Πέμπτη, 07 Μαΐ, 2026

Παραμένουν στα μπλόκα οι αγρότες

Στα μπλόκα παραμένουν οι αγρότες της Στερεάς Ελλάδας, δηλώνοντας πως δεν πρόκειται να υποχωρήσουν αν δεν ικανοποιηθούν τα αιτήματά τους. Οι αγρότες παραμένουν σε όλα τα σημεία αποκλεισμού των εθνικών οδών και έχουν αποφασίσει να συνεχίσουν τις δράσεις τους και κατά τη διάρκεια των γιορτών.

Στον Μπράλο, τα τρακτέρ παραμένουν στην Εθνική Οδό, ωστόσο για σήμερα αποφασίστηκε να μην κλείσουν οι παράδρομοι και το επαρχιακό δίκτυο, προκειμένου να αποφευχθεί σοβαρό κυκλοφοριακό πρόβλημα. Ο πρόεδρος του Αγροτικού Συλλόγου Λαμίας, Γιώργος Παλιούρας, σημείωσε χαρακτηριστικά πως «η συγκεκριμένη στάση αποτελεί μια συνειδητή επιλογή. Θέλουμε να διευκολύνουμε τους ανθρώπους που περνούν από την περιοχή μας, κι όχι να τους δημιουργούμε πρόσθετα προβλήματα αυτές τις μέρες». Παράλληλα, άφησε σαφώς να εννοηθεί πως αμέσως μετά τις γιορτές οι κινητοποιήσεις θα ενταθούν.

Στο μπλόκο της Αταλάντης, οι αγρότες αναμένεται να λάβουν αποφάσεις το μεσημέρι για το αν θα προχωρήσουν εκ νέου σε άνοιγμα των διοδίων της Τραγάνας, στο 125ο χιλιόμετρο της Εθνικής Οδού Αθηνών-Λαμίας, όπως έκαναν χθες για διάστημα δύο ωρών.

Την ίδια ώρα, στη Χαλκίδα, οι αγρότες της Εύβοιας έχουν ανακοινώσει τρίωρο αποκλεισμό της Υψηλής Γέφυρας, από τις 18:00 έως τις 21:00, με ταυτόχρονο κλείσιμο παρακαμπτήριων οδών, ενώ η κυκλοφορία θα διεξάγεται μόνο από την παλιά γέφυρα. Χθες, αγρότες από την Εύβοια, σε συνεργασία με συναδέλφους τους από τη Θήβα, βρέθηκαν στα διόδια των Αφιδνών, σηκώνοντας τις μπάρες και επιτρέποντας την ελεύθερη διέλευση των οχημάτων.

Στα μπλόκα του Κάστρου και της Θήβας τα τρακτέρ παραμένουν παρατεταγμένα, με τις τοπικές συνελεύσεις να καλούνται να αποφασίσουν τα επόμενα βήματα.

Για αύριο Τρίτη και την Τετάρτη, οι αγρότες σχεδιάζουν να αφήνουν ανοιχτή μία λωρίδα κυκλοφορίας ανά κατεύθυνση, ώστε να διευκολυνθούν οι μετακινήσεις εν όψει των εορτών. Ωστόσο, το μήνυμα που εκπέμπουν όλα τα μπλόκα της Στερεάς Ελλάδας είναι σαφές. Καθ’ όλη τη διάρκεια των Χριστουγέννων, σε Μπράλο, Αταλάντη, Κάστρο, Θήβα και Χαλκίδα, οι αγρότες και τα τρακτέρ θα παραμείνουν στα σημεία των κινητοποιήσεων, συνεχίζοντας έναν αγώνα που, όπως λένε, δεν μπορούν να εγκαταλείψουν.

 Συνεχίζονται οι κινητοποιήσεις σε Άρτα, Λούρο Πρεβέζης, Καλπάκι Ιωαννίνων και Ηγουμενίτσα

Στην Ήπειρο αγρότες, κτηνοτρόφοι και μελισσοκόμοι, συνεχίζουν τις κινητοποιήσεις τους στα τέσσερα μπλόκα που έχουν στηθεί σε Άρτα, Λούρο Πρεβέζης, Καλπάκι Ιωαννίνων και Ηγουμενίτσα.

Στην Άρτα, τα τρακτέρ παραμένουν παρατεταγμένα στη γέφυρα της Ιονίας Οδού, και στα δύο ρεύματα κυκλοφορίας. Ανάλογη είναι η εικόνα στο μπλόκο του Λούρου, στην έξοδο της κωμόπολης στην Εθνική Οδό προς Πρέβεζα.

Ο αγροτοκτηνοτροφικος σύλλογος «ΘΥΑΜΙΣ», μαζί με τους αγρότες, κτηνοτρόφους, μελισσοκόμους από το μπλόκο του λιμανιού της Ηγουμενίτσας, μοίρασαν μανταρίνια στα διόδια της Τυριάς χθες το βράδυ σε όλα τα διερχόμενα αυτοκίνητα. Όπως είπαν, αυτή η δράση «δεν ήταν απλό κέρασμα, αλλά ένα ‘ευχαριστώ’ για την κατανόηση, την υπομονή και τη στήριξη των πολιτών στον αγώνα τους».

Σήμερα το βράδυ, από τις 22:00 έως τις 22:00, αναμένεται να προχωρήσουν σε δίωρο αποκλεισμό του λιμανιού εξωτερικού της Ηγουμενίτσας για νταλίκες.

Στο μπλόκο του Καλπακίου, και απόψε το βράδυ οι αγρότες θα κάνουν τρίωρο αποκλεισμό για φορτηγά και νταλίκες από και προς τα ελληνοαλβανικά σύνορα στην Κακαβιά.

Οι αγρότες της Ηπείρου δηλώνουν αποφασισμένοι να συνεχίσουν τις κινητοποιήσεις μέχρι να ικανοποιηθούν όλα τα αιτήματα, ενώ λόγω των ημερών στολίζουν μέχρι και χριστουγεννιάτικα δένδρα στα μπλόκα.

Λάρισα:  Συνεχίζονται οι κινητοποιήσεις στο μπλόκο της Νίκαιας – Συμβολικός αποκλεισμός στις σήραγγες των Τεμπών

Συνεχίζουν τις κινητοποιήσεις τους οι αγρότες στο μπλόκο της Νίκαιας, με τα τρακτέρ να παραμένουν παρατεταγμένα στην Εθνική Οδό Αθηνών-Θεσσαλονίκης. Για σήμερα, Δευτέρα, έχει αποφασιστεί συμβολικός αποκλεισμός στις σήραγγες των Τεμπών, που θα αφορά αποκλειστικά τη διέλευση των φορτηγών.

Σύμφωνα με τον σχεδιασμό των αγροτών, μηχανήματα θα κινηθούν προς τον αυτοκινητόδρομο Αθηνών-Θεσσαλονίκης, χωρίς να διακοπεί η κυκλοφορία των Ι.Χ. οχημάτων και των λεωφορείων.

Όπως ανακοινώθηκε από το μπλόκο της Νίκαια Λάρισας, ο αποκλεισμός στις σήραγγες έχει προγραμματιστεί να ξεκινήσει στις 11:30 και να διαρκέσει περίπου πέντε ώρες, στο πλαίσιο της κλιμάκωσης των κινητοποιήσεων και της πίεσης προς την κυβέρνηση για την ικανοποίηση των αιτημάτων τους.

Παράλληλα, οι εκπρόσωποί τους διαβεβαιώνουν ότι εν όψει του τριημέρου των Χριστουγέννων θα διασφαλιστεί η απρόσκοπτη μετακίνηση των ταξιδιωτών.

Αύριο, Τρίτη 23 Δεκεμβρίου, αναμένεται να προχωρήσουν στη διευθέτηση των τρακτέρ στον κόμβο της Νίκαιας, για τη διευκόλυνση των εκδρομέων για την εορταστική περίοδο.

Παραμένουν στα μπλόκα οι αγρότες της δυτικής Θεσσαλίας

«Δεν φεύγουμε από εδώ. Συνεχίζουμε τον αγώνα». Αυτό είναι το μήνυμα που στέλνουν οι αγρότες της δυτικής Θεσσαλίας που βρίσκονται στα μπλόκα του Ε-65, ενώ νέα τρακτέρ ενισχύουν τα δύο μπλόκα. Καθημερινά πραγματοποιούνται συνελεύσεις ενημερωτικού χαρακτήρα και οργανώνουν διάφορες δράσεις στο πλαίσιο της πανελλαδικής σύσκεψης των μπλόκων στις Σέρρες.

Οι αγρότες της Καρδίτσας στη συνέλευσή τους αποφάσισαν να παραμείνει μια λωρίδα ανά κατεύθυνση του Ε-65 ανοιχτή από αύριο, Τρίτη, προκειμένου να διευκολυνθούν οι μετακινήσεις των πολιτών για τις γιορτές των Χριστουγέννων.

 Σε εγρήγορση αγρότες και κτηνοτρόφοι της Δυτικής Ελλάδας — Παραμένουν στα μπλόκα

Σε εγρήγορση βρίσκονται αγρότες και κτηνοτρόφοι της Δυτικής Ελλάδας, οι οποίοι παραμένουν στα μπλόκα που έχουν στηθεί σε Αιτωλοακαρνανία, Αχαΐα και Ηλεία, εν όψει αποφάσεων για τις νέες μορφές των κινητοποιήσεών τους.

Στην Αιτωλοακαρνανία, αγρότες και κτηνοτρόφοι που βρίσκονται για δέκατη έβδομη συνεχόμενη ημέρα στο μπλόκο του Αγγελοκάστρου, της «Ιονίας» οδού, αναμένεται να πραγματοποιήσουν απόψε στις 20:00 γενική συνέλευση, προκειμένου να γίνει ενημέρωση και να ληφθούν αποφάσεις.

Παράλληλα, στο πλαίσιο των κινητοποιήσεών τους, απέκλεισαν το βράδυ της Κυριακής για μία ώρα τον κόμβο του Κουβαρά στο Αγρίνιο, ενώ συνεχίζουν τις δράσεις ενημέρωσης.

Στην Αχαΐα, αγρότες και κτηνοτρόφοι παραμένουν για δέκατη πέμπτη συνεχόμενη ημέρα στο μπλόκο της Εγλυκάδας, στην μεγάλη περιμετρική οδό της Πάτρας, που αποτελεί τμήμα του αυτοκινητόδρομου Κορίνθου-Πάτρας-Πύργου. Επίσης, απόψε αναμένεται να πραγματοποιήσουν γενική συνέλευση, ώστε να λάβουν νέες αποφάσεις.

Στα Καλάβρυτα, μετά την κινητοποίηση της Κυριακής με τον συμβολικό αποκλεισμό της εισόδου της πόλης, οι αγρότες και οι κτηνοτρόφοι αναμένεται να αποφασίσουν τις επόμενες κινήσεις τους.

Στην Αιγιάλεια, αγρότες και κτηνοτρόφοι παραμένουν στον κόμβο της γέφυρας του Σελινούντα, στο Αίγιο, χωρίς όμως να αποκλείουν την κυκλοφορία, στην «Ολυμπία» οδό.

Στην Ηλεία, αγρότες και κτηνοτρόφοι εξακολουθούν να παραμένουν στα μπλόκα που έχουν στήσει στον κόμβο του Πύργου, στην παλαιά εθνική οδό Πατρών-Πύργου στα Λεχαινά και στην εθνική οδό Πατρών-Τρίπολης, στο ύψος της Αμαλιάδας.

 Των Γ. Παλαμιώτη, Μ. Τζώρα, Η. Σκυλλάκο,  Α. Ζώη, Η. Κάνιστρα

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Ουκρανικό πλήγμα νότια της Κρήτης

Στις 19 Δεκεμβρίου 2025, η Ουκρανία φέρεται να πραγματοποίησε μια ασυνήθιστα μακρινή επιχείρηση, πλήττοντας με μη επανδρωμένο αεροσκάφος ένα ρωσικό δεξαμενόπλοιο στη Μεσόγειο, περίπου 2.000 χιλιόμετρα μακριά από το ουκρανικό έδαφος. Η SBU χαρακτήρισε τη δράση «άνευ προηγουμένου ειδική επιχείρηση», παρουσιάζοντάς την ως ένδειξη κλιμάκωσης απέναντι στη ρωσική «σκιώδη» ναυτιλία. Το γεγονός αναδεικνύει τόσο την εξέλιξη των ουκρανικών δυνατοτήτων σε μη επανδρωμένα συστήματα όσο και τα νέα διλήμματα που γεννά η χρήση μη επανδρωμένων οχημάτων σε διεθνή ύδατα, με όρους τακτικής, ασφάλειας ναυσιπλοΐας και γεωπολιτικής.

Στόχος ήταν το δεξαμενόπλοιο Qendil (IMO 9310525), με σημαία Ομάν, το οποίο σύμφωνα με ουκρανικές πηγές εντάσσεται στο δίκτυο πλοίων που χρησιμοποιούνται για τη μεταφορά ρωσικού πετρελαίου παρακάμπτοντας κυρώσεις. Η επίθεση έγινε σε διεθνή ύδατα, νότια της Κρήτης και βόρεια των λιβυκών ακτών, και αποδόθηκε σε μη επανδρωμένο όχημα (drone). Οι ουκρανικές αναφορές μιλούν για «κρίσιμες ζημιές». Δεδομένα πλοήγησης, όπως αυτά που αποδίδονται σε υπηρεσίες τύπου MarineTraffic, εμφανίζουν το πλοίο να κινείται από τη Σίκκα [Sikka] της Ινδίας προς το λιμάνι Ουστ-Λούγκα [Ust-Luga] στη Ρωσία, με ενδιάμεσο σταθμό το Αλιάγκα [Aliaga] της Τουρκίας. Ένα κρίσιμο στοιχείο είναι ότι το πλοίο φαίνεται να ήταν κενό την ώρα του πλήγματος, κάτι που μείωσε τον άμεσο περιβαλλοντικό κίνδυνο. Παράλληλα, έχει επισημανθεί ότι στη διάρκεια της νύχτας πριν/κατά το συμβάν καταγράφηκε απότομη αλλαγή πορείας, σε μεγάλη απόσταση από ελληνικές και λιβυκές ακτές, γεγονός που μπορεί να υποδηλώνει έγκαιρη επίγνωση της απειλής ή προληπτικό χειρισμό.

Το βασικό τεχνικό ερώτημα αφορά το πώς εκτελέστηκε μια τόσο απομακρυσμένη κρούση, δεδομένων των περιορισμών εμβέλειας και φορτίου που έχουν τα περισσότερα επιθετικά μη επανδρωμένα σκάφη. Τα ουκρανικά one-way attack drone που συζητούνται συνήθως (όπως FP-1, UJ-26 Beaver ή AQ-400 Scythe) έχουν εμβέλεια από μερικές εκατοντάδες έως περίπου 1.600 χιλιόμετρα, με ωφέλιμα φορτία που κυμαίνονται από 20 έως 60+ κιλά (και σε ορισμένες παραλλαγές μεγαλύτερα, με αντίτιμο τη μειωμένη εμβέλεια). Ακόμη κι έτσι, μια διαδρομή γύρω στα 2.000 χιλιόμετρα προς τη Μεσόγειο ξεπερνά τις «τυπικές» δυνατότητες πολλών συστημάτων, γεγονός που καθιστά λιγότερο πιθανό ένα απλό σενάριο απευθείας εκτόξευσης από ουκρανικό έδαφος. Αυτό επίσης αποδυναμώνει ισχυρισμούς περί εκτόξευσης από ελληνικές βάσεις, που συχνά εμφανίζονται σε ατεκμηρίωτες θεωρίες.

Ως πιθανότερη εκδοχή προβάλλεται η χρήση θαλάσσιας πλατφόρμας εκτόξευσης. Ένα εμπορικό πλοίο, ένα σκάφος υποστήριξης ή ακόμη και μια «παθητική» μεταφορά σε κοντέινερ θα μπορούσε να λειτουργήσει ως φορέας, μεταφέροντας μη επανδρωμένα αεροσκάφη κοντά στο θέατρο επιχειρήσεων και επιτρέποντας την εκτόξευσή τους από μικρότερη απόσταση. Μια τέτοια λύση δίνει τρία πλεονεκτήματα: πρώτον, παρακάμπτει το πρόβλημα εμβέλειας· δεύτερον, μειώνει την ανάγκη διέλευσης πάνω από εδάφη ή ζώνες που ενέχουν τον κίνδυνο εντοπισμού· τρίτον, διευκολύνει την επιχειρησιακή μυστικότητα, καθώς ένα κοινό σκάφος δύσκολα ξεχωρίζει σε μια τόσο πυκνή ναυτιλιακή περιοχή. Σε αυτό το πλαίσιο έχουν κυκλοφορήσει και αναφορές ότι για τέτοιου τύπου επιχειρήσεις μπορεί να αξιοποιηθούν σκάφη αναψυχής ή πολιτικές πλατφόρμες που δεν «φωνάζουν» στρατιωτική παρουσία — χωρίς αυτό να αποδεικνύει αυτομάτως συγκεκριμένη διαδρομή ή χώρα εμπλοκής.

Το υλικό που δημοσιοποιήθηκε από την SBU παρουσιάζει μια σχετικά περιορισμένη, «καθαρή» έκρηξη και χτύπημα σε συγκεκριμένο σημείο, κάτι που παραπέμπει σε ακριβή στόχευση. Αυτό ανοίγει το ενδεχόμενο να χρησιμοποιήθηκε συνδυασμός μέσων: drone επιτήρησης/αναγνώρισης για εντοπισμό και επιβεβαίωση στόχου, και τακτικά drone που μπορούν να μεταφέρουν ή να αποθέσουν μικρότερο πυρομαχικό με μεγαλύτερη ακρίβεια. Αντί για ένα μόνο drone «καμικάζι» που προσκρούει στο πλοίο, ένα σενάριο με drop munitions από μικρότερες πλατφόρμες (π.χ. τύπου quadcopter) θα εξηγούσε καλύτερα την ακρίβεια και το σχετικά περιορισμένο μέγεθος της έκρηξης. Ένα τέτοιο μοντέλο προϋποθέτει, ωστόσο, έλεγχο κοντά στον στόχο — είτε από παρακείμενο σκάφος είτε από ενδιάμεσο κόμβο επικοινωνιών — ώστε να υπάρχει δυνατότητα διορθώσεων σε πραγματικό χρόνο.

Η επιλογή του Qendil έχει ειδικό βάρος επειδή εντάσσεται στο ευρύτερο πλαίσιο της «σκιώδους» ναυτιλίας. Πρόκειται για ένα πλέγμα πλοίων που, μέσω συχνών αλλαγών σημαίας, ονόματος, εταιρικής ιδιοκτησίας και πρακτικών όπως απενεργοποίηση ή παραπλάνηση του AIS, διευκολύνει τη συνέχιση των εξαγωγών ρωσικού πετρελαίου παρά τους περιορισμούς. Το σύστημα αυτό δεν αποτελεί απλώς εμπορική προσαρμογή, αλλά κρίσιμο μηχανισμό χρηματοδότησης: όσο περισσότερες ροές διατηρούνται προς αγορές όπως η Ινδία και η Κίνα τόσο μειώνεται η αποτελεσματικότητα των κυρώσεων. Γι’ αυτό, κάθε πλήγμα σε πλοίο που θεωρείται μέρος αυτού του δικτύου λειτουργεί όχι μόνο ως τακτικό επεισόδιο αλλά και ως οικονομικό μήνυμα.

Οι οικονομικές συνέπειες μπορεί να είναι δυσανάλογες σε σχέση με την υλική ζημιά. Ένα δεξαμενόπλοιο αντιπροσωπεύει μεγάλο κεφάλαιο (δεκάδες εκατομμύρια δολάρια, ανά ηλικία/μέγεθος/τύπο), ενώ μια «κρίσιμη» ζημιά μπορεί να σημαίνει ακριβές επισκευές, μακρά ακινητοποίηση ή ακόμη και οριστική απόσυρση. Επιπλέον, οι επαναλαμβανόμενες επιθέσεις ανεβάζουν το κόστος ασφάλισης, δυσκολεύουν την πρόσβαση σε νόμιμα ασφαλιστικά σχήματα και αυξάνουν συνολικά το κόστος λειτουργίας του σκιώδους στόλου. Ακόμη κι αν η απώλεια ενός πλοίου δεν «σπάει» τις ροές, η συσσώρευση κινδύνου και κόστους μπορεί να περιορίσει την αποτελεσματικότητα του δικτύου, ειδικά αν συνδυαστεί με αυστηρότερη επιτήρηση λιμένων και χρηματοοικονομικών διαύλων.

Σε τακτικό επίπεδο, το περιστατικό δείχνει μια ώθηση προς ασύμμετρη ναυτική δράση πέρα από τη Μαύρη Θάλασσα. Η Ουκρανία έχει ήδη δείξει ικανότητα σε θαλάσσια drone και υβριδικές επιχειρήσεις, όμως η επέκταση σε τόσο μακρινό χώρο υποδηλώνει επιχειρησιακή λογική πολλών σταδίων: μεταφορά μέσων, επιλογή χρονικού παραθύρου, συλλογή πληροφοριών, καθοδήγηση και εκτέλεση με τρόπο που μειώνει τα ίχνη. Αυτό έχει τρεις προφανείς στρατηγικές επιπτώσεις: υποχρεώνει τη Ρωσία να αντιμετωπίζει τον κίνδυνο ως «εκτός Μαύρης Θάλασσας»· αυξάνει το κόστος προστασίας μιας παγκόσμιας εφοδιαστικής αλυσίδας· και λειτουργεί ως ψυχολογικός/πολιτικός δείκτης ότι η Ουκρανία μπορεί να πλήττει στόχους που θεωρούνταν μακριά από την άμεση ζώνη πολέμου.

Παράλληλα, ανακύπτουν ερωτήματα για τις ζώνες εναέριας/ναυτιλιακής επιτήρησης της περιοχής, όπως το Athens FIR. Αν μη επανδρωμένα σκάφη διέσχισαν τμήματα του FIR, τίθεται πρακτικά το ερώτημα της επίγνωσης και της διαχείρισης, χωρίς αυτό να συνεπάγεται αυτόματα συμμετοχή ή συνεργασία. Τα στρατιωτικά μη επανδρωμένα δεν υπάγονται στους ίδιους κανόνες με την πολιτική αεροπορία ως προς τα σχέδια πτήσης, ωστόσο η παρουσία τους σε τόσο «γεμάτα» θαλάσσια/εναέρια περιβάλλοντα αγγίζει ζητήματα ασφάλειας, ευθύνης και πιθανής κλιμάκωσης, ιδίως όταν η επιχείρηση αφορά διεθνή ύδατα δίπλα σε κράτη που δεν εμπλέκονται άμεσα.

Σε πιο ευρεία εικόνα, η Μεσόγειος εμφανίζεται ολοένα και περισσότερο ως χώρος νέου τύπου απειλών: όχι μόνο για εμπορικά πλοία, αλλά και για κρίσιμες υποδομές όπως υποθαλάσσια καλώδια επικοινωνιών και αγωγούς ενέργειας. Η εξάπλωση φθηνών, ευέλικτων drone — αεροπορικών και θαλάσσιων — πιέζει τα υπάρχοντα μοντέλα ναυτικής ασφάλειας και εγείρει ερωτήματα για το κατά πόσο το ισχύον πλαίσιο του δικαίου της θάλασσας και των μηχανισμών επιτήρησης επαρκεί απέναντι σε υβριδικές, «γκρίζες» επιχειρήσεις.

18.000 θέσεις: Προειδοποίηση Ι. Προκοπίου για έλλειψη αξιωματικών

Η ελληνική ναυτιλία — και μαζί της ολόκληρη η παγκόσμια ναυτιλιακή βιομηχανία — βρίσκεται αντιμέτωπη με μια από τις πιο κρίσιμες προκλήσεις των τελευταίων δεκαετιών: την έλλειψη αξιωματικών στα εμπορικά πλοία. Η Ιωάννα Προκοπίου, αντιπρόεδρος της BIMCO (Baltic and International Maritime Council) και μία από τις πιο αναγνωρίσιμες φωνές της νέας γενιάς της ελληνόκτητης ναυτιλίας, έχει κρούσει τον κώδωνα του κινδύνου, επισημαίνοντας ότι μέσα στα επόμενα χρόνια η παγκόσμια αγορά θα χρειαστεί δεκάδες χιλιάδες επιπλέον αξιωματικούς για να λειτουργήσει ο εμπορικός στόλος. Την ίδια στιγμή, η BIMCO επιλέγει να κρατά ουδέτερη στάση στα γεωπολιτικά μέτωπα, επιδιώκοντας να λειτουργήσει ως σταθεροποιητικός παράγοντας σε έναν κλάδο που πιέζεται τόσο από τις διεθνείς εντάσεις όσο και από τις εσωτερικές του αδυναμίες.

Σύμφωνα με το πιο πρόσφατο Seafarer Workforce Report της BIMCO και του International Chamber of Shipping, η αγορά ήδη αντιμετωπίζει έλλειμμα δεκάδων χιλιάδων πιστοποιημένων αξιωματικών STCW, με τη ζήτηση να υπερβαίνει την προσφορά. Οι προβλέψεις μιλούν για ανάγκη δεκάδων χιλιάδων επιπλέον αξιωματικών μέχρι τα μέσα της δεκαετίας, ώστε να μπορεί να στελεχωθεί επαρκώς ο παγκόσμιος εμπορικός στόλος, ειδικά σε εξειδικευμένους τομείς όπως τα δεξαμενόπλοια και τα πλοία ειδικού σκοπού. Ο αριθμός των 18.000 αξιωματικών που έχει αναφέρει δημόσια η Ιωάννα Προκοπίου ως επείγουσα ανάγκη για τα επόμενα χρόνια αποτυπώνει ένα μέρος ενός ακόμη μεγαλύτερου παγκόσμιου ελλείμματος, το οποίο — αν δεν αντιμετωπιστεί — απειλεί να μετατραπεί σε διαρθρωτική κρίση για τη ναυτιλία.

Τα αίτια αυτής της κατάστασης είναι πολυπαραγοντικά. Η γήρανση του υφιστάμενου ναυτικού δυναμικού, η προοπτική μαζικών συνταξιοδοτήσεων, η δυσκολία προσέλκυσης νέων ανθρώπων στη θάλασσα και ο αυξανόμενος ανταγωνισμός από θέσεις εργασίας στην ξηρά έχουν υπονομεύσει την ικανότητα του κλάδου να ανανεώσει το ανθρώπινο δυναμικό του. Παρά το γεγονός ότι τα ποσοστά αποχώρησης έχουν μειωθεί ελαφρά τα τελευταία χρόνια, η είσοδος νέων στελεχών δεν επαρκεί για να καλύψει τις ανάγκες. Σημαντικό ρόλο έπαιξε και η εμπειρία της πανδημίας COVID-19, όταν χιλιάδες ναυτικοί εγκλωβίστηκαν επί μήνες στα πλοία, γεγονός που λειτούργησε αποτρεπτικά για ολόκληρη τη νέα γενιά.

Η μορφή και η διαδρομή της Ιωάννας Προκοπίου είναι ενδεικτική της προσπάθειας ανανέωσης ενός παραδοσιακά ανδροκρατούμενου κλάδου. Κόρη του εφοπλιστή Γιώργου Προκοπίου, με σπουδές στην ηλεκτρολογία και ηλεκτρονική μηχανική στο Πανεπιστήμιο του Bath και μεταπτυχιακό στη ναυτιλία στο City του Λονδίνου, έχει αναλάβει ενεργό ρόλο στη διοίκηση εταιρειών όπως η Sea Traders, ενώ ίδρυσε και τη δική της εταιρεία, Prominence Maritime. Το 2023 εξελέγη αντιπρόεδρος της BIMCO και στη συνέχεια President Designate, δηλαδή επόμενη πρόεδρος του μεγαλύτερου ναυτιλιακού οργανισμού στον κόσμο — εξέλιξη που συνδυάζει την ισχυρή παρουσία της ελληνόκτητης ναυτιλίας με τη σταδιακή ενίσχυση της γυναικείας παρουσίας στην κορυφή του κλάδου.

Η BIMCO, με περίπου 1.900 μέλη σε περισσότερες από 120 χώρες και κάλυψη άνω του μισού παγκόσμιου τονάζ, έχει επιλέξει μια στρατηγική «ουδέτερης ενεργητικότητας». Δεν εμπλέκεται σε πολιτικές τοποθετήσεις σχετικά με διεθνείς συγκρούσεις, εμπορικούς πολέμους ή γεωπολιτικές αντιπαραθέσεις, αλλά παρεμβαίνει με σαφήνεια όταν πρόκειται για την ασφάλεια των πλοίων, την ελευθερία της ναυσιπλοΐας και τα εμπορικά εμπόδια που διαταράσσουν τη ροή του διεθνούς εμπορίου. Ο διευθύνων σύμβουλος της, David Loosley, έχει επισημάνει επανειλημμένως ότι η ουδετερότητα δεν σημαίνει παθητικότητα — αντίθετα, είναι η προϋπόθεση για να μπορεί η BIMCO να διασφαλίζει τη συνοχή ενός κλάδου με μέλη που προέρχονται από διαφορετικές χώρες, σημαίες και πολιτικά στρατόπεδα.

Στο πρακτικό επίπεδο, η αντιμετώπιση της έλλειψης αξιωματικών περνά από την εκπαίδευση, την κατάρτιση και την αναβάθμιση δεξιοτήτων. Η ναυτιλιακή βιομηχανία καλείται να επενδύσει περισσότερο σε ναυτικές ακαδημίες, προγράμματα εκπαίδευσης και mariner cadet schemes, ώστε να διασφαλίσει ότι επαρκής αριθμός νέων εισέρχεται στο επάγγελμα. Επειδή η διαδρομή από τη σχολή στο πόστο του αξιωματικού είναι πολυετής, ο σχεδιασμός πρέπει να είναι μακροπρόθεσμος. Παράλληλα, οι εταιρείες ενισχύουν ολοένα και περισσότερο προγράμματα ψυχικής υγείας, πολιτικές rotation, παροχές άδειας και οικονομικά κίνητρα, προκειμένου να κρατήσουν τα υφιστάμενα στελέχη τους και να κάνουν τη ζωή στη θάλασσα πιο ανθρώπινη και προβλέψιμη.

Μέσα σε όλα αυτά, η συζήτηση για την αυτοματοποίηση και την ψηφιακή μετάβαση προσθέτει μια ακόμη διάσταση. Τα πλοία της επόμενης γενιάς θα είναι σαφώς πιο αυτοματοποιημένα, με συστήματα που υπόσχονται μείωση του συνολικού αριθμού μελών πληρώματος. Αυτό, όμως, δεν αναιρεί την ανάγκη για υψηλής εξειδίκευσης αξιωματικούς, με προχωρημένες ψηφιακές, τεχνικές και διαχειριστικές δεξιότητες. Με άλλα λόγια, η ποσοτική έλλειψη μπορεί σε βάθος χρόνου να περιοριστεί, αλλά η ποιοτική απαίτηση για εξειδικευμένο προσωπικό θα αυξάνεται συνεχώς.

Την ίδια στιγμή, ο κλάδος βλέπει σταδιακή — αν και ακόμα περιορισμένη — αύξηση της συμμετοχής των γυναικών στα πληρώματα και στις θέσεις ευθύνης. Ο αριθμός των γυναικών ναυτικών έχει αυξηθεί σημαντικά την τελευταία δεκαετία, αν και το ποσοστό τους παραμένει μικρό σε σχέση με το σύνολο του εργατικού δυναμικού. Η παρουσία γυναικών σε κορυφαίες θέσεις, όπως αυτή της Ιωάννας Προκοπίου στη BIMCO, λειτουργεί και ως συμβολικό και ως πρακτικό μήνυμα ότι η ναυτιλία μπορεί — και πρέπει — να αντλήσει ταλέντο από μια πολύ ευρύτερη «δεξαμενή» ανθρώπινου δυναμικού.

Πέρα από τα διαρθρωτικά ζητήματα, υπάρχουν και πιο συγκεκριμένες ελλείψεις: σε εξειδικευμένους τομείς, όπως τα LNG/LPG carriers, τα chemical tankers και τα offshore vessels, η ζήτηση για ανώτερους αξιωματικούς καταστρώματος και μηχανής με συγκεκριμένες πιστοποιήσεις είναι ήδη πολύ μεγαλύτερη από την προσφορά. Πολλές εταιρείες αναφέρουν δυσκολία στην κάλυψη θέσεων, παρά την αύξηση των μισθών, γεγονός που δείχνει ότι το πρόβλημα δεν είναι μόνο οικονομικό αλλά και ποιοτικό — αφορά τον ίδιο τον αριθμό και την επάρκεια των διαθέσιμων στελεχών.

Σε αυτό το σκηνικό, πρωτοβουλίες όπως η προσέγγιση νέων μέσα από εκπαιδευτικά προγράμματα, ανοικτές ημέρες, επισκέψεις σε εκπαιδευτικά πλοία και συνεργασίες με σχολεία και πανεπιστήμια αποκτούν ιδιαίτερη σημασία. Η οικογένεια Προκοπίου, για παράδειγμα, έχει φέρει εκπαιδευτικό πλοίο στην Ελλάδα με σκοπό να συστήσει τη ζωή στη θάλασσα σε νέους ανθρώπους και να απομυθοποιήσει την εικόνα του επαγγέλματος, παρουσιάζοντάς το ως μια σύγχρονη, τεχνολογική και διεθνή καριέρα, με προοπτικές εξέλιξης στην ξηρά και στη θάλασσα.

Το συμπέρασμα είναι ότι η ναυτιλιακή βιομηχανία βρίσκεται σε ένα κρίσιμο σταυροδρόμι. Η προειδοποίηση της Ιωάννας Προκοπίου για την έλλειψη χιλιάδων νέων αξιωματικών δεν είναι ακόμη ένας αριθμός σε μια έκθεση, αλλά ένα σήμα συναγερμού για έναν κλάδο που αποτελεί βασικό πυλώνα του παγκόσμιου εμπορίου. Η στάση της BIMCO, που επιλέγει να λειτουργήσει ως τεχνικός και επαγγελματικός σύμμαχος όλων των πλευρών, χωρίς να εγκλωβίζεται σε γεωπολιτικά στρατόπεδα, δίνει στη ναυτιλία τον χώρο να συζητήσει τα δικά της υπαρξιακά ζητήματα: το ανθρώπινο δυναμικό της, την εικόνα της στους νέους, τις συνθήκες εργασίας, την ασφάλεια και τη μετάβαση στην πράσινη και ψηφιακή εποχή.

Επίσκεψη του Κυριάκου Μητσοτάκη στο Ισραήλ

Η σημερινή επίσκεψη του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη στην Ιερουσαλήμ αποσκοπεί στην περαιτέρω εμβάθυνση της στρατηγικής σχέσης Ελλάδας-Ισραήλ και στην ενίσχυση του τριμερούς σχήματος συνεργασίας Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ, σε μια συγκυρία κατά την οποία η περιφερειακή αρχιτεκτονική ασφάλειας και συνεργασίας βρίσκεται σε φάση αναδιαμόρφωσης. Στο επίκεντρο των επαφών του πρωθυπουργού θα βρεθούν ζητήματα άμυνας και ασφάλειας, ενέργειας, συνδεσιμότητας, πολιτικής προστασίας και καινοτομίας, με στόχο τη σταθερότητα και τη συλλογική ανθεκτικότητα στην Ανατολική Μεσόγειο.

Στην Ιερουσαλήμ, ο Κυριάκος Μητσοτάκης θα έχει κατ’ ιδίαν συνάντηση με τον πρωθυπουργό του Ισραήλ, Μπενιαμίν Νετανιάχου, ενώ θα ακολουθήσει η τριμερής Σύνοδος Κορυφής Ελλάδας-Κύπρου-Ισραήλ, με τη συμμετοχή και του Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας, Νίκου Χριστοδουλίδη. Η σύνοδος στο ανώτατο επίπεδο αναμένεται να στείλει σαφές μήνυμα πολιτικής σύμπλευσης και εμβάθυνσης της συνεργασίας για ζητήματα κοινού ενδιαφέροντος, καθώς και για τη διασφάλιση της ειρήνης και της σταθερότητας στην ευρύτερη περιοχή.

Παράλληλα, η επίσκεψη εντάσσεται στη διαχρονική στρατηγική της Ελλάδας να λειτουργεί ως αξιόπιστος και έντιμος συνομιλητής στην περιοχή. Στο πλαίσιο αυτό, ο Κυριάκος Μητσοτάκης θα επισκεφθεί και τη Ραμάλα, όπου θα συναντηθεί με τον Πρόεδρο της Παλαιστινιακής Αρχής, Μαχμούντ Αμπάς, επαναβεβαιώνοντας την πάγια ελληνική θέση υπέρ της πολιτικής διευθέτησης του Παλαιστινιακού και της λύσης των δύο κρατών.

Η Ελλάδα δηλώνει έτοιμη να συμβάλει στην επόμενη μέρα στη Γάζα, τόσο σε ανθρωπιστικό επίπεδο και μέσω της ανοικοδόμησης όσο και εξετάζοντας τη συμμετοχή της σε ενδεχόμενη Διεθνή Δύναμη Σταθεροποίησης, υπογραμμίζοντας τον ενεργό ρόλο της στη διαμόρφωση συνθηκών ειρήνης και ασφάλειας.

Πηγές επισημαίνουν ότι η επίσκεψη του πρωθυπουργού επιβεβαιώνει τη συνέχεια και το βάθος των ελληνοϊσραηλινών σχέσεων, καθώς και τη σημασία που αποδίδει η Αθήνα στο τριμερές σχήμα συνεργασίας, το οποίο έχει ήδη αποκτήσει νέα δυναμική μέσα από πρόσφατες συναντήσεις σε επίπεδο υπουργών Εξωτερικών και Ενέργειας.

Σύμφωνα με το επίσημο πρόγραμμα:

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης θα μεταβεί στη Ραμάλα, όπου στις 12:30 (τοπική ώρα και ώρα Ελλάδος) θα συναντηθεί με τον Πρόεδρο της Παλαιστινιακής Αρχής Μαχμούντ Αμπάς.

Στη συνέχεια ο πρωθυπουργός θα μεταβεί στην Ιερουσαλήμ, όπου στις 14:30 θα συναντηθεί με τον πρωθυπουργό του Ισραήλ Μπένιαμιν Νετανιάχου.

Στις 17:45, ο πρωθυπουργός θα συμμετάσχει στην Τριμερή Σύνοδο Κορυφής Ελλάδας-Κύπρου-Ισραήλ. Θα ακολουθήσουν δηλώσεις των ηγετών στον Τύπο.

Κ. Τζ.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Τηλεφωνική επικοινωνία Τραμπ-Στάρμερ — Για πολεμοκαπηλία κατηγορούνται Ευρώπη, ΝΑΤΟ, ΜΜΕ

Χθες, 21 Δεκεμβρίου, ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών Ντόναλντ Τραμπ και ο πρωθυπουργός του Ηνωμένου Βασιλείου Κηρ Στάρμερ συζήτησαν τηλεφωνικά επί διαφόρων θεμάτων, μεταξύ των οποίων ο πόλεμος στην Ουκρανία, η κατάσταση στη Γάζα και ο νέος Βρετανός πρέσβης στις ΗΠΑ.

Σύμφωνα με το γραφείο του πρωθυπουργού, οι δύο ηγέτες αναφέρθηκαν στις κινήσεις των κρατών που αυτοαποκαλούνται «Συνασπισμός των Προθύμων», που επιδιώκουν μία ειρηνευτική συμφωνία που θα διασφαλίσει ένα «δίκαιο και διαρκές τέλος» στον πόλεμο στο ανατολικό μέτωπο της Ευρώπης, καθώς και στις εξελίξεις στην περιοχή της Γάζας και την εφαρμογή των όρων του ειρηνευτικού σχεδίου που είχαν υπογράψει Χαμάς και Ισραήλ. Μίλησαν ακόμη για τον Κρίστιαν Τέρνερ, ο οποίος είναι ο αντικαταστάτης του τέως πρέσβη στις ΗΠΑ, λόρδου Πήτερ Μάντελσον, που απομακρύνθηκε λόγω των διασυνδέσεών του με τον Τζέφρυ Έπσταϊν. Ο Βρετανός πρωθυπουργός σημείωσε ότι ο διορισμός του Τέρνερ, ο οποίος είναι έμπειρος ανώτερος διπλωμάτης, αναμένεται να εμβαθύνει περαιτέρω τη σχέση μεταξύ των δύο χωρών.

Οι δύο ηγέτες αντάλλαξαν επίσης ευχές για Καλά Χριστούγεννα.

Επαφές Ουκρανίας-Ρωσίας

Αμερικανοί διαπραγματευτές συναντήθηκαν την Παρασκευή 19 Δεκεμβρίου στο Μαϊάμι της Φλόριντα, με Ουκρανούς και Ευρωπαίους αξιωματούχους και το Σάββατο με Ρώσους αξιωματούχους, στο πλαίσιο των συνομιλιών που αποσκοπούν στον τερματισμό της σύγκρουσης, με την κυβέρνηση Τραμπ να επιχειρεί να οδηγήσει τις δύο πλευρές σε συμφωνία.

Ο ειδικός απεσταλμένος των ΗΠΑ, Στηβ Γουίτκοφ, ανέφερε σε ανάρτησή του στις 21 Δεκεμβρίου ότι τις δύο προηγούμενες ημέρες ο ειδικός απεσταλμένος της Ρωσίας, Κιρίλ Ντμιτρίεφ, είχε παραγωγικές και εποικοδομητικές συναντήσεις με την αμερικανική αντιπροσωπεία, με στόχο την προώθηση του ειρηνευτικού σχεδίου του προέδρου Τραμπ για την Ουκρανία. Όπως είπε, η Ρωσία παραμένει πλήρως δεσμευμένη στην επίτευξη ειρήνης στην Ουκρανία και εκτιμά ιδιαίτερα τις προσπάθειες και τη στήριξη των Ηνωμένων Πολιτειών για την επίλυση της ουκρανικής σύγκρουσης και την αποκατάσταση της παγκόσμιας ασφάλειας.

Σε προγενέστερη ανάρτησή του, ο Γουίτκοφ είχε αναφέρει ότι και η Ουκρανία παραμένει πλήρως δεσμευμένη στην επίτευξη ειρήνης, προσθέτοντας ότι οι συνομιλίες επικεντρώθηκαν στη συζήτηση χρονοδιαγραμμάτων και στα επόμενα βήματα.

Όπως σημείωσε, κοινή προτεραιότητα είναι να σταματήσει η αιματοχυσία, να δοθούν εγγυήσεις ασφαλείας και να δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις για την ανάκαμψη, τη σταθερότητα και τη μακροπρόθεσμη ευημερία της Ουκρανίας.

Η διευθύντρια των Εθνικών Υπηρεσιών Πληροφοριών των ΗΠΑ, Τάλσι Γκάμπαρντ, άσκησε κριτική στους «πολεμοχαρείς» — όπως τους χαρακτήρισε — κύκλους και στα μέσα ενημέρωσης, που χρησιμοποιούν προπαγανδιστικό λόγο με στόχο την παράταση και κλιμάκωση του πολέμου. Σε ανάρτησή της στην πλατφόρμα X την Κυριακή, παρέπεμψε σε άρθρο του Reuters, το οποίο επικαλούνταν έξι ανώνυμες πηγές «με γνώση των αμερικανικών υπηρεσιών πληροφοριών», οι οποίες φέρονται να δήλωσαν ότι οι εκθέσεις των αμερικανικών υπηρεσιών συνεχίζουν να προειδοποιούν πως ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν εποφθαλμιά ολόκληρη την Ουκρανία, καθώς και τμήματα της Ευρώπης που ανήκαν στη Σοβιετική Ένωση. Η Γκάμπαρντ υποστήριξε ότι αυτό συνιστά ψέμα και προπαγάνδα, κατηγορώντας το Reuters ότι λειτουργεί εκούσια προς όφελος κύκλων που επιδιώκουν να υπονομεύσουν τις προσπάθειες του προέδρου Τραμπ για τον τερματισμό του πολέμου, εξαιτίας του οποίου μετριούνται μέχρι τώρα περισσότερα από ένα εκατομμύριο θύματα και στις δύο πλευρές.

Η διευθύντρια των Εθνικών Υπηρεσιών Πληροφοριών των ΗΠΑ, Τάλσι Γκάμπαρντ, κατά τη διάρκεια ενημέρωσης Τύπου στον Λευκό Οίκο. Ουάσιγκτον, 23 Ιουλίου 2025. (Travis Gillmore/The Epoch Times)

Η πραγματική εκτίμηση της αμερικανικής κοινότητας πληροφοριών που παρουσιάζεται στους νομοθέτες, ανέφερε η Γκάμπαρντ, είναι πως η Ρωσία επιδιώκει να αποφύγει έναν ευρύτερο πόλεμο με το ΝΑΤΟ, καθώς η απόδοσή της στο πεδίο της μάχης δείχνει ότι επί του παρόντος δεν διαθέτει την ικανότητα να κατακτήσει και να καταλάβει ολόκληρη την Ουκρανία, πόσο μάλλον την Ευρώπη. Όπως σημείωσε, αυτή ήταν η ενημέρωση που δόθηκε στο μέλος των Δημοκρατικών της Μόνιμης Επιτροπής Πληροφοριών της Βουλής που επικαλέστηκε το Reuters, τον βουλευτή Μάικ Κουίγκλυ (D-Ill.), ο οποίος φέρεται να υποστήριξε το αντίθετο.

Κατά την Γκάμπαρντ, το άρθρο προωθεί επικίνδυνα ένα ψευδές αφήγημα με σκοπό την παρεμπόδιση των ειρηνευτικών κινήσεων του προέδρου Τραμπ, καλλιεργώντας υστερία και φόβο στο κοινό, ώστε να στηριχθεί η κλιμάκωση του πολέμου — κάτι που επιδιώκουν πραγματικά το ΝΑΤΟ και η Ευρωπαϊκή Ένωση — με στόχο να εμπλακεί άμεσα ο αμερικανικός στρατός σε πόλεμο με τη Ρωσία.

Της Melanie Sun

Χτένια με άρωμα τζίντζερ και εσπεριδοειδών, με ρύζι και σπανάκι

Τα γλυκά θαλασσινά χτένια μαγειρεύονται γρήγορα, καθώς χρειάζονται μόνο 2-3 λεπτά σοτάρισμα για να αναδείξουν τη λεπτή γεύση τους. Όταν είναι έτοιμα τα χτένια, φτιάξτε στο ίδιο τηγάνι μια φωτεινή σάλτσα με φρέσκο τζίντζερ, χυμό πορτοκαλιού, χυμό λεμονιού και μια πινελιά βουτύρου για να τα περιχύσετε.

Ως συνοδευτικό πιάτο, φτιάξτε ρύζι και ανακατέψτε το με φρέσκο σπανάκι.

* Βεβαιωθείτε ότι το λάδι στο τηγάνι είναι ζεστό πριν προσθέσετε τα χτένια και ότι τα χτένια είναι στεγνά πριν τα προσθέσετε στο τηγάνι.

* Ετοιμάστε πρώτα το ρύζι με το σπανάκι.

Χτένια με άρωμα τζίντζερ και εσπεριδοειδών

Για 2 άτομα

Υλικά

  • 1 κ.σ. φρέσκο τζίντζερ, χοντροκομμένο
  • 1/2 φλιτζάνι χυμό πορτοκάλι
  • 2 κ.σ. χυμό λεμονιού
  • 1 κ.γλ. άμυλο καλαμποκιού
  • 1 κ.σ. νερό
  • 340 γρ. χτένια
  • 2 κ.γλ. ελαιόλαδο
  • 1 κ.σ. βούτυρο
  • 2 κ.σ. ζάχαρη
  • 1 κ.σ. φρέσκο θυμάρι (προαιρετικά, για γαρνιτούρα)

Παρασκευή

Ανακατέψτε το τζίντζερ, τον χυμό πορτοκαλιού και τον χυμό λεμονιού σε ένα μικρό μπολ. Αφήστε το στην άκρη.

Ανακατέψτε το άμυλο καλαμποκιού με το νερό σε ένα άλλο μικρό μπολ και αφήστε το επίσης στην άκρη.

Στεγνώστε τα χτένια με χαρτοπετσέτα. Ζεστάνετε το λάδι σε ένα τηγάνι μεσαίου μεγέθους και όταν κάψει προσθέστε τα χτένια. Σοτάρετε για 2 λεπτά. Γυρίστε τα χτένια με μια σπάτουλα και σοτάρετε για ένα ακόμη λεπτό ή μέχρι να γίνουν αδιαφανή. Βάλτε τα χτένια σε ένα πιάτο.

Στο ίδιο τηγάνι, χωρίς να το καθαρίσετε, βάλτε  το βούτυρο, το μείγμα χυμού εσπεριδοειδών και τη ζάχαρη. Μαγειρέψτε τη σάλτσα σε μέτρια προς υψηλή φωτιά μέχρι να σιγοβράσει. Προσθέστε το μείγμα αμύλου καλαμποκιού και ανακατέψτε μέχρι η σάλτσα να αρχίσει να πήζει. Ρίξτε τα χτένια ξανά στο τηγάνι και ανακατέψτε τα με τη σάλτσα. Χωρίστε τα στη μέση και σερβίρετε σε δύο πιάτα. Προσθέστε  φύλλα θυμαριού, αν θέλετε για γαρνιτούρα.

Καστανό ρύζι και σπανάκι

Για 2 άτομα

Υλικά

  • 4 φλιτζάνια πλυμένο σπανάκι, έτοιμο για κατανάλωση
  • 1 συσκευασία καστανό ρύζι για φούρνο μικροκυμάτων για 1 1/2 φλιτζάνι μαγειρεμένο ρύζι
  • 2 κ.γλ. ελαιόλαδο
  • Αλάτι και φρεσκοτριμμένο μαύρο πιπέρι

Παρασκευή

Βάλτε το σπανάκι σε ένα μεγάλο μπολ. Ετοιμάστε το ρύζι σύμφωνα με τις οδηγίες της συσκευασίας, μετρήστε 1 1/2 φλιτζάνι και φυλάξτε το υπόλοιπο ρύζι για άλλο γεύμα. Προσθέστε το στο μπολ με το σπανάκι. Ανακατέψτε καλά μέχρι το σπανάκι να αρχίσει να μαραίνεται. Προσθέστε λάδι, αλάτι και  πιπέρι κατά βούληση. Καλύψτε με ένα καπάκι ή ένα πιάτο. Αφήστε το στην άκρη ενώ ετοιμάζετε τα χτένια.

Της Linda Gassenheimer, Tribune News Service

Πώς η προσφορά, η συμπόνια και η ταπεινότητα διαμόρφωσαν τον χαρακτήρα και τις αντιλήψεις τριών νέων κοριτσιών

Η Μπερόνικα, μια μεσήλικη γυναίκα από τον Ισημερινό, δεν μπορούσε να πει στον Αμερικανό γιατρό την ημερομηνία γέννησής της ούτε την ηλικία της. Αυτή και τα δώδεκα αδέλφια της μεγάλωσαν σε τέτοια φτώχεια που οι γονείς τους δεν μπορούσαν να αγοράσουν δώρα γενεθλίων ή να οργανώσουν γιορτές για κανένα από τα παιδιά. Ούτε μπορούσαν να τα στείλουν στο σχολείο.

Για να αποφύγουν την ντροπή και την οδύνη τού να μην μπορούν να οργανώσουν καμία γιορτή, οι γονείς της Μπερόνικα απλά δεν έλεγαν τίποτα για τα γενέθλια τα δικά τους και των παιδιών.

Την κουβέντα της Μπερόνικα και του γιατρού άκουγαν οι τρεις κόρες του δευτέρου: η Κάσσι, η Τζέσσι και η Αλέξις Ρος, κλαίγοντας καθώς προσπαθούσαν να κατανοήσουν το βάθος της δυστυχίας στην οποία είχε περιπέσει η Μπερόνικα — και εκατομμύρια άλλοι σαν αυτήν.

Η Κάσσι Ρος (κέντρο) σε ένα ορφανοτροφείο στη Γουατεμάλα, το 2005. (Ευγενική παραχώρηση της οικογένειας Ρος)

 

Στην άνετη ζωή τους στην Καλιφόρνια, το να μην έχεις κάνει ποτέ πάρτι γενεθλίων, το να μην ξέρεις καν την ημέρα που γεννήθηκες ήταν κάτι αδιανόητο. Έτσι, τα τρία κορίτσια θέλησαν να προσφέρουν τα ίδια στη Μπερόνικα αυτό που δεν είχε βιώσει ποτέ: ένα πάρτι γενεθλίων. Συγκέντρωσαν μερικά δώρα για τα παιδιά της Νότιας Αμερικής, τα οποία είχαν συλλέξει ως δωρεές από τους συμμαθητές τους στις Ηνωμένες Πολιτείες, προσκάλεσαν γιατρούς, νοσοκόμες και άλλους εθελοντές και τραγούδησαν στη Μπερόνικα το «Happy Birthday», καθώς της πρόσφεραν τα πρώτα της δώρα γενεθλίων: μια κούκλα Μπάρμπι, ένα βιβλίο ζωγραφικής και ένα λούτρινο ζωάκι.

Συγκινημένη από την καλοσύνη τους, η Μπερόνικα έκλαψε και αγκάλιασε κάθε ένα από τα κορίτσια, τα οποία της υποσχέθηκαν να γιορτάσουν μαζί της και τα επόμενα γενέθλιά της. Αυτές οι δύο γιορτές ενθουσίασαν τόσο η Μπερόνικα, που ο γιος της αποφάσισε να τη βοηθήσει να ταξιδέψει μέχρι το Κίτσο, όπου φυλάσσονται τα εθνικά αρχεία του Ισημερινού, και να βρει το πιστοποιητικό γέννησής της. Έτσι, η Μπερόνικα επιτέλους έμαθε την ημερομηνία γέννησής της.

Αυτή είναι μόνο μία από τις πολλές εμπειρίες που είχαν οι κόρες του γιατρού Ρος, ορθοπεδικού χειρουργού, κατά τη διάρκεια των ιατρικών αποστολών του στο Μεξικό, τη Γουατεμάλα, τον Ισημερινό και το Περού, αποστολές που οδήγησαν την οικογένεια σε απομακρυσμένα ορεινά χωριά, ορφανοτροφεία και σεμινάρια. Κάθε μία από τις κοπέλες — που σήμερα είναι 28, 17 και 16 ετών — άρχισε να βοηθά τον πατέρα της σε αυτά τα ταξίδια από την ηλικία των οκτώ ετών περίπου.

Πλέον, οι αδελφές Ρος αποτελούν βασικό συστατικό της επιτυχίας αυτών των αποστολών, καθώς ανεβάζουν το ηθικό των ασθενών, των γιατρών και των νοσοκόμων με την ενέργεια, την καλοσύνη, τη χαρά και το μουσικό ταλέντο τους, προσφέροντας παράλληλα βοήθεια σε ιατρικά αλλά και επικοινωνιακά θέματα, μεταφράζοντας όποτε αυτό χρειάζεται.

Η 17χρονη Τζέσσι εξήγησε στην εφημερίδα The Epoch Times την αξία της παρουσίας τους σε αυτά τα ταξίδια: «Ίσως δεν είναι ιατρική περίθαλψη ή συγκεκριμένες ενέργειες που χρειάζεται κάποιος, αλλά γενική φροντίδα. Είτε πρόκειται για αγάπη είτε για προσοχή, οτιδήποτε αυτού του είδους, μπορεί να αλλάξει τη ζωή ενός ατόμου». Οι διοργανωτές της αποστολής αναγνωρίζουν επίσης αυτή την αλήθεια και έχουν αρχίσει να βασίζονται στη συμμετοχή των αδελφών Ρος.

Τα κορίτσια βοηθούν σε μικρές χειρουργικές επεμβάσεις, κάνουν ενέσεις, βοηθούν στη μεταφορά ασθενών, παρηγορούν τα παιδιά και γενικά προσφέρουν ζεστά χαμόγελα, παίζουν, τραγουδούν και χορεύουν για τους ανθρώπους που υποφέρουν (αλλά και τους εθελοντές). Όπως είπε ο υπερήφανος πατέρας τους στην Epoch Times: «Οι αγκαλιές, τα δώρα, η συντροφιά και η επικοινωνία έχουν μόνιμα αποτελέσματα, ενισχύοντας περαιτέρω τη βελτίωση της υγείας που έφερε η ιατρική περίθαλψη που έλαβαν».

Ένα παράδειγμα ιατρικής περίθαλψης που άλλαξε τη ζωή της ασθενούς, παρά την έλλειψη επίσημης ιατρικής εκπαίδευσης των κοριτσιών, αφορούσε μια περίπτωση αποβολής που εντόπισε η Τζέσσι. Όταν μια γυναίκα ήρθε στην ιατρική ομάδα με συνεχή κολπική αιμορραγία, η Τζέσσι σκέφτηκε να της κάνει ένα τεστ εγκυμοσύνης. Έτσι, η ομάδα συνειδητοποίησε ότι η γυναίκα είχε αποβολή και τη μετέφερε στο νοσοκομείο, όπου έλαβε κρίσιμη ιατρική περίθαλψη. Το προσωπικό του νοσοκομείου είπε ότι αν η Τζέσσι δεν υποψιαστεί τι συνέβαινε, η γυναίκα πιθανότατα θα είχε πεθάνει μετά από λίγες ημέρες.

Πώς ξεκίνησαν όλα

Η συμμετοχή της οικογένειας Ρος στις αποστολές στη Λατινική Αμερική ξεκίνησαν όταν ένας φίλος και συνάδελφος του Δρος Ρος τού είπε να περάσει μία εβδομάδα στη Γουατεμάλα, σε μία ιατρική αποστολή. Εκείνος δέχθηκε και την πρώτη αποστολή ακολούθησαν κι άλλες. Μετά από μερικά ταξίδια, ο Δρ Ρος ρώτησε τους διοργανωτές αν μπορούσε να φέρει μαζί του τη μεγαλύτερη κόρη του, την Κασσάνδρα, που ήταν 8 ετών τότε. Οι διοργανωτές συμφώνησαν και η Κάσσι αποδείχθηκε μεγάλη βοήθεια, παρά το νεαρό της ηλικίας της. Με την πάροδο των ετών, συνέχισε να ταξιδεύει μαζί με τον πατέρα της σε όλη τη Νότια Αμερική σε διάφορες αποστολές, ενώ αργότερα άρχισαν τους συνοδεύουν και η Τζέσσι και η Αλέξις.

Η Αλέξις Ρος (δ) με την καλύτερή της φίλη στον Ισημερινό, το 2022. (Ευγενική παραχώρηση της οικογένειας Ρος)

 

Μαθήματα

Τα κορίτσια σοκαρίστηκαν όταν είδαν για πρώτη φορά τη φτώχεια και τις στερήσεις των κοινοτήτων που επισκέφτηκαν. Τα σπίτια ήταν φτιαγμένα από πηλό και μερικά αξιολύπητα φύλλα κόντρα πλακέ, ενώ για στέγη είχαν έναν μουσαμά.

Είδαν ανθρώπους που υπέφεραν από υποσιτισμό και γνώρισαν την απλή διατροφή των ντόπιων, που αποτελείται κυρίως από ρύζι και, με λίγη τύχη, λίγο κοτόπουλο, καρότα ή πατάτες. Συναντήθηκαν και παρηγόρησαν παραπληγικούς, ακρωτηριασμένους και ανθρώπους με εγκεφαλική παράλυση, πολλοί  από τους οποίους χρησιμοποιούσαν αυτοσχέδια αναπηρικά αμαξίδια, μπαστούνια και περιπατητήρες — αν ήταν αρκετά τυχεροί για να έχουν τέτοια βοηθήματα. Είδαν τα τραχιά, σαν γυαλόχαρτο, χέρια των ανδρών και των γυναικών που είχαν ζήσει μια ζωή σκληρής εργασίας και έκθεσης στον ήλιο. Έτρεμαν από το κρύο καθώς κοιμούνταν κάτω από σωρούς από κουβέρτες αλπακά που δεν μπορούν να τους προστατεύσουν από τις παγωμένες θερμοκρασίες, και σκέφτονταν τα ζεστά ντους, τα χαλιά και τις εσωτερικές υδραυλικές εγκαταστάσεις των σπιτιών τους.

Αυτές οι εμπειρίες δίδαξαν στα κορίτσια σημαντικά μαθήματα για την ενσυναίσθηση και την ταπεινότητα. Η Αλέξις είπε στην Epoch Times: «Είναι σημαντικό να είμαστε ευαίσθητοι απέναντι στους άλλους ανθρώπους και σε αυτά που έχουν. Γιατί όταν πηγαίνεις σε μέρη που δεν έχουν πολλούς πόρους ή πολλά πράγματα, όπως παιχνίδια… Νιώθω ότι το σημαντικότερο για μένα είναι να μην καυχιέμαι, να μην έχω την αίσθηση ότι μου ανήκουν τα πάντα και να μην έχω μεγάλο ‘εγώ’. […] Επειδή θεωρούμε τα πράγματα δεδομένα, δεν συνειδητοποιούμε πόσους πόρους καταναλώνουμε αλόγιστα».

Τα ταξίδια των κοριτσιών σε απομακρυσμένα μέρη τους ενστάλαξαν ένα αίσθημα συμπόνιας για τη δυστυχία των άλλων και ευγνωμοσύνης για τη δική τους άνετη ζωή. Όπως το έθεσε η Τζέσσι: «Όταν είμαστε εκεί, είναι πραγματικά μια εμπειρία που μας ανοίγει τα μάτια, που πρέπει να μεταφέρουμε στην κοινότητά μας στην Καλιφόρνια και να πούμε στους ανθρώπους ότι δεν πρέπει να θεωρούμε τα πράγματα που έχουμε ως δεδομένα. Το να έχεις τη δυνατότητα να πλένεις τα δόντια σου με νερό από τη βρύση και να πίνεις νερό από τη βρύση, ή να μπορείς να κάνεις ντους με ζεστό νερό, ή ακόμα και απλά να μπορείς να αναπνέεις αέρα με επίπεδο οξυγόνου πάνω από 92 είναι μια μεγάλη ευλογία, και πραγματικά δεν καταλαβαίνουμε πόσο καλά ζούμε εδώ».

Η Κάσσι (αριστερά), η Αλέξις (κέντρο) και η Τζέσσι Ρος (δεξιά) μαζί με τρία παιδιά στο Περού, το 2025. (Ευγενική παραχώρηση της οικογένειας Ρος)

 

Μια ζωή αφιερωμένη στην υπηρεσία

Οι αδελφές Ρος προσπαθούν να αντισταθμίσουν τις δυσκολίες και τη φτώχεια προσφέροντας θεραπεία για το σώμα και την ψυχή. Ένα από τα καθήκοντά τους σε αυτά τα ταξίδια είναι να μεταφέρουν τα παιχνίδια που συγκεντρώνονται από δωρεές στις Ηνωμένες Πολιτείες και να τα διανέμουν στα παιδιά — ή ακόμη και σε μερικούς ενήλικες, που δεν έχουν δει ποτέ παιχνίδι — στις περιοχές της αποστολής.

Η πρωτοβουλία ξεκίνησε από την Τζέσσι, που συγκινήθηκε από την έλλειψη παιχνιδιών, και έχει πλέον μεγάλη επιτυχία. Τα κορίτσια συλλέγουν δωρεές και επισημαίνουν κάθε μία με πληροφορίες για τον δωρητή. Στη συνέχεια, βιντεοσκοπούν την παράδοση κάθε παιχνιδιού (πολλές φορές ένα λούτρινο ζωάκι) και στέλνουν τα βίντεο και τις φωτογραφίες στον δωρητή, ώστε να δει κι εκείνος την έκφραση χαράς που απλώνεται στα χαρακτηριστικά του προσώπου που λαμβάνει το δώρο του, και να συνειδητοποιήσει τι έχει προσφέρει.

Στα συγκινητικά βίντεο, παιδιά και ενήλικες ντυμένοι με παραδοσιακές ενδυμασίες χαμογελούν και δακρύζουν όταν λαμβάνουν τα παιχνίδια, αγκαλιάζοντας τα κορίτσια με χαρά. Ωστόσο, παρά την υλική τους φτώχεια, πολλοί από αυτούς διαθέτουν μεγαλύτερο πνευματικό πλούτο από τους πλούσιους Αμερικανούς ομολόγους τους, παρατηρούν οι αδελφές Ρος. Συγκρίνοντας τους Αμερικανούς — που θεωρούν δεδομένη την πρόσβαση στο διαδίκτυο, τα smartphone, τα αυτοκίνητα, τα θερμαινόμενα σπίτια και την αφθονία επιλογών σε τρόφιμα — με τις φτωχές οικογένειες της Νότιας Αμερικής, η Τζέσσι σημείωσε: «Όταν είμαστε εδώ στις Ηνωμένες Πολιτείες, αυτά τα γήινα πράγματα φαίνεται να σημαίνουν πολύ περισσότερα για εμάς. Είμαστε επιθετικοί στον δρόμο και [εκνευριζόμαστε] πιο εύκολα. Ας πούμε ότι έχουμε πιο συχνά εκρήξεις θυμού από ό,τι όταν βρισκόμαστε σε αυτές τις κοινότητες, επειδή εκείνοι μαθαίνουν την υπομονή. Εμείς μαθαίνουμε την επιθετικότητα».

Οι Ρος θεωρούν επίσης ότι ο ατομικισμός είναι πιο διαδεδομένος μεταξύ των Αμερικανών, ενώ οι λαοί της Νότιας Αμερικής είναι πιο πρόθυμοι να βοηθούν ο ένας τον άλλον, να βασίζονται ο ένας στον άλλον και να συνεργάζονται. «Οι κοινότητες εκεί κάτω είναι πολύ πιο δεμένες από ό,τι εδώ στις Ηνωμένες Πολιτείες», είπε η Τζέσσι.

Τα κορίτσια λένε ότι έχουν διδαχθεί την ταπεινότητα, την υπομονή, τη συνεργασία και την πίστη από το παράδειγμα των ντόπιων που πηγαίνουν να βοηθήσουν. «Σε αυτές τις αποστολές, νιώθω ότι μεγαλώνω κάθε φορά, ότι έχω γίνει πιο υπομονετική ή πιο πιστή, κάτι τέτοιο», είπε η Τζέσσι στην Epoch Times, και η αδελφή της συμφώνησε.

Οι αποστολές έχουν επίσης διδάξει στις αδελφές τη χαρά τού να βοηθάς τους άλλους. Τα κορίτσια σκοπεύουν να μεταφέρουν τη φιλοσοφία της παροχής υπηρεσίας και στις καριέρες τους. Η Κάσσι εργάζεται ήδη ως δικηγόρος, η Αλέξις σχεδιάζει να εργαστεί στον ιατρικό τομέα, ενώ η Τζέσσι διστάζει μεταξύ των δύο. Αυτό που φαίνεται σαφές είναι ότι οι αποστολικές τους εμπειρίες έχουν επηρεάσει την πορεία τους.

Εν τω μεταξύ, η οικογένεια συνεχίζει να πραγματοποιεί τα ετήσια ταξίδια της για να βοηθήσει τους ξεχασμένους και τους παραμελημένους. Από απομακρυσμένα ορεινά χωριά έως πυκνές ζούγκλες και άνυδρες περιοχές όπου δεν φυτρώνουν δέντρα, ο πατέρας και οι κόρες του προχωρούν με κόπο, οι φωνές των κοριτσιών υψώνονται σε τραγούδι, ωθούμενες από μια βαθιά αγάπη για όσους διαβιούν σε σκληρές συνθήκες και παλεύουν με τις υλικές ελλείψεις.

Honda vs Harley: Μια τεχνολογική επανάσταση

Η Harley-Davidson μπήκε στη δεκαετία του 1950 ως κάτι πολύ περισσότερο από μια εταιρεία μοτοσικλετών. Ήταν σύμβολο: αμερικανική βιομηχανική υπερηφάνεια, ωμή ιπποδύναμη, «ελευθερία» σε δύο τροχούς και μια ολόκληρη μυθολογία που μεγάλωνε από μόνη της. Όμως αυτός ο θρύλος είχε και ένα τίμημα. Η Harley απευθυνόταν σε ένα σχετικά περιορισμένο κοινό, χτίζοντας την ταυτότητά της γύρω από βαριές, δυνατές μοτοσικλέτες και μια εικόνα «σκληρού» αναβάτη — μια εποχή που η κοινή γνώμη, συσχέτιζε τη μοτοσικλέτα με περιθώριο, θόρυβο, βία και αντικοινωνικότητα. Η Harley δεν προσπάθησε ιδιαίτερα να σπάσει αυτή την εικόνα· αντίθετα, μάλλον την αξιοποίησε.

Και τότε εμφανίστηκε η Honda. Το 1959, ιδρύει την American Honda Motor Company στο Λος Άντζελες και μπαίνει σε μια αμερικανική αγορά όπου οι εισαγόμενες μοτοσικλέτες ήταν λίγες και η ίδια η μοτοσικλέτα παρέμενε «ειδικό είδος». Το κρίσιμο είναι ότι η Honda δεν μπήκε για να νικήσει τη Harley στο δικό της πεδίο — δεν επιχείρησε να γίνει «πιο Harley από τη Harley». Έκανε κάτι πολύ πιο επικίνδυνο και, τελικά, πιο αποτελεσματικό: άλλαξε τον ορισμό του παιχνιδιού.

Στην Ιαπωνία είχε ήδη το Super Cub (1958), ένα μικρό, πρακτικό δίτροχο 50 κυβικών, αξιόπιστο, οικονομικό, σχεδιασμένο όχι για επίδειξη αλλά για καθημερινότητα. Το Super Cub δεν πουλούσε όνειρο «ανταρσίας». Πουλούσε λύση: μετακίνηση χωρίς δράματα, χωρίς διαρροές, χωρίς «τελετουργία» συνεργείου. Με ημιαυτόματο κιβώτιο/συμπλέκτη που δεν τρόμαζε τον αρχάριο, χαμηλό ύψος σέλας, φιλική εργονομία και απλότητα στη χρήση, έβαζε πάνω στη σέλα ανθρώπους που ως τότε δεν θα πλησίαζαν καν μοτοσικλέτα. Εκεί ακριβώς ήταν η τομή: η Honda δεν κυνήγησε τους υπάρχοντες μοτοσικλετιστές, κυνήγησε τους μη μοτοσικλετιστές.

Για να το πετύχει, δούλεψε «βιομηχανικά» και όχι ρομαντικά. Πόνταρε στη μαζική παραγωγή, στη σταθερή ποιότητα και στην κλίμακα. Έτσι μπόρεσε να τιμολογήσει επιθετικά: εκεί που οι μεγάλες μοτοσικλέτες στην Αμερική κόστιζαν πολλαπλάσια, η Honda μπορούσε να δώσει κάτι προσιτό, που έμοιαζε περισσότερο με «καταναλωτικό αγαθό» και λιγότερο με «όρκο ζωής». Παράλληλα, δεν επιχείρησε να καλύψει τη χώρα από την πρώτη μέρα, αλλά έχτισε δίκτυο διανομής σταδιακά, ξεκινώντας από τη Δυτική Ακτή, επεκτείνοντας αντιπροσώπους και συνεργεία, και κυρίως φροντίζοντας να μπορεί να υποστηρίξει αυτό που πουλάει. Η αξιοπιστία δεν είναι μόνο μηχανική — είναι και ανταλλακτικά, εμπειρία χρήσης κ.ο.κ.

Η πραγματική «επανάσταση», όμως, ήρθε με το μάρκετινγκ. Η Honda κατάλαβε ότι το ζήτημα δεν ήταν απλώς να πουλήσει μια μηχανή, αλλά να αλλάξει το κοινωνικό νόημα της μοτοσικλέτας. Έτσι γεννήθηκε μια εκστρατεία που έμεινε ιστορική: «You meet the nicest people on a Honda». Η ουσία της δεν ήταν το σλόγκαν· ήταν η ανατροπή της εικόνας. Στις διαφημίσεις δεν έβλεπες συμμορίες, δερμάτινα και «καπνούς». Έβλεπες φοιτητές, νέες γυναίκες, εργαζόμενους, ζευγάρια, «κανονικούς ανθρώπους». Το μήνυμα ήταν σχεδόν προκλητικό για την εποχή: η μοτοσικλέτα δεν είναι το όχημα του περιθωρίου — μπορεί να είναι μια καθαρή, καθημερινή, ευγενική μετακίνηση. Με άλλα λόγια, η Honda δεν κέρδισε μόνο με προϊόν. Κέρδισε με αφήγημα.

Από εκεί και πέρα, η καμπύλη ήταν εκρηκτική. Η Honda άρχισε να αυξάνει μερίδια και να ανοίγει την αγορά, όχι απλώς να «κλέβει» πελάτες από τη Harley. Αυτό είναι κρίσιμο: όταν μεγαλώνεις την ίδια την πίτα, οι παλιοί κανόνες ανταγωνισμού καταρρέουν. Η Harley μπορούσε να είναι αξεπέραστη σε αυτό που εκπροσωπούσε — αλλά όταν το κοινό που αγοράζει μοτοσικλέτες πολλαπλασιάζεται και αλλάζει προφίλ, το πλεονέκτημα της μυθολογίας μετατρέπεται σε περιορισμό.

Στη δεκαετία του 1960, η Honda δεν έμεινε στο μικρό κυβισμό. Αφού πρώτα «εξημέρωσε» την κατηγορία, άρχισε να ανεβαίνει. Και το 1969 έκανε το δεύτερο μεγάλο άλμα με το CB750: τετρακύλινδρο σε σειρά, ηλεκτρική μίζα, δισκόφρενο μπροστά, ομαλή και δυνατή απόδοση, σε τιμή που για τα δεδομένα της ισχύος και του εξοπλισμού έμοιαζε επιθετική. Εκεί δεν «πούλησε» απλώς μια ακόμη μοτοσικλέτα· πρακτικά, έβαλε τα θεμέλια αυτού που αργότερα ονομάστηκε superbike. Οι ανταγωνιστές — Βρετανοί κατασκευαστές που στηρίζονταν σε παλιές πλατφόρμες και η Harley που ήταν εστιασμένη αλλού — βρέθηκαν να κυνηγούν εξελίξεις που είχαν ήδη γίνει καταναλωτικό στάνταρ.

Την ίδια στιγμή, η Harley-Davidson περνούσε την πιο επικίνδυνη περίοδο της μεταπολεμικής ιστορίας της. Η εξαγορά από την AMF (1969) είχε ως στόχο την αύξηση παραγωγής και την καλύτερη «βιομηχανική» οργάνωση, όμως η πίεση για περισσότερα κομμάτια — σε συνδυασμό με ασυνέπειες στον ποιοτικό έλεγχο — τραυμάτισε τη φήμη της. Η ειρωνική προσωνυμία «Hardly-Davidson» δεν γεννήθηκε από το πουθενά: αντανακλούσε μια αίσθηση ότι η εμπειρία ιδιοκτησίας είχε γίνει πιο δύσκολη τη λάθος στιγμή, όταν οι Ιάπωνες κατασκευαστές πουλούσαν ακριβώς το αντίθετο: προβλεψιμότητα, αξιοπιστία, «βάλε μπρος και φύγε». Και στην καταναλωτική ψυχολογία, ειδικά όταν μια κατηγορία μαζικοποιείται, η αξιοπιστία είναι θρησκεία.

Το 1974, η Honda έριξε και άλλο βάρος στη ζυγαριά με την Gold Wing (ξεκινώντας ως 1000cc επίπεδος τετρακύλινδρος κινητήρας), στοχεύοντας ευθέως τον κόσμο των μεγάλων ταξιδιών. Εκεί, η Harley είχε παράδοση, αλλά η Honda έφερε κάτι που έμοιαζε «σύγχρονο»: ομαλότητα, άνεση, αντοχή, τεχνολογική λογική. Δεν χρειαζόταν να είναι «σκληρή». Έπρεπε να είναι ακούραστη. Και έτσι, κομμάτι-κομμάτι, η Honda άρχισε να κερδίζει και στα πεδία που θεωρούνταν παραδοσιακά «αμερικανικά».

Αν το δούμε ψυχρά, αυτή η ιστορία δεν είναι απλώς Honda εναντίον Harley. Είναι δύο διαφορετικές θεωρίες για το τι είναι προϊόν. Η Harley έβλεπε τη μοτοσικλέτα ως ταυτότητα, ως κληρονομιά, ως μύθο που αγοράζεται. Η Honda την είδε ως πρόβλημα προς λύση: μετακίνηση, αξιοπιστία, κόστος, ευκολία. Η Harley πούλησε συναίσθημα και μυσταγωγία — και το κάνει μέχρι σήμερα με μοναδική επιτυχία. Η Honda, όμως, πούλησε μαζικότητα χωρίς ντροπή, με ποιότητα αρκετά υψηλή ώστε να μην «σπάει» το όνειρο της καθημερινής χρήσης.

Κι εδώ βρίσκεται το πιο ενδιαφέρον συμπέρασμα: η Honda δεν νίκησε επειδή είχε «καλύτερη διαφήμιση» ή «φθηνότερη τιμή» μεμονωμένα. Νίκησε επειδή έφτιαξε ένα σύστημα — παραγωγή, δίκτυο, υπηρεσίες, αφήγημα — που έκανε τη μοτοσικλέτα κοινωνικά αποδεκτή και πρακτικά χρήσιμη για εκατομμύρια ανθρώπους. Το Super Cub έγινε το παγκόσμιο σύμβολο αυτής της αλλαγής: ένα δίτροχο που δεν ζητά να σου αλλάξει τη ζωή με μύθο, αλλά να σου τη διευκολύνει με συνέπεια.

Και η Harley; Δεν εξαφανίστηκε. Αντίθετα, επιβίωσε ακριβώς επειδή κατάλαβε — έστω με καθυστέρηση και μέσα από κρίσεις — ότι η δύναμή της είναι η ταυτότητα. Όμως το σημείο καμπής είχε ήδη επέλθει: από τη στιγμή που η Honda «εξημέρωσε» τη μοτοσικλέτα και την έκανε καθημερινό καταναλωτικό προϊόν, η βιομηχανία δεν μπορούσε πια να επιστρέψει στην εποχή όπου οι δύο τροχοί ήταν υπόθεση μιας μικρής, «σκληρής» φυλής.

Μάρμαρα από τη Θάσο για τις κορωνίδες του Ισλάμ

Τα μάρμαρα στη Μέκκα προέρχονται από τη Θάσο επειδή είναι από τα καθαρότερα λευκά μάρμαρα στον κόσμο. Το λευκό μάρμαρο Θάσου έχει πράγματι χρησιμοποιηθεί εκτεταμένα στα ιερά τεμένη της Μέκκας και της Μεδίνας από τα τέλη της δεκαετίας του 1970, και η επιλογή του δεν έγινε μόνο για λόγους αισθητικής. Συνδέεται άμεσα με συγκεκριμένες φυσικές και χημικές ιδιότητες που το καθιστούν ιδιαίτερα κατάλληλο για δάπεδα όπου κινούνται και στέκονται εκατομμύρια άνθρωποι, συχνά ξυπόλυτοι, κάτω από ακραίες θερμοκρασίες. Έτσι, η περίπτωση αυτή λειτουργεί ως χαρακτηριστικό παράδειγμα όπου η επιστήμη των υλικών, η αρχιτεκτονική λειτουργικότητα και ο θρησκευτικός συμβολισμός συναντώνται σε μία πρακτική επιλογή.

Το λευκό μάρμαρο Θάσου κατατάσσεται στα δολομιτικά μάρμαρα και αποτελείται κυρίως από δολομίτη (CaMg(CO₃)₂), με μικρότερη συμμετοχή ασβεστίτη (CaCO₃). Συνήθως αναφέρονται ποσοστά της τάξης του 88–95% για τον δολομίτη και 4–12% για τον ασβεστίτη, ενώ οι υπόλοιπες προσμίξεις εμφανίζονται σε ίχνη. Σε χημικό επίπεδο, η σύνθεση χαρακτηρίζεται από υψηλές τιμές οξειδίου ασβεστίου και μαγνησίου, και από εξαιρετικά χαμηλές συγκεντρώσεις ανεπιθύμητων προσμίξεων, όπως πυρίτιο, αλουμίνιο ή σίδηρος. Αυτό έχει άμεση σχέση με τη χαρακτηριστική του λευκότητα: η απουσία χρωστικών ακαθαρσιών και η ομοιογένεια του κρυσταλλικού πλέγματος οδηγούν σε μια «καθαρή» οπτική εικόνα, η οποία συχνά περιγράφεται ως χιονώδης.

Η καθαρότητα αυτή δεν είναι μόνο αισθητικό πλεονέκτημα. Η χαμηλή πορώδης δομή και η πολύ μικρή απορρόφηση νερού σημαίνουν ότι το υλικό παρουσιάζει υψηλή ανθεκτικότητα στη φθορά, στη διάβρωση και στις περιβαλλοντικές καταπονήσεις. Σε χώρους μεγάλης επισκεψιμότητας, όπου ένα δάπεδο πρέπει να αντέχει αδιάκοπη τριβή και συνεχή χρήση, αυτά τα χαρακτηριστικά είναι ιδιαίτερα κρίσιμα. Επιπλέον, η σταθερότητα του υλικού μακροπρόθεσμα υποστηρίζει τη λογική μιας επιλογής που δεν αφορά μόνο το «σήμερα», αλλά και τη διατήρηση της ποιότητας του χώρου επί δεκαετίες.

Από τις φυσικές ιδιότητες, δύο θεωρούνται καθοριστικές για τις συνθήκες της Μέκκας: η ανακλαστικότητα στην ηλιακή ακτινοβολία και η θερμική συμπεριφορά. Το μάρμαρο Θάσου έχει ιδιαίτερα υψηλή ανακλαστικότητα, επειδή το πολύ λευκό χρώμα του αντανακλά μεγάλο μέρος της ηλιακής ακτινοβολίας αντί να την απορροφά. Αυτό περιορίζει το ποσό θερμότητας που «κρατά» η επιφάνεια. Παράλληλα, περιγράφεται ως υλικό με υψηλή θερμική αγωγιμότητα σε σύγκριση με άλλες ποικιλίες, στοιχείο που βοηθά τη θερμότητα να διαχέεται αντί να συσσωρεύεται στο ανώτερο στρώμα. Ο συνδυασμός αυτών των δύο παραγόντων εξηγεί το γιατί έχει επικρατήσει η εικόνα του «κρύου μαρμάρου»: ακόμη και σε περιόδους όπου η θερμοκρασία αέρα μπορεί να αγγίζει τους 50–55° C, το μαρμάρινο δάπεδο τείνει να παραμένει σχετικά υποφερτό για ανθρώπινη επαφή σε σχέση με άλλα υλικά.

Η χρήση μαρμάρου στους ιερούς χώρους της Μέκκας δεν είναι καινούργια. Υπάρχει μακρά ιστορία διαδοχικών επενδύσεων και αλλαγών στο δάπεδο του χώρου γύρω από την Κάαμπα, με διαφοροποιήσεις ανά εποχή και επέκταση. Εκείνο που διαφοροποιεί τη σύγχρονη περίοδο είναι ότι η επιλογή του υλικού συνδέεται πιο συστηματικά με τεχνικά κριτήρια: αντοχή, θερμική άνεση και λειτουργικότητα σε εξαιρετικά μεγάλη κλίμακα. Από τη δεκαετία του 1970 και μετά, στις μεγάλες επεκτάσεις δόθηκε έμφαση σε υλικά που θα μπορούσαν να αντεπεξέλθουν σε τεράστιες ροές προσκυνητών και σε ακραίες κλιματικές συνθήκες, κάτι που εξηγεί την αύξηση της χρήσης του λευκού μαρμάρου Θάσου.

Σε νεότερες φάσεις, καταγράφεται επίσης σταθερή προμήθεια μαρμάρου Θάσου για έργα στη Μέκκα και τη Μεδίνα, με πλάκες συγκεκριμένων διαστάσεων, ώστε να εξυπηρετούν πρακτικά τη διαρρύθμιση του χώρου και την κίνηση των πιστών. Η λογική δεν είναι μόνο η κάλυψη μιας επιφάνειας, αλλά η δημιουργία ενός δαπέδου υψηλής αντοχής που παραμένει λειτουργικό, ασφαλές και αισθητικά ενιαίο.

Η επιλογή του λευκού μαρμάρου, ωστόσο, δεν ερμηνεύεται μόνο τεχνικά. Στο ισλαμικό συμβολικό πλαίσιο, το λευκό συνδέεται με έννοιες όπως καθαρότητα, αγνότητα και πνευματικό φως. Έτσι, το υλικό εξυπηρετεί ταυτόχρονα μια πρακτική ανάγκη (θερμική και λειτουργική συμπεριφορά) και μια αισθητικο-θρησκευτικό στόχο: να αποδίδεται στον χώρο ένα αίσθημα τελετουργικής καθαρότητας και φωτεινότητας. Η ίδια η αντανάκλαση του φωτός στην επιφάνεια του μαρμάρου δημιουργεί μια εντύπωση «λάμψης» που ενισχύει τον συμβολισμό του χώρου, χωρίς να αφαιρεί από τη χρηστικότητά του.

Η Θάσος έχει μακρά παράδοση ως λατομικό κέντρο ήδη από την αρχαιότητα, με το μάρμαρό της να χρησιμοποιείται σε κτίσματα και γλυπτική στον ευρύτερο μεσογειακό κόσμο. Η σύγχρονη εξόρυξη και εμπορία ενισχύθηκαν ιδιαίτερα από τα μέσα του 20ού αιώνα και μετά, με το μάρμαρο του νησιού να αποκτά ισχυρή εξαγωγική ταυτότητα. Στο παρόν περιβάλλον, η ζήτηση παραμένει υψηλή, με σημαντικό προορισμό τη Σαουδική Αραβία, ενώ μεγάλες ποσότητες κατευθύνονται και σε αγορές όπως η Κίνα, οι ΗΠΑ και τα κράτη του Κόλπου. Ο λόγος είναι ότι το μάρμαρο Θάσου δεν ανταγωνίζεται μόνο με βάση την εμφάνιση, αλλά και με βάση ιδιότητες που το κάνουν πρακτικά «λειτουργικό» σε απαιτητικές εφαρμογές.

Σε σύγκριση με άλλα λευκά μάρμαρα, όπως το Carrara, της Θάσου συχνά προβάλλεται ως καθαρότερο ως προς τις προσμίξεις και πιο «έντονο» ως προς τη λευκότητά του. Διαφορές αναφέρονται και σε παραμέτρους όπως η απορρόφηση νερού, η πυκνότητα και η αντοχή στη φθορά, στοιχεία που έχουν βαρύτητα όταν το υλικό χρησιμοποιείται σε δάπεδα μεγάλης κυκλοφορίας. Αυτό δεν σημαίνει ότι άλλα μάρμαρα υστερούν συνολικά, αλλά ότι συγκεντρώνει έναν ιδιαίτερα ευνοϊκό συνδυασμό χαρακτηριστικών για συγκεκριμένες χρήσεις, ειδικά σε θερμά κλίματα και σε χώρους μαζικής προσέλευσης.

Αν και η Μέκκα αποτελεί το πιο εμβληματικό παράδειγμα, το μάρμαρο Θάσου έχει χρησιμοποιηθεί και σε άλλα έργα υψηλού συμβολισμού ή κύρους, όπως μεγάλα τεμένη, δημόσια κτίρια και διεθνείς υποδομές. Όπως ήδη αναφέρθηκε, σε ορισμένες περιπτώσεις η χρήση του συνδέεται με μια ευρύτερη αρχιτεκτονική «ταυτότητα του λευκού», όπου η καθαρότητα και η φωτεινότητα του υλικού μετατρέπονται σε στοιχείο πολιτισμικής εικόνας.

Τελικά, η ιδέα ότι τα μάρμαρα της Μέκκας προέρχονται από τη Θάσο επειδή είναι από τα καθαρότερα μάρμαρα δεν είναι απλώς ένας εντυπωσιακός ισχυρισμός· αντανακλά μια τεκμηριωμένη επιλογή υλικού με σαφή λειτουργικά και συμβολικά κριτήρια. Έτσι, ένα μάρμαρο από ένα ελληνικό νησί αποκτά διεθνή ρόλο σε ένα από τα σημαντικότερα θρησκευτικά κέντρα του κόσμου, λειτουργώντας ταυτόχρονα ως τεχνική λύση και ως φορέας συμβολισμού.

Μισό εκατομμύριο υπογραφές κατά των εξαναγκαστικών αφαιρέσεων οργάνων στην Κίνα

Πάνω από 500.000 άνθρωποι σε 34 χώρες έχουν υπογράψει αίτημα, ζητώντας από τους ηγέτες της Δύσης να λάβουν πιο δυναμική στάση απέναντι στις αυξανόμενες ανησυχίες για τις εξαναγκαστικές αφαιρέσεις οργάνων στην Κίνα. Η πρωτοβουλία, που ξεκίνησε τον Ιούλιο του 2024, έχει συγκεντρώσει σχεδόν 506.000 υπογραφές, ασκώντας πίεση για αποτελεσματικότερα μέτρα κατά αυτής της καταχρηστικής πρακτικής.

Ως εξαναγκαστική αφαίρεση οργάνων εννοείται η βίαιη αφαίρεση ζωτικών οργάνων από ανθρώπους χωρίς τη συναίνεσή τους, συχνά για όφελος στο μαύρο εμπόριο, με αποτέλεσμα τον θάνατο των ακόντων ‘δοτών’. Το 2019, το Ανεξάρτητο Δικαστήριο για την Κίνα [China Tribunal] στο Λονδίνο αποφάνθηκε ότι το κινεζικό κράτος εμπλέκεται συστηματικά στη διαδικασία αυτή, στοχεύοντας πρωτίστως ασκούμενους του Φάλουν Γκονγκ, αλλά και εθνοτικές και θρησκευτικές μειονότητες όπως οι Ουιγούροι.

Το Φάλουν Γκονγκ ή Φάλουν Ντάφα είναι μία πνευματική μέθοδος που επικεντρώνεται στην αλήθεια, τη συμπόνια και την ανεκτικότητα, με 70-100 εκατομμύρια ασκουμένους τη δεκαετία του 1990, εποχή ελεύθερης διάδοσής της στην Κίνα. Ωστόσο, στο τέλος της χιλιετίας, το Κομμουνιστικό Κόμμα Κίνας ξεκίνησε μια εκστρατεία εξάλειψης της άσκησης και των οπαδών της, με αποτέλεσμα μαζικές φυλακίσεις, βασανιστήρια, πλύση εγκεφάλου και άλλες μορφές καταστολής.

Το κινεζικό καθεστώς επιδιώκει συστηματικά να περιορίσει τη διεθνή ενημέρωση γύρω από το ζήτημα, καταφεύγοντας σε απειλές και διπλωματική πίεση. Ενδεικτικά, ο Αμερικανός βουλευτής Κρις Σμιθ δέχθηκε επιστολή από Κινέζο αξιωματούχο στην πρεσβεία της Ουάσιγκτον, όταν ψηφίστηκε το νομοσχέδιό του για την αντιμετώπιση του φαινομένου από τη Βουλή το 2023.

Ο βουλευτής Κρις Σμιθ (Ρεπουμπλικανός από το Νιου Τζέρσεϋ), πρόεδρος της Κοινοβουλευτικής-Εκτελεστικής Επιτροπής για την Κίνα, κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου σχετικά με τον νόμο Stop Forced Organ Harvesting Act που ψηφίστηκε από τη Βουλή των Αντιπροσώπων, στο Καπιτώλιο. Ουάσιγκτον, 7 Μαΐου 2025. (Madalina Vasiliu/The Epoch Times)

 

Τι επιδιώκει το αίτημα;

Η έκκληση στρέφεται προς τους ηγέτες των Ηνωμένων Πολιτειών και περισσότερων από δώδεκα συμμαχικών χωρών, μεταξύ των οποίων ο Καναδάς, η Ιαπωνία, το Ηνωμένο Βασίλειο, η Αυστραλία, η Νότια Κορέα και η Ταϊβάν — χώρες με έντονη δραστηριότητα στις μεταμοσχεύσεις ή ιδιαίτερο πολιτικό βάρος. Το αίτημα προτείνει κοινή διακήρυξη καταδίκης της πρακτικής, εκστρατείες ενημέρωσης για την προστασία των πολιτών από συνενοχή στο εμπόριο οργάνων, αλλά και συγκεκριμένα μέτρα όπως:

  • Ετήσιες κοινοβουλευτικές ακροάσεις για το θέμα
  • Αναλυτικές εκθέσεις με μαρτυρίες θυμάτων και ειδικών
  • Έρευνες για την απόδοση ευθυνών στους υπαιτίους

Σύμφωνα με τους δύο βασικούς διοργανωτές της πρωτοβουλίας — τους Γιατρούς Κατά των Εξαναγκαστικών Αφαιρέσεων Οργάνων (DAFOH) και τη Διεθνή Συμμαχία για τον Τερματισμό των Καταχρηστικών Μεταμοσχεύσεων στην Κίνα — η κατάσταση αυτή συνιστά «ψυχρή γενοκτονία».

Όπως υποστηρίζουν, το κινεζικό καθεστώς εκμεταλλεύεται τη δίωξη των ανθρώπων που εκφράζουν αξίες όπως η αλήθεια, η συμπόνοια και η ανεκτικότητα, αποκομίζοντας τεράστια κέρδη από τις μεταμοσχεύσεις. Η ολιγωρία της διεθνούς κοινότητας διαιωνίζει τις φρικαλεότητες, που πλήττουν τους οπαδούς του Φάλουν Γκονγκ  και την κοινότητα των Ουιγούρων.

Ο Ρουσάν Αμπάς, ιδρυτής της Εκστρατείας για τους Ουιγούρους, μιλά στο Καπιτώλιο για τον Νόμο για τον Τερματισμό των Εξαναγκαστικών Αφαιρέσεων Οργάνων, που ψηφίστηκε από τη Βουλή των Αντιπροσώπων. Ουάσιγκτον, 7 Μαΐου 2025. (Madalina Vasiliu/The Epoch Times)

 

Ο επικεφαλής των DAFOH, Δρ Τόρστεν Τρέυ, χαρακτήρισε την ανταπόκριση στην πρωτοβουλία ιδιαιτέρως ενθαρρυντική. «Όχι μόνο ενημερώνουμε τον κόσμο για το τι συμβαίνει τα τελευταία 25 χρόνια στους ασκούμενους του Φάλουν Γκονγκ στην Κίνα, αλλά δίνουμε και την ευκαιρία στους πολίτες να συμβάλουν προσωπικά στον τερματισμό αυτής της κατάστασης, με μία υπογραφή τη φορά», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Στις ΗΠΑ, αρκετές Πολιτείες έχουν θεσπίσει νόμους που περιορίζουν την κάλυψη μεταμοσχεύσεων από κινεζικές πηγές στα ασφαλιστικά ταμεία υγείας. Τον Μάιο, η Βουλή υπερψήφισε δύο νομοσχέδια — το «Stop Forced Organ Harvesting Act» και το «Falun Gong Protection Act» — που προβλέπουν στοχευμένες κυρώσεις στους υπεύθυνους παραβιάσεων.

Τα νομοσχέδια αναμένουν την εξέταση από τη Γερουσία. Επιπλέον, τον Νοέμβριο η Διακοινοβουλευτική Συμμαχία για την Κίνα εξέδωσε δήλωση καταδίκης της πρακτικής και δεσμεύτηκε να προωθήσει νομοθετικές πρωτοβουλίες για την αντιμετώπισή της, όπως:

  • Απαγόρευση του μεταμοσχευτικού τουρισμού στην Κίνα
  • Επιβολή κυρώσεων
  • Υποχρέωση των επαγγελματιών υγείας να αναφέρουν ύποπτα περιστατικά
  • Περιορισμό της συνεργασίας με φορείς που σχετίζονται με αφαίρεση οργάνων
Οι Γιατροί Κατά της Εξαναγκαστικών Αφαιρέσεων Οργάνων συμμετέχουν στην Έκθεση για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα στην Κίνα, στο κτίριο Rayburn House Office Building. Καπιτώλιο, Ουάσιγκτον, 10 Δεκεμβρίου 2025. (Madalina Kilroy/The Epoch Times)

 

Στόχος της εκστρατείας είναι να συλλεχθούν ένα εκατομμύριο υπογραφές έως τον Ιούνιο του 2026 και να ενισχυθεί η συμμετοχή ΜΚΟ και πολιτών μέσω εκδηλώσεων ενημέρωσης και συγκέντρωσης υπογραφών.  

Ο Δρ Τρέυ επεσήμανε τον επείγοντα χαρακτήρα του ζητήματος: «Κάθε άνθρωπος που αγαπά την ελευθερία, κάθε άνθρωπος που πιστεύει στον Θεό επιθυμεί να σταματήσει αυτή η φρικτή και απάνθρωπη δίωξη κατά των ασκουμένων του Φάλουν Γκονγκ, καθώς και οι εξαναγκαστικές αφαιρέσεις οργάνων».  

Η Σούζι Χιουζ, επικεφαλής της Διεθνούς Συμμαχίας για τον Τερματισμό της Κακοποίησης Μεταμοσχεύσεων στην Κίνα, υπογράμμισε τη δυναμική της πρωτοβουλίας, λέγοντας: «Η μέχρι τώρα ανταπόκριση είναι ένα ηχηρό μήνυμα πως ο κόσμος δεν δέχεται να αγνοείται η εξαναγκαστική αφαίρεση οργάνων, και αντικατοπτρίζει την αυξανόμενη απαίτηση των πολιτών για συνεχείς και αποφασιστικές πρωτοβουλίες των κυβερνήσεων».