ΚΟΣΜΟΣ

Το μεξικανικό Κογκρέσο ενέκρινε χθες Τετάρτη αναθεώρηση του Συντάγματος που απαγορεύει την καλλιέργεια γενετικά τροποποιημένου καλαμποκιού, αν και όχι τις εισαγωγές γενετικά τροποποιημένων δημητριακών.

Η πρωτοβουλία αυτή, την οποία ανέλαβε η πρόεδρος Κλαούντια Σέινμπαουμ, εγκρίθηκε χθες Τετάρτη – με 97 ψήφους υπέρ, 16 κατά – στη Γερουσία, μια εβδομάδα μετά την υιοθέτησή της από τη Βουλή.

Αναμένεται ακόμη το κείμενο να εξασφαλίσει την έγκριση των τοπικών κοινοβουλίων των 17 από τις 32 πολιτείες όπου το κυβερνών κόμμα έχει την πλειοψηφία.

Η αναθεώρηση του Συντάγματος που εγκρίθηκε χθες δεν περιλαμβάνει καμιά αναφορά στις εισαγωγές. Ορίζει ότι η καλλιέργεια καλαμποκιού στο Μεξικό οφείλει να είναι «απαλλαγμένη» από γενετικές τροποποιήσεις με «τη βοήθεια τεχνικών που ξεπερνούν τους φυσικούς φραγμούς».

Επιτρέπει τη σπορά δημητριακών βελτιωμένων με μεθόδους επιλογής βάσει παραδοσιακών πρακτικών, πλην όμως απαγορεύει την καλλιέργεια καλαμποκιού τροποποιημένου με «σύγχρονες βιοτεχνολογικές τεχνικές».

Το Μεξικό είναι ο δεύτερος μεγαλύτερος αγοραστής καλαμποκιού στον κόσμο, ιδίως κίτρινου καλαμποκιού, με το 95% να προέρχεται από την αγορά των ΗΠΑ, όπου η παραγωγή γενετικά τροποποιημένου αραβοσίτου φτάνει το 93% του συνόλου.

Πάντως, η χώρα είναι αυτάρκης σε ό,τι αφορά την παραγωγή λευκού καλαμποκιού, που αποτελεί βασικό διατροφικό είδος στη χώρα των 129 εκατομμυρίων κατοίκων.

Η έγκριση της αναθεώρησης καταγράφηκε με φόντο τις εντάσεις για το εμπόριο με τις ΗΠΑ του Ντόναλντ Τραμπ – ο Αμερικανός πρόεδρος προχώρησε αυτή την εβδομάδα στην επιβολή τελωνειακών δασμών 25% στον Καναδά και στο Μεξικό.

Η πρόεδρος του Μεξικού Κλαούντια Σάινμπαουμ δήλωσε την Τρίτη ότι η κυβέρνησή της θα απαντήσει με δασμολογικά και μη δασμολογικά μέτρα στους δασμούς 25% του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ στις εισαγωγές από το Μεξικό.

«Δεν υπάρχει κανένας λόγος, λογική ή δικαιολογία για να υποστηρίξουμε αυτήν την απόφαση που θα επηρεάσει τους λαούς και τα έθνη μας», είπε η Σάινμπαουμ στην τακτική πρωινή συνέντευξη Τύπου. «Κανείς δεν κερδίζει με αυτή την απόφαση».

Οι δασμολογικές ενέργειες του Τραμπ κυκλοφόρησαν στις 12:01 π.μ., μετά από μια αρχική αναστολή 30 ημερών.

Μεξικανοί αξιωματούχοι συναντήθηκαν με τους ομολόγους τους των ΗΠΑ στην Ουάσιγκτον την περασμένη εβδομάδα για να συζητήσουν την πολιτική εμπορίου και ασφάλειας σε μια προσπάθεια να αποτραπεί η επιβολή δασμών, αν και ανεπιτυχώς.

Η Σάινμπαουμ είπε ότι το Μεξικό συνεργάστηκε με τις Ηνωμένες Πολιτείες για τη μετανάστευση, την ασφάλεια και την καταπολέμηση της διακίνησης ναρκωτικών.

«Σε αυτές τις 30 ημέρες, λήφθηκαν αποφασιστικά μέτρα κατά του οργανωμένου εγκλήματος και του λαθρεμπορίου φαιντανύλης, και έγιναν διμερείς συναντήσεις για την ασφάλεια και το εμπόριο», δήλωσε.

Λεπτομέρειες για την απάντηση του Μεξικού, συμπεριλαμβανομένων των αντίποινων δασμών, θα δοθούν σε εκδήλωση στην πρωτεύουσα την Κυριακή, ανακοίνωσε η πρόεδρος.

Από την πλευρά του, ο πρωθυπουργός του Καναδά έχει ήδη απαντήσει στους δασμούς των ΗΠΑ.

«Σε περίπτωση που οι αμερικανικοί δασμοί τεθούν σε ισχύ απόψε, ο Καναδάς, από αύριο στις 12:01 π.μ. EST, θα απαντήσει με δασμούς 25% σε αμερικανικά αγαθά αξίας 155 δισεκατομμυρίων δολαρίων — ξεκινώντας με δασμούς σε αγαθά αξίας 30 δισεκατομμυρίων δολαρίων αμέσως και δασμούς στα υπόλοιπα 125 δισεκατομμύρια δολάρια σε 21 ημέρες», ανέφερε σε δήλωση ο Τρυντώ, σημειώνοντας ότι οι δασμοί θα παραμείνουν σε ισχύ μέχρι να αποσυρθεί η απόφαση των ΗΠΑ.

«Ενώ προτρέπουμε την κυβέρνηση των ΗΠΑ να επανεξετάσει τους δασμούς της, ο Καναδάς θα υπερασπιστεί την οικονομία, τις δουλειές, τους εργαζόμενους, και [θα επιδιώξει] μια δίκαιη συμφωνία».

Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε στις 3 Μαρτίου ότι οι δασμοί 25% στα μεξικανικά και καναδικά προϊόντα θα εφαρμοστούν, όπως είχε προγραμματιστεί, την Τρίτη 4 Μαρτίου, προσθέτοντας ότι καμία διαπραγμάτευση της τελευταίας στιγμής δεν θα μπορέσει να τους παρεμποδίσει την εφαρμογή τους.

«Για τους δασμούς είναι όλα έτοιμα. Θα τεθούν σε ισχύ αύριο», είπε ο Τραμπ στους δημοσιογράφους στον Λευκό Οίκο, τη Δευτέρα. «Δεν υπάρχουν περιθώρια για το Μεξικό ή για τον Καναδά.»

Ο Τραμπ διατύπωσε για πρώτη φορά την ιδέα της επιβολής δασμών στις δύο χώρες τον Νοέμβριο του 2024, προτού αναλάβει τα καθήκοντα του, λέγοντας ότι τα έθνη δεν έχουν κάνει αρκετά για να σταματήσουν τη ροή παράνομων ναρκωτικών και παράνομων μεταναστών προς τις Ηνωμένες Πολιτείες. Με την εφαρμογή τους, θέλει ακόμη να ‘διορθώσει’ τις εμπορικές ανισορροπίες και να δελεάσει τα εργοστάσια να μετεγκατασταθούν στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Οι 25% δασμοί είχαν αρχικά οριστεί να τεθούν σε ισχύ στις 4 Φεβρουαρίου, αλλά ανεστάλησαν για ένα μήνα για να δοθεί περισσότερος χρόνος στο Μεξικό και στον Καναδά να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις των ΗΠΑ. Το Μεξικό έστειλε μεν 10.000 στρατιώτες στα βόρεια σύνορά του, αλλά δεν έχει λάβει επαρκή μέτρα για να περιορίσει τη ροή της φαιντανύλης, δήλωσε η κυβέρνηση Τραμπ.

Ο Αμερικανός υπουργός Εμπορίου Χάουαρντ Λούτνικ, πρώην πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της επενδυτικής εταιρείας Cantor Fitzgerald, δήλωσε στο CNN τη Δευτέρα ότι οι δύο χώρες πρέπει να πάρουν περισσότερα μέτρα για να σταματήσουν την κυκλοφορία της φαιντανύλης στις Ηνωμένες Πολιτείες.

«Ξέρει ότι έχουν κάνει καλή δουλειά στα σύνορα. Δεν έχουν κάνει αρκετά με τη φαιντανύλη», είπε ο Λούτνικ.

Ο Αμερικανός πρόεδρος επανέλαβε αυτήντην ιδέα σε μια ανάρτηση στην πλατφόρμα κοινωνικής δικτύωσης Truth Social.

«Τα ναρκωτικά εξακολουθούν να ξεχύνονται στη χώρα μας από το Μεξικό και τον Καναδά σε πολύ υψηλά και απαράδεκτα επίπεδα», έγραψε ο Τραμπ στις 27 Φεβρουαρίου.

Ο Καναδάς και το Μεξικό δεν είναι οι μόνες χώρες που αντιμετωπίζουν αύξηση των δασμών στις εισαγωγές τους προς τις ΗΠΑ. Πρόσθετοι δασμοί σε κινεζικά προϊόντα τέθηκαν επίσης σε ισχύ στις 12 ΕΤ το πρωί της Τρίτης. Σε τροποποιημένο εκτελεστικό διάταγμα της 3ης Μαρτίου, ο Τραμπ διπλασίασε τους υφιστάμενους δασμούς 10% σε αγαθά από την Κίνα στο 20%, επικαλούμενος τη «παρατεταμένη εισροή συνθετικών οπιοειδών, συμπεριλαμβανομένης της φαιντανύλης».

Η Κίνα απάντησε επίσης με αυξήσεις 10-15% στους δασμούς σε διάφορες εισαγωγές από τις ΗΠΑ, όπως γεωργικά προϊόντα. Έθεσε επίσης 25 αμερικανικές εταιρείες υπό περιορισμό εξαγωγών και επενδύσεων.

Της Κίμπερλυ Χάγιεκ

Το Reuters συνέβαλε σε αυτό το άρθρο

Οι ηγέτες των αραβικών χωρών που συνεδρίασαν χθες Τρίτη στο Κάιρο υιοθέτησαν το αιγυπτιακό σχέδιο για την ανοικοδόμηση της Γάζας, ανακοίνωσε ο Αιγύπτιος πρόεδρος Άμπντελ Φάταχ αλ Σίσι.

Το σχέδιο, που είναι μια εναλλακτική πρόταση απέναντι σε εκείνη του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ για τη δημιουργία μιας «Ριβιέρας της Μέσης Ανατολής» στον παλαιστινιακό θύλακα, στοχεύει στην ανοικοδόμηση της Λωρίδας της Γάζας χωρίς την εκτόπιση των κατοίκων της.

Ο Σίσι είπε ότι η πρότασή του έγινε δεκτή κατά την ολοκλήρωση της συνόδου. Νωρίτερα, είχε δηλώσει ότι είναι βέβαιος πως ο Τραμπ θα μπορούσε να φέρει την ειρήνη.

Τα βασικά ερωτήματα πουπρέπει να απαντηθούν για το μέλλον της Γάζας είναι το ποιος θα κυβερνά τον θύλακα και ποιες χώρες θα χορηγήσουν τα δισεκατομμύρια δολάρια που απαιτούνται για την ανοικοδόμησή του.

Ο Σίσι είπε ότι η Αίγυπτος συνεργάζεται με τους Παλαιστινίους για τη συγκρότηση μιας επιτροπής αποτελούμενης από ανεξάρτητους Παλαιστίνιους τεχνοκράτες, που θα αναλάβουν τη διοίκηση της Γάζας. Η επιτροπή αυτή θα επιβλέπει τη διανομή της ανθρωπιστικής βοήθειας και θα διαχειρίζεται τις υποθέσεις του θύλακα προσωρινά, μέχρι να περάσει υπό τον έλεγχο της Παλαιστινιακής Αρχής, πρόσθεσε.

Ένα άλλο κρίσιμο ζήτημα είναι το μέλλον της Χαμάς, της οργάνωση που προκάλεσε τον πόλεμο της Γάζας με την επίθεση που εξαπέλυσε στο Ισραήλ στις 7 Οκτωβρίου 2023.

Ο Παλαιστίνιος πρόεδρος Μαχμούντ Αμπάς χαιρέτισε την αιγυπτιακή πρόταση και προέτρεψε τον Τραμπ να στηρίξει το σχέδιο που δεν περιλαμβάνει την εκτόπιση των Παλαιστινίων κατοίκων. Ο Αμπάς είπε επίσης ότι είναι έτοιμος να προκηρύξει προεδρικές και βουλευτικές εκλογές, εφόσον οι συνθήκες το επιτρέψουν, υπογραμμίζοντας ότι η Παλαιστινιακή Αρχή είναι η μοναδική νόμιμη κυβερνητική και στρατιωτική δύναμη στα Παλαιστινιακά Εδάφη.

Ο Αμπάς, ένας από τους αρχιτέκτονες των ειρηνευτικών συμφωνιών του Όσλο (1993) με το Ισραήλ, που δημιούργησαν ελπίδες για την ίδρυση παλαιστινιακού κράτους, βλέπει τη νομιμότητά του να υπονομεύεται σταθερά από τον ισραηλινό εποικισμό στη Δυτική Όχθη. Πολλοί Παλαιστίνιοι εξάλλου θεωρούν την κυβέρνησή του διεφθαρμένη, αντιδημοκρατική και εκτός πραγματικότητας.

Για οποιαδήποτε προσπάθεια ανοικοδόμησης, πάντως, θα χρειαστεί η στήριξη των πλούσιων χωρών του Κόλπου, όπως των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων και της Σαουδικής Αραβίας, που διαθέτουν τα απαιτούμενα κεφάλαια.

Τα ΗΑΕ, που βλέπουν τη Χαμάς και άλλες ισλαμιστικές οργανώσεις ως υπαρξιακή απειλή, θέλουν τον άμεσο και πλήρη αφοπλισμό της, ωστόσο άλλες αραβικές χώρες προκρίνουν μια πιο σταδιακή προσέγγιση, ανέφεραν πηγές με γνώση του θέματος.

Στην ομιλία του στη σύνοδο, ο υπουργός Εξωτερικών της Σαουδικής Αραβίας πρίγκιπας Φαϊσάλ μπιν Φαρχάν, είπε ότι απαιτούνται διεθνείς εγγυήσεις ότι η τρέχουσα εκεχειρία θα διατηρηθεί.

Οι ηγέτες των ΗΑΕ και του Κατάρ δεν πήραν τον λόγο στις ανοιχτές συνεδριάσεις της συνόδου.

Ένα υψηλόβαθμο στέλεχος της Χαμάς, ο Σάμι Άμπου Ζούχρι, απέρριψε την έκκληση για αφοπλισμό της οργάνωσης, επιμένοντας ότι το δικαίωμα στην αντίσταση είναι αδιαπραγμάτευτο. Ο Άμπου Ζούχρι είπε στο πρακτορείο Reuters ότι η οργάνωση δεν θα δεχτεί καμία προσπάθεια επιβολής σχεδίων, καμία μορφή μη παλαιστινιακής κυβέρνησης ούτε την παρουσία ξένων δυνάμεων.

Αφού η Χαμάς εκδίωξε την Παλαιστινιακή Αρχή από τη Γάζα, μετά τον σύντομο εμφύλιο πόλεμο του 2007, έχει καταπνίξει κάθε αντιπολίτευση στον θύλακα.

Μία πηγή είπε στο Reuters ότι το Ισραήλ δεν θα αντιταχθεί στο να αναλάβει την ευθύνη διακυβέρνησης της Γάζας μια αραβική οντότητα, εφόσον φύγει η Χαμάς από το προσκήνιο. Όμως άλλος Ισραηλινός αξιωματούχος υπογράμμισε ότι ο στόχος του πολέμου ήταν εξαρχής να καταστραφούν οι στρατιωτικές και διοικητικές δυνατότητες της παλαιστινιακής οργάνωσης. «Επομένως, εάν πρόκειται να πείσουν τη Χαμάς να αποστρατιωτικοποιηθεί, αυτό πρέπει να γίνει αμέσως. Τίποτα άλλο δεν θα γίνει δεκτό», είπε.

Ισραηλινοί αξιωματούχοι λένε ότι περίπου 20.000 μαχητές της Χαμάς έχουν σκοτωθεί από την έναρξη του πολέμου.

Ο Ουκρανός πρόεδρος, Βολοντίμιρ Ζελένσκι, χαρακτήρισε «λυπηρή» τη συνάντηση που είχε την περασμένη εβδομάδα με τον πρόεδρο των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, και τον αντιπρόεδρο, Τζ. Ντ. Βανς, στον Λευκό Οίκο, ενώ εξέφρασε την πρόθεσή του να υπογράψει συμφωνία για σπάνια ορυκτά και να συμμετάσχει σε ειρηνευτικές συνομιλίες.

Σε δήλωσή του, την πρώτη μετά την ανακοίνωση της κυβέρνησης Τραμπ για «πάγωμα» της στρατιωτικής βοήθειας προς την Ουκρανία, ο Ζελένσκι τόνισε ότι η χώρα του δεν επιδιώκει «έναν ατελείωτο πόλεμο» και ότι «κανείς δεν θέλει την ειρήνη περισσότερο από τους Ουκρανούς».

«Εκτιμούμε πραγματικά όσα έχει κάνει η Αμερική για να βοηθήσει την Ουκρανία να διατηρήσει την κυριαρχία και την ανεξαρτησία της», ανέφερε ο Ουκρανός πρόεδρος σε δήλωσή του που δημοσιεύθηκε στην πλατφόρμα κοινωνικής δικτύωσης Χ. «Θυμόμαστε τη στιγμή που τα δεδομένα άλλαξαν, όταν ο πρόεδρος Τραμπ παρείχε στην Ουκρανία τα αντιαρματικά Javelin. Είμαστε ευγνώμονες γι’ αυτό».

Κατά τη συνάντηση με τον Τραμπ και τον Βανς, ο Αμερικανός πρόεδρος και ο αντιπρόεδρος επέκριναν τον Ζελένσκι για δηλώσεις του και τη στάση του απέναντι στις προσπάθειές τους να τερματίσουν τον πόλεμο. Ο Τραμπ δήλωσε αργότερα ότι θα συνεχίσει να διαπραγματεύεται με τον Ζελένσκι, εφόσον ο Ουκρανός ηγέτης εκφράσει την επιθυμία του να τερματίσει τον πόλεμο με τη Ρωσία.

«Η συνάντησή μας στην Ουάσινγκτον, στον Λευκό Οίκο, την Παρασκευή, δεν εξελίχθηκε όπως έπρεπε. Είναι λυπηρό που συνέβη έτσι. Ήρθε η ώρα να διορθωθούν τα πράγματα. Επιθυμούμε η μελλοντική συνεργασία και επικοινωνία να είναι εποικοδομητική», ανέφερε ο Ζελένσκι, προσθέτοντας ότι θέλει να υπογράψει συμφωνία για σπάνια ορυκτά με τις Ηνωμένες Πολιτείες και να συμμετάσχει σε ειρηνευτικές συνομιλίες με τη Ρωσία.

Η δήλωση του Ζελένσκι ήρθε λίγες ώρες αφότου ο Τραμπ διέταξε την αναστολή της αμερικανικής βοήθειας προς την Ουκρανία.

Η Ουκρανία βασίζεται στη στρατιωτική βοήθεια των ΗΠΑ και της Ευρώπης για να αντισταθεί στη μεγαλύτερη και καλύτερα εξοπλισμένη ρωσική στρατιωτική δύναμη. Ο πόλεμος, που διαρκεί ήδη τρία χρόνια, έχει προκαλέσει εκατοντάδες χιλιάδες νεκρούς και τραυματίες και έχει ισοπεδώσει ουκρανικές πόλεις.

Ο Τραμπ, από την πλευρά του, έχει δηλώσει ότι επιθυμεί τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία και πιστεύει ότι ο πραγματικός αριθμός των θυμάτων είναι πολύ μεγαλύτερος από αυτόν που έχει επισήμως ανακοινωθεί. Πριν από τις εκλογές, είχε υποστηρίξει ότι θα μπορούσε να τερματίσει τον πόλεμο μέσα σε 24 ώρες, ωστόσο, η κυβέρνησή του έχει αφήσει να εννοηθεί ότι η διαδικασία αυτή μπορεί να διαρκέσει μήνες.

Μετά την απόφαση των ΗΠΑ να παγώσουν τη στρατιωτική βοήθεια, οι ευρωπαϊκές χώρες επιταχύνουν τις δικές τους αμυντικές δαπάνες. Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, παρουσίασε την Τρίτη προτάσεις για την ενίσχυση των αμυντικών δαπανών της ΕΕ, που θα μπορούσαν να κινητοποιήσουν έως και 800 δισεκατομμύρια ευρώ. Την Πέμπτη αναμένεται να πραγματοποιηθεί έκτακτη σύνοδος κορυφής της ΕΕ.

Από την έναρξη της ρωσικής εισβολής, πριν από τρία χρόνια, το Κογκρέσο των ΗΠΑ έχει εγκρίνει συνολικά 175 δισεκατομμύρια δολάρια σε βοήθεια προς την Ουκρανία, σύμφωνα με την Επιτροπή Υπεύθυνου Ομοσπονδιακού Προϋπολογισμού.

Την Τρίτη, ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου, Ντμίτρι Πεσκόφ, δήλωσε στο ρωσικό πρακτορείο ειδήσεων TASS ότι η απόφαση των ΗΠΑ να σταματήσουν τη βοήθεια προς την Ουκρανία «θα μπορούσε να ενθαρρύνει» το Κίεβο να «στραφεί προς αναζήτηση ειρηνικής λύσης».

Ο Τραμπ άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο να επιτευχθεί συμφωνία για την εκμετάλλευση ουκρανικών ορυκτών από αμερικανικές εταιρείες. Η συμφωνία επρόκειτο να υπογραφεί στην Ουάσινγκτον την Παρασκευή, πριν ο Ζελένσκι αποχωρήσει πρόωρα από τον Λευκό Οίκο λόγω της εμπλοκής στις συνομιλίες.

«Όσον αφορά τη συμφωνία για τα ορυκτά και την ασφάλεια, η Ουκρανία είναι έτοιμη να την υπογράψει οποιαδήποτε στιγμή και με οποιονδήποτε τρόπο κριθεί κατάλληλος», δήλωσε ο Ζελένσκι. «Βλέπουμε αυτή τη συμφωνία ως ένα βήμα προς τη μεγαλύτερη ασφάλεια και σταθερές εγγυήσεις ασφαλείας, και ελπίζω πραγματικά ότι θα λειτουργήσει αποτελεσματικά».

Σε συνέντευξή του στο Fox News, ο Βανς κάλεσε τον Ζελένσκι να αποδεχθεί τη συμφωνία.

«Αν θέλετε πραγματικές εγγυήσεις ασφαλείας, αν θέλετε να διασφαλίσετε ότι ο Βλαντίμιρ Πούτιν δεν θα εισβάλει ξανά στην Ουκρανία, η καλύτερη εγγύηση ασφαλείας είναι να δοθεί στους Αμερικανούς οικονομικό συμφέρον στο μέλλον της Ουκρανίας», ανέφερε ο Βανς.

Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ διέταξε την παύση της στρατιωτικής βοήθειας που παρέχουν οι ΗΠΑ στην Ουκρανία, μερικά 24ωρα μετά τη λογομαχία του την Παρασκευή με τον Ουκρανό ομόλογό του Βολοντίμιρ Ζελένσκι, δήλωσε χθες Δευτέρα το βράδυ αξιωματούχος του Λευκού Οίκου.

«Ο πρόεδρος κατέστησε σαφές ότι επικεντρώνεται στην ειρήνη. Χρειαζόμαστε εταίρους που δεσμεύονται επίσης στην επίτευξη αυτού του στόχου», ανέφερε αξιωματούχος του Λευκού Οίκου. «’Παγώνουμε’ και επανεξετάζουμε τη βοήθειά μας, για να διασφαλίσουμε ότι συμβάλλει σε μια λύση.»

Η απόφαση αποκαλύφθηκε έπειτα από συνεδρίαση στον Λευκό Οίκο νωρίτερα χθες, με τη συμμετοχή του υπουργού Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ, του υπουργού Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο και συμβούλων του προέδρου Τραμπ.

Από τότε που ξέσπασαν οι συγκρούσεις μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας το 2022, οι ΗΠΑ έχουν στείλει τουλάχιστον 175 δισεκατομμύρια δολάρια σε βοήθεια, τόσο σε μετρητά όσο και σε στρατιωτικό εξοπλισμό, για την υποστήριξη των αμυντικών προσπαθειών της Ουκρανίας.

Το πάγωμα της βοήθειας έρχεται λίγες ημέρες μετά τη σύγκρουση Ζελένσκι και Τραμπ στο Οβάλ Γραφείο, η οποία είχε ως αποτέλεσμα την κατάρρευση μιας οικονομικής συμφωνίας ΗΠΑ-Ουκρανίας.

«Απλώς πιστεύω ότι ο Ζελένσκι θα έπρεπε να είναι πιο ευγνώμων, επειδή αυτή η χώρα [οι ΗΠΑ] τούς στήριξε σε καλές και κακές στιγμές», δήλωσε ο Τραμπ στον Λευκό Οίκο τη Δευτέρα. «Τους έχουμε δώσει πολύ περισσότερα από την Ευρώπη, και η Ευρώπη θα έπρεπε να είχε δώσει περισσότερα από εμάς.»

Όταν ρωτήθηκε για πιθανή περικοπή της βοήθειας, ο Τραμπ απέφυγε να απαντήσει, λέγοντας ότι είναι πρόωρο ακόμα να πει κάτι τέτοιο με βεβαιότητα. Λίγες ώρες αργότερα, ο Λευκός Οίκος επιβεβαίωσε ότι παγώνει και επανεξετάζει την αμερικανική βοήθεια προς την Ουκρανία.

Σε συνέντευξη στις 3 Μαρτίου στον Σον Χάνιτι, ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς δήλωσε ότι ο Τραμπ γνωρίζει πως «η καλύτερη εγγύηση ασφαλείας» για την Ουκρανία έναντι μιας πιθανής μελλοντικής ρωσικής εισβολής «είναι να έχουν οι Αμερικανοί οικονομικά συμφέροντα στην Ουκρανία».

«Η μόνη ρεαλιστική οδός για να καταλήξουμε σε έναν διακανονισμό είναι η οδός του προέδρου Τραμπ», είπε ο Βανς.

«Ενθαρρύνουμε τόσο τον πρόεδρο Ζελένσκι όσο και τον πρόεδρο Πούτιν να ακολουθήσουν αυτόν τον δρόμο.»

Η Ρωσία δήλωσε την Πέμπτη ότι η προσάρτηση των ουκρανικών εδαφών που έχει καταλάβει είναι «αδιαπραγμάτευτη», την ώρα που ο Βρετανός πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ συναντούσε τον Αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ στον Λευκό Οίκο για να υποστηρίξει την ευρωπαϊκή θέση για την επίλυση της σύγκρουσης στην Ουκρανία.

Η ουκρανική διπλωματία χαρακτήρισε «γελοίες» τις δηλώσεις της Ρωσίας περί προσάρτησης ουκρανικών εδαφών. «Η Ρωσία δεν μπορεί να διεκδικεί τίποτα από τα ουκρανικά εδάφη», δήλωσε ο εκπρόσωπος της ουκρανικής διπλωματίας Γκεόργκι Τίχι. «Είναι γελοίο να βλέπουμε τους Ρώσους αξιωματούχους να αναφέρονται στο ρωσικό Σύνταγμα» για να δικαιολογήσουν την αξίωση της προσάρτησής τους, κατήγγειλε.

Παράλληλα, Ρώσοι και Αμερικανοί συνομιλούσαν από το πρωί της Πέμπτης στην Κωνσταντινούπολη για την επανεκκίνηση των διμερών τους σχέσεων, προκαλώντας ανησυχία στο Κίεβο και τους Ευρωπαίους μήπως παραμεριστούν σε μελλοντικές ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις.

Τις ρωσοαμερικανικές αυτές συνομιλίες, τις δεύτερες σε λιγότερο από δύο εβδομάδες, χαιρέτισε ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν, ο οποίος εκτίμησε την ίδια μέρα ότι γεννούν «κάποια ελπίδα» για τη διευθέτηση «στρατηγικών συστημικών προβλημάτων».

Ενώπιον των Ηνωμένων Πολιτειών, που είναι ο κύριος υποστηρικτής του ουκρανικού στρατού μετά την έναρξη της ρωσικής επίθεσης τον Φεβρουάριο του 2022, το Κρεμλίνο έχει δείξει ήδη ότι δεν είναι διατεθειμένο να κάνει εδαφικούς συμβιβασμούς.

Τα αιτήματά του για τον τερματισμό της επίθεσης παραμένουν αμετάβλητα: η Ουκρανία πρέπει να παραχωρήσει τέσσερεις περιφέρειες εν μέρει κατεχόμενες στην ανατολική και τη νότια Ουκρανία, εκτός από την Κριμαία την οποία η Ρωσία προσάρτησε το 2014, και να εγκαταλείψει τις φιλοδοξίες της για ένταξη στο ΝΑΤΟ.

«Τα εδάφη που έγιναν υποκείμενα της Ρωσικής Ομοσπονδίας […] αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της χώρας μας. Αυτό είναι απολύτως αδιαμφισβήτητο και αδιαπραγμάτευτο», τόνισε σήμερα ο εκπρόσωπος της ρωσικής προεδρίας Ντμίτρι Πεσκόφ.

Το Κίεβο δηλώνει από την πλευρά του ότι συνεχίζει να ελέγχει 500 τετραγωνικά χιλιόμετρα της ρωσικής περιφέρειας Κουρσκ, έχοντας ωστόσο χάσει τα δύο τρίτα των εδαφών που είχαν καταλάβει οι στρατιώτες του στο τέλος μιας αιφνιδιαστικής διασυνοριακής επίθεσης το καλοκαίρι του 2024.

Ο ρωσικός στρατός δήλωσε επίσης σήμερα ότι ανακατέλαβε από τις ουκρανικές δυνάμεις το χωριό Νικόλσκι στην περιφέρεια Κουρσκ, μετά την ανακοίνωσή του την προηγούμενη μέρα για την απελευθέρωση δύο άλλων οικισμών στην ίδια περιοχή.

Ο πρόεδρος της Ουκρανίας Ζελένσκι είχε αναφέρει προηγουμένως την ιδέα της «ανταλλαγής εδαφών» με τη Μόσχα, κάτι που το Κρεμλίνο είχε απορρίψει.

Μιλώντας για τις επαφές μεταξύ Ρωσίας και ΗΠΑ, ο Βλαντίμιρ Πούτιν κάλεσε τους Δυτικούς να επιδείξουν «πραγματισμό» και να έχουν μια «ρεαλιστική εικόνα» της κατάστασης.

Επανέλαβε ότι η χώρα του είναι ανοικτή στον «σοβαρό διάλογο» για την Ουκρανία, κατηγορώντας παράλληλα τις «δυτικές ελίτ» ότι θέλουν να «διαταράξουν ή να υπονομεύσουν» τις συζητήσεις με την Ουάσιγκτον.

Συνομιλίες Ρώσων και Αμερικανών

Οι πρόεδροι της Ρωσίας και των ΗΠΑ συνομίλησαν τηλεφωνικά στις 12 Φεβρουαρίου, σπάζοντας την πολιτική απομόνωσης της Δύσης κατά της Μόσχας.

‘Εκτοτε, Ρώσοι και Αμερικανοί δηλώνουν ότι θέλουν να επανέλθει ισορροπία στις διμερείς σχέσεις τους, κυρίως όσον αφορά τη λειτουργία των πρεσβειών και των προξενείων, μετά τις πολλές απελάσεις διπλωματών στις αντίστοιχες διπλωματικές τους αποστολές.

Αυτό ακριβώς το θέμα συζητούσαν Ρώσοι και Αμερικανοί διπλωμάτες στην Κωνσταντινούπολη.

Η Μόσχα ωστόσο, αμβλύνοντας τις εντυπώσεις, δηλώνει ότι δεν πιστεύει επί του παρόντος σε σημαντικές αλλαγές στις σχέσεις της με την Ουάσιγκτον.

«Κανείς δεν αναμένει ότι οι λύσεις θα είναι εύκολες και γρήγορες», τόνισε ο Πεσκόφ, δηλώνοντας ότι υπάρχει «αμοιβαία» βούληση «να ακούσει και να καταλάβει ο ένας τον άλλον».

Η εκπρόσωπος της ρωσικής διπλωματίας Μαρία Ζαχάροβα δήλωσε ότι η Μόσχα ελπίζει πως η συνάντηση αυτή θα είναι «η πρώτη από μια σειρά» για «να ξεπεραστούν οι αποκλίσεις» και «να ενισχυθεί η εμπιστοσύνη».

Εκτός από το θέμα της Ουκρανίας, ο Πούτιν ζητά γενικότερα την αναδιοργάνωση της ευρωπαϊκής αρχιτεκτονικής ασφάλειας, δηλαδή μια αποχώρηση των δυνάμεων του ΝΑΤΟ από την ανατολική Ευρώπη, καθώς θεωρεί ότι η συμμαχία αυτή συνιστά υπαρξιακή απειλή για τη Ρωσία.

Η προοπτική μιας συνόδου κορυφής Πούτιν-Τραμπ ανησυχεί τους Ευρωπαίους και το Κίεβο, οι οποίοι επιμένουν στην ανάγκη να επιτευχθεί «διαρκής ειρήνη» με εγγυήσεις ασφαλείας για την Ουκρανία, ώστε να αποφευχθεί μια νέα ρωσική επίθεση στο μέλλον, σε περίπτωση παύσης των εχθροπραξιών.

Ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν το υπενθύμισε αυτό στον Ντόναλντ Τραμπ τη Δευτέρα στον Λευκό Οίκο, όπως και ο Κιρ Στάρμερ στη συνάντηση που είχε με τον Αμερικανό πρόεδρο.

Ο τελευταίος δήλωσε την Τετάρτη ότι οι Ευρωπαίοι, και όχι οι Ηνωμένες Πολιτείες, πρέπει να παράσχουν αυτές τις εγγυήσεις στο Κίεβο, παρά τα επανειλημμένα αιτήματα του Ζελένσκι.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση επιδιώκει να συνάψει συμφωνία με την Ινδία στον τομέα της άμυνας και της ασφάλειας προκειμένου να αντιμετωπίσει τα νέα παγκόσμια γεωπολιτικά δεδομένα, ανακοίνωσε την Παρασκευή η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, που πραγματοποιεί επίσκεψη στο Νέο Δελχί.

«Μπορώ να ανακοινώσω ότι εργαζόμαστε πάνω σε μια συνεργασία ασφάλειας και άμυνας με την Ινδία, όπως αυτές που έχουν υπογραφεί με την Ιαπωνία και τη Νότια Κορέα», επεσήμανε η φον ντερ Λάιεν κατά τη δεύτερη ημέρα της επίσκεψής της στην πρωτεύουσα της Ινδίας.

«Αυτό θα μας βοηθήσει να ενισχύσουμε τις προσπάθειές μας ενάντια στις κοινές απειλές, όπως η διασυνοριακή τρομοκρατία, οι απειλές στη ναυσιπλοΐα, οι κυβερνοεπιθέσεις ή ένα νέο φαινόμενο: οι επιθέσεις που έχουν στόχο τις ζωτικής σημασίας υποδομές μας», πρόσθεσε.

Η Ινδία είναι ιστορικός σύμμαχος της Ρωσίας, από την οποία αγοράζει το μεγαλύτερο μέρος των όπλων της.

Η φον ντερ Λάιεν έφτασε την Πέμπτη στην Ινδία για δύο ημέρες συζητήσεων με στόχο την ενίσχυση των δεσμών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) με την πιο πολυπληθή χώρα του κόσμου, κυρίως μετά τους δασμούς των ΗΠΑ. Η επίσκεψη της προέδρου της Κομισιόν πραγματοποιείται την ώρα που οι διατλαντικές σχέσεις μεταξύ ΕΕ και ΗΠΑ είναι ιδιαίτερα τεταμένες, μετά την επιστροφή στην προεδρία του Ντόναλντ Τραμπ.

Την Παρασκευή  η φον ντερ Λάιεν είχε συνομιλίες με τον Ινδό πρωθυπουργό Ναρέντρα Μόντι.

Επίσης η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής σημείωσε ότι η ΕΕ επιθυμεί να συνάψει συμφωνία ελεύθερου εμπορίου με την Ινδία μέσα στο 2025.

«Συμφωνήσαμε με τον πρωθυπουργό Μόντι να επιταχύνουμε [τις συνομιλίες] και να καταλήξουμε σε μια συμφωνία φέτος», δήλωσε.

«Γνωρίζω ότι αυτό δεν θα είναι εύκολο, αλλά γνωρίζω επίσης ότι ο χρόνος και η αποφασιστικότητα μετρούν και αυτή η συνεργασία έρχεται σε μια καλή περίοδο για τις δύο πλευρές», εκτίμησε η φον ντερ Λάιεν.

Ο πρωθυπουργός της Ινδίας Μόντι δήλωσε σε δημοσιογράφους: «Ζητήσαμε από τις ομάδες μας να εργαστούν για τη σύναψη μιας συμφωνίας ελεύθερου εμπορίου που θα ωφελεί και τις δύο πλευρές, ως το τέλος του έτους».

Η ΕΕ είναι ο μεγαλύτερος εμπορικός εταίρος της Ινδίας, με το διμερές εμπόριο το οικονομικό έτος 2023/2024 να φτάνει τα 124 δισεκ. ευρώ, ποσοστό που αντιστοιχεί σε περισσότερο από το 12% του ινδικού εμπορίου, σύμφωνα με τις Βρυξέλλες.

Οι συνομιλίες για την υπογραφή συμφωνίας ελεύθερου εμπορίου μεταξύ ΕΕ και Ινδίας ξεκίνησαν και πάλι το 2022 — μετά από οκτώ χρόνια παύσης — όμως προς το παρόν δεν έχουν καταλήξει σε αποτέλεσμα.

Η συμφωνία καθυστερεί καθώς το Νέο Δελχί διστάζει να μειώσει τους δασμούς σε κάποια προϊόντα του, ενώ η ΕΕ διστάζει να χαλαρώσει τους περιορισμούς στην παροχή βίζας σε κάποιους Ινδούς επαγγελματίες.

Με τη συμβολή του Ευθύμη Ωραιόπουλου

Αμερικανοί και Ρώσοι διπλωμάτες πραγματοποίησαν συνομιλίες στην Τουρκία στις 27 Φεβρουαρίου, προκειμένου να συζητήσουν την ομαλοποίηση της λειτουργίας των πρεσβειών τους, έπειτα από χρόνια αμοιβαίων απελάσεων διπλωματών και εντάσεων στις διμερείς σχέσεις.

Η συνάντηση, η οποία έλαβε χώρα στην έδρα του Γενικού Προξενείου των ΗΠΑ στην Κωνσταντινούπολη, εντάσσεται σε ευρύτερες προσπάθειες αποκατάστασης των διπλωματικών και οικονομικών δεσμών, μετά από διαδοχικές μειώσεις προσωπικού στις πρεσβείες, κλείσιμο γραφείων και άλλους περιορισμούς τα τελευταία χρόνια.

Σύμφωνα με τον εκπρόσωπο του Κρεμλίνου, Ντμίτρι Πεσκόφ, οι συνομιλίες στην Κωνσταντινούπολη πραγματοποιήθηκαν κατόπιν συμφωνίας που είχε επιτευχθεί κατά τη διάρκεια τηλεφωνικής επικοινωνίας του προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, με τον Ρώσο πρόεδρο, Βλαντίμιρ Πούτιν, καθώς και μετά από συζητήσεις μεταξύ ανώτερων Ρώσων και Αμερικανών αξιωματούχων στο Ριάντ της Σαουδικής Αραβίας.

Στο Ριάντ, οι δύο πλευρές είχαν συμφωνήσει να εργαστούν για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία και τη βελτίωση των διπλωματικών σχέσεων, με την αποκατάσταση του προσωπικού των πρεσβειών να αποτελεί βασικό σημείο των διαπραγματεύσεων. Η εκπρόσωπος του ρωσικού υπουργείου Εξωτερικών, Μαρία Ζαχάροβα, δήλωσε στην εβδομαδιαία ενημέρωσή της πως οι συνομιλίες στην Κωνσταντινούπολη αποτελούν την αρχή μιας ευρύτερης διπλωματικής διαδικασίας. Όπως ανέφερε, η ρωσική πλευρά αναμένει ότι η συνάντηση αυτή θα είναι η πρώτη από μια σειρά παρόμοιων διαβουλεύσεων με τους Αμερικανούς αξιωματούχους, που θα συμβάλουν στην υπέρβαση των διαφωνιών και στην ενίσχυση των μέτρων οικοδόμησης εμπιστοσύνης.

Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, εξέφρασε την εκτίμησή του προς τον πρόεδρο της Τουρκίας, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, για τη φιλοξενία των συνομιλιών, τονίζοντας ότι σε αυτή τη δύσκολη περίοδο, η Τουρκία αποτελεί σημαντικό παγκόσμιο και περιφερειακό παράγοντα. Ο ίδιος ανέφερε ότι η ΕΕ επιδιώκει στενή συνεργασία με την Τουρκία, τόσο για την εξασφάλιση μιας διαρκούς ειρήνης στην Ουκρανία όσο και για την υποστήριξη μιας δημοκρατικής μετάβασης στη Συρία.

Η συνάντηση στην Κωνσταντινούπολη συνέπεσε με την επίσκεψη του Βρετανού πρωθυπουργού, Κιρ Στάρμερ, στον Λευκό Οίκο στην Ουάσιγκτον, όπου είχε συνάντηση με τον Ντόναλντ Τραμπ. Ο Στάρμερ επιδίωξε να πείσει τον Αμερικανό πρόεδρο ότι οι Ευρωπαίοι ηγέτες θα πρέπει να συμμετέχουν στις διαπραγματεύσεις για την ειρήνη, εάν αυτή πρόκειται να διαρκέσει.

Ο Τραμπ, από την πλευρά του, δήλωσε ότι οι διαπραγματεύσεις για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία βρίσκονται σε προχωρημένο στάδιο και εξέφρασε την πεποίθηση ότι ο Πούτιν θα τηρήσει τις δεσμεύσεις του και δεν θα επαναλάβει τις εχθροπραξίες, εφόσον επιτευχθεί ανακωχή. Παράλληλα, απέκλεισε κάθε πιθανότητα ένταξης της Ουκρανίας στο ΝΑΤΟ, υποστηρίζοντας ότι η επιδίωξη του Κιέβου να ενταχθεί στη Συμμαχία υπήρξε η βασική αιτία της ρωσικής εισβολής. Σύμφωνα με τον ίδιο, το ενδεχόμενο ένταξης της Ουκρανίας στο ΝΑΤΟ δεν πρόκειται να υλοποιηθεί, καθώς, όπως σημείωσε, αυτή ήταν η βασική αφορμή για την κλιμάκωση της κρίσης. Παρόλα αυτά, ανέφερε ότι, στο πλαίσιο των διαπραγματεύσεων με τον Πούτιν, θα πιέσει τη Ρωσία να επιστρέψει όσο το δυνατόν περισσότερα κατεχόμενα ουκρανικά εδάφη.

Την ίδια ημέρα, ο Πούτιν μίλησε ενώπιον υψηλόβαθμων αξιωματούχων της Ομοσπονδιακής Υπηρεσίας Ασφαλείας της Ρωσίας, εκφράζοντας αισιοδοξία για τις πρώτες επαφές με την κυβέρνηση Τραμπ. Όπως ανέφερε, οι συνομιλίες αυτές εμπνέουν ελπίδες και υπάρχει αμοιβαία διάθεση για αποκατάσταση των διμερών σχέσεων, καθώς και για τη σταδιακή επίλυση των συσσωρευμένων παγκόσμιων στρατηγικών προβλημάτων.

Ο Ρώσος πρόεδρος επαίνεσε την προσέγγιση της κυβέρνησης Τραμπ, χαρακτηρίζοντάς την πραγματιστική και ρεαλιστική, ενώ την αντιπαρέβαλε με τις πολιτικές των προηγούμενων αμερικανικών κυβερνήσεων. Υποστήριξε ότι η σημερινή διοίκηση των ΗΠΑ απομακρύνεται από τις «μεσσιακές ιδεολογικές εμμονές» των προκατόχων της, οι οποίες, κατά την άποψή του, συνέβαλαν στην κρίση των διεθνών σχέσεων και, κατ’ επέκταση, στον πόλεμο στην Ουκρανία.

Ο Πούτιν έχει επανειλημμένα υποστηρίξει ότι η επέκταση του ΝΑΤΟ προς τα ανατολικά έχει φέρει τη Συμμαχία σε απόσταση που η Μόσχα θεωρεί απειλητική για την ασφάλειά της, υπονομεύοντας τη σταθερότητα στην περιοχή. Ωστόσο, αυτή η άποψη απορρίπτεται από τις χώρες της ανατολικής πτέρυγας του ΝΑΤΟ, οι οποίες θεωρούν ότι η συμμετοχή τους στη Συμμαχία αποτελεί τη μόνη εγγύηση ασφάλειας απέναντι σε μια Ρωσία που διευρύνει την επιρροή της σε κράτη όπως η Λευκορωσία και η Μολδαβία.