Το Ισραήλ ξεκίνησε νέα χερσαία επιχείρηση στη Λωρίδα της Γάζας, με στόχο την κατάληψη του διαδρόμου Νετζαρίμ, ο οποίος διασχίζει το κέντρο του παλαιστινιακού θύλακα και διαιρεί την περιοχή σε βόρειο και νότιο τμήμα.
Η ηγεσία του ισραηλινού αμυντικού επιτελείου ανακοίνωσε στις 19 Μαρτίου 2025 ότι επιδιώκει να ανακαταλάβει τον διάδρομο Νετζαρίμ, που εκτείνεται νότια της πόλης της Γάζας και χωρίζει τη Λωρίδα σε βόρειο και νότιο τμήμα.
Ο υπουργός Άμυνας του Ισραήλ, Ισραήλ Κατς, προειδοποίησε ότι η επιχείρηση θα διεξαχθεί «με μία ένταση που δεν έχετε δει ακόμα» και κάλεσε τους Παλαιστινίους της περιοχής να προετοιμαστούν για νέες εντολές εκκένωσης από τις ζώνες μάχης.
Κατάρρευση της εκεχειρίας και επανέναρξη των εχθροπραξιών
Οι ισραηλινές δυνάμεις είχαν καταλάβει τον διάδρομο Νετζαρίμ από το 2023 έως το 2025, αλλά τον εκκένωσαν ως μέρος της συμφωνίας εκεχειρίας που επιτεύχθηκε τον Ιανουάριο με τη Χαμάς.
Η Ιερουσαλήμ έχει πλέον αποσυρθεί από αυτή τη συμφωνία, με τον πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου να δηλώνει ότι το Ισραήλ δεν μπορεί να αποδεχτεί την άρνηση της Χαμάς να απελευθερώσει επιπλέον ομήρους που απήχθησαν κατά τη διάρκεια των τρομοκρατικών επιθέσεων της 7ης Οκτωβρίου 2023.
Η Χαμάς είχε ζητήσει διαπραγματεύσεις για τη δεύτερη φάση της συμφωνίας εκεχειρίας, η οποία περιελάμβανε την απελευθέρωση των υπόλοιπων ζωντανών ομήρων με αντάλλαγμα περισσότερους Παλαιστίνιους κρατουμένους, πλήρη απόσυρση των ισραηλινών δυνάμεων από τη Γάζα και μόνιμη κατάπαυση του πυρός.
Κατά την πρώτη φάση, που διήρκεσε από τις 19 Ιανουαρίου έως την 1η Μαρτίου, η Χαμάς απελευθέρωσε 25 Ισραηλινούς ομήρους και τις σορούς άλλων 8, με αντάλλαγμα σχεδόν 1.800 Παλαιστίνιους κρατουμένους, συμπεριλαμβανομένων υψηλόβαθμων μαχητών που εξέτιαν ισόβιες ποινές για θανατηφόρες επιθέσεις.
Η Χαμάς εξακολουθεί να κρατά 59 ομήρους στη Γάζα, από τους οποίους οι 24 πιστεύεται ότι είναι ζωντανοί.
Επιχειρήσεις σε πλήρη εξέλιξη – Ανθρώπινες απώλειες
Το υπουργείο Άμυνας του Ισραήλ ανέφερε ότι θα χρησιμοποιήσει τον διάδρομο για να δημιουργήσει μία μερική ζώνη ασφαλείας μεταξύ του βορρά και του νότου της Γάζας, αλλά ο μακροπρόθεσμος στόχος του Ισραήλ παραμένει ασαφής. Δεν έχουν αναφερθεί εκτοξεύσεις ρουκετών από τη Χαμάς ή άλλες επιθέσεις κατά του Ισραήλ από την έναρξη της νέας επίθεσης.
Το υπουργείο Υγείας της Γάζας, που ελέγχεται από τη Χαμάς, ανέφερε ότι οι πρόσφατες ισραηλινές επιδρομές έχουν επιφέρει τον θάνατο περίπου 436 ανθρώπων, οι περισσότεροι από τους οποίους ισχυρίζεται ότι ήταν γυναίκες και παιδιά.
Οι Ισραηλινές Αμυντικές Δυνάμεις (IDF) υποστηρίζουν ότι στοχεύουν μόνο μαχητές της Χαμάς και ότι τα μέλη της οργάνωσης είναι υπεύθυνα για το γεγονός ότι κρύβονται ανάμεσα σε ομάδες αμάχων. Τα στοιχεία απωλειών του υπουργείου Υγείας της Γάζας δεν κάνουν διάκριση μεταξύ αμάχων και μαχητών.
Ο ισραηλινός στρατός ανέφερε σε ανακοίνωσή του ότι, στο πλαίσιο της νέας επίθεσης, έπληξε δεκάδες μαχητές και θέσεις μαχητών στις 19 Μαρτίου, συμπεριλαμβανομένου του κέντρου διοίκησης ενός τάγματος της Χαμάς.
Διεθνείς αντιδράσεις και διπλωματικές προσπάθειες
Η ανανεωμένη βία έχει καταδικαστεί από την Αίγυπτο, τη Γαλλία, τη Γερμανία και το Κατάρ, που πρόσφατα υποστήριξαν σχέδιο που συντάχθηκε από την Αίγυπτο και υιοθετήθηκε από αρκετές αραβικές χώρες. Η πρόταση προβλέπει 53 δισεκατομμύρια δολάρια για την ανοικοδόμηση της Γάζας και τη βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης σε μια περιοχή που έχει καταστραφεί από τον πόλεμο τον τελευταίο ενάμιση χρόνο.
Το σχέδιο απαιτεί η Χαμάς να μην κυβερνά πλέον τη Γάζα ή να αποτελεί απειλή για το Ισραήλ. Επίσης, θα δημιουργούσε μία διοικητική επιτροπή ανεξάρτητων Παλαιστίνιων επαγγελματιών για να επιβλέπει τη Γάζα μετά το τέλος του πολέμου.
Ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ, εν τω μεταξύ, πρότεινε στις αρχές Φεβρουαρίου ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα μπορούσαν να αναλάβουν τη Γάζα και να μετατρέψουν την περιοχή σε τουριστικό προορισμό που θα μπορούσε να είναι μία «Ριβιέρα της Μέσης Ανατολής».
Η Ντόροθι Σία, υπηρεσιακή πρέσβης των ΗΠΑ στα Ηνωμένα Έθνη, δήλωσε στις 18 Μαρτίου ότι η ευθύνη για την επανέναρξη των εχθροπραξιών «βαρύνει αποκλειστικά τη Χαμάς».
Οι Ηνωμένες Πολιτείες πραγματοποίησαν αεροπορικές επιδρομές στην Υεμένη στις 15 Μαρτίου, στο πλαίσιο επιχείρησης αποτροπής των επιθέσεων των Χούθι σε πλοία που διέρχονται από την περιοχή. Αμερικανικά μαχητικά αεροσκάφη απογειώθηκαν από το αεροπλανοφόρο USS Harry S. Truman και έπληξαν στόχους των Χούθι στη δυτική Υεμένη. Ήταν η πρώτη αμερικανική επίθεση κατά της οργάνωσης εδώ και δύο μήνες.
Οι στρατιωτικές επιχειρήσεις συνεχίστηκαν τις επόμενες ημέρες. Ο σύμβουλος εθνικής ασφαλείας του Λευκού Οίκου, Μάικ Γουόλτς, δήλωσε στο Fox News Sunday ότι οι αεροπορικές επιδρομές προκάλεσαν τον θάνατο ηγετικών στελεχών των Χούθι και την καταστροφή πυραύλων και κρίσιμων στρατιωτικών υποδομών.
Ο εκπρόσωπος των Χούθι, Γιαχιά Σαρέε, ανακοίνωσε ότι 47 αμερικανικές επιθέσεις έπληξαν τις επαρχίες Σαναά, Σααντά, Αλ Μπάιντα, Χάτζα, Ντάμαρ, Μαρίμπ και Αλ Τζαούφ. Το υπουργείο Υγείας, που ελέγχεται από τους Χούθι, ανέφερε ότι 31 άμαχοι σκοτώθηκαν και 101 τραυματίστηκαν.
Οι απολογισμοί αυτοί δεν έχουν επιβεβαιωθεί ανεξάρτητα.
Ο αντιπτέραρχος των ΗΠΑ Αλέξους Γκρύνκεβιτς δήλωσε ότι, σύμφωνα με τις αρχικές εκτιμήσεις, τα πλήγματα προκάλεσαν δεκάδες απώλειες μεταξύ των μαχητών των Χούθι, χωρίς επιβεβαιωμένες αναφορές για θύματα αμάχων.
Επαναφορά των Χούθι στη λίστα τρομοκρατικών οργανώσεων
Η κυβέρνηση των ΗΠΑ θεωρεί τους Χούθι περιφερειακό σύμμαχο του Ιράν και αποφάσισε την εκ νέου καταχώρησή τους στη λίστα των ξένων τρομοκρατικών οργανώσεων, επικαλούμενη τις επιθέσεις τους με drone και πυραύλους κατά του Ισραήλ και πλοίων στη Μέση Ανατολή, από τον Οκτώβριο του 2023.
Ο Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε την επανέναρξη των στρατιωτικών επιχειρήσεων με ανάρτησή του στις 15 Μαρτίου, απαιτώντας την άμεση διακοπή των επιθέσεων των Χούθι και προειδοποιώντας για περαιτέρω αντίποινα.
Οι Χούθι δήλωσαν ότι εξαπέλυσαν αντίποινα κατά των αμερικανικών δυνάμεων στη βόρεια Ερυθρά Θάλασσα, εκτοξεύοντας 18 βαλλιστικούς και πυραύλους κρουζ και ένα drone έως τις 16 Μαρτίου, καθώς και δύο ακόμη πυραύλους κρουζ και δύο drone έως τις 18 Μαρτίου.
Χούθι και Χαμάς
Οι Χούθι άρχισαν να επιτίθενται σε πλοία στη Μέση Ανατολή μετά την επίθεση της Χαμάς στο Ισραήλ, στις 7 Οκτωβρίου 2023. Δηλώνουν ότι στηρίζουν τη Χαμάς και ότι οι ενέργειές τους στοχεύουν στην άσκηση πίεσης στο Ισραήλ για τη διακοπή των στρατιωτικών επιχειρήσεων στη Λωρίδα της Γάζας.
Από τον Οκτώβριο του 2023 έως τον Ιανουάριο του 2025, οι Χούθι εξαπέλυσαν επιθέσεις με drone και πυραύλους κατά του Ισραήλ, καθώς και εναντίον περισσότερων από 100 εμπορικών πλοίων στην περιοχή. Δύο πλοία βυθίστηκαν. Τον Νοέμβριο του 2023, οι Χούθι πραγματοποίησαν αεροπορική επιδρομή με ελικόπτερα και κατέλαβαν το πλοίο Galaxy Leader, κρατώντας 25 μέλη του πληρώματος ως ομήρους.
Η κυβέρνηση Μπάιντεν ανέπτυξε πολεμικά πλοία για την προστασία της ναυσιπλοΐας και αργότερα προχώρησε σε άμεσα στρατιωτικά πλήγματα στην Υεμένη.
Αεροσκάφος εκτοξεύεται από το USS Dwight D. Eisenhower (CVN 69) κατά τη διάρκεια επιχειρήσεων στην Ερυθρά Θάλασσα, στις 22 Ιανουαρίου 2024. (Kaitlin Watt/Ναυτικό των ΗΠΑ μέσω AP)
Οι επιθέσεις των Χούθι συνεχίστηκαν έως τον Ιανουάριο του 2025, όταν Ισραήλ και Χαμάς κατέληξαν σε προσωρινή εκεχειρία. Οι Χούθι σταμάτησαν τις επιχειρήσεις τους και απελευθέρωσαν το πλήρωμα του Galaxy Leader μετά από 459 ημέρες κράτησης.
Η εκεχειρία μεταξύ Ισραήλ και Χαμάς κλονίστηκε, καθώς οι δύο πλευρές διαφωνούν για τα επόμενα βήματα. Στις 2 Μαρτίου, ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου αποφάσισε τη διακοπή της παροχής ανθρωπιστικής βοήθειας στη Γάζα. Στις 11 Μαρτίου, οι Χούθι ανακοίνωσαν ότι θα ξαναρχίσουν τις επιθέσεις εναντίον ισραηλινών πλοίων στην Ερυθρά Θάλασσα.
Ο αναλυτής Μάικλ Χόρτον, από το Jamestown Foundation, δήλωσε ότι οι Χούθι χρησιμοποιούν τη σύγκρουση στη Γάζα για να ενισχύσουν την υποστήριξή τους στην Υεμένη. Ο Ντάνιελ Φλες, αναλυτής του Heritage Foundation, ανέφερε ότι οι ΗΠΑ δεν πρέπει να αφήσουν τις ενέργειες των Χούθι χωρίς απάντηση.
Δορυφορική εικόνα που δείχνει το πλοίο Rubymar με σημαία Μπελίζ να γεμίζει νερό μετά από ζημιά που υπέστη από επίθεση των Χούθι στην Ερυθρά Θάλασσα, την 1η Μαρτίου 2024. (Maxar Technologies μέσω AP)
Ο Τραμπ αυξάνει το τίμημα για το Ιράν
Ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών δήλωσε ότι εφ’ εξής η κυβέρνησή του θα θεωρεί τις ενέργειες των Χούθι συνδεδεμένες με το Ιράν. Σε ανάρτησή του στις 17 Μαρτίου ανέφερε ότι κάθε πυροβολισμός των Χούθι θα αποδίδεται στο Ιράν, το οποίο θα θεωρείται υπεύθυνο και θα υποστεί συνέπειες.
Ο Ντάνιελ Φλες δήλωσε ότι η προειδοποίηση προς το Ιράν αποτελεί αλλαγή της αμερικανικής πολιτικής, υπογραμμίζοντας ότι η κυβέρνηση Τραμπ επιδιώκει να καταστήσει σαφή τη στάση της απέναντι στους Χούθι και το Ιράν.
Οι Χούθι, ένα κυρίως σιιτικό ισλαμιστικό κίνημα των Ζαΐντι, εμφανίστηκαν για πρώτη φορά αντιτιθέμενοι στη διεθνώς αναγνωρισμένη κυβέρνηση της Υεμένης. Το 2014, η αντάρτικη φράξια των Χούθι κατέλαβε τη Σαναά, οδηγώντας τον τότε πρόεδρο της Υεμένης Αμπντραμπούχ Μανσούρ Χάντι να παραιτηθεί και να εγκαταλείψει την πρωτεύουσα της Υεμένης. Αργότερα ο Χάντι ανακάλεσε την παραίτησή του και σχημάτισε εξόριστη κυβέρνηση στην πόλη-λιμάνι της Υεμένης, το Άντεν.
Η Υεμένη παραμένει σε κατάσταση εμφυλίου από το 2014. Αυτή η εσωτερική σύγκρουση έχει επίσης γίνει μια μάχη δι’ αντιπροσώπων σε μια ευρύτερη διαμάχη για περιφερειακή επιρροή μεταξύ του αραβικού συνασπισμού υπό την ηγεσία της Σαουδικής Αραβίας, ο οποίος έχει επικεντρωθεί στην αποτροπή της εξάπλωσης των εξτρεμιστικών ιδεολογιών, και του αντιδυτικού ισλαμιστικού καθεστώτος του Ιράν.
Λίγο αφότου ο Χάντι ανασύστησε την κυβέρνησή του στο Άντεν, η Σαουδική Αραβία σχημάτισε έναν συνασπισμό αραβικών κρατών του Κόλπου, συμπεριλαμβανομένων των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, της Αιγύπτου, του Μαρόκου, της Ιορδανίας, του Μπαχρέιν, του Σουδάν και του Κουβέιτ, για να υποστηρίξει στρατιωτικά την κυβέρνηση του Χάντι. Μέχρι το 2015, οι Ηνωμένες Πολιτείες άρχισαν επίσης να παρέχουν όπλα, πληροφορίες και υλικοτεχνική υποστήριξη στον υπό σαουδαραβική ηγεσία στρατιωτικό συνασπισμό στην Υεμένη.
Από το 2015, οι αμερικανικές δυνάμεις έχουν επανειλημμένα κατασχέσει πλοία που μετέφεραν όπλα στα ανοικτά των ακτών της Υεμένης, τα οποία, σύμφωνα με την εκτίμησή τους, κατευθύνονται από την Τεχεράνη σε περιοχές που ελέγχουν οι Χούθι, ωστόσο η Τεχεράνη έχει διαψεύσει την αποστολή τέτοιας στρατιωτικής βοήθειας προς την αντάρτικη παράταξη της Υεμένης.
Πλήρωμα της αμερικανικής ακτοφυλακής κατάσχει φορτίο ύποπτων ιρανικών εξαρτημάτων όπλων μετά από θαλάσσια επιδρομή στην Αραβική Θάλασσα, στις 28 Ιανουαρίου 2024. (Φωτογραφία της Κεντρικής Διοίκησης των ΗΠΑ).
Στις 18 Μαρτίου, ο Ιρανός πρεσβευτής στον ΟΗΕ, Αμίρ Σαΐντ Ιραβανί, δήλωσε στο Συμβούλιο Ασφαλείας ότι το Ιράν δεν έχει εξοπλίσει τους Χούθι ούτε καθοδηγεί τις ενέργειές τους. Ο αναλυτής Χόρτον ανέφερε ότι το Ιράν παρέχει πληροφορίες και πιθανώς συμβουλές για την επιλογή στόχων, αλλά οι Υεμενίτες διοικητές λαμβάνουν τις περισσότερες αποφάσεις.
Τα επόμενα βήματα
Κατά το τελευταίο έτος της θητείας του προέδρου Τζο Μπάιντεν, ο αμερικανικός στρατός τοποθέτησε τέσσερεις διαφορετικές ομάδες κρούσης αεροπλανοφόρων για να αναχαιτίσουν τις επιθέσεις των Χούτι και να πλήξουν στόχους στην Υεμένη. Ο αμερικανικός στρατός ανέπτυξε επίσης βομβαρδιστικά stealth B-2 Spirit για την καταστροφή υπόγειων χώρων αποθήκευσης όπλων.
Στην ενημέρωση Τύπου του Πενταγώνου στις 17 Μαρτίου, σχετικά με τα τελευταία αμερικανικά πλήγματα, ο Γκρύνκεβιτς αντιμετώπισε ερωτήσεις σχετικά με το πώς αυτές οι νέες επιχειρήσεις διαφέρουν από εκείνες που έγιναν επί Μπάιντεν. Ο στρατηγός της Πολεμικής Αεροπορίας είπε ότι δεν θα υπεισέλθει σε πολλές λεπτομέρειες λόγω επιχειρησιακών ανησυχιών για την ασφάλεια, αλλά δήλωσε ότι οι αμερικανικές δυνάμεις έχουν πλέον ένα ευρύτερο σύνολο στόχων στην Υεμένη.
Δήλωσε επίσης ότι ο Τραμπ έχει μεταβιβάσει εξουσίες προς τα κάτω στους επιχειρησιακούς διοικητές που βρίσκονται επί τόπου, μειώνοντας τις απαιτήσεις για την έγκριση διαταγής νέων επιθέσεων. «Αυτό μας επιτρέπει να έχουμε έναν ρυθμό επιχειρήσεων ανάλογο με τις ευκαιρίες που βλέπουμε στο πεδίο της μάχης, προκειμένου να συνεχίσουμε να ασκούμε πίεση στους Χούθι», είπε.
Οι Χούθι ελέγχουν μεγάλο μέρος της βορειοδυτικής Υεμένης, όπου κατοικεί σχεδόν το 80% του πληθυσμού της χώρας των 32 εκατομμυρίων κατοίκων.
Μαχητές των Χούθι πραγματοποιούν συγκέντρωση κατά των αμερικανικών και βρετανικών επιδρομών, σε στρατιωτικές εγκαταστάσεις των Χούθι κοντά στη Σαναά της Υεμένης, στις 14 Ιανουαρίου 2024. (AP Photo)
Ο Χόρτον προειδοποίησε ότι οι απώλειες αμάχων από την εντατικοποίηση των αμερικανικών επιδρομών θα μπορούσαν να οδηγήσουν περισσότερους Υεμενίτες να υποστηρίξουν τους Χούθι. Υποστήριξε ότι οποιοδήποτε βιώσιμο σχέδιο για την αντιμετώπιση, τον περιορισμό και την ήττα των Χούτι θα πρέπει να καθοδηγείται από τους ίδιους τους Υεμενίτες.
Το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ που ενημέρωσε ο Αναπληρωτής Γενικός Γραμματέας Ανθρωπιστικών Υποθέσεων, Τομ Φλέτσερ, που συνεδρίασε εκτάκτως για την κατάσταση στην Λωρίδα της Γάζας, τονίζοντας ότι οι χειρότεροι φόβοι επιβεβαιώθηκαν με την επανέναρξη των αεροπορικών επιδρομών, ενώ «ανεπιβεβαίωτες αναφορές κάνουν λόγο για εκατοντάδες νεκρούς».
Ο κ. Φλέτσερ ανέφερε ότι η αναστολή της βοήθειας και των εμπορικών υλικών αντιστρέφει την πρόοδο που επιτεύχθηκε κατά τη διάρκεια της εκεχειρίας.
«Αυτός ο πλήρης αποκλεισμός της σωτήριας βοήθειας, των βασικών αγαθών και των εμπορικών αγαθών θα έχει καταστροφικές συνέπειες για τους ανθρώπους στη Γάζα, οι οποίοι εξακολουθούν να εξαρτώνται από μια σταθερή ροή βοήθειας» προειδοποίησε. Η εκεχειρία των 42 ημερών, ανέφερε, απέδειξε τι είναι δυνατό.
«Η παράδοση βοήθειας έγινε δυνατή και αυξήσαμε την κλίμακα γρήγορα και αποτελεσματικά. Πάνω από 4.000 φορτηγά με βοήθεια κάθε εβδομάδα εισέρχονταν στη Γάζα. Φτάσαμε σε πάνω από δύο εκατομμύρια ανθρώπους. Και οι στόχοι μας για τον εμβολιασμό κατά της πολιομυελίτιδας ξεπεράστηκαν, φτάνοντας στον εμβολιασμό πάνω από 600.000 παιδιών» σημείωσε.
Ο κ. Φλέτσερ ανέφερε ότι «δεν μπορούμε και δεν πρέπει να δεχθούμε την επιστροφή σε συνθήκες προ της κατάπαυσης του πυρός ή στην πλήρη άρνηση της ανθρωπιστικής βοήθειας» και ότι «πρέπει να επιτραπεί η είσοδος της ανθρωπιστικής βοήθειας και των εμπορικών ειδών πρώτης ανάγκης στη Γάζα».
Η κατάσταση έχει οδηγήσει σε αύξηση τιμών στα βασικά αγαθά, ανέφερε, με «τις τιμές λαχανικών στον βορρά της Γάζας να έχουν ήδη τριπλασιαστεί». Μάλιστα, έξι αρτοποιεία που επιδοτούνταν από το Παγκόσμιο Επισιτιστικό Πρόγραμμα έχουν κλείσει λόγω ελλείψεων.
Παρά τις δυσκολίες, τόνισε ότι οι ομάδες του ΟΗΕ συνεχίζουν να παρέχουν ελάχιστες υπηρεσίες, αλλά «δεν μπορούμε να το στηρίξουμε για πολύ ακόμα εκτός αν τα περάσματα ανοίξουν ξανά».
«Οι άμαχοι πρέπει να προστατεύονται και οι βασικές τους ανάγκες πρέπει να ικανοποιούνται. Το διεθνές δίκαιο πρέπει να γίνει σεβαστό» τόνισε.
Αναφερόμενος στη Δυτική Όχθη, εξέφρασε «σοβαρές ανησυχίες» για την προστασία των αμάχων, σημειώνοντας την ανανέωση ευρείας κλίμακας επιχειρήσεων του ισραηλινού στρατού και την εκτόπιση περίπου 40.000 Παλαιστινίων.
Δέσμευση της Ελλάδας για στήριξη της λύσης δύο κρατών στο Μεσανατολικό
Ο Έλληνας Μόνιμος Αντιπρόσωπος στον ΟΗΕ, πρέσβης Ευάγγελος Σέκερης υπογράμμισε ότι η πρόσφατη «συμφωνία εκεχειρίας και απελευθέρωσης ομήρων στη Γάζα ήταν ένα εξαιρετικό παράδειγμα του τι μπορεί να επιτευχθεί με πολιτική βούληση». Παρ’ όλα αυτά, εξέφρασε σοβαρή ανησυχία για τη «συνέχιση των εχθροπραξιών στη Γάζα» και τον αυξανόμενο αριθμό θυμάτων, καλώντας όλες τις πλευρές να «επιδείξουν αυτοσυγκράτηση και να επανεκκινήσουν τις συνομιλίες για εκεχειρία».
Η Ελλάδα επαναβεβαίωσε την καταδίκη της για την «τρομοκρατική επίθεση της Χαμάς» στις 7 Οκτωβρίου 2023 και ζήτησε την «άμεση και χωρίς όρους απελευθέρωση» των ομήρων. Ο κ. Σέκερης τόνισε ότι οι Παλαιστίνιοι της Γάζας περνούν δεύτερο σκληρό χειμώνα, με τις συνθήκες να περιγράφονται από τον κ. Φλέτσερ ως «σχεδόν πέρα από την κατανόηση μας».
Η Ελλάδα καλεί το Ισραήλ να «επιτρέψει και να διευκολύνει την ασφαλή, χωρίς όρους, μαζική και απρόσκοπτη παράδοση ανθρωπιστικής βοήθειας» και να αποκαταστήσει «την πρόσβαση σε ηλεκτρικό ρεύμα και νερό», σύμφωνα με το διεθνές ανθρωπιστικό δίκαιο.
Τονίστηκε ότι «ο ρόλος της UNRWA παραμένει καθοριστικός και αναντικατάστατος», ενώ έγινε ειδική αναφορά στη στήριξη του θαλάσσιου ανθρωπιστικού διαδρόμου “Αμάλθεια” της Κύπρου και στην υποδοχή «δέκα παιδιών και των οικογενειών τους από τη Γάζα» για ιατρική περίθαλψη στην Ελλάδα.
Ο κ. Σέκερης εξέφρασε επίσης την ανησυχία για «αύξηση της βίας εποίκων στη Δυτική Όχθη» και την έκρυθμη κατάσταση στην Τζενίν.
Η Ελλάδα, ανέφερε, ζητεί «μόνιμη εκεχειρία» για την ανοικοδόμηση της Γάζας και την απελευθέρωση όλων των ομήρων.
Ο κ. Σέκερης δήλωσε την υποστήριξη της Ελλάδας στην «αραβική πρόταση που παρουσίασε η Αίγυπτος» και επισημαίνει ότι οποιοδήποτε σχέδιο δεν πρέπει να περιλαμβάνει ρόλο για τη Χαμάς, ότι η Χαμάς δεν θα αποτελέσει ποτέ απειλή για την ασφάλεια του Ισραήλ και θα πρέπει να «διασφαλίζει την ασφάλεια του Ισραήλ» και να «μην προβλέπει τον εκτοπισμό των Παλαιστινίων από τη Γάζα».
«Για να συμβεί όμως αυτό, η Παλαιστινιακή Αρχή πρέπει να στηριχθεί οικονομικά και θεσμικά και η Ελλάδα παραμένει προσηλωμένη στην παροχή βοήθειας προς αυτή την κατεύθυνση» τόνισε.
Ο εκτοπισμός, ανέφερε, θα «υπονόμευε τη σταθερότητα της περιοχής» και θα έθετε σε κίνδυνο τη λύση των δύο κρατών.
Η Ελλάδα δεσμεύθηκε να στηρίξει την Παλαιστινιακή Αρχή και επανέλαβε τη στήριξη της για τη «δημιουργία ενός κυρίαρχου Παλαιστινιακού Κράτους» βάσει της λύσης των δύο κρατών σύμφωνα με τα σχετικά Ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας.
Οι συνομιλίες για την κατάπαυση του πυρός στην Ουκρανία θα ξεκινήσουν την Κυριακή στην πόλη Τζέντα της Σαουδικής Αραβίας, σύμφωνα με δήλωση του ειδικού απεσταλμένου της αμερικανικής προεδρίας, Στιβ Γουίτκοφ, την Τρίτη. Η ανακοίνωση αυτή ακολούθησε τηλεφωνική συνδιάλεξη μεταξύ του προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, και του προέδρου της Ρωσίας, Βλαντίμιρ Πούτιν.
Όσον αφορά μια περιορισμένη κατάπαυση του πυρός που θα εστιάζει στις ενεργειακές υποδομές και τη διακοπή των εχθροπραξιών στη Μαύρη Θάλασσα, ο κ. Γουίτκοφ ανέφερε ότι οι Ρώσοι έχουν αποδεχτεί τα δύο αυτά σημεία. Εξέφρασε μάλιστα την πεποίθηση ότι και οι Ουκρανοί θα τα αποδεχτούν. Όπως δήλωσε στο τηλεοπτικό δίκτυο Fox News, η κατάπαυση του πυρός αφορά τόσο την ενέργεια όσο και τις υποδομές γενικότερα.
Ο κ. Γουίτκοφ διευκρίνισε ότι η αμερικανική αντιπροσωπεία στη Σαουδική Αραβία θα επικεφαλής από τον υπουργό Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, και τον σύμβουλο εθνικής ασφάλειας του Λευκού Οίκου, Μάικ Γουόλτς, χωρίς ωστόσο να αποκαλύψει ποιοι άλλοι θα συμμετέχουν στις συνομιλίες.
Οι ισραηλινές ένοπλες δυνάμεις εξαπέλυσαν αεροπορικούς βομβαρδισμούς στη Λωρίδα της Γάζας τις πρώτες πρωινές ώρες της Τρίτης, με αποτέλεσμα εκατοντάδες θύματα. Σύμφωνα με το υπουργείο Υγείας της Χαμάς, τουλάχιστον 413 άνθρωποι σκοτώθηκαν, μεταξύ των οποίων γυναίκες και παιδιά, ενώ εκατοντάδες τραυματίστηκαν. Οι επιθέσεις σηματοδότησαν την πρώτη μεγάλης κλίμακας στρατιωτική δράση μετά την εφαρμογή της συμφωνίας κατάπαυσης πυρός, στις 19 Ιανουαρίου.
Ο πρωθυπουργός του Ισραήλ, Μπενιαμίν Νετανιάχου, δήλωσε ότι οι επιχειρήσεις αυτές είναι «μόνο η αρχή» και τόνισε ότι η στρατιωτική πίεση είναι απαραίτητη για την απελευθέρωση των Ισραηλινών ομήρων που κρατούνται από τη Χαμάς. Ο Ισραηλινός υπουργός Άμυνας, Ισραέλ Κατς, υπογράμμισε ότι αν οι όμηροι δεν επιστρέψουν, «θα ανοίξουν οι πύλες της κόλασης», ενώ ο υπουργός Εξωτερικών, Γεδεών Σάαρ, έκανε λόγο για πιθανή συνέχιση των στρατιωτικών επιχειρήσεων τις επόμενες ημέρες.
Η Χαμάς, από την πλευρά της, κατηγόρησε το Ισραήλ για μονομερή διακοπή της εκεχειρίας και κάλεσε τη διεθνή κοινότητα, και ειδικότερα τις Ηνωμένες Πολιτείες, να ασκήσουν πιέσεις για τον τερματισμό των επιθέσεων. Παράλληλα, ανέφερε ότι μεταξύ των θυμάτων συγκαταλέγονται και στελέχη της, καθώς και μέλη του Παλαιστινιακού Ισλαμικού Τζιχάντ.
Η επανέναρξη των εχθροπραξιών προκαλεί ανησυχίες για κλιμάκωση της σύγκρουσης, με αραβικές και ευρωπαϊκές χώρες, καθώς και τη Ρωσία, την Τουρκία και το Ιράν, να καταδικάζουν τις ισραηλινές επιθέσεις. Η Αίγυπτος χαρακτήρισε τις στρατιωτικές επιχειρήσεις ως προσπάθεια εξαναγκασμού του παλαιστινιακού πληθυσμού σε έξοδο από τη Λωρίδα της Γάζας, ενώ ο Τούρκος πρόεδρος, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, αποκάλεσε το Ισραήλ «κράτος τρομοκράτη».
Το Ισραήλ υποστηρίζει ότι οι επιθέσεις πραγματοποιήθηκαν σε συντονισμό με τις ΗΠΑ, οι οποίες θεωρούν πως η Χαμάς «επέλεξε τον πόλεμο» αρνούμενη να απελευθερώσει τους ομήρους. Σύμφωνα με τις ισραηλινές αρχές, από τους 251 ομήρους που απήχθησαν κατά την επίθεση της Χαμάς στο νότιο Ισραήλ στις 7 Οκτωβρίου 2023, εξακολουθούν να κρατούνται 58, εκ των οποίων οι 34 έχουν κηρυχθεί νεκροί.
Οι νέες επιθέσεις ενδέχεται να επηρεάσουν τις διαπραγματεύσεις για την παράταση της κατάπαυσης του πυρός. Το Ισραήλ φέρεται να έχει αποδεχθεί τις προτάσεις των ΗΠΑ για συνέχιση της εκεχειρίας, ενώ η Χαμάς έχει απορρίψει δύο φορές τις σχετικές προτάσεις. Το παλαιστινιακό κίνημα ζητά μόνιμη κατάπαυση του πυρός, απόσυρση των ισραηλινών στρατευμάτων από τη Γάζα και άνοιγμα των συνοριακών περασμάτων για ανθρωπιστική βοήθεια.
Η κατάσταση στη Λωρίδα της Γάζας επιδεινώνεται, με τον πληθυσμό να εκφράζει την απόγνωσή του για τη συνεχιζόμενη βία. Οι επιθέσεις έχουν αναζωπυρώσει τις ανησυχίες για έναν νέο γύρο πολέμου, καθώς οι δύο πλευρές παραμένουν αμετακίνητες στις θέσεις τους.
Ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών, Ντόναλντ Τραμπ, κλιμάκωσε την ρητορική του εναντίον του Ιράν στις 17 Μαρτίου, δηλώνοντας ότι οποιεσδήποτε μελλοντικές επιθέσεις από την τρομοκρατική ομάδα Χούθι στην Υεμένη θα αντιμετωπίζονταν ως άμεσες επιθετικές ενέργειες από την Τεχεράνη — προειδοποιώντας ότι το Ιράν θα θεωρηθεί υπεύθυνο και θα αντιμετωπίσει «σοβαρότατες» συνέπειες.
Οι δηλώσεις Τραμπ, που δημοσιεύτηκαν στο Truth Social στις 17 Μαρτίου, ακολούθησαν μια σειρά στρατιωτικών επιδρομών των ΗΠΑ το Σαββατοκύριακο εναντίον θέσεων των Χούθι στην Υεμένη. Τα χτυπήματα ήταν μια απάντηση στις επίμονες επιθέσεις της ομάδας στη ναυτιλία της Ερυθράς Θάλασσας, συμπεριλαμβανομένων των άμεσων επιθέσεων στις δυνάμεις των ΗΠΑ. Ενώ το Ιράν έχει αρνηθεί οποιαδήποτε άμεση ανάμειξη ή υποστήριξη προς τους Χούθι, ο Τραμπ επιμένει διαφορετικά.
«Ας μην ξεγελαστεί κανείς! Οι εκατοντάδες επιθέσεις που γίνονται από τους Χούθι, τους απαίσιους μαφιόζους και τραμπούκους στην Υεμένη, τους οποίους μισεί ο λαός της Υεμένης, όλες προέρχονται από και δημιουργούνται από το ΙΡΑΝ», έγραψε ο Τραμπ στην ανάρτηση στο Truth Social στις 17 Μαρτίου.
«Οποιαδήποτε περαιτέρω επίθεση ή αντίποινα από τους ‘Χούθι’ θα αντιμετωπιστεί με μεγάλη δύναμη και δεν υπάρχει καμία εγγύηση ότι αυτή η δύναμη θα σταματήσει εκεί».
Ο Τραμπ κατηγόρησε το Ιράν ότι ενορχηστρώνει άμεσα τις στρατιωτικές ενέργειες των Χούθι, απορρίπτοντας τους ισχυρισμούς ότι η Τεχεράνη δεν έχει έλεγχο στην οργάνωση.
«Υπαγορεύουν κάθε κίνηση, τους δίνουν τα όπλα, τους προμηθεύουν χρήματα και εξαιρετικά εξελιγμένο στρατιωτικό εξοπλισμό, ακόμη και ‘Πληροφορίες’», έγραψε ο Τραμπ.
«Κάθε βολή από τους Χούθι θα θεωρείται, από εδώ και πέρα, ως πυροβολισμός από τα όπλα και την ηγεσία του ΙΡΑΝ, και το ΙΡΑΝ θα θεωρηθεί υπεύθυνο και θα υποστεί τις συνέπειες, και αυτές οι συνέπειες θα είναι σοβαρότατες!»
Το Ιράν έχει αρνηθεί οποιαδήποτε άμεση ανάμειξη στις επιθέσεις των πλοίων στην Ερυθρά Θάλασσα και ως απάντηση στις αεροπορικές επιδρομές των ΗΠΑ εναντίον των Χούθι, Ιρανοί αξιωματούχοι εξέδωσαν απειλές για αντίποινα.
«Προειδοποιώ όλους τους εχθρούς ότι οποιαδήποτε απειλή εκτελείται [κατά του Ιράν] θα προκαλέσει μια σκληρή, αποφασιστική και καταστροφική αντίδραση», δήλωσε ο στρατηγός Χοσεΐν Σαλαμί, επικεφαλής του Σώματος Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης του Ιράν, σε δήλωση στο κρατικό μέσο ενημέρωσης Tasnim News στις 16 Μαρτίου.
Ο Σαλαμί επέμεινε ότι το Ιράν «δεν παίζει κανένα ρόλο στον καθορισμό των εθνικών ή επιχειρησιακών πολιτικών» των συμμαχικών του μαχητών στην περιοχή.
Ένας εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών του Ιράν ενίσχυσε την προειδοποίηση στις 17 Μαρτίου, δηλώνοντας στο κρατικό τηλεοπτικό δίκτυο Press TV: «Θα απαντήσουμε αποφασιστικά σε οποιαδήποτε επίθεση κατά της εδαφικής ακεραιότητας του Ιράν και της εθνικής του ασφάλειας και συμφερόντων».
Οι Χούθι, γνωστοί και ως Ανσάρ Αλλάχ, είναι μια σιιτική ισλαμική μαχητική ομάδα που ελέγχει μεγάλο μέρος της Υεμένης για σχεδόν μια δεκαετία παρά τη συνεχιζόμενη στρατιωτική επέμβαση υπό την ηγεσία της Σαουδικής Αραβίας.
Τους τελευταίους 18 μήνες, οι Χούθι έχουν βάλει στο στόχαστρο το Πολεμικό Ναυτικό των ΗΠΑ 174 φορές και επιτέθηκαν σε εμπορικά πλοία 145 φορές, συχνά με κατευθυνόμενα όπλα ακριβείας, δήλωσε ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, στο CBS στις 16 Μαρτίου.
Ο Ρούμπιο είπε ότι τέτοιες επιθέσεις απειλούν την ελευθερία ναυσιπλοΐας σε μια ναυτιλιακή λωρίδα κρίσιμη για το παγκόσμιο εμπόριο και ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα απαντήσουν με δύναμη μέχρι να σταματήσουν.
«Δεν πρόκειται να αφήσουμε αυτούς τους ανθρώπους να ελέγχουν ποια πλοία μπορούν να περάσουν και ποια όχι», είπε ο Ρούμπιο, προσθέτοντας ότι η απάντηση των ΗΠΑ «θα συνεχιστεί έως ότου δεν έχουν πλέον την ικανότητα να το κάνουν».
Οι Χούθι ισχυρίστηκαν ότι οι επιθέσεις τους στα πλοία της Ερυθράς Θάλασσας είναι αντίποινα για τις στρατιωτικές επιχειρήσεις του Ισραήλ στη Γάζα κατά της τρομοκρατικής ομάδας Χαμάς που υποστηρίζεται από το Ιράν μετά την επίθεση στις ισραηλινές κοινότητες στις 7 Οκτωβρίου 2023.
Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ επαναπροσδιόρισε πρόσφατα τους Χούθι ως ξένη τρομοκρατική οργάνωση, αντιστρέφοντας μια πολιτική της εποχής Μπάιντεν που ο Τραμπ κατηγόρησε ότι ενθάρρυνε τις επιθέσεις της ομάδας στις δυνάμεις των ΗΠΑ, τους συμμάχους και τη θαλάσσια ναυτιλία στην Ερυθρά Θάλασσα.
Ο σύμβουλος εθνικής ασφάλειας του Τραμπ, Μάικλ Βαλτς, είπε στο ABC στις 16 Μαρτίου ότι τα χτυπήματα του Σαββατοκύριακου «στόχευσαν πολλούς ηγέτες των Χούθι και τους εξουδετέρωσαν», αν και δεν έδωσε ονόματα ή περισσότερες λεπτομέρειες.
Ο Ρούμπιο επιβεβαίωσε ότι αρκετές βασικές στρατιωτικές εγκαταστάσεις των Χούθι καταστράφηκαν.
Μέχρι στιγμής, ωστόσο, οι Χούθι δεν έδειξαν αλλαγή. Το πολιτικό γραφείο της ομάδας εξέδωσε ανακοίνωση προειδοποιώντας ότι «θα αντιμετωπίσει την κλιμάκωση με κλιμάκωση».
Το Ισραήλ εξαπέλυσε νέες αεροπορικές επιθέσεις κατά της Χαμάς στη Λωρίδα της Γάζας, μετά την αποτυχία των διαπραγματεύσεων για παράταση της εκεχειρίας που είχε τεθεί σε ισχύ στις 19 Ιανουαρίου.
Σύμφωνα με τις Ισραηλινές Αμυντικές Δυνάμεις (IDF), οι επιθέσεις είχαν ως στόχο θέσεις της Χαμάς και πραγματοποιήθηκαν σε συντονισμό με την Ισραηλινή Υπηρεσία Ασφαλείας. Οι ισραηλινές αρχές υποστηρίζουν ότι οι επιχειρήσεις κλιμακώθηκαν ως απάντηση στην άρνηση της Χαμάς να απελευθερώσει ομήρους και να δεχθεί προτάσεις για νέα κατάπαυση του πυρός.
Ανθρώπινες απώλειες και στοχευμένα πλήγματα
Το υπουργείο Υγείας της Γάζας ανακοίνωσε ότι τουλάχιστον 330 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους από τους βομβαρδισμούς, ενώ εκατοντάδες τραυματίστηκαν. Σύμφωνα με τον διευθυντή του υπουργείου, Μοχάμεντ Ζακούτ, η πλειονότητα των θυμάτων είναι γυναίκες και παιδιά.
Μεταξύ των νεκρών είναι και ο Μαχμούντ Αμπού Ουάτφα, ανώτατος αξιωματούχος του υπουργείου Εσωτερικών της Χαμάς, ο οποίος σκοτώθηκε σε πλήγμα στην πόλη της Γάζας. Παράλληλα, οι επιθέσεις έπληξαν περιοχές όπως η Χαν Γιούνις και η Ράφα.
Από την πλευρά της, η Χαμάς κατηγόρησε το Ισραήλ για μονομερή διακοπή της εκεχειρίας και κάλεσε τη διεθνή κοινότητα να παρέμβει.
Διεθνείς αντιδράσεις και εμπλοκή των ΗΠΑ
Η επανέναρξη των εχθροπραξιών έχει προκαλέσει διεθνή ανησυχία. Ο Λευκός Οίκος επιβεβαίωσε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες ενημερώθηκαν για τις επιθέσεις πριν από την έναρξή τους. Η Αμερικανίδα εκπρόσωπος Τύπου Καρολάιν Λέβιτ δήλωσε ότι η κυβέρνηση Τραμπ στηρίζει το Ισραήλ και προειδοποίησε ότι «όσοι τρομοκρατούν το Ισραήλ και τις Ηνωμένες Πολιτείες θα πληρώσουν το τίμημα».
Ο Ντόναλντ Τραμπ είχε προηγουμένως απευθύνει προειδοποίηση στη Χαμάς να απελευθερώσει όλους τους ομήρους και να επιστρέψει τα σώματα των νεκρών, διαφορετικά θα αντιμετώπιζε σοβαρές συνέπειες.
Διακοπή της ανθρωπιστικής βοήθειας και συνεχιζόμενες επιχειρήσεις
Η ισραηλινή κυβέρνηση ανακοίνωσε ότι σταματά την είσοδο αγαθών και εφοδίων στη Γάζα από τις αρχές Μαρτίου, μετά την απόρριψη από τη Χαμάς της προτεινόμενης εκεχειρίας για τη διάρκεια του Ραμαζανιού και του εβραϊκού Πάσχα.
Ο Ισραηλινός υπουργός Άμυνας Ισραέλ Κατς τόνισε ότι οι επιχειρήσεις θα συνεχιστούν μέχρι να επιτευχθούν όλοι οι στρατιωτικοί και πολιτικοί στόχοι, συμπεριλαμβανομένης της εξάλειψης της Χαμάς ως στρατιωτικής δύναμης και της επιστροφής των ομήρων.
Η ανθρωπιστική κρίση στη Γάζα επιδεινώνεται, με τον ΟΗΕ να προειδοποιεί για την ανάγκη προστασίας των αμάχων και την αποστολή βοήθειας. Η κατάσταση αναμένεται να επηρεάσει τις διπλωματικές προσπάθειες διαμεσολάβησης από χώρες όπως η Αίγυπτος, το Κατάρ και οι Ηνωμένες Πολιτείες, ενώ το ενδεχόμενο περαιτέρω κλιμάκωσης παραμένει ανοικτό.
Η κατάσταση στη Μέση Ανατολή δείχνει να περιπλέκεται επικίνδυνα, καθώς οι πρόσφατες αμερικανικές επιδρομές εναντίον των δυνάμεων των Χούθι στην Υεμένη έχουν προκαλέσει έντονες αντιδράσεις από την πλευρά της Τεχεράνης, που κάνει λόγο για σκληρά αντίποινα.
Ιρανικές απειλές μετά τα χτυπήματα
«Προειδοποιώ όλους τους εχθρούς μας ότι οποιαδήποτε απειλή εναντίον του Ιράν θα λάβει σκληρή, αποφασιστική και καταστροφική απάντηση», δήλωσε ο υποστράτηγος Χοσεΐν Σαλαμί, αρχηγός των επίλεκτων Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC) την Κυριακή, σύμφωνα με το ιρανικό κρατικό πρακτορείο Tasnim News. Ο στρατηγός Σαλαμί πραγματοποίησε τη δήλωση αυτή ως απάντηση στις αμερικανικές αεροπορικές επιδρομές κατά των Χούθι, της οργάνωσης που θεωρείται ότι στηρίζεται ενεργά από το Ιράν.
Μια μέρα αργότερα, ο εκπρόσωπος του Υπουργείου Εξωτερικών του Ιράν, Εσμαείλ Μπαγκαεί, επανέλαβε τις προειδοποιήσεις της Τεχεράνης, μιλώντας στο επίσης κρατικό δίκτυο Press TV: «Θα απαντήσουμε αποφασιστικά σε κάθε επιθετική ενέργεια εις βάρος της εδαφικής μας ακεραιότητας, της ασφάλειας και των εθνικών μας συμφερόντων».
Το παρασκήνιο των συγκρούσεων στην Υεμένη
Οι αμερικανικές επιδρομές έρχονται ως απάντηση σε πολλαπλές επιθέσεις από τους Χούθι εναντίον διεθνών εμπορικών πλοίων ανοιχτά της Υεμένης, οι οποίες έχουν προκαλέσει σοβαρά προβλήματα και καθυστερήσεις στο παγκόσμιο εμπόριο από τον Νοέμβριο του 2023. Τα πλήγματα του προηγούμενου Σαββατοκύριακου στόχευσαν στρατηγικά σημεία στην επαρχία Αλ-Τζάουφ βόρεια της πρωτεύουσας Σανάα καθώς και στο λιμάνι της Χοντέιντα, στη δυτική ακτή της χώρας.
Οι Χούθι, οι οποίοι ελέγχουν πλέον τις πολυπληθέστερες περιοχές της Υεμένης παρά την πολυετή στρατιωτική παρέμβαση της Σαουδικής Αραβίας και των συμμάχων της, ισχυρίζονται ότι οι επιθέσεις τους στη ναυσιπλοΐα στοχεύουν στη «στήριξη του παλαιστινιακού αγώνα ενάντια στο Ισραήλ». Ωστόσο, ΗΠΑ και δυτικοί σύμμαχοί τους χαρακτηρίζουν αυτές τις ενέργειες τρομοκρατικές, επικίνδυνες και επιζήμιες για την οικονομία.
Ο Αμερικανός υπουργός Άμυνας, Πητ Χέγκσεθ, διευκρίνισε στο Fox News ότι η εκστρατεία του Πενταγώνου θα συνεχιστεί έως ότου οι Χούθι σταματήσουν να επιτίθενται σε πλοία και drones: «Το θέμα είναι να σταματήσουμε τις επιθέσεις εις βάρος περιουσιακών μας στοιχείων σε αυτή τη νευραλγική πλωτή οδό, επαναφέροντας την ελευθερία της ναυσιπλοΐας, που αποτελεί ζωτικό εθνικό συμφέρον των ΗΠΑ».
Ξεκάθαρο μήνυμα Τραμπ προς Ιράν και Χούθι
Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ, επιβεβαιώνοντας το Σάββατο ότι ο ίδιος προσωπικά έδωσε την εντολή για τα πλήγματα στην Υεμένη, έστειλε ξεκάθαρη προειδοποίηση προς τους Χούθι, αλλά και προς την Τεχεράνη: «Οι Χούθι έχουν εξαπολύσει μία αδιάκοπη εκστρατεία πειρατείας, βίας και τρομοκρατίας ενάντια σε αμερικανικά και άλλα πλοία, αεροσκάφη και drones», ανέφερε ο πρόεδρος μέσω ανάρτησης του στο Truth Social. Ταυτόχρονα, στράφηκε και προς το Ιράν, λέγοντας πως αν συνεχίσει να υποστηρίζει τους Χούθι ή αν απειλήσει τις Ηνωμένες Πολιτείες και τις διεθνείς ναυτικές οδούς, «η Αμερική θα σας ζητήσει πλήρη λογαριασμό και δεν θα δείξει επιείκεια».
Η Γερμανία θα χορηγήσει επιπλέον βοήθεια 300 εκατομμυρίων ευρώ στη Συρία, ανακοίνωσε σήμερα η Γερμανίδα υπουργός Εξωτερικών Αναλένα Μπέρμποκ, πριν από την έναρξη διάσκεψης δωρητών για τη χώρα αυτή στις Βρυξέλλες.
«Για αυτό το γιγάντιο έργο, η Γερμανία θα χορηγήσει στον ΟΗΕ και σε διάφορες οργανώσεις επιπρόσθετη βοήθεια 300 εκατομμυρίων ευρώ για τη διαδικασία ειρήνευσης και για τον συριακό λαό και στην περιοχή», δήλωσε η Γερμανίδα υπουργός πριν από σύνοδο των επικεφαλής της διπλωματίας των 27 χωρών μελών της ΕΕ.
Πάνω από τα μισά από τα κεφάλαια που θα χορηγηθούν θα ωφελήσουν τον λαό της Συρίας, δρομολογούμενα χωρίς να εμπλέκεται η μεταβατική κυβέρνηση της χώρας, σημείωσε η Μπέρμποκ.
Η χρηματοδότηση θα δοθεί στην παροχή τροφίμων, υπηρεσιών υγείας και καταλυμάτων έκτακτης ανάγκης, όπως και στη λήψη μέτρων προστασίας για τους ιδιαίτερα ευάλωτους, σύμφωνα με το γερμανικό υπουργείο Εξωτερικών.
Υποστήριξη θα λάβουν επίσης Σύροι πρόσφυγες και κοινότητες που τους φιλοξενούν στην Ιορδανία, τον Λίβανο, το Ιράκ και την Τουρκία, πρόσθεσε η Γερμανίδα υπουργός Εξωτερικών.
Η Μπέρμποκ επανέλαβε εξάλλου την ανάγκη για μια συμπεριληπτική πολιτική διαδικασία για τη διασφάλιση ενός ειρηνικού μέλλοντος για τη Συρία.
«Ως Ευρωπαίοι, στεκόμαστε μαζί στο πλευρό του λαού της Συρίας, για μια ελεύθερη και ειρηνική Συρία», σημείωσε.
Επίσης κάλεσε τη μεταβατική κυβέρνηση της χώρας να ερευνήσει τον φόνο εκατοντάδων πολιτών σε χωριά αλαουιτών και να λογοδοτήσουν αυτοί που ευθύνονται.
Η επαρχία Λαττάκεια μετατράπηκε αυτόν τον μήνα σε θέατρο μαζικών εκτελέσεων αμάχων, στην πλειονότητά τους αλαουιτών, με έναυσμα επιθέσεις πιστών στον ανατραπέντα πρόεδρο της Συρίας Μπασάρ αλ Άσαντ εναντίον των δυνάμεων ασφαλείας των ντε φάκτο αρχών.
Σύμφωνα με το Συριακό Παρατηρητήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, μη κυβερνητική οργάνωση με έδρα τη Βρετανία, μέσα σε μερικές ημέρες σκοτώθηκαν πάνω από 1.200 άνθρωποι.
Εντείνεται η κρίση στην Ερυθρά Θάλασσα καθώς οι ΗΠΑ εξαπέλυσαν ευρείας κλίμακας αεροπορικές επιδρομές κατά των ανταρτών Χούθι στην Υεμένη, με την Ουάσινγκτον να επιβεβαιώνει ότι πολλά ηγετικά στελέχη της οργάνωσης σκοτώθηκαν κατά τις επιχειρήσεις.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε την Παρασκευή ότι διέταξε τις αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις να πραγματοποιήσουν «αποφασιστική και ισχυρή» δράση εναντίον των Χούθι, επισημαίνοντας ότι «θα χρησιμοποιήσουμε συντριπτική θανατηφόρα δύναμη μέχρι να επιτύχουμε τον στόχο μας».
«Θα συνεχίσουμε αδιάκοπα»
Σε δηλώσεις του στο Fox News, ο υπουργός Άμυνας των ΗΠΑ Πιτ Χέγκσεθ ξεκαθάρισε ότι οι επιθέσεις θα συνεχιστούν «αδιάκοπα» μέχρι οι Χούθι να σταματήσουν τις επιθέσεις τους σε πλοία και αμερικανικά περιουσιακά στοιχεία.
«Αυτό θα συνεχιστεί μέχρι να πουν, τέλος στις επιθέσεις σε πλοία, τέλος στις επιθέσεις σε περιουσιακά στοιχεία», τόνισε ο Χέγκσεθ. «Δεν μας ενδιαφέρει τι συμβαίνει στον εμφύλιο πόλεμο της Υεμένης, αυτό γίνεται για να σταματήσουν να βάλλουν εναντίον περιουσιακών στοιχείων σε έναν κρίσιμης σημασίας θαλάσσιο διάδρομο», πρόσθεσε.
Ο σύμβουλος εθνικής ασφάλειας Μάικλ Γουόλτς επιβεβαίωσε ότι από τα πλήγματα «εξοντώθηκαν πολλά ηγετικά στελέχη των Χούθι», χαρακτηρίζοντας την οργάνωση ως «ουσιαστικά Αλ Κάιντα με εξελιγμένα συστήματα αεράμυνας και πυραύλους κρουζ κατά πλοίων και drones υποστηριζόμενα από το Ιράν».
Ο αντίκτυπος στο παγκόσμιο εμπόριο
Σύμφωνα με τον Λευκό Οίκο, έχει περάσει πάνω από ένας χρόνος από την τελευταία φορά που αμερικανικό εμπορικό πλοίο μπόρεσε να διαπλεύσει με ασφάλεια τη Διώρυγα του Σουέζ, την Ερυθρά Θάλασσα ή τον Κόλπο του Άντεν – έναν από τους σημαντικότερους ναυτιλιακούς διαδρόμους του κόσμου.
Ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο υπογράμμισε την απειλή για την παγκόσμια ναυτιλία, καθώς πολλά πλοία αναγκάζονται να παρακάμψουν το νότιο άκρο της Αφρικής. «Το 70% της παγκόσμιας ναυτιλίας εκτρέπεται τώρα γύρω από τη Νότια Αφρική, αυξάνοντας το κόστος των αγαθών, διαταράσσοντας τις παγκόσμιες οικονομίες και διακόπτοντας τις προμήθειες προς τις Ηνωμένες Πολιτείες», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Οι απειλές των Χούθι και η στάση του Ιράν
Σε απάντηση στα πλήγματα, ο αρχηγός των Χούθι, Αμπντέλ Μαλέκ αλ-Χούθι, ανακοίνωσε ότι οι δυνάμεις τους θα επιτίθενται πλέον και σε αμερικανικά εμπορικά πλοία στην Ερυθρά Θάλασσα, και όχι μόνο σε ισραηλινά.
«Οι Αμερικανοί θα είναι πλέον στόχος της απαγόρευσης της ναυσιπλοΐας όσο συνεχίζουν την επίθεσή τους. Η απόφασή μας δεν αφορούσε παρά τον ισραηλινό εχθρό, αλλά στο εξής, οι ΗΠΑ περιλαμβάνονται επίσης», δήλωσε.
Οι αντάρτες ισχυρίστηκαν επίσης ότι επιτέθηκαν στο αμερικανικό αεροπλανοφόρο USS Harry Truman στην Ερυθρά Θάλασσα με 18 πυραύλους και ένα drone, αν και η Ουάσινγκτον δεν έχει επιβεβαιώσει αυτόν τον ισχυρισμό.
Το Ιράν αρνείται την άμεση ανάμειξή του. Ο στρατηγός Χοσέιν Σαλάμι, επικεφαλής της παραστρατιωτικής Φρουράς της Επανάστασης του Ιράν, δήλωσε ότι η χώρα του «δεν παίζει κανένα ρόλο στον καθορισμό των εθνικών ή επιχειρησιακών πολιτικών» των συμμαχικών μαχητικών ομάδων στην περιοχή, σύμφωνα με κρατικά μέσα ενημέρωσης.
Διεθνείς αντιδράσεις
Ο ΟΗΕ εξέφρασε «ανησυχία» και ζήτησε από τις ΗΠΑ και τους αντάρτες «τον τερματισμό κάθε στρατιωτικής δραστηριότητας».
Από την πλευρά της, η Μόσχα κάλεσε τις ΗΠΑ να σταματήσουν τις επιθέσεις. Σε τηλεφωνική επικοινωνία με τον Αμερικανό ομόλογό του, ο Ρώσος υπουργός Εξωτερικών Σεργκέι Λαβρόφ υπογράμμισε «την ανάγκη για άμεση παύση της χρήσης ισχύος και τη σημασία που έχει όλες οι πλευρές να δεσμευτούν σε πολιτικό διάλογο προκειμένου να βρεθεί λύση που θα αποτρέψει περαιτέρω αιματοχυσία».
Σύμφωνα με τους Χούθι, από τις αμερικανικές επιθέσεις έχουν χάσει τη ζωή τους τουλάχιστον 53 άνθρωποι, μεταξύ των οποίων και παιδιά, αν και οι αριθμοί αυτοί δεν έχουν επαληθευτεί ανεξάρτητα, ενώ οι ΗΠΑ δεν έχουν ακόμη δημοσιοποιήσει εκτιμήσεις για τον αριθμό των θυμάτων.
