Δευτέρα, 29 Ιούν, 2026

APEC: Συνάντηση υπουργών Εμπορίου στην Κίνα υπό τη σκιά των παγκόσμιων εμπορικών εντάσεων

Οι υπουργοί Εμπορίου της περιοχής Ασίας-Ειρηνικού συγκεντρώθηκαν για διήμερη συνάντηση στην κινεζική πόλη Σουτζόου στις 22 και 23 Μαΐου, την ώρα που κυβερνήσεις σε ολόκληρη την περιοχή βρίσκονται αντιμέτωπες με εμπορικές ανισορροπίες, κινδύνους στις αλυσίδες εφοδιασμού και οικονομική αβεβαιότητα.

Η συνάντηση των υπουργών Εμπορίου της Οικονομικής Συνεργασίας Ασίας-Ειρηνικού [Asia-Pacific Economic Cooperation – APEC] αποτελεί βασική προπαρασκευαστική υπουργική σύνοδο εν όψει της κύριας Συνόδου Οικονομικών Ηγετών της APEC, που θα πραγματοποιηθεί τον Νοέμβριο στη Σεντζέν. Δίνει τη δυνατότητα σε ανώτερους αξιωματούχους να περιορίσουν τις διαφωνίες σε αμφιλεγόμενα ζητήματα, όπως οι εμπορικές ανισορροπίες και οι αναδυόμενες τεχνολογίες, προετοιμάζοντας το έδαφος για αποφάσεις σε επίπεδο ηγετών.

Στην εκδήλωση συμμετείχαν αξιωματούχοι από τις είκοσι μία (21) οικονομίες-μέλη της ομάδας, οι οποίες συνολικά αντιπροσωπεύουν σχεδόν το ήμισυ του παγκόσμιου εμπορίου. Οι συζητήσεις επικεντρώθηκαν στην προώθηση της περιφερειακής οικονομικής ολοκλήρωσης, στη στήριξη του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου (ΠΟΕ), καθώς και σε νεότερους κλάδους, όπως η τεχνητή νοημοσύνη.

Μεταξύ όσων συμμετείχαν στις συνομιλίες στη Σουτζόου ήταν ο αναπληρωτής εμπορικός αντιπρόσωπος των ΗΠΑ Ρικ Σουίτζερ, ο υπουργός Εμπορίου της Αυστραλίας Ντον Φάρελ και ο υπουργός Εμπορίου της Ιαπωνίας Ριοσέι Ακαζάουα.

Ο διεθνής εμπορικός εκπρόσωπος της Κίνας, Λι Τσενγκάνγκ, άνοιξε τη συνάντηση στη θέση του υπουργού Εμπορίου Γουάνγκ Γουεντάο, ο οποίος δεν μπόρεσε να παραστεί λόγω «επείγουσας επίσημης υποχρέωσης». Ο Λι κάλεσε τους αντιπροσώπους να αποφύγουν την περαιτέρω εμβάθυνση των πολιτικών διαιρέσεων σε μια περίοδο οικονομικής αβεβαιότητας. Σύμφωνα με τον ίδιο, οι χώρες θα πρέπει να συνεχίσουν να συνεργάζονται παρά τις διαφορές τους.

Η συνάντηση πραγματοποιήθηκε εν μέσω αυξανόμενου διεθνούς ελέγχου για το μεγάλο εμπορικό πλεόνασμα της Κίνας, το οποίο έφθασε σχεδόν τα 1,2 τρισεκατομμύρια δολάρια πέρυσι, σύμφωνα με στοιχεία των κινεζικών τελωνείων. Αυτό έχει προκαλέσει ανησυχίες μεταξύ των εμπορικών εταίρων της χώρας σχετικά με την εξάρτηση από τη μεταποίηση και την πρόσβαση στις αγορές.

Η επίσκεψη του Ακαζάουα είχε και πρόσθετη διπλωματική σημασία, καθώς επρόκειτο για το υψηλότερου επιπέδου ταξίδι Ιάπωνα αξιωματούχου στην Κίνα από τότε που οι σχέσεις των δύο χωρών επιδεινώθηκαν στα τέλη του περασμένου έτους εξαιτίας δηλώσεων της Ιαπωνίδας πρωθυπουργού Σανάε Τακαΐτσι σχετικά με την Ταϊβάν.

Απαντώντας σε ερωτήσεις βουλευτών, η Τακαΐτσι είχε παρατηρήσει ότι μια κινεζική στρατιωτική ενέργεια κατά της Ταϊβάν θα συνιστούσε κατάσταση «απειλητική για την επιβίωση» της Ιαπωνίας, γεγονός που θα μπορούσε να ενεργοποιήσει ιαπωνικά μέτρα αυτοάμυνας. Η Κίνα απάντησε στη δήλωσή της με διπλωματική και οικονομική πίεση προς την Ιαπωνία.

Αντιπρόσωποι του Επιχειρηματικού Συμβουλευτικού Συμβουλίου της APEC, οι οποίοι συμμετείχαν στη συνάντηση, προειδοποίησαν ότι περαιτέρω περιορισμοί και δασμολογικά μέτρα θα μπορούσαν να αποδυναμώσουν την εμπιστοσύνη των επενδυτών λόγω της απρόβλεπτης κατάστασης. Αυτό, όπως ανέφεραν, θα αύξανε περαιτέρω τις πιέσεις στις θέσεις εργασίας και στις τιμές καταναλωτή σε ολόκληρη την περιοχή.

Η έκκληση αυτή διατυπώνεται ενώ οι υπουργοί Εμπορίου προετοιμάζουν το έδαφος για την κύρια Σύνοδο Οικονομικών Ηγετών της APEC τον Νοέμβριο, με θέμα «Οικοδομώντας μια κοινότητα Ασίας-Ειρηνικού για κοινή ευημερία».

Το Επιχειρηματικό Συμβουλευτικό Συμβούλιο πιέζει τους συμμετέχοντες να αξιοποιήσουν τόσο τη συνάντηση της Σουτζόου όσο και την επερχόμενη σύνοδο κορυφής των ηγετών για να προωθήσουν συγκεκριμένα βήματα προς ένα ανοιχτό εμπορικό περιβάλλον βασισμένο σε κανόνες.

Οι συναντήσεις στη Σουτζόου ολοκληρώθηκαν με κοινή υπουργική ανακοίνωση.

Του James Xu

Έκθεση: Η Ουκρανία ανακτά το πλεονέκτημα στο πεδίο της μάχης

Μια δεξαμενή σκέψης ανέφερε ότι τα δεδομένα σχετικά με τις επιδόσεις της Ρωσίας στο πεδίο της μάχης δείχνουν πως ο χαρακτήρας του πολέμου μεταβάλλεται υπέρ των ουκρανικών δυνάμεων, τουλάχιστον προς το παρόν, και ότι ο πόλεμος δεν βρίσκεται σε αδιέξοδο.

Το Ινστιτούτο για τη Μελέτη του Πολέμου [Institute for the Study of War] ανέφερε στην έκθεσή του, που δημοσιεύθηκε στις 25 Μαΐου, ότι ο ρυθμός προέλασης της Ρωσίας καταρρέει, ενώ η Ουκρανία αρχίζει να ανακτά περισσότερο έδαφος από όσο χάνει για πρώτη φορά από το 2023.

Η έκθεση αναφέρει επίσης ότι η Ουκρανία έχει ανακτήσει συνολικό πλεονέκτημα στα μη επανδρωμένα αεροσκάφη και ότι διεξάγει συνεκτική εκστρατεία καταστολής και καταστροφής της ρωσικής αεράμυνας από τα τέλη του 2025, με στόχο τη διαμόρφωση του πεδίου της μάχης στο πλαίσιο πιο σύνθετου επιχειρησιακού σχεδιασμού.

Σύμφωνα με την έκθεση, οι επιτυχείς αναχαιτίσεις των ρωσικών προελάσεων και η ανατροπή των ρωσικών κερδών σε ορισμένους τομείς του μετώπου, σε συνδυασμό με την περιορισμένη εισαγωγή στοιχείων τακτικών μηχανοκίνητων ελιγμών από την Ουκρανία, ενδέχεται να σηματοδοτεί την αρχή μιας νέας φάσης του πολέμου.

Ο Τζορτζ Μπάρρος [George Barros], διευθυντής καινοτομίας και τεχνικών ανοικτών πηγών στο Ινστιτούτο για τη Μελέτη του Πολέμου και συνυπογράφων της έκθεσης, ανέφερε ότι οι ουκρανικές δυνάμεις ξεπερνούν σε καινοτομία τις ρωσικές τόσο σε στρατιωτική τεχνολογία όσο και στην εφαρμογή αυτών των νέων τεχνολογιών σε αποτελεσματικές επιχειρησιακές αντιλήψεις, οι οποίες μπορούν να βοηθήσουν τις ουκρανικές δυνάμεις να εξέλθουν από τον στατικό πόλεμο θέσεων.

Σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα X, στις 25 Μαΐου, σημείωσε ότι η ουσία είναι πως η Ουκρανία παραμένει ανταγωνιστική  και ο πόλεμος απέχει πολύ από το να βρίσκεται σε αδιέξοδο. Πρόσθεσε ακόμη ότι η Ουκρανία χρησιμοποιεί μηχανοκίνητο εξοπλισμό σε τακτικούς ελιγμούς με τρόπους που ήταν αδύνατοι πριν από δώδεκα μήνες. Ο Μπάρρος ανέφερε επίσης ότι η ικανότητα της Ρωσίας να διεξάγει επιχειρήσεις διείσδυσης θα συνεχίσει να μειώνεται.

Σημείωσε ωστόσο ότι το σημερινό πλεονέκτημα της Ουκρανίας στις επιθέσεις μέσου βεληνεκούς δεν είναι μόνιμο, επισημαίνοντας ότι είναι πολύ πιθανό η Ρωσία να αναπτύξει αντίμετρα για να περιορίσει τα πλεονεκτήματα της Ουκρανίας. Εκτιμά, όμως, ότι οι σύμμαχοι της Ουκρανίας διαθέτουν μια σπάνια και προσωρινή ευκαιρία να βοηθήσουν την Ουκρανία να αξιοποιήσει τις ευνοϊκές δυναμικές στο πεδίο της μάχης, όσο διατηρεί το πάνω χέρι.

Η ανάλυση του Ινστιτούτου για τη Μελέτη του Πολέμου ακολουθεί έκθεση της ίδιας δεξαμενής σκέψης στις 20 Μαΐου, σύμφωνα με την οποία η Ουκρανία ανακτά την τακτική πρωτοβουλία στον πόλεμο, βασιζόμενη στα κέρδη που σημείωσε τον Απρίλιο και πετυχαίνοντας το πρώτο καθαρό εδαφικό κέρδος εδώ και δύο χρόνια.

Σύμφωνα με δελτίο αξιολόγησης του πολέμου του Δεκεμβρίου 2025 από το Russia Matters, πρόγραμμα του Belfer Center for Science and International Affairs της Harvard Kennedy School, οι ρωσικές δυνάμεις ελέγχουν περίπου το 20% της Ουκρανίας, συμπεριλαμβανομένης της Κριμαίας και περιοχών του Ντονμπάς που η Ρωσία είχε καταλάβει πριν από τη γενικευμένη εισβολή της στις 24 Φεβρουαρίου 2022.

Πυραυλικές επιθέσεις

Η έκθεση ακολουθεί τις πρόσφατες πυραυλικές επιθέσεις της Ρωσίας στο Κίεβο.

Αεροπορική επίθεση της Ρωσίας στις 24 Μαΐου περιελάμβανε τη χρήση βαλλιστικών πυραύλων Oreshnik — η τρίτη φορά που χρησιμοποιείται το όπλο αυτό, το οποίο μπορεί να φέρει πυρηνικές ή συμβατικές κεφαλές, από την έναρξη του πολέμου τον Φεβρουάριο του 2022.

Ο πρόεδρος της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι δήλωσε ότι ο μεγαλύτερος αριθμός πυραύλων κατευθύνθηκε σε μη στρατιωτικές τοποθεσίες στο Κίεβο, συμπεριλαμβανομένων κατοικημένων περιοχών.

Το ρωσικό υπουργείο Άμυνας επιβεβαίωσε τη χρήση των Oreshnik, αναφέροντας ότι χρησιμοποίησε τους υπερηχητικούς πυραύλους για να πλήξει ουκρανικές στρατιωτικές εγκαταστάσεις ελέγχου και διοίκησης. Το υπουργείο ανέφερε ότι οι επιθέσεις πραγματοποιήθηκαν ως αντίποινα μετά από πλήγματα της Ουκρανίας σε μη στρατιωτικές εγκαταστάσεις σε ρωσικό έδαφος.

Τόσο η Ρωσία όσο και η Ουκρανία αρνούνται ότι στοχοποιούν σκόπιμα άμαχους πληθυσμούς.

Της Victoria Friedman

Ένταση γύρω από την Ταϊβάν μετά τη σύνοδο Τραμπ–Σι

Ο επικεφαλής εθνικής ασφάλειας της Ταϊβάν δήλωσε ότι η Κίνα ανέπτυξε περισσότερα από εκατό σκάφη σε όλη την Α΄ Νησιωτική Αλυσίδα τις ημέρες μετά τη σύνοδο του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ στο Πεκίνο με τον Κινέζο ηγέτη Σι Τζινπίνγκ, προειδοποιώντας ότι το Πεκίνο απειλεί την ειρήνη και τη σταθερότητα στην περιοχή.

Ο Τζόζεφ Γου, γενικός γραμματέας του Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας της Ταϊβάν, έγραψε στην πλατφόρμα X στις 23 Μαΐου ότι τα συστήματα πληροφοριών, επιτήρησης και αναγνώρισης της Ταϊβάν έδειξαν πως η Κίνα είχε αναπτύξει περισσότερα από εκατό σκάφη γύρω από την Α΄ Νησιωτική Αλυσίδα τις προηγούμενες ημέρες. Επεσήμενε τη χρονική συγκυρία, λίγο μετά τη σύνοδο Τραμπ-Σι στο Πεκίνο, και κατηγόρησε την Κίνα ότι διαλύει το υφιστάμενο καθεστώς στην περιοχή.

Η Κίνα έχει αυξήσει την παρουσία του ναυτικού, της ακτοφυλακής και βοηθητικών σκαφών γύρω από την Α΄ Νησιωτική Αλυσίδα, μια σειρά νησιών και αρχιπελάγων που εκτείνεται από την Ιαπωνία έως τις Φιλιππίνες μέσω της Ταϊβάν. Η Ταϊβάν δεν έχει δημοσιοποιήσει αναλυτικά στοιχεία ανά σκάφος, τύπο, τοποθεσία ή διάρκεια παρουσίας.

Σύμφωνα με το αμερικανικό υπουργείο Πολέμου, η Α΄ Νησιωτική Αλυσίδα αποτελεί βασικό στρατηγικό τόξο κατά μήκος της θαλάσσιας περιφέρειας της Κίνας. Η ετήσια έκθεσή του προς το Κογκρέσο για το 2025 σημειώνει ότι η στρατιωτική εστίαση της Κίνας περιλαμβάνει την Α΄ Νησιωτική Αλυσίδα, η οποία εκτείνεται από το ιαπωνικό αρχιπέλαγος προς τη Χερσόνησο της Μαλαισίας. Η Εθνική Αμυντική Στρατηγική των ΗΠΑ για το 2026 προσδιορίζει την ισχυρή άμυνα κατά μήκος της Πρώτης Νησιωτικής Αλυσίδας ως κεντρικό στοιχείο της αμερικανικής στρατηγικής στον Ινδο-Ειρηνικό.

Αντιπαράθεση κοντά στα Πράτας

Η προειδοποίηση για τη θαλάσσια δραστηριότητα ήρθε ενώ η ακτοφυλακή της Ταϊβάν ανέφερε ξεχωριστή αντιπαράθεση κοντά στα νησιά Πράτας, γνωστά επίσης ως Ντονγκσά, στο βόρειο τμήμα της Νότιας Σινικής Θάλασσας, τα οποία ελέγχει η Ταϊβάν .

Η Ακτοφυλακή της Ταϊβάν δήλωσε ότι το κινεζικό σκάφος ακτοφυλακής 3501 εισήλθε σε απαγορευμένα ύδατα γύρω από τα Πράτας στις 23 Μαΐου, γεγονός που οδήγησε την Ταϊβάν να στείλει το περιπολικό Taichung κοντά, ανταλλάσσοντας μηνύματα μέσω ασυρμάτου σχετικά με ζητήματα κυριαρχίας. Το κινεζικό σκάφος αποχώρησε αργότερα από την περιοχή μετά την αντιπαράθεση.

Το περιστατικό εντάσσεται σε ένα ευρύτερο μοτίβο γύρω από τα Πράτας. Η Πρωτοβουλία Διαφάνειας για την Ασία στη Θάλασσα [Asia Maritime Transparency Initiative – AMTI] στο Κέντρο Στρατηγικών και Διεθνών Σπουδών ανέφερε σε έκθεση του Μαρτίου ότι η δραστηριότητα της κινεζικής ακτοφυλακής και της Υπηρεσίας Θαλάσσιας Ασφάλειας γύρω από τα Πράτας έχει αυξηθεί απότομα τα τελευταία χρόνια, από μηδενική δραστηριότητα κινεζικών σκαφών επιβολής του νόμου το 2021 σε εξήντα ημέρες δραστηριότητας το 2025. Σύμφωνα με την AMTI, η τάση αυτή υποδηλώνει ότι οι επιχειρήσεις του Πεκίνου γύρω από τα Πράτας μεταβαίνουν από περιορισμένες περιπολίες σε πιο τακτική παρουσία.

Ερευνητικό σκάφος κοντά στην Ταϊβάν

Η αντιπαράθεση στα Πράτας έγινε αφότου η Ταϊβάν ανακοίνωσε ότι είχε απωθήσει το κινεζικό ερευνητικό σκάφος Tongji, που εντοπίστηκε να διεξάγει παράνομη ερευνητική δραστηριότητα κοντά στην Ταϊβάν.

Η Ακτοφυλακή της Ταϊβάν ανέφερε ότι το Tongji εντοπίστηκε αρχικά στις 7 Μαΐου νοτιοανατολικά του Ελουανμπί και εμφανίστηκε ξανά στις 15 Μαΐου περίπου 61 χιλιόμετρα ανατολικά του λιμανιού Χουαλιέν, όπου ανέπτυξε επιστημονικά όργανα κοντά στα περιορισμένα ύδατα της Ταϊβάν. Η υπηρεσία δήλωσε ότι απέστειλε το περιπολικό Lanyu για να διακόψει την επιχείρηση, αναγκάζοντας το κινεζικό σκάφος να ανακτήσει τον εξοπλισμό του και να αποχωρήσει από την περιοχή.

Το κινεζικό ερευνητικό σκάφος Tongji εντοπίστηκε στις 15 Μαΐου, γύρω στις 17:00, 61 χιλιόμετρα ανατολικά του λιμανιού Χουαλιέν, όπου είχε αναπτύξει επιστημονικά όργανα. (Taiwan Coast Guard Administration)

 

Η ακτοφυλακή ανέφερε ότι η δραστηριότητα φαινόταν να αποσκοπεί στη συλλογή δεδομένων για το θαλασσινό νερό και τον βυθό, τα οποία θα μπορούσαν να βοηθήσουν τον Λαϊκό Απελευθερωτικό Στρατό (ΛΑΣ) να δημιουργήσει υδρολογικά, ακουστικά και ανθυποβρυχιακά αρχεία. Η υπηρεσία έχει παρακολουθήσει περίπου σαράντα ένα (41) κινεζικά ερευνητικά σκάφη που επιχειρούν γύρω από την Ταϊβάν, μέρος ενός κινεζικού ερευνητικού στόλου άνω των εκατόν είκοσι (120) σκαφών, του οποίου οι δραστηριότητες έχουν επεκταθεί πέρα από την Α΄ Νησιωτική Αλυσίδα, προς το Γκουάμ και τη Χαβάη.

Το ζήτημα της Ταϊβάν 

Κατά τη σύνοδο Τραμπ-Σι στο Πεκίνο, ο Κινέζος ηγέτης είχε δηλώσει στον Τραμπ ότι η Ταϊβάν αποτελεί το σημαντικότερο ζήτημα στις σχέσεις Κίνας–ΗΠΑ.

Ο εκπρόσωπος Γκουό Τζιακούν ανέφερε στις 14 Μαΐου ότι ο Σι είπε στον Τραμπ πως εάν το ζήτημα της Ταϊβάν αντιμετωπιστεί σωστά, οι διμερείς σχέσεις θα παραμείνουν σταθερές,· διαφορετικά οι δύο χώρες ενδέχεται να αντιμετωπίσουν συγκρούσεις, ακόμη και πολέμους, σύμφωνα με την επίσημη ενημέρωση του υπουργείου.

Το Πεκίνο θεωρεί την Ταϊβάν μέρος της Κίνας και δεν έχει αποκλείσει τη χρήση βίας για να θέσει το νησί υπό τον έλεγχό του. Η κυβέρνηση της Ταϊβάν απορρίπτει τον ισχυρισμό κινεζικής κυριαρχίας, υποστηρίζοντας ότι η Δημοκρατία της Κίνας (όπως είναι η επίσημη ονομασία της Ταϊβάν0, και η Λαϊκή Δημοκρατία της Κίνας δεν υπάγονται η μία στην άλλη.

Νέο υπόβαθρο

Η θαλάσσια δραστηριότητα συνέπεσε και με την αναζωπύρωση ερωτημάτων στην Ουάσιγκτον σχετικά με προτεινόμενο αμερικανικό πακέτο όπλων για την Ταϊβάν. Ο υπηρεσιακός υπουργός Ναυτικού των ΗΠΑ Χουνγκ Κάο δήλωσε στους νομοθέτες ότι ορισμένες στρατιωτικές πωλήσεις προς το εξωτερικό τίθενται σε παύση ώστε να διασφαλιστεί επαρκές απόθεμα πυρομαχικών για την Επιχείρηση «Epic Fury», τη στρατιωτική εκστρατεία των ΗΠΑ κατά του ισλαμικού καθεστώτος στο Ιράν.

Το Κογκρέσο ενέκρινε πακέτο οπλισμού ύψους 14 δισεκατομμυρίων δολαρίων (περίπου 12,9 δισεκατομμυρίων ευρώ) για την Ταϊβάν τον Ιανουάριο, ωστόσο ο πρόεδρος Τραμπ δεν έχει δώσει ακόμη την τελική έγκριση. Ο Κάο δήλωσε στους νομοθέτες ότι η απόφαση για τις πωλήσεις όπλων στο μέλλον θα ανήκει στον υπουργό Πολέμου Πητ Χέγκσεθ και στον υπουργό Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο.

Του Arthur Zhang

Έρευνα συνδέει τα δεδομένα εκπαίδευσης της τεχνητής νοημοσύνης με αφηγήματα κρατικών ΜΜΕ της Κίνας

Νέα έρευνα υποδηλώνει ότι περιεχόμενο από κινεζικά κρατικά μέσα ενημέρωσης είναι βαθιά ενσωματωμένο στα σύνολα δεδομένων που χρησιμοποιούνται για την εκπαίδευση μεγάλων συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης και ενδέχεται να επηρεάζει διακριτικά τον τρόπο με τον οποίο ορισμένα μοντέλα απαντούν σε πολιτικά ευαίσθητα ερωτήματα.

Μελέτη που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Nature, στις 13 Μαΐου, διαπίστωσε ότι μεγάλος όγκος υλικού από κινεζικά κρατικά μέσα ενημέρωσης — συμπεριλαμβανομένων του πρακτορείου ειδήσεων Xinhua και της εφημερίδας People’s Daily — εμφανίζεται στα σύνολα δεδομένων εκπαίδευσης μεγάλων γλωσσικών μοντέλων.

Σύμφωνα με την έρευνα, όταν τα μοντέλα δέχονταν ερωτήματα στα κινεζικά σχετικά με το πολιτικό σύστημα της Κίνας ή ευαίσθητα εσωτερικά ζητήματα, αρκετά κορυφαία συστήματα τεχνητής νοημοσύνης — μεταξύ αυτών τα ChatGPT, Claude και Gemini — είχαν μεγαλύτερη πιθανότητα να παράγουν απαντήσεις που ευθυγραμμίζονταν στενά με τη διατύπωση που χρησιμοποιεί το κομμουνιστικό καθεστώς της Κίνας. Η μελέτη διαπίστωσε ότι οι απαντήσεις στα αγγλικά για τα ίδια ερωτήματα συχνά διέφεραν ως προς τον τόνο ή την έμφαση.

Οι ερευνητές τόνισαν ότι δεν εντόπισαν ενδείξεις κυβερνοεισβολής ή άμεσης χειραγώγησης των συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης. Αντιθέτως, υποστήριξαν ότι το φαινόμενο πιθανότατα προκύπτει από τη δομή των υποκείμενων δεδομένων εκπαίδευσης.

Καθώς τα κινεζικά κρατικά μέσα ενημέρωσης δημοσιεύουν μεγάλες ποσότητες περιεχομένου που είναι ελεύθερα προσβάσιμο, διανέμεται ευρέως και ακολουθεί σταθερή μορφοποίηση, το υλικό τους συλλέγεται ευκολότερα από τους ανιχνευτές ιστού που χρησιμοποιούνται στις διαδικασίες εκπαίδευσης τεχνητής νοημοσύνης. Αντιθέτως, ανεξάρτητοι ειδησεογραφικοί οργανισμοί είναι πιθανότερο να λειτουργούν με συνδρομές, να επιβάλλουν περιορισμούς πνευματικής ιδιοκτησίας ή να εμποδίζουν την αυτόματη συλλογή δεδομένων, περιορίζοντας έτσι την παρουσία τους στα σύνολα δεδομένων εκπαίδευσης.

Η μελέτη υποστηρίζει ότι αυτή η ασυμμετρία ενδέχεται, χωρίς πρόθεση, να δίνει μεγαλύτερο αποτύπωμα σε αφηγήματα που ευθυγραμμίζονται με το κράτος μέσα σε συστήματα μηχανικής μάθησης που βασίζονται σε δεδομένα από το ανοιχτό διαδίκτυο.

Ο ρόλος των δεδομένων εκπαίδευσης

Ερευνητές που ανέλυσαν ένα μεγάλο ανοικτού κώδικα σύνολο δεδομένων κινεζικής γλώσσας, γνωστό ως CulturaX, διαπίστωσαν ότι περιέχει περίπου 189 εκατομμύρια έγγραφα. Μέσα σε αυτό το σύνολο δεδομένων, περιεχόμενο από κινεζικά κρατικά μέσα ενημέρωσης εμφανιζόταν σε κλίμακα που ξεπερνούσε κατά πολύ εκείνη της κινεζόφωνης Wikipedia.

Η ανάλυση διαπίστωσε επίσης ότι σε πολιτικά φορτισμένα συμφραζόμενα — συμπεριλαμβανομένων αναφορών στο Κομμουνιστικό Κόμμα της Κίνας ή στην κινεζική ηγεσία — το περιεχόμενο κρατικών μέσων ενημέρωσης αποτελούσε σημαντικό μέρος του σχετικού υλικού του συνόλου δεδομένων.

Όταν οι ερευνητές δοκίμασαν πολλαπλά μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης χρησιμοποιώντας αντίστοιχα ερωτήματα στα κινεζικά και στα αγγλικά, παρατήρησαν αξιοσημείωτες διαφορές. Σε ορισμένες περιπτώσεις, φαινόταν πιθανότερο οι απαντήσεις στα κινεζικά να ενσωματώνουν επίσημη ορολογία ή να αντανακλούν αφηγήματα που χρησιμοποιούνται συνήθως στον πολιτικό λόγο του Πεκίνου. Αντιθέτως, οι απαντήσεις στα αγγλικά έτειναν να είναι πιο ουδέτερες ή να παρουσιάζουν μεγαλύτερη ποικιλία ως προς τη διατύπωση.

Σε αντίθεση με τα παραδοσιακά μέσα ενημέρωσης, όπως η τηλεόραση ή οι εφημερίδες, τα συστήματα τεχνητής νοημοσύνης παράγουν συνθετικές απαντήσεις που μπορεί να φαίνονται ουδέτερες, ακόμη και όταν αντανακλούν πρότυπα ενσωματωμένα στα δεδομένα εκπαίδευσης.

Η μελέτη επεκτείνει την ανάλυσή της σε δεκάδες χώρες, υποδεικνύοντας ένα ευρύτερο μοτίβο σε περιβάλλοντα με χαμηλότερη ελευθερία του Τύπου, όπου είναι πιθανότερο τα αποτελέσματα τεχνητής νοημοσύνης που εκπαιδεύονται σε δεδομένα τοπικής γλώσσας να αντανακλούν διατυπώσεις ευθυγραμμισμένες με το κράτος.

Του Michael Zhuang

Με τη συμβολή του Sun Chen

Η Ματσάδο προαναγγέλλει επιστροφή στην πολιτική σκηνή της Βενεζουέλας

Η Μαρία Κορίνα Ματσάδο, πολιτικός από τη Βενεζουέλα και βραβευμένη με Νόμπελ Ειρήνης, δήλωσε στις 23 Μαΐου ότι επιθυμεί να είναι υποψήφια στις εκλογές της Βενεζουέλας και ότι εργάζεται ώστε οι εκλογές αυτές να αποτελέσουν πρότυπο διαδικασίας. Πρόκειται να είναι «μια διαδικασία ενότητας για ολόκληρο το έθνος», προσθέτοντας ότι η ίδια θα είναι μία από τους υποψηφίους, σημειώνοντας πως θα ήθελε να αναμετρηθεί με οποιονδήποτε επιθυμεί να διεκδικήσει την προεδρία.

Οι δηλώσεις τις έγιναν σε τηλεοπτική συνέντευξη Τύπου από τον Παναμά, όπου η Ματσάδο βρισκόταν μαζί με πολλούς ακόμη ηγέτες της αντιπολίτευσης της Βενεζουέλας.

Η Ματσάδο είχε αποκλειστεί από τη συμμετοχή στις εκλογές της Βενεζουέλας το 2024, ενώ το κόμμα της, Vente Venezuela, παραμένει απαγορευμένο. Στη θέση της συμμετείχε ως υποψήφιος της αντιπολίτευσης ο Εδμούντο Γκονσάλες Ουρούτια, τον οποίο η ίδια είχε στηρίξει στις εκλογές. Μεγάλο μέρος της διεθνούς κοινότητας αναγνωρίζει τον Γκονσάλες ως τον νόμιμο νικητή εκείνης της εκλογικής αναμέτρησης.

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, δεν έχει υποδείξει πότε θα πραγματοποιηθούν οι επόμενες εκλογές στη Βενεζουέλα. Στις 12 Μαΐου, ο Τραμπ ανήρτησε στο Truth Social μια εικόνα της Βενεζουέλας καλυμμένης με αμερικανική σημαία, με τίτλο «51η Πολιτεία».

Η Ματσάδο είχε δηλώσει τον Μάρτιο ότι σχεδιάζει να επιστρέψει στη Βενεζουέλα, καθώς η χώρα συνεχίζει την πολιτική της μετάβαση μετά τη σύλληψη του πρώην ηγέτη της χώρας, Νικολάς Μαδούρο. Σε βίντεο που ανήρτησε τον Μάρτιο στην πλατφόρμα X, η Ματσάδο — επί χρόνια επικρίτρια του σοσιαλιστικού καθεστώτος της Βενεζουέλας — ανέφερε ότι ελπίζει να συμβάλει στην προετοιμασία αυτού που χαρακτήρισε «μια νέα και ηχηρή εκλογική νίκη» και να εργαστεί για μια «ομαλή και βιώσιμη μετάβαση στη δημοκρατία».

Η ίδια αναδείχθηκε σε μία από τις κυριότερες μορφές του κινήματος αντιπολίτευσης της Βενεζουέλας κατά τη διάρκεια των κυβερνήσεων του πρώην ηγέτη Ούγκο Τσάβες και του Μαδούρο. Τιμήθηκε με το Νόμπελ Ειρήνης το 2025 για τη δράση της υπέρ της δημοκρατίας στη Βενεζουέλα και ζει εκτός χώρας από τότε που ταξίδεψε στο Όσλο της Νορβηγίας για να παραλάβει το βραβείο.

Μετά τη σύλληψη του Μαδούρο από τους Αμερικανούς στις αρχές του έτους, η Ματσάδο επαίνεσε τον Ντόναλντ Τραμπ σε συνάντησή τους στον Λευκό Οίκο, στις 15 Ιανουαρίου, για την πρωτοβουλία του να οδηγήσει τον Μαδούρο «ενώπιον της διεθνούς δικαιοσύνης». Στην ίδια συνάντηση, η Ματσάδο παρέδωσε το μετάλλιο του Νόμπελ που είχε λάβει, ως μία συμβολική κίνηση που υπογραμμίζει τη διαχρονική σχέση μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και του κινήματος ανεξαρτησίας της Βενεζουέλας.

Ο Τραμπ χαρακτήρισε τη Βενεζουέλα «νεκρή χώρα» μετά τη σύλληψη του Μαδούρο, δηλώνοντας παράλληλα ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα πρέπει να τη βοηθήσουν να επανέλθει. Σήμερα, η Βενεζουέλα διοικείται από τη μεταβατική ηγέτιδα και αντιπροέδρου της κυβέρνησης Μαδούρο, Ντέλσι Ροντρίγκες, η οποία παραμένει στην εξουσία στο Καράκας.

Τον Απρίλιο, το υπουργείο Οικονομικών των ΗΠΑ αφαίρεσε τη Ροντρίγκες από τη λίστα των κυρώσεων. Τα πρόσωπα που περιλαμβάνονται στη συγκεκριμένη λίστα έχουν δεσμευμένα περιουσιακά στοιχεία, ενώ σε γενικές γραμμές απαγορεύεται στους πολίτες των Ηνωμένων Πολιτειών να έχουν συναλλαγές μαζί τους.

Του Tom Gantert

Η Ρωσία εξαπολύει επίθεση κατά του Κιέβου με υπερηχητικό πύραυλο Oreshnik

Η Ρωσία εξαπέλυσε ισχυρή υπερηχητική επίθεση με μη επανδρωμένα αεροσκάφη κατά του Κιέβου στις 24 Μαΐου, δήλωσε ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι. Η επίθεση περιελάμβανε έναν υπερηχητικό βαλλιστικό πύραυλο Oreshnik, ο οποίος προκάλεσε τον θάνατο τουλάχιστον δύο ανθρώπων και τον τραυματισμό ακόμη 83 σε κατοικημένες περιοχές, κοντά σε κυβερνητικά κτίρια και γύρω από το κέντρο της πόλης.

Σε ανακοίνωσή του, ο Ζελένσκι ανέφερε ότι ο μεγαλύτερος αριθμός πυραύλων κατευθύνθηκε προς την πρωτεύουσα, πλήττοντας πολυκατοικίες και σχολεία, ενώ από πυρκαγιά καταστράφηκε μια αγορά τροφίμων, μία από τις παλαιότερες αγορές του Κιέβου. Προσέθεσε ακόμη ότι καταστράφηκε το Μουσείο του Τσερνόμπιλ, ενώ υπέστησαν ζημιές το Εθνικό Μουσείο Τέχνης και ένα κτίριο που χρησιμοποιείται από το δημόσιο ραδιοτηλεοπτικό δίκτυο της Γερμανίας. Τέλος, εξέφρασε τα συλλυπητήριά του προς όσους έχασαν συγγενείς και αγαπημένα πρόσωπα.

Η επίθεση της Κυριακής ήταν η τρίτη φορά που χρησιμοποιήθηκε αυτός ο τύπος όπλου, το οποίο μπορεί να φέρει είτε πυρηνικές είτε συμβατικές κεφαλές, κατά τη διάρκεια του τετραετούς πολέμου.

Η ουκρανική Πολεμική Αεροπορία ανακοίνωσε ότι η επίθεση περιελάμβανε ακόμη 600 επιθετικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη και 90 πυραύλους εκτοξευόμενους από αέρα, θάλασσα και έδαφος. Οι ουκρανικές αντιαεροπορικές άμυνες κατέστρεψαν ή παρεμπόδισαν επιτυχώς 549 μη επανδρωμένα αεροσκάφη και 55 πυραύλους κατά τη διάρκεια των επιθέσεων.

Οι επιθέσεις σημειώθηκαν λίγες ώρες αφότου η πρεσβεία των ΗΠΑ στο Κίεβο εξέδωσε ταξιδιωτική προειδοποίηση, προειδοποιώντας τη χώρα για πιθανή μεγάλης κλίμακας αεροπορική επίθεση.

Το ρωσικό υπουργείο Άμυνας επιβεβαίωσε την Κυριακή ότι χρησιμοποίησε τον υπερηχητικό βαλλιστικό πύραυλο Oreshnik για να πλήξει ουκρανικές στρατιωτικές εγκαταστάσεις διοίκησης και ελέγχου. Το υπουργείο ανέφερε ότι οι επιθέσεις κατά της Ουκρανίας πραγματοποιήθηκαν ως αντίποινα, έπειτα από ουκρανικά πλήγματα σε πολιτικές εγκαταστάσεις σε ρωσικό έδαφος.

Ο Ζελένσκι ευχαρίστησε τις γειτονικές χώρες που, όπως σημείωσε, δεν παραμένουν σιωπηλές απέναντι στη νέα ρωσική κλιμάκωση. Παράλληλα, δήλωσε ότι η Ρωσία διεξάγει πόλεμο αποκλειστικά εναντίον του ουκρανικού λαού, της μνήμης, της ιστορίας και όλων όσων συνθέτουν μια φυσιολογική ανθρώπινη ζωή. Υπογράμμισε δε ότι είναι σημαντικό να καταλάβει η Ρωσία πως θα λογοδοτήσει για όλα αυτά τα εγκλήματα.

Ηγέτες από τη Γερμανία, τη Γαλλία και την Εσθονία εξέδωσαν γρήγορα ανακοινώσεις την Κυριακή καταδικάζοντας τις επιθέσεις.

Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, καταδίκασε έντονα αυτήν τη «ριψοκίνδυνη κλιμάκωση». Δήλωσε ότι πρόκειται για ακόμη μία σαφή υπενθύμιση πως η Ρωσία δεν έχει κανένα ενδιαφέρον να συμμετάσχει σε ουσιαστικές ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις, προσθέτοντας ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση παραμένει αμετακίνητη στη στήριξή της προς την Ουκρανία.

Ο πρόεδρος της Γαλλίας Εμμανουέλ Μακρόν καταδίκασε επίσης την επίθεση και τη χρήση του βαλλιστικού πυραύλου Oreshnik. Σε ανακοίνωσή του, ανέφερε ότι η αποφασιστικότητα για τη συνέχιση της στήριξης της Ουκρανίας, για κάθε δυνατή προσπάθεια υπέρ μιας δίκαιης και διαρκούς ειρήνης και για την αμυντική θωράκιση της Ευρώπης, ενισχύεται ακόμη περισσότερο.

Της Jacki Thrapp

Με πληροφορίες από το Associated Press

Τραμπ και Πεζεσκιάν στέλνουν μηνύματα αποκλιμάκωσης

Ο πρόεδρος του Ιράν Μασούντ Πεζεσκιάν δήλωσε ότι η χώρα του επιδιώκει να αποδείξει πως η Τεχεράνη δεν σκοπεύει να αποκτήσει πυρηνικό όπλο, ενώ η κυβέρνηση των ΗΠΑ εκτιμά ότι οι διαπραγματεύσεις μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης πλησιάζουν σε συμφωνία.

Σύμφωνα με ιρανικά κρατικά μέσα ενημέρωσης, ο Πεζεσκιάν δήλωσε ότι η Τεχεράνη «είναι έτοιμη να διαβεβαιώσει τον κόσμο ότι δεν επιδιώκει πυρηνικά όπλα» και ότι «δεν επιδιώκει αναταραχή στην περιοχή». Προσέθεσε ότι οι Ιρανοί διαπραγματευτές που συνομιλούν με τις Ηνωμένες Πολιτείες «δεν θα υποχωρήσουν ποτέ από την αξιοπρέπεια και την τιμή της χώρας», επιρρίπτοντας παράλληλα ευθύνες στην ισραηλινή κυβέρνηση για την αστάθεια στη Μέση Ανατολή.

Οι δηλώσεις του Ιρανού προέδρου αναδείχθηκαν από τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ σε ανάρτησή του στο Truth Social. Ο Τραμπ δήλωσε ότι μια συμφωνία μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών, της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν και άλλων χωρών έχει προχωρήσει αρκετά, αν και δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί. Παράλληλα, υποστήριξε ότι οι συνομιλίες εξελίσσονται «με οργανωμένο και εποικοδομητικό τρόπο».

Ο Αμερικανός πρόεδρος τόνισε ότι έχει δώσει εντολή στους εκπροσώπους του να μην βιαστούν να κλείσουν τη συμφωνία, επειδή «ο χρόνος είναι με το μέρος» των Ηνωμένων Πολιτειών. Όπως ανέφερε, «ο αποκλεισμός θα παραμείνει πλήρως σε ισχύ έως ότου επιτευχθεί, επικυρωθεί και υπογραφεί συμφωνία», προσθέτοντας ότι «και οι δύο πλευρές πρέπει να αποφύγουν τις βιασύνες και να το κάνουν σωστά, [διότι] δεν χωρούν λάθη».

Ο Τραμπ αναφερόταν στον αμερικανικό ναυτικό αποκλεισμό των ιρανικών λιμανιών, ο οποίος τέθηκε σε ισχύ τον Απρίλιο μετά την ανακοίνωση εκεχειρίας που σταμάτησε τα πλήγματα. Κατά τη διάρκεια της σύρραξη, που ξεκίνησε στις 28 Φεβρουαρίου, πολλά στελέχη της ιρανικής ηγεσίας, μεταξύ αυτών και ο ανώτατος ηγέτης της χώρας Αλί Χαμενεΐ, έχασαν τη ζωή τους.

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ επανέλαβε ότι δεν θα επιτραπεί στο Ιράν να αναπτύξει ή να αποκτήσει πυρηνικά όπλα, και επέκρινε εκ νέου την κυβέρνηση του πρώην προέδρου Μπαράκ Ομπάμα για την πυρηνική συμφωνία με την Τεχεράνη, χαρακτηρίζοντάς την ως «μία από τις χειρότερες συμφωνίες που έκανε ποτέ» η χώρα. Όπως υποστήριξε, «οδηγούσε κατευθείαν στην ανάπτυξη πυρηνικού όπλου από το Ιράν».

Σε άλλη ανάρτησή του, ο Τραμπ ανέφερε ότι, εάν επιτευχθεί συμφωνία με το Ιράν, αυτή «θα είναι καλή και σωστή», σε αντίθεση με τη συμφωνία της εποχής Ομπάμα, η οποία «έδωσε στο Ιράν τεράστια ποσά μετρητών και ένα σαφές και ανοιχτό μονοπάτι προς την απόκτηση πυρηνικού όπλου». Σημείωσε ότι η συμφωνία που συζητείται τώρα «είναι το ακριβώς αντίθετο», καλώντας το κοινό να μη δίνει σημασία σε όσους ασκούν κριτική χωρίς να γνωρίζουν τις λεπτομέρειες.

Από την πλευρά του, ο πρωθυπουργός του Ισραήλ Μπενιαμίν Νετανιάχου δήλωσε ότι μίλησε με τον Τραμπ σχετικά με ένα μνημόνιο για το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ και για τις επερχόμενες διαπραγματεύσεις γύρω από το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν.

Ο Νετανιάχου ευχαρίστησε τον Τραμπ για τη στήριξή του προς το Ισραήλ κατά τις πρόσφατες στρατιωτικές επιχειρήσεις εναντίον του Ιράν και σημείωσε ότι οι αμερικανικές και ισραηλινές δυνάμεις συνεργάστηκαν στενά. Προσέθεσε ότι οι δύο ηγέτες συμφώνησαν πως οποιαδήποτε τελική συμφωνία θα πρέπει να εξαλείψει την πυρηνική απειλή, μέσω της διάλυσης των ιρανικών εγκαταστάσεων εμπλουτισμού ουρανίου και της απομάκρυνσης του ήδη εμπλουτισμένου πυρηνικού υλικού από τη χώρα. Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός ανέφερε ότι ο Τραμπ επανέλαβε ότι το Ισραήλ έχει κάθε δικαίωμα στην αυτοάμυνα, συμπεριλαμβανομένης της αντιμετώπισης απειλών από τον Λίβανο, και διαβεβαίωσε ότι το Ιράν δεν θα αποκτήσει ποτέ πυρηνικά όπλα.

Οι ειρηνευτικές συνομιλίες μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ιράν συνεχίζονται εδώ και περισσότερο από έξι εβδομάδες, με βασικό σημείο τριβής τα Στενά του Ορμούζ, μια κρίσιμη θαλάσσια οδό από την οποία διέρχεται σχεδόν το 20% του παγκόσμιου θαλάσσιου εμπορίου πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου.

Ο Τραμπ δήλωσε ότι η επικείμενη συμφωνία περιλαμβάνει και το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ, τα οποία έχουν καταστεί αδιάβατα από την έναρξη της σύγκρουσης. Η διακοπή της ναυσιπλοΐας στην περιοχή έχει προκαλέσει σοβαρές αναταράξεις στην παγκόσμια αγορά ενέργειας και σημαντική αύξηση στις τιμές καυσίμων και πετρελαίου.

Η σύγκρουση μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ιράν έχει οδηγήσει σε μεγάλη αύξηση του κόστους ενέργειας. Στις Ηνωμένες Πολιτείες, η μέση τιμή ενός γαλονιού βενζίνης αυξήθηκε από 2,98 δολάρια στις 26 Φεβρουαρίου σε 3,98 δολάρια στις 26 Μαρτίου. Σύμφωνα με την Αμερικανική Ένωση Αυτοκινήτου, η μέση τιμή είχε φτάσει τα 4,51 δολάρια στις 24 Μαΐου, έναντι 3,18 δολαρίων πριν από έναν χρόνο, ενώ στην Καλιφόρνια ανήλθε στα 6,11 δολάρια ανά γαλόνι, το υψηλότερο επίπεδο στις ΗΠΑ. Το αντίστοιχο διάστημα, στην Ευρώπη, παρατηρήθηκε αύξηση 10,6%, με την ανώτατη τιμή της βενζίνης να φτάνει τα 2,46 ευρώ/λίτρο στην Ολλανδία, με τις άλλες χώρες να ακολουθούν.

Η αύξηση των τιμών αποδίδεται στην άνοδο του αργού πετρελαίου. Σύμφωνα με την Υπηρεσία Πληροφοριών Ενέργειας, η τιμή του αργού είχε υποχωρήσει στα 55,44 δολάρια ανά βαρέλι στις 16 Δεκεμβρίου 2025, αλλά έκτοτε διπλασιάστηκε, φτάνοντας τα 112,25 δολάρια στις 18 Μαΐου.

Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο δήλωσε στις 24 Μαΐου, κατά τη διάρκεια τετραήμερης επίσκεψής του στην Ινδία, ότι έχει σημειωθεί σημαντική πρόοδος στις ειρηνευτικές συνομιλίες με το Ιράν, προσβλέποντας ότι οι διαπραγματεύσεις θα οδηγήσουν «σε έναν κόσμο που δεν θα φοβάται πλέον και δεν θα ανησυχεί για ένα ιρανικό πυρηνικό όπλο».

Οι Ηνωμένες Πολιτείες ξεκίνησαν στις 5 Μαΐου την επιχείρηση «Project Freedom» για τη βοήθεια εμπορικών πλοίων που είχαν εγκλωβιστεί στα Στενά του Ορμούζ εξαιτίας του ιρανικού αποκλεισμού.

Ο Ρούμπιο δήλωσε ότι οι ενέργειες της Τεχεράνης έχουν εγκλωβίσει σχεδόν 23.000 αμάχους από 87 χώρες και έχουν διαταράξει το παγκόσμιο εμπόριο και τις μεταφορές πετρελαίου. Ανέφερε ότι ο αμερικανικός στρατός συνοδεύει πλοία κατά τον διάπλου του πορθμού, προκειμένου να αποκατασταθεί μερικώς η διακίνηση, και προειδοποίησε το Ιράν να μην κλιμακώσει περαιτέρω την κατάσταση. Υπογράμμισε ότι η εκστρατεία κυρώσεων και ναυτικής πίεσης της κυβέρνησης Τραμπ θα συνεχιστεί έως ότου το Ιράν αλλάξει στάση.

Το Σάββατο, ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών Εσμαΐλ Μπαγκαεΐ δήλωσε σε κρατικά μέσα ενημέρωσης ότι «οι διαφορές μεταξύ των θέσεων του Ιράν και των ΗΠΑ μειώνονται». Ωστόσο, σημείωσε ότι η Τεχεράνη παραμένει επιφυλακτική, καθώς έχει δεχθεί δύο επιθέσεις κατά τη διάρκεια πυρηνικών διαπραγματεύσεων μέσα στον τελευταίο χρόνο.

Την ίδια στιγμή, οι Φρουροί της Ισλαμικής Επανάστασης προειδοποίησαν ότι οποιαδήποτε επίθεση από τις αμερικανικές ή ισραηλινές ένοπλες δυνάμεις θα προκαλέσει τη «συντριπτική και καταστροφική» απάντηση του Ιράν. Η στρατιωτική οργάνωση υποστήριξε επίσης ότι η ιρανική κυβέρνηση παραμένει ενωμένη απέναντι σε οποιαδήποτε πιθανή επίθεση από τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Ο Ρούμπιο προχώρησε επίσης σε σειρά αναρτήσεων στην πλατφόρμα X σχετικά με το Ιράν, υποστηρίζοντας ότι η Τεχεράνη χρηματοδοτεί «ομάδες τρομοκρατών-αντιπροσώπων που δεν ενδιαφέρονται για το τι καταστρέφουν» και ότι «το Ιράν ανατίναξε εβραϊκό κέντρο στην Αργεντινή, πρωτοστάτησε στη χρήση αυτοσχέδιων εκρηκτικών μηχανισμών που σκότωσαν Αμερικανούς και οργάνωσε δολοφονίες ανθρώπων που διαφωνούν μαζί του».

Σε άλλη ανάρτησή του, ο Ρούμπιο υποστήριξε ότι «το Ιράν προτιμά να επενδύει στους βιαστές και δολοφόνους της τρομοκρατικής οργάνωσης Χαμάς αντί στον ίδιο του τον λαό», προσθέτοντας ότι διεθνή μέσα ενημέρωσης θα έπρεπε να προβάλλουν περισσότερο τη ζημιά που έχει προκαλέσει το καθεστώς σε ολόκληρο τον κόσμο. Δήλωσε ότι η Τεχεράνη έχει δαπανήσει εκατομμύρια δολάρια χρηματοδοτώντας την τρομοκρατία αντί να βελτιώσει τη ζωή του λαού της, αποδίδοντας τις διαδηλώσεις στο Ιράν και την κατάσταση της οικονομίας στις επιλογές του καθεστώτος.

Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών τόνισε επίσης ότι το Ιράν δεν θα αποκτήσει πυρηνικά όπλα όσο ο Τραμπ είναι πρόεδρος.

Αν και η Τεχεράνη υποστηρίζει σταθερά ότι το πυρηνικό της πρόγραμμα έχει αποκλειστικά ειρηνικό χαρακτήρα, αυτό αμφισβητείται από τις κυβερνήσεις των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ισραήλ· παράλληλα, η Διεθνής Υπηρεσία Ατομικής Ενέργειας έχει δηλώσει ότι δεν μπορεί να επαληθεύσει τον ειρηνικό χαρακτήρα του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος.

Ο Τραμπ είπε την περασμένη εβδομάδα ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες ενδέχεται να χρειαστεί να εισέλθουν στο Ιράν για να αποκτήσουν το ουράνιο που είχε θαφτεί μετά από τα αμερικανικά πλήγματα κατά ιρανικού πυρηνικών εγκαταστάσεων το 2025. Όπως ανέφερε, εφόσον η αμερικανική κυβέρνηση αποκτήσει το υλικό, αυτό πιθανότατα θα καταστραφεί.

Των Tom Gantert και Jack Phillips

Με πληροφορίες από το Associated Press

Βλέποντας το καλό στους άλλους και στη ζωή

«Όταν ήμουν στην εφηβεία, είχαμε τη συνήθεια με τα αδέλφια μου να γκρινιάζουμε και να σχολιάζουμε αρνητικά τους ανθρώπους που μας δυσκόλευαν, κατά κάποιον τρόπο, τη ζωή. Μετά από μερικά παράπονα, νομίζαμε ότι νιώθαμε καλύτερα», γράφει η Αντζέλικα Ράις. «Όταν τύχαινε να μας ακούσει η μητέρα μας, παρενέβαινε στη συζήτηση με έναν ήπιο και φυσικό τρόπο, αναφέροντας κάτι καλό για τον άνθρωπο που σχολιάζαμε. Ήταν μια εξαιρετική στρατηγική, που πάντα απέδιδε, αν και δεν μας άρεσε πάντα όταν ήμασταν παιδιά.

»Μεγαλώνοντας, άρχισα να εκτιμώ αυτή τη συνήθεια της μητέρας μου όλο και περισσότερο, φτάνοντας στο σημείο να τη σέβομαι βαθιά. Δεν είναι αυτός ο καλύτερος τρόπος να αντιμετωπίζουμε τα πράγματα — να βλέπουμε το καλό σε κάθε κατάσταση, όσο άσχημη κι αν δείχνει, και το καλό σε κάθε άνθρωπο, όσο εκνευριστικός κι αν είναι;

»Σιγά-σιγά συνειδητοποίησα ότι αυτή είναι εν μέρει η ουσία της θεϊκής αγάπης. Όχι μόνο το να μην ανταποδίδουμε τις προσβολές και να αγαπάμε τους άλλους, άσχετα από το πώς μας φέρονται.»

Η σκέψη της Ράις δεν είναι καινούρια. Από την αρχαιότητα, φιλόσοφοι, συγγραφείς και ψυχολόγοι έχουν διερευνήσει τη σημασία τού να βλέπουμε τα καλά των άλλων.

Ο Ρωμαίος αυτοκράτορας Μάρκος Αυρήλιος είχε πει ότι ακόμη κι όταν ανακαλύπτουμε ένα ελάττωμα σε κάποιον, δεν πρέπει να τον κρίνουμε βιαστικά. Στωικός ο ίδιος, θεωρούσε ότι κάθε άνθρωπος έχει μια εγγενή αξία και αξιοπρέπεια. Στα κείμενά του αναφέρει ότι όταν κάποιος συμπεριφέρεται ανάρμοστα, πρέπει να εξετάζουμε τα πράγματα κι από τη δική του πλευρά, έχοντας υπ’ όψιν ότι το λάθος του μπορεί να οφείλεται σε μια στρεβλή αντίληψη των πραγμάτων και όχι σε κακή πρόθεση. Έτσι, μπορούμε να τον κρίνουμε με επιείκεια, όπως θα θέλαμε να κάνουν και οι άλλοι με εμάς.

«Όπως κάθε ψυχή στερείται την αλήθεια ακούσια, ακούσια στερείται και τη δύναμη να συμπεριφέρεται σε κάθε άνθρωπο ανάλογα με τα έργα του», έγραψε ο Αυρήλιος, ενώ αργότερα είπε: «Γιατί κάθε άνθρωπος που σφάλλει, χάνει τον στόχο του και ξεστρατίζει».

Βάσει των παραπάνω, ο Μάρκος Αυρήλιος όρισε ως καθήκον των σοφών την καθοδήγηση των ανθρώπων που πράττουν άσχημα, σώζοντάς τους από τον εαυτό τους, αφού ένας αμαρτωλός που έχει παραστρατήσει δεν απαλλάσσεται από την αμαρτία του για αυτόν τον λόγο. Σε αυτούς τους ανθρώπους πρέπει να μιλάμε με αγάπη και συμπόνια, ώστε να μαλακώσει η καρδιά τους.

«Τι θα σου κάνει ακόμα κι ο πιο βίαιος άνθρωπος, αν συνεχίσεις να του φέρεσαι με καλοσύνη και αν, όταν σου δοθεί η ευκαιρία, τον επιπλήξεις ευγενικά και διορθώσεις με ηρεμία τα λάθη του, ακριβώς τη στιγμή που προσπαθεί να σου κάνει κακό, λέγοντας: ‘Όχι έτσι, παιδί μου: η φύση μας προορίζει για κάτι άλλο: Σίγουρα δεν θα πληγωθώ εγώ, αλλά εσύ πληγώνεις τον εαυτό σου, παιδί μου’», έγραψε ο Αυρήλιος. «Δείξ’ του με διακριτικότητα, ευγένεια και με γενικές αρχές ότι έτσι έχουν τα πράγματα».

Τη σκέψη του Μάρκου Αυρηλίου χρησιμοποιεί και ο Βίκτωρ Ουγκώ στο μυθιστόρημά του οι Άθλιοι. Ο ήρωας, Γιάννης Αγιάννης, είχε καταδικαστεί σε ένα έτος φυλάκισης επειδή έκλεψε ένα καρβέλι ψωμί για να ταΐσει τη χήρα αδελφή του και τα παιδιά της. Ο ένας χρόνος έγινε είκοσι και ο Γιάννης Αγιάννης μεταμορφώνεται σε έναν άνθρωπο γεμάτος μίσος και κακία, που δεν διστάζει να καταφύγει στην κλοπή. Κλέβει τα ασημικά ενός ιερέα που τον φιλοξενεί για ένα βράδυ στο σπίτι του, εκείνος όμως δεν τον καταδίδει στην αστυνομία. Αντιθέτως, υποστηρίζει ότι ο ίδιος τού τα έδωσε. Η καλοσύνη του ιερέα αγγίζει τον Γιάννη Αγιάννη, που αποφασίζει να ανταποκριθεί στην πρόκληση τρόπον τίνα που του έθεσε η στάση του παπά, εγκαταλείποντας την άνομη ζωή. Η αλλαγή του είναι βαθιά, και όχι μόνο φτάνει σε μια υψηλή κοινωνική θέση, κερδίζοντας την αγάπη και τον σεβασμό των συμπολιτών του, αλλά και στο σημείο να σώσει τη ζωή του αστυνομικού που τον καταδίωκε για χρόνια.

Σεβασμός για τη ζωή

Ο Άλμπερτ Σβάιτσερ [Albert Schweitzer, 1875-1965], Γερμανός γιατρός, φιλόσοφος και μουσικός που βραβεύτηκε με το Νόμπελ Ειρήνης το 1952, έδειχνε συμπόνια, αγάπη και εκτίμηση σε κάθε άνθρωπο που συναντούσε. Τον διακατείχε ένα βαθύ αίσθημα σεβασμού και ευλάβειας για τη ζωή — τη δική του και τη ζωή κάθε άλλου ανθρώπου.

«Ο σεβασμός για τη ζωή αποτελεί τη βασική μου αρχή», έγραψε στην αυτοβιογραφία του.

Ο Σβάιτσερ θεωρούσε ηθικό του καθήκον να προστατεύει τη ζωή κάθε ανθρώπου και να δίνει τη δυνατότητα σε κάθε άτομο να αναπτυχθεί και να αξιοποιήσει πλήρως τις δυνατότητές του. Σύμφωνα με αυτές τις αρχές, σε ηλικία 30 ετών, αποφάσισε να αφιερώσει τη ζωή και τις γνώσεις του στην υπηρεσία της ανθρωπότητας. Το 1913, ίδρυσε ένα νοσοκομείο στην πόλη Λαμπαρενέ, στο Γκαμπόν της Δυτικής Αφρικής, όπου περιέθαλψε χιλιάδες ανθρώπους, συμπεριλαμβανομένων όσων έπασχαν από λέπρα, ελονοσία και δυσεντερία. Κάθε ασθενής λάμβανε φροντίδα, αγάπη και σεβασμό, ανεξάρτητα από την οικονομική ή κοινωνική του κατάσταση.

Ο Αυστριακός-Ισραηλινός στοχαστής και παιδαγωγός Μάρτιν Μπούμπερ [Martin Buber, 1878-1965] διατύπωσε φιλοσοφικά αυτό που ο σύγχρονός του Σβάιτσερ είχε κατανοήσει διαισθητικά. Ο Μπούμπερ θεωρούσε τις ανθρώπινες σχέσεις ως υπέρτατης σημασίας και ως το θεμέλιο της ορθής συμπεριφοράς στον κόσμο. Στο βιβλίο του «Εγώ και Εσύ», περιέγραψε δύο τύπους σχέσεων: τις σχέσεις «Εγώ-Αυτό» και τις σχέσεις «Εγώ-Εσύ».

Οι σχέσεις «Εγώ-Αυτό» είναι λειτουργικές: ένα άτομο χρησιμοποιεί ένα άλλο ως αντικείμενο για να επιτύχει έναν συγκεκριμένο φυσικό, πνευματικό ή συναισθηματικό στόχο. Οι σχέσεις «Εγώ-Εσύ» είναι εκείνες στις οποίες ο ένας βλέπει τον άλλον στην ολότητά του, σε όλες τις πτυχές της ύπαρξής του· τέτοιες σχέσεις αποτελούν έναν γνήσιο διαπροσωπικό δεσμό που βασίζεται σε βαθιά αγάπη. «Η αγάπη είναι η ευθύνη ενός Εγώ απέναντι σε ένα Εσύ», έγραψε.

Σύμφωνα με τον Μπούμπερ, η ικανότητα να αγαπάμε τους άλλους δεν πηγάζει από την προσπάθεια ή την επιδίωξη, αλλά από το ‘άδειασμα’ των συναισθημάτων και των σκέψεών μας σε συνδυασμό με την πλήρη και απόλυτη εστίαση στον άλλον. «Το Εσύ με συναντά μέσω της χάρης — δεν το βρίσκω αναζητώντας το», έγραψε. Μια τέτοια αγάπη απαιτεί θάρρος, υποστήριζε, επειδή συνεπάγεται μια βαθιά παραίτηση από τον εαυτό. Η αληθινή αγάπη για τους ανθρώπους αποτελεί την πιο τολμηρή πράξη από όλες, έλεγε.

Ο ψυχολόγος Αβραάμ Μάσλοου [Abraham Maslow, 1908-1970], ένας από τους κεντρικούς στοχαστές του κινήματος της ανθρωπιστικής ψυχολογίας στη δεκαετία του 1960, έβλεπε επίσης μεγάλη αξία στην αναγνώριση και την καλλιέργεια του καλού στους άλλους. Διατύπωσε την αναθεωρημένη «ιεραρχία των αναγκών», στη βάση της οποίας βρίσκονται θεμελιώδεις ανάγκες όπως η τροφή, ενώ στην κορυφή της βρίσκεται η υψηλότερη ανθρώπινη ανάγκη: η υπέρβαση του εαυτού.

Με την υπέρβαση του εαυτού και τη σύνδεση με μια ευρύτερη συνείδηση, έλεγε ο Μάσλοου, ένα άτομο αναγνωρίζει την ενότητα του σύμπαντος και αισθάνεται έναν φυσικό δεσμό με όλους τους ανθρώπους. Αντί για εγωκεντρικές σκέψεις, βιώνει την ανιδιοτέλεια, τη φροντίδα και το ενδιαφέρον για την ευημερία των άλλων.

Ο Μάσλοου πίστευε ακράδαντα στην εγγενή καλοσύνη των ανθρώπων. Κατ’ αυτόν, σπάνια εξαφανίζεται το «καλό» εντελώς από την καρδιά του ανθρώπου — αν και μπορεί να γίνει «αδύναμο, ευαίσθητο και λεπτό, και εύκολα να υποκύπτει στη συνήθεια, στις πολιτισμικές πιέσεις και στις λανθασμένες στάσεις απέναντί του». Ως εκ τούτου, είναι σημαντικό να καλλιεργούμε και να ενθαρρύνουμε την καλή πλευρά των ανθρώπων.

Της Dina Gordon

Πρώτη δημοσίευση: Epoch Magazine Israel

Λουκασένκο: Η Λευκορωσία δεν θα παρασυρθεί στον πόλεμο στην Ουκρανία, αλλά θα αμυνθεί αν δεχθεί επίθεση

Ο πρόεδρος της Λευκορωσίας, Αλεξάντερ Λουκασένκο, δήλωσε ότι η χώρα του δεν πρόκειται να παρασυρθεί στον πόλεμο στην Ουκρανία, αλλά θα αμυνθεί από κοινού με τη Ρωσία σε περίπτωση επίθεσης. Ο Λουκασένκο έκανε τις δηλώσεις αυτές απαντώντας στους πρόσφατους ισχυρισμούς του προέδρου της Ουκρανίας, Βολοντίμιρ Ζελένσκι, ότι ο πρόεδρος της Ρωσίας, Βλαντίμιρ Πούτιν, σχεδιάζει να επεκτείνει τον πόλεμο μέσω επιθετικών επιχειρήσεων από το έδαφος της Λευκορωσίας.

Στις 22 Μαΐου, ο Λουκασένκο απέρριψε τους ισχυρισμούς του Ζελένσκι, δηλώνοντας σε δημοσιογράφους ότι η Λευκορωσία θα εμπλακεί στον πόλεμο μόνο «εάν υπάρξει επιθετική ενέργεια εναντίον της επικράτειάς της», σύμφωνα με το κρατικό πρακτορείο ειδήσεων της Λευκορωσίας BELTA. Ανέφερε ακόμη ότι η χώρα του θα υπερασπιστεί από κοινού με τη Ρωσία τα εδάφη της «από το Μπρεστ έως το Βλαδιβοστόκ, όπου βρίσκονται δύο κράτη», αναφερόμενος στη δυτικότερη πόλη της Λευκορωσίας και στη ρωσική πόλη στις ακτές του Ειρηνικού, κοντά στα σύνορα με την Κίνα και τη Βόρεια Κορέα.

Τόνισε ακόμη ότι η χώρα του δεν έχει πρόθεση να παρασυρθεί στον πόλεμο στην Ουκρανία, καθώς, όπως είπε, δεν υπάρχει ούτε πολιτικός ούτε στρατιωτικός λόγος για κάτι τέτοιο. Ανέφερε δε ότι εάν ο Ζελένσκι επιθυμεί να συζητήσει ή να διαβουλευθεί με τη Λευκορωσία για οποιοδήποτε ζήτημα, το Μινσκ είναι ανοικτό, δηλώνοντας έτοιμος να συναντηθεί μαζί του οπουδήποτε, είτε στην Ουκρανία είτε στη Λευκορωσία, προκειμένου να συζητήσουν τα προβλήματα στις διμερείς σχέσεις.

Στις 21 Μαΐου, ο Ζελένσκι συζήτησε με αξιωματούχους στη βόρεια Ουκρανία, κοντά στα σύνορα με τη Λευκορωσία, τρόπους ενίσχυσης της άμυνας. Στο βραδινό του βιντεοσκοπημένο μήνυμα, ο Ουκρανός πρόεδρος δήλωσε ότι η Μόσχα «επιδιώκει να εμπλέξει βαθύτερα τη Λευκορωσία σε αυτόν τον πόλεμο», προσθέτοντας ότι το Κίεβο διαθέτει «τη δυνατότητα να ενισχύσει την άμυνά του και να ενεργήσει προληπτικά».

Ο Ζελένσκι έχει αφήσει και στο παρελθόν να εννοηθεί ότι η Λευκορωσία ενδέχεται να εμπλακεί στον πόλεμο. Σε ανάρτησή του στις 2 Μαΐου στην πλατφόρμα X, είπε ότι η Ουκρανία είχε παρατηρήσει «αρκετά ασυνήθιστη στρατιωτική δραστηριότητα» σε τμήματα των συνόρων Ουκρανίας–Λευκορωσίας από τη λευκορωσική πλευρά.

«[Το Κίεβο] παρακολουθεί στενά τα πάντα και διατηρεί την κατάσταση υπό έλεγχο», σημείωσε, προσθέτοντας ότι, εάν χρειαστεί, θα υπάρξει αντίδραση. Ο Ζελένσκι τόνισε ακόμη ότι η Ουκρανία είναι έτοιμη να υπερασπιστεί τον λαό της και την κυριαρχία της και ότι αυτό είναι κάτι που όσοι εμπλέκονται σε επιθετικές ενέργειες κατά της χώρας θα πρέπει να το γνωρίζουν.

Κοινές ασκήσεις πυρηνικής ετοιμότητας

Ο Λουκασένκο προχώρησε στις δηλώσεις του κατά τη διάρκεια κοινών ασκήσεων πυρηνικής ετοιμότητας με τη Ρωσία, τις οποίες παρακολούθησε μαζί με τον Πούτιν μέσω τηλεδιάσκεψης.

Στις 19 Μαΐου, το ρωσικό υπουργείο Άμυνας ξεκίνησε τριήμερες ασκήσεις πυρηνικής ετοιμότητας, σύμφωνα με το TASS, με στόχο την εξάσκηση στην προετοιμασία και ανάπτυξη πυρηνικών δυνάμεων, εν μέσω όσων χαρακτήρισε ως απειλές επιθετικότητας.

Το υπουργείο ανακοίνωσε ότι στις ασκήσεις θα συμμετάσχουν περισσότεροι από 64.000 στρατιώτες και πάνω από 7.800 μονάδες στρατιωτικού εξοπλισμού, μεταξύ των οποίων περισσότερα από 140 αεροσκάφη, 73 πλοία και 200 εκτοξευτές πυραύλων. Σύμφωνα με το κρατικό πρακτορείο ειδήσεων, θα συμμετάσχουν επίσης 13 υποβρύχια, εκ των οποίων τα 8 είναι πυρηνοκίνητα υποβρύχια μεταφοράς πυραύλων.

Επίσης, αυτή την εβδομάδα, ο αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών της Ρωσίας, Σεργκέι Ριαμπκόφ, δήλωσε ότι αυξάνονται οι πιθανότητες σύγκρουσης μεταξύ Ρωσίας και ΝΑΤΟ.

Σε συνέντευξή του στο TASS που δημοσιεύθηκε στις 19 Μαΐου, ο Ριαμπκόφ αναφέρθηκε σε «κλιμάκωση της ρητορικής» της Ευρώπης σχετικά με «την επικείμενη απειλή ενός πολέμου υψηλής έντασης» με τη Ρωσία. Όπως είπε, ως αποτέλεσμα αυτής της κλιμάκωσης της έντασης, συμπεριλαμβανομένων «κατάφωρα προκλητικών κινήσεων στον πυρηνικό τομέα», αυξάνονται οι στρατηγικοί κίνδυνοι, καθώς και ο κίνδυνος άμεσης σύγκρουσης μεταξύ του ΝΑΤΟ και της Ρωσίας, με «δυνητικά καταστροφικές συνέπειες».

Της Victoria Friedman

Με πληροφορίες από το Reuters

Επικεφαλής της ADNOC: Ο αγωγός παράκαμψης των Στενών του Ορμούζ έχει ολοκληρωθεί σχεδόν κατά 50%

Ο επικεφαλής της κρατικής πετρελαϊκής εταιρείας των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων δήλωσε στις 20 Μαΐου ότι ένας σημαντικός νέος πετρελαϊκός αγωγός, σχεδιασμένος ώστε να παρακάμπτει τα Στενά του Ορμούζ, έχει ολοκληρωθεί κατά σχεδόν 50%, καθώς οι περιφερειακές εντάσεις και οι γεωπολιτικές αντιπαραθέσεις για τον έλεγχο των θαλάσσιων οδών αναδιαμορφώνουν τις παγκόσμιες ενεργειακές διαδρομές.

Ο Σουλτάν Άχμεντ Αλ Τζαμπέρ, διευθύνων σύμβουλος της Abu Dhabi National Oil Company (ADNOC), δήλωσε κατά τη διάρκεια συνέντευξης στο Atlantic Council ότι οι εργασίες του έργου επιταχύνονται με στόχο την ολοκλήρωσή του το 2027. Ανέφερε ότι υπερβολικά μεγάλο μέρος της παγκόσμιας ενέργειας εξακολουθεί να διέρχεται από πολύ λίγα στρατηγικά σημεία και ότι αυτός ήταν ο λόγος για τον οποίο τα ΗΑΕ έλαβαν πριν από περισσότερο από μία δεκαετία την απόφαση να επενδύσουν σε υποδομές που παρακάμπτουν τα Στενά του Ορμούζ. Ο Αλ Τζαμπέρ σημείωσε ότι ο δεύτερος αγωγός Δύσης–Ανατολής των ΗΑΕ είναι ήδη σχεδόν κατά το ήμισυ ολοκληρωμένος.

Το έργο προχωρά, ενώ τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν στο επίκεντρο της έντασης έπειτα από τρεις μήνες σχεδόν συγκρούσεων μεταξύ του Ιράν, του Ισραήλ και των Ηνωμένων Πολιτειών. Τα ΗΑΕ ανακοίνωσαν την περασμένη εβδομάδα ότι θα επιταχύνουν την κατασκευή του αγωγού ώστε να επεκταθεί η εξαγωγική ικανότητα μέσω της Φουτζέιρα, λιμενικής πόλης στον Κόλπο του Ομάν εκτός των Στενών του Ορμούζ.

Ο υφιστάμενος αγωγός Abu Dhabi Crude Oil Pipeline, γνωστός και ως αγωγός Habshan–Fujairah, επιτρέπει ήδη στα ΗΑΕ να παρακάμπτουν τα Στενά του Ορμούζ για ένα μέρος των εξαγωγών τους, ενώ το νέο έργο αναμένεται να αυξήσει σημαντικά αυτή τη δυνατότητα.

Ο Αλ Τζαμπέρ προειδοποίησε ότι τα παγκόσμια ενεργειακά συστήματα παραμένουν ευάλωτα, επειδή υπερβολικά μεγάλο μέρος των υποδομών πετρελαίου και φυσικού αερίου εξαρτάται από στενά θαλάσσια περάσματα. Όπως ανέφερε, η ενεργειακή ασφάλεια δεν αφορά πλέον μόνο τη δυνατότητα συνέχισης της παραγωγής, αλλά και τις διαδρομές μεταφοράς, την πρόσβαση, την αποθήκευση και την ύπαρξη εφεδρικών λύσεων.

Όπως σημείωσε, η παγκόσμια πλεονάζουσα παραγωγική ικανότητα πετρελαίου παραμένει ιδιαίτερα χαμηλή, ενώ τα επίπεδα ενεργειακών αποθεμάτων συνεχίζουν να μειώνονται. Ο Αλ Τζαμπέρ είπε ότι μέσα σε μόλις δύο μήνες αντλήθηκαν περίπου 250 εκατομμύρια βαρέλια από τα παγκόσμια αποθέματα και ότι τα παγκόσμια αποθέματα επαρκούν ουσιαστικά μόνο για 30 έως 35 ημέρες, υπογραμμίζοντας ότι αυτό το επίπεδο θα πρέπει τουλάχιστον να διπλασιαστεί.

Οι δηλώσεις του ακολούθησαν προειδοποιήσεις του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας (ΔΟΕ) ότι ενδέχεται οι αγορές πετρελαίου να εισέλθουν σε «ζώνη κινδύνου» αυτό το καλοκαίρι, εάν συνεχιστούν οι διαταραχές στα Στενά του Ορμούζ. Ο εκτελεστικός διευθυντής του ΔΟΕ, Φατίχ Μπιρόλ, δήλωσε στις 21 Μαΐου ότι περισσότερα από 14 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου ημερησίως αποσύρονται από τις παγκόσμιες αγορές εξαιτίας ζημιών στις υποδομές και περιορισμών που συνδέονται με τη σύγκρουση.

Τα ΗΑΕ απομακρύνονται από τον ΟΠΕΚ

Η επέκταση του αγωγού πραγματοποιείται επίσης λίγες εβδομάδες μετά την ανακοίνωση και την έναρξη ισχύος της αποχώρησης των ΗΑΕ από τον ΟΠΕΚ και τη διευρυμένη συμμαχία ΟΠΕΚ+.

Τα ΗΑΕ ανακοίνωσαν στις 28 Απριλίου ότι θα αποχωρήσουν από τον οργανισμό με ισχύ από την 1η Μαΐου, χαρακτηρίζοντας την απόφαση ως «έκφραση κυριαρχικής ευθύνης σε μια νέα ενεργειακή εποχή». Ο Αλ Τζαμπέρ δήλωσε ότι η απόφαση θα προσφέρει στα ΗΑΕ μεγαλύτερη ευελιξία ώστε να επεκτείνουν την παραγωγή τους και να επενδύσουν διεθνώς.

Όπως ανέφερε, η πραγματική ισχύς δεν μετριέται από την αφθονία των πόρων, αλλά από τον τρόπο με τον οποίο αυτοί αξιοποιούνται προς όφελος του έθνους. Τα ΗΑΕ δήλωσαν ότι η συνεχιζόμενη αστάθεια στον Περσικό Κόλπο και στα Στενά του Ορμούζ επηρέασε την απόφαση τους.

Ο Αλ Τζαμπέρ σημείωσε ότι, εκτός ΟΠΕΚ, τα ΗΑΕ θα παραμείνουν αυτό που ήταν πάντοτε: μια πειθαρχημένη, υπεύθυνη, αξιόπιστη και σταθεροποιητική δύναμη στις παγκόσμιες ενεργειακές αγορές, και περιέγραψε τις σχέσεις μεταξύ των ΗΑΕ και των Ηνωμένων Πολιτειών ως εναρμονισμένες στους τομείς της ενέργειας, των υποδομών, της άμυνας και της τεχνολογίας.

Το Ιράν επεκτείνει την εποπτεία στα Στενά

Η επέκταση του αγωγού συμπίπτει με τις προσπάθειες του Ιράν να επισημοποιήσει την εποπτεία της θαλάσσιας κυκλοφορίας μέσω των Στενών του Ορμούζ.

Το Ιράν ανακοίνωσε τον Μάιο τη δημιουργία φορέα με την ονομασία Αρχή Στενών του Περσικού Κόλπου (PGSA), τον οποίο η Τεχεράνη παρουσιάζει ως αρμόδιο για την εποπτεία της διέλευσης μέσω της θαλάσσιας οδού και τον συντονισμό των αδειών ναυσιπλοΐας εντός των ζωνών ελέγχου που έχει ορίσει.

Η PGSA ανακοίνωσε στις 20 Μαΐου ότι το Ιράν έχει ορίσει ζώνη θαλάσσιας εποπτείας που εκτείνεται από το Κουχ Μομπάρακ στη νοτιοανατολική περιοχή του Ιράν έως τη νότια ακτή της Φουτζέιρα στα ΗΑΕ, στην ανατολική πλευρά των στενών, και από το νησί Κεσμ έως το Ουμ Αλ Κουάιν στα ΗΑΕ, στη δυτική πλευρά. Η αρχή ανέφερε επίσης ότι τα πλοία που δραστηριοποιούνται εντός αυτής της περιοχής θα πρέπει να επικοινωνούν με και να λαμβάνουν άδεια από τις ιρανικές αρχές πριν διασχίσουν τη θαλάσσια οδό.

Ο Ιρανός πρέσβης στη Γαλλία, Μοχάμαντ Αμίν Νετζάντ, δήλωσε στο Bloomberg στις 21 Μαΐου ότι η Τεχεράνη και το Ομάν συζητούν ένα μόνιμο σύστημα διοδίων για το Ορμούζ.

Ζώνες ελέγχου

Η ιρανική ζώνη θαλάσσιας εποπτείας φαίνεται να επικαλύπτεται, τουλάχιστον εν μέρει, με περιοχές όπου επιχειρούν αμερικανικές ναυτικές δυνάμεις στο πλαίσιο του ναυτικού αποκλεισμού που έχει ανακοινώσει η Ουάσιγκτον και στοχεύει ιρανικά λιμάνια.

Η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ ανακοίνωσε σε δήλωσή της στις 12 Απριλίου ότι οι αμερικανικές δυνάμεις θα εμποδίζουν πλοία που εισέρχονται ή εξέρχονται από ιρανικά λιμάνια από τις 13 Απριλίου. Σύμφωνα με την ανακοίνωση, ο αποκλεισμός αφορά πλοία που ταξιδεύουν προς ή από ιρανικά λιμάνια τόσο στον Αραβικό Κόλπο όσο και στον Κόλπο του Ομάν, ενώ παράλληλα διευκρινίστηκε ότι οι αμερικανικές δυνάμεις δεν θα παρεμποδίζουν την ελευθερία της ναυσιπλοΐας για πλοία που διέρχονται από τα Στενά του Ορμούζ με προορισμό άλλον από το Ιράν.

Η νεοανακηρυχθείσα ζώνη εποπτείας της PGSA καλύπτει μεγάλο μέρος του ίδιου ναυτιλιακού διαδρόμου μέσω του οποίου οι αμερικανικές ναυτικές δυνάμεις παρακολουθούν και αναχαιτίζουν την εμπορική κίνηση που συνδέεται με ιρανικά λιμάνια.

Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο δήλωσε στις 21 Μαΐου ότι ένα ιρανικό σύστημα διοδίων θα ήταν απαράδεκτο και προειδοποίησε ότι θα μπορούσε να εκτροχιάσει τις διαπραγματεύσεις μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης. Πριν αναχωρήσει για τη συνάντηση του ΝΑΤΟ στη Σουηδία, ο Ρούμπιο δήλωσε σε δημοσιογράφους ότι μια τέτοια εξέλιξη θα καθιστούσε ανέφικτη μια διπλωματική συμφωνία.

Ο Ρούμπιο χαρακτήρισε το προτεινόμενο σύστημα διοδίων ως «απειλή για τον κόσμο» και «εντελώς παράνομο». Μετά τη συνάντησή του με τον γενικό γραμματέα του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούττε στο Χέλσινγκμποργκ της Σουηδίας, στις 22 Μαΐου, ο Ρούμπιο δήλωσε ότι οι δυτικοί σύμμαχοι ελπίζουν να επιτύχουν συμφωνία με το Ιράν που θα επαναφέρει το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ και θα περιορίσει τις πυρηνικές φιλοδοξίες της Τεχεράνης.

Προειδοποίησε, ωστόσο, ότι οι κυβερνήσεις χρειάζονται κάποια εναλλακτικά σχέδια σε περίπτωση που το Ιράν αρνηθεί να αποκαταστήσει την ελεύθερη ναυσιπλοΐα. Ο Ρούμπιο δήλωσε ότι, εάν το Ιράν συνεχίσει να περιορίζει τη διέλευση ή να απειλεί πλοία που αρνούνται να συμμορφωθούν με τις ιρανικές απαιτήσεις, τότε «θα πρέπει να ληφθούν μέτρα».

Όπως επεσήμανε, αρκετές χώρες που εκπροσωπήθηκαν στη συνάντηση του ΝΑΤΟ θα επηρεάζονταν ακόμη περισσότερο από ό,τι οι Ηνωμένες Πολιτείες σε περίπτωση παρατεταμένης διαταραχής στα Στενά του Ορμούζ, λόγω της εξάρτησής τους από τις ενεργειακές προμήθειες της Μέσης Ανατολής.

Ο Ρούμπιο ανέφερε επίσης ότι τα μέλη του ΝΑΤΟ πρέπει να αρχίσουν να προετοιμάζονται για σενάρια στα οποία «το Ιράν αποφασίζει ότι δεν ενδιαφέρεται και ότι θα διατηρήσει τα Στενά κλειστά».

Τέλος, σημείωσε ότι κατά τη διάρκεια της συνάντησης δεν ανακοινώθηκε κάποιο επίσημο στρατιωτικό σχέδιο, ενώ αναγνώρισε ότι πραγματοποιήθηκαν συζητήσεις σχετικά με πιθανές αντιδράσεις στις οποίες θα συμμετείχαν χώρες του ΝΑΤΟ, σε περίπτωση αποτυχίας της διπλωματίας.

Της Evgenia Filimianova