Τετάρτη, 06 Μαΐ, 2026

Συνάντηση κυβερνητικού κλιμακίου με τους αγρότες της Κρήτης

Τα αιτήματά τους παρουσίασαν οι αγρότες από την Κρήτη στη συνάντηση που είχαν με τον αντιπρόεδρο της κυβέρνησης, Κωστή Χατζηδάκη, τον υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Κώστα Τσιάρα, τον περιφερειάρχη Κρήτης, Σταύρο Αρναουτάκη, και τον πρόεδρο του ΟΠΕΚΕΠΕ, Γιάννη  Καββαδία. Η συνάντηση πραγματοποιήθηκε σε εποικοδομητικό κλίμα, με τους κ.κ. Χατζηδάκη και Τσιάρα να δεσμεύονται να εξετάσουν και να αντιμετωπίσουν αρκετά από τα αιτήματα των παραγωγών.

Από την πλευρά της κυβέρνησης, υπογραμμίστηκε ότι ειδικά για την κτηνοτροφία υιοθετήθηκε συμπληρωματική πληρωμή σε συγκεκριμένες περιφερειακές ενότητες, προκειμένου να αρθούν αδικίες του μαθηματικού τύπου κατανομής της επιδότησης σε πραγματικούς παραγωγούς. Ωστόσο, εξήγησαν στους εκπροσώπους των παραγωγών από την Κρήτη ότι οι όποιες διευθετήσεις γίνουν δεν μπορούν να υπερβούν τη συμφωνία που έχει υπάρξει ανάμεσα στην κυβέρνηση και την Κομισιόν για τις αγροτικές επιδοτήσεις, καθώς κάτι τέτοιο ενέχει τον κίνδυνο να επιβληθούν νέα πρόστιμα στη χώρα, να διακοπούν οι επιδοτήσεις και τελικά να βγει πολλαπλά ζημιωμένος ο Έλληνας αγρότης.

Τονίστηκε επιπλέον ότι ο διάλογος ανάμεσα στους εκπροσώπους των αγροτών της Κρήτης και την κυβέρνηση θα συνεχιστεί σε τεχνικό επίπεδο προκειμένου να βρεθεί λύση και σε πιο ειδικά προβλήματα, που έχουν προκύψει από την εφαρμογή του μεταβατικού συστήματος πληρωμών, ώστε να μην αδικηθεί κανείς.

Παράλληλα, συζητήθηκαν τα προβλήματα για την κτηνοτροφία στην Κρήτη και τα νησιά, όπως το αυξημένο κόστος παραγωγής, οι χαμηλότερες τιμές γάλακτος κλπ, και εξετάστηκαν ιδέες για την αντιμετώπιση τους. Συνομίλησαν για τα ζητήματα της γεωργίας και της μελισσοκομίας με έμφαση στην υδατική κρίση, το ψηφιακό δελτίο αποστολής και τη δίκαιη στήριξη των καλλιεργειών σε θερμοκήπια ως προς την επιστροφή του ειδικού φόρου κατανάλωσης στο αγροτικό πετρέλαιο. Τέλος, η κυβέρνηση δεσμεύτηκε να εξετάσει τόσο αυτά όσο και τα παραπάνω προβλήματα και να τοποθετηθεί οριστικά στο πλαίσιο του συνολικού διαλόγου με τους αγρότες.

Από την πλευρά του, ο πρόεδρος αγροτικού συνεταιρισμού Ρεθύμνου, Γιάννης Γλεντζάκης, ανέφερε ότι η Κρήτη έλαβε μόλις το 40% της Βασικής Ενίσχυσης, κάτι που είχε ως αποτέλεσμα τη δημιουργία μεγάλων προβλημάτων στο νησί. «Το νησί βρίσκεται σε οικονομικό σοκ. Όταν ο κόσμος πεινάει δεν τον σταματά τίποτα. […] Έξι χρόνια δεν βγήκαμε στους δρόμους. Για να μας βλέπετε τώρα πάει να πει ότι υπάρχει πραγματικό πρόβλημα επιβίωσης», δήλωσε χαρακτηριστικά. Σημείωσε ακόμη ότι υπάρχουν 1,6 εκατομμύρια στρέμματα στην Κρήτη που χαρακτηρίζονται βραχώδη και δασικά αλλά δεν υπάρχουν επιτροπές για να τα αποχαρακτηρίσουν. Σε αυτό το πλαίσιο, ζήτησε να επιτραπεί φέτος στους παραγωγούς της Κρήτης να ενεργοποιήσουν όλα τους τα δικαιώματα και από την επόμενη χρονιά να υπάρξει νέα ρύθμιση για γίνει ανακατανομή βοσκοτόπων στο νησί.

Τόνισε τέλος, ότι αν δεν λυθεί το παραπάνω ζήτημα, οι αγρότες και οι κτηνοτρόφοι της Κρήτης θα συνεχίσουν τις κινητοποιήσεις τους.

Νέα συνάντηση το μεσημέρι της Παρασκευής με τους Κρητικούς παραγωγούς

Για μια εποικοδομητική συζήτηση έκανε λόγο ο περιφερειάρχης Κρήτης, Σταύρος Αρναουτάκης, μετά το πέρας της συζήτησης με τους Κρητικούς παραγωγούς. Όπως είπε, τέθηκαν επί τάπητος πολλά ζητήματα όλες αυτές τις ώρες των συζητήσεων και σήμερα, Παρασκευή 12 Δεκεμβρίου, το μεσημέρι, θα υπάρξει νέα συνάντηση σε τεχνικό επίπεδο, στην οποία θα λάβει μέρος και ο ίδιος. Παράλληλα, δήλωσε ότι πιστεύει ότι θα βρεθούν λύσεις στα προβλήματα των παραγωγών του νησιού.

Από την πλευρά τους, οι παραγωγοί τόνισαν ότι θα παραμείνουν στην Αθήνα για να συμμετάσχουν στην αυριανή συνάντηση: «Είμαστε σε διάλογο με την κυβέρνηση, η συζήτηση συνεχίζεται».

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Το Μεξικό επιβάλλει δασμούς έως 50% σε εισαγωγές από Κίνα και άλλες ασιατικές χώρες

Προβαίνοντας σε ένα σημαντικό βήμα για την προστασία της εγχώριας βιομηχανίας και των θέσεων εργασίας, το Μεξικό ενέκρινε την επιβολή δασμών έως και 50% σε εισαγόμενα προϊόντα από την Κίνα και άλλες ασιατικές χώρες που δεν διαθέτουν εμπορική συμφωνία με τη χώρα. Η πρόταση μεταρρύθμισης του Γενικού Νόμου Δασμών Εισαγωγών και Εξαγωγών υπερψηφίστηκε στη Γερουσία με 76 ψήφους υπέρ, 5 κατά και 35 αποχές, ενώ είχε προηγηθεί η έγκρισή της από την Κάτω Βουλή με 281 ψήφους υπέρ, 24 κατά και 149 αποχές.

Βάσει των νέων μέτρων, οι δασμοί θα επιβληθούν ή θα αυξηθούν κατά κύριο λόγο στο 35%, με συγκεκριμένα προϊόντα να φτάνουν ακόμα και στο 50%. Πάνω από 1.400 προϊόντα σε διάφορους τομείς — όπως κλωστοϋφαντουργία, χάλυβας, σίδηρος, ανταλλακτικά αυτοκινήτων και πλαστικά — θα επηρεαστούν από τους δασμούς, που θα τεθούν σε ισχύ το επόμενο έτος και θα αφορούν χώρες χωρίς συμφωνία ελεύθερου εμπορίου με το Μεξικό, με κυριότερες την Κίνα, τη Νότια Κορέα, την Ινδία, το Βιετνάμ και την Ταϊλάνδη.

Η πρωτοβουλία εντάσσεται στο πλαίσιο του Plan Mexico, μιας ευρύτερης εθνικής στρατηγικής που παρουσίασε η κυβέρνηση της Κλαούντια Σέινμπαουμ, και αποσκοπεί στη βιομηχανική ανάπτυξη και την ενίσχυση της διεθνούς ανταγωνιστικότητας.

Ένας επιπλέον στόχος της πρωτοβουλίας είναι η μείωση της εξάρτησης του Μεξικού από φθηνές εισαγωγές τρίτων χωρών, κυρίως της Κίνας, της οποίας ο όγκος εμπορίου με το Μεξικό έχει αυξηθεί κατακόρυφα την τελευταία δεκαετία. Ωστόσο, αυτή η ανάπτυξη έχει ωφελήσει κυρίως το Πεκίνο, οδηγώντας σε σημαντικό εμπορικό έλλειμμα το Μεξικό, το οποίο αναμένεται να φθάσει περίπου τα 120 δισεκατομμύρια δολάρια το 2024.

Το Πεκίνο διαμαρτυρήθηκε για την απόφαση της μεξικανικής κυβέρνησης και κάλεσε το Μεξικό να επανεξετάσει τα μέτρα. Εκπρόσωπος του υπουργείου Εμπορίου της Κίνας δήλωσε διαδικτυακά πως «το Πεκίνο θα παρακολουθήσει στενά την εφαρμογή των δασμών από το Μεξικό και θα αξιολογήσει τις επιπτώσεις τους». Η κινεζική κυβέρνηση είχε ήδη προειδοποιήσει για πιθανά αντίποινα σε περίπτωση υλοποίησης της αύξησης των δασμών. Μετά την κατάθεση της αρχικής πρότασης από την πρόεδρο Κλαούντια Σέινμπαουμ τον Σεπτέμβριο στη Βουλή, το υπουργείο Εμπορίου της Κίνας ξεκίνησε έρευνα για τα εμπόδια που υφίστανται στο διμερές εμπόριο και τις επενδύσεις.

Η απόφαση αυτή συνδέεται με την επικείμενη επανεξέταση της συμφωνίας ΗΠΑ-Μεξικού-Καναδά, η οποία έχει προγραμματιστεί για το επόμενο έτος, καθώς Αμερικανοί αξιωματούχοι και εκπρόσωποι της βιομηχανίας κατηγορούν την Κίνα πως εκμεταλλεύεται τη συμφωνία ελεύθερου εμπορίου του Μεξικού, ενώ Καναδοί αξιωματούχοι εκφράζουν τον φόβο ότι το Μεξικό λειτουργεί ως δίαυλος για την είσοδο κινεζικών προϊόντων στη ζώνη ελευθέρου εμπορίου. Γεγονός είναι ότι μετά την επιβολή των πρώτων αμερικανικών δασμών από τον πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ, πολλές κινεζικές εταιρείες μετέφεραν τις γραμμές συναρμολόγησής τους στο Μεξικό, προκειμένου να χαρακτηρίζονται τα προϊόντα τους «made in Mexico» — κατασκευασμένα στο Μεξικό — και να παρακάμπτουν τους δασμούς των ΗΠΑ.

Ο πρόεδρος της Επιτροπής Οικονομίας της μεξικανικής Γερουσίας, Εμμανουέλ Ρέγιες, υποστήριξε το νόμο, δηλώνοντας: «Οι πρόσθετοι δασμοί μπορούν να βοηθήσουν στην προστασία των θέσεων εργασίας σε καίριους τομείς και να στηρίξουν την ανάπτυξη των μικρομεσαίων επιχειρήσεων. Το Μεξικό πρέπει να ανταγωνίζεται με καλύτερους όρους και να ενισχύσει την εσωτερική του αγορά», τόνισε σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα X.

Με πληροφορίες από το Reuters

Ρωσικά βομβαρδιστικά σε κοινή περιπολία με κινεζικές δυνάμεις κοντά στην Ιαπωνία

Μαχητικά αεροσκάφη απογείωσε το Τόκυο προκειμένου να παρακολουθήσουν τις κοινές περιπολίες της ρωσικής και της κινεζικής πολεμικής αεροπορίας γύρω από τη χώρα, όπως ανακοίνωσε αργά την Τρίτη το υπουργείο Άμυνας της Ιαπωνίας, σε μία περίοδο που οι σχέσεις Πεκίνου-Τόκυο είναι ιδιαίτερα τεταμένες.

Δύο ρωσικά στρατηγικά βομβαρδιστικά Tu-95 με δυνατότητα μεταφοράς πυρηνικών ξεκίνησαν από τη Θάλασσα της Ιαπωνίας προς την Ανατολική Κινεζική Θάλασσα, όπου συναντήθηκαν με δύο κινεζικά βομβαρδιστικά H-6 για να πραγματοποιήσουν παρατεταμένη κοινή πτήση στον Ειρηνικό, όπως ανέφερε το υπουργείο. Στην αποστολή προσχώρησαν τέσσερα κινεζικά μαχητικά J-16, συνοδεύοντας τα βομβαρδιστικά σε πτήση μετ’ επιστροφής ανάμεσα στην Οκινάουα και τα νησιά Μιγιάκο της Ιαπωνίας. Η θαλάσσια δίοδος Μιγιάκο μεταξύ των δύο νησιών βρίσκεται σε διεθνή ύδατα.

Παράλληλα, όπως επισημάνθηκε, παρατηρήθηκε δραστηριότητα της ρωσικής αεροπορίας και στη Θάλασσα της Ιαπωνίας, στην οποία συμμετείχαν ένα αεροσκάφος έγκαιρης προειδοποίησης A-50 και δύο μαχητικά Su-30.

Ο Ιάπωνας υπουργός Άμυνας, Σιντζίρο Κοϊζούμι, δήλωσε σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα X την Τετάρτη: «Οι κοινές επιχειρήσεις Ρωσίας και Κίνας αποτελούν σαφή επίδειξη ισχύος κατά της χώρας μας και προκαλούν σοβαρό προβληματισμό για την εθνική μας ασφάλεια». Όπως επεσήμανε, τα ιαπωνικά μαχητικά εφάρμοσαν αυστηρά τα πρωτόκολλα αναγνώρισης αεροπορικής άμυνας.

Σύμφωνα με ρωσικά πρακτορεία ειδήσεων, τα οποία επικαλούνται το ρωσικό υπουργείο Άμυνας, η κοινή πτήση Ρωσίας-Κίνας κοντά στην Ιαπωνία διήρκεσε οκτώ ώρες. Εν τω μεταξύ, και ο νοτιοκορεατικός στρατός ανακοίνωσε την Τρίτη ότι επτά ρωσικά και δύο κινεζικά αεροσκάφη εισήλθαν στη δική του ταυτοποίησης αεράμυνας.

Την Κυριακή, η Ιαπωνία γνωστοποίησε πως μαχητικά αεροσκάφη που απογειώθηκαν από κινεζικό αεροπλανοφόρο είχαν στοχεύσει με ραντάρ ιαπωνικά στρατιωτικά αεροσκάφη την προηγούμενη ημέρα. Το Πεκίνο αμφισβήτησε τον ισχυρισμό.

Αφορμή για την ένταση μεταξύ των όμορων χωρών ήταν η δήλωση της πρωθυπουργού Σανάε Τακαΐτσι τον περασμένο μήνα, σύμφωνα με την οποία το Τόκυο εκλαμβάνει τις κινεζικές ενέργειες κατά της Ταϊβάν ως υπαρξιακές απειλές, υπονοώντας ότι θα μπορούσε να αντιδράσει δυναμικά σε οποιαδήποτε κινεζική ενέργεια κατά της Ταϊβάν. Η δήλωση προκάλεσε έντονες αντιδράσεις από τη μεριά της Κίνας, με δηλώσεις, ταξιδιωτικές προειδοποιήσεις και αυξημένη στρατιωτική παρουσία κοντά στη νησιωτική χώρα.

Η στρατιωτική συνεργασία Κίνας και Ρωσίας έχει ενισχυθεί τα τελευταία χρόνια, με κοινές επιχειρήσεις όπως ασκήσεις αντιπυραυλικής άμυνας στο ρωσικό έδαφος και ασκήσεις πυρών με το ναυτικό στη Θάλασσα της Νότιας Κίνας.

Με τη συμβολή των Maxim Rodionov και Kantaro Komiya

Το πρώτο πυρηνικό εργοστάσιο της Πολωνίας παίρνει το πράσινο φως από την ΕΕ

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε κρατική ενίσχυση πολλών δισεκατομμυρίων για την κατασκευή του πρώτου πυρηνικού εργοστασίου της Πολωνίας, το οποίο αναμένεται να τεθεί σε λειτουργία στο δεύτερο μισό της δεκαετίας του 2030, με εγκατεστημένη ισχύ έως 3.750 μεγαβάτ, όπως ανακοινώθηκε στις 9 Δεκεμβρίου.

Η Βαρσοβία θεωρεί την απόφαση καθοριστικής σημασίας για την έναρξη του έργου στο Λουμπιάτοβο-Κοπάλινο, στις ακτές της Βαλτικής. «Η πυρηνική ενέργεια θα αποτελέσει βασικό πυλώνα του ενεργειακού μίγματος της Πολωνίας. Σήμερα κάνουμε ένα αποφασιστικό βήμα προς την επίτευξη αυτού του στόχου», δήλωσε ο υπουργός Ενέργειας, Μίλος Μότυκα, στις 9 Δεκεμβρίου, σημειώνοντας ότι η έγκριση ήρθε σε χρόνο-ρεκόρ, με τη διαδικασία να προχωρά με διπλάσια ταχύτητα σε σύγκριση με την τελευταία ανάλογη απόφαση στην Ευρώπη.

Η στροφή της Ευρώπης προς την πυρηνική ενέργεια οφείλεται στη συνισταμένη τόσο του πόλεμου στην Ουκρανία όσο και στην επιδίωξη περιορισμού των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου έως το 2030. Η νέα ευρωπαϊκή πολιτική περιλαμβάνει τη συγκρότηση της Ευρωπαϊκής Πυρηνικής Συμμαχίας το 2023, με στόχο την προαγωγή της πυρηνικής ενέργειας ως μέρος της στρατηγικής της ΕΕ για το κλίμα, καθώς και εκκλήσεις Ευρωπαίων ηγετών για αύξηση της ντόπιας πυρηνικής παραγωγής.

Η απόφαση της 9ης Δεκεμβρίου εντάσσεται σε ένα ευρύτερο, παγκόσμιο ρεύμα αναβίωσης της πυρηνικής ενέργειας, με τις κυβερνήσεις να επιδιώκουν να ενισχύσουν την ενεργειακή ασφάλεια, να εκπληρώσουν τους κλιματικούς στόχους και να μειώσουν την εξάρτησή τους από τα ορυκτά καύσιμα. Τον Ιούλιο, το Ηνωμένο Βασίλειο ενέκρινε την κατασκευή του πυρηνικού σταθμού Sizewell C στην Ανατολική Αγγλία, τη δεύτερη νέα πυρηνική μονάδα της χώρας τα τελευταία είκοσι χρόνια. Στις Ηνωμένες Πολιτείες, κολοσσοί της τεχνολογίας όπως η Microsoft, η Amazon και η Google έχουν υπογράψει μακροχρόνιες συμβάσεις για πυρηνική ενέργεια, προκειμένου να τροφοδοτήσουν τα κέντρα δεδομένων τους. Πέρυσι, η Microsoft σύναψε συμφωνία αγοράς ενέργειας διάρκειας 20 ετών για την επανεκκίνηση του κλειστού εργοστασίου Three Mile Island στην Πενσυλβάνια.

Έρευνα της Κομισιόν

Η έγκριση δόθηκε κατόπιν έρευνας που ξεκίνησε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή τον Δεκέμβριο του περασμένου έτους, τρεις μήνες μετά από την παρουσίαση του πολωνικού σχεδίου για κρατική ενίσχυση του πυρηνικού προγράμματος. Η Πολωνία είχε δηλώσει ότι σκοπεύει να στηρίξει την κρατική εταιρεία Polskie Elektrownie Jądrowe, προκειμένου να κατασκευάσει τρεις αντιδραστήρες τύπου AP1000 ισχύος 1.250 MW ο καθένας. Οι συνολικές επενδύσεις για το έργο εκτιμώνται στα 42 δισ. ευρώ, σε ονομαστικούς όρους.

Το πακέτο περιλαμβάνει αύξηση μετοχικού κεφαλαίου που καλύπτει περίπου το 30% του συνολικού κόστους, κρατικές εγγυήσεις που καλύπτουν το 100% του δανεισμού της PEJ, καθώς και 40ετές διμερές συμβόλαιο χρηματιστηριακής διαφοράς («contract for difference», CFD). Βάσει του μηχανισμού αυτού, η Πολωνία θα καταβάλλει αποζημίωση στον διαχειριστή της μονάδας όταν οι τιμές του ρεύματος στην αγορά υποχωρούν κάτω από μια προκαθορισμένη τιμή αναφοράς, η οποία προσδιορίζεται με μεθοδολογία που εγκρίνει η Κομισιόν, ενώ αν οι τιμές ξεπερνούν το όριο αυτό, η PEJ θα επιστρέφει το υπερβάλλον έσοδο στο κράτος.

Η έρευνα της Κομισιόν εξέτασε εάν η ενίσχυση είναι κατάλληλη και αναλογική, κατά πόσο διακυβεύεται η ομαλή λειτουργία της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας και αν το σχέδιο συμβαδίζει με τους κανόνες της ΕΕ.

Η Ένωση υπενθύμισε ότι τα κράτη-μέλη διατηρούν την ελευθερία να καθορίζουν το δικό τους ενεργειακό μίγμα, συμπεριλαμβανομένης της χρήσης της πυρηνικής ενέργειας. Όμως, κάθε κρατική στήριξη πρέπει να είναι αναγκαία, ανάλογη και να μη νοθεύει τον ανταγωνισμό κατά τρόπο αντίθετο προς το κοινό συμφέρον.

Οι Βρυξέλλες ανέφεραν ότι έλαβαν σχόλια από τρίτους που σε γενικές γραμμές υποστήριξαν το έργο, υπογραμμίζοντας τη στρατηγική σημασία του για τη μακροπρόθεσμη ενεργειακή ασφάλεια και την απανθρακοποίηση της Πολωνίας.

Ο πρόεδρος της PEJ, Μάρεκ Βόστσυκ, χαρακτήρισε την έγκριση μεγάλη επιτυχία για την Πολωνία, η οποία «ανοίγει τον δρόμο για την υπογραφή της σύμβασης με την αμερικανική κοινοπραξία των εταιρειών Westinghouse και Bechtel».

Τροποποιήσεις και συμβιβασμοί

Για την αντιμετώπιση ανησυχιών που αναδείχθηκαν στην έρευνα, η Πολωνία συναίνεσε σε σημαντικές αλλαγές. Μείωσε τη διάρκεια της επιδότησης από 60 σε 40 χρόνια, αναδιαμόρφωσε τον σχεδιασμό του συμβολαίου CFD ώστε να ενισχύσει την αποτελεσματική λειτουργία της μονάδας και την ευελιξία της ως προς τα σημεία της αγοράς, ενώ προσδιόρισε την τιμή αναφοράς (strike price) με χρήση μοντέλου προεξοφλημένων ταμειακών ροών για αποφυγή υπεραντιστάθμισης.

Η Βαρσοβία αποδέχθηκε επίσης ένα καθεστώς κατανομής υπερκερδών, αν οι αποδόσεις της PEJ ξεπερνούν τα συνήθη επίπεδα της αγοράς, καθώς και την τακτική επικαιροποίηση των παραδοχών κόστους στο οικονομικό της μοντέλο.

Για να αποφευχθεί υπερσυγκέντρωση στην αγορά, τουλάχιστον το 70% της παραγόμενης ηλεκτρικής ενέργειας θα διατίθεται σε ανοιχτά χρηματιστήρια, ενώ το υπόλοιπο θα δημοπρατείται με διαφάνεια. Η Πολωνία δεσμεύτηκε, τέλος, να διατηρεί την PEJ νομικά και λειτουργικά ανεξάρτητη από άλλες μεγάλες εταιρείες ενέργειας.

Εκτιμάται ότι το εργοστάσιο θα λειτουργεί με συντελεστή αξιοποίησης ισχύος 88,5% έως το 2040, παρέχοντας σταθερό φορτίο βάσης για τη βιομηχανία και βοηθώντας τη χώρα να μειώσει την εξάρτησή της από τον άνθρακα.

Κυβερνητική κρίση στη Βουλγαρία εν όψει της εισόδου στη ζώνη του ευρώ

Η κυβέρνηση της Βουλγαρίας υπέβαλε την παραίτησή της στις 11 Δεκεμβρίου, έπειτα από εβδομάδες μαζικών διαδηλώσεων κατά της οικονομικής της πολιτικής και της βαθιάς διαφθοράς. Η κατάρρευση του κυβερνητικού συνασπισμού σημειώνεται λίγες μόλις εβδομάδες πριν η βαλκανική χώρα ετοιμαστεί να υιοθετήσει το ευρώ ως επίσημο νόμισμα.

Ο Βούλγαρος πρωθυπουργός Ρόσεν Ζελιάσκοφ ανακοίνωσε την παραίτηση του στους δημοσιογράφους στο κοινοβούλιο της Σόφιας, αλλά και σε τηλεοπτικό διάγγελμα, ελάχιστα λεπτά πριν από την προγραμματισμένη ψηφοφορία μομφής κατά της κυβέρνησης με αφορμή την κακοδιαχείριση της οικονομίας.

Η πρόταση δυσπιστίας, που κατέθεσε η αντιπολίτευση, έλαβε ευρεία υποστήριξη και από τους πολίτες της χώρας, οι οποίοι πραγματοποίησαν τις μαζικότερες λαϊκές διαμαρτυρίες των τελευταίων ετών. Στο τηλεοπτικό του διάγγελμα, ο Ζελιάσκοφ ανέφερε: «Τα μέλη του κυβερνητικού συνασπισμού συνεδρίασαν για να εξετάσουν τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουμε και τις αποφάσεις που οφείλουμε να λάβουμε με υπευθυνότητα», επισημαίνοντας πως «ο συνασπισμός αντιλήφθηκε ότι η διαμαρτυρία στρεφόταν κατά της αλαζονείας και της έπαρσης· δεν πρόκειται για κοινωνική διαμαρτυρία, αλλά για διαμαρτυρία αξιών». Λίγο πριν από τη σημερινή ψηφοφορία, δήλωσε στους δημοσιογράφους: «Η κυβέρνηση παραιτείται».

Της παραίτησης προηγήθηκαν πολλές εβδομάδες αναταραχών, τις οποίες πυροδότησε το σχέδιο προϋπολογισμού για το 2026, που προέβλεπε εκτεταμένο δανεισμό σε ευρώ και το οποίο αποσύρθηκε υπό το βάρος αντιδράσεων. Πολύ γρήγορα, ωστόσο, οι διαδηλώσεις εξελίχθηκαν σε μαζικό ξέσπασμα οργής για τη χρόνια διαφθορά και την περαιτέρω ενίσχυση επιρροής του πολιτικού και ολιγάρχη Ντελιάν Πεέφσκι στη διαμόρφωση της κυβερνητικής πολιτικής σύμφωνα με τα συμφέροντα διαπλεκόμενων κύκλων.

Φοιτητές από τα πανεπιστήμια της Σόφιας συσπειρώθηκαν στις κινητοποιήσεις, που σύμφωνα με τους διοργανωτές ξεπέρασαν κατά πολύ τις προηγούμενες, όπου είχαν συγκεντρωθεί πάνω από 50.000 άτομα. Τοπικά μέσα εκτιμούν ότι το πλήθος ξεπέρασε τους 100.000 διαδηλωτές, στη μεγαλύτερη κινητοποίηση στη Βουλγαρία από την ένταξή της στην Ευρωπαϊκή Ένωση το 2007 και μετά.

Ο Ζελιάσκοφ υποστήριξε: «Δεν έχουμε αμφιβολία πως η κυβέρνηση θα ενισχυόταν στην επικείμενη ψηφοφορία δυσπιστίας», προσέθεσε όμως πως το εύρος των κινητοποιήσεων κατέστησε αδύνατη τη συνέχιση της παραμονής στην εξουσία. «Σε κάθε περίπτωση, οι αποφάσεις της Εθνοσυνέλευσης έχουν σημασία όταν αντανακλούν τη βούληση του κυρίαρχου λαού», σημείωσε.

Τα κόμματα της αντιπολίτευσης χαιρέτισαν την κυβερνητική κατάρρευση. Ο Ασέν Βασίλεφ, συμπρόεδρος του συνασπισμού «Συνεχίζουμε την Αλλαγή – Δημοκρατική Βουλγαρία», χαρακτήρισε την παραίτηση ως «πρώτο βήμα για να γίνει η Βουλγαρία μια φυσιολογική ευρωπαϊκή χώρα» και δήλωσε πως το επόμενο βήμα είναι να διασφαλιστεί πως οι νέες εκλογές θα είναι δίκαιες και ελεύθερες, σε αντίθεση με προηγούμενες διαδικασίες που, όπως υποστήριξε, σημαδεύτηκαν από αλλοίωση ψήφων.

Ο Βούλγαρος πρόεδρος Ρούμεν Ράντεφ, ο οποίος είχε ζητήσει αυτήν την εβδομάδα την παραίτηση της κυβέρνησης, συμφώνησε μέσω ανάρτησής του στο Facebook προς τους βουλευτές: «Ανάμεσα στη φωνή του λαού και στον φόβο της μαφίας, να ακούσετε τις πλατείες». Βάσει του βουλγαρικού Συντάγματος, ο Ράντεφ οφείλει τώρα να αναθέσει στη μεγαλύτερη κοινοβουλευτική δύναμη την εντολή σχηματισμού κυβέρνησης. Αν αυτή αποτύχει, το δικαίωμα περνά στο δεύτερο μεγαλύτερο κόμμα, προτού ο πρόεδρος ορίσει υπηρεσιακό πρωθυπουργό και προκηρύξει εκλογές. Με δεδομένο το βαθύ πολιτικό κατακερματισμό και τις επτά άκαρπες κάλπες από το 2021 έως σήμερα, οι αναλυτές εκτιμούν πως μία εκλογική αναμέτρηση στο άμεσο μέλλον θεωρείται ουσιαστικά αναπόφευκτη.

Το Υπουργικό Συμβούλιο του Ζελιάσκοφ θα παραμείνει ως υπηρεσιακή κυβέρνηση έως τον σχηματισμό νέας. Η πολιτική αυτή αβεβαιότητα συμπίπτει με μια κρίσιμη συγκυρία για τη χώρα των 6,4 εκατομμυρίων κατοίκων, η οποία πρόκειται να ενταχθεί στη ζώνη του ευρώ την 1η Ιανουαρίου και να θεσπίσει το ευρώ ως νόμισμά της, έπειτα από χρόνια προετοιμασίας.

Στους δρόμους της Σόφιας, κάτοικοι ανέφεραν πως η παραίτηση ήταν αναμενόμενη μετά την κλιμάκωση των διαμαρτυριών. Η Μίλκα Πένεβα, γιατρός, εξέφρασε συγκρατημένη αισιοδοξία: «Είμαι από την παλαιότερη γενιά οπότε έχω κάποιες επιφυλάξεις και δεν είμαι υπερβολικά αισιόδοξη. Παρόλα αυτά, στηρίζω τους νέους και ειλικρινά ελπίζω τα πράγματα να πάνε καλύτερα γι’ αυτούς».

Άλλοι τόνισαν πως η κατάρρευση της κυβέρνησης ήταν θέμα χρόνου. Ο ειδικός πληροφορικής Χριστιάν Μαρίνοφ παρατήρησε: «Είναι φυσιολογικό, έτσι έπρεπε να γίνει. Πλέον, ελπίζουμε κάποιοι πιο ικανοί, από τους 240 που βρίσκονται στο κοινοβούλιο, να αναδειχθούν και να βάλουν φρένο στις καταχρήσεις που είδαμε».

Ο επιχειρηματίας Τσότσο Ίντσεφ χαρακτήρισε την αναστάτωση «θετική ταρακούνηση», ενώ ορισμένοι εξέφρασαν επιφυλάξεις εν όψει της υιοθέτησης του ευρώ. Η γυμνάστρια Ντανιέλα Λεπόεβα παρατήρησε: «Με την είσοδό μας στη ζώνη του ευρώ, ίσως κλαπούν λιγότερα χρήματα. Ωστόσο, πολλοί φοβούνται ότι θα αυξηθούν οι τιμές σε όλα — ενοίκια, προϊόντα, γενικότερα. Δεν ξέρω τι να περιμένω. Μάλλον θα υπάρξουν και θετικά και αρνητικά».

Με την ένταξή της στην οικονομική και νομισματική ένωση, η Βουλγαρία αναμένεται να γίνει το 21ο μέλος της ευρωζώνης.

Με πληροφορίες από το Reuters και το Associated Press

Πώς συνδέονται το πρήξιμο και η κούραση με την υγρασία εσωτερικά του σώματος

Σας έχει συμβεί ποτέ να ξυπνήσετε νιώθοντας βάρος, πρήξιμο ή νωθρότητα, παρόλο που οι ιατρικές σας εξετάσεις είναι φυσιολογικές; Στην παραδοσιακή κινεζική ιατρική, αυτό το σύμπλεγμα συμπτωμάτων ονομάζεται «υγρασία». Δεν πρόκειται για την εξωτερική υγρασία — αναφέρεται στην υπέρ του δέοντος υγρασία και τα μεταβολικά απόβλητα που βρίσκονται μέσα στο  ίδιο το σώμα επιβραδύνοντας την κυκλοφορία, την πέψη και τη ροή της ενέργειας.

Η υγρασία μπορεί να ακούγεται σαν κάτι αφηρημένο, αλλά στην παραδοσιακή κινεζική ιατρική αντιστοιχεί σε προβλήματα που η σύγχρονη ιατρική συνδέει με κακή λεμφική ροή, αργό μεταβολισμό, κατακράτηση υγρών και χρόνια φλεγμονή. Είναι ένα μοτίβο που αναπτύσσεται σταδιακά και επιβαρύνει τον οργανισμό τόσο σωματικά όσο και ενεργειακά.

Η υγρασία μπορεί να μην είναι ένας γνωστός όρος στην δυτική ιατρική, αλλά τα συμπτώματα που περιλαμβάνει — πρήξιμο, κόπωση, αργή πέψη και κακός μεταβολισμός — είναι οικεία σε πολλούς. Η παραδοσιακή κινεζική ιατρική προσφέρει μια πρακτική και προσιτή προσέγγιση για την αντιμετώπιση αυτών των προβλημάτων, συνδυάζοντας αιθέρια έλαια, ήπια διέγερση των σημείων βελονισμού και συνειδητές καθημερινές συνήθειες. Υποστηρίζοντας τη φυσική ικανότητα του σώματος να μετακινεί υγρά και να αποβάλλει απόβλητα, θα γίνετε πιο ελαφρύς, πιο καθαρός και πιο δραστήριος.

Είτε αντιμετωπίζετε ήπια δυσκοιλιότητα είτε χρόνιο οίδημα, οι απλές τεχνικές της κινεζικής ιατρικής σάς βοηθούν να επανασυνδεθείτε με τους ρυθμούς του σώματός σας και να αποκαταστήσετε την ισορροπία από μέσα προς τα έξω.

Στο πρόγραμμα «She Health» του καναλιού NTD (αδελφό μέσο της εφημερίδας The Epoch Times), ο θεραπευτής παραδοσιακής κινεζικής ιατρικής και θεραπευτής αποκατάστασης με αιθέρια έλαια Λάι Ρουϊσίν εξήγησε πώς βοηθούν οι παραδοσιακές μέθοδοι το σώμα να αποβάλει την εσωτερική υγρασία και να αποκαταστήσει τη ζωτικότητά του.

Κατανοώντας την «υγρασία» μέσα από το πρίσμα της παραδοσιακής κινεζικής ιατρικής

Στην παραδοσιακή κινεζική ιατρική, η υγρασία είναι ένας παθολογικός παράγοντας, παρόμοιος με τη φλεγμονή ή τη συμφόρηση στη δυτική ιατρική. Μπορεί να προέρχεται από δύο πηγές:

Εξωτερική υγρασία: Όταν ζούμε μέρος με υγρό κλίμα, όταν περνάμε πολλές ώρες σε υγρά υπόγεια ή γυμναστήρια ή όταν εκτιθέμεθα σε βροχερό καιρό.

Εσωτερική υγρασία: Προκαλείται από αδύναμη πεπτική λειτουργία, κακό μεταβολισμό, υπερβολική κατανάλωση ζάχαρης ή λιπαρών τροφών, χρόνιο στρες, έλλειψη κίνησης και ανεπαρκή εφίδρωση.

Η παραδοσιακή κινεζική ιατρική θεωρεί τον σπλήνα και το στομάχι ως τους «πεπτικούς κινητήρες» του σώματος. Όταν είναι υπερφορτωμένα, δεν μπορούν να μετασχηματίσουν σωστά το νερό και τα θρεπτικά συστατικά, με συνέπεια τη συσσώρευση υγρασίας. Το αποτέλεσμα είναι ένα εσωτερικό βάρος — σαν ένα έλος όπου τα πάντα βουλιάζουν.

Τα πιο συνηθισμένα συμπτώματα της εσωτερικής υγρασίας είναι τα εξής:

1. Οίδημα: Όταν πιέζεται, το δέρμα γίνεται λευκό και αργεί να επανέλθει. Επίσης, αν νιώθετε να σας στενεύουν τα παπούτσια σας το απόγευμα, είναι ένα σημάδι οιδήματος στο κάτω μέρος του σώματος.

2. Κολλώδη ή χαλαρά κόπρανα: Κανονικά, οι υγιείς κενώσεις είναι καλά διαμορφωμένες και έχουν κυλινδρικό σχήμα. Τα άτομα με πολλή εσωτερική υγρασία τείνουν να έχουν άμορφα και μαλακά κόπρανα, τα οποία μπορεί να φαίνονται διαμορφωμένα στην αρχή, αλλά διαλύονται εύκολα.

3. Κνησμός στο δέρμα, όπως κνίδωση ή εξανθήματα.

4. Φουσκάλες: Η δυσιδρωσία είναι μια δερματική πάθηση που εκδηλώνεται με φουσκάλες στα χέρια και τα πόδια, που συχνά συνοδεύονται από αίσθηση κνησμού.

5. Έντονη σωματική οσμή: Κολλώδης, δύσοσμος ιδρώτας.

6. Παθολογικά βαριά κολπική απόρριψη: Η φυσιολογική κολπική απόρριψη πριν από την ωορρηξία μοιάζει με ασπράδι αυγού. Ωστόσο, επειδή η υπερβολική υγρασία αυξάνει τον κίνδυνο μόλυνσης, οι παθολογικές εκκρίσεις είναι συνήθως λευκές, κίτρινες ή πράσινες, έχουν πιο έντονη οσμή ή εμφανίζονται σε σβώλους.

7. Κίτρινα ούρα

8. Παχύτερη επίστρωση στη γλώσσα

9. Εύκολη κόπωση

Αιθέρια έλαια για την καταπολέμηση της υγρασίας

Σε όσους έχουν συμπτώματα υγρασίας, ο Λάι συνέστησε τη χρήση αιθέριων ελαίων για την εξάλειψη της υγρασίας:

Καρπός αρκεύθου: Ο καρπός αρκεύθου χρησιμοποιείται ως διουρητικό στην πρακτική της παραδοσιακής κινεζικής ιατρικής. Έχει αντιφλεγμονώδεις, υπογλυκαιμικές και υπολιπιδαιμικές ιδιότητες, ενώ μελέτες σε ζώα έχουν δείξει ότι βελτιώνει τις μεταβολικές διαταραχές.

Κυπαρίσσι: Βελτιώνει την κυκλοφορία και βοηθά στην απομάκρυνση των στάσιμων υγρών — χρήσιμο όταν η υγρασία προκαλεί πρήξιμο ή βαρύτητα.

Γκρέιπφρουτ: Το γκρέιπφρουτ βοηθά στην τόνωση της κυκλοφορίας του αίματος και στη μείωση του οιδήματος. Μελέτες σε ζώα έχουν διαπιστώσει ότι η εισπνοή αιθέριου ελαίου γκρέιπφρουτ προάγει την αποδόμηση του λίπους.

Αιθέρια έλαια μπαχαρικών: Τα αιθέρια έλαια μαύρου πιπεριού, τζίντζερ και κανέλας μπορούν να ζεστάνουν το στομάχι και τα έντερα, μειώνοντας την εσωτερική υγρασία.

Μείγμα ελαίων για μασάζ

Για να ετοιμάσετε ένα έλαιο μασάζ με βάση τα παραπάνω αιθέρια έλαια, ανακατέψτε 10 χιλιοστόλιτρα έλαιο βάσης με πέντε σταγόνες από κάθε ένα από τα παραπάνω αιθέρια έλαια. Το έλαιο που θα προκύψει θα έχει συγκέντρωση 10%. Αν το χρησιμοποιείται για πρώτη φορά, ξεκινήστε με δύο σταγόνες από κάθε ένα από τα τέσσερα αιθέρια έλαια που αναφέρονται παραπάνω, για φτιάξετε ένα μείγμα συγκέντρωσης 4%. Εάν διαπιστώσετε ότι το δέρμα σας δεν έχει κάποια ευαισθησία, μπορείτε να την επόμενη δόση να την φτιάξετε με συγκέντρωση 10%.

Ένα μπουκάλι 10 χιλιοστόλιτρων κρατάει περίπου μία έως δύο εβδομάδες.

Όσοι το χρησιμοποιείται για πρώτη φορά, συνιστάται να ξεκινήσετε εφαρμόζοντας το λάδι στα πέλματα των ποδιών, όπου το δέρμα είναι παχύτερο. Εάν δεν εμφανιστεί καμία ανεπιθύμητη αντίδραση, προχωρήστε στην πλάτη και στη συνέχεια σε άλλες περιοχές του σώματος. Εάν τα πέλματα των ποδιών δεν παρουσιάζουν ερεθισμό, αλλά άλλες περιοχές του σώματος παρουσιάζουν, η συγκέντρωση αιθέριου ελαίου είναι πολύ υψηλή και πρέπει να αραιωθεί με περισσότερο λάδι βάσης.

Χρησιμοποιήστε το λάδι δύο έως τρεις φορές την ημέρα. Για σοβαρά συμπτώματα συνιστάται πιο συχνή εφαρμογή.

Αυτή η φόρμουλα μπορεί να μειώσει το οίδημα και είναι ιδιαίτερα αποτελεσματική για ασθενείς με σοβαρό οίδημα που προκαλείται από κιρσούς, είπε ο Λάι.

Στοχεύοντας σε βασικά σημεία βελονισμού για ταχύτερη απομάκρυνση της υγρασίας

Το μασάζ με το μείγμα αιθέριων ελαίων σε σημεία βελονισμού ενισχύει την αποτελεσματικότητα του. Ο Λάι συνιστά να εστιάζετε σε τέσσερα βασικά σημεία κατά μήκος των μεσημβρινών του στομάχου, του σπλήνα και της ουροδόχου κύστης (σ.σ. οι μεσημβρινοί είναι οι «ενεργειακές οδοί» του σώματος, παρόμοιες με τα περιτονιακά ή νευρικά δίκτυα στη σύγχρονη ανατομία).

Όταν εφαρμόζετε το λάδι αιθέριων ελαίων, αρκεί ένα ελαφρύ άγγιγμα. Ακόμη και το ελαφρύ τρίψιμο του ελαίου στο δέρμα, χωρίς μασάζ, είναι αρκετό για να επιτύχετε ικανοποιητικά αποτελέσματα. Ωστόσο, για να εξαλείψετε την ένταση, μπορείτε να συνδυάσετε ορισμένες τεχνικές μασάζ για επιπλέον χαλάρωση. Ο Λάι τονίζει ότι είναι σημαντικό οι κινήσεις να είναι απαλές.

1. «Τρία μίλια του ποδιού» (σημείο βελονισμού Zusanli, ST36): Βρίσκεται περίπου τέσσερα δάχτυλα κάτω από την εξωτερική επιγονατίδα.

Το Zusanli είναι ένα βασικό σημείο βελονισμού στον μεσημβρινό του στομάχου και βοηθά στη ρύθμιση της μεταβολικής λειτουργίας του σώματος.

2. «Το γεμάτο εξόγκωμα» (σημείο βελονισμού Fenglong, ST40): Βρίσκεται σε μια οριζόντια γραμμή στο μέσο μεταξύ της εξωτερικής επιγονατίδας και του εξωτερικού αστραγάλου, ένα δάχτυλο έξω από την πρόσθια κνήμη, στο παχύτερο σημείο του μυός.

Το Fenglong είναι επίσης ένα σημαντικό σημείο βελονισμού στον μεσημβρινό του στομάχου, που βοηθά στην αποβολή των μεταβολικών αποβλήτων.

3. «Η συνάντηση των τριών γιν» (σημείο βελονισμού Sanyinjiao, SP6): Βρίσκεται περίπου τέσσερα δάχτυλα πάνω από την άκρη του εσωτερικού αστραγάλου, σε μια κοιλότητα στο εσωτερικό άκρο της κνήμης.

Το Sanyinjiao βρίσκεται στον μεσημβρινό του σπλήνα και είναι σημαντικό για την καλή λειτουργία του πεπτικού συστήματος και τη γυναικολογική υγεία.

4. «Το υποστηρικτικό όρος» (Σημείο βελονισμού Chengshan, BL57): Βρίσκεται στο κέντρο του κάτω άκρου της εξογκώματος του τένοντα της γάμπας.

Το Chengshan βρίσκεται στον μεσημβρινό της ουροδόχου κύστης και βοηθά στη ρύθμιση της ούρησης, βοηθώντας το σώμα να αποβάλλει την περίσσεια υγρών.

Μια άλλη μέθοδος που συνιστά ο Λάι είναι η εφαρμογή του λαδιού μασάζ στα πέλματα και στη συνέχεια το μούλιασμα τους σε ζεστό νερό. Στα πέλματα βρίσκονται πολλά σημεία βελονισμού και ο συνδυασμός αιθέριων ελαίων με ζεστό νερό ενεργοποιεί την κυκλοφορία της ενέργειας σε όλο το σώμα.

Καθημερινές συνήθειες και διατροφή 

Αν θέλετε να αποφύγετε ή καταπολεμήσετε τη συσσώρευση υγρασίας, ο Λάι συμβουλεύει να υιοθετήσετε ορισμένες καθημερινές και διατροφικές συνήθειες:

1. Αποφύγετε τα τρόφιμα που βλάπτουν το στομάχι, όπως τα κρύα ποτά και τα τρόφιμα με υψηλή περιεκτικότητα σε ζάχαρη και λίπος.

2. Ασκείστε τακτικά για να τονώσετε την κυκλοφορία του αίματος και τον μεταβολισμό· η εφίδρωση επίσης συμβάλλει στην αποτοξίνωση.

3. Αποφεύγετε να μένετε ξύπνιοι μέχρι αργά, ώστε τα εσωτερικά σας όργανα να ξεκουράζονται επαρκώς.

4. Χρησιμοποιήστε έναν αφυγραντήρα αν ζείτε σε ένα υγρό περιβάλλον.

5. Πίνετε άφθονο νερό. Σημειώστε ότι ο καφές και το τσάι δεν λειτουργούν ως υποκατάστατα του νερού. Όσοι έχουν πολλή εσωτερική υγρασία, δεν πρέπει να πίνουν περισσότερο από ένα φλιτζάνι τσάι ή καφέ την ημέρα.

Των Leo Cheung & Dannie Cheng

Οι δημοφιλέστερες αναζητήσεις των Ελλήνων στο Google το 2025

Η Google δημοσίευσε το Year in Search 2025, την ετήσια ανασκόπηση που αποτυπώνει τις αναζητήσεις με τη μεγαλύτερη αύξηση ενδιαφέροντος στην Ελλάδα. Τα στοιχεία που προέκυψαν αποκαλύπτουν ένα ενδιαφέρον σχήμα στη συμπεριφορά των χρηστών, δείχνοντας ότι οι Έλληνες κινούνται ανάμεσα σε δύο βασικούς άξονες: την άμεση ενημέρωση επί καθημερινών ζητημάτων και την αναζήτηση ψυχαγωγίας. Αυτή η δυαδική τάση αντανακλά τόσο τις ανησυχίες της κοινωνίας όσο και τις διασκεδάσεις που ζητά το κοινό σε μία κρίσιμη χρονιά.​

Γενικές αναζητήσεις: Πληροφόρηση και καθημερινότητα

Στην κορυφή των γενικών αναζητήσεων κυριάρχησαν όροι που σχετίζονται με την επικαιρότητα και τις υποχρεώσεις των πολιτών απέναντι στο κράτος. Η αναζήτηση «Σεισμός τώρα» κατέλαβε την πρώτη θέση, αποδεικνύοντας πόσο σημαντική είναι η άμεση ενημέρωση σε έκτακτες καταστάσεις που απειλούν την ασφάλεια των κατοίκων. Το 2025 ήταν μια χρονιά που χαρακτηρίστηκε από σημαντικές σεισμικές δραστηριότητες, ιδιαίτερα στη Σαντορίνη, που συγκέντρωσαν το ενδιαφέρον της κοινωνίας καθώς πολλοί αναζήτησαν πληροφορίες, ανεξαρτήτως απόστασης από το επίκεντρο.​​

Αμέσως μετά ακολουθεί η αναζήτηση «Κοινωνικός Τουρισμός 2025», που αποτυπώνει την ανάγκη των Ελλήνων να βρουν πληροφορίες για κρατικά προγράμματα που προσφέρουν δυνατότητες διακοπών σε προσιτές τιμές. Η συνέχεια της κατάστασης των αριθμητικών και φορολογικών υποχρεώσεων φαίνεται στις αναζητήσεις «Προσωπικός Αριθμός» και «ΕΝΦΙΑ 2025», όπου οι πολίτες ζητούν ενημέρωση σχετικά με τις νέες διατάξεις του συστήματος αναγνώρισης ταυτότητας και τις φορολογικές υποχρεώσεις τους. ​

Σε ιδιαίτερα υψηλή θέση βρέθηκε και η αναζήτηση «Βάσεις 2025», που συνδέεται με τα κριτήρια εισαγωγής στα Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα, ένα θέμα που απασχολεί τεράστιο μέρος του πληθυσμού (γονείς, μαθητές, εκπαιδευτικοί). Το φαινόμενο αυτό αποδεικνύει πώς ένα θέμα που ενδιαφέρει ένα ευρύ τμήμα της κοινωνίας μπορεί να διεισδύσει στη λίστα των δημοφιλέστερων αναζητήσεων του έτους.​

Δεν λείπουν από τη λίστα ούτε και άλλα πολιτικά-διοικητικά ζητήματα. Η αναζήτηση «Σαντορίνη» αναφέρεται στην ειδική μνεία που έλαβε το νησί λόγω των σεισμών, το «ΟΠΣΥΔ» σχετίζεται με τη διαδικασία υποψηφίων εκπαιδευτικών, ενώ το «Πόθεν έσχες» αφορά τη δήλωση περιουσίας των πολιτικών. ​

Πρόσωπα

Στην κατηγορία των προσώπων, οι αναζητήσεις των Ελλήνων αποτυπώνουν ένα μίγμα τρέχουσας επικαιρότητας και δημοφιλών προσωπικοτήτων. Η Κλαυδία, μια ποπ σταρ που έχει κεντρίσει το ενδιαφέρον του κοινού, κατέλαβε την πρώτη θέση στις αναζητήσεις προσώπων. Την ακολούθησε η Χρυσή Βαρδινογιάννη.​

Ο Γιώργος Μαζωνάκης βρέθηκε και αυτός σε υψηλή θέση, όπως και οι Αλέξης Κούγιας, Ντέιβιντ Λυντς και Λεξ.

Αθλητισμός: Το Eurobasket και τα ντέρμπι

Τα αθλητικά γεγονότα έχουν πάντα θέση σε έναν κατάλογο δημοφιλέστερων αναζητήσεων σε ένα κράτος με βαθιές αθλητικές παραδόσεις όπως η Ελλάδα. Το Eurobasket κατέλαβε την πρώτη θέση στις αθλητικές αναζητήσεις, κάτι που ήταν αναμενόμενο δεδομένου ότι η Ελλάδα είχε άριστη απόδοση και κέρδισε το χάλκινο μετάλλιο, με τον Γιάννη Αντετοκούνμπο να είναι η κύρια προσωπικότητα σε αυτό το τουρνουά.​

Τα ντέρμπι μεταξύ των μεγάλων ελληνικών ομάδων κυριάρχησαν στις αναζητήσεις με ζεύγη όπως AEK-Ολυμπιακός, Ολυμπιακός-Παναθηναϊκός και Ολυμπιακός-ΠΑΟΚ να βρίσκονται στις κορυφαίες θέσεις. Το Europa League και τα ευρωπαϊκά ματς των ελληνικών ομάδων επίσης συγκέντρωσαν σημαντικό ενδιαφέρον, με αγώνες όπως Barcelona-Olympiakos, Olympiakos-Bodo/Glimt και Panathinaikos-Fiorentina να κατέχουν σημαντικές θέσεις στις αναζητήσεις.​​

Συνταγές

Η κατηγορία των συνταγών αποκαλύπτει ένα ενδιαφέρον μίγμα παραδοσιακής ελληνικής κουζίνας και σύγχρονων τάσεων. Η μαγειρίτσα κατέλαβε την πρώτη θέση στις αναζητήσεις συνταγών, κάτι που δεν είναι τυχαίο δεδομένου ότι πρόκειται για ένα παραδοσιακό ελληνικό πιάτο που κάθε περιοχή της χώρας προετοιμάζει με διαφορετικό τρόπο. Οι χρήστες αναζητούν συχνά τέτοια συνταγές προκειμένου να φτιάξουν το πιάτο στο σπίτι τους.​ Η γαριδομακαρονάδα​ εμφανίστηκε ως άλλη μία δημοφιλής ελληνική συνταγή.

Ταυτόχρονα, αυξήθηκε το ενδιαφέρον για σύγχρονες διεθνείς συνταγές, με αναζητήσεις για cinnamon rolls και guacamole να δείχνουν πως οι Έλληνες ενσωματώνουν παγκόσμιες τάσεις στη δική τους κουζίνα.​

Απορίες και ορισμοί: «Τι σημαίνει»

Το κομμάτι των αναζητήσεων «Τι σημαίνει» αποκαλύπτει πολλά για τις ανησυχίες, τις απορίες και τις αλλαγές στη γλώσσα και την κοινωνική συζήτηση. Όροι όπως «νεποτισμός», και «φλεξάρω» κατέχουν υψηλές θέσεις, δείχνοντας πώς η γλώσσα, η κοινωνική συζήτηση και η επικαιρότητα διαμορφώνουν το online λεξιλόγιο. Αυτές οι αναζητήσεις υποδεικνύουν ότι οι Έλληνες χρήστες ενδιαφέρονται να κατανοήσουν νέες έννοιες.​

Αγροτικές κινητοποιήσεις στην Ευρώπη: Αίτια και επιπτώσεις

Καθ’ όλη τη διάρκεια του 2025, ο αγροτικός κόσμος σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες βρέθηκε σε αναβρασμό, με μαζικές κινητοποιήσεις σε Αγγλία, Γαλλία, Ολλανδία και Γερμανία. Οι Ευρωπαίοι αγρότες διαμαρτυρήθηκαν για μια σειρά από σοβαρά προβλήματα που θέτουν σε κίνδυνο την επιβίωση των εκμεταλλεύσεών τους: από το ολοένα αυξανόμενο κόστος παραγωγής και τις πιέσεις της αγοράς μέχρι νέες κυβερνητικές πολιτικές και περιβαλλοντικούς περιορισμούς, καθώς και διεθνείς εμπορικές συμφωνίες που θεωρούνται απειλή για τον ευρωπαϊκό αγροτικό τομέα. Με τις κινητοποιήσεις τους — που περιελάμβαναν μπλόκα με τρακτέρ, πορείες διαμαρτυρίας και συμβολικές δράσεις — οι αγρότες προέβαλαν κοινά αιτήματα: καλύτερες τιμές και εισόδημα, δικαιότερους όρους ανταγωνισμού και στήριξη απέναντι στις προκλήσεις της κλιματικής πολιτικής. Οι κυβερνήσεις κλήθηκαν να δώσουν λύσεις, ενώ οι εξελίξεις πυροδότησαν συζητήσεις ακόμα και σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης για την πορεία της αγροτικής πολιτικής.

Αίτια των κινητοποιήσεων

Αυξημένο κόστος παραγωγής και χαμηλές τιμές: Ένα βασικό αίτιο δυσαρέσκειας ήταν η οικονομική πίεση που υφίστανται οι παραγωγοί. Τα έξοδα για ενέργεια, καύσιμα και λιπάσματα εκτοξεύθηκαν τα τελευταία χρόνια — ειδικά μετά την έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία — την ίδια στιγμή που οι τιμές παραγωγού για πολλά προϊόντα έπεσαν. Για παράδειγμα, στη Γερμανία οι τιμές γάλακτος υποχώρησαν το 2025 κάτω από το κόστος: το πρώτο εξάμηνο οι κτηνοτρόφοι λάμβαναν ~0,53 €/κιλό, οριακά όσο το κόστος, αλλά ως το τέλος της χρονιάς η τιμή έπεσε στα 0,46 €, φέρνοντας πολλές φάρμες στα πρόθυρα της χρεοκοπίας. Οι αγρότες κατήγγειλαν ότι οι μεγάλοι λιανέμποροι και οι γαλακτοβιομηχανίες συμπιέζουν τις τιμές με «πολέμους προσφορών», μεταφέροντας όλο το βάρος στους παραγωγούς — με το γερμανικό Αγροτικό Σύλλογο να προειδοποιεί πως, αν συνεχιστεί αυτό, οι αγρότες είναι έτοιμοι να αναβιώσουν τις δυναμικές διαδηλώσεις του παρελθόντος.

Ευρωπαϊκές και εθνικές πολιτικές: Πολλές κινητοποιήσεις προκλήθηκαν από αποφάσεις κυβερνήσεων για φόρους ή περικοπές ενισχύσεων που επιδεινώνουν την οικονομική θέση των αγροτών. Στο Ηνωμένο Βασίλειο, η απόφαση της νέας κυβέρνησης να καταργήσει ένα παλιό φορολογικό προνόμιο και να επιβάλει φόρο κληρονομιάς 20% στη γεωργική γη αξίας άνω του £1 εκατ. προκάλεσε την οργή των αγροτών, οι οποίοι προειδοποίησαν ότι τέτοια μέτρα θα καταστρέψουν τις οικογενειακές φάρμες. Την ίδια στιγμή, στη Γερμανία η ομοσπονδιακή κυβέρνηση, υπό δημοσιονομική πίεση, ανακοίνωσε στα τέλη του 2024 ένα πρόγραμμα λιτότητας που περιελάμβανε τη σταδιακή κατάργηση φοροαπαλλαγών και επιδοτήσεων στο αγροτικό πετρέλαιο κίνησης (Agrardiesel) και στα αγροτικά οχήματα. Οι Γερμανοί αγρότες θεώρησαν άδικη την περικοπή αυτών των ζωτικών ενισχύσεων — που θα εξοικονομούσαν μόλις € 300 εκατ. στον προϋπολογισμό, όταν οι συνολικές επιδοτήσεις προς τον αγροτικό τομέα είναι ~€ 9 δισ. — και κατήγγειλαν ότι καλούνται να πληρώσουν δυσανάλογα το κόστος της δημοσιονομικής προσαρμογής.

Περιβαλλοντικοί και κλιματικοί περιορισμοί: Η μετάβαση σε μια ‘πράσινη’ γεωργία υπήρξε άλλη μία πηγή έντασης. Στην Ολλανδία, οι αγρότες εδώ και καιρό αντιδρούν στα αυστηρά μέτρα μείωσης των εκπομπών αζώτου (αμμωνία από την κτηνοτροφία) για την προστασία ευαίσθητων οικοσυστημάτων. Η προηγούμενη κυβέρνηση είχε θεσπίσει στόχο μείωσης 50% ως το 2030, κάτι που πολλοί αγρότες έκριναν αδύνατο χωρίς το κλείσιμο χιλιάδων αγροκτημάτων. Πράγματι, το 2025 η νέα κυβέρνηση της Χάγης — υπό την πίεση της ισχυρής αγροτικής παράταξης BBB — αποφάσισε να αναβάλει αυτόν τον στόχο για πέντε χρόνια, μεταθέτοντας την προθεσμία στο 2035, ώστε να δοθεί περισσότερος χρόνος προσαρμογής στους κτηνοτρόφους. Η κίνηση αυτή ήρθε σε σύγκρουση με δικαστικές αποφάσεις και τις υποχρεώσεις της χώρας βάσει της ευρωπαϊκής νομοθεσίας, αντανακλά όμως το πολιτικό βάρος των αγροτικών αντιδράσεων. Παρομοίως, σε όλη την Ευρώπη οι αγρότες δηλώνουν ότι νιώθουν πιεσμένοι από ένα συνεχώς αυξανόμενο πλέγμα περιβαλλοντικών κανόνων — από τη μείωση της χρήσης φυτοφαρμάκων και λιπασμάτων μέχρι τις νέες απαιτήσεις για την ευζωία των ζώων και τις κλιματικές επενδύσεις — που ανεβάζουν το κόστος και μειώνουν την παραγωγικότητα. Πολλοί θεωρούν ότι αντιμετωπίζονται περισσότερο ως «κηπουροί της υπαίθρου» παρά ως παραγωγοί τροφίμων, και εκφράζουν αγανάκτηση για τη γραφειοκρατία και τη συχνή αλλαγή κανονισμών, που δημιουργεί αβεβαιότητα, ειδικά στους μικρούς γεωργούς.

Φθηνές εισαγωγές και εμπορικές συμφωνίες: Ένα ακόμη αγκάθι είναι ο ανταγωνισμός από εισαγόμενα αγροτικά προϊόντα, που συχνά παράγονται φθηνότερα σε χώρες με χαμηλότερα πρότυπα. Οι Ευρωπαίοι αγρότες καταγγέλλουν ότι καλούνται να τηρούν αυστηρούς κανόνες, ενώ παράλληλα η αγορά πλημμυρίζει με φθηνά τρόφιμα από το εξωτερικό, δημιουργώντας άνισους όρους ανταγωνισμού. Στις χώρες της κεντρικής Ευρώπης (π.χ. Πολωνία), υπήρξαν έντονες διαμαρτυρίες για τις μεγάλες ποσότητες δημητριακών που εισήχθησαν από την Ουκρανία μετά το 2022 — σε σημείο που αρκετές κυβερνήσεις επέβαλαν μονομερώς περιορισμούς στις ουκρανικές εισαγωγές για να προστατεύσουν τις τοπικές τιμές. Στη δυτική Ευρώπη, ιδιαίτερα στη Γαλλία, στο επίκεντρο βρέθηκε η προτεινόμενη συμφωνία ελεύθερου εμπορίου ΕΕ–Mercosur. Από τα τέλη του 2024, όταν ανακοινώθηκε ότι η συμφωνία με τις χώρες της Ν. Αμερικής μπαίνει στην τελική ευθεία, οι Γάλλοι αγρότες ηγήθηκαν πανευρωπαϊκού κύματος αντιδράσεων, υποστηρίζοντας ότι η συμφωνία θα οδηγήσει σε μαζικές εισαγωγές φθηνού βοδινού, ζάχαρης, σιτηρών κ.ά. από τη Βραζιλία και άλλες χώρες, προϊόντων που δεν πληρούν τα ίδια πρότυπα ασφαλείας και περιβαλλοντικής προστασίας. Οι παραγωγοί φοβούνται ότι κάτι τέτοιο θα υπονομεύσει την ευρωπαϊκή κτηνοτροφία και γεωργία· όπως χαρακτηριστικά δήλωσε η πρόεδρος του γαλλικού συνδικάτου Coordination Rurale, «αν υπογραφεί η συμφωνία Mercosur, θα σημάνει το τέλος της γεωργίας μας».

Βασικά αιτήματα των αγροτών

Παρά τις διαφορετικές αφορμές κάθε χώρας, τα αιτήματα που προέβαλαν οι αγρότες το 2025 είχαν έναν κοινό παρονομαστή: την ανάγκη προστασίας του εισοδήματος και του τρόπου ζωής τους απέναντι σε αλλαγές που θεωρούνται απειλητικές.

  • Οικονομική ανάσα και δίκαιες τιμές: Οι αγρότες ζήτησαν άμεσα μέτρα για την εξισορρόπηση του αυξημένου κόστους παραγωγής και της πτώσης των τιμών παραγωγού. Σε πολλές περιπτώσεις απαίτησαν τη διατήρηση ή επαναφορά φορολογικών ελαφρύνσεων και επιδοτήσεων. Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα της Γερμανίας, όπου οι διαδηλωτές αξίωσαν να μην κοπεί το ειδικό καθεστώς φθηνού αγροτικού πετρελαίου και η απαλλαγή τελών στα αγροτικά μηχανήματα. Ο πρόεδρος της Γερμανικής Ένωσης Αγροτών, Γιοάχιμ Ρούκβιντ, προειδοποίησε μάλιστα ότι οι κινητοποιήσεις που ήδη έγιναν ήταν «μόνο οι προσεισμοί» και αν η κυβέρνηση δεν αλλάξει πορεία, θα επακολουθήσει «έκρηξη» δυσαρέσκειας στην ύπαιθρο. Στο Ηνωμένο Βασίλειο, οι αγρότες απαίτησαν από την κυβέρνηση να αποσύρει τον λεγόμενο ‘οικογενειακό φόρο’ στα αγροκτήματα, υποστηρίζοντας ότι η κατάργηση της παλιάς απαλλαγής κληρονομιάς θα αποτελέσει χαριστική βολή για πολλές μικρομεσαίες φάρμες. Γενικότερα, σε όλη την Ευρώπη οι παραγωγοί ζητούν μηχανισμούς που να εξασφαλίζουν βιώσιμο εισόδημα: είτε μέσω ρύθμισης της αγοράς (ώστε οι τιμές να μην πέφτουν κάτω του κόστους) είτε μέσω ενισχύσεων και αποζημιώσεων όταν πλήττονται από κρίσεις. Όπως τόνισε η Ευρωπαϊκή Ομοσπονδία Αγροτικών Συλλόγων Copa-Cogeca σε επιστολή της προς την ηγεσία της ΕΕ, χρειάζεται μια συνεκτική πολιτική, που να προστατεύει τους αγρότες από τις διακυμάνσεις της αγοράς και τις επιπτώσεις των εμπορικών συμφωνιών.

  • Προστασία από τον αθέμιτο ανταγωνισμό: Κεντρικό αίτημα, ιδίως σε Γαλλία και άλλες χώρες της δυτικής Ευρώπης, ήταν η θωράκιση της ευρωπαϊκής αγοράς από φθηνές εισαγωγές που δεν τηρούν τα ίδια πρότυπα. Οι Γάλλοι αγρότες πίεσαν την κυβέρνησή τους να μπλοκάρει τη συμφωνία Mercosur και να διασφαλίσει ότι δεν θα ανοίξει η πόρτα σε αμφιβόλου ποιότητας προϊόντα από το εξωτερικό. Ζήτησαν ρητές εγγυήσεις από τον πρωθυπουργό (Φρανσουά Μπαϊρού) ότι η πολιτική του θα εστιάζει στην προστασία των μικρών παραγωγών που «συνθλίβονται από το ελεύθερο εμπόριο». «Θέλουμε ελέγχους στα εισαγόμενα προϊόντα, και όχι διαρκώς σε εμάς — έχουμε κουραστεί», δήλωσε χαρακτηριστικά ένας Γάλλος αγρότης στις διαδηλώσεις του Ιανουαρίου. Παρόμοια μηνύματα έστειλαν και άλλες χώρες: στην Πολωνία, το σύνθημα των κινητοποιήσεων ήταν «5 x STOP», περιλαμβάνοντας την αντίθεση στις εισαγωγές από Ουκρανία και στη συμφωνία Mercosur, ενώ η ολλανδική οργάνωση Farmers Defence Force τόνισε ότι οι Ευρωπαίοι αγρότες δεν μπορούν να ανταγωνιστούν τρίτες χώρες με πολύ φθηνότερο εργατικό κόστος και χαλαρότερες ρυθμίσεις.

  • Ρεαλιστικοί περιβαλλοντικοί στόχοι και στήριξη για την προσαρμογή: Οι αγρότες αναγνωρίζουν την ανάγκη για πιο βιώσιμη γεωργία, αλλά ζητούν χρόνο, πόρους και ευελιξία στην προσαρμογή. Στην Ολλανδία, το αγροτικό κίνημα πέτυχε η νέα κυβέρνηση να υιοθετήσει μια πιο σταδιακή προσέγγιση στο πρόβλημα του αζώτου, δίνοντας παράταση πέντε ετών και ένα πακέτο εκκίνησης € 2,2 δισ. για τους κτηνοτρόφους που δραστηριοποιούνται κοντά σε προστατευόμενες περιοχές. «Το σχέδιο δίνει προοπτική στους αγρότες και χώρο για καινοτομία, ενώ παράλληλα συνεχίζουμε να εργαζόμαστε για την αποκατάσταση της φύσης», δήλωσε η υπουργός Γεωργίας Φέμκε Βίερσμα, εκπροσωπώντας μια προσπάθεια εξισορρόπησης ανάμεσα στις οικολογικές απαιτήσεις και τη βιωσιμότητα των αγροκτημάτων. Και σε άλλες χώρες, οι αγρότες απαίτησαν να ακουστεί η φωνή τους όταν καταρτίζονται αγροτικά μέτρα για το κλίμα. Για παράδειγμα, στην Γερμανία αντέδρασαν έντονα στην κυβερνητική εξαγγελία για άμεση κατάργηση της επιστροφής φόρου στο αγροτικό πετρέλαιο, με αποτέλεσμα η κυβέρνηση τελικά να αποσύρει το μέτρο της εφ’ άπαξ κατάργησης και να συμφωνήσει σε βαθμιαία μείωση της ενίσχυσης σε ορίζοντα τριετίας. Οι γεωργικές ενώσεις επιμένουν ότι απαιτούνται μεταβατικές διευκολύνσεις και επενδυτική στήριξη (π.χ. για «πράσινες» τεχνολογίες) ώστε οι αγρότες να μπορούν να συμμορφωθούν με νέους κανόνες χωρίς να καταστραφούν οικονομικά.

Μορφές διαμαρτυρίας

Οι κινητοποιήσεις των αγροτών, το 2025, υπήρξαν θεαματικές και ποικιλόμορφες, προσελκύοντας εκτεταμένη κάλυψη από τα μέσα ενημέρωσης. Το κύριο όπλο των διαδηλωτών ήταν τα ίδια τους τα τρακτέρ. Σε όλες τις προαναφερθείσες χώρες, οργανώθηκαν εντυπωσιακές πορείες τρακτέρ προς πρωτεύουσες και μεγάλα αστικά κέντρα, μεγάλα κομβόι αγροτικών μηχανημάτων. Στη Γαλλία, εκατοντάδες τρακτέρ ξεκίνησαν τα ξημερώματα της 5ης Ιανουαρίου από διάφορες επαρχίες με προορισμό το Παρίσι, σε μια προσπάθεια να αποκλείσουν τις οδικές αρτηρίες γύρω από την πόλη. Η αστυνομία έσπευσε να στήσει οδοφράγματα και να απαγορεύσει την είσοδο των βαρέων οχημάτων στο κέντρο, ωστόσο αυτό δεν απέτρεψε σοβαρά μποτιλιαρίσματα πολλών χιλιομέτρων.

Παρόμοια κατάσταση διαμορφώθηκε και στο Λονδίνο, πρόσφατα: στις 26 Νοεμβρίου, ημέρα παρουσίασης του προϋπολογισμού, Βρετανοί αγρότες αψήφησαν την εντολή της Μητροπολιτικής Αστυνομίας που απαγόρευε τα τρακτέρ στο Ουεστμίνστερ, και οδήγησαν δεκάδες μηχανήματα στο κέντρο, παρκάροντάς τα έξω από το κοινοβούλιο με πανό διαμαρτυρίας. Μάλιστα, κάποιοι εμφανίστηκαν με χριστουγεννιάτικη διάθεση: ένας αγρότης έντυσε τον εαυτό του Άη Βασίλη και στόλισε το τρακτέρ του με έλατο, συνοδεύοντας το με ένα πλακάτ που έγραφε: «Farmer Christmas – στη λίστα των κακών παιδιών: Στάρμερ, Ρηβς…», στοχοποιώντας την ηγεσία του κυβερνώντος κόμματος.

Ανάλογες κινητοποιήσεις με τρακτέρ έγιναν και στη Γερμανία: τον Ιανουάριο, πάνω από 5.000 τρακτέρ κατέκλυσαν το Βερολίνο, παρατάχθηκαν μπροστά στην Πύλη του Βρανδεμβούργου και έστειλαν ηχηρό μήνυμα στην κυβέρνηση Σολτς. Εξίσου δυναμικές ήταν οι διαδηλώσεις στην ολλανδική ύπαιθρο το φθινόπωρο, όπου δεκάδες αγρότες απέκλεισαν με τα μηχανήματά τους την έδρα της επαρχιακής κυβέρνησης στο Ντεν Μπος, διαμαρτυρόμενοι για το νέο σχέδιο στάβλων της επαρχίας Βορείου Μπραμπάντ.

Ένας στους τέσσερις εφήβους στρέφεται για ψυχική στήριξη σε συστήματα ΑΙ

Ένας στους τέσσερις εφήβους ηλικίας 13 έως 17 ετών, στην Αγγλία και την Ουαλία, συνομιλεί με συστήματα τεχνητής νοημοσύνης ζητώντας συμβουλές και συναισθηματική υποστήριξη, σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύθηκε στις 9 Δεκεμβρίου.

Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της έρευνας του Youth Endowment Fund (YEF), το 25% των εφήβων στις δύο αυτές χώρες στρέφεται σε τέτοια συστήματα για βοήθεια, γεγονός που καθιστά την τεχνητή νοημοσύνη την πιο συχνή επιλογή μεταξύ διαδικτυακών και τηλεφωνικών προγραμμάτων, όπως ιστοσελίδες ψυχικής υγείας ή ευεξίας (22%), διαδικτυακές ομάδες συνομιλίας και φόρουμ (18%) ή εφαρμογές ψυχικής υγείας (15%).

Τα πορίσματα αποτελούν μέρος της έκθεσης του YEF για την ψυχική υγεία και τις εμπειρίες βίας μεταξύ των νέων.

Το ίδρυμα, το οποίο ρώτησε σχεδόν 11.000 νέους ηλικίας 13 έως 17 ετών για τις εμπειρίες που είχαν το τελευταίο έτος, σημείωσε ότι οι έφηβοι με υψηλότερα ποσοστά δυσκολιών ψυχικής υγείας είναι πιθανότερο να έχουν άμεσες εμπειρίες βίας, τόσο ως θύματα όσο και ως δράστες.

Ενώ το ποσοστό όσων ανέφεραν συνολικά ότι χρησιμοποιούν συστήματα συνομιλίας με τεχνητή νοημοσύνη ήταν ήδη σημαντικό (25%), ήταν ακόμη υψηλότερο μεταξύ όσων δήλωσαν ότι είχαν υπάρξει δράστες (44%) ή θύματα (38%) σοβαρής βίας. Τα ποσοστά ήταν χαμηλότερα (23%) μεταξύ όσων δήλωσαν ότι δεν ήταν ούτε δράστες ούτε θύματα βίας.

Δράστες και θύματα βίας έκαναν επίσης εκτεταμένη χρήση και άλλων διαδικτυακών υπηρεσιών.

Το 42% των δραστών και το 44% των θυμάτων σοβαρής βίας ανέφεραν ότι χρησιμοποιούσαν ιστοσελίδες ψυχικής υγείας ή ευεξίας· το 41% των δραστών και το 37% των θυμάτων σοβαρού εγκλήματος σημείωσαν ότι είχαν χρησιμοποιήσει ομάδες συνομιλίας ή φόρουμ και το 37% των δραστών και το 38% των θυμάτων εγκλήματος είπαν ότι είχαν χρησιμοποιήσει εφαρμογές ψυχικής υγείας.

Το YEF επεσήμανε ότι οι διαδικτυακοί πόροι για την ψυχική υγεία και τη στήριξη «χρησιμοποιούνται δυσανάλογα από όσους δεν λαμβάνουν δια ζώσης επαγγελματική βοήθεια».

Στην έκθεση αναφέρεται ότι όταν η επαγγελματική βοήθεια δεν είναι διαθέσιμη ή φαίνεται εκτός εμβέλειας, ορισμένοι νέοι στρέφονται σε διαδικτυακούς χώρους και στην τεχνητή νοημοσύνη για συμβουλές. Η αμεσότητα και η ανωνυμία της στήριξης που προσφέρουν αυτές οι πλατφόρμες φαίνεται να κάνει ορισμένους νέους να αισθάνονται πιο ασφαλείς και να τις θεωρεί πιο προσβάσιμες από τις επίσημες υπηρεσίες ψυχικής υγείας, ωστόσο τονίζεται ότι η ευκολία δεν μπορεί πάντα να υποκαταστήσει την ανθρώπινη επαφή.

Το Συμβούλιο Νεολαίας του YEF συζήτησε τα ευρήματα της έρευνας, επισημαίνοντας ιδιαίτερα το υψηλό ποσοστό εφήβων που στρέφεται σε συστήματα συνομιλίας τεχνητής νοημοσύνης. Σε βίντεο που αναρτήθηκε στο YouTube, τα μέλη χαρακτήρισαν τη μεγάλη διάδοση της χρήσης ΑΙ ως κάτι τρομακτικό και πολύ ανησυχητικό, ενώ ένα από αυτά υπογράμμισε ότι η χρήση ΑΙ στερεί το προσωπικό, ανθρώπινο στοιχείο της επικοινωνίας.

Ένας στους οκτώ νέους στις ΗΠΑ

Στις Ηνωμένες Πολιτείες, ερευνητές από το ίδρυμα RAND, τη Σχολή Δημόσιας Υγείας του Πανεπιστημίου Μπράουν, και το Πανεπιστήμιο Χάρβαρντ κατέληξαν σε παρόμοιο συμπέρασμα, ότι δηλαδή οι νέοι στρέφονται στην τεχνητή νοημοσύνη για συμβουλές ψυχικής υγείας.

Η μελέτη τους, η οποία βασίστηκε σε 1.058 απαντήσεις και δημοσιεύθηκε στις 7 Νοεμβρίου, διαπίστωσε ότι περισσότεροι από ένας στους οκτώ (13,1%) νέους ηλικίας 12 έως 21 ετών ανέφεραν ότι χρησιμοποιούν συστήματα συνομιλίας για συμβουλές ψυχικής υγείας, με τα ποσοστά να είναι υψηλότερα μεταξύ των νεαρών ενηλίκων ηλικίας 18 έως 21 ετών (22,2%).

Ο Ατήβ Μεχρότρα (Ateev Mehrotra), καθηγητής στη Σχολή Δημόσιας Υγείας του Πανεπιστημίου Μπράουν και ένας από τους συγγραφείς της μελέτης, σημείωσε ότι παρότι υπήρχε ήδη εκτενής συζήτηση για τη χρήση συστημάτων συνομιλίας τεχνητής νοημοσύνης από εφήβους και νεαρούς ενήλικες, κατά τη γνώση των ερευνητών δεν είχε οριστεί το ακριβές ποσοστό μέχρι τώρα.

Ο ίδιος ανέφερε ότι το πιο εντυπωσιακό εύρημα ήταν πως ήδη — στα τέλη του 2025 — περισσότεροι από ένας στους δέκα εφήβους και νεαρούς ενήλικες χρησιμοποιούν μεγάλα γλωσσικά μοντέλα για συμβουλές ψυχικής υγείας και ότι τα ποσοστά είναι υψηλότερα μεταξύ των νεαρών ενηλίκων. Τόνισε ότι θεωρεί αυτά τα ποσοστά εξαιρετικά υψηλά.

Οι συγγραφείς της μελέτης ενέταξαν τα ευρήματα στην ευρύτερη «κρίση ψυχικής υγείας των νέων» των Ηνωμένων Πολιτειών που παρατηρείται· το τελευταίο έτος, το 18% των εφήβων ηλικίας 12 έως 17 ετών βίωσε ένα μείζον καταθλιπτικό επεισόδιο, ενώ το 40% αυτών δεν έλαβε καμία φροντίδα ψυχικής υγείας, όπως ανέφεραν.

Οι νέοι προτιμούν να μιλούν στην ΑΙ

Τον προηγούμενο μήνα, μελέτη διαπίστωσε ότι σχεδόν ένας στους πέντε νέους ηλικίας 11 έως 18 ετών (19%) στην Αγγλία που απευθύνονται στην τεχνητή νοημοσύνη αντί σε κάποιον άνθρωπο παραδέχθηκαν ότι το κάνουν επειδή τους φαίνεται ευκολότερο.

Η ανάλυση πραγματοποιήθηκε από τον οργανισμό OnSide για την τέταρτη έκθεση του φιλανθρωπικού οργανισμού για τη νεολαία με τίτλο «Generation Isolation» («Γενιά Απομόνωσης»), η οποία εξετάζει τον τρόπο με τον οποίο οι νέοι περνούν τον χρόνο τους.

Η «Generation Isolation» ξεκίνησε το 2022, στον απόηχο της πανδημίας της COVID-19. Ο διευθύνων σύμβουλος της φιλανθρωπικής οργάνωσης, Τζέιμι Μάσραφ (Jamie Masraff), έγραψε στον πρόλογο της τελευταίας έκθεσης, που δημοσιεύθηκε στις 19 Νοεμβρίου, ότι από τότε η «Generation Isolation» παρουσιάζει σταθερά την κοινωνική ζωή των νέων να μεταφέρεται όλο και περισσότερο στον ψηφιακό χώρο, μοναχική και αποκομμένη από τις δια ζώσης εμπειρίες που δημιουργούν το αίσθημα της πραγματικής συμμετοχής και του ανήκειν.

Η ανησυχία για τις σχέσεις των παιδιών στην ψηφιακή εποχή αυξάνεται, ιδίως σε σχέση με τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και την τεχνητή νοημοσύνη.

Τα τελευταία χρόνια έχουν καταγραφεί περιστατικά αυτοτραυματισμού που αποδίδονται στην τεχνητή νοημοσύνη, γεγονός που έχει οδηγήσει σε σειρά αγωγών με τον ισχυρισμό ότι μοντέλα ΑΙ ώθησαν χρήστες –μεταξύ των οποίων και παιδιά– στην αυτοκτονία.

Η Αυστραλία επιχείρησε να περιορίσει τους κινδύνους για την ψυχική υγεία και άλλες βλάβες που προκαλούνται στα παιδιά, θεσπίζοντας νόμο για την απαγόρευση της χρήσης μέσων κοινωνικής δικτύωσης σε όσους είναι κάτω των 16 ετών, ο οποίος τέθηκε σε ισχύ στις 10 Δεκεμβρίου.

Της Victoria Friedman

Ουκρανοί και Αμερικανοί αξιωματούχοι σε συμφωνία για το σχέδιο ανοικοδόμησης της χώρας

Ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι ανέφερε την Τετάρτη 10 Δεκεμβρίου ότι μετά από συνομιλίες με Αμερικανούς αξιωματούχους, η Ουκρανία έχει καταλήξει σε συμφωνία ως προς βασικές πτυχές μιας στρατηγικής για την ανοικοδόμηση της χώρας μετά τον πόλεμο.

Σύμφωνα με την ουκρανική προεδρία, στο επίκεντρο των συνομιλιών ήταν το οικονομικό πλαίσιο για την ανοικοδόμηση. Στη συζήτηση για τον ορισμό ενός γενικού περιγράμματος συμμετείχαν ο σύμβουλος και γαμπρός του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, Τζάρεντ Κούσνερ, ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ, Σκοτ Μπέσσεντ, και ο επικεφαλής της BlackRock, Λάρρυ Φινκ.

Οι οικονομικές παράμετροι αποτελούν βασικό στοιχείο των ειρηνευτικών διεργασιών, καθώς συνδέονται τόσο με τη μελλοντική άμυνα της Ουκρανίας όσο και με τον έλεγχο των εδαφών της.

Ο Ζελένσκι ανέφερε ότι οι βασικές αρχές του σχετικού οικονομικού κειμένου είναι απολύτως σαφείς και ότι το Κίεβο βρίσκεται σε πλήρη ευθυγράμμιση με την αμερικανική πλευρά. Επεσήμανε ακόμη πως για να είναι η ανοικοδόμηση ποιοτική και η οικονομική ανάπτυξη μετά τον πόλεμο απτή και μετρήσιμη, είναι απαραίτητο η πραγματική ασφάλεια να βρίσκεται στον πυρήνα του σχεδίου. Τόνισε ότι όταν υπάρχει ασφάλεια, τα υπόλοιπα έρχονται.

Στη συνάντηση μαζί του συμμετείχαν η πρωθυπουργός Γιούλια Σβιριντένκο, άλλοι Ουκρανοί αξιωματούχοι και ανώτατα στελέχη των ενόπλων δυνάμεων. Ο Ουκρανός πρόεδρος ανέφερε ότι δύο βασικές συμφωνίες καλύπτουν τα ζητήματα άμυνας και τα οικονομικά θέματα.

Το πλαίσιο αυτό, που αποτελείται από είκοσι (20) σημεία, παρουσιάζεται ως αναθεωρημένη εκδοχή της αρχικής πρότασης των 28 σημείων του προέδρου Τραμπ. Η αρχική εκδοχή προέβλεπε την παραχώρηση εδαφών (Κριμαία, Λουχάνσκ και Ντονέτσκ) στη Ρωσία, την παγίωση των γραμμών στη Χερσώνα και στη Ζαπορίζια, καθώς και συνταγματικού τύπου φραγμούς στην ένταξη της Ουκρανίας στο ΝΑΤΟ, μαζί με σχετικό κανόνα της Συμμαχίας που θα απαγόρευε την είσοδό της.

Περιελάμβανε επίσης περιορισμό του δυναμικού των ουκρανικών Ενόπλων Δυνάμεων στους 600.000 στρατιώτες, πιθανή ένταξη της Ουκρανίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση (εφόσον πληροί τα κριτήρια), καθώς και την επιστροφή της Ρωσίας στην G8. Σύμφωνα με την ουκρανική πλευρά, οι πρόσφατες τροποποιήσεις στις συμφωνίες έχουν αφαιρέσει τα σημεία που θεωρήθηκαν δυσμενή για την Ουκρανία.

Ο Τζάρεντ Κούσνερ έχει αναδειχθεί σε κεντρικό πρόσωπο στη διαμόρφωση μιας ενδεχόμενης συμφωνίας μεταξύ Ουκρανίας και Ρωσίας, στο πλευρό του ειδικού απεσταλμένου του προέδρου Τραμπ, Στηβ Γουίτκοφ. Οι δύο τους συμμετείχαν πρόσφατα σε μια εποικοδομητική — όπως χαρακτηρίστηκε — συνεδρίαση στο Κρεμλίνο με τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν, η οποία ωστόσο δεν κατέληξε σε πλήρη συμφωνία ως προς τις εδαφικές ρυθμίσεις. Αργότερα, οι δύο Αμερικανοί συναντήθηκαν στη Φλόριντα με την ουκρανική αντιπροσωπεία. Προγενέστερα, ο Κούσνερ είχε διαδραματίσει ηγετικό ρόλο στη σύναψη εκεχειρίας στη Γάζα μεταξύ του Ισραήλ και της τρομοκρατικής οργάνωσης Χαμάς και είχε εμπλακεί στη διαδικασία αποκατάστασης της Γάζας.

Ένα ακόμη στοιχείο που εισήγαγαν οι Ηνωμένες Πολιτείες στα σχέδια ανασυγκρότησης της Ουκρανίας είναι η από κοινού επένδυση σε τομείς όπως τα σπάνια μέταλλα. Το επενδυτικό ταμείο που θα προκύψει προβλέπεται να τεθεί υπό την εποπτεία της Ουάσιγκτον και του Κιέβου, και θα παρακολουθεί τις νέες δραστηριότητες πάνω σε φυσικούς πόρους και στρατηγικά αγαθά όπως σπάνιες γαίες, πετρέλαιο, φυσικό αέριο και άλλα. Το Κίεβο φέρεται να αποδέχεται ότι το ήμισυ των μελλοντικών εσόδων από αυτούς τους πόρους θα διατεθεί για την ανοικοδόμηση.

Ανώτατοι αξιωματούχοι από τη Βρετανία, τη Γαλλία και τη Γερμανία είχαν επίσης συνομιλίες την Τετάρτη 10 Δεκεμβρίου με τον πρόεδρο Τραμπ, ο οποίος έχει συγκεντρώσει ισχυρή δημόσια υποστήριξη για την προσπάθειά του να θέσει τέλος στον πόλεμο. Οι συνομιλίες επικεντρώθηκαν στις αμερικανικές προσπάθειες για τον τερματισμό της σύγκρουσης στην Ουκρανία και χαρακτηρίστηκαν από τους Ευρωπαίους ως «κρίσιμη στιγμή» στην πορεία προς την ειρήνη.

Οι χώρες του λεγόμενου «Συνασπισμού των Προθύμων» που στηρίζουν την Ουκρανία, με επικεφαλής κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αναμένεται να συνεδριάσουν την Πέμπτη. Οι μέχρι τώρα διαπραγματεύσεις έχουν πραγματοποιηθεί στη Γενεύη, στη Φλόριντα και στη Μόσχα, χωρίς άμεσες συναντήσεις μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας, γεγονός που υπογραμμίζει τον διαμεσολαβητικό ρόλο των Ηνωμένων Πολιτειών.

Ο Ζελένσκι είχε πρόσφατα, όπως ανακοινώθηκε από το Κίεβο, μια «μακρά και ουσιαστική» τηλεφωνική συνομιλία με τους Γουίτκοφ και Κούσνερ. Η Ουκρανία σκοπεύει σύντομα να παρουσιάσει στην αμερικανική πλευρά την αναθεωρημένη δική της εκδοχή του ειρηνευτικού πλαισίου, με έμφαση στην αναζήτηση συμβιβασμών ως προς τις εδαφικές ρυθμίσεις.

Ο Πούτιν αξιολόγησε τις συνομιλίες στη Μόσχα ως θετικές, επισημαίνοντας όμως ότι εξακολουθούν να υπάρχουν δυσκολίες στην επίτευξη συμφωνίας, ιδίως σχετικά με τις περιοχές επί των οποίων η Ρωσία διεκδικεί κυριαρχία.

Οι Ευρωπαίοι ηγέτες διατηρούν επιφυλάξεις, ζητώντας ειρήνη χωρίς παράδοση, σε μια περίοδο κατά την οποία ο Τραμπ παροτρύνει για ενίσχυση των ευρωπαϊκών αμυντικών δυνατοτήτων και ανάπτυξη εταιρικών σχέσεων πάνω σε φυσικούς πόρους, αντί της περαιτέρω αύξησης της αμερικανικής στρατιωτικής βοήθειας προς την Ουκρανία.

Της Kimberly Hayek

Με πληροφορίες από το Reuters