Σάββατο, 18 Απρ, 2026

Τα βασικά σημεία πίσω από τις μαζικές διαδηλώσεις στο Ιράν

Αυτό που αρχικά ξεκίνησε ως αντίδραση στην οικονομική δυσπραγία, εν μέσω κυρώσεων και της κατάρρευσης του ιρανικού ριάλ, έχει μετατραπεί σε μαζικές διαδηλώσεις κατά του κυβερνώντος καθεστώτος, με αιτήματα για ανατροπή της κυβέρνησης της Ισλαμικής Δημοκρατίας.

Μέσα σε διάστημα περίπου μίας εβδομάδας, οι διαμαρτυρίες εξελίχθηκαν σε ένα από τα μακροβιότερα και πιο επίμονα επεισόδια αναταραχής που έχει γνωρίσει το Ιράν τους τελευταίους μήνες, σύμφωνα με παρατηρητές ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Τουλάχιστον 119 άνθρωποι έχουν συλληφθεί, ενώ τουλάχιστον οκτώ άτομα έχουν σκοτωθεί και άλλα 33 έχουν τραυματιστεί από τότε που ξεκίνησαν οι διαδηλώσεις, σύμφωνα με το Human Rights Activists News Agency, το οποίο αναφέρει ότι οι κινητοποιήσεις έχουν εξαπλωθεί σε τουλάχιστον 32 πόλεις, σε πολλαπλές επαρχίες.

1. Πτώση του νομίσματος

Η αφορμή των κινητοποιήσεων ήταν μια απότομη πτώση της αξίας του ιρανικού νομίσματος στην αγορά συναλλάγματος. Στα τέλη Δεκεμβρίου 2025, το αμερικανικό δολάριο εκτινάχθηκε στην ελεύθερη αγορά από επίπεδα κάτω από 1 εκατομμύριο ριάλ σε περίπου 1,45 εκατομμύρια ριάλ, τροφοδοτώντας τον πληθωρισμό, κλονίζοντας τις αγορές και εντείνοντας τις πιέσεις του κόστους ζωής για τους Ιρανούς. Η αύξηση των ενοικίων, η έλλειψη βασικών αγαθών και οι διακυμάνσεις στους μισθούς έχουν ενισχύσει την απογοήτευση, μέσα στις καθημερινές δυσκολίες της ζωής υπό την αυταρχική διακυβέρνηση του ισλαμικού καθεστώτος.

Έμποροι στο ιστορικό παζάρι της Τεχεράνης, το οποίο συχνά θεωρείται ένδειξη οικονομικής εμπιστοσύνης, ανέφεραν ότι δυσκολεύονταν να καθορίσουν τιμές από το ένα πρωί στο άλλο, καθώς οι διακυμάνσεις του νομίσματος καθιστούσαν τις πωλήσεις ριψοκίνδυνες. Σε αρκετές πόλεις, καταστήματα έκλεισαν και απεργίες εξαπλώθηκαν μαζί με τις διαδηλώσεις στους δρόμους, προσελκύοντας φοιτητές, εργαζόμενους και μικροϊδιοκτήτες επιχειρήσεων.

Οι δυνάμεις ασφαλείας αντέδρασαν με τακτικές καταστολής του πλήθους, συμπεριλαμβανομένης της χρήσης δακρυγόνων και, σε ορισμένες περιπτώσεις, πυροβολώντας απευθείας εναντίον διαδηλωτών, σύμφωνα με μαρτυρίες αυτοπτών και βίντεο που αναρτήθηκαν στο διαδίκτυο. Καθώς οι διαδηλώσεις μεγάλωναν, τα οικονομικά παράπονα μετατράπηκαν σταδιακά σε πολιτικά συνθήματα.

2. Η αντίδραση της κυβέρνησης

Παρότι το κλίμα στους δρόμους έχει αλλάξει, η κυβέρνηση μέχρι στιγμής παρουσιάζει την κατάσταση ως οικονομικό ζήτημα. Οι αρχές αντικατέστησαν ορισμένους κορυφαίους οικονομικούς αξιωματούχους και υποσχέθηκαν αλλαγές πολιτικής. Στο πλαίσιο αυτών των κινήσεων, ο πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιαν όρισε τον Αμπντολνασέρ Χεμματί επικεφαλής της Κεντρικής Τράπεζας. Ο Χεμματί συνδέεται με παλαιότερες προσπάθειες μεταρρυθμίσεων, ωστόσο είχε απομακρυνθεί από τη θέση του, αφού βουλευτές τον κατηγόρησαν ότι προκάλεσε προβλήματα στην ισοτιμία. Η επιστροφή του έχει προκαλέσει νέες πολιτικές εντάσεις και επικρίσεις από σκληροπυρηνικά μέλη του κοινοβουλίου.

Αρκετοί αναλυτές εκτιμούν ότι οι περιορισμένες αλλαγές προσώπων δεν μπορούν να επιλύσουν την κρίση του Ιράν. Ο πολιτικός σχολιαστής Σαΐντ Μπασιρτάς υποστήριξε ότι οι προσδοκίες γύρω από την αντικατάσταση των οικονομικών αξιωματούχων είναι λανθασμένες. Σε συνέντευξή του στην περσική έκδοση της εφημερίδας The Epoch Times, ανέφερε ότι η ιδέα πως η αλλαγή του διοικητή της κεντρικής τράπεζας μπορεί να λύσει τα οικονομικά προβλήματα του Ιράν αποτελεί ψευδαίσθηση, υποστηρίζοντας ότι η κρίση είναι βαθύτερη από οποιαδήποτε μεμονωμένη αλλαγή πολιτικής.

Ο υπουργός Οικονομικών της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν (IRI), Αμπντολνασέρ Χεμματί, εκφωνεί ομιλία ενώπιον μελών του κοινοβουλίου στην Τεχεράνη, στο Ιράν, στις 2 Μαρτίου 2025. (Atta Kenare/AFP μέσω Getty Images)

 

Πρόσθεσε ότι η Ισλαμική Δημοκρατία βρίσκεται θεμελιωδώς σε σύγκρουση με τον σύγχρονο κόσμο και ότι η χρεοκοπία της έχει τις ρίζες της στην ιδεολογία της και στο συνταγματικό της πλαίσιο. Σύμφωνα με τον Μπασιρτάς, το δημόσιο αίσθημα στο Ιράν έχει μετατοπιστεί προς την πεποίθηση ότι η μεταρρύθμιση εκ των έσω, μέσα στο υπάρχον σύστημα, δεν είναι πλέον εφικτή. Υποστήριξε επίσης ότι, ακόμη και αν ο πρόεδρος Πεζεσκιαν επιθυμούσε να προχωρήσει σε πραγματικές μεταρρυθμίσεις, το ίδιο το σύστημα δεν θα το επέτρεπε.

Ο Μπασιρτάς εκτιμά ότι η αντιμετώπιση των οικονομικών και πολιτικών προκλήσεων του Ιράν θα απαιτούσε μια συνολική μεταμόρφωση, που θα περιλάμβανε επαναπροσέγγιση με τη διεθνή κοινότητα, καταπολέμηση της συστημικής διαφθοράς, εγκαθίδρυση ανεξάρτητης δικαιοσύνης, διαχωρισμό θρησκείας και κράτους και διασφάλιση του σεβασμού των δικαιωμάτων των πολιτών.

3. Σημείο καμπής

Ορισμένοι αναλυτές συνδέουν την οικονομική κρίση που τροφοδοτεί τις διαδηλώσεις με πρόσφατες περιφερειακές και διεθνείς εξελίξεις. Ο πολιτικός σχολιαστής Άρια Κανγκάρλου (Arya Kangarloo) ανέφερε ότι η 12ήμερη σύγκρουση του Ιράν με το Ισραήλ τον Ιούνιο αποτέλεσε σημείο καμπής στην προβολή ισχύος της Ισλαμικής Δημοκρατίας. Ο Κανγκάρλου υποστήριξε ότι η σύγκρουση αποκάλυψε την κατάρρευση των βασικών στρατηγικών εργαλείων του καθεστώτος. Ανέφερε στην Epoch Times ότι, επί χρόνια, η Ισλαμική Δημοκρατία στηριζόταν σε δύο βασικούς πυλώνες· στο πυρηνικό της πρόγραμμα και στο δίκτυο των παραστρατιωτικών οργανώσεων που δρουν για λογαριασμό του.

Σύμφωνα με τον Κανγκάρλου, αυτές οι παραστρατιωτικές οργανώσεις —συμπεριλαμβανομένων των τρομοκρατικών οργανώσεων Χεζμπολάχ και Χαμάς, του καθεστώτος Άσαντ στη Συρία, των τρομοκρατών Χούθι στην Υεμένη και ιρακινών πολιτοφυλακών— δημιουργήθηκαν για να ασκούν πίεση στο Ισραήλ μέσω συντονισμένων επιθέσεων σε πολλαπλά μέτωπα. Υποστήριξε ότι, αποδυναμώνοντας αυτές τις ομάδες, το Ισραήλ αφαίρεσε ένα από τα κύρια στρατηγικά εργαλεία του ισλαμικού καθεστώτος. Πρόσθεσε ότι τα ισραηλινά πλήγματα στο εσωτερικό του Ιράν, σε συνδυασμό με άμεσα πλήγματα των ΗΠΑ σε τρεις ιρανικές πυρηνικές εγκαταστάσεις, σηματοδότησαν μια σημαντική αλλαγή. Κατά τον ίδιο, οι ενέργειες αυτές έσπασαν την εικόνα του καθεστώτος ως περιφερειακής δύναμης και το άφησαν σε αδύναμη στρατηγική θέση.

Ο Κανγκάρλου ανέφερε επίσης πρόσφατες κινήσεις ευρωπαϊκών χωρών για την ενεργοποίηση του λεγόμενου μηχανισμού «αυτόματης επαναφοράς των κυρώσεων», ο οποίος θα επανέφερε διεθνείς περιορισμούς στις οικονομικές σχέσεις με το Ιράν. Υποστήριξε ότι όλες αυτές οι πιέσεις, μαζί, έπαιξαν άμεσο ρόλο στη ραγδαία πτώση του ιρανικού νομίσματος. Τόνισε ότι όταν το ριάλ χάνει σχεδόν 8% της αξίας του μέσα σε μία μόνο ημέρα, η κανονική επιχειρηματική δραστηριότητα δεν μπορεί να συνεχιστεί. Πρόσθεσε ότι το παζάρι αποτελεί το μεγαλύτερο εμπορικό κέντρο του Ιράν και ότι, όταν οι έμποροι δεν είναι πλέον σε θέση να κάνουν δουλειές, φτάνουν στα όριά τους.

Άνθρωποι κοιτούν τις ισοτιμίες συναλλάγματος που εμφανίζονται σε ηλεκτρονική πινακίδα στο παράθυρο καταστήματος στην πλατεία Φερντοουσί, στην Τεχεράνη, στο Ιράν, στις 28 Σεπτεμβρίου 2025. (Atta Kenare/AFP μέσω Getty Images)

 

Καθώς οι διαδηλώσεις συνεχίζονταν καθ’ όλη τη διάρκεια της εβδομάδας, τα συνθήματα μετακινήθηκαν εμφανώς πέρα από τα οικονομικά αιτήματα. Βίντεο που αναρτήθηκαν στο διαδίκτυο έδειχναν διαδηλωτές να φωνάζουν συνθήματα όπως «θάνατος στον δικτάτορα» και «ο Σεγιέντ Αλί θα ανατραπεί φέτος», αμφισβητώντας άμεσα τα θεμέλια του ισλαμικού καθεστώτος. Το «Σεγιέντ Αλί» αναφέρεται στον ανώτατο ηγέτη του Ιράν, Σεγιέντ Αλί Χαμενεΐ. Εν τω μεταξύ, πολλοί διαδηλωτές στράφηκαν στο προεπαναστατικό παρελθόν του Ιράν. Σε πόλεις σε όλη τη χώρα, πλήθη ακούστηκαν να φωνάζουν φράσεις όπως «αυτή είναι η τελική μάχη, ο Παχλαβί θα επιστρέψει» και «Ρεζά Σαχ, ο Θεός να αναπαύσει την ψυχή σου».

Η επανεμφάνιση αυτών των συνθημάτων έχει στρέψει και πάλι την προσοχή στον διάδοχο του ιρανικού θρόνου Ρεζά Παχλαβί, ο οποίος έχει περάσει το μεγαλύτερο μέρος της ζωής του στην εξορία, αλλά εξακολουθεί να έχει ισχυρή συμβολική σημασία για πολλούς μέσα στη χώρα.

4. Ο εξόριστος διάδοχος του θρόνου

Ο Παχλαβί γεννήθηκε στην Τεχεράνη στις 31 Οκτωβρίου 1960. Είναι ο μεγαλύτερος γιος του Μοχάμαντ Ρεζά Σαχ Παχλαβί, του τελευταίου μονάρχη του Ιράν, και εγγονός του Ρεζά Σαχ Παχλαβί, ιδρυτή της δυναστείας Παχλαβί. Ορίστηκε διάδοχος του θρόνου κατά τη στέψη του πατέρα του το 1967 και πέρασε τα πρώτα παιδικά του χρόνια μέσα στο βασιλικό περιβάλλον.

Το 1978, εν μέσω αυξανόμενης αναταραχής, έφυγε από το Ιράν για να εκπαιδευτεί ως πιλότος μαχητικών αεροσκαφών στις Ηνωμένες Πολιτείες. Μερικούς μήνες αργότερα, ξέσπασε η επανάσταση του 1979, η οποία ανέτρεψε τη μοναρχία και εξανάγκασε τη βασιλική οικογένεια σε εξορία. Ο Παχλαβί ολοκλήρωσε αργότερα την εκπαίδευσή του στην Πολεμική Αεροπορία των ΗΠΑ και απέκτησε πτυχίο πολιτικών επιστημών, καταλήγοντας να εγκατασταθεί κοντά στην Ουάσιγκτον, όπου ζει με τη σύζυγό του και τις τρεις κόρες τους.

Με την πάροδο των δεκαετιών, ο Παχλαβί επιδίωξε να επαναπροσδιορίσει τον εαυτό του ως υπέρμαχο της δημοκρατίας και της κοσμικής διακυβέρνησης, και όχι ως διεκδικητή του θρόνου. Έχει κατ’ επανάληψη καλέσει σε ένα εθνικό δημοψήφισμα που θα επέτρεπε στους Ιρανούς να αποφασίσουν ελεύθερα για το μελλοντικό πολιτικό σύστημα της χώρας τους. Έχει δηλώσει ότι δεν βλέπει τον εαυτό του ως ηγέτη με μόνιμη εξουσία, αλλά ως συμβολική μορφή για μια πιθανή μεταβατική περίοδο. Ο ρόλος του, εξηγήσει, θα ήταν να βοηθήσει το Ιράν να ξεπεράσει την Ισλαμική Δημοκρατία και να κινηθεί προς ένα πραγματικά δημοκρατικό σύστημα.

Ο Ρεζά Παχλαβί, Ιρανός ηγέτης της αντιπολίτευσης και γιος του τελευταίου σάχη του Ιράν, Μοχάμαντ Ρεζά Παχλαβί, παραχωρεί συνέντευξη Τύπου στο Παρίσι, στις 23 Ιουνίου 2025. (Joel Saget/AFP μέσω Getty Images)

 

Ο Παχλαβί έχει τονίσει ότι αυτή η ηγεσία θα ήταν προσωρινή και ότι θα ακολουθούσε ένα εθνικό δημοψήφισμα και η μεταβίβαση της εξουσίας σε θεσμούς που θα επέλεγε ο ιρανικός λαός. Τα τελευταία χρόνια, το Iran Prosperity Project έχει καταστεί βασικό στοιχείο της πολιτικής πλατφόρμας του Παχλαβί. Η πρωτοβουλία —που αναπτύχθηκε σε συνεργασία με την National Union for Democracy in Iran και ένα δίκτυο οικονομικών και νομικών συμβούλων— παρουσιάζεται ως οδικός χάρτης μετάβασης για ένα Ιράν μετά την Ισλαμική Δημοκρατία.

Με έμφαση στη σταθεροποίηση της οικονομίας αντί στην επιβολή ενός μόνιμου πολιτικού συστήματος, το σχέδιο δίνει προτεραιότητα σε μεταρρυθμίσεις με βάση την αγορά, στη διαφάνεια της κυβέρνησης, στην προστασία της ιδιωτικής ιδιοκτησίας, στην καταπολέμηση της διαφθοράς και στην επανένταξη στην παγκόσμια οικονομία. Ο Παχλαβί έχει δηλώσει ότι το σχέδιο αποσκοπεί στο να αποτρέψει την κατάρρευση της οικονομίας κατά τη διάρκεια μιας πολιτικής μετάβασης και να εμπνεύσει εμπιστοσύνη τόσο στους Ιρανούς όσο και στη διεθνή κοινότητα ότι η πολιτική αλλαγή δεν θα προκαλέσει μακροπρόθεσμη αστάθεια.

5. Η κληρονομιά των Παχλαβί

Ο Ρεζά Σαχ Παχλαβί, ο παππούς του Ρεζά Παχλαβί, ανέβηκε στα στρατιωτικά αξιώματα τη δεκαετία του 1920 και εξελέγη σάχης μετά την καθαίρεση του τελευταίου μονάρχη των Καζάρ. Κατά τη διάρκεια της διακυβέρνησής του, ξεκίνησε μεγάλα προγράμματα εκσυγχρονισμού, συμπεριλαμβανομένης της ανάπτυξης υποδομών, της μεταρρύθμισης της εκπαίδευσης και της μείωσης της ξένης επιρροής.

Ο γιος του, Μοχάμαντ Ρεζά Σαχ, κυβέρνησε το Ιράν από το 1941 έως το 1979. Κατά την περίοδο αυτή, το Ιράν γνώρισε ταχεία οικονομική ανάπτυξη και βιομηχανική εξέλιξη, διεύρυνση της πρόσβασης στην εκπαίδευση και την υγειονομική περίθαλψη, καθώς και κοινωνικές αλλαγές, όπως η παραχώρηση στις γυναίκες του δικαιώματος ψήφου και συμμετοχής στη δημόσια ζωή.

Εν τω μεταξύ, η κυβέρνησή του συχνά επικρινόταν από αντιπάλους στο εσωτερικό και από παρατηρητές στο εξωτερικό για τον περιορισμό των πολιτικών κομμάτων και την καταστολή της διαφωνίας. Οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων κατηγορούσαν τις υπηρεσίες ασφαλείας για αυθαίρετες συλλήψεις, λογοκρισία των μέσων ενημέρωσης και βασανιστήρια πολιτικών κρατουμένων. Οι ισχυρισμοί αυτοί αποτέλεσαν αργότερα σημαντικό μέρος του επαναστατικού αφηγήματος, θέτοντας υπό αμφισβήτηση τη νομιμοποίηση της μοναρχίας.

Στην εξωτερική πολιτική, το Ιράν υπό τον Μοχάμαντ Ρεζά Σαχ έγινε στενός σύμμαχος των Ηνωμένων Πολιτειών και σημαντικό μέρος των δυτικών σχεδίων ασφαλείας στη Μέση Ανατολή. Με την υποστήριξη των Ηνωμένων Πολιτειών, ο Μοχάμαντ Ρεζά Σαχ αξιοποίησε την οικονομική και στρατιωτική ισχύ του Ιράν για να προστατεύσει τον Περσικό Κόλπο, τις πετρελαϊκές εγκαταστάσεις και τις θαλάσσιες οδούς και να περιορίσει την εξάπλωση του κομμουνισμού κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου και της αντιπαλότητας με το σοβιετικό μπλοκ.

(Από αριστερά προς τα δεξιά) Ο σάχης του Ιράν Μοχάμαντ Ρεζά, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Τζον Φ. Κέννεντυ και ο υπουργός Άμυνας των ΗΠΑ Ρόμπερτ ΜακΝαμάρα στην αίθουσα συνεδριάσεων του Υπουργικού Συμβουλίου στον Λευκό Οίκο, το 1962. (Robert LeRoy Knudsen/Public Domain)

 

Παρότι ήταν στενά ευθυγραμμισμένος με τη Δύση, ο σάχης προσπάθησε επίσης να διατηρήσει ισορροπία στην περιοχή. Τη δεκαετία του 1960 κινήθηκε προς καλύτερες σχέσεις με τη Σοβιετική Ένωση και επέκτεινε την οικονομική και τεχνική συνεργασία, ενώ συνέχισε να διατηρεί στενούς δεσμούς με συντηρητικές αραβικές χώρες. Την ίδια περίοδο, το Ιράν έγινε ο σημαντικότερος στρατηγικός εταίρος του Ισραήλ στην περιοχή. Το Ιράν συχνά αποκαλούνταν «χωροφύλακας του Περσικού Κόλπου», με ρόλο που αποσκοπούσε στο να αναχαιτίσει την κομμουνιστική επιρροή και να στηρίξει τη σταθερότητα, όχι μόνο στη Μέση Ανατολή αλλά και σε τμήματα της Αφρικής.

Στο εσωτερικό της χώρας, ωστόσο, οι μαρξιστικές ιδέες έγιναν πιο δημοφιλείς. Αριστερές ομάδες, ιδίως το Κόμμα Τουντέχ του Ιράν και αργότερα ριζοσπαστικά φοιτητικά κινήματα, ενισχύθηκαν στα πανεπιστήμια, σε πολιτιστικούς κύκλους και μεταξύ διανοουμένων. Διέδιδαν ιδεολογική προπαγάνδα, στρατολογούσαν φοιτητές και, σε ορισμένες περιπτώσεις, χρησιμοποιούσαν βία. Οι ομάδες αυτές προχώρησαν σε ληστείες τραπεζών, βομβιστικές επιθέσεις και απεργίες εναντίον κρατικών και ιδιωτικών στόχων, στο πλαίσιο του αγώνα τους κατά της μοναρχίας.

Η απομάκρυνση του αγάλματος του σάχη από τον κόσμο στο Πανεπιστήμιο της Τεχεράνης, στο Ιράν. Αριστερές ομάδες στη χώρα προχώρησαν σε ληστείες τραπεζών, βομβιστικές επιθέσεις και απεργίες εναντίον κρατικών και ιδιωτικών στόχων, στο πλαίσιο του αγώνα τους κατά της μοναρχίας. (Public Domain)

 

Στα τέλη της δεκαετίας του 1960 και στη διάρκεια της δεκαετίας του 1970, οι μαρξιστικές ιδέες άρχισαν να συνδυάζονται περισσότερο με τον ριζοσπαστικό πολιτικό ισλαμισμό. Έννοιες όπως ο αντιιμπεριαλισμός, η κοινωνική δικαιοσύνη και η αντίθεση στον καπιταλισμό διατυπώνονταν σε θρησκευτική γλώσσα που πολλοί μπορούσαν να κατανοήσουν και να υποστηρίξουν.

Ο Ρουχολάχ Χομεϊνί, ιδρυτής της Ισλαμικής Δημοκρατίας, απέρριπτε ανοιχτά τον μαρξισμό, αλλά αξιοποίησε τα θέματά του και τα εξέφρασε μέσα σε ένα σιιτικό ισλαμικό πλαίσιο, ικανό να ενώσει ομάδες της αντιπολίτευσης. Αυτός ο συνδυασμός ιδεών οδήγησε στην ιρανική επανάσταση του 1979. Λίγο μετά την επανάσταση, αριστερές φοιτητικές ομάδες κατέλαβαν την πρεσβεία των ΗΠΑ στην Τεχεράνη, κρατώντας Αμερικανούς διπλωμάτες ομήρους και απαιτώντας την επιστροφή του σάχη από τις Ηνωμένες Πολιτείες, όπου λάμβανε ιατρική περίθαλψη. Οι ομάδες αυτές αρχικά ενώθηκαν εναντίον του σάχη, αλλά στη συνέχεια διασπάστηκαν γρήγορα, καθώς η νέα ισλαμική κυβέρνηση άρχισε να καταστέλλει τους πρώην αριστερούς συμμάχους της.

Στις πρόσφατες διαδηλώσεις, ολοένα και περισσότερα άτομα φωνάζουν το όνομα του Ρεζά Παχλαβί, καθώς πολλοί διαδηλωτές εντός και εκτός Ιράν τον θεωρούν πλέον ενοποιητική μορφή και σύμβολο μιας νέας πολιτικής εποχής.

Ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ προειδοποίησε πρόσφατα στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ότι οποιαδήποτε χρήση πραγματικών πυρών εναντίον διαδηλωτών θα προκαλούσε αμερικανική υποστήριξη προς τον ιρανικό λαό.

Η αναβίωση της μοναρχικής συμβολικής παρουσίας στους δρόμους, η διατύπωση ενός σχεδίου μετάβασης για την περίοδο μετά το καθεστώς και οι ολοένα πιο ρητές προειδοποιήσεις από το εξωτερικό έχουν ενισχύσει την αίσθηση ότι το Ιράν ίσως εισέρχεται σε μια αποφασιστική φάση, η οποία θα μπορούσε να σηματοδοτήσει την αρχή του τέλους για την Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν.

Της Shahrzad Ghanei

Tο Ιράν ζητά την απελευθέρωση του Μαδούρο

Το Ιράν, το οποίο διατηρεί εδώ και χρόνια στενές πολιτικές, οικονομικές και διπλωματικές σχέσεις με τη Βενεζουέλα, απαίτησε σήμερα την άμεση απελευθέρωση του προέδρου της χώρας, Νικολάς Μαδούρο, μετά τη μεταφορά του στις Ηνωμένες Πολιτείες ως κρατούμενου. Σύμφωνα με τις πληροφορίες, ο Μαδούρο συνελήφθη έπειτα από αμερικανική στρατιωτική επιχείρηση που πραγματοποιήθηκε στο Καράκας με στόχο τη σύλληψή του, εξέλιξη που έχει προκαλέσει έντονες διεθνείς αντιδράσεις.

Ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών, Εσμαΐλ Μπαγκαΐ, χαρακτήρισε το γεγονός «απαγωγή» και κατήγγειλε την επιχείρηση ως κατάφωρη παραβίαση του διεθνούς δικαίου. «Ο πρόεδρος μιας κυρίαρχης χώρας και η σύζυγός του απήχθησαν. Δεν υπάρχει κανένας λόγος υπερηφάνειας σε μια τέτοια πράξη· πρόκειται για παράνομη ενέργεια», δήλωσε με έμφαση κατά τη διάρκεια της εβδομαδιαίας συνέντευξης Τύπου στην Τεχεράνη, παρουσία δημοσιογράφων του Γαλλικού Πρακτορείου Ειδήσεων (AFP).

Ο ίδιος πρόσθεσε ότι, όπως έχει εκφράσει και ο λαός της Βενεζουέλας, ο εκλεγμένος πρόεδρός του πρέπει να αφεθεί ελεύθερος και να του επιτραπεί να επιστρέψει στη χώρα του. Οι δηλώσεις αυτές εντάσσονται στο πλαίσιο της σταθερής στήριξης που έχει προσφέρει το Ιράν στην κυβέρνηση Μαδούρο, ιδιαίτερα απέναντι στις πιέσεις και τις κυρώσεις των Ηνωμένων Πολιτειών και των συμμάχων τους.

Η αμερικανική πλευρά, από την πλευρά της, υποστήριξε ότι η επιχείρηση στο Καράκας πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο της εφαρμογής της αμερικανικής νομοθεσίας και διεθνών ενταλμάτων, κατηγορώντας τον Νικολάς Μαδούρο για σοβαρά αδικήματα, όπως διακίνηση ναρκωτικών, διαφθορά και παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Αξιωματούχοι της Ουάσινγκτον υπογράμμισαν ότι η σύλληψή του δεν στρέφεται κατά του λαού της Βενεζουέλας, αλλά στοχεύει, όπως ανέφεραν, στην απόδοση δικαιοσύνης και στην ενίσχυση της δημοκρατίας στη χώρα, τονίζοντας παράλληλα ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες παραμένουν ανοιχτές σε διπλωματικές λύσεις και σε συνεργασία με τη διεθνή κοινότητα για τη σταθερότητα της περιοχής.

Παράλληλα, η Τεχεράνη επιχείρησε να καθησυχάσει σχετικά με το μέλλον των διμερών σχέσεων, τονίζοντας ότι τα γεγονότα αυτά δεν πρόκειται να τις επηρεάσουν. «Οι σχέσεις μας με όλες τις χώρες, περιλαμβανομένης της Βενεζουέλας, βασίζονται στον αμοιβαίο σεβασμό και έτσι θα παραμείνουν», υπογράμμισε ο Μπαγκαΐ, επαναβεβαιώνοντας τη στρατηγική συνεργασία των δύο χωρών.

Τέλος, ο Ιρανός αξιωματούχος σημείωσε ότι η χώρα του βρίσκεται σε συνεχή επικοινωνία με τις αρχές της Βενεζουέλας, χωρίς ωστόσο να δώσει περισσότερες λεπτομέρειες για τη φύση των επαφών ή για ενδεχόμενες διπλωματικές πρωτοβουλίες που εξετάζονται σε διεθνές επίπεδο. Οι εξελίξεις παρακολουθούνται στενά, καθώς ενδέχεται να επιφέρουν σημαντικές αναταράξεις στις ήδη τεταμένες σχέσεις Ουάσινγκτον–Καράκας και να επηρεάσουν ευρύτερα τις γεωπολιτικές ισορροπίες στην περιοχή.

Η Ταϊβάν καταγγέλλει την Κίνα για δημοσιοποίηση προσωπικών στοιχείων βουλευτή του κυβερνώντος κόμματος

Οι αρχές της Ταϊβάν κατηγόρησαν το κινεζικό καθεστώς για άσκηση διακρατικής καταστολής, αφότου κινεζικά κρατικά μέσα δημοσιοποίησαν προσωπικά στοιχεία βουλευτή του κυβερνώντος Δημοκρατικού Προοδευτικού Κόμματος (DPP).

Στις 3 Ιανουαρίου, το υπουργείο Εξωτερικών της Ταϊβάν δήλωσε ότι η απόφαση της Κίνας να διαδώσει, μέσω πλατφορμών κοινωνικής δικτύωσης, δορυφορικές φωτογραφίες της κατοικίας και του χώρου εργασίας του νομοθέτη του DPP Πούμα Σεν, συνιστά «κακόβουλη απόπειρα εκφοβισμού του λαού της Ταϊβάν και άσκησης μακράς εμβέλειας δικαιοδοσίας και διακρατικής καταστολής».

Το υπουργείο ανέφερε, σε ανακοίνωσή του, ότι «τέτοιου είδους συμπεριφορά δείχνει ξεκάθαρα ότι οι αρχές του Πεκίνου δεν επιδεικνύουν κανέναν σεβασμό προς τις θεμελιώδεις αξίες των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και της ιδιωτικότητας, που είναι κοινές στα πολιτισμένα έθνη». Το υπουργείο Εξωτερικών κάλεσε τη διεθνή κοινότητα να καταδικάσει επίσης τις «ακατάλληλες μεθόδους» της Κίνας.

Το περιστατικό αποτελεί παράδειγμα της αυξημένης πίεσης (στρατιωτικής και μη) που ασκεί το κομμουνιστικό καθεστώς της Κίνας στην Ταϊβάν από το 2016, όταν το DPP εξασφάλισε την πρώτη από τρεις διαδοχικές τετραετείς προεδρικές θητείες. Το κινεζικό καθεστώς, το οποίο θεωρεί την Ταϊβάν μέρος της επικράτειάς του, παρότι δεν έχει ποτέ κυβερνήσει το νησί, χαρακτηρίζει όσους υποστηρίζουν τη διατήρηση της κυριαρχίας και της πολιτικής αυτονομίας της Ταϊβάν — μεταξύ αυτών και ορισμένα μέλη του κυβερνώντος κόμματος — ως «αποσχιστικούς».

Οι δορυφορικές εικόνες είχαν αναρτηθεί αρχικά την 1η Ιανουαρίου από έναν γνωστό Κινέζο στο Weibo, το κινεζικό αντίστοιχο της πλατφόρμας X, συνοδευόμενες από προειδοποίηση προς τον Σεν, η οποία έλεγε: «Ας δούμε πού μπορείς να τρέξεις». Η ανάρτηση στο Weibo κοινοποιήθηκε αργότερα από αρκετά κινεζικά κρατικά μέσα, μεταξύ των οποίων και το Straits Today, τηλεοπτική εκπομπή που ανήκει στον κρατικό όμιλο Fujian Media Group.

Σε ανάρτησή του στο Facebook στις 3 Ιανουαρίου, ο Σεν κοινοποίησε στιγμιότυπο οθόνης από ανάρτηση του Straits Today στο Facebook, η οποία αναπαρήγαγε το αρχικό μήνυμα και τις φωτογραφίες του Weibo. Ο Σεν δήλωσε ότι στοχοποιήθηκε από μια «επίθεση ακριβείας» της Κίνας, επειδή το Πεκίνο απέτυχε να εκφοβίσει τους Ταϊβανούς μέσω των πρόσφατων στρατιωτικών ασκήσεών του που περικύκλωσαν την Ταϊβάν, κάτι που, όπως είπε, φάνηκε από την ισχυρή επίδοση του νησιού στην τοπική χρηματιστηριακή αγορά.

Ο Σεν είπε ότι επέλεξε να αγνοήσει τη δημοσιοποίηση των προσωπικών του στοιχείων για τρεις ημέρες, επειδή πίστευε ότι το Πεκίνο επεδίωκε να τον πανικοβάλει ώστε να αντιδράσει στις δορυφορικές φωτογραφίες. Είπε ότι, εάν είχε αντιδράσει, το Πεκίνο θα είχε δημοσιοποιήσει πιο καθαρές εικόνες, ώστε να δημιουργηθεί η εντύπωση ότι οι πράκτορές του βρίσκονται παντού. Σημείωσε ότι «αυτού του είδους ο ψυχολογικός πόλεμος είναι αναποτελεσματικός στην Ταϊβάν» και πρόσθεσε ότι η κίνηση του Πεκίνου στην πραγματικότητα αποκάλυψε το «συλλογικό σύμπλεγμα κατωτερότητας [της Κίνας] απέναντι στη δημοκρατική Ταϊβάν».

Στις 4 Ιανουαρίου, το υπουργείο Ψηφιακών Υποθέσεων της Ταϊβάν ανακοίνωσε ότι, έπειτα από αίτημά του, οι εταιρείες Meta και Google αφαίρεσαν τις δορυφορικές φωτογραφίες και σχετικές αναρτήσεις και βίντεο από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Το υπουργείο Ψηφιακών Υποθέσεων καταδίκασε τον «ψηφιακό εξαναγκασμό» που άσκησαν τα κινεζικά κρατικά μέσα και κάλεσε όλες τις πλατφόρμες να «εκπληρώσουν την κοινωνική τους ευθύνη και να συνεργαστούν για την προάσπιση των ψηφιακών δικαιωμάτων και των δημοκρατικών αξιών».

Το Συμβούλιο Υποθέσεων Ηπειρωτικής Κίνας της Ταϊβάν, σε ανακοίνωσή του που εκδόθηκε στις 3 Ιανουαρίου, κάλεσε το Πεκίνο να αφαιρέσει τις δορυφορικές φωτογραφίες και το σχετικό περιεχόμενο από κινεζικές ιστοσελίδες. Το συμβούλιο ανέφερε ότι «η ανοχή του Κομμουνιστικού Κόμματος της Κίνας (ΚΚΚ) προς τα κρατικά μέσα, όταν αυτά εμπλέκονται σε αυτού του είδους την παράνομη και ανεξέλεγκτη ‘ψηφιακή βία’, όχι μόνο δεν συμβάλλει σε θετικές διασυνοριακές σχέσεις, αλλά αποκαλύπτει επίσης την άγνοιά του σχετικά με το κράτος δικαίου και τα ανθρώπινα δικαιώματα». Το συμβούλιο κάλεσε επίσης το Πεκίνο να ζητήσει συγγνώμη από τον Σεν.

Αυτή δεν είναι η πρώτη φορά που το Πεκίνο επιλέγει να στοχοποιήσει τον συγκεκριμένο βουλευτή. Τον Οκτώβριο του 2024, το κινεζικό Γραφείο Υποθέσεων για την Ταϊβάν, υπηρεσία υπαγόμενη στο Κρατικό Συμβούλιο της Κίνας, ανακοίνωσε κυρώσεις κατά του Σεν, απαγορεύοντας σε εκείνον και την οικογένειά του την είσοδο στην Κίνα, στο Χονγκ Κονγκ και στο Μακάο, λόγω των «αποσχιστικών» του δραστηριοτήτων σε σχέση με την Kuma Academy, της οποίας είναι ιδρυτικό μέλος. Σύμφωνα με την ιστοσελίδα της, η ακαδημία έχει ως αποστολή να «μεταδώσει μια προπολεμική νοοτροπία στους πολίτες» και να «καλλιεργήσει την ικανότητα αυτοάμυνας και τη βούληση υπεράσπισης της Ταϊβάν», μέσω των μαθημάτων της.

Στις 28 Οκτωβρίου του περασμένου έτους, το κινεζικό κρατικό ειδησεογραφικό πρακτορείο Xinhua μετέδωσε ότι το δημοτικό γραφείο δημόσιας ασφάλειας στη μεγαλούπολη Τσόνγκτσινγκ της Κίνας είχε ξεκινήσει έρευνα για τις φερόμενες «αποσχιστικές» δραστηριότητες του Σεν στην Ταϊβάν, συμπεριλαμβανομένου του ρόλου του στην Ακαδημία Κούμα.

Ως απάντηση στην κινεζική έρευνα, εκπρόσωπος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ των ΗΠΑ είχε δηλώσει στο κρατικό Κεντρικό Πρακτορείο Ειδήσεων της Ταϊβάν ότι «οι ενέργειες της Κίνας απειλούν την ελευθερία του λόγου και διαβρώνουν τους κανόνες που στηρίζουν το υφιστάμενο καθεστώς στα στενά για δεκαετίες». Ο ίδιος εκπρόσωπος είχε προσθέσει τότε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες «παροτρύνουν την Κίνα να εμπλακεί σε ουσιαστικό διάλογο με την Ταϊβάν για την επίλυση των διαφορών τους. Οι συνεχείς απειλές και η νομική πίεση μόνο υπονομεύουν την ειρηνική επίλυση των ζητημάτων που το Πεκίνο ισχυρίζεται ότι επιδιώκει».

Ο Σεν είναι σήμερα επίσης επίκουρος καθηγητής στη Μεταπτυχιακή Σχολή Εγκληματολογίας του Εθνικού Πανεπιστημίου της Ταϊπέι της Ταϊβάν.

Έφυγε από τη ζωή ο δημοσιογράφος Γιώργος Παπαδάκης — Συλλυπητήρια από τον πολιτικό κόσμο

Έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 74 ετών ο δημοσιογράφος Γιώργος Παπαδάκης, έπειτα από καρδιακή ανακοπή.

Σύμφωνα με ανακοίνωση του νοσοκομείου «Λαϊκό», ο Γιώργος Παπαδάκης διακομίστηκε την Κυριακή με ασθενοφόρο του ΕΚΑΒ, σε κατάσταση καρδιοαναπνευστικής ανακοπής. Όπως αναφέρεται, ακολούθησε η ενεργοποίηση του προβλεπόμενου πρωτοκόλλου επείγουσας αντιμετώπισης και έγιναν προσπάθειες ανάνηψης, χωρίς αποτέλεσμα. Ο θάνατός του διαπιστώθηκε αργότερα. Η Διοίκηση και το προσωπικό του νοσοκομείου εξέφρασαν τα συλλυπητήριά τους στους οικείους του.

Συλλυπητήρια μηνύματα για την απώλειά του εξέδωσαν, μεταξύ άλλων, ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, ο πρόεδρος της Βουλής Νικήτας Κακλαμάνης, καθώς και εκπρόσωποι των κοινοβουλευτικών κομμάτων.

Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, σε ανάρτησή του, έκανε λόγο για «ξαφνική απώλεια» ενός δημοσιογράφου που «σφράγισε με τον δικό του τρόπο την ελληνική τηλεοπτική πραγματικότητα για περισσότερες από τρεις δεκαετίες», εκφράζοντας συλλυπητήρια στην οικογένειά του.

Ο πρώην πρωθυπουργός Κώστας Καραμανλής, σε δήλωσή του, ανέφερε ότι αποχαιρετά τον Γιώργο Παπαδάκη «με συγκίνηση και σεβασμό», σημειώνοντας ότι στη μακρά πορεία του «επέδειξε αίσθημα ευθύνης απέναντι στον τηλεθεατή» και άφησε «δική του σχολή» στην επικοινωνία με τους πολίτες.

Ο πρόεδρος της Βουλής Νικήτας Κακλαμάνης σημείωσε ότι ο Γιώργος Παπαδάκης υπήρξε «πρωτοπόρος» στην τηλεόραση και συνέβαλε καθοριστικά στη διαμόρφωση της πρωινής ενημέρωσης, προσθέτοντας ότι «η φράση ‘Καλημέρα, Ελλάδα’ θα ηχεί διαφορετικά».

Συλλυπητήρια εξέφρασαν επίσης ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Κωστής Χατζηδάκης, ο υπουργός Εθνικής Άμυνας Νίκος Δένδιας, η υπουργός Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης Νίκη Κεραμέως και ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης, όπως και οι πολιτικοί αρχηγοί Νίκος Ανδρουλάκης, Σωκράτης Φάμελλος και Κυριάκος Βελόπουλος.

Ανακοίνωση για την απώλεια του δημοσιογράφου εξέδωσε και η Νέα Αριστερά, κάνοντας λόγο για πρόσωπο που σημάδεψε την πρωινή ενημέρωση επί δεκαετίες.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Βόρεια Κορέα: Δοκιμαστικές εκτοξεύσεις υπερηχητικών πυραύλων

Η Βόρεια Κορέα προχώρησε σε δοκιμαστικές εκτοξεύσεις υπερηχητικών πυραύλων την Κυριακή, όπως μετέδωσε τη Δευτέρα το κρατικό πρακτορείο ειδήσεων KCNA, με στόχο την αξιολόγηση της επιχειρησιακής στρατιωτικής της ικανότητας σε σχέση με την αποτροπή πολέμου.

Ο ηγέτης της Βόρειας Κορέας, Κιμ Γιονγκ Ουν, ο οποίος επέβλεψε την εκτόξευση, δήλωσε ότι πρόκειται για «πολύ σημαντική στρατηγική» ώστε να διατηρηθεί ή να επεκταθεί «η ισχυρή και αξιόπιστη πυρηνική αποτροπή», λόγω «της πρόσφατης γεωπολιτικής κρίσης και των διαφόρων διεθνών συνθηκών», σύμφωνα με το KCNA.

Οι πύραυλοι έπληξαν στόχους σε απόσταση περίπου 1.000 χιλιομέτρων, πάνω από τη θάλασσα ανατολικά της Βόρειας Κορέας, ανέφερε το KCNA. Ο στρατός της Νότιας Κορέας δήλωσε την Κυριακή ότι η Βόρεια Κορέα εκτόξευσε βαλλιστικούς πυραύλους προς τη θάλασσα στα ανατολικά της, καθώς ο πρόεδρος της Νότιας Κορέας, Λι Τζε Μιουνγκ, ξεκινούσε κρατική επίσκεψη στην Κίνα.

Η εκτόξευση των πυραύλων ακολούθησε ανακοίνωση της Βόρειας Κορέας την Κυριακή, με την οποία κατήγγειλε τα αμερικανικά πλήγματα στη Βενεζουέλα ως παραβίαση της κυριαρχίας της χώρας. Η δοκιμή φαίνεται πως αποτέλεσε απάντηση στα αμερικανικά πλήγματα στη Βενεζουέλα, όπως έγραψε σε σημείωμά του τη Δευτέρα ο Χονγκ Μιν, ειδικός για τη Βόρεια Κορέα στο Korea Institute for National Unification στη Σεούλ.

Η Βόρεια Κορέα είχε εκτοξεύσει υπερηχητικούς πυραύλους τον Οκτώβριο του 2025, τους οποίους αναλυτές υπέθεσαν ότι είχαν παρουσιαστεί σε στρατιωτική παρέλαση μαζί με έναν διηπειρωτικό πύραυλο μεγάλου βεληνεκούς.

Οι πύραυλοι φαίνεται να είναι ο Hwasong-11, ο οποίος είχε παρουσιαστεί στην παρέλαση του Οκτωβρίου, σημείωσε ο Χονγκ, επικαλούμενος τη δική του ανάλυση εικόνων που δημοσιεύτηκαν σε κρατικά μέσα ενημέρωσης, παρατηρώντας ότι το καθεστώς δίνει έμφαση στην ικανότητά του να εκτοξεύει τέτοιους πυραύλους οποιαδήποτε στιγμή, σε μια προσπάθεια να περιπλέξει το σύστημα αντιπυραυλικής άμυνας ΗΠΑ-Νότιας Κορέας και να αποτρέψει την προληπτική αναχαίτισή τους.

Των Heejin ‍Kim και Joyce Lee

Πτώση στις τιμές του πετρελαίου μετά το χτύπημα των ΗΠΑ στη Βενεζουέλα

Οι τιμές του πετρελαίου υποχώρησαν αρχικά κατά 1% και πλέον κατά την έναρξη των συναλλαγών στην Ασία, προτού ανακτήσουν μέρος των απωλειών τους, τη μεθεπομένη της απαγωγής του προέδρου της Βενεζουέλας Νικολάς Μαδούρο κατά τη διάρκεια στρατιωτικής επιχείρησης των ΗΠΑ, εξέλιξη την οποία ακολούθησε ανακοίνωση της Ουάσιγκτον σχετικά με τα αποθέματα αργού της Βενεζουέλας και τα αμερικανικά σχέδια εκμετάλλευσής τους.

Περί τις 08:00 ώρα Ιαπωνίας (01:00 ώρα Ελλάδας), η τιμή της αμερικανικής ποικιλίας αργού WTI υποχωρούσε στα 56,6 δολάρια το βαρέλι, ενώ αυτή του Brent Βόρειας Θάλασσας στα 60. Κατά τις 08:20 (01:20), το WTI υποχωρούσε κατά 0,60% στα 56,98 δολάρια το βαρέλι και το Brent κατά 0,49% στα 60,45.

Μετά τους αεροπορικούς βομβαρδισμούς και την αιχμαλώτιση από τις αμερικανικές Ένοπλες Δυνάμεις του Νικολάς Μαδούρο και της πρώτης κυρίας Σίλια Φλόρες, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ  δήλωσε πως θα δώσει άδεια σε αμερικανικές πετρελαϊκές εταιρείες να εκμεταλλευτούν τους πόρους της Βενεζουέλας, λέγοντας πως η Ουάσιγκτον θα «κυβερνά» τη χώρα ωσότου υπάρξει «ασφαλής, προσήκουσα και δίκαιη μετάβαση».

Τα αποθέματα αργού της Βενεζουέλας ξεπερνούν τα 303 εκατομμύρια βαρέλια (17-20% του συνόλου), κατά τον ΟΠΕΚ, του οποίου είναι μέλος. Είναι από τα μεγαλύτερα αποθέματα στον κόσμο, μεγαλύτερα από αυτά της Σαουδικής Αραβίας (267 εκατ.) και του Ιράν.

Ωστόσο, πριν από την αμερικανική επέμβαση, η παραγωγή ήταν ιδιαίτερα χαμηλή, στο 1 εκατ. βαρέλια/ημέρα έναντι 3,5 εκατ. όταν ανέλαβε την εξουσία ο Ούγο Τσάβες, προκάτοχος και μέντορας του Νικολάς Μαδούρο, το 1999.

Καθώς η παγκόσμια αγορά θεωρείται ήδη επαρκώς εφοδιασμένη, οι πιθανές αναταράξεις όσον αφορά την παραγωγή της Βενεζουέλας (1% της παγκόσμιας προσφοράς) αναμένεται να είναι περιορισμένες, σύμφωνα με αναλυτές.

Σταδιακή αποκατάσταση των πτήσεων στην Ελλάδα μετά την κατάρρευση ραδιοσυχνοτήτων

Πτήσεις σε όλη την Ελλάδα καθηλώθηκαν για αρκετές ώρες την Κυριακή, μετά την κατάρρευση ραδιοσυχνοτήτων που παρέλυσε τις επικοινωνίες εναέριας κυκλοφορίας, αφήνοντας χιλιάδες ταξιδιώτες εγκλωβισμένους και φέρνοντας τη λειτουργία των αεροδρομίων σχεδόν σε πλήρη ακινησία. Οι αρχές ανέφεραν ότι η διαταραχή ξεκίνησε στις 8:59 π.μ., όταν οι περισσότερες ραδιοσυχνότητες της αεροπορίας επλήγησαν από μαζική παρεμβολή, γεγονός που οδήγησε, για προληπτικούς λόγους, στο κλείσιμο του ελληνικού εναέριου χώρου.

Αξιωματούχοι χαρακτήρισαν το περιστατικό άνευ προηγουμένου ως προς το εύρος του, καθώς καθυστέρησε δεκάδες πτήσεις σε ένα από τα πιο πολυσύχναστα σαββατοκύριακα της περιόδου των χριστουγεννιάτικων διακοπών. Η Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας της Ελλάδας ανέφερε ότι ένας αδιευκρίνιστος «θόρυβος» επηρέασε τα ραδιοκανάλια, χωρίς όμως να είναι σαφή τα αίτια. Σε ανακοίνωσή της, ανέφερε ότι ο «θόρυβος» που παρατηρήθηκε στις συχνότητες είχε τη μορφή συνεχούς, ακούσιας εκπομπής. Η διαταραχή επηρέασε πτήσεις σε όλη τη χώρα για αρκετές ώρες, με τις αρχές να μπορούν να εξυπηρετούν μόνο τις υπερπτήσεις.

Ο Παναγιώτης Ψαρρός, πρόεδρος της Ένωσης Ελλήνων Ελεγκτών Εναέριας Κυκλοφορίας, δήλωσε στη δημόσια ραδιοτηλεόραση ΕΡΤ ότι, για κάποιο λόγο, χάθηκαν ξαφνικά όλες οι συχνότητες και δεν ήταν δυνατή η επικοινωνία με αεροσκάφη που βρίσκονταν στον αέρα. Αργότερα, μιλώντας στο Reuters, είπε ότι η διακοπή ανέδειξε την ευαλωτότητα ενός πεπαλαιωμένου συστήματος, το οποίο, όπως τόνισε, θα έπρεπε να είχε αντικατασταθεί εδώ και πολλά χρόνια. Πρόσθεσε ότι οι ελεγκτές εργάζονται με τα πιο ξεπερασμένα συστήματα στην Ευρώπη.

Μέχρι το απόγευμα της Κυριακής αποκαταστάθηκαν περιορισμένες υπηρεσίες, αφού οι πιλότοι πέρασαν σε εφεδρικές συχνότητες ώστε να διατηρούν επαφή με τους ελεγκτές στο έδαφος. Μέχρι αργά το απόγευμα, περίπου 45 πτήσεις αναχωρούσαν από ελληνικά αεροδρόμια κάθε ώρα, όπως ανέφερε αξιωματούχος.

Ο Χρήστος Δήμας, υπουργός Υποδομών και Μεταφορών, δήλωσε ότι το περιστατικό δεν έθεσε σε κίνδυνο την ασφάλεια των πτήσεων.

«Άνευ προηγουμένου» διακοπή

Η Ένωση Ελλήνων Ελεγκτών Εναέριας Κυκλοφορίας ανέφερε ότι η βλάβη επηρέασε όλες τις συχνότητες που χρησιμοποιούνται στο έδαφος, καθώς και ορισμένες από τις συχνότητες που χρησιμοποιεί η «Προσέγγιση Αθηνών», η μονάδα ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας που είναι υπεύθυνη για τη διαχείριση των αεροσκαφών που πετούν προς και από το αεροδρόμιο «Ελευθέριος Βενιζέλος» της Αθήνας. Μεταξύ των αρμοδιοτήτων της περιλαμβάνονται η παρακολούθηση ραντάρ για την ασφαλή διατήρηση αποστάσεων μεταξύ των αεροσκαφών στον αέρα, καθώς και η έκδοση οδηγιών σχετικά με την ταχύτητα και τα επίπεδα ύψους.

Η Ένωση ανέφερε ότι οι ελεγκτές χρησιμοποιούσαν όλα τα διαθέσιμα μέσα για να διασφαλίσουν την ασφάλεια των πτήσεων και χαρακτήρισε την έκταση του περιστατικού της Κυριακής «άνευ προηγουμένου και απαράδεκτη».

Ο Ψαρρός είπε ότι το πρόβλημα φάνηκε να είναι κατάρρευση των κεντρικών συστημάτων ραδιοσυχνοτήτων στα κέντρα ελέγχου περιοχής Αθηνών και Μακεδονίας, τη μεγαλύτερη εγκατάσταση ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας στη χώρα. Παρακολουθεί την Περιοχή Πληροφοριών Πτήσεων Αθηνών, μια τεράστια έκταση εναέριου χώρου υπό τον έλεγχο των ελληνικών αρχών.

Των Ρενέ Μαλετζού και Βαλεντίνης Αναγνωστοπούλου

Κλιμάκωση των κινητοποιήσεων πανελλαδικά αποφάσισαν οι αγρότες στα Νέα Μάλγαρα

Την κλιμάκωση των κινητοποιήσεών τους μετά τα Θεοφάνεια, με 48ωρο αποκλεισμών σε πρώτη φάση, αποφάσισαν οι εκπρόσωποι των αγροτών που συμμετείχαν στην πανελλαδική συνέλευση των αγροτικών μπλόκων στα Νέα Μάλγαρα.

Οι αγρότες θα κλείσουν την Πέμπτη και την Παρασκευή, με τρακτέρ και οχήματα, τον κόμβο του Μπράλου, κόβοντας την Ελλάδα στα δύο, όπως αποφασίστηκε στη συνέλευση. Ταυτόχρονα, θα προχωρήσουν σε αποκλεισμούς στα Τέμπη, κλείνοντας την Εθνική Οδό Θεσσαλονίκης–Αθηνών, στην Εγνατία Οδό και στην Ιόνια Οδό, στη Σιάτιστα στη Δυτική Μακεδονία, αλλά και στην Πελοπόννησο, στη Νεστάνη. Κλειστά θα παραμείνουν και τα Νέα Μάλγαρα. Παράλληλα, θα συνεχιστούν οι αποκλεισμοί στα τελωνεία και στους σταθμούς διέλευσης Ευζώνων, Νίκης, Προμαχώνα, Εξοχής, Ορμενίου και Κήπων, καθώς και σε παραδρόμους σε πολλές περιοχές της χώρας.

Ο εκπρόσωπος του μπλόκου του Ε65, Κώστας Τζέλλας, ανέφερε ότι την Πέμπτη και την Παρασκευή θα υπάρξει γενική κλιμάκωση των κινητοποιήσεων, επισημαίνοντας ότι η κυβέρνηση έχει το περιθώριο να δώσει λύσεις ώστε να υπάρξει πραγματικός διάλογος. Όπως τόνισε, εάν η κυβέρνηση το επιθυμεί, μπορεί άμεσα να καλέσει τους αγρότες σε έναν ειλικρινή και ουσιαστικό διάλογο με λύσεις, ώστε να λήξει το 48ωρο αποκλεισμών ως πρώτο βήμα, ξεκαθαρίζοντας ωστόσο ότι ο αγώνας δεν σταματά.

Από την πλευρά του, ο αγροτοσυνδικαλιστής Κώστας Ανεστίδης από το μπλόκο των Νέων Μαλγάρων υπογράμμισε ότι το μήνυμα της συνέλευσης είναι πως οι αγρότες δεν κάνουν ούτε βήμα πίσω και δεν φοβούνται τις απειλές, δηλώνοντας αποφασισμένοι να συνεχίσουν και να κλιμακώσουν τον αγώνα τους απέναντι σε μια κυβέρνηση που, όπως είπε, δεν καταλαβαίνει. Παράλληλα, σημείωσε ότι το κεντρικό μήνυμα της συνέλευσης είναι η αντίθεση στη συμφωνία Mercosur, τονίζοντας ότι ο πρωθυπουργός τίθεται προ των ευθυνών του και δεν θα πρέπει να προχωρήσει στην υπογραφή της, καθώς σε διαφορετική περίπτωση θα κληθεί να απολογηθεί απέναντι σε ολόκληρη την κοινωνία.

Ο αγροτοσυνδικαλιστής Ρίζος Μαρούδας από το μπλόκο της Νίκαιας ανέφερε ότι έχει αποσταλεί στην κυβέρνηση αναλυτικός κατάλογος με τα προϊόντα και τα αιτήματα για κάθε προϊόν, επισημαίνοντας ότι αποτελεί ευθύνη της κυβέρνησης να τα εξετάσει και να λάβει αποφάσεις. Όπως σημείωσε, δεν μπορεί να μην υπάρχουν αναπληρώσεις, αν και παραδέχθηκε ότι αυτές είναι περιορισμένες και κινούνται εντός των δημοσιονομικών δυνατοτήτων της κυβέρνησης. Σε ερώτηση για το ενδεχόμενο λήψης διοικητικών μέτρων, τόνισε ότι ο αγώνας των αγροτών δεν αντιμετωπίζεται με κρατική καταστολή και αυταρχισμό, αλλά με ικανοποίηση των αιτημάτων.

Κατά τη διάρκεια της γενικής συνέλευσης τοποθετήθηκαν εκπρόσωποι αγροτικών μπλόκων, αγροτοκτηνοτροφικών και μελισσοκομικών συνεταιρισμών, οι οποίοι ζήτησαν τη συνέχιση των κινητοποιήσεων σαν ένα ενιαίο μπλόκο, υπογραμμίζοντας ότι δεν επιθυμούν προσχηματικό διάλογο αλλά διάλογο ουσίας για το μέλλον του πρωτογενούς τομέα. Παράλληλα, αναφέρθηκε ότι λόγω των ΑΤΑΚ και του monitoring πολλοί αγρότες παραμένουν ακόμη απλήρωτοι.

Ο πρόεδρος του παραρτήματος Κεντρικής Μακεδονίας του Γεωτεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας, Θανάσης Σαρόπουλος, ενημέρωσε τη συνέλευση για τις συνέπειες της συμφωνίας Mercosur σε περίπτωση κύρωσής της.

Χαιρετισμό απηύθυναν επίσης εκπρόσωπος της Γενικής Συνομοσπονδίας Λαϊκών Αγορών, οι οποίοι σχεδιάζουν τις επόμενες ημέρες κλείσιμο λαϊκών αγορών και της λαχαναγοράς, καθώς και εκπρόσωπος των αλιέων.

Τραμπ: Υπαινιγμοί για στρατιωτική δράση σε Κολομβία και Μεξικό — Προβλέπει κατάρρευση του καθεστώτος στην Κούβα

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, προειδοποίησε στις 4 Ιανουαρίου, μετά τα στοχευμένα αμερικανικά αεροπορικά πλήγματα στη Βενεζουέλα που οδήγησαν στη σύλληψη του ηγέτη της χώρας, ότι και οι διακινητές ναρκωτικών στην Κολομβία και στο Μεξικό ενδέχεται να βρεθούν αντιμέτωποι με τον αμερικανικό στρατό, ενώ προέβλεψε κατάρρευση για το κομμουνιστικό καθεστώς της Κούβας.

Ερωτηθείς από δημοσιογράφους, στο προεδρικό αεροσκάφος, αν οι Ηνωμένες Πολιτείες θα προχωρήσουν σε στρατιωτικές ενέργειες κατά της Κολομβίας, απάντησε ότι κάτι τέτοιο ακούγεται καλή ιδέα. Εν συνεχεία παρατήρησε ότι η Κολομβία είναι επίσης «πολύ άρρωστη» και ότι κυβερνάται από έναν «άρρωστο άνθρωπο» που του αρέσει να παράγει κοκαΐνη και να την πουλά στις Ηνωμένες Πολιτείες, αναφερόμενος κατά τα φαινόμενα στον πρόεδρο της Κολομβίας, Γκουστάβο Πέτρο· σημείωσε, ωστόσο, ότι αυτό δεν θα συνεχιστεί για πολύ,

Συνέχισε λέγοντας ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες μπορεί να χρειαστεί «να κάνουν κάτι και με το Μεξικό» σε σχέση με τη διακίνηση ναρκωτικών, αφού η κυβέρνηση της χώρας δεν κάνει αρκετά για να αντιμετωπίσει τα καρτέλ, κατά την άποψη του, και τα ναρκωτικά περνούν μέσα από το Μεξικό. Παρατήρησε ότι οι ΗΠΑ θα προτιμούσαν να αντιμετωπίσει την κατάσταση το ίδιο το Μεξικό, αλλά τα καρτέλ είναι πολύ ισχυρά στη χώρα.

Ο Τραμπ σημείωσε ότι στις συνομιλίες του με την πρόεδρο του Μεξικού, Κλαούντια Σέινμπαουμ, επαναλάμβανε την προσφορά βοήθειας από αμερικανικά στρατεύματα για την καταπολέμηση της διακίνησης ναρκωτικών στο Μεξικό, όμως εκείνη, παρά την ανησυχία της, αρνιόταν κάθε φορά.

Σχετικά με το ενδεχόμενο στρατιωτικής δράσης στην Κούβα, ο Αμερικανός πρόεδρος εκτιμά ότι δεν είναι απαραίτητη, καθώς θεωρεί ότι η χώρα θα καταρρεύσει από μόνη της, αφού όλα τα έσοδά της προέρχονταν από το βενεζουελανικό πετρέλαιο. Όπως είπε, χωρίς έσοδα απλώς θα πέσει και δεν θεωρεί πως χρειάζεται οποιαδήποτε ενέργεια.

Η Κολομβία, το Μεξικό και η Κούβα καταδίκασαν σε έντονους τόνους τα αμερικανικά αεροπορικά πλήγματα που είχαν ως αποτέλεσμα τη σύλληψη του ηγέτη της Βενεζουέλας, Νικολάς Μαδούρο, και της συζύγου του, Σίλια Φλόρες, στο σπίτι τους στην πρωτεύουσα της χώρας, Καράκας, στις 3 Ιανουαρίου, ώστε να αντιμετωπίσουν στις Ηνωμένες Πολιτείες τις κατηγορίες που τους απευθύνονται για ναρκωτικά και όπλα.

Ο Πέτρο έγραψε στο X ότι η Κολομβία αντιτίθεται σε «κάθε μονομερή στρατιωτική ενέργεια» που θα μπορούσε να κλιμακώσει τις εντάσεις στην περιοχή και να θέσει τους πολίτες σε κίνδυνο.

Το υπουργείο Εξωτερικών του Μεξικού, σε ανακοίνωσή του, επέκρινε τη στρατιωτική ενέργεια των ΗΠΑ στη Βενεζουέλα, ζητώντας διάλογο μεταξύ των δύο χωρών και καλώντας τον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών να συμβάλει στην αποκλιμάκωση. Στην ίδια ανακοίνωση τόνισε ότι η Λατινική Αμερική και η Καραϊβική αποτελούν ζώνη ειρήνης, που έχει οικοδομηθεί στη βάση του αμοιβαίου σεβασμού, της ειρηνικής επίλυσης διαφορών και της απαγόρευσης χρήσης ή απειλής χρήσης βίας, υπογραμμίζοντας ότι οποιαδήποτε στρατιωτική ενέργεια θέτει σοβαρά σε κίνδυνο τη σταθερότητα της περιοχής.

Ο πρόεδρος της Κούβας, Μιγκέλ Ντίας-Κανέλ, καταδίκασε την αμερικανική επιχείρηση ως «εγκληματική επίθεση» κατά της Βενεζουέλας και ζήτησε την άμεση απελευθέρωση του Μαδούρο και της συζύγου του. Κατηγόρησε την κυβέρνηση των ΗΠΑ ότι απήγαγε τον εν ενεργεία πρόεδρο της Βενεζουέλας μέσω στρατιωτικής επιχείρησης.

Στη Βενεζουέλα, μετά τη σύλληψη του Μαδούρο, το Ανώτατο Δικαστήριο όρισε ως προσωρινή πρόεδρο της χώρας την αντιπρόεδρο, Ντέλσι Ροντρίγκες,  η οποία αναγνωρίστηκε ως τέτοια από στρατιωτικούς αξιωματούχους. Η Ροντρίγκες καταδίκασε τη σύλληψη του Μαδούρο και της συζύγου του από τις ΗΠΑ και ζήτησε την απελευθέρωσή τους. Είπε επίσης ότι ο Μαδούρο παραμένει ο πρόεδρος της Βενεζουέλας.

Με τη συμβολή του Jack Phillips

Η προσωρινή πρόεδρος της Βενεζουέλας ανακοινώνει την ίδρυση επιτροπής για την απελευθέρωση του Νικολάς Μαδούρο

Η προσωρινή πρόεδρος της Βενεζουέλας, Ντέλσι Ροδρίγκες, συνηγόρησε χθες Κυριακή υπέρ ισορροπημένης σχέσης με σεβασμό ανάμεσα στη χώρα της και τις ΗΠΑ, που εξαπέλυσαν επίθεση το Σάββατο στη χώρα και αιχμαλώτισαν τον πρόεδρο Νικολάς Μαδούρο και τη σύζυγό του, Σίλια Φλόρες.

«Θεωρούμε προτεραιότητά μας να προχωρήσουμε προς μια διεθνή σχέση που θα είναι ισορροπημένη και θα διέπεται από σεβασμό ανάμεσα στις ΗΠΑ και στη Βενεζουέλα, [βασισμένη στις αρχές της] κυρίαρχης ισότητας και της μη ανάμιξης», ανέφερε η κα Ροδρίγκες μέσω Telegram, στα αγγλικά και στα ισπανικά. «Προσκαλούμε την αμερικανική κυβέρνηση να εργαστεί μαζί μας σε μια ατζέντα συνεργασίας, προσανατολισμένη στην κοινή ανάπτυξη».

Η κα Ροδρίγκες, που ορίστηκε προσωρινή πρόεδρος από το Ανώτατο Δικαστήριο της Βενεζουέλας το βράδυ του Σαββάτου, συγκάλεσε το βράδυ της Κυριακής το πρώτο υπουργικό συμβούλιο μετά την αιχμαλώτιση του Μαδούρο. Σε πλάνα που μετέδωσε η δημόσια τηλεόραση της χώρας VTV εικονίζεται η Ντέλσι Ροδρίγκες σε μεγάλο οβάλ τραπέζι, στο προεδρικό μέγαρο Μιραφλόρες, πλαισιωμένη από τον υπουργό Άμυνας Βλαντίμιρ Παδρίνο Λόπες, τον υπουργό Εσωτερικών Ντιοσντάντο Καμπέγιο και άλλους αξιωματούχους που υπηρετούσαν ήδη επί Μαδούρο.

Την Κυριακή, η κα Ροδρίγκες ανακοίνωσε επίσης πως ιδρύθηκε επιτροπή στην οποία ανατέθηκε να εξασφαλίσει την απελευθέρωση του προεδρικού ζεύγους, που βρίσκονται τώρα στις ΗΠΑ. Ο Ν. Μαδούρο, προφυλακισμένος σε κέντρο κράτησης στη Νέα Υόρκη, αναμένεται να οδηγηθεί ενώπιον της δικαιοσύνης εντός της ημέρας, για να αντιμετωπίσει κατηγορίες για «διακίνηση ναρκωτικών» και «τρομοκρατία».

Η επιτροπή «υψηλού επιπέδου» παρουσιάστηκε από τον υπουργό Πληροφοριών Φρέντι Νιάνιες, ο οποίος θα είναι μέλος της. Θα συμπροεδρεύουν σε αυτήν ο Χόρχε Ροδρίγκες, πρόεδρος του Κοινοβουλίου, και ο υπουργός Εξωτερικών Ιβάν Χιλ.