Μήνας: Μάιος 2026

Νέα έρευνα υποδηλώνει ότι περιεχόμενο από κινεζικά κρατικά μέσα ενημέρωσης είναι βαθιά ενσωματωμένο στα σύνολα δεδομένων που χρησιμοποιούνται για την εκπαίδευση μεγάλων συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης και ενδέχεται να επηρεάζει διακριτικά τον τρόπο με τον οποίο ορισμένα μοντέλα απαντούν σε πολιτικά ευαίσθητα ερωτήματα.

Μελέτη που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Nature, στις 13 Μαΐου, διαπίστωσε ότι μεγάλος όγκος υλικού από κινεζικά κρατικά μέσα ενημέρωσης — συμπεριλαμβανομένων του πρακτορείου ειδήσεων Xinhua και της εφημερίδας People’s Daily — εμφανίζεται στα σύνολα δεδομένων εκπαίδευσης μεγάλων γλωσσικών μοντέλων.

Σύμφωνα με την έρευνα, όταν τα μοντέλα δέχονταν ερωτήματα στα κινεζικά σχετικά με το πολιτικό σύστημα της Κίνας ή ευαίσθητα εσωτερικά ζητήματα, αρκετά κορυφαία συστήματα τεχνητής νοημοσύνης — μεταξύ αυτών τα ChatGPT, Claude και Gemini — είχαν μεγαλύτερη πιθανότητα να παράγουν απαντήσεις που ευθυγραμμίζονταν στενά με τη διατύπωση που χρησιμοποιεί το κομμουνιστικό καθεστώς της Κίνας. Η μελέτη διαπίστωσε ότι οι απαντήσεις στα αγγλικά για τα ίδια ερωτήματα συχνά διέφεραν ως προς τον τόνο ή την έμφαση.

Οι ερευνητές τόνισαν ότι δεν εντόπισαν ενδείξεις κυβερνοεισβολής ή άμεσης χειραγώγησης των συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης. Αντιθέτως, υποστήριξαν ότι το φαινόμενο πιθανότατα προκύπτει από τη δομή των υποκείμενων δεδομένων εκπαίδευσης.

Καθώς τα κινεζικά κρατικά μέσα ενημέρωσης δημοσιεύουν μεγάλες ποσότητες περιεχομένου που είναι ελεύθερα προσβάσιμο, διανέμεται ευρέως και ακολουθεί σταθερή μορφοποίηση, το υλικό τους συλλέγεται ευκολότερα από τους ανιχνευτές ιστού που χρησιμοποιούνται στις διαδικασίες εκπαίδευσης τεχνητής νοημοσύνης. Αντιθέτως, ανεξάρτητοι ειδησεογραφικοί οργανισμοί είναι πιθανότερο να λειτουργούν με συνδρομές, να επιβάλλουν περιορισμούς πνευματικής ιδιοκτησίας ή να εμποδίζουν την αυτόματη συλλογή δεδομένων, περιορίζοντας έτσι την παρουσία τους στα σύνολα δεδομένων εκπαίδευσης.

Η μελέτη υποστηρίζει ότι αυτή η ασυμμετρία ενδέχεται, χωρίς πρόθεση, να δίνει μεγαλύτερο αποτύπωμα σε αφηγήματα που ευθυγραμμίζονται με το κράτος μέσα σε συστήματα μηχανικής μάθησης που βασίζονται σε δεδομένα από το ανοιχτό διαδίκτυο.

Ο ρόλος των δεδομένων εκπαίδευσης

Ερευνητές που ανέλυσαν ένα μεγάλο ανοικτού κώδικα σύνολο δεδομένων κινεζικής γλώσσας, γνωστό ως CulturaX, διαπίστωσαν ότι περιέχει περίπου 189 εκατομμύρια έγγραφα. Μέσα σε αυτό το σύνολο δεδομένων, περιεχόμενο από κινεζικά κρατικά μέσα ενημέρωσης εμφανιζόταν σε κλίμακα που ξεπερνούσε κατά πολύ εκείνη της κινεζόφωνης Wikipedia.

Η ανάλυση διαπίστωσε επίσης ότι σε πολιτικά φορτισμένα συμφραζόμενα — συμπεριλαμβανομένων αναφορών στο Κομμουνιστικό Κόμμα της Κίνας ή στην κινεζική ηγεσία — το περιεχόμενο κρατικών μέσων ενημέρωσης αποτελούσε σημαντικό μέρος του σχετικού υλικού του συνόλου δεδομένων.

Όταν οι ερευνητές δοκίμασαν πολλαπλά μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης χρησιμοποιώντας αντίστοιχα ερωτήματα στα κινεζικά και στα αγγλικά, παρατήρησαν αξιοσημείωτες διαφορές. Σε ορισμένες περιπτώσεις, φαινόταν πιθανότερο οι απαντήσεις στα κινεζικά να ενσωματώνουν επίσημη ορολογία ή να αντανακλούν αφηγήματα που χρησιμοποιούνται συνήθως στον πολιτικό λόγο του Πεκίνου. Αντιθέτως, οι απαντήσεις στα αγγλικά έτειναν να είναι πιο ουδέτερες ή να παρουσιάζουν μεγαλύτερη ποικιλία ως προς τη διατύπωση.

Σε αντίθεση με τα παραδοσιακά μέσα ενημέρωσης, όπως η τηλεόραση ή οι εφημερίδες, τα συστήματα τεχνητής νοημοσύνης παράγουν συνθετικές απαντήσεις που μπορεί να φαίνονται ουδέτερες, ακόμη και όταν αντανακλούν πρότυπα ενσωματωμένα στα δεδομένα εκπαίδευσης.

Η μελέτη επεκτείνει την ανάλυσή της σε δεκάδες χώρες, υποδεικνύοντας ένα ευρύτερο μοτίβο σε περιβάλλοντα με χαμηλότερη ελευθερία του Τύπου, όπου είναι πιθανότερο τα αποτελέσματα τεχνητής νοημοσύνης που εκπαιδεύονται σε δεδομένα τοπικής γλώσσας να αντανακλούν διατυπώσεις ευθυγραμμισμένες με το κράτος.

Του Michael Zhuang

Με τη συμβολή του Sun Chen

Ο υπουργός Εξωτερικών της Κίνας, Γουάνγκ Γι, θα μεταβεί στη Νέα Υόρκη για να προεδρεύσει σε συνεδρίαση υψηλού επιπέδου του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, την οποία θα φιλοξενήσει η Κίνα στις 26 Μαΐου, ενώ στη συνέχεια θα επισκεφθεί τον Καναδά, σύμφωνα με ανακοίνωση του υπουργείου Εξωτερικών της Κίνας στις 22 Μαΐου.

Αναλυτές δήλωσαν στην εφημερίδα The Epoch Times ότι η επίσκεψη του Γουάνγκ στον Καναδά εντάσσεται στην προσπάθεια του Πεκίνου να ενισχύσει τα διπλωματικά του ερείσματα στη Βόρεια Αμερική. Ως εκ περιτροπής πρόεδρος του Συμβουλίου Ασφαλείας για τον Μάιο, η Κίνα θα συγκαλέσει τη συνεδρίαση υψηλού επιπέδου στις 26 Μαΐου.

Ο Γουάνγκ θα συμμετάσχει επίσης σε συνάντηση της Ομάδας Φίλων της Παγκόσμιας Διακυβέρνησης στις 28 Μαΐου, ενός συνασπισμού που εγκαινίασε η Κίνα στην έδρα του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη τον Δεκέμβριο του 2025. Παράλληλα, θα συναντηθεί με τον γενικό γραμματέα του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες και υπουργούς Εξωτερικών άλλων χωρών. Σύμφωνα με το κινεζικό υπουργείο Εξωτερικών, στόχος της συνεδρίασης είναι η «ενίσχυση του κύρους και της αποτελεσματικότητας του ΟΗΕ και του Συμβουλίου Ασφαλείας».

Ο Γουάνγκ θα επισκεφθεί τον Καναδά από τις 28 έως τις 30 Μαΐου, έπειτα από πρόσκληση της υπουργού Εξωτερικών του Καναδά, Ανίτα Ανάντ.

Ο Σεν Μινγκ-σι, ερευνητής στο Τμήμα Έρευνας Εθνικής Ασφάλειας του Ινστιτούτου Εθνικής Άμυνας και Έρευνας Ασφάλειας της Ταϊβάν, δήλωσε στην Epoch Times ότι η προεδρία του Γουάνγκ στη συνεδρίαση του Συμβουλίου Ασφαλείας θα προσφέρει στο Πεκίνο βήμα για να ασκήσει κριτική στις Ηνωμένες Πολιτείες σχετικά με τις εξελίξεις γύρω από το Ιράν και τη Μέση Ανατολή, δίνοντας στην κινεζική πλευρά την ευκαιρία να ενισχύσει τη θέση της στη διεθνή κοινή γνώμη.

Ο Σεν σημείωσε επίσης ότι το Συμβούλιο Ασφαλείας έχει τα τελευταία χρόνια περιορισμένη αποτελεσματικότητα σε αρκετές διεθνείς συγκρούσεις, κάτι που απέδωσε σε μεγάλο βαθμό στο δικαίωμα βέτο που διαθέτουν η Κίνα και η Ρωσία ως μόνιμα μέλη του οργάνου.

Ο αναλυτής για την Κίνα και συγγραφέας Τσεν Ποκόνγκ, με έδρα τις Ηνωμένες Πολιτείες, δήλωσε ότι υπό φυσιολογικές συνθήκες ο Γουάνγκ θα μπορούσε να πραγματοποιήσει και επίσημη επίσκεψη στις Ηνωμένες Πολιτείες παράλληλα με τη συμμετοχή του στις εργασίες του ΟΗΕ, εφόσον οι σχέσεις Ουάσιγκτον–Πεκίνου είχαν θετικό πρόσημο.

Όπως ανέφερε στην Epoch Times, ο Γουάνγκ θα μεταβεί μόνο στη Νέα Υόρκη για τη συνεδρίαση του ΟΗΕ, χωρίς να έχει προγραμματιστεί συνάντηση με τον υπουργό Εξωτερικών των ΗΠΑ. Αυτό δείχνει ότι οι σχέσεις ΗΠΑ–Κίνας παραμένουν εύθραυστες, παρά τα πρόσφατα σημάδια διπλωματικής αποκλιμάκωσης.

Ο πρόεδρος Τραμπ επισκέφθηκε την Κίνα από τις 13 έως τις 15 Μαΐου και έτυχε υποδοχής υψηλού επιπέδου από την κινεζική ηγεσία, η οποία περιελάμβανε και επίσκεψη στον Ναό του Ουρανού στο Πεκίνο μαζί με τον ηγέτη του Κομμουνιστικού Κόμματος της Κίνας (ΚΚΚ), Σι Τζινπίνγκ.

Ο Τσεν υποστήριξε ότι αν και οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν κάλεσαν τον Γουάνγκ για επίσημη επίσκεψη, ο Καναδάς επέλεξε να τον υποδεχθεί, κάτι που προσφέρει στο Πεκίνο μεγαλύτερο διπλωματικό περιθώριο κινήσεων στη Βόρεια Αμερική.

Σχέσεις Καναδά–Κίνας

Ο Σεν δήλωσε ότι το Πεκίνο επιδιώκει μέσω της επίσκεψης να αξιοποιήσει τις υφιστάμενες εντάσεις μεταξύ Καναδά και Ηνωμένων Πολιτειών, οι οποίες σχετίζονται κυρίως με εμπορικά ζητήματα και δασμούς.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν επιβάλει δασμούς σε σειρά καναδικών προϊόντων, από χάλυβα έως αγροτικά προϊόντα, επικαλούμενες ζητήματα επιδοτήσεων.

Η απόφαση της κυβέρνησης Κάρνεϋ τον Ιανουάριο να επιτρέψει την είσοδο έως και 49.000 ηλεκτρικών οχημάτων κινεζικής κατασκευής με προνομιακό δασμολογικό καθεστώς προκάλεσε αντιδράσεις στις Ηνωμένες Πολιτείες. Σύμφωνα με αναλυτές, η πολιτική αυτή θα μπορούσε να οδηγήσει σε αμερικανικούς δασμούς έως και 100%, καθώς ενδέχεται να επηρεάσει την αγορά της Βόρειας Αμερικής και την αμερικανική αυτοκινητοβιομηχανία.

Ο Τσεν εκτιμά ότι η κυβέρνηση Κάρνεϋ επιδιώκει κυρίως οικονομικά οφέλη, χωρίς ωστόσο να προτίθεται να ευθυγραμμίσει πλήρως τον Καναδά με την κομμουνιστική Κίνα, λόγω διαφορών σε ζητήματα αξιών, ανθρωπίνων δικαιωμάτων και πολιτικών συστημάτων. Η φιλοξενία του Γουάνγκ Γι εξυπηρετεί αμοιβαία συμφέροντα· ο Καναδάς επιδιώκει οικονομικά οφέλη, ενώ η Κίνα επιχειρεί να ενισχύσει την παρουσία και την επιρροή της στη Βόρεια Αμερική.

Ωστόσο, κατά τον Τσεν, οι δύο χώρες παραμένουν ιδεολογικά ασύμβατες, καθώς ο Καναδάς είναι φιλελεύθερη δημοκρατία ενώ η Κίνα λειτουργεί υπό αυταρχικό πολιτικό σύστημα.

Ο Φανγκ Γουέι, δημοσιογράφος με έδρα τις Ηνωμένες Πολιτείες, δήλωσε στην Epoch Times ότι η καναδική κυβέρνηση αναζητεί εναλλακτικές οικονομικές επιλογές πέραν της αμερικανικής αγοράς, ιδιαίτερα εν όψει της επανεξέτασης της συμφωνίας USMCA τον Ιούλιο, η οποία αφορά περίπου το 75% των καναδικών εξαγωγών. Η Κίνα αποτελεί έναν από τους εταίρους προς τους οποίους στρέφεται η Οτάβα.

Η USMCA είναι συμφωνία ελεύθερου εμπορίου μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών, Μεξικού και Καναδά. Βάσει του Άρθρου 34.7, οι τρεις χώρες πρέπει έως την 1η Ιουλίου να αποφασίσουν εάν θα παρατείνουν τη συμφωνία για δεκαέξι (16) ακόμη χρόνια.

Ο Φανγκ εκτίμησε ότι η στενότερη προσέγγιση με την Κίνα δεν θα επιλύσει τα οικονομικά προβλήματα του Καναδά. Αντίθετα, όπως είπε, θα μπορούσε να επιβαρύνει περαιτέρω τις σχέσεις Οττάβας–Ουάσιγκτον και να επηρεάσει αρνητικά το διμερές εμπόριο και το μέλλον της USMCA. Παράλληλα, υποστήριξε ότι η εγχώρια αγορά του Καναδά είναι περιορισμένη για να απορροφήσει μαζική εισροή φθηνών κινεζικών προϊόντων, ενώ οι Ηνωμένες Πολιτείες παραμένουν ο βασικός προορισμός για τις καναδικές εξαγωγές.

Το κύρος του ΟΗΕ

Η κυβέρνηση Τραμπ έχει αποχωρήσει από ορισμένους οργανισμούς του ΟΗΕ και έχει περιορίσει τη χρηματοδότησή της προς διεθνή προγράμματα, υποστηρίζοντας ότι δεν εξυπηρετούν τα αμερικανικά συμφέροντα.

Αναφερόμενος στη ρητορική του Πεκίνου περί ενίσχυσης του κύρους και της λειτουργικότητας του ΟΗΕ, ο Σεν δήλωσε ότι το ζήτημα θα εξαρτηθεί και από το κατά πόσο η Κίνα είναι διατεθειμένη να αυξήσει τη χρηματοδοτική της συνεισφορά.

Σύμφωνα με τον Σεν, ορισμένοι διεθνείς οργανισμοί που συνδέονται με τον ΟΗΕ λειτουργούν υπό αυξημένη κινεζική επιρροή, γεγονός που δημιουργεί επιφυλάξεις στις Ηνωμένες Πολιτείες. Όπως παρατήρησε, εάν η Ουάσιγκτον περιορίσει περαιτέρω τη συμμετοχή της, ενδέχεται και άλλα κράτη να ακολουθήσουν την ίδια πορεία. Το κύρος του ΟΗΕ δεν το ενισχύουν μόνο οι πολιτικές δηλώσεις.

Ο Φανγκ δήλωσε ότι δεν θεωρεί πως ο Γουάνγκ Γι μπορεί να επιτύχει σημαντικά αποτελέσματα μέσω της συγκεκριμένης συνεδρίασης, υποστηρίζοντας ότι η κινεζική κυβέρνηση αντιμετωπίζει προβλήματα αξιοπιστίας και περιορισμένη διεθνή επιρροή.

Ο Τσεν σχολίασε ότι η συζήτηση περί ενίσχυσης του κύρους του ΟΗΕ αντανακλά τη δυσκολία του οργανισμού να διατηρήσει τη διεθνή του επιρροή. Παράλληλα, εκτίμησε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες επιχειρούν να ενισχύσουν εκ νέου τον διεθνή τους ρόλο υπό την κυβέρνηση Τραμπ. Χωρίς τη συμμετοχή και τη χρηματοδότηση των Ηνωμένων Πολιτειών, είναι εξαιρετικά δύσκολο για τον ΟΗΕ να διατηρήσει την επιρροή και τη λειτουργικότητά του.

Με τη συμβολή του Luo Ya και πληροφορίες από το Reuters

«Όταν ήμουν στην εφηβεία, είχαμε τη συνήθεια με τα αδέλφια μου να γκρινιάζουμε και να σχολιάζουμε αρνητικά τους ανθρώπους που μας δυσκόλευαν, κατά κάποιον τρόπο, τη ζωή. Μετά από μερικά παράπονα, νομίζαμε ότι νιώθαμε καλύτερα», γράφει η Αντζέλικα Ράις. «Όταν τύχαινε να μας ακούσει η μητέρα μας, παρενέβαινε στη συζήτηση με έναν ήπιο και φυσικό τρόπο, αναφέροντας κάτι καλό για τον άνθρωπο που σχολιάζαμε. Ήταν μια εξαιρετική στρατηγική, που πάντα απέδιδε, αν και δεν μας άρεσε πάντα όταν ήμασταν παιδιά.

»Μεγαλώνοντας, άρχισα να εκτιμώ αυτή τη συνήθεια της μητέρας μου όλο και περισσότερο, φτάνοντας στο σημείο να τη σέβομαι βαθιά. Δεν είναι αυτός ο καλύτερος τρόπος να αντιμετωπίζουμε τα πράγματα — να βλέπουμε το καλό σε κάθε κατάσταση, όσο άσχημη κι αν δείχνει, και το καλό σε κάθε άνθρωπο, όσο εκνευριστικός κι αν είναι;

»Σιγά-σιγά συνειδητοποίησα ότι αυτή είναι εν μέρει η ουσία της θεϊκής αγάπης. Όχι μόνο το να μην ανταποδίδουμε τις προσβολές και να αγαπάμε τους άλλους, άσχετα από το πώς μας φέρονται.»

Η σκέψη της Ράις δεν είναι καινούρια. Από την αρχαιότητα, φιλόσοφοι, συγγραφείς και ψυχολόγοι έχουν διερευνήσει τη σημασία τού να βλέπουμε τα καλά των άλλων.

Ο Ρωμαίος αυτοκράτορας Μάρκος Αυρήλιος είχε πει ότι ακόμη κι όταν ανακαλύπτουμε ένα ελάττωμα σε κάποιον, δεν πρέπει να τον κρίνουμε βιαστικά. Στωικός ο ίδιος, θεωρούσε ότι κάθε άνθρωπος έχει μια εγγενή αξία και αξιοπρέπεια. Στα κείμενά του αναφέρει ότι όταν κάποιος συμπεριφέρεται ανάρμοστα, πρέπει να εξετάζουμε τα πράγματα κι από τη δική του πλευρά, έχοντας υπ’ όψιν ότι το λάθος του μπορεί να οφείλεται σε μια στρεβλή αντίληψη των πραγμάτων και όχι σε κακή πρόθεση. Έτσι, μπορούμε να τον κρίνουμε με επιείκεια, όπως θα θέλαμε να κάνουν και οι άλλοι με εμάς.

«Όπως κάθε ψυχή στερείται την αλήθεια ακούσια, ακούσια στερείται και τη δύναμη να συμπεριφέρεται σε κάθε άνθρωπο ανάλογα με τα έργα του», έγραψε ο Αυρήλιος, ενώ αργότερα είπε: «Γιατί κάθε άνθρωπος που σφάλλει, χάνει τον στόχο του και ξεστρατίζει».

Βάσει των παραπάνω, ο Μάρκος Αυρήλιος όρισε ως καθήκον των σοφών την καθοδήγηση των ανθρώπων που πράττουν άσχημα, σώζοντάς τους από τον εαυτό τους, αφού ένας αμαρτωλός που έχει παραστρατήσει δεν απαλλάσσεται από την αμαρτία του για αυτόν τον λόγο. Σε αυτούς τους ανθρώπους πρέπει να μιλάμε με αγάπη και συμπόνια, ώστε να μαλακώσει η καρδιά τους.

«Τι θα σου κάνει ακόμα κι ο πιο βίαιος άνθρωπος, αν συνεχίσεις να του φέρεσαι με καλοσύνη και αν, όταν σου δοθεί η ευκαιρία, τον επιπλήξεις ευγενικά και διορθώσεις με ηρεμία τα λάθη του, ακριβώς τη στιγμή που προσπαθεί να σου κάνει κακό, λέγοντας: ‘Όχι έτσι, παιδί μου: η φύση μας προορίζει για κάτι άλλο: Σίγουρα δεν θα πληγωθώ εγώ, αλλά εσύ πληγώνεις τον εαυτό σου, παιδί μου’», έγραψε ο Αυρήλιος. «Δείξ’ του με διακριτικότητα, ευγένεια και με γενικές αρχές ότι έτσι έχουν τα πράγματα».

Τη σκέψη του Μάρκου Αυρηλίου χρησιμοποιεί και ο Βίκτωρ Ουγκώ στο μυθιστόρημά του οι Άθλιοι. Ο ήρωας, Γιάννης Αγιάννης, είχε καταδικαστεί σε ένα έτος φυλάκισης επειδή έκλεψε ένα καρβέλι ψωμί για να ταΐσει τη χήρα αδελφή του και τα παιδιά της. Ο ένας χρόνος έγινε είκοσι και ο Γιάννης Αγιάννης μεταμορφώνεται σε έναν άνθρωπο γεμάτος μίσος και κακία, που δεν διστάζει να καταφύγει στην κλοπή. Κλέβει τα ασημικά ενός ιερέα που τον φιλοξενεί για ένα βράδυ στο σπίτι του, εκείνος όμως δεν τον καταδίδει στην αστυνομία. Αντιθέτως, υποστηρίζει ότι ο ίδιος τού τα έδωσε. Η καλοσύνη του ιερέα αγγίζει τον Γιάννη Αγιάννη, που αποφασίζει να ανταποκριθεί στην πρόκληση τρόπον τίνα που του έθεσε η στάση του παπά, εγκαταλείποντας την άνομη ζωή. Η αλλαγή του είναι βαθιά, και όχι μόνο φτάνει σε μια υψηλή κοινωνική θέση, κερδίζοντας την αγάπη και τον σεβασμό των συμπολιτών του, αλλά και στο σημείο να σώσει τη ζωή του αστυνομικού που τον καταδίωκε για χρόνια.

Σεβασμός για τη ζωή

Ο Άλμπερτ Σβάιτσερ [Albert Schweitzer, 1875-1965], Γερμανός γιατρός, φιλόσοφος και μουσικός που βραβεύτηκε με το Νόμπελ Ειρήνης το 1952, έδειχνε συμπόνια, αγάπη και εκτίμηση σε κάθε άνθρωπο που συναντούσε. Τον διακατείχε ένα βαθύ αίσθημα σεβασμού και ευλάβειας για τη ζωή — τη δική του και τη ζωή κάθε άλλου ανθρώπου.

«Ο σεβασμός για τη ζωή αποτελεί τη βασική μου αρχή», έγραψε στην αυτοβιογραφία του.

Ο Σβάιτσερ θεωρούσε ηθικό του καθήκον να προστατεύει τη ζωή κάθε ανθρώπου και να δίνει τη δυνατότητα σε κάθε άτομο να αναπτυχθεί και να αξιοποιήσει πλήρως τις δυνατότητές του. Σύμφωνα με αυτές τις αρχές, σε ηλικία 30 ετών, αποφάσισε να αφιερώσει τη ζωή και τις γνώσεις του στην υπηρεσία της ανθρωπότητας. Το 1913, ίδρυσε ένα νοσοκομείο στην πόλη Λαμπαρενέ, στο Γκαμπόν της Δυτικής Αφρικής, όπου περιέθαλψε χιλιάδες ανθρώπους, συμπεριλαμβανομένων όσων έπασχαν από λέπρα, ελονοσία και δυσεντερία. Κάθε ασθενής λάμβανε φροντίδα, αγάπη και σεβασμό, ανεξάρτητα από την οικονομική ή κοινωνική του κατάσταση.

Ο Αυστριακός-Ισραηλινός στοχαστής και παιδαγωγός Μάρτιν Μπούμπερ [Martin Buber, 1878-1965] διατύπωσε φιλοσοφικά αυτό που ο σύγχρονός του Σβάιτσερ είχε κατανοήσει διαισθητικά. Ο Μπούμπερ θεωρούσε τις ανθρώπινες σχέσεις ως υπέρτατης σημασίας και ως το θεμέλιο της ορθής συμπεριφοράς στον κόσμο. Στο βιβλίο του «Εγώ και Εσύ», περιέγραψε δύο τύπους σχέσεων: τις σχέσεις «Εγώ-Αυτό» και τις σχέσεις «Εγώ-Εσύ».

Οι σχέσεις «Εγώ-Αυτό» είναι λειτουργικές: ένα άτομο χρησιμοποιεί ένα άλλο ως αντικείμενο για να επιτύχει έναν συγκεκριμένο φυσικό, πνευματικό ή συναισθηματικό στόχο. Οι σχέσεις «Εγώ-Εσύ» είναι εκείνες στις οποίες ο ένας βλέπει τον άλλον στην ολότητά του, σε όλες τις πτυχές της ύπαρξής του· τέτοιες σχέσεις αποτελούν έναν γνήσιο διαπροσωπικό δεσμό που βασίζεται σε βαθιά αγάπη. «Η αγάπη είναι η ευθύνη ενός Εγώ απέναντι σε ένα Εσύ», έγραψε.

Σύμφωνα με τον Μπούμπερ, η ικανότητα να αγαπάμε τους άλλους δεν πηγάζει από την προσπάθεια ή την επιδίωξη, αλλά από το ‘άδειασμα’ των συναισθημάτων και των σκέψεών μας σε συνδυασμό με την πλήρη και απόλυτη εστίαση στον άλλον. «Το Εσύ με συναντά μέσω της χάρης — δεν το βρίσκω αναζητώντας το», έγραψε. Μια τέτοια αγάπη απαιτεί θάρρος, υποστήριζε, επειδή συνεπάγεται μια βαθιά παραίτηση από τον εαυτό. Η αληθινή αγάπη για τους ανθρώπους αποτελεί την πιο τολμηρή πράξη από όλες, έλεγε.

Ο ψυχολόγος Αβραάμ Μάσλοου [Abraham Maslow, 1908-1970], ένας από τους κεντρικούς στοχαστές του κινήματος της ανθρωπιστικής ψυχολογίας στη δεκαετία του 1960, έβλεπε επίσης μεγάλη αξία στην αναγνώριση και την καλλιέργεια του καλού στους άλλους. Διατύπωσε την αναθεωρημένη «ιεραρχία των αναγκών», στη βάση της οποίας βρίσκονται θεμελιώδεις ανάγκες όπως η τροφή, ενώ στην κορυφή της βρίσκεται η υψηλότερη ανθρώπινη ανάγκη: η υπέρβαση του εαυτού.

Με την υπέρβαση του εαυτού και τη σύνδεση με μια ευρύτερη συνείδηση, έλεγε ο Μάσλοου, ένα άτομο αναγνωρίζει την ενότητα του σύμπαντος και αισθάνεται έναν φυσικό δεσμό με όλους τους ανθρώπους. Αντί για εγωκεντρικές σκέψεις, βιώνει την ανιδιοτέλεια, τη φροντίδα και το ενδιαφέρον για την ευημερία των άλλων.

Ο Μάσλοου πίστευε ακράδαντα στην εγγενή καλοσύνη των ανθρώπων. Κατ’ αυτόν, σπάνια εξαφανίζεται το «καλό» εντελώς από την καρδιά του ανθρώπου — αν και μπορεί να γίνει «αδύναμο, ευαίσθητο και λεπτό, και εύκολα να υποκύπτει στη συνήθεια, στις πολιτισμικές πιέσεις και στις λανθασμένες στάσεις απέναντί του». Ως εκ τούτου, είναι σημαντικό να καλλιεργούμε και να ενθαρρύνουμε την καλή πλευρά των ανθρώπων.

Της Dina Gordon

Πρώτη δημοσίευση: Epoch Magazine Israel

Για περισσότερες από τέσσερις δεκαετίες η επαρχία Γκουανγκντόνγκ στη νότια Κίνα αποτελούσε τη βιτρίνα του κινεζικού «οικονομικού θαύματος». Ήταν το σημείο μηδέν των μεταρρυθμίσεων του Ντενγκ Σιάο Πινγκ στα τέλη της δεκαετίας του 1970, ο κορυφαίος εξαγωγικός κόμβος και η βασική ατμομηχανή που τροφοδοτούσε τα κρατικά ταμεία του Πεκίνου. Σήμερα, όμως, τα στοιχεία για το πρώτο τρίμηνο του 2026 αποκαλύπτουν μια εντελώς διαφορετική πραγματικότητα. Η ατμομηχανή του νότου παρουσιάζει σοβαρά σημάδια κόπωσης, παρασύροντας μαζί της το αφήγημα του ΚΚ Κίνας (ΚΚΚ) για μια ομοιογενή και ασταμάτητη οικονομική ανάπτυξη. Η Γκουανγκντόνγκ συνεχίζει να φιλοξενεί μεγάλες καινοτόμες εταιρείες όπως η Huawei, ηTencent και BYD, αλλά το πιο προηγμένο οικοσύστημα νεοσύστατων επιχειρήσεων έχει πλέον εδραιωθεί αλλού.

Η Κίνα εισέρχεται πλέον σε μια φάση έντονου εσωτερικού κατακερματισμού, με την οικονομική δραστηριότητα να μετατοπίζεται βίαια προς το Δέλτα του ποταμού Γιανγκτσέ, την ώρα που ολόκληρες επαρχίες βυθίζονται στην ύφεση, την αποβιομηχάνιση και το χρέος.

Η υποχώρηση της Γκουανγκντόνγκ δεν είναι απλώς μια προσωρινή κυκλική κάμψη, αλλά το αποτέλεσμα της κατάρρευσης των παραδοσιακών πυλώνων της κινεζικής μεταποίησης:

1. Η απώλεια της επιρροής του Χονγκ Κονγκ

Ιστορικά, η άνοδος πόλεων όπως η Σεντζέν, η Γκουανγτζόου και η Ζουχάι βασίστηκε στην άμεση εγγύτητά τους με το Χονγκ Κονγκ. Το Χονγκ Κονγκ λειτουργούσε ως η πύλη της Κίνας προς τις διεθνείς αγορές κεφαλαίου. Ωστόσο, η μεταβίβαση της κυριαρχίας στο Πεκίνο και η σταδιακή εξάλειψη της αυτονομίας της πρώην βρετανικής αποικίας αποδυνάμωσε την οικονομική της ισχύ. Η υποχώρηση των πόλεων της στις εθνικές κατατάξεις τού κατά κεφαλήν ΑΕΠ μέσα σε μια εικοσαετία είναι ενδεικτική. Η Σεντζέν έπεσε από την 1η στην 6η θέση, η Γκουανγκτζόου κατρακύλισε από την 8η στην 22η θέση και η Ζουχάι υποχώρησε από την 3η στην 16η θέση.

2. Το κλείσιμο των εργοστασίων και η φυγή των μεταναστών

Η κρίση πλήττει με σφοδρότητα περιοχές όπως η Φοσάν, η οποία για χρόνια αποτελούσε το παγκόσμιο κέντρο παραγωγής επίπλων, κεραμικών και οικιακών συσκευών. Παγιδευμένη ανάμεσα στην εγχώρια κατάρρευση της αγοράς ακινήτων, που εκμηδένισε τη ζήτηση για δομικά υλικά και έπιπλα, και στους διεθνείς δασμούς που πλήττουν τις εξαγωγές χαμηλής προστιθέμενης αξίας, η Φοσάν είδε την ανάπτυξή της να καθηλώνεται στο ισχνό 0,2%.

Οι κοινωνικές συνέπειες είναι ήδη ορατές. Εκατοντάδες εργοστάσια έχουν βάλει λουκέτο. Εκατομμύρια εσωτερικοί μετανάστες-εργάτες, οι οποίοι ταξίδεψαν στις γενέτειρές τους στην επαρχία για το Σεληνιακό Νέο Έτος, δεν επέστρεψαν ποτέ στον νότο, καθώς οι θέσεις εργασίας τους απλώς εξαφανίστηκαν. Στις άλλοτε πολυσύχναστες εμπορικές εκθέσεις της περιοχής, ολόκληροι όροφοι παραμένουν πλέον άδειοι.

Η άνοδος του Γιανγκτσέ και η σύνδεση με την υψηλή τεχνολογία

Καθώς ο νότος υποχωρεί, το οικονομικό κέντρο βάρους μετατοπίζεται βορειότερα, στις επαρχίες Τζιανγκσού και Τζετζιάνγκ κατά μήκος του ποταμού Γιανγκτσέ. Η Τζιανγκσού έχει πλέον ξεπεράσει την Γκουανγκντόνγκ, καταλαμβάνοντας την πρώτη θέση στο κατά κεφαλήν ΑΕΠ της χώρας, με πόλεις όπως η Σουτζόου και η Γουσί να σημειώνουν θεαματική άνοδο.

Σε αντίθεση με την Γκουανγκντόνγκ, η οποία στερείται πανεπιστημίων στην πρώτη δεκάδα της εθνικής κατάταξης, η περιοχή του Γιανγκτσέ επωφελείται από κορυφαία ιδρύματα, όπως το Πανεπιστήμιο Shejiang και το πανεπιστήμιο Nanjing. Η Χανγκτζόου, έδρα της Alibaba, εξελίσσεται στον κορυφαίο κόμβο τεχνητής νοημοσύνης και ρομποτικής της Κίνας., φιλοξενώντας εταιρείες όπως η Deepseek και η Unitree.

Ωστόσο, αυτή η πράσινη νησίδα υψηλής τεχνολογίας δεν αντικατοπτρίζει τη γενικότερη κατάσταση της χώρας. Αντίθετα υπογραμμίζει ένα βαθύ και επικίνδυνο χάσμα.

Μια κατακερματισμένη Κίνα: Οι επαρχίες που βουλιάζουν

Πίσω από την τεχνολογική βιτρίνα της Χανγκτζόου, το μεγαλύτερο μέρος της ηπειρωτικής Κίνας βρίσκεται αντιμέτωπο με τη στασιμότητα. Στη Λιαονίνγκ (Βορειοανατολική Κίνα) η άλλοτε βαριά βιομηχανική καρδιά της χώρας βρίσκεται σε διαρκή μαρασμό. Το πρώτο τρίμηνο έκλεισε με ανάπτυξη μόλις 2,8% (έναντι στόχου 4,5%), ενώ οι πάγιες επενδύσεις κατέγραψαν δραματική πτώση της τάξης του 20%. Η Χουνάν (Κεντρική Κίνα) με την ανάπτυξη κολλημένη στο 3% και την κατανάλωση να καταρρέει, η επαρχία έχει γίνει αντικείμενο ειρωνείας στα κινεζικά μέσα κοινωνικής δικτύωσης, όπου αποκαλείται «Λιαονίνγκ της κεντρικής Κίνας». Η Σανσί (Βορειοδυτική Κίνα), λόγω της τεράστιας εξάρτησής της από την παραδοσιακή αυτοκινητοβιομηχανία, είδε την παραγωγή οχημάτων να μειώνεται στο μισό κατά το πρώτο τρίμηνο του έτους.

Συνολικά, από τις 31 επαρχίες και αυτόνομες περιοχές της Κίνας, οι 16 κατέγραψαν ανάπτυξη χαμηλότερη από τον επίσημο εθνικό μέσο όρο του 5%.

Μια από τις πιο αποκαλυπτικές πτυχές της τρέχουσας οικονομικής κρίσης είναι η παραδοχή — ακόμα και από την ηγεσία του ΚΚΚ — ότι τα στατιστικά στοιχεία των προηγούμενων ετών ήταν σε μεγάλο βαθμό κατασκευασμένα. Για δεκαετίες, το σύστημα αξιολόγησης των τοπικών στελεχών του Κόμματος βασιζόταν αποκλειστικά στην επίτευξη των στόχων του ΑΕΠ. Πολλοί τοπικοί αξιωματούχοι έχουν συστηματικά διογκώσει τα οικονομικά στατιστικά στοιχεία εδώ και δεκαετίες, προκειμένου να προωθήσουν τις καριέρες τους. Αυτό οδήγησε σε μια κουλτούρα συστηματικής παραποίησης, η οποία συνοψίζεται στην κινεζική φράση: «οι αριθμοί παράγουν αξιωματούχους και οι αξιωματούχοι παράγουν αριθμούς». Το αποτέλεσμα ήταν το άθροισμα του ΑΕΠ των επαρχιών να ξεπερνά τακτικά το συνολικό εθνικό ΑΕΠ που ανακοίνωνε το Πεκίνο.

Το 2025, η Εθνική Στατιστική Υπηρεσία επέβαλε κυρώσεις σε αρκετές επαρχίες για παραποίηση δεδομένων και τον περασμένο Ιανουάριο, ο Σι Τζινπίνγκ ζήτησε από τους τοπικούς αξιωματούχους να επανεξετάσουν τα κριτήρια αξιολόγησής τους. Το Κομμουνιστικό Κόμμα ξεκίνησε μια πεντάμηνη εσωτερική εκστρατεία με στόχο την αποθάρρυνση της πολιτικής κουλτούρας που επικεντρώνεται αποκλειστικά στους αριθμούς και τους στόχους ανάπτυξης. Η επιδείνωση των τοπικών δεδομένων μπορεί επομένως να οφείλεται εν μέρει σε μια λιγότερο τεχνητά αισιόδοξη αναπαράσταση της πραγματικότητας.

Η χρονολογία της στατιστικής διόρθωσης

Το 2025, η Εθνική Στατιστική Υπηρεσία επιβάλλει κυρώσεις σε αρκετές επαρχίες για παραποίηση και διόγκωση δεδομένων.

Τον Ιανουάριο του 2026, ο Σι Τζινπίνγκ ζητά δημόσια από τους τοπικούς αξιωματούχους να αλλάξουν τα κριτήρια αξιολόγησης.

Τον Φεβρουάριο του 2026, το ΚΚΚ ξεκινά μια πεντάμηνη εσωτερική εκστρατεία εκκαθάρισης κατά της πολιτικής κουλτούρας που εστιάζει τυφλά στους αριθμούς.

Ως εκ τούτου, η τρέχουσα επιδείνωση των οικονομικών δεδομένων σε πολλές επαρχίες δεν οφείλεται μόνο στην οικονομική επιβράδυνση, αλλά και στο γεγονός ότι οι τοπικοί αξιωματούχοι αναγκάζονται, υπό τον φόβο των εσωκομματικών διώξεων, να παρουσιάσουν μια ελαφρώς πιο ρεαλιστική, λιγότερο τεχνητά αισιόδοξη εικόνα της πραγματικότητας.

Η απόφαση του Πεκίνου να μειώσει τον επίσημο στόχο ανάπτυξης για τη χώρα μεταξύ 4,5% και 5%, το χαμηλότερο ποσοστό των τελευταίων τριάντα ετών, αποτελεί μια έμμεση ομολογία αποτυχίας. Το μοντέλο της εκτεταμένης ανάπτυξης που βασιζόταν σε φθηνές εξαγωγές, τη φούσκα των ακινήτων και το ανεξέλεγκτο χρέος των τοπικών κυβερνήσεων έχει φτάσει στα όριά του. Η εικόνα μιας συμπαγούς, ομοιόμορφης και οικονομικά παντοδύναμης Κίνας, την οποία το Πεκίνο προσπαθεί να προβάλει στη διεθνή σκηνή, είναι μια αυταπάτη. Στην πραγματικότητα, η χώρα είναι βαθιά διχασμένη, με λίγες προνομιούχες τεχνολογικές ζώνες να ευημερούν, την ώρα που η υπόλοιπη χώρα βυθίζεται στην οικονομική αβεβαιότητα. Αυτές οι εσωτερικές γεωγραφικές και κοινωνικές ανισότητες αποτελούν πλέον μια ωρολογιακή βόμβα στα θεμέλια του καθεστώτος, η οποία αναμένεται να καθορίσει τις πολιτικές επιλογές και την εσωτερική σταθερότητα της Κίνας τα επόμενα χρόνια.