Η διοίκηση Τραμπ ανέστειλε τις εργασίες σε ολόκληρο τον τομέα υπεράκτιων αιολικών πάρκων στις ΗΠΑ, «παγώνοντας» τις μισθώσεις και των πέντε μεγάλων έργων που βρίσκονται υπό κατασκευή, μετά από διαπίστωση του Πενταγώνου ότι οι ανεμογεννήτριες ενδέχεται να παρεμβαίνουν σε συστήματα ραντάρ κρίσιμης σημασίας για τις αμερικανικές Ένοπλες Δυνάμεις.
Σε ανακοίνωσή του, στις 22 Δεκεμβρίου, το υπουργείο Εσωτερικών επεσήμανε πως η απόφαση ελήφθη μετά από σχετική προειδοποίηση του υπουργείου Άμυνας, καθώς ενδέχεται οι περιστρεφόμενες έλικες και οι υψηλά ανακλαστικοί πύργοι των μεγάλων υπεράκτιων αιολικών πάρκων να προκαλέσουν παρεμβολές στα στρατιωτικά ραντάρ, είτε συγκαλύπτοντας πραγματικούς στόχους είτε δημιουργώντας ψευδή σήματα.
Η αναστολή θα επιτρέψει στις ομοσπονδιακές υπηρεσίες να συνεργαστούν με τους μισθωτές και τους πολιτειακούς εταίρους, ώστε να εκτιμήσουν εάν μπορούν να αμβλυνθούν οι κίνδυνοι για την εθνική ασφάλεια που προκαλούν τα συγκεκριμένα έργα, σύμφωνα με την ίδια ανακοίνωση του υπουργείου Εσωτερικών.
Η απόφαση αφορά όλα τα μεγάλα υπεράκτια αιολικά έργα που κατασκευάζονται αυτή τη στιγμή: το Vineyard Wind One της GE Vernova, τα Revolution Wind και Sunrise Wind της δανέζικης Ørsted, το Coastal Virginia Offshore Wind της Dominion Energy και το Empire Wind One της νορβηγικής Equinor.
Σε ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, στις 22 Δεκεμβρίου, ο υπουργός Εσωτερικών Νταγκ Μπέργκαμ ανέφερε: «Τα πέντε έργα που ανεστάλησαν ήταν δαπανηρά, αναξιόπιστα και βαριά επιδοτούμενα. Ένας μόνο αγωγός φυσικού αερίου παράγει τόση ενέργεια όση όλα αυτά τα έργα μαζί. […] Ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ φέρνει τη λογική πίσω στην ενεργειακή πολιτική και θέτει την ασφάλεια ως απόλυτη προτεραιότητα».
Σε επίσημη δήλωσή του, ο κος Μπέργκαμ σημείωσε: «Η σημερινή απόφαση ανταποκρίνεται σε νέους κινδύνους για την εθνική ασφάλεια, μεταξύ των οποίων και η ταχεία εξέλιξη τεχνολογιών εχθρικών κρατών καθώς και οι ευπάθειες που δημιουργούνται από μεγάλης κλίμακας υπεράκτια αιολικά έργα κοντά στα μεγάλα αστικά κέντρα της Ανατολικής Ακτής. Η διοίκηση Τραμπ θα δίνει πάντα προτεραιότητα στην ασφάλεια του αμερικανικού λαού».
Σε συνέντευξή του στο Fox News, στις 22 Δεκεμβρίου, ο Μπέργκαμ δήλωσε ότι οι μισθωτές θα λάβουν επίσημη ειδοποίηση την ίδια μέρα για την αναστολή των μισθώσεων κατασκευής. Η νέα αυτή αναστολή εντάσσεται σε μια σειρά κυβερνητικών παρεμβάσεων που γίνονται φέτος με στόχο την ανάσχεση της ανάπτυξης των υπεράκτιων αιολικών.
Τον Αύγουστο, το υπουργείο Εσωτερικών κίνησε εκτενή επανεξέταση της σχετικής νομοθεσίας, επικαλούμενο λόγους εθνικής ασφάλειας, περιβαλλοντικούς κινδύνους κι αυτό που χαρακτήρισε ως προνομιακή μεταχείριση αναξιόπιστων, ελεγχόμενων από το εξωτερικό πηγών ενέργειας εις βάρος της αμερικανικής εγχώριας παραγωγής. Η επανεξέταση αυτή, υπό την εποπτεία του Γραφείου Θαλάσσιας Ενέργειας και του Γραφείου Ασφάλειας και Περιβαλλοντικής Επιβολής, «πάγωσε» όλες τις νέες εγκρίσεις υπεράκτιων αιολικών έργων, καθώς το υπουργείο αξιολογεί εκ νέου τον αντίκτυπό τους στην οικονομία, το περιβάλλον και την εθνική ασφάλεια.
Είχε προηγηθεί, στις 20 Ιανουαρίου, υπόμνημα του Τραμπ, με το οποίο αποσύρθηκαν προσωρινά όλοι οι θαλάσσιοι τομείς των αμερικανικών υφαλοκρηπίδων από τις μισθώσεις για αιολικά πάρκα και διατάχθηκε πλήρης επανεξέταση των σχετικών μισθώσεων και αδειοδοτικών διαδικασιών. Αν και το υπόμνημα του Τραμπ διατήρησε τα δικαιώματα σε υφιστάμενες μισθώσεις, επέβαλε στο υπουργείο Εσωτερικών να μελετήσει αναλυτικά την αναγκαιότητα ακύρωσης ή τροποποίησης των υφιστάμενων μισθώσεων, επικαλούμενος πιθανούς κινδύνους που θα μπορούσαν να προκαλέσουν σοβαρές αρνητικές συνέπειες, συμπεριλαμβανομένων απωλειών σε τομείς όπως η ασφάλεια της ναυσιπλοΐας, οι μεταφορές, η εθνική ασφάλεια, τα εμπορικά συμφέροντα και η προστασία των θαλάσσιων θηλαστικών.
Οι ομοσπονδιακές υπηρεσίες εδώ και καιρό αναγνωρίζουν ότι οι μεγάλες ανεμογεννήτριες δύνανται να διαταράξουν τα ραντάρ δημιουργώντας ηλεκτρομαγνητική «ομίχλη». Το Γραφείο Τεχνολογιών Αιολικής Ενέργειας του υπουργείου Ενέργειας αναφέρει ότι οι πύργοι και οι έλικες ανεμογεννητριών αντανακλούν τα ραντάρ με τρόπους που μειώνουν την ευαισθησία ανίχνευσης, δυσχεραίνουν την παρακολούθηση στόχων και επηρεάζουν την ακρίβεια της μετεωρολογικής πρόβλεψης. Σε εφαρμογές αεροπορικού ελέγχου και άμυνας, οι έλικες εμφανίζονται ως κινούμενα αντικείμενα στο ραντάρ, περιπλέκοντας τη διάκριση και παρακολούθηση πραγματικών εναέριων στόχων.
Σε ενημερωτική έκθεση του 2024, η Ομοσπονδιακή Ομάδα Εργασίας για την Αντιμετώπιση Παρεμβολών από Ανεμογεννήτριες σε Ραντάρ ανακοίνωσε ότι δοκιμάζει τεχνικές μετριασμού των παρεμβολών, συμπεριλαμβανομένων αναβαθμίσεων στα υπάρχοντα ραντάρ.
Στις 22 Δεκεμβρίου, το κινεζικό κομμουνιστικό καθεστώς επέβαλε υψηλούς προσωρινούς δασμούς στα γαλακτοκομικά προϊόντα που εισάγονται από την Ευρωπαϊκή Ένωση, σε μία ακόμη κίνηση αντεκδίκησης για τη διερεύνηση της ΕΕ σχετικά με τις επιδοτήσεις στα ηλεκτρικά οχήματα της Κίνας. Οι νέοι δασμοί, οι οποίοι διαφέρουν ανάλογα με τον Ευρωπαίο παραγωγό τυριών, κυμαίνονται από 21,9% έως 42,7%, σύμφωνα με απόφαση του υπουργείου Εμπορίου του καθεστώτος.
Η έρευνα για τα εισαγόμενα γαλακτοκομικά προϊόντα — συμπεριλαμβανομένων φρέσκων και επεξεργασμένων τυριών, καθώς και ορισμένων προϊόντων γάλακτος και κρέμας — ξεκίνησε τον Αύγουστο του 2024, λίγο μετά την ανακοίνωση της Κομισιόν για επιβολή δασμών στα ηλεκτρικά οχήματα που κατασκευάζονται στην Κίνα.
Στα προκαταρκτικά συμπεράσματα που δόθηκαν στη δημοσιότητα στις 22 Δεκεμβρίου, το υπουργείο Εμπορίου της Κίνας ανέφερε ότι «τα γαλακτοκομικά προϊόντα από την ΕΕ ήταν επιδοτούμενα, προκαλώντας σημαντική ζημιά στους εγχώριους παραγωγούς». Ως εκ τούτου, οι εισαγωγείς θα υποχρεούνται να καταβάλλουν επιπλέον τελωνειακούς δασμούς υπό τη μορφή εγγυήσεων σε μετρητά. Τα προσωρινά αυτά μέτρα θα τεθούν σε ισχύ από τις 23 Δεκεμβρίου.
Αν και τα νέα τιμολόγια ενδέχεται να αναθεωρηθούν προς τα κάτω μόλις το Πεκίνο εκδώσει την τελική του απόφαση, η κίνηση αυτή απειλεί να οξύνει περαιτέρω τις εντάσεις με την Ευρώπη. Την περασμένη εβδομάδα, το Πεκίνο ανακοίνωσε επίσης την επιβολή πρόσθετων δασμών σε χοιρινό κρέας και παραπροϊόντα χοίρου από την ΕΕ, που κυμαίνονται από 4,9% έως 19,8%. Οι εν λόγω δασμοί είναι αισθητά χαμηλότεροι από τα προκαταρκτικά ποσοστά, που είχαν ανακοινωθεί σε προηγούμενη απόφαση του Σεπτεμβρίου, και αναμένεται να διαρκέσουν για πέντε χρόνια.
Τον Ιούλιο, η Κίνα επέβαλε δασμούς αντι-ντάμπινγκ έως και 34,9% στο ευρωπαϊκό μπράντι, ωστόσο τα περισσότερα γαλλικά κονιάκ εξαιρέθηκαν εφόσον πωλούνταν σε ή άνω της ελάχιστης καθορισμένης τιμής. Τον Σεπτέμβριο του προηγούμενου έτους, ο τότε Επίτροπος Εμπορίου της ΕΕ, Βάλντις Ντομπρόβσκις, είχε επικρίνει τις έρευνες του Πεκίνου για το μπράντι, το χοιρινό και τα γαλακτοκομικά ως «αδικαιολόγητες και βασισμένες σε αμφιλεγόμενους ισχυρισμούς», όπως ανέφερε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Ως απάντηση στις έρευνες του Πεκίνου για τα ευρωπαϊκά γαλακτοκομικά, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει υποβάλει καταγγελία στον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου. Σύμφωνα με τα επίσημα στατιστικά στοιχεία, οι εξαγωγές τυριών της ΕΕ προς την Κίνα σημείωσαν μείωση κατά 15% στο πρώτο οκτάμηνο του έτους σε σύγκριση με το αντίστοιχο διάστημα του προηγουμένου έτους. Η ΕΕ παραμένει ο μεγαλύτερος εξαγωγέας τυριών παγκοσμίως, με τις περισσότερες πωλήσεις να κατευθύνονται προς το Ηνωμένο Βασίλειο, τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Ιαπωνία.
Οι πρόσφατες κινήσεις του Πεκίνου κατά των Ευρωπαίων παραγωγών γαλακτοκομικών και τυριών έρχονται ως απάντηση στην κλιμάκωση της πίεσης από τις Βρυξέλλες για τις μηχανιστικές εμπορικές πρακτικές του κινεζικού καθεστώτος. Τον Οκτώβριο του 2024, η ΕΕ επέβαλε δασμούς έως και 45% στα κινεζικά ηλεκτρικά οχήματα, έπειτα από ετήσια έρευνα που κατέληξε στο συμπέρασμα ότι οι κατασκευαστές της Κίνας ωφελούνται από αθέμιτες κρατικές επιδοτήσεις, θέτοντας σε κίνδυνο τη βιομηχανία αυτοκινήτου της Ευρώπης.
Μόνο το τρέχον έτος, η ΕΕ έχει επιβάλει οριστικούς δασμούς σε δεκαοκτώ (18) κινεζικά προϊόντα και έχει εκκινήσει δεκαπέντε (15) έρευνες για διάφορες εισαγωγές από την Κίνα, όπως αναφέρει το υπουργείο Εμπορίου της Κίνας. Αξιοσημείωτο είναι ότι στις 19 Δεκεμβρίου, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ξεκίνησε τρεις νέες έρευνες αντι-ντάμπινγκ για κινεζικές εισαγωγές, στοχεύοντας προϊόντα από κινητούς γερανούς έως πρωτεΐνη αρακά.
Η περιφέρεια της Οδησσού, στη νότια Ουκρανία, στοχοθετήθηκε ξανά χθες με πλήγματα που προκάλεσαν ζημιές σε ενεργειακές και ναυτιλιακές υποδομές, ύστερα από ουκρανικές επιθέσεις σε πετρελαιοφόρα που συνδέονται με τη Ρωσία στη Μαύρη Θάλασσα και τη Μεσόγειο.
Τις τελευταίες εβδομάδες ο ρωσικός στρατός έχει πλήξει λιμάνια, γέφυρες και εγκαταστάσεις ηλεκτρικής ενέργειας σε αυτήν την περιοχή στη νότια Ουκρανία στη Μαύρη Θάλασσα. Ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν είχε απειλήσει να εντείνει τις επιθέσεις στα ουκρανικά λιμάνια, ως απάντηση στις επιχειρήσεις του Κιέβου.
Τα χθεσινά πλήγματα είχαν στόχο ενεργειακές και βιομηχανικές υποδομές, όπως και αποθήκη που περιείχε λιπάσματα και αγροτικό υλικό, και προκάλεσαν τον τραυματισμό ενός ανθρώπου, σύμφωνα με τον κυβερνήτη της περιφέρειας της Οδησσού Όλεγκ Κίπερ. Επίσης προκάλεσαν διακοπή ρεύματος σε πάνω από 120.000 νοικοκυριά, και η ιδιωτική εταιρεία παροχής ρεύματος DTEK ανακοίνωσε ότι εργάζεται «εντατικά» για την αποκατάσταση του δικτύου.
«Ο εχθρός δεν σταματά να πλήττει την περιφέρεια της Οδησσού. Η Ρωσία προσπαθεί να καταστρέψει τη ναυτιλιακή επιμελητεία εξαπολύοντας συστηματικές επιθέσεις κατά ενεργειακών και λιμενικών υποδομών», σημείωσε σε ανάρτησή του στο Telegram ο υπουργός Ανοικοδόμησης Ολέξι Κουλέμπα, ο οποίος το Σάββατο είχε ήδη γνωστοποιήσει πάνω από 500 επιθέσεις που είχαν στόχο κυρίως τις λιμενικές υποδομές και τις υποδομές επιμελητείας στην περιφέρεια αυτή μόνο στη διάρκεια της περασμένης εβδομάδας.
Σύμφωνα με την ουκρανική Πολεμική Αεροπορία, η Ρωσία εξαπέλυσε 86 μη επανδρωμένα εναέρια οχήματα (drone) εναντίον της Ουκρανίας στη διάρκεια της νύχτας του Σαββάτου, εκ των οποίων τα 58 αναχαιτίστηκαν.
Η εντατικοποίηση των πληγμάτων στην περιφέρεια της Οδησσού σημειώθηκε ύστερα από ουκρανικές επιθέσεις με μη επανδρωμένα αεροσκάφη που στόχευσαν κατά πετρελαιοφόρων που συνδέονται με τη Ρωσία στη Μαύρη Θάλασσα και τη Μεσόγειο. Η Ουκρανία έχει επίσης πλήξει επανειλημμένως τους τελευταίους μήνες ρωσικά λιμάνια στη Μαύρη Θάλασσα, ιδιαίτερα αυτό του Νοβοροσίσκ.
Το υπουργικό συμβούλιο του Ισραήλ ενέκρινε σήμερα το κλείσιμο ενός δημοφιλούς εθνικού ραδιοφωνικού σταθμού, μέτρο που οι επικριτές του κυβερνητικού συνασπισμού του πρωθυπουργού Μπενιαμίν Νετανιάχου θεωρούν ότι πλήττει τη δημοκρατία.
Ο υπουργός Άμυνας Ισραέλ Κατς πρότεινε το κλείσιμο του ραδιοφωνικού σταθμού του στρατού — που μεταδίδει από τις πρώτες μέρες της ίδρυσης του εβραϊκού κράτους — μέχρι την 1η Μαρτίου 2026 σε μια προσπάθεια να διατηρηθεί ο ακομμάτιστος χαρακτήρας του στρατού. Ο αρχικός σκοπός του, ανέφερε σε ανακοίνωσή του ο Κατς, ήταν να μεταδίδει προγράμματα για τους στρατιώτες του Ισραήλ, ωστόσο με την πάροδο του χρόνου άρχισε να λειτουργεί ως πλατφόρμα απόψεων που «επιτίθενται στις IDF [Ισραηλινές Δυνάμεις Άμυνας] και στους ίδιους τους στρατιώτες των IDF».
Το ραδιόφωνο του στρατού είναι ένα από τα δύο κρατικά χρηματοδοτούμενα μέσα ενημέρωσης στο Ισραήλ· το άλλο είναι η δημόσια ραδιοτηλεόραση KAN, που έχει ένα τηλεοπτικό ειδησεογραφικό κανάλι, αρκετούς ραδιοφωνικούς σταθμούς και μια δημοφιλή ψηφιακή πλατφόρμα. Αμφότερα διαθέτουν συντακτική ανεξαρτησία.
Ο Κατς είπε πως ένα ραδιόφωνο που διευθύνεται από τον στρατό και μεταδίδει για πολίτες είναι μια ανωμαλία για κάθε δημοκρατία. Ο Νετανιάχου είπε στη συνεδρίαση του υπουργικού συμβουλίου ότι «υπάρχει στη Βόρεια Κορέα και ίσως σε μερικές άλλες χώρες και μάλλον δεν θέλουμε να συγκαταλεγόμαστε σε αυτές». Υπάρχει ωστόσο και η άποψη ότι το κλείσιμο του σταθμού αποτελεί πλήγμα για τη δημοκρατία.
«Θέλουν ένα υπάκουο μέσο, δεν θέλουν κριτικά μέσα ενημέρωσης», διαφώνησε η Ανάτ Σαραγκούστι, που παρακολουθεί την κατάσταση όσον αφορά την ελευθερία του Τύπου εκ μέρους της Ισραηλινής Ένωσης Δημοσιογράφων σε διάσκεψη με τη συμμετοχή εκατοντάδων δημοσιογράφων στο Τελ Αβίβ αυτό τον μήνα.
Το Κίνημα για Ποιοτική Κυβέρνηση στο Ισραήλ, μια ανεξάρτητη επιτροπή κατά της διαφθοράς, δήλωσε ότι έχει υποβάλει αίτημα με κατάλογο υπογραφών (petition) κατά της απόφασης της κυβέρνησης.
Το Ισραηλινό Ινστιτούτο Δημοκρατίας (IDI), ένα ακομμάτιστο κέντρο σκέψης, δήλωσε πως το κλείσιμο του ραδιοφωνικού σταθμού του στρατού εξαλείφει στην ουσία το ένα από τα δύο ανεξάρτητα δημόσια μέσα ενημέρωσης του Ισραήλ και πως ένα τέτοιο σαρωτικό μέτρο πρέπει να τεθεί στην κρίση της Βουλής.
«Η απόφαση να κλείσει ένας δημόσιος ενημερωτικός οργανισμός δεν είναι μια μεμονωμένη κίνηση. Είναι μέρος ενός ευρύτερου και ανησυχητικού μοτίβου συνεχιζόμενων πληγμάτων κατά της ισραηλινής δημοκρατίας», ανέφερε σε ανακοίνωση που αναρτήθηκε διαδικτυακά το IDI.
Άλλα σχέδια του συνασπισμού του Νετανιάχου περιλαμβάνουν έναν νόμο που θα διευρύνει ένα προσωρινό μέτρο έκτακτης ανάγκης το οποίο επιτρέπει απαγορεύσεις ΜΜΕ που κρίνεται ότι αποτελούν απειλή για την εθνική ασφάλεια, καθώς και μια ευρεία μεταρρύθμιση ολόκληρης της ισραηλινής αγοράς ΜΜΕ. Ο νόμος χρησιμοποιήθηκε ήδη προκειμένου να απαγορευτούν οι επιχειρήσεις του παναραβικού δικτύου Al Jazeera στο Ισραήλ κατά τη διάρκεια του πολέμου στη Γάζα.
Ένας καταιγισμός νομοσχεδίων από τον εθνικιστικό-θρησκευτικό κυβερνώντα συνασπισμό που ανεστάλησαν κατά τον διετή πόλεμο στη Γάζα περιελάμβαναν αναδιαμόρφωση του δικαστικού συστήματος, πυροδοτώντας μαζικές διαδηλώσεις στο Ισραήλ. Μερικά από αυτά έχουν επανεισαχθεί από μέλη του συνασπισμού του Νετανιάχου.
Η σούπα αυγολέμονο είναι από τα πιο αγαπημένα και διαχρονικά εδέσματα του ελληνικού χριστουγεννιάτικου τραπεζιού. Ζεστή, αρωματική και θρεπτική, συνδέεται με την οικογενειακή θαλπωρή και τη φροντίδα, αποτελώντας ιδανικό πρώτο πιάτο για τις γιορτινές ημέρες. Ο πλούσιος ζωμός, το τρυφερό κρέας και το βελούδινο αυγολέμονο δημιουργούν μια γεύση άρρηκτα συνδεδεμένη με το σπίτι και την παράδοση.
Για την παρασκευή της χριστουγεννιάτικης σούπας αυγολέμονο απαιτούνται απλά και αγνά υλικά: 3-4 είδη κρέατος, καρότα, κρεμμύδι, ρύζι, αυγά και φρέσκο λεμόνι. Ο συνδυασμός τους δημιουργεί έναν φυσικό, αρωματικό ζωμό χωρίς την ανάγκη πρόσθετων ενισχυτικών. Αν θέλουμε να σερβίρουμε τη σούπα χωρίς αυγολέμονο, μπορούμε να φτιάξουμε σπιτικές χυλοπίτες και να τη σερβίρουμε με λίγο μαϊντανό ή κολίανδρο.
Φροντίζουμε να ξεκινήσουμε το μαγείρεμα αρκετά νωρίτερα, ώστε να σιγοβράσουν τα κρέατα μαζί με τα λαχανικά και να δημιουργηθεί ένας πλούσιος και καθαρός ζωμός. Αφού το κρέας μαλακώσει, το ξεψαχνίζουμε και το βάζουμε σε μία πιατέλα μαζί με τα λαχανικά. Στη συνέχεια, στο κρεατόζουμο μαγειρεύουμε το ρύζι, που δίνει σώμα στη σούπα και τη μετατρέπει σε πλήρες γεύμα.
Το αυγολέμονο αποτελεί το πιο χαρακτηριστικό στοιχείο του πιάτου. Τα αυγά χτυπιούνται καλά και ενώνονται με τον χυμό λεμονιού, ενώ η προσθήκη του ζεστού ζωμού γίνεται σταδιακά για να επιτευχθεί το σωστό δέσιμο. Το μείγμα ενσωματώνεται προσεκτικά στη σούπα, χαρίζοντάς της τη χαρακτηριστική κρεμώδη υφή της και τη φρέσκια, λεμονάτη γεύση.
Το πιο σημαντικό είναι να μη βράσει η σούπα μετά την προσθήκη του αυγολέμονου, ώστε να παραμείνει λεία και βελούδινη. Λίγο φρεσκοτριμμένο πιπέρι και (προαιρετικά) ξύσμα λεμονιού απογειώνουν το άρωμα και να της δίνουν έναν πιο γιορτινό χαρακτήρα. Η χριστουγεννιάτικη σούπα αυγολέμονο δεν είναι απλώς μια συνταγή· είναι μια υπενθύμιση της απλότητας και της ουσίας της ελληνικής κουζίνας. Ένα πιάτο που φέρνει την οικογένεια γύρω από το τραπέζι και κάνει τις γιορτές πιο ζεστές και ανθρώπινες.
Σούπα αυγολέμονο
Υλικά
250 γρ. γαλοπούλα
250 γρ. βοδινό κρέας
250 γρ. αρνάκι
250 γρ. χοιρινό κρέας
1 μεγάλο κρεμμύδι
1 μεγάλο καρότο
1½ κούπα ρύζι
3 αυγά
2 λεμόνια
αλάτι
μαύρο πιπέρι σε κόκκους
2 φύλλα δάφνης
Παρασκευή
Βράστε όλα τα κρέατα μαζί, αφαιρώντας τον αφρό πριν αρχίζει να βράζει. Αλατίστε τα, χαμηλώστε τη φωτιά και αφήστε να σιγοβράσουν για δύο περίπου ώρες σε αρκετό νερό. Στη μία ώρα, προσθέστε το κρεμμύδι ολόκληρο, το καρότο, τους κόκκους μαύρου πιπεριού και τα φύλλα δάφνης.
Όταν μαλακώσουν τα κρέατα, αφαιρέστε τα από την κατσαρόλα, σουρώστε το ζουμί, βάλτε το ξανά να βράσει και ρίξτε το ρύζι. Όταν το ρύζι βράσει, ετοιμάστε το αυγολέμονο. Χτυπήστε καλά τα αυγά και προσθέστε λίγο λίγο το χυμό των λεμονιών. Κατεβάστε την κατσαρόλα από τη φωτιά. Πάρτε με τη βαθιά κουτάλα κρεατόζουμο και προσθέστε το σιγά σιγά ανακατεύοντας συνέχεια. Τέλος, αδειάστε το αυγολέμονο στη σούπα.
Σερβίρετέ τη σούπα ζεστή με φρεσκοτριμμένο πιπέρι. Σερβίρετε το κρέας σε μία πιατέλα, με αλάτι και φρεσκοτριμμένο πιπέρι.
Σε περίπτωση που δεν θέλουμε να φτιάξουμε τη σούπα με ρύζι και αυγολέμονο, μπορούμε να βράσουμε μακριές χυλοπίτες σε νερό και να τις προσθέσουμε στον ζωμό, σε κάθε πιάτο, αρταίνοντας με φρέσκο μαϊντανό ή κολίανδρο.
Στην αρχαία Ελλάδα, οι χοροί δεν αποτελούσαν μόνο μορφή διασκέδασης ή θρησκευτικής έκφρασης· είχαν και στρατιωτική λειτουργία, καθώς συνδέονταν με την πειθαρχία, τη σωματική άσκηση, την εκπαίδευση των πολεμιστών και τη διαμόρφωση ομαδικού πνεύματος. Οι πολεμικοί χοροί λειτουργούσαν ως μέσο προετοιμασίας για τη μάχη, καλλιεργώντας ευκινησία, αντοχή και συγχρονισμό, ενώ οι κινήσεις τους ήταν εμπνευσμένες από πραγματικές πολεμικές τεχνικές — άλματα, εφόδους, αποφυγές, ελιγμούς, χρήση ασπίδας και δόρατος. Σε πολλές πόλεις-κράτη, ιδίως στη Σπάρτη, ο πολεμικός χορός αποτελούσε μέρος της επίσημης αγωγής.
Ο Πλάτωνας στους Νόμους και στην Πολιτεία αντιμετωπίζει τον άνθρωπο που δεν χορεύει ως άνθρωπο αμόρφωτο, ενώ αντίθετα υποστηρίζει ότι η ευχέρεια στον χορό δείχνει άνθρωπο καλλιεργημένο· αναφέρει δε ότι ο χορός, σε συνδυασμό με τη μουσική και τη γυμναστική, είναι βασικό μέσο διαμόρφωσης του ήθους των νέων. Ο ρυθμός και η αρμονία της κίνησης θεωρούνταν αναγκαία για την καλλιέργεια του σώματος και για την εξισορρόπηση της ψυχής.
Πυρρίχιος, ο ύψιστος πολεμικός χορός
Ο χορός που αναφέρεται συχνότερα στα αρχαία κείμενα είναι ο πυρρίχιος, που κατά τον Πλάτωνα είναι πιστή μίμηση των κινήσεων του οπλίτη στη μάχη, καθώς κινείται πλαγίως για να αποφύγει το χτύπημα του αντιπάλου, υποχωρεί για να πάρει φόρα, εφορμά με μεγάλο πήδημα, σκύβει για να δώσει μικρό στόχο.
Σύμφωνα με την παράδοση, τον χόρεψαν οι Κουρήτες για να καλύψουν το κλάμα του νεογέννητου Δία χτυπώντας τις ασπίδες τους, ώστε να μην τον ακούσει ο Κρόνος. Η ιστορία αυτή δείχνει τη στενή σχέση του χορού με τα όπλα και τον θόρυβο της μάχης. Από τους μύθους και τις περιγραφές των αρχαίων συγγραφέων φαίνεται πως ο πυρρίχιος είχε τρία βασικά στοιχεία: μίμηση πραγματικών πολεμικών κινήσεων, ρυθμικότητα και ομαδικότητα. Οι βασικές κινήσεις περιλαμβάνουν:
γρήγορες προωθήσεις προς τα εμπρός, σαν επίθεση με δόρυ
απότομες αποφυγές προς τα πίσω ή στο πλάι
κυκλικές περιστροφές για αλλαγή κατεύθυνσης ή άμυνα
άλματα που συμβολίζουν ελιγμούς ή υπεκφυγές
χαμηλώματα του σώματος σαν κάλυψη πίσω από ασπίδα
χτυπήματα (συμβολικά) με δόρυ ή ξίφος
Οι κινήσεις έχουν ένταση και ταχύτητα και απαιτούσαν εξαιρετική φυσική κατάσταση, ευρωστία, ισορροπία και ακρίβεια.
Ο χορευτής κρατούσε ασπίδα (όπλον), δόρυ, ενίοτε και ξίφος. Το βάρος της ασπίδας έκανε τον χορό ιδιαίτερα απαιτητικό. Πολλές φιγούρες βασίζονταν σε χτυπήματα της ασπίδας (όπως έκαναν οι Κουρήτες), δημιουργώντας ρυθμό και θόρυβο.
Ο πυρρίχιος ήταν ομαδικός χορός, που χορευόταν από σύνολα νέων ή οπλιτών, με τέλειο συγχρονισμό. Η ομαδικότητα ενίσχυε τη συνοχή, εξασκούσε τον συντονισμό, μιμούνταν την πειθαρχημένη κίνηση μιας φάλαγγας στη μάχη. Η μουσική ήταν γρήγορη, πολεμική, και συνήθως παιζόταν από αυλό ή κρουστά. Ο ρυθμός ήταν εντονότατος και μετέφερε την ενέργεια της μάχης. Παρότι εκπαιδευτικός, ο πυρρίχιος είχε και θρησκευτική διάσταση. Χορευόταν στα Παναθήναια, σε γιορτές του Άρη ή της Αθηνάς, σε τελετές μύησης των νέων.
Λέγεται ότι η ονομασία του προήλθε από τον κρητικής καταγωγής μυθικό ήρωα Πύρριχο, που τον επινόησε και τον πρωτοχόρεψε. Η ονομασία παραπέμπει επίσης στο κόκκινο χρώμα, είτε αυτό της πυρόχρωμης ενδυμασίας είτε αυτό του αίματος. Αργότερα, ο πυρρίχιος άρχισε να χορεύεται και σε άλλες περιοχές της Ελλάδας και μάλιστα με διαφορετικές ονομασίες. Έτσι από γραπτές μαρτυρίες διαβάζουμε ότι στην Κρήτη ονομαζόταν Ορσίτης, στην Κύπρο Πρύλις, στη Μακεδονία Τελεσίας.
Στην Κρήτη, τη Σπάρτη και την Αθήνα, ο Πυρρίχιος είχε τόσο τελετουργικό χαρακτήρα όσο και εκπαιδευτικό. Οι Σπαρτιάτες τον ενέτασσαν στην εκπαίδευση των νέων, ενώ στους Παναθηναϊκούς αγώνες οργανώνονταν πυρρίχιοι χοροί από ομάδες οπλιτών.
Ο πυρρίχιος στη Σπάρτη
Στη Σπάρτη οι πολεμικοί χοροί είχαν τη μεγαλύτερη σημασία και εφαρμογή. Για τους Σπαρτιάτες, ο χορός δεν ήταν διασκέδαση, αλλά μέρος της στρατιωτικής εκπαίδευσης των νέων.
Από 7 ετών, τα σπαρτιατόπουλα έμπαιναν στην αγωγή, ένα σύστημα εκπαίδευσης που στόχευε στη δημιουργία άριστων πολεμιστών. Οι πολεμικοί χοροί ήταν βασικό εργαλείο για την εξάσκηση στη δύναμη και την αντοχή, την ανάπτυξη ευστροφίας, την προσαρμογή στο βάρος του οπλισμού, την εκπαίδευση σε σχηματισμούς. Ακόμα, δίδασκαν συνεργασία μέσα στην ομάδα-μονάδα, μιμούνταν τη συντονισμένη κίνηση της φάλαγγας, ενίσχυαν το ηθικό και την ομοψυχία. Ο πυρρίχιος διδασκόταν συστηματικά και οι νέοι έπρεπε να εκτελούν τις κινήσεις με ακρίβεια και πειθαρχία.
Πολλοί αρχαίοι συγγραφείς αναφέρουν ότι οι Σπαρτιάτες «πολεμούσαν σαν να χόρευαν», εξαιτίας του συγχρονισμού και της αρμονικής κίνησης τους. Αρχαίες μελέτες αναφέρουν ότι η ικανότητα των Σπαρτιατών στη μάχη οφειλόταν εν μέρει στη χορευτική-ρυθμική παιδεία τους. Οι νέοι που συμμετείχαν στην κρυπτεία (μυστικό σώμα επιτήρησης) εκπαιδεύονταν επίσης με πολεμικούς χορούς, για να αναπτύξουν αντοχή και ευκινησία.
Σε εορτές, όπως οι Γυμνοπαιδίαι, τα Υακίνθεια και τα Κάρνεια, ο πυρρίχιος ήταν κεντρικό στοιχείο. Τον χόρευαν γυμνοί ή με ελαφρά ενδυμασία, συμβολίζοντας την αγνότητα, τη δύναμη και την ετοιμότητα για μάχη.
Οι Σπαρτιάτες ήταν διάσημοι σε όλη την Ελλάδα για την τέχνη των πολεμικών χορών, και συχνά προσκαλούνταν Σπαρτιάτες εκπαιδευτές σε άλλες πόλεις-κράτη, όπως στην Αθήνα, για να διδάξουν τον πυρρίχιο.
Για τους αρχαίους Έλληνες, ο χορός ήταν έκφραση αρμονίας μεταξύ σώματος και ψυχής. Προωθούσε την ενότητα της κοινότητας, την πειθαρχία και τη συμμετοχή στις συλλογικές αξίες. Ήταν ένας ζωντανός τρόπος έκφρασης της ταυτότητας, αλλά και μια μορφή τέχνης που άφησε ανεξίτηλο αποτύπωμα στον παγκόσμιο πολιτισμό.
Βιβλιογραφία
Μακαρόνας, Ι., Πυρρίχιος. Ο πολεμικός χορός των αρχαίων Ελλήνων, Αθήνα, εκδόσεις Φιλιππότης, 1996
Μαργαρίτης, Α., Αρχαίος Ελληνικός Χορός: Μορφές, λειτουργίες και σημασίες, Αθήνα, εκδόσεις Παπαζήση, 1982
Λεμπέσης, Θ., Ο χορός στην αρχαία Ελλάδα, Αθήνα, Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης, 2004
Κώνστας, Ι., Μουσική και Χορός στην Αρχαία Ελλάδα, Θεσσαλονίκη, εκδόσεις Ζήτη, 2010
Κυριακίδης, Ν., Ο χορός ως στοιχείο αγωγής στη Σπάρτη, Αθήνα, εκδόσεις Gutenberg, 2014
Ράφτης, Ά., Ο κόσμος του ελληνικού χορού, Αθήνα, εκδόσεις Πολυτύπου, 1985
Ρούμπης, Γ. Α., Ελληνικοί χοροί, Αθήνα, εκδόσεις Το οικονομικό, 1993
Περισσότεροι από 505.000 άνθρωποι σε όλο τον κόσμο έχουν υπογράψει διεθνή αίτηση που καλεί την Ομάδα των Επτά (G7) και άλλες χώρες να αναλάβουν αποφασιστική δράση κατά των εξαναγκαστικών αφαιρέσεων οργάνων από κρατούμενους συνείδησης στην Κίνα, από το κινεζικό κομουνιστικό καθεστώς.
Το αίτημα ξεκίνησε τον Ιούλιο του 2024 από τους Γιατρούς κατά των Εξαναγκαστικών Αφαιρέσεων Οργάνων ( Doctors Against Forced Organ Harvesting – DAFOH) και τον Διεθνή Συνασπισμό για τον Τερματισμό των Καταχρηστικών Μεταμοσχεύσεων στην Κίνα (End Transplant Abuse in China – ETAC). Μέσα σε ενάμιση χρόνο, μέχρι τις 15 Δεκεμβρίου 2025, συγκεντρώθηκαν 505.970 υπογραφές από 34 χώρες, ενώ άμεσος επόμενος στόχος είναι οι ένα εκατομμύριο υπογραφές έως τον Ιούνιο του 2026.
Το αίτημα απευθύνεται στις κυβερνήσεις των χωρών της G7 — Ηνωμένες Πολιτείες, Καναδά, Γαλλία, Γερμανία, Ιταλία, Ιαπωνία και Ηνωμένο Βασίλειο — καθώς και σε άλλες χώρες με διεθνή επιρροή, όπως η Αργεντινή, η Αυστραλία, η Ινδία, το Ισραήλ, το Μεξικό, η Νότια Κορέα και η Ταϊβάν, προκειμένου να αναλάβουν ηγετικό ρόλο στην αποκάλυψη, καταδίκη και παύση της πρακτικής της εξαναγκαστικής αφαίρεσης οργάνων, η οποία στοχεύει κρατούμενους συνείδησης όπως ασκούμενους του Φάλουν Γκονγκ, Ουιγούρους, μέλη άλλων εθνοτικών και θρησκευτικών μειονοτήτων.
Ο Δρ Τόρστεν Τρέυ, εκτελεστικός διευθυντής των DAFOH, δήλωσε στην εφημερίδα The Epoch Times στην Αμερική ότι η εκστρατεία έχει ως στόχο να δώσει φωνή στους πολίτες και να μεταφέρει τη βούλησή τους απευθείας στις κυβερνήσεις και στα κέντρα λήψης αποφάσεων.
«Θέτουμε το ζήτημα των εξαναγκαστικών αφαιρέσεων οργάνων απευθείας στις κυρίαρχες κυβερνήσεις, για να καταστήσουμε σαφές ότι οι πολίτες δεν αποδέχονται μια τόσο φρικτή κατάχρηση μεταμοσχεύσεων στον πολιτισμένο κόσμο […] Το να βλέπουμε αυτή την υποστήριξη από ανθρώπους σε όλο τον κόσμο είναι πολύ ελπιδοφόρο. Όχι μόνο ενημερώνουμε τους ανθρώπους για το τι έχει κάνει η Κίνα τα τελευταία 25 χρόνια που διώκει το Φάλουν Γκονγκ, αλλά δημιουργούμε επίσης μια πλατφόρμα για να μην μένει το κοινό άπραγο αλλά να συμβάλλει ενεργά», δήλωσε.
Όπως σημείωσε, η προηγούμενη εκστρατεία των DAFOH προς την Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα (2012-2018), για το ίδιο ζήτημα, αν και συγκέντρωσε πάνω από 3 εκατομμύρια υπογραφές, δεν οδήγησε σε απτή δράση λόγω γραφειοκρατικών και θεσμικών εμποδίων.
Λίγες εβδομάδες πριν από τη δημοσιοποίηση του αριθμού των υπογραφών, εκατοντάδες νομοθέτες από διάφορες χώρες δεσμεύτηκαν από κοινού να προωθήσουν νομοθεσία για την απαγόρευση των εξαναγκαστικών αφαιρέσεων οργάνων.
Το αίτημα καλεί τις 14 χώρες να εκδώσουν κοινή καταδικαστική δήλωση, να απαιτήσουν τον άμεσο τερματισμό της πρακτικής και να εφαρμόσουν διακυβερνητικό σχέδιο δράσης, που θα περιλαμβάνει:
Προστασία πολιτών από μεταμοσχεύσεις στην Κίνα
Αναστολή συνεργασίας με την Κίνα στον τομέα των μεταμοσχεύσεων
Ετήσιες κοινοβουλευτικές ακροάσεις
Επίσημες έρευνες για απόδοση ευθυνών
Επισημαίνονται τα συμπεράσματα του Ανεξάρτητου Δικαστηρίου για την Κίνα (China Tribunal), ανεξάρτητου δικαστικού οργάνου με έδρα το Λονδίνο, το οποίο αποφάνθηκε το 2020 ότι το κινεζικό καθεστώς εμπλέκεται επί σειρά ετών σε εξαναγκαστικές αφαιρέσεις οργάνων σε μεγάλη κλίμακα, με κύρια στόχο την ομάδα των ασκουμένων του Φάλουν Γκονγκ.
Η Σούζι Χιουζ, εκτελεστική διευθύντρια του ETAC, χαρακτήρισε τον αριθμό των υπογραφών «ισχυρό μήνυμα προς τη διεθνή κοινότητα [που δηλώνει] ότι ο κόσμος δεν είναι πλέον πρόθυμος να αγνοήσει την εξαναγκαστική αφαίρεση οργάνων. […] Για τον οργανισμό μας , καταδεικνύει τη σημασία ενός σημαντικού συνόλου αποδεικτικών στοιχείων που έχουν εξεταστεί ανεξάρτητα από νομικούς, ιατρούς και ειδικούς στα ανθρώπινα δικαιώματα και αναγνωρίζονται ως αξιόπιστα και πειστικά. Η παγκόσμια αυτή ανταπόκριση δείχνει ότι η εξαναγκαστική αφαίρεση οργάνων δεν θεωρείται πλέον περιθωριακό ζήτημα ανθρωπίνων δικαιωμάτων».
Χρειάστηκαν τρεις μήνες μήνες για να οργανωθεί η τρέχουσα εκστρατεία υποβολής υπογραφών, ανέφερε ο Δρ Τρέυ, σημειώνοντας ότι θα συνεχιστεί ανεξάρτητα από τις αλλαγές στην κορυφαία ηγεσία αυτών των χωρών. Δεδομένης της ταχύτητας συλλογής υπογραφών, είπε, πιστεύει ότι η αίτηση έχει μεγάλες δυνατότητες να συγκεντρώσει υποστήριξη από εκατομμύρια ανθρώπους.
Η δίωξη του Φάλουν Γκονγκ
Το Φάλουν Γκονγκ (ή Φάλουν Ντάφα) είναι μια πνευματική άσκηση βασισμένη στις αρχές της Αλήθειας, της Καλοσύνης και της Ανεκτικότητας, η οποία παρουσιάστηκε δημόσια στην Κίνα το 1992. Μέχρι το 1999, σύμφωνα με επίσημες εκτιμήσεις της εποχής, αριθμούσε περίπου 70 εκατομμύρια ασκουμένους.
Το ίδιο έτος, το Κομμουνιστικό Κόμμα Κίνας ξεκίνησε μια εκτεταμένη εκστρατεία εξάλειψης της άσκησης, θεωρώντας την απειλή για την απόλυτη εξουσία του. Η δίωξη συνεχίζεται μέχρι σήμερα, με αναφορές για φυλακίσεις, καταναγκαστική εργασία, βασανιστήρια, θανάτους υπό κράτηση.
Σύμφωνα με τον ιστότοπο Minghui.org, που είναι αφιερωμένος στην παρακολούθηση της δίωξης του Φάλουν Γκoνγκ στην Κίνα, πολλές από αυτές τις παραβιάσεις παραμένουν σε μεγάλο βαθμό εκτός διεθνούς δημοσιότητας.
Ο Χάρολντ Κινγκ, αναπληρωτής διευθυντής των DAFOH για την Ευρώπη, εξέφρασε την έκπληξή του για την κινητοποίηση δεκάδων μη κερδοσκοπικών οργανισμών που διοργάνωσαν εκδηλώσεις συλλογής υπογραφών παγκοσμίως.
«Οι άνθρωποι κατανοούν ενστικτωδώς τον κίνδυνο που αντιπροσωπεύουν αυτά τα εγκλήματα», δήλωσε, προσθέτοντας ότι ελπίζει πως η πίεση αυτή θα οδηγήσει τους πολιτικούς να επανεξετάσουν κάθε μορφή συνεργασίας με το ΚΚ Κίνας σε οποιονδήποτε τομέα.
Τα μικροσκοπικά πλαστικά σωματίδια που μολύνουν τον αέρα, το νερό και τις τροφές μας έχουν πλέον εντοπιστεί βαθιά μέσα στα ανθρώπινα οστά και, σύμφωνα με τους ερευνητές, αποτελούν λόγο ανησυχίας για τη δημόσια υγεία. Αυτό προκύπτει από ανάλυση 62 επιστημονικών μελετών.
Η ανασκόπηση, η οποία δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Osteoporosis International, κατέληξε στο συμπέρασμα ότι τα μικροπλαστικά και τα νανοπλαστικά μπορούν να διεισδύσουν απευθείας στον ανθρώπινο σκελετό. Αν και μέχρι στιγμής δεν υπάρχουν μελέτες σε ανθρώπους που να αποδεικνύουν άμεση βλάβη, πειράματα σε ζώα και κυτταρικές μελέτες έχουν δείξει κινδύνους αποδυνάμωσης και παραμόρφωσης των οστών. Τα ευρήματα αυτά έρχονται τη στιγμή που το International Osteoporosis Foundation (Διεθνές Ίδρυμα Οστεοπόρωσης) προβλέπει αύξηση κατά 32% των καταγμάτων που σχετίζονται με την οστεοπόρωση έως το 2050.
Σήμερα, οι προσπάθειες στον τομέα της υγείας επικεντρώνονται στη μείωση των επιπλοκών στα οστά μέσω της άσκησης, της διατροφής και της φαρμακευτικής αγωγής, ωστόσο ο ρόλος των μικροπλαστικών παραμένει ελάχιστα κατανοητός.
Ο Ροντρίγκο Μπουένο ντε Ολιβέιρα (Rodrigo Bueno de Oliveira), επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης και συντονιστής του Laboratory for Mineral and Bone Studies in Nephrology (Εργαστηρίου Μελετών Ορυκτών και Οστών στη Νεφρολογία) στη Βραζιλία, ανέφερε σε ανακοίνωσή του ότι, παρότι οι οστεομεταβολικές νόσοι είναι σχετικά καλά μελετημένες, εξακολουθεί να υπάρχει σημαντικό κενό γνώσης όσον αφορά την επίδραση των μικροπλαστικών στην ανάπτυξη αυτών των παθήσεων.
Μικροπλαστικά και νανοπλαστικά έχουν εντοπιστεί στα ανθρώπινα οστά. Κυτταρικές μελέτες δείχνουν ότι αυτά τα σωματίδια μπορούν να βλάψουν τα οστικά κύτταρα, επιταχύνοντας τη γήρανσή τους, μεταβάλλοντας την ανάπτυξή τους και προκαλώντας φλεγμονή. Παράλληλα, τα μικροπλαστικά φαίνεται να επηρεάζουν και τα κύτταρα του μυελού των οστών, τα οποία είναι καθοριστικής σημασίας για την παραγωγή των αιμοσφαιρίων.
Πώς τα μικροπλαστικά φτάνουν και βλάπτουν τα οστά
Έρευνες έχουν ανιχνεύσει μικροπλαστικά σε ανθρώπινα οστά, χόνδρους και μεσοσπονδύλιους δίσκους, με τις συγκεντρώσεις στα οστά να ανέρχονται κατά μέσο όρο σε δεκάδες σωματίδια ανά γραμμάριο.
Τα πλαστικά σωματίδια εισέρχονται στον οργανισμό μέσω της εισπνοής, της κατάποσης και της επαφής με το δέρμα.
Αφού εισέλθουν στο σώμα, τα μικρότερα σωματίδια μεταφέρονται μέσω της κυκλοφορίας του αίματος και εναποτίθενται σε ιστούς σε όλο το σώμα. Το πυκνό δίκτυο αιμοφόρων αγγείων του σκελετικού συστήματος επιτρέπει σε αυτά τα κυκλοφορούντα σωματίδια να φτάνουν σε περιοχές όπου δρουν τα κύτταρα που δημιουργούν και αποδομούν τον οστικό ιστό.
Η ανασκόπηση ανέλυσε κυτταρικές μελέτες που έδειξαν ότι τα βλαστικά κύτταρα των οστών μπορούν να απορροφήσουν μικροπλαστικά, προκαλώντας φλεγμονή και μεταβάλλοντας τη λειτουργία τους. Τα μικροπλαστικά ωθούν τα βλαστικά κύτταρα του μυελού των οστών να παράγουν περισσότερους οστεοκλάστες – τα κύτταρα που διασπούν τον οστικό ιστό. Μελέτες σε ζώα έδειξαν ότι η έκθεση σε μικροπλαστικά οδηγεί σε παραμορφώσεις των οστών και κατάγματα.
Ο Ολιβέιρα ανέφερε ότι, στη συγκεκριμένη μελέτη, οι δυσμενείς επιπτώσεις που παρατηρήθηκαν κατέληξαν ανησυχητικά στη διακοπή της σκελετικής ανάπτυξης των ζώων.
Εκτεταμένες επιπτώσεις στην υγεία
Πέρα από τον σκελετό, μικροπλαστικά σωματίδια –μικρότερα από έναν κόκκο ρυζιού– έχουν εντοπιστεί σε διάφορα σημεία του ανθρώπινου σώματος, όπως στο αίμα, το σάλιο, το ήπαρ και τους νεφρούς. Τα σωματίδια αυτά έχουν ήδη συνδεθεί με εντερικές βλάβες, φλεγμονή του ήπατος και διαταραχές του μικροβιώματος του εντέρου.
Η έρευνα συνεχίζει να αποκαλύπτει τους κινδύνους για την υγεία από τη ρύπανση με μικροπλαστικά, με μελέτες να τεκμηριώνουν την παρουσία τους στο ανθρώπινο αίμα, την καρδιά, τον πλακούντα, το μητρικό γάλα και τον εγκέφαλο.
Η ερευνητική ομάδα του Ολιβέιρα ξεκινά νέο πρόγραμμα για να εξετάσει κατά πόσον η έκθεση σε μικροπλαστικά επιδεινώνει τις μεταβολικές παθήσεις των οστών και αν ενδέχεται να επηρεάζει την αντοχή του μηριαίου οστού.
Σύμφωνα με τον Ολιβέιρα, ένας από τους στόχους της έρευνας είναι να παραχθούν στοιχεία που να υποδεικνύουν ότι τα μικροπλαστικά θα μπορούσαν να αποτελούν έναν δυνητικά ελέγξιμο περιβαλλοντικό παράγοντα, ικανό να εξηγήσει, για παράδειγμα, την προβλεπόμενη αύξηση του αριθμού των καταγμάτων.
Η Λίσα Έρντλ (Lisa Erdle), διευθύντρια επιστήμης και καινοτομίας στο Ινστιτούτο 5 Gyres, έναν μη κυβερνητικό οργανισμό με 15 χρόνια εμπειρίας στη μελέτη της ρύπανσης από μικροπλαστικά και χωρίς συμμετοχή στη συγκεκριμένη μελέτη, ανέφερε στην εφημερίδα The Epoch Times ότι, παρότι η έρευνα για τις επιπτώσεις στην ανθρώπινη υγεία είναι σχετικά νέα, είναι καλά τεκμηριωμένο πως η κατάποση μικροπλαστικών προκαλεί βλάβες σε ποντίκια, ψάρια και άλλους οργανισμούς. Πρόσθεσε ότι οι βλάβες αυτές περιλαμβάνουν αλλαγές στη συμπεριφορά και στη φυσιολογία, οξειδωτικό στρες και μειωμένη ανάπτυξη.
Η ίδια σημείωσε ότι, στους ανθρώπους, μελέτες έχουν δείξει παρόμοιες επιπτώσεις, όπως οξειδωτικό στρες και φλεγμονώδη απόκριση, ενώ τα μικροπλαστικά έχουν επίσης συνδεθεί με ενδοκρινικές διαταραχές, καρδιαγγειακά νοσήματα και άνοια. Όπως ανέφερε, η έρευνα συνεχίζεται, ωστόσο, σε αυτό το στάδιο, υπάρχουν ήδη επαρκείς γνώσεις για να ληφθούν μέτρα.
Η κλίμακα της πλαστικής ρύπανσης είναι τεράστια. Η παραγωγή και χρήση περισσότερων από 400 εκατομμυρίων τόνων πλαστικού κάθε χρόνο έχει μολύνει περιβάλλοντα που εκτείνονται από παραλίες και ποτάμια έως τα βάθη των ωκεανών, σχεδόν 11.000 μέτρα κάτω από την επιφάνεια.
Τι μπορείτε να κάνετε
Η Αμίνα Τάρικ-Σιντίμπε (Aminah Taariq-Sidibe), υπεύθυνη του προγράμματος End Plastics στον οργανισμό EarthDay.org, ανέφερε στην Epoch Times ότι ο σημαντικότερος τρόπος περιορισμού της έκθεσης στα πλαστικά είναι η εξάλειψη των πλαστικών μίας χρήσης από την καθημερινή ζωή.
Σύμφωνα με τους ειδικούς, απλές αλλαγές στις καθημερινές συνήθειες μπορούν να κάνουν ουσιαστική διαφορά.
Στο σπίτι:
Χρησιμοποιήστε συστήματα φιλτραρίσματος νερού που στοχεύουν ειδικά στα μικροπλαστικά.
Επιλέξτε γυάλινα ή ανοξείδωτα δοχεία αντί για πλαστικά.
Αποφύγετε το ζέσταμα τροφίμων σε πλαστικά δοχεία.
Αυξήστε της κατανάλωσης σταυρανθών λαχανικών, όπως το μπρόκολο και το κουνουπίδι, για την υποστήριξη των φυσικών μηχανισμών αποτοξίνωσης του οργανισμού.
Σε ευρύτερο επίπεδο:
Καταργήστε των πλαστικών μίας χρήσης, ιδίως του εμφιαλωμένου νερού. Μία μελέτη διαπίστωσε σχεδόν 240.000 νανοπλαστικά σωματίδια ανά λίτρο εμφιαλωμένου νερού.
Προτιμήστε στο νερό βρύσης, το οποίο, σύμφωνα με έρευνες, περιέχει χαμηλότερες συγκεντρώσεις μικροπλαστικών και νανοπλαστικών.
Επιλέξτε ενδύματα και υφάσματα από φυσικές ίνες αντί για συνθετικές.
Προχωρήστε σε ορθή διάθεση και ανακύκλωση των πλαστικών, ώστε να μειώνεται η περιβαλλοντική ρύπανση.
Η Έρντλ προειδοποίησε ότι, όταν τα μικροπλαστικά απελευθερωθούν στο περιβάλλον, είναι σχεδόν αδύνατο να απομακρυνθούν. Όπως ανέφερε, ο καλύτερος τρόπος αντιμετώπισης του προβλήματος της ρύπανσης από μικροπλαστικά είναι η πρόληψη στην πηγή, μέσω της αντικατάστασης των πλαστικών με καλύτερες εναλλακτικές λύσεις.
Η Ελλάδα βρίσκεται στο κέντρο ενός ευρύτερου γεωστρατηγικού ανασχηματισμού που επηρεάζει τις ισορροπίες στην Ανατολική Μεσόγειο και συνδέεται ολοένα και περισσότερο με εξελίξεις έξω από την περιοχή. Οι σχέσεις της με το Ισραήλ, την Κύπρο, την Ινδία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα ενισχύονται μέσα από παράλληλες στρατιωτικές και οικονομικές πρωτοβουλίες, οι οποίες στοχεύουν αφ’ ενός στην ενίσχυση της αποτροπής έναντι της Τουρκίας και αφ’ ετέρου στη δημιουργία πιο σταθερών δικτύων εμπορικής και ενεργειακής συνδεσιμότητας. Πρόκειται για μια πολυεπίπεδη στρατηγική, όπου οι κοινές ασκήσεις, οι εξοπλιστικές επιλογές και οι υποδομές «κουμπώνουν» μεταξύ τους, δημιουργώντας ένα πλέγμα συνεργασιών με περιφερειακό αλλά και διεθνές αποτύπωμα.
Στον πυρήνα αυτής της εικόνας βρίσκεται η συνεργασία Ελλάδας–Ισραήλ–Κύπρου, η οποία δεν είναι νέα, αλλά εμφανίζει μεγαλύτερη ένταση και συχνότερο συντονισμό. Για Αθήνα και Λευκωσία, η τουρκική στάση σε ζητήματα θαλάσσιων ζωνών, ΑΟΖ, κυριαρχικών δικαιωμάτων και νησιωτικής ασφάλειας λειτουργεί ως βασικός επιταχυντής σύμπραξης. Από την πλευρά του Ισραήλ, το ενδιαφέρον συνδέεται με την ασφάλεια του θαλάσσιου χώρου, την ενεργειακή γεωγραφία της Ανατολικής Μεσογείου και τη γενικότερη ανάγκη για αξιόπιστους εταίρους στην περιοχή. Ακόμη και όταν ορισμένες πληροφορίες περί «κοινής δύναμης ταχείας αντίδρασης» διαψεύδονται επισήμως, η ίδια η ύπαρξη συζητήσεων και σεναρίων συνεργασίας λειτουργεί ως σήμα αποτροπής, αφού υποδηλώνει ότι η Ελλάδα δεν κινείται μόνη της και ότι οι κρίσεις μπορούν να συναντήσουν πιο συντονισμένη αντίδραση.
Στην πράξη, το πιο απτό σκέλος είναι η διεύρυνση των κοινών ασκήσεων, της ανταλλαγής τεχνογνωσίας και της επιχειρησιακής διαλειτουργικότητας. Η εμβάθυνση αυτή δεν περιορίζεται σε τυπικές επαφές, αλλά περιλαμβάνει επαναλαμβανόμενες εκπαιδεύσεις, συνεργασία σε αεροπορικό και ναυτικό επίπεδο και συναντήσεις υψηλόβαθμων στελεχών για αξιολόγηση κινδύνων και σχεδιασμό σεναρίων. Έτσι, ακόμη κι αν δεν υπάρξει θεσμοθετημένη «ενιαία δύναμη», διαμορφώνεται μια πρακτική σύγκλιση που μπορεί να ενεργοποιηθεί γρήγορα σε περίοδο έντασης.
Παράλληλα, η Ελλάδα επενδύει σε εξοπλιστικές επιλογές που ενισχύουν την αμυντική της αρχιτεκτονική και ευθυγραμμίζονται με πρότυπα συνεργασίας με το Ισραήλ. Η απόκτηση συστημάτων όπως οι εκτοξευτές PULS εντάσσεται στη λογική αύξησης της ισχύος πυρός και της δυνατότητας ακριβούς πλήγματος σε μεγαλύτερες αποστάσεις, ενώ οι συζητήσεις για ένα πολυστρωματικό πλέγμα αεράμυνας («Achilles’ Shield») δείχνουν πρόθεση δημιουργίας πιο ολοκληρωμένης ομπρέλας προστασίας. Σε αυτό το πλαίσιο αναφέρονται επίσης ισραηλινά μη επανδρωμένα οχήματα, αντιαρματικά συστήματα και ευρύτερη τεχνολογική συνεργασία. Το ζητούμενο δεν είναι μόνο η αγορά πλατφορμών, αλλά η συγκρότηση ενός συνεκτικού συστήματος επιτήρησης, έγκαιρης προειδοποίησης και αναχαίτισης, με ιδιαίτερη έμφαση στον νησιωτικό χώρο και στις περιοχές αυξημένης τριβής.
Η στρατηγική της Ελλάδας, ωστόσο, δεν περιορίζεται στην Ανατολική Μεσόγειο. Η ενίσχυση των δεσμών με την Ινδία προσθέτει μια διάσταση που «ενώνει» τη Μεσόγειο με τον Ινδο-Ειρηνικό, κυρίως μέσω ναυτικής συνεργασίας και κοινών ασκήσεων. Η από κοινού εκπαίδευση ελληνικών και ινδικών μονάδων, τόσο στην ευρύτερη περιοχή του Ινδικού Ωκεανού όσο και στο Αιγαίο, υποδηλώνει προσπάθεια οικοδόμησης αμοιβαίας εμπιστοσύνης και καλύτερης επιχειρησιακής κατανόησης. Η έναρξη δομημένου διαλόγου θαλάσσιας ασφάλειας ενισχύει αυτή την προοπτική, διότι δίνει μόνιμο κανάλι επικοινωνίας για ζητήματα όπως η θαλάσσια επίγνωση, η ασφάλεια γραμμών επικοινωνίας, η αντιμετώπιση υβριδικών απειλών και οι επιχειρήσεις έρευνας-διάσωσης ή ανθρωπιστικής συνδρομής.
Η ελληνο-ινδική προσέγγιση έχει και πολιτικό υπόβαθρο, καθώς η Αθήνα επιδιώκει να διευρύνει τα διεθνή της ερείσματα, ενώ το Νέο Δελχί βλέπει την Ελλάδα και την Κύπρο ως χρήσιμους εταίρους σε μια περίοδο όπου οι σχέσεις με την Τουρκία και το Πακιστάν είναι συχνά ανταγωνιστικές. Σε αυτό το κλίμα, κινήσεις υψηλού συμβολισμού — όπως επισκέψεις, κοινά σχέδια δράσης και νέα πεδία συνεργασίας σε τεχνολογία, κυβερνοασφάλεια ή έρευνα — αποκτούν ειδικό βάρος, γιατί αποτυπώνουν ότι η σχέση δεν είναι περιστασιακή αλλά στρατηγικά υπολογισμένη.
Σημαντικός είναι και ο ρόλος των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, τα οποία εμφανίζονται ως εταίρος που επενδύει σε αμυντική συνεργασία, εκπαίδευση και ανταλλαγή τεχνογνωσίας. Προγράμματα εξειδίκευσης, κοινές δραστηριότητες και επαφές σε επίπεδο ειδικών δυνάμεων ή αεροπορικής υποστήριξης ενισχύουν τη διαλειτουργικότητα και προσθέτουν ένα ακόμη «στρώμα» στο δίκτυο συνεργασιών της Ελλάδας. Η εικόνα που σχηματίζεται είναι μια σταδιακή συγκρότηση σχέσεων που δεν εξαρτώνται από έναν μόνο άξονα, αλλά στηρίζονται σε πολλαπλά σημεία ισχύος και αμοιβαίων συμφερόντων.
Η οικονομική διάσταση αυτών των συμμαχιών συμπυκνώνεται στη συζήτηση για τον IMEC (India–Middle East–Europe Economic Corridor), δηλαδή έναν σχεδιασμό που φιλοδοξεί να συνδέσει την Ινδία με την Ευρώπη μέσω θαλάσσιων και χερσαίων δικτύων, ψηφιακών υποδομών και πιθανών ενεργειακών διαδρομών, περνώντας από χώρες της Μέσης Ανατολής και της Ανατολικής Μεσογείου. Για την Ελλάδα, η αξία ενός τέτοιου διαδρόμου είναι διπλή: αφ’ ενός αναβαθμίζει τον ρόλο της ως κόμβου εισόδου προς την Ευρώπη αφ’ ετέρου στηρίζει την ευρύτερη στρατηγική της να συνδέσει άμυνα, ενέργεια, λιμένες και μεταφορές σε μια ενιαία γεωοικονομική αφήγηση. Σε αυτό το πλαίσιο εντάσσεται και η ανάδειξη του Πειραιά ως βασικού κόμβου διακίνησης, καθώς και η συζήτηση για συμπληρωματικούς άξονες που συνδέουν την Ελλάδα με τα Βαλκάνια, τη Μαύρη Θάλασσα και την Ουκρανία, ώστε να διαμορφώνονται εναλλακτικές οδοί εμπορίου και εφοδιασμού.
Οι απόψεις που εκφράζονται σε αυτό το άρθρο ανήκουν στον συγγραφέα και δεν αντικατοπτρίζουν απαραίτητα τις απόψεις της εφημερίδας The Epoch Times.
Το μνημόνιο κατανόησης μεταξύ Οττάβας και Αλμπέρτας συνδέει την έγκριση ενός αγωγού προς τις ακτές της Βρετανικής Κολομβίας με το έργο δέσμευσης άνθρακα της Pathways Alliance, ύψους 16,5 δισ. δολαρίων, για το οποίο οι εταιρείες του κλάδου προσβλέπουν σε σημαντική κρατική στήριξη. Αν και το ποσό αυτό φαίνεται μεγάλο, αντιπροσωπεύει μόνο ένα μικρό μέρος από το τεράστιο σύνολο των χρημάτων των Καναδών φορολογουμένων που κατευθύνονται, από όλα τα επίπεδα διακυβέρνησης, σε πρωτοβουλίες που σχετίζονται με τον στόχο των μηδενικών εκπομπών.
Στα ποσά αυτά περιλαμβάνονται δισεκατομμύρια που διοχετεύονται μέσω εσωτερικών πολιτικών, καθώς και μια «διεθνή χρηματοδοτική δέσμευση για το κλίμα» ύψους 5,3 δισ. δολαρίων, την οποία ανακοίνωσε η Οττάβα το 2021, για πολυετή χρηματοδότηση με στόχο να βοηθηθούν αναπτυσσόμενες χώρες να «αντιμετωπίσουν την κλιματική αλλαγή».
Μόνο το 2024, οι ομοσπονδιακές δαπάνες για την περιβαλλοντική προστασία αυξήθηκαν κατά 35,6% και έφτασαν τα 24 δισ. δολάρια, με σημαντικό μέρος τους να προορίζεται για τη μείωση των εκπομπών. Συγκριτικά, η Αλμπέρτα δρομολογεί 28 δισ. δολάρια για λειτουργικές δαπάνες υγειονομικής περίθαλψης στον προϋπολογισμό του 2025, ενώ οι ομοσπονδιακές μεταβιβάσεις προς τις επαρχίες για το επόμενο οικονομικό έτος εκτιμώνται στα 108 δισ. δολάρια, εκ των οποίων τα μισά αφορούν την υγεία.
Ακολουθεί μια ενδεικτική αποτύπωση βασικών προγραμμάτων και δαπανών που σχετίζονται με το κλίμα. Καθώς όλα τα επίπεδα διακυβέρνησης εμπλέκουν αυτά τα κονδύλια σε σύνθετα πλέγματα χρηματοδοτήσεων, επιδοτήσεων και πολιτικών, η πραγματική κλίμακα είναι πολύ μεγαλύτερη· για τον λόγο αυτό παρατίθενται μόνο επιλεγμένα παραδείγματα.
Ομοσπονδιακές δαπάνες
Στον πρώτο προϋπολογισμό, στις αρχές Νοεμβρίου, η κυβέρνηση του πρωθυπουργού Μαρκ Κάρνεϋ ενίσχυσε και επέκτεινε μια σειρά επενδυτικών φορολογικών πιστώσεων που στηρίζουν έργα «καθαρής ενέργειας» και μηδενικών εκπομπών. Σε αυτές περιλαμβάνονται επιστρεπτέες πιστώσεις έως περίπου 60% για τη δέσμευση άνθρακα, 30% για την καθαρή τεχνολογία και τη βιομηχανική παραγωγή καθαρής τεχνολογίας, καθώς και έως 40% για το «καθαρό υδρογόνο», στο πλαίσιο της Στρατηγικής Κλιματικής Ανταγωνιστικότητας της κυβέρνησης.
Από δημοσιονομική σκοπιά, οι φορολογικές πιστώσεις αποτελούν μορφή κρατικής δαπάνης. Η παροχή φορολογικών ελαφρύνσεων για έργα «καθαρής τεχνολογίας», όπως η δέσμευση άνθρακα, μειώνει τα κρατικά έσοδα, τα οποία τελικά πρέπει να αντισταθμιστούν είτε μέσω υψηλότερων φόρων αλλού είτε μέσω αυξημένου δημόσιου χρέους.
Ομοσπονδιακές φορολογικές πιστώσεις στον εταιρικό φόρο εισοδήματος που σχετίζονται με πρωτοβουλίες για μηδενικές εκπομπές — όλα τα ποσά είναι σε εκατομμύρια δολάρια. (Πηγή: The Epoch Times, στοιχεία από το υπουργείο Οικονομικών του Καναδά. Δημιουργήθηκε με Datawrapper)
Τον Ιούλιο του 2024, το Γραφείο Κοινοβουλευτικού Προϋπολογισμού υπολόγισε ότι μόνο έξι φορολογικές πιστώσεις για «τομείς καθαρής ενέργειας και τεχνολογίας» θα κοστίσουν στον Καναδά 103 δισ. δολάρια για την 13ετή περίοδο από το 2022–23 έως το 2034–35. Στις πιστώσεις αυτές περιλαμβάνονται και εκείνες για την αλυσίδα εφοδιασμού ηλεκτρικών οχημάτων και για την καθαρή ηλεκτρική ενέργεια, πέραν των τεσσάρων που αναφέρθηκαν παραπάνω.
Υποδομές και κατοικίες
Η Τράπεζα Υποδομών του Καναδά, κρατική εταιρεία που χρηματοδοτεί έργα υποδομών και διαθέτει κεφάλαια συνολικής αξίας 54,4 δισ. δολαρίων, δρομολογεί σημαντικό μέρος των πόρων της σε «πράσινες υποδομές» και «καθαρή ενέργεια».
Χαρακτηριστικό παράδειγμα των έργων που χρηματοδοτούνται είναι η διάθεση έως 100 εκατ. δολαρίων για «έργα αναβάθμισης ενεργειακά αποδοτικών κτιρίων», όπως μετατροπές φωτισμού σε LED, συστήματα θέρμανσης και ψύξης υψηλής απόδοσης με ηλεκτροδότηση, επιτόπια ηλιακή ενέργεια σε συνδυασμό με αποθήκευση σε μπαταρίες και άλλες τεχνολογίες μείωσης εκπομπών.
Παράλληλα, το ομοσπονδιακό πρόγραμμα επιχορηγήσεων «Canada Greener Homes Grant» παρείχε χρηματοδότηση για «ενεργειακά αποδοτικές αναβαθμίσεις» σε ιδιωτικές κατοικίες, όπως βελτίωση μόνωσης, αντικατάσταση παραθύρων ή θυρών και εγκατάσταση ηλιακών πάνελ. Συνολικά, το επταετές αυτό πρόγραμμα, που ξεκίνησε τον Μάιο του 2021, αναμενόταν να κοστίσει 2,6 δισ. δολάρια. Πλέον δεν δέχεται νέες αιτήσεις.
Γεωργία
Το Ταμείο Κλιματικής Δράσης για Αγροκτήματα, που ανακοινώθηκε για πρώτη φορά στον προϋπολογισμό του 2021, αποτελεί πρωτοβουλία ύψους 704 εκατ. δολαρίων και παρέχει επιχορηγήσεις για να βοηθήσει τους αγρότες να υιοθετήσουν πρακτικές διαχείρισης που αποθηκεύουν άνθρακα και μειώνουν τις εκπομπές αερίων. Μια επέκταση του ταμείου για την περίοδο 2025–28 θα διαθέσει επιπλέον 300 εκατ. δολάρια, με στόχο να στηρίξει τις προσπάθειες των αγροτών να «καταστούν πιο ανθεκτικοί στο κλίμα».
Μεταφορές και ηλεκτρικά οχήματα
Η ομοσπονδιακή κυβέρνηση παρείχε επιδοτήσεις έως 5.000 δολάρια για ηλεκτρικά οχήματα από το 2019. Το πρόγραμμα ανεστάλη τον Ιανουάριο του 2025, όταν εξαντλήθηκαν τα κονδύλια. Άλλα προγράμματα στον τομέα των μεταφορών περιλαμβάνουν χρηματοδότηση για την προσαρμογή των σιδηροδρόμων στην κλιματική αλλαγή και για έργα απανθρακοποίησης των δημόσιων συγκοινωνιών.
Η ομοσπονδιακή κυβέρνηση, σε συνεργασία με ορισμένες επαρχίες, έχει επίσης δεσμεύσει δισεκατομμύρια σε επιδοτήσεις για εργοστάσια ηλεκτρικών οχημάτων και μπαταριών, ορισμένα από τα οποία έχουν έκτοτε ακυρωθεί.
Μονάδα δέσμευσης άνθρακα στο Σκουάμις της Βρετανικής Κολομβίας, σε φωτογραφία αρχείου. (The Canadian Press/Darryl Dyck)
Πρώτα Έθνη
Ορισμένα προγράμματα έχουν ευρύτερο χαρακτήρα, όπως τα ομοσπονδιακά κονδύλια (περισσότερα από 2 δισ. δολάρια) που έχουν ανακοινωθεί από το 2020 για «κλιματική δράση από ιθαγενείς λαούς», συμπεριλαμβανομένης της βοήθειας προς τα Πρώτα Έθνη και τους Ινουίτ για τη «διαχείριση των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής στην υγεία».
Χρηματοδότηση για τη νεολαία
Ο προϋπολογισμός του 2025 κατευθύνει επιπλέον 40 εκατ. δολάρια για τα επόμενα δύο χρόνια, από το 2026–27, με στόχο τη δημιουργία ενός Youth Climate Corps (Σώμα Νεολαίας για το Κλίμα), το οποίο θα παρέχει «αμειβόμενη κατάρτιση σε πράσινες δεξιότητες και θέσεις εργασίας», εκπαιδεύοντας νέους ώστε να «ανταποκρίνονται γρήγορα σε κλιματικές καταστάσεις έκτακτης ανάγκης».
Η ιδέα ενός καναδικού Σώματος Νεολαίας για το Κλίμα είχε προωθηθεί μέσω εκστρατείας που ξεκίνησε τον Μάρτιο του 2023 από τη Climate Emergency Unit (Μονάδα Κλιματικής Έκτακτης Ανάγκης), ένα εγχείρημα του Ινστιτούτου David Suzuki, το οποίο χαρακτήριζε την πρόταση ως «ένα τολμηρό νέο δημόσιο πρόγραμμα που θα απασχολούσε δεκάδες χιλιάδες νέους Καναδούς σε εργασίες σχετικές με το κλίμα, προσφέροντας καλές αμοιβές και σταδιοδρομία στην αναπτυσσόμενη καθαρή οικονομία».
Η χρηματοδότηση αυτή ακολουθά άλλες δαπάνες με επίκεντρο τη νεολαία: τον Ιούλιο του 2025, παραδείγματος χάριν, η ομοσπονδιακή κυβέρνηση είχε ανακοινώσει ότι θα διαθέσει 14,4 εκατ. δολάρια για να «ενδυναμώσει τους νέους Καναδούς στην αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής». Σε αυτά περιλαμβάνονται 1,8 εκατ. δολάρια για το Ίδρυμα Πάρκων της Βρετανικής Κολομβίας, με στόχο την «ανάπτυξη της περιβαλλοντικής παιδείας και ηγεσίας των νέων Καναδών στη Βρετανική Κολομβία».
Προγράμματα της εποχής Τρυντώ
Η κυβέρνηση Κάρνεϋ καταργεί σταδιακά ορισμένα από τα πιο προβεβλημένα προγράμματα επιχορηγήσεων της εποχής Τριντό, όπως τη χρηματοδότηση ύψους 3,2 δισ. δολαρίων για τη φύτευση δύο δισεκατομμυρίων δέντρων σε ολόκληρο τον Καναδά μεταξύ 2021 και 2031. Το πρόγραμμα «Δύο Δισεκατομμύρια Δένδρα» υποσχόταν ότι θα «βοηθήσει τον Καναδά να υπερβεί τον στόχο μείωσης εκπομπών της Συμφωνίας των Παρισίων για το 2030 και να θέσει τα θεμέλια για την επίτευξη μηδενικών εκπομπών έως το 2050».
Ταυτόχρονα, μακροχρόνια προγράμματα επιχορηγήσεων, όπως το Green Municipal Fund (GMF/Πράσινο Δημοτικό Ταμείο), το οποίο αυξήθηκε από 125 εκατ. δολάρια το 2000 σε 1,625 δισ. δολάρια έως το 2023, παραμένουν σε ισχύ.
Στο ταμείο αυτό φαίνεται να μπορούν να ενταχθούν έργα πολύ διαφορετικής κλίμακας. Οι επιχορηγήσεις έχουν κυμανθεί από 11.000 δολάρια για δήμο στο νησί Βανκούβερ, με στόχο τη μελέτη της σκοπιμότητας «μετατροπής του νέου κτιρίου της τοπικής μονάδας της Βασιλικής Καναδικής Έφιππης Αστυνομίας σε εγκατάσταση μηδενικών εκπομπών», έως 72.500 δολάρια για την πόλη Μπράντον στη Μανιτόμπα, για τη μελέτη της σκοπιμότητας μείωσης των εκπομπών άνθρακα από τον στόλο οχημάτων της δημοτικής αρχής.
Διεθνής χρηματοδότηση
Οι ομοσπονδιακές δαπάνες για το κλίμα δεν περιορίζονται εντός των συνόρων του Καναδά, καθώς σημαντικά ποσά κατευθύνονται στο εξωτερικό για να βοηθήσουν άλλες χώρες να «αντιμετωπίσουν την κλιματική αλλαγή».
Μόνο την περίοδο 2015–2022, ο Καναδάς διέθεσε πάνω από 8,7 δισ. δολάρια ως «διεθνή χρηματοδότηση για το κλίμα» προς αναπτυσσόμενες χώρες.
Ο τότε υπουργός Περιβάλλοντος Στήβεν Γκυλμπώ (Steven Guilbeault) μιλά κατά τη διάρκεια της συνόδου κορυφής Canada 2020 Net-Zero Leadership Summit. Οττάβα, 19 Απριλίου 2023. (The Canadian Press/Sean Kilpatrick)
Αν και ο πρώτος προϋπολογισμός της κυβέρνησης Κάρνεϋ περιορίζει γενικά τη διεθνή βοήθεια, διατηρεί τη στρατηγική στήριξης άλλων χωρών στην αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής. Στη σύνοδο κορυφής COP30 για το κλίμα, που πραγματοποιήθηκε στη Βραζιλία τον Νοέμβριο, η Οττάβα ανακοίνωσε 392 εκατ. δολάρια για «συμπεριληπτικές, τοπικά καθοδηγούμενες λύσεις για το κλίμα» σε αναπτυσσόμενες χώρες.
Η νέα αυτή δέσμη χρηματοδότησης περιλαμβάνει 106 εκατ. δολάρια για την έναρξη του Inclusive Climate Action Fund (Ταμείο Συμπεριληπτικής Κλιματικής Δράσης), το οποίο θα χρηματοδοτεί επιχειρήσεις στη Λατινική Αμερική και την Καραϊβική για την «προώθηση έργων μετριασμού και προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή». Περιλαμβάνει επίσης 263 εκατ. δολάρια για το International Fund for Agricultural Development (Διεθνές Ταμείο Αγροτικής Ανάπτυξης), με στόχο την «ενίσχυση της ανθεκτικότητας και της προσαρμοστικής ικανότητας των μικρών αγροτών στις αναπτυσσόμενες χώρες».
Επαρχιακή χρηματοδότηση
Η Οττάβα δεν είναι η μόνη που αφιερώνει σημαντικό μέρος των δαπανών της σε στόχους που σχετίζονται με το κλίμα· οι επαρχίες έχουν υιοθετήσει ανάλογες στρατηγικές.
Κάθε επαρχία διαθέτει μέρος των δημόσιων πόρων της σε πρωτοβουλίες μείωσης εκπομπών. Το μεγαλύτερο μέρος αυτών των δαπανών λαμβάνει τη μορφή επιχορηγήσεων ή φορολογικών ελαφρύνσεων προς εταιρείες που δραστηριοποιούνται στη δέσμευση άνθρακα ή στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας.
Μελέτη του Fraser Institute, που δημοσιεύθηκε τον Οκτώβριο, εκτίμησε ότι η Οττάβα και οι τέσσερις μεγαλύτερες επαρχίες — Κεμπέκ, Οντάριο, Αλμπέρτα και Βρετανική Κολομβία — παρείχαν τουλάχιστον 158 δισ. δολάρια την περίοδο 2014-15 έως 2024-25, μέσω δαπανών και φορολογικών πιστώσεων, για τη στήριξη μιας «οικονομίας χαμηλών εκπομπών άνθρακα».
Η εκτίμηση αυτή καλύπτει μόνο μέρος της συνολικής εικόνας, καθώς εστιάζει ειδικά σε δαπάνες και φορολογικές πιστώσεις για τη δημιουργία μιας οικονομίας χαμηλών εκπομπών στον Καναδά, ενώ οι κλιματικές δαπάνες περιλαμβάνουν επίσης δράσεις όπως η ευαισθητοποίηση της νεολαίας ή πρωτοβουλίες σε αναπτυσσόμενες χώρες.
Οντάριο
Το υπουργείο Περιβάλλοντος του Οντάριο εκτιμά ότι θα δαπανήσει περίπου 15,7 εκατ. δολάρια για την «κλιματική αλλαγή και την ανθεκτικότητα» το 2025–26.
Όπως και σε άλλα επίπεδα διακυβέρνησης, ένα μέρος των δαπανών του Οντάριο που σχετίζονται με το κλίμα είναι έμμεσο. Για παράδειγμα, η κυβέρνηση Φορντ διέθεσε 92 εκατ. δολάρια στον προϋπολογισμό του 2025 για το πρόγραμμα ChargeON, το οποίο στηρίζει την εγκατάσταση σταθμών φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων σε ολόκληρη την επαρχία.
Ο πρωθυπουργός του Οντάριο, Νταγκ Φορντ, μιλά σε εκδήλωση στο Άλιστον. Οντάριο, 25 Απριλίου 2024. (The Canadian Press/Nathan Denette)
Από το 2020, το Οντάριο έχει δεσμεύσει δισεκατομμύρια δολάρια σε επαρχιακές επιδοτήσεις και φορολογικά κίνητρα για να στηρίξει την αλυσίδα εφοδιασμού των ηλεκτρικών οχημάτων, στο πλαίσιο κοινών ομοσπονδιακών-επαρχιακών προσπαθειών που συνολικά ξεπερνούν τα 20 δισ. δολάρια.
Το ποσό αυτό περιλαμβάνει δεσμεύσεις που έγιναν στο πλαίσιο συνεργατικών συμφωνιών με την ομοσπονδιακή κυβέρνηση και ιδιωτικές εταιρείες. Μέρος της χρηματοδοτικής στήριξης είχε προβλεφθεί για εργοστάσια μπαταριών εταιρειών όπως η Stellantis-LGES στο Ουίνδσορ, η Honda στο Άλιστον και η Volkswagen στο Σαιντ Τόμας. Χρηματοδότηση έλαβε επίσης η Ford Motor Company για να μετατρέψει το εργοστάσιο στο Όουκβιλ ώστε να παράγει ηλεκτρικά οχήματα.
Το ακριβές ποσό που έχει ήδη εκταμιευθεί είναι δύσκολο να παρακολουθηθεί, επειδή ορισμένες πληρωμές εξαρτώνται από τη δημιουργία θέσεων εργασίας ή από την επίτευξη συγκεκριμένων οροσήμων από μια εταιρεία, ενώ άλλη χρηματοδότηση παρέχεται ως μελλοντικές φορολογικές πιστώσεις.
Άλλες επαρχίες
Η Αλμπέρτα έχει δεσμεύσει δισεκατομμύρια δολάρια για έργα και προγράμματα δέσμευσης, αξιοποίησης και αποθήκευσης άνθρακα. Η επαρχία χρησιμοποιεί κυρίως τα έσοδα από το σύστημα Technology Innovation and Emissions Reduction (TIER) — που προκύπτουν από την τιμή άνθρακα που πληρώνουν οι μεγάλοι ρυπαντές — για να χρηματοδοτεί έργα μείωσης εκπομπών μέσω φορέων όπως οι Emissions Reduction Alberta (ERA) και Alberta Innovates.
Η ERA έχει διαθέσει 991,7 εκατ. δολάρια από το 2009 για να εκκινήσει «την πιλοτική εφαρμογή, την επίδειξη και την ανάπτυξη λύσεων καθαρής τεχνολογίας που μειώνουν τις εκπομπές».
Ο οργανισμός, που χρηματοδοτείται μέσω του TIER, προκηρύσσει επίσης ανοιχτούς διαγωνισμούς για εταιρείες που δραστηριοποιούνται σε έργα σχετιζόμενα με το κλίμα, όπως το Tailings Technology Challenge. Πρόκειται για ταμείο 50 εκατ. δολαρίων που εγκαινίασε η ERA φέτος, ώστε να χρηματοδοτήσει έργα — έως 15 εκατ. δολάρια το καθένα — τα οποία «βοηθούν στη μείωση και τη διαχείριση των νερών των ορυχείων και των τελμάτων που προκύπτουν από την εξόρυξη πετρελαιοφόρων άμμων».
Η Μανιτόμπα έχει επίσης σε εξέλιξη πρωτοβουλίες, όπως πρόγραμμα επιδότησης ηλεκτρικών οχημάτων, ένα πρόγραμμα χρηματοδότησης «με βάση την αξιολόγηση» για τη στήριξη της μείωσης εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, ένα Climate Action Fund (Ταμείο Κλιματικής Δράσης) για επενδύσεις σε πράσινα έργα και τον φορέα Efficiency Manitoba, κρατική εταιρεία που προσφέρει προγράμματα και οικονομική στήριξη σε κατοικίες, επιχειρήσεις και κοινότητες σε πεδία όπως οι αντλίες θερμότητας και οι ενεργειακές αναβαθμίσεις.
Η στρατηγική του Σασκάτσουαν για το κλίμα περιλαμβάνει επαρχιακές πρωτοβουλίες όπως το Saskatchewan Technology Fund, που επενδύει σε έργα τα οποία μειώνουν την ένταση εκπομπών, καθώς και διάφορες δράσεις για την επίτευξη ηλεκτρικού δικτύου μηδενικών εκπομπών έως το 2050.
Βρετανική Κολομβία
Η Βρετανική Κολομβία ήταν η πρώτη επαρχία στον Καναδά που επέβαλε φόρο άνθρακα, και οι πρωτοβουλίες μηδενικών εκπομπών αποτελούν εδώ και καιρό βασικό άξονα της πολιτικής της.
Η επαρχία διέθεσε πάνω από 650 εκατ. δολάρια από το 2011 για να ενθαρρύνει την υιοθέτηση ηλεκτρικών οχημάτων. Οι καταναλωτές στη Βρετανική Κολομβία μπορούσαν προηγουμένως να συνδυάσουν την επαρχιακή επιδότηση των 4.000 δολαρίων με την ομοσπονδιακή επιδότηση των 5.000 δολαρίων, φτάνοντας συνολικά τις 9.000 δολάρια. Η Βρετανική Κολομβία τερμάτισε φέτος τις επιδοτήσεις για ηλεκτρικά οχήματα, έπειτα από έντονη συζήτηση.
Αρκετές άλλες επαρχίες δοκίμασαν επιδοτήσεις για ηλεκτρικά οχήματα, με το Οντάριο να δίνει επιδοτήσεις έως 14.000 δολάρια μέχρι να καταργηθούν από τον πρωθυπουργό της επαρχίας, Νταγκ Φορντ, το 2018.
Παρότι οι επιδοτήσεις ηλεκτρικών οχημάτων φαίνεται να υποχωρούν ως επιλογή πολιτικής, αυτό δεν σημαίνει ότι η Βρετανική Κολομβία επιβραδύνει κατ’ ανάγκη τις κλιματικές δαπάνες της. Η επαρχία δαπάνησε κατ’ εκτίμηση 817 εκατ. δολάρια για «πρωτοβουλίες σχετιζόμενες με το κλίμα» το 2024-25 και προβλέπεται να δαπανήσει άλλα 590 εκατ. δολάρια το 2025-26. Οι δαπάνες αυτές αφορούν επενδύσεις για τη μείωση των εκπομπών άνθρακα σε μια σειρά τομέων, όπως «καθαρότερη βιομηχανία», «καθαρότερα κτίρια» και «καθαρότερες μεταφορές».
Κεμπέκ
Το Κεμπέκ δίνει ιδιαίτερη έμφαση στις κλιματικές δαπάνες, με μεγάλο μέρος τους να επικεντρώνεται στο «Σχέδιο 2030 για μια Πράσινη Οικονομία», το οποίο, όπως αναφέρεται, «καθοδηγεί τη δράση της κυβέρνησης για τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου και την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή στη διάρκεια αυτής της δεκαετίας».
Το σχέδιο αυτό έλαβε αρχικά 6,7 δισ. δολάρια για το πρόγραμμα υλοποίησης 2021–26 και, τον Ιούνιο του 2025, διατέθηκαν 10,1 δισ. δολάρια ακόμη για την περίοδο 2025–30. Χρηματοδοτείται κυρίως από την αγορά άνθρακα της επαρχίας, με έμφαση στην ηλεκτροκίνηση των μεταφορών, την ενεργειακή αναβάθμιση των κτιρίων, την ενίσχυση της βιομηχανίας και την προστασία της φύσης.
Το Κεμπέκ έχει προχωρήσει και σε άλλες δεσμεύσεις για το κλίμα, όπως η απαγόρευση πώλησης αυτοκινήτων με κινητήρες βενζίνης το 2035, απαγόρευση που η επαρχία χαλάρωσε τον Σεπτέμβριο ώστε να προσφέρει «ανάσα» στη βιομηχανία αυτοκινήτου. Ο νέος στόχος απαιτεί το 90% των νέων αυτοκινήτων που θα πωλούνται το 2035 να είναι μηδενικών εκπομπών, αντί για το 100%.
Ατλαντικός Καναδάς
Ο προϋπολογισμός της Νέας Σκωτίας για το 2025–26 αναδεικνύει δαπάνη 35 εκατ. δολαρίων για το σχέδιο Climate Change Plan for Clean Growth, το οποίο επενδύει σε «πράσινες» θέσεις εργασίας, ηλιακή και αιολική ενέργεια, καθώς και στην προστασία των κοινοτήτων από κλιματικές επιπτώσεις όπως οι πλημμύρες. Το σχέδιο των 35 εκατ. δολαρίων περιλαμβάνει επίσης 6,1 εκατ. δολάρια για να «κατασκευαστούν και να ανακαινιστούν κατοικίες και διαμερίσματα έτοιμα για μηδενικές εκπομπές» και 1,25 εκατ. δολάρια για να «δοθεί η δυνατότητα σε περισσότερους αγρότες να υιοθετήσουν καθαρές τεχνολογίες που στηρίζουν πιο βιώσιμη γεωργία».
Το Νιου Μπράνσγουικ, εν τω μεταξύ, εργάζεται για τη μετάβαση σε καθαρή ηλεκτρική ενέργεια σε συνεργασία με την ομοσπονδιακή κυβέρνηση, δίνοντας έμφαση σε μεγάλες επενδύσεις στην αιολική ενέργεια, σε μικρούς αρθρωτούς πυρηνικούς αντιδραστήρες (SMR) και σε προγράμματα που απευθύνονται στους καταναλωτές, όπως υποδομές φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων και προγράμματα αντλιών θερμότητας.
Το Νησί του Πρίγκιπα Εδουάρδου καθιέρωσε το 2020 ένα ετήσιο Climate Challenge Fund, το οποίο μπορεί να χορηγεί έως 100.000 δολάρια σε έργα που «μειώνουν τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου» ή «προωθούν τη δημόσια εκπαίδευση» για την κλιματική αλλαγή, μεταξύ άλλων συναφών στόχων. Σε προηγούμενα έργα περιλαμβάνεται το STEAM PEI, μια πρωτοβουλία που επικεντρώνεται σε «σχέδια μαθημάτων για τη δράση στο κλίμα και στην υλοποίηση εργαστηρίων μέσα στις τάξεις», με στόχο να «εμπλέξει τη νεολαία σε πρακτικές λύσεις για τοπικές και παγκόσμιες περιβαλλοντικές προκλήσεις».
Οι δαπάνες των Νιουφάουντλαντ (Νέα Γη) και Λαμπραντόρ για μηδενικές εκπομπές επικεντρώνονται στην ηλεκτροδότηση κατοικιών, στη στήριξη της καθαρής τεχνολογίας με φορολογικές πιστώσεις, σε επενδύσεις σε ηλεκτρικά οχήματα και φόρτιση, καθώς και στην αξιοποίηση φυσικών πόρων για αιολική ενέργεια, υδρογόνο και κρίσιμα ορυκτά. Παράλληλα, περιλαμβάνουν ομοσπονδιακή χρηματοδότηση για μετάβαση από πετρέλαιο σε ηλεκτρισμό, με στόχο την επίτευξη μηδενικών εκπομπών έως το 2050, ενώ επιδιώκεται ταυτόχρονα να διατηρηθεί ισορροπία με την ανάπτυξη πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Ορισμένοι δήμοι εντάσσουν επίσης κλιματικές πρωτοβουλίες στους προϋπολογισμούς τους, όπως το Τορόντο που ενσωματώνει φέτος για πρώτη φορά έναν «προϋπολογισμό άνθρακα» στον ετήσιο προϋπολογισμό του, ώστε να κατευθύνει πόρους σε ένα ευρύ φάσμα πρωτοβουλιών που σχετίζονται με το κλίμα.
Σύμφωνα με σύνοψη του The Atmospheric Fund (TAF), ενός δημοτικού φορέα που χρηματοδοτεί πρωτοβουλίες μείωσης αερίων στο Τορόντο και τη γύρω περιοχή, ο «προϋπολογισμός άνθρακα» ύψους 2 δισ. δολαρίων περιλαμβάνει «31 νέες ή ενισχυμένες δράσεις για το κλίμα, οι οποίες θα επιφέρουν εκτιμώμενη ετήσια μείωση 244.615 τόνων εκπομπών άνθρακα, όταν υλοποιηθούν πλήρως».
Μεταξύ των διαφόρων δαπανών περιλαμβάνονται 636 εκατ. δολάρια σε διάστημα δύο ετών για την αγορά ηλεκτρικών λεωφορείων και συστημάτων φόρτισης και 239 εκατ. δολάρια για την «απόκτηση νέων κτιρίων και την ανακαίνισή τους σε καταφύγια έτοιμα για μηδενικές εκπομπές».
Η έννοια των «προϋπολογισμών άνθρακα» ως εργαλείο ενσωμάτωσης των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου στη διαδικασία δημοτικού προϋπολογισμού, εξαπλώνεται στον Καναδά. Σύμφωνα με το Sustainability Solutions Group, έναν οργανισμό κλιματικού σχεδιασμού, το Έντμοντον έγινε η πρώτη πόλη της Βορείου Αμερικής που ανέπτυξε «προϋπολογισμό άνθρακα», ενσωματώνοντάς τον στον συνολικό κύκλο προϋπολογισμού 2023–26. Το Μοντρεάλ εισήγαγε τον πρώτο του «προϋπολογισμό άνθρακα» στον προϋπολογισμό του 2024, τον οποίο το ίδιο σχήμα περιέγραψε ως «ένα σωρευτικό ανώτατο όριο των εκπομπών του Μοντρεάλ έως το 2050».
Οικονομικές επιπτώσεις
Πέρα από τις άμεσες κρατικές δαπάνες για το κλίμα, ένας ακόμη παράγοντας που πρέπει να ληφθεί υπ’ όψιν είναι η επίδραση στην καναδική οικονομία από διάφορα μέτρα που στοχεύουν στη μείωση των εκπομπών άνθρακα, όπως η τιμολόγηση του άνθρακα, οι Clean Fuel Regulations (Κανονισμοί Καθαρών Καυσίμων) και η υποχρεωτικότητα για πωλήσεις ηλεκτρικών οχημάτων.
Μελέτη του Fraser Institute τον Ιούλιο του 2024 ανέφερε ότι η εφαρμογή του στόχου του Καναδά για σημαντική μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου έως το 2030 θα είχε σοβαρές οικονομικές συνέπειες. Η μελέτη προέβλεπε ότι το ομοσπονδιακό σχέδιο για την επίτευξη του στόχου θα μείωνε το πραγματικό ΑΕΠ του Καναδά κατά 6,2% και θα οδηγούσε το εισόδημα ανά εργαζόμενο σε στασιμότητα στη διάρκεια της δεκαετίας του 2020, ενώ θα «μειωνόταν κατά 1,5% έως το 2030 σε σύγκριση με τα επίπεδα του 2022».
Ηλεκτρικό όχημα, σε εκδήλωση για την προώθηση του Greening Government Fund. Οττάβα, 27 Ιουνίου 2023. (The Canadian Press/Justin Tang)
Παρότι η κυβέρνηση Κάρνεϋ έχει χαλαρώσει τους κανονισμούς για τις εκπομπές σε σύγκριση με την κυβέρνηση Τρυντώ — για παράδειγμα καταργώντας τον φόρο άνθρακα για τους καταναλωτές και καθυστερώντας την ομοσπονδιακή υποχρεωτικότητα πωλήσεων ηλεκτρικών οχημάτων — άλλοι κανονισμοί παραμένουν, ιδίως ο φόρος άνθρακα για τη βιομηχανία. Ο προϋπολογισμός του Νοεμβρίου δεσμεύεται ότι η Οττάβα θα συνεργαστεί με τις επαρχίες και τα εδάφη «για τον καθορισμό μιας πολυδεκαετούς πορείας της βιομηχανικής τιμής άνθρακα που στοχεύει σε μηδενικές εκπομπές έως το 2050».
Ωστόσο, τα σημαντικά κονδύλια που κατευθύνονται από όλα τα επίπεδα διακυβέρνησης για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής δεν συνάδουν με τον σχετικά μικρό ρόλο που διαδραματίζει ο Καναδάς στις παγκόσμιες εκπομπές. Σύμφωνα με στοιχεία της καναδικής κυβέρνησης, οι εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου της χώρας αντιστοιχούσαν στο 1,4% των συνολικών παγκόσμιων εκπομπών το 2022, ενώ οι εκπομπές ανά κάτοικο έχουν μειωθεί κατά 16,1% από το 2005. Τα ίδια στοιχεία δείχνουν ότι μία μόνο χώρα, η Κίνα, ευθυνόταν για το 27,4% των παγκόσμιων εκπομπών, αυξημένο από το 18,6% του συνόλου το 2005.
Οι κλιματικές δαπάνες διαφέρουν από άλλες μορφές κρατικών δαπανών, επειδή είναι εξαιρετικά δύσκολο να καταγραφούν συνολικά. Δεν υπάρχει ένα ετήσιο ομοσπονδιακό στατιστικό στοιχείο που να αποτυπώνει το σύνολο των κλιματικών δαπανών. Αντίθετα, οι δαπάνες διασπείρονται σε διάφορες επιχορηγήσεις, προγράμματα, εφ’ άπαξ πρωτοβουλίες, εξειδικευμένες φορολογικές πιστώσεις και μεταβιβάσεις προς αναπτυσσόμενες χώρες. Επιπλέον, η επιβάρυνση που μπορεί να επιφέρουν στην οικονομία οι κλιματικές πολιτικές και οι κανονισμοί είναι δύσκολο να μετρηθεί.
Ο προσδιορισμός ενός συγκεκριμένου ποσού γίνεται ακόμη πιο δύσκολος όταν λαμβάνονται υπ’ όψιν οι κλιματικές δαπάνες των επαρχιακών και δημοτικών κυβερνήσεων, οι οποίες αποτυπώνονται σε ένα ευρύ φάσμα επιχορηγήσεων, φορολογικών πιστώσεων, πρωτοβουλιών και κανονισμών.
Ως αποτέλεσμα, η κλίμακα και η πολυπλοκότητα των κρατικών δαπανών που αφιερώνονται στο κλίμα παραμένουν δύσκολα προσδιορίσιμες.
