

Η τέχνη του τσαγιού μας διδάσκει ότι η υπομονή, η προσοχή και η αγάπη για τη λεπτομέρεια είναι δρόμοι προς την αρμονία.

* * * * *

Στη σειρά «Η τέχνη της τελετής του τσαγιού» έχουν δημοσιευθεί μέχρι στιγμής τα:

Η τέχνη της τελετής του τσαγιού (α΄ μέρος)

Γιορτάζοντας με τσάι και mooncake το φθινόπωρο (β΄ μέρος)

Τα ιερά εργαλεία της κινέζικης τελετής του τσαγιού (γ΄ μέρος)

Όταν το σκεύος ορίζει το τσάι (δ΄ μέρος)

Η στιγμή του βρασμού (ε΄ μέρος)

Η ιαπωνική τελετή του τσαγιού και η φιλοσοφία του Ζεν (στ΄ μέρος)

Πρώτες συλλήψεις για την τολμηρή ληστεία στο Μουσείο του Λούβρου

Σύμφωνα με ανακοίνωση της Εισαγγελίας του Παρισιού, στις 26 Οκτωβρίου, έχουν ξεκινήσει συλλήψεις υπόπτων για την κλοπή των αυτοκρατορικών κοσμημάτων από το μουσείο του Λούβρου, με τον έναν εξ αυτών να συλλαμβάνεται στο αεροδρόμιο Σαρλ ντε Γκωλ, στην προσπάθειά του να εγκαταλείψει το γαλλικό έδαφος

«Μία εβδομάδα μετά την οργανωμένη κλοπή που διαπράχθηκε στο Λούβρο, επιβεβαιώνω ότι οι ερευνητές της BRB (Ταξιαρχία Κατά της Ληστείας) προέβησαν σε συλλήψεις το βράδυ του Σαββάτου, 25 Οκτωβρίου 2025», έγραψε η εισαγγελέας, Λωρ Μπεκιώ, χωρίς να αναφέρει τον αριθμό των συλληφθέντων.

Σύμφωνα με γαλλικά μέσα ενημέρωση, συνελήφθησαν δύο ύποπτοι, ωστόσο η κα Μπεκιώ αρνήθηκε να επιβεβαιώσει αυτή την πληροφορία, διαμαρτυρόμενη για την αποκάλυψη με τα εξής λόγια: «Ενίσταμαι για την πρόωρη αποκάλυψη αυτών των πληροφοριών από ενημερωμένα μέρη, χωρίς να ληφθεί υπ’ όψιν η έρευνα. Αυτή η αποκάλυψη μπορεί μόνο να εμποδίσει τις προσπάθειες της ομάδας έρευνας που κινητοποιήθηκε για να ανακτήσει τόσο τα κλεμμένα κοσμήματα όσο και την ομάδα των δραστών».

Η Εισαγγελία δεν έδωσε περισσότερες πληροφορίες, λέγοντας ότι δεν θέλουν να βλάψουν την έρευνα που βρίσκεται σε εξέλιξη.

Οι ληστές, τέσσερις συνολικά, έκλεψαν εννέα ανεκτίμητα κοσμήματα που φυλάσσονταν στην Αίθουσα του Απόλλωνα στο Λούβρο, αξίας περίπου 102 εκατομμυρίων δολαρίων, σπάζοντας τις γυάλινες προθήκες στις οποίες βρίσκονταν. Στο μουσείο εισέβαλαν οι δύο, ενώ οι συνεργοί τους περίμεναν έξω, δίπλα στην ανυψωτική πλατφόρμα που χρησιμοποίησαν για να φτάσουν στο μπαλκόνι της Αίθουσας. Η ληστεία έγινε στις 19 Οκτωβρίου, στις 9:30 π.μ., μισή ώρα μόλις μετά το άνοιγμα του μουσείου, και διήρκεσε μόλις τέσσερα λεπτά. Κατόπιν, διέφυγαν με μοτοσυκλέτες.

Εννέα ανεκτίμητα κοσμήματα κλάπηκαν σε λίγα λεπτά, μέρα μεσημέρι, στις 19 Οκτωβρίου, όταν δύο ύποπτοι κλέφτες χρησιμοποίησαν μια ανυψωτική πλατφόρμα σε φορτηγό για να σπάσουν ένα παράθυρο και να εισέλθουν στην επιχρυσωμένη Αίθουσα του Απόλλωνα του μουσείου, ενώ δύο άλλοι ύποπτοι συνεργοί παρέμειναν έξω.

Από τα κλοπιμαία, οι ληστές έχασαν το ένα κατά τη διαφυγή τους, το στέμμα της αυτοκράτειρας Ευγενίας (1826–1920), συζύγου του αυτοκράτορα Ναπολέοντα Γ΄. Παρά τις φθορές που υπέστη κατά τη ληστεία, οι ειδικοί εκτιμούν ότι μπορεί να αποκατασταθεί.

Τα υπόλοιπα οκτώ κλεμμένα κοσμήματα εξακολουθούν να αγνοούνται. Πρόκειται για ένα σμαραγδένιο σετ από κολιέ και σκουλαρίκια που ανήκαν στην αυτοκράτειρα Μαρία-Λουίζα (1791-1847), μια τιάρα με ζαφείρια, ένα κολιέ, ένα σκουλαρίκι από τα κοσμήματα της βασίλισσας Μαρί-Αμελί (1782-1866) και προηγουμένως της βασίλισσας Ορτάνς της Ολλανδίας (1783-1837), καθώς και μια καρφίτσα-φιόγκο, μια τιάρα και μια καρφίτσα-‘λειψανοθήκη’ της αυτοκράτειρας Ευγενίας.

Της Jacki Thrapp

Η καλοσύνη και η γενναιοδωρία, κλειδιά επιτυχίας στο σύγχρονο επιχειρείν

Στην παραδοσιακή επιχειρηματική αντίληψη, η καλοσύνη συχνά θεωρούνταν αδυναμία. Ωστόσο, τις τελευταίες δεκαετίες αναδύεται μια νέα πραγματικότητα: η γενναιοδωρία και η ενσυναίσθηση μπορούν να αποτελέσουν κινητήριες δυνάμεις επιτυχίας. Ειδικά στην ψηφιακή εποχή, οι πράξεις καλοσύνης συχνά μεταφράζονται σε πιστό κοινό, θετική εικόνα και απτό επιχειρηματικό όφελος. Στο παρόν άρθρο εξερευνούμε πώς, τα τελευταία 20 χρόνια, πολυάριθμα παραδείγματα – από διαδικτυακούς δημιουργούς περιεχομένου μέχρι διεθνείς εταιρείες – αποδεικνύουν ότι το να κάνεις το καλό μπορεί όντως να σου βγει σε καλό.

Η καλοσύνη ως σύγχρονη επιχειρηματική στρατηγική

Επί χρόνια, το επιχειρηματικό δόγμα προέτασσε τον ανταγωνισμό και το κέρδος ακόμα και εις βάρος των ηθικών αξιών. Όμως οι σύγχρονες έρευνες και τάσεις καταδεικνύουν ότι η καλοσύνη όχι μόνο δεν εμποδίζει την ανάπτυξη, αλλά μπορεί και να την επιταχύνει. Σύμφωνα με πρόσφατη διεθνή μελέτη, οι εταιρείες που θεωρούνται «καλόκαρδες» από το κοινό είχαν 35% περισσότερες πιθανότητες να διπλασιάσουν τα κέρδη τους μέσα σε μια δεκαετία, ενώ αντίθετα οι «σκληρές» εταιρείες είχαν 20% περισσότερες πιθανότητες να δουν μείωση κερδών. Παράλληλα, το 61% των καταναλωτών παγκοσμίως δηλώνει ότι αρνήθηκε αγορά προϊόντος τα τελευταία χρόνια επειδή θεώρησε τον πωλητή «άκαρδο», και το 76% λαμβάνει υπ’ όψιν του τη συμπεριφορά μιας εταιρείας όταν αποφασίζει να πραγματοποιήσει μια αγορά. Με άλλα λόγια, η εικόνα της ευαισθησίας και του ήθους αποτελεί πλέον σημαντικό συγκριτικό πλεονέκτημα στην αγορά. Μάλιστα, αναλυτές προτείνουν οι επιχειρηματίες να υποβάλλουν τις αποφάσεις τους στο «τεστ καλοσύνης»: εάν μια ενέργεια δεν είναι ευγενική προς ανθρώπους ή την κοινωνία, ίσως θα πρέπει να αναθεωρείται.

Στον κόσμο του YouTube και του livestreaming, αναδύεται μια νέα γενιά δημιουργών περιεχομένου που στηρίζουν την επιτυχία τους στη γενναιοδωρία και τις καλές πράξεις. Οι θεατές ανταποκρίνονται θερμά όταν βλέπουν θετικές ενέργειες: συγκινούνται και παρακινούνται από αυτές τις «τρέλες καλοσύνης», δημιουργώντας έναν κύκλο δημοφιλίας που αυτοτροφοδοτείται. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί ο διάσημος YouTuber MrBeast, ο οποίος έχτισε μια αυτοκρατορία περιεχομένου αξίας δισεκατομμυρίων δολαρίων μοιράζοντας χρήματα και προβαίνοντας σε φιλανθρωπίες.

Ο MrBeast (κατά κόσμον Τζίμμυ Ντόναλντσον) έγινε γνωστός παγκοσμίως χάρη σε πράξεις καλοσύνης. Το 2017, ένα βίντεό του με τίτλο «Δωρεάν χρήμα», όπου μοίρασε χρήματα σε τυχερούς νικητές, εκτόξευσε τη δημοτικότητά του και τον ανέδειξε στον No1 YouTuber διεθνώς. Σήμερα, το κανάλι του αριθμεί πάνω από 170 εκατομμύρια συνδρομητές και οι συνολικές προβολές του ξεπερνούν τα 8 δισεκατομμύρια. Ο MrBeast συνέχισε να διοργανώνει όλο και μεγαλύτερες φιλανθρωπικές καμπάνιες. Με δράσεις που κυμαίνονται από το να φυτεύει 20 εκατομμύρια δέντρα παγκοσμίως έως το να δωρίζει σπίτια και να βοηθά αστέγους, αξιοποιεί την τεράστια επιρροή του για κοινωνικό έργο – και το κοινό τον ανταμείβει με αφοσίωση και ακόμη περισσότερη δημοτικότητα.

Και δεν είναι ο μόνος. Στην πλατφόρμα Twitch, πολλοί δημοφιλείς streamer οργανώνουν φιλανθρωπικούς μαραθωνίους, συγκεντρώνοντας τεράστια ποσά για καλό σκοπό και ενισχύοντας παράλληλα το δικό τους κύρος. Ενδεικτικά, ο streamer DrLupo και η κοινότητά του έχουν συγκεντρώσει πάνω από 15,3 εκατομμύρια δολάρια για το νοσοκομείο St. Jude μέσω ετήσιων εκδηλώσεων Build Against Cancer από το 2018. Τέτοιες πρωτοβουλίες όχι μόνο ωφελούν άμεσα όσους έχουν ανάγκη, αλλά συσπειρώνουν το κοινό γύρω από τον δημιουργό, ενισχύοντας τη φήμη και την επιρροή του.

Γενναιοδωρία στον κόσμο των επιχειρήσεων: Παραδείγματα επιτυχίας

Πέρα από μεμονωμένες προσωπικότητες του διαδικτύου, βρίσκουμε και στον ευρύτερο επιχειρηματικό κόσμο πολλές περιπτώσεις όπου η καλοσύνη ενσωματώθηκε στο επιχειρηματικό μοντέλο με εντυπωσιακά αποτελέσματα. Μερικά χαρακτηριστικά παραδείγματα των τελευταίων δύο δεκαετιών είναι:

  • Rosa’s Fresh Pizza (ΗΠΑ) – Μια μικρή πιτσαρία στη Φιλαδέλφεια έγινε παγκοσμίως γνωστή ενσωματώνοντας το pay it forward στη λειτουργία της. Οι πελάτες μπορούσαν να προπληρώσουν ένα κομμάτι πίτσα για έναν άστεγο. Αυτή η ιδέα έγινε viral στο Facebook (με 25 εκατομμύρια προβολές) και η επιχείρηση είδε ραγδαία άνοδο – προσφέροντας πάνω από 23.000 δωρεάν κομμάτια πίτσας και επιτυγχάνοντας αύξηση πωλήσεων κατά 130%. Η καλή πράξη όχι μόνο τάισε όσους είχαν ανάγκη, αλλά έφερε και νέο κύμα πελατών.

  • Εστιατόριο Robin Hood (Ισπανία) – Στη Μαδρίτη, ένα εστιατόριο με ιδρυτή έναν ιερέα ακολουθεί το μότο «χρέωσε τους πλούσιους, τάισε τους φτωχούς». Οι πελάτες πληρώνουν κανονικά για το πρωινό και μεσημεριανό τους, ενώ τα βράδια το κατάστημα σερβίρει δωρεάν δείπνο σε αστέγους. Παρά την αντισυμβατικότητα της πρακτικής, το Robin Hood έχει εξελιχθεί στο πιο περιζήτητο στέκι για μεσημεριανό γεύμα στη Μαδρίτη, με κρατήσεις που γίνονται μήνες νωρίτερα. Η φήμη του κοινωνικού του έργου προσέλκυσε μάλιστα διάσημους σεφ και προσωπικό από πολυτελή εστιατόρια που θέλουν να συμμετάσχουν στη δράση.

  • TOMS Shoes (ΗΠΑ) – Το 2006 η TOMS εισήγαγε το μοντέλο One for One: για κάθε ζευγάρι παπούτσια που πουλάει, δωρίζει άλλο ένα σε κάποιον που το έχει ανάγκη. Αυτή η καινοτομία εκτόξευσε την TOMS διεθνώς και ενέπνευσε πολλές άλλες εταιρείες να τη μιμηθούν. Μέσα σε σχεδόν 20 χρόνια, η TOMS έχει δωρίσει δεκάδες εκατομμύρια ζευγάρια παπούτσια – βελτιώνοντας τη ζωή άνω των 100 εκατομμυρίων ανθρώπων παγκοσμίως. Σήμερα υπερηφανεύεται ότι έχει επηρεάσει θετικά πάνω από 105 εκατομμύρια ζωές μέσω των δράσεών της.

  • Ashley Stewart (ΗΠΑ) – Ακόμα και στον εταιρικό κόσμο, η δύναμη της καλοσύνης μπορεί να αποδειχθεί κρίσιμη. Η αλυσίδα μόδας Ashley Stewart, έπειτα από δύο πτωχεύσεις, αναγεννήθηκε όταν ο νέος διευθύνων σύμβουλος Τζέιμς Ρη [James Rhee] εφάρμοσε τη φιλοσοφία «Kindness and Math» («Καλοσύνη και Μαθηματικά»). Συνδυάζοντας την ενσυναίσθηση προς πελάτες και εργαζομένους με αυστηρή ανάλυση δεδομένων, κατάφερε να αντιστρέψει την πορεία της εταιρείας και να την επαναφέρει στην κερδοφορία· ένα επίτευγμα που αποτέλεσε πρότυπο προς μελέτη διεθνώς. Ο Ρη απέδειξε ότι η ανθρωπιά στη διοίκηση εμπνέει εμπιστοσύνη και μπορεί να ανατρέψει ακόμα και τις πιο δύσκολες συνθήκες.

Από τα ανωτέρω, γίνεται σαφές ότι η καλοσύνη και η γενναιοδωρία δεν είναι απλώς ηθικές επιλογές, αλλά και ισχυρά εργαλεία στο επιχειρείν του 21ου αιώνα. Στον υπερσυνδεδεμένο ψηφιακό κόσμο, οι καλές πράξεις διαδίδονται αστραπιαία και μπορούν να μετατραπούν σε κοινωνικό κεφάλαιο – σε εμπιστοσύνη και συμπάθεια προς ένα brand ή ένα πρόσωπο. Οι πολίτες επιβραβεύουν με την προτίμησή τους τις επιχειρήσεις και τους ηγέτες που δείχνουν ανθρωπιά, είτε ως πελάτες είτε ως κοινό. Όπως έδειξαν τα παραδείγματα των τελευταίων ετών, το «κάνε το καλό και το καλό θα σου επιστραφεί» δεν είναι μόνο μια ηθική παρότρυνση, αλλά μια πραγματικότητα που διαμορφώνει νέα επιχειρηματικά μοντέλα και μια πιο υπεύθυνη,  ανθρώπινη οικονομία.

Το νέο πενταετές σχέδιο του ΚΚΚ θέτει στο περιθώριο τα ηλεκτρικά οχήματα

Η Κίνα φαίνεται να κάνει πίσω όσον αφορά τον χαρακτηρισμό των ηλεκτρικών οχημάτων (Electric Vehicle – EV) ως βασικής στρατηγικής προτεραιότητας για την επόμενη πενταετία, γεγονός που ενδέχεται να σηματοδοτεί το τέλος μιας έντονης, κρατικά υποστηριζόμενης προσπάθειας που είχε καταστήσει τη χώρα τη μεγαλύτερη αγορά ηλεκτρικών οχημάτων στον κόσμο.

Σύμφωνα με προσχέδιο του 15ου Πενταετούς Σχεδίου του Κομμουνιστικού Κόμματος της Κίνας (ΚΚΚ), το οποίο δημοσιοποιήθηκε την Τρίτη από το κρατικό πρακτορείο ειδήσεων Xinhua, τα ηλεκτρικά οχήματα αφαιρέθηκαν από τη λίστα των «στρατηγικών αναδυόμενων βιομηχανιών». Το έγγραφο, που εκπονήθηκε κατά τη διάρκεια της πρόσφατης ετήσιας Ολομέλειας της Κεντρικής Επιτροπής του ΚΚΚ στο Πεκίνο, καθορίζει την οικονομική ατζέντα του καθεστώτος για το δεύτερο μισό της δεκαετίας.

Τα τελευταία τρία πενταετή σχέδια είχαν εντάξει τα «οχήματα νέας ενέργειας» – κατηγορία που περιλαμβάνει τα ηλεκτρικά οχήματα μπαταρίας, τα επαναφορτιζόμενα υβριδικά και τα οχήματα κυψελών καυσίμου – στις στρατηγικές βιομηχανίες που θεωρούνταν κρίσιμες για την τεχνολογική ανταγωνιστικότητα της Κίνας. Η συγκεκριμένη κατάταξη είχε ωθήσει τις κεντρικές και τοπικές αρχές να επενδύσουν δεκάδες δισεκατομμύρια δολάρια σε επιδοτήσεις και φορολογικά κίνητρα, ενισχύοντας κατασκευαστές όπως οι BYD και Geely, που αναδείχθηκαν σε κορυφαίους παίκτες της παγκόσμιας εφοδιαστικής αλυσίδας των ηλεκτρικών οχημάτων.

Ωστόσο, το νέο σχέδιο σηματοδοτεί μια στροφή. Αν και δίνεται έμφαση σε τομείς όπως η κβαντική τεχνολογία, η βιομηχανική παραγωγή, η υδρογονοενέργεια και η πυρηνική σύντηξη ως νέα πεδία ανάπτυξης, τα ηλεκτρικά οχήματα δεν περιλαμβάνονται πλέον στις προτεραιότητες του καθεστώτος. Ο κλάδος της αυτοκινητοβιομηχανίας αναφέρεται μόνο επιγραμματικά, μαζί με την αγορά κατοικίας, καθώς το σχέδιο καλεί σε χαλάρωση των περιορισμών στις αγορές αυτοκινήτων για την τόνωση της εγχώριας κατανάλωσης.

Η τελική εκδοχή του 15ου Πενταετούς Σχεδίου αναμένεται να υποβληθεί τον Μάρτιο του 2026 στο Εθνικό Λαϊκό Κογκρέσο, τη «σφραγίδα έγκρισης» του Πεκίνου, για τελική επικύρωση.

Η υπερπαραγωγή και ο πόλεμος τιμών πλήττουν τον κλάδο

Το 2024, η Κίνα παρήγαγε περίπου 12 εκατομμύρια ηλεκτρικά οχήματα, αντιπροσωπεύοντας το 70% της παγκόσμιας παραγωγής, σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας. Από αυτά, τα 11 εκατομμύρια πωλήθηκαν στην εγχώρια αγορά, ενώ τα υπόλοιπα εξήχθησαν.

Ο κλάδος, που μέχρι πρότινος θεωρούνταν πρότυπο βιομηχανικής φιλοδοξίας, βρίσκεται πλέον παγιδευμένος σε έναν αδυσώπητο πόλεμο τιμών στο εσωτερικό, ενώ προκαλεί εμπορικές εντάσεις στο εξωτερικό.

Ο πόλεμος τιμών εντάθηκε ιδιαίτερα φέτος. Τον Οκτώβριο, το μοντέλο Seagull της BYD – που προωθείται και ως Dolphin Surf – πωλείται στην Κίνα λίγο πάνω από 8.400 ευρώ, ενώ ο κύριος ανταγωνιστής του, το Wuling Binguo, κοστίζει περίπου 6.900 ευρώ.

Ο αδυσώπητος πόλεμος τιμών έχει συμπιέσει τα περιθώρια κέρδους των εταιρειών. Τον Αύγουστο, η BYD, η μεγαλύτερη παγκοσμίως κατασκευάστρια οχημάτων νέας ενέργειας, ανέφερε πτώση 30% στα καθαρά κέρδη του β΄ τριμήνου σε σχέση με το προηγούμενο έτος, αποδίδοντας το φαινόμενο στην «υπερβολική εμπορική προώθηση» και στις βαθιές εκπτώσεις που επηρέασαν αρνητικά τη «βραχυπρόθεσμη κερδοφορία».

Αν και η μείωση των τιμών ωφέλησε τους καταναλωτές, δημιούργησε ταυτόχρονα και έναν φαύλο κύκλο. Οι αγοραστές καθυστερούν τις αγορές τους, φοβούμενοι περαιτέρω πτώση τιμών, ενώ οι αυτοκινητοβιομηχανίες, υπό οικονομική πίεση, αναγκάζονται να κάνουν εκπτώσεις στην ποιότητα, την ασφάλεια ή τις υπηρεσίες μετά την πώληση.

Ταυτόχρονα, η προσπάθεια να διοχετευθεί η υπερπαραγωγή στο εξωτερικό προκάλεσε διεθνείς αντιδράσεις. Τον Μάιο του 2024, οι Ηνωμένες Πολιτείες επέβαλαν δασμό 100% στα κινεζικά ηλεκτρικά οχήματα, επικαλούμενες αθέμιτες εμπορικές πρακτικές. Η Ευρωπαϊκή Ένωση ακολούθησε τον Οκτώβριο, αυξάνοντας τους δασμούς έως και 45,3%.

Το Πεκίνο καλεί σε αυτοσυγκράτηση

Οι αρχές φαίνεται να έχουν λάβει το μήνυμα της αναστάτωσης. Τον Ιούνιο, το κινεζικό υπουργείο Βιομηχανίας και Πληροφορικής κάλεσε στο Πεκίνο στελέχη μεγάλων αυτοκινητοβιομηχανιών – μεταξύ των οποίων οι BYD, Geely, Zeekr και Xpeng – προειδοποιώντας τους να αποφύγουν αυτό που ο κρατικός Τύπος χαρακτήρισε «ανταγωνισμό τύπου αγώνα αρουραίων».

Τους μήνες που ακολούθησαν, σειρά συναντήσεων υψηλού επιπέδου ενίσχυσε την έκκληση για αυτοσυγκράτηση. Οι αυτοκινητοβιομηχανίες παροτρύνθηκαν να επιδείξουν «αυτοπειθαρχία» και να δεσμευτούν ότι θα εξοφλούν τους προμηθευτές τους εντός 60 ημερών, καθώς πολλές εταιρείες αντιμετώπιζαν τον πόλεμο τιμών καθυστερώντας πληρωμές επί μήνες.

Η προειδοποίηση δεν περιορίστηκε στις αυτοκινητοβιομηχανίες. Τον Ιούλιο, ο Κινέζος ηγέτης Σι Τζινπίνγκ άσκησε ασυνήθιστα αυστηρή κριτική στις τοπικές κυβερνήσεις για τη βιασύνη τους να επενδύουν στους ίδιους τομείς. Είπε, σύμφωνα με την εφημερίδα People’s Daily, ότι όταν εγκαινιάζονται νέα έργα, «είναι πάντα τα ίδια λίγα πράγματα: τεχνητή νοημοσύνη, υπολογιστική ισχύς, οχήματα νέας ενέργειας» και διερωτήθηκε αν «είναι δυνατόν όλες οι επαρχίες της χώρας να αναπτύξουν τις βιομηχανίες τους προς αυτές τις κατευθύνσεις».

Σε ομιλία που δημοσιεύθηκε την Τρίτη από το Xinhua σχετικά με το νέο πενταετές σχέδιο, ο Σι κάλεσε εκ νέου τις τοπικές κυβερνήσεις να επικεντρωθούν σε βιομηχανίες που ανταποκρίνονται στα περιφερειακά τους πλεονεκτήματα, στο πλαίσιο της ανάπτυξης αυτού που αποκάλεσε «νέες ποιοτικές παραγωγικές δυνάμεις».

Τόνισε ότι στόχος είναι «να καθοδηγηθούν όλα τα εμπλεκόμενα μέρη προς μια υγιή, ορθολογική και ρεαλιστική προσέγγιση στο έργο τους, αποφεύγοντας την άκριτη βιασύνη προς νέες πρωτοβουλίες».

Του Bill Pan

Βρετανική ομάδα ζητά προειδοποιητική σήμανση για καρκίνο σε προϊόντα επεξεργασμένου κρέατος

Το μπέικον, το ζαμπόν και τα λουκάνικα ενδέχεται να περιέχουν ουσίες όπως τα νιτρώδη άλατα, τα οποία χρησιμοποιούνται για τη συντήρηση των προϊόντων. Ωστόσο, σύμφωνα με την οργάνωση Coalition Against Nitrites (Συνασπισμός Κατά των Νιτρωδών), τα κρεατικά που έχουν υποστεί επεξεργασία με νιτρώδη πρέπει να φέρουν προειδοποιητική σήμανση για το ενδεχόμενο ανάπτυξης καρκίνου.

Σε επιστολή της στις 24 Οκτωβρίου προς τον Βρετανό υπουργό Υγείας και Κοινωνικής Μέριμνας, Γουές Στρήτινγκ, η οργάνωση κάλεσε την κυβέρνηση να θεσπίσει αυστηρότερα μέτρα προστασίας των καταναλωτών.

Η Διεθνής Υπηρεσία Έρευνας για τον Καρκίνο (International Agency for Research on Cancer – IARC) του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας κατέταξε τα επεξεργασμένα κρέατα ως καρκινογόνα για τον άνθρωπο τον Οκτώβριο του 2015, βάσει «επαρκών στοιχείων», που έδειχναν σύνδεση της κατανάλωσης αυτών των κρεάτων με τον καρκίνο του παχέος εντέρου. Σύμφωνα με την υπηρεσία, η κατανάλωση 50 γραμμαρίων επεξεργασμένου κρέατος ημερησίως αυξάνει τον κίνδυνο εμφάνισης της νόσου κατά 18%.

Δέκα χρόνια μετά, δεν έχουν ληφθεί αποφασιστικά μέτρα προστασίας στη Βρετανία, όπως επισημαίνει η οργάνωσή στην επιστολή της, εκφράζοντας παράλληλα την απογοήτευσή της για αυτό.

Οι νιτρώδεις και νιτρικές ενώσεις του νατρίου είναι μορφές χημικών αλάτων που χρησιμοποιούνται για να αυξάνουν τη διάρκεια ζωής του κρέατος, ελέγχοντας την ανάπτυξη βακτηρίων και αποτρέποντας την αλλοίωση, σύμφωνα με ανάρτηση του University of Wisconsin-Madison. Ωστόσο, τα νιτρώδη που υπάρχουν στα αλλαντικά προάγουν τον σχηματισμό νιτροζαμινών, ενώσεων με «ξεκάθαρα καρκινογόνο δυναμικό», όπως αναφέρει η επιστολή.

Η οργάνωση υπογράμμισε ότι, παρά τις επανειλημμένες ανεξάρτητες επιβεβαιώσεις και την έντονη ανησυχία της κοινής γνώμης, η πολιτική απάντηση παραμένει «κατακερματισμένη και ανεπαρκής». Δεν έχει απαγορευτεί η χρήση των νιτρωδών, δεν έχει επιβληθεί η επισήμανση του κινδύνου στη συσκευασία, και δεν έχει παρασχεθεί στήριξη στους παραγωγούς για τη μετάβαση σε ασφαλέστερες μεθόδους.

Η ομάδα ζητά από τον Γουές Στρήτινγκ να δεσμευτεί σε τρεις συγκεκριμένες ενέργειες:

  1. Υποχρεωτική σήμανση κινδύνου στην εμπρόσθια όψη των προϊόντων που έχουν υποστεί επεξεργασία με νιτρώδη.

  2. Μακροπρόθεσμο σχέδιο σταδιακής κατάργησης της χρήσης νιτρωδών στα επεξεργασμένα κρέατα που πωλούνται στο Ηνωμένο Βασίλειο, με θέσπιση των αναγκαίων κανονιστικών ρυθμίσεων.

  3. Χρηματοδότηση και ενίσχυση της έρευνας για εναλλακτικές μεθόδους συντήρησης και στήριξη των παραγωγών – ιδίως των μικρομεσαίων επιχειρήσεων – για τη μετάβαση σε ασφαλέστερες πρακτικές.

Η οργάνωση επικαλέστηκε το προηγούμενο των αντικαπνιστικών κανονισμών και τον ρόλο του Ηνωμένου Βασιλείου στη διαμόρφωση παγκόσμιων προτύπων για τη χρήση νιτρωδών, επισημαίνοντας ότι ακόμη «δεν έχουν ληφθεί ικανοποιητικά μέτρα» στον τομέα αυτό.

Η επιστολή εστάλη την ώρα που και στις Ηνωμένες Πολιτείες εντείνονται οι ανησυχίες για την κατανάλωση επεξεργασμένων τροφίμων, τόσο από τον υπουργό Υγείας Ρόμπερτ Φ. Κέννεντυ Τζ. όσο και από την Επιτροπή Make America Healthy Again, καθώς αυτά θεωρούνται υπεύθυνα για αυξημένη πρόσληψη θερμίδων, μείωση της θρεπτικής αξίας και έκθεση σε επικίνδυνα πρόσθετα.

Πέρα από τα αλλαντικά, στα επεξεργασμένα τρόφιμα περιλαμβάνονται τα δημητριακά για το πρωινό, τα αναψυκτικά, το συσκευασμένο ψωμί, τα πατατάκια και τα μπισκότα.

Έκθεση των Κέντρων Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (CDC) στις 7 Αυγούστου, αναφέρει ότι περίπου το 55% των συνολικών θερμίδων που καταναλώνουν οι Αμερικανοί ηλικίας άνω του ενός έτους προέρχεται από υπερεπεξεργασμένες τροφές, με τη νεολαία να εμφανίζει ακόμη υψηλότερα ποσοστά κατανάλωσης.

Τον Απρίλιο, η Smith Packing LLC, εταιρεία με έδρα τη Νέα Υόρκη, ανακάλεσε 8,5 τόνους έτοιμων προς κατανάλωση λουκάνικων και άλλων προϊόντων κρέατος, καθώς τα επίπεδα νιτρώδους νατρίου υπερέβαιναν τα επιτρεπόμενα όρια, σύμφωνα με ανακοίνωση της Υπηρεσίας Ελέγχου Ασφάλειας και Επιθεώρησης Τροφίμων (Food Safety and Inspection Service – FSIS) του υπουργείου Γεωργίας στις 29 Απριλίου.

Το πρόβλημα αποκαλύφθηκε όταν η εταιρεία έλαβε πολλαπλά παράπονα από καταναλωτές σχετικά με τη χρωματική αλλοίωση και τη δυσάρεστη γεύση των προϊόντων.

Παράλληλα, τον Ιούνιο του προηγούμενου έτους, η FSIS είχε εκδώσει προειδοποίηση για τη δημόσια υγεία για ορισμένα προϊόντα μπέικον από χοιρινό και βοδινό, λόγω υψηλών συγκεντρώσεων νιτρώδους νατρίου.

Έκθεση: Το Χονγκ Κονγκ «κόμβος» μεταφοράς καναδικής τεχνολογίας προς τη Ρωσία

Καναδική τεχνολογία εκατομμυρίων δολαρίων διοχετεύεται στη ρωσική στρατιωτική μηχανή μέσω ενός δικτύου εταιρειών-«βιτρίνα» με έδρα στο Χονγκ Κονγκ, παρακάμπτοντας τις διεθνείς κυρώσεις, σύμφωνα με νέα έκθεση δύο οργανώσεων για τα ανθρώπινα δικαιώματα.

Όπως αναφέρει η έκθεση της 28ης Οκτωβρίου, της Επιτροπής για την Ελευθερία στο Χονγκ Κονγκ (Committee for Freedom in Hong Kong – CFHK) και του Κέντρου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων Ραούλ Βάλενμπεργκ (Raoul Wallenberg Centre for Human Rights), το Χονγκ Κονγκ έχει εξελιχθεί στο μεγαλύτερο κέντρο μεταφοράς δυτικής τεχνολογίας υψηλής προτεραιότητας παγκοσμίως, τεχνολογία η οποία καταλήγει στη Μόσχα και σε συμμάχους της. Μέσω εφοδιαστικών αλυσίδων που περνούν από την πόλη υπό κινεζική διοίκηση, η καναδική τεχνολογία φτάνει στη Ρωσία και αξιοποιείται κατά της Ουκρανίας.

Η έκθεση, με τίτλο «Backdoor to the Battlefield: How Hong Kong Funnels Canadian Technology into Russia’s War Machine» («Κερκόπορτα για το πεδίο της μάχης: Πώς το Χονγκ Κονγκ διοχετεύει την καναδική τεχνολογία στη ρωσική πολεμική μηχανή»), βασίζεται σε έρευνα που αξιοποίησε δεδομένα από εγκληματολογικές αναλύσεις πεδίου μάχης, δημόσια αρχεία του Χονγκ Κονγκ και στοιχεία τριών ετών από τα ρωσικά τελωνεία.

Σύμφωνα με το έγγραφο, καναδική τεχνολογία έχει εντοπιστεί επανειλημμένα σε ρωσικά όπλα που ανακτήθηκαν από το ουκρανικό πεδίο μάχης, με τις εφοδιαστικές αλυσίδες να περνούν από το Χονγκ Κονγκ. Η ανάλυση έδειξε ότι τα συγκεκριμένα εξαρτήματα αποτελούν μέρος πολύ μεγαλύτερων ροών καναδικών προϊόντων προς τη Ρωσία.

Η έκθεση σημειώνει ότι υπάρχουν ελάχιστες ενδείξεις πως οι καναδικές εταιρείες, των οποίων η τεχνολογία κατέληξε να ενισχύει τον ρωσικό στρατό, γνώριζαν ότι συμμετείχαν στη διαδικασία παράνομης διαμετακόμισης.

Το πόρισμα στηρίζεται σε προγενέστερη έρευνα της CFHK, που δημοσιεύθηκε τον Ιούλιο του 2024, σχετικά με τον ρόλο του Χονγκ Κονγκ στην παράκαμψη των κυρώσεων. Εκείνη η έκθεση είχε δείξει ότι εταιρείες της περιοχής είχαν αποστείλει «τεχνολογία δισεκατομμυρίων δολαρίων υπό καθεστώς κυρώσεων» προς τη Ρωσία μετά την εισβολή της στην Ουκρανία, τον Φεβρουάριο του 2022. Σύμφωνα με τη νέα έρευνα, η απόφαση της κυβέρνησης του Χονγκ Κονγκ να μην επιβάλει τις διεθνείς κυρώσεις στη Ρωσία «άναψε το πράσινο φως σε παράνομους διαμεσολαβητές να εγκατασταθούν στην πόλη».

Η ουκρανική κυβέρνηση έχει καλέσει στο παρελθόν το Χονγκ Κονγκ να λάβει μέτρα ώστε να εμποδίσει τη Ρωσία να χρησιμοποιεί την περιοχή για να παρακάμπτει τις δυτικές κυρώσεις. Από την πλευρά της, η κυβέρνηση του Χονγκ Κονγκ έχει δηλώσει ότι δεν εφαρμόζει μονομερείς κυρώσεις άλλων χωρών, αλλά μόνο όσες επιβάλλονται από το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ, σύμφωνα με τις οδηγίες του κινεζικού υπουργείου Εξωτερικών.

Τα τελευταία χρόνια, το Χονγκ Κονγκ βρίσκεται υπό τον έλεγχο του Κομμουνιστικό Κόμμα της Κίνας, παρά το γεγονός ότι, μετά την παράδοσή του από το Ηνωμένο Βασίλειο το 1997, είχε συμφωνηθεί πως θα διατηρούσε αυτονομία.

Η έκθεση της 28ης Οκτωβρίου επισημαίνει ότι, βάσει των ρωσικών τελωνειακών στοιχείων, εντοπίστηκαν 153 αποστολές τεχνολογίας προερχόμενης από τον Καναδά και διοχετευμένες μέσω Χονγκ Κονγκ, συνολικής αξίας 2,55 εκατομμυρίων δολαρίων ΗΠΑ.

Το πρόβλημα, όπως αναφέρει, οφείλεται στο γεγονός ότι οι καναδικές κυρώσεις και οι μηχανισμοί επιβολής τους δεν έχουν προσαρμοστεί επαρκώς για να αντιμετωπίσουν την απειλή που προκύπτει από αποστολές προς τη Ρωσία μέσω τρίτων χωρών όπως το Χονγκ Κονγκ.

Η έκθεση υποστηρίζει ότι, σε σύγκριση με τους υπόλοιπους εταίρους της G7, ο Καναδάς δεν έχει εστιάσει όσο θα έπρεπε στην αντιμετώπιση μηχανισμών προμηθειών τρίτων χωρών που δρουν σε κέντρα παράκαμψης όπως το Χονγκ Κονγκ. Μέχρι στιγμής, η Οττάβα δεν έχει επιβάλει κυρώσεις σε εμπόρους του Χονγκ Κονγκ και σε ενδιάμεσους με δεσμούς με τη Ρωσία, οι οποίοι έχουν ήδη στοχοποιηθεί από τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Επιπλέον, η διαδικασία επιβολής κυρώσεων στον Καναδά καθιστά δύσκολη την ταχεία αντίδραση, καθώς απαιτεί πολλαπλά στάδια έγκρισης – γεγονός που επιτρέπει στους παράνομους διαμεσολαβητές να δημιουργούν νέες εταιρείες-«βιτρίνα» και να συνεχίζουν τη δραστηριότητά τους. Οι εξαγωγείς επίσης δέχονται «περιορισμένη πίεση» να παρακολουθούν πώς χρησιμοποιούνται τα προϊόντα τους μετά την έξοδό τους από τη χώρα, ενώ οι καναδικές τελωνειακές αρχές έχουν ελάχιστη αρμοδιότητα να ελέγχουν τα αγαθά πέραν των συνόρων.

Τον Αύγουστο του 2024, ο Καναδάς καθιέρωσε υποχρέωση για τις τράπεζες να αναφέρουν ύποπτες περιπτώσεις παράκαμψης κυρώσεων στο Κέντρο Ανάλυσης Συναλλαγών και Αναφορών του Καναδά (Financial Transactions and Reports Analysis Centre of Canada), τον εθνικό φορέα οικονομικών πληροφοριών και καταπολέμησης του ξεπλύματος χρήματος. Η Οττάβα ανακοίνωσε επίσης φέτος την πρώτη σύλληψη βάσει των κανονισμών για τις κυρώσεις στη Ρωσία.

Η έκθεση προτείνει σειρά μέτρων για να διασφαλιστεί ότι τα καναδικά προϊόντα δεν ενισχύουν τον πόλεμο στην Ουκρανία. Μεταξύ αυτών, περιλαμβάνεται ο χαρακτηρισμός του Χονγκ Κονγκ ως «περιοχής υψηλού κινδύνου» στο πλαίσιο της ισχύουσας νομοθεσίας, η επιβολή αυξημένης επιμέλειας και αναφοράς συναλλαγών από τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, καθώς και η επιδίωξη λογοδοσίας των Καναδών κατασκευαστών που ενδέχεται να εμπλέκονται στην παράκαμψη κυρώσεων.

Ο συντάκτης της έκθεσης, Σάμιουελ Μπίκετ [Samuel Bickett], δήλωσε ότι, καθώς η παγκόσμια ισορροπία αλλάζει, έχει έρθει η ώρα να αναλάβει ο Καναδάς ηγετικό ρόλο στην προστασία της διεθνούς ασφάλειας και της ακεραιότητας των κυρώσεων.

Της Carolina Avendano

Με πληροφορίες από το Reuters