Η διεθνής ναυτιλιακή κοινότητα παρακολουθεί με αυξανόμενη ανησυχία την κατάσταση στα Στενά του Ορμούζ, όπου από το πρωί τρία εμπορικά πλοία δέχθηκαν επίθεση. Σύμφωνα με επιβεβαιωμένες πληροφορίες, ένα από αυτά είναι ελληνόκτητο.
Πρόκειται για το φορτηγό πλοίο (bulk carrier) «Star Gwyneth», το οποίο ανήκει στη ναυτιλιακή εταιρεία Star Bulk του Πέτρου Παππά. Η εταιρεία διαχειρίζεται στόλο 125 φορτηγών πλοίων και είναι εισηγμένη στο Χρηματιστήριο της Νέας Υόρκης (NYSE). Το περιστατικό εντείνει τις ανησυχίες στον κλάδο, καθώς φαίνεται ότι πλέον ακόμη και πλοία εισηγμένων εταιρειών αποτελούν πιθανούς στόχους, ανεξαρτήτως της εθνικότητας των πλοιοκτητών τους.
Σύμφωνα με την εταιρεία, το «Star Gwyneth» επλήγη τις πρώτες πρωινές ώρες από βλήμα άγνωστης προέλευσης. Το πλοίο μετακινήθηκε σε διαφορετική θέση αγκυροβολίας και το πλήρωμά του παραμένει ασφαλές. Δεν υπάρχουν Έλληνες ναυτικοί μεταξύ των μελών του πληρώματος, ενώ από το πλήγμα προκλήθηκε ζημιά σε ένα από τα αμπάρια του πλοίου χωρίς όμως να επηρεαστεί η αξιοπλοΐα του. Δεν έχει καταγραφεί θαλάσσια ρύπανση.
Την ίδια στιγμή, σύμφωνα με την εταιρεία ανάλυσης κινδύνου EOS Risk Group, επίθεση δέχθηκε και το bulk carrier «Mayuree Naree», με σημαία Ταϊλάνδης, ενώ βρισκόταν αγκυροβολημένο. Αρχικές πληροφορίες ανέφεραν ότι το πλοίο είχε εγκαταλειφθεί, ωστόσο νεότερα στοιχεία δείχνουν ότι το πλήρωμα ασφαλείας παραμένει στο σκάφος και η πυρκαγιά που εκδηλώθηκε έχει πλέον τεθεί υπό έλεγχο.
Παράλληλα, το ιαπωνικό containership «One Majesty» υπέστη μερική ζημιά στο κύτος του κατά τη διάρκεια επίθεσης κοντά στο Ras Al Khaima, χωρίς ωστόσο να χάσει την ικανότητα να συνεχίσει το ταξίδι του. Ένα ακόμη πλοίο που εντοπίστηκε κοντά στο Abu Musa βρίσκεται υπό διερεύνηση για τις ακριβείς συνθήκες επίθεσης, ενώ στην περιοχή Duqm εντοπίστηκε drone, με τις αρχές να εξετάζουν αν πρόκειται για επίθεση ή για περιστατικό αναχαίτισης.
Η κατάσταση στα Στενά του Ορμούζ παραμένει ιδιαίτερα ασταθής και επικίνδυνη. Οι πλοιοκτήτες έχουν ήδη ενισχύσει τα μέτρα ασφαλείας, αξιοποιώντας συστηματικά τα δεδομένα του AIS (Automatic Identification System) για την παρακολούθηση της ναυσιπλοΐας. Σύμφωνα με τις τελευταίες καταγραφές, μέσα σε 24 ώρες 15 πλοία διέσχισαν την περιοχή, εκ των οποίων τα πέντε φέρεται να χρησιμοποίησαν ψευδή στοιχεία. Από τα δέκα πραγματικά πλοία που εντοπίστηκαν, τέσσερα συνδέονται με κινεζικά συμφέροντα ή πλήρωμα, ενώ άλλα τέσσερα είχαν διαδρομές από ή προς το Ιράν.
O πρόεδρος της Ρουμανίας, Νικουσόρ Νταν, ανακοίνωσε στις 11 Μαρτίου ότι η χώρα του θα επιτρέψει στις Ηνωμένες Πολιτείες τη χρήση στρατιωτικών βάσεων στη Μαύρη Θάλασσα, στο πλαίσιο των αμερικανικών αποστολών που σχετίζονται με το Ιράν.
Οι εν λόγω βάσεις θα αξιοποιηθούν για δραστηριότητες επιτήρησης, δορυφορικές επικοινωνίες, αλλά και για τον ανεφοδιασμό αεροσκαφών που επιχειρούν στην περιοχή της Τεχεράνης. Ο Νταν υπογράμμισε ότι «ο εξοπλισμός προορίζεται αποκλειστικά για αμυντικούς σκοπούς και δεν φέρει πολεμοφόδια».
Η σχετική πρόταση αναμένεται να εγκριθεί από το ρουμανικό κοινοβούλιο, έχοντας ήδη λάβει το πράσινο φως από το ανώτατο συμβούλιο άμυνας της ΕΕ και του ΝΑΤΟ, με τα οποία ο Νταν είχε έρθει σε διαβούλευση. Σε νέα του δήλωση, ο Νταν επανέλαβε: «Ο εξοπλισμός είναι αμυντικός, δεν φέρει πραγματικά πυρομαχικά. Εφόσον εγκριθεί από το Κοινοβούλιο, θα εγκατασταθεί στη Ρουμανία, στο πλαίσιο της εταιρικής μας σχέσης με τις ΗΠΑ».
Η Ελλάδα, η Γαλλία και η Ιταλία έχουν αποστείλει πολεμικά πλοία στην Κύπρο μετά την επίθεση ιρανικών μη επανδρωμένων κατά βρετανικής βάσης στο νησί, ενώ άλλες ευρωπαϊκές χώρες έχουν επιτρέψει τη χρήση των στρατιωτικών τους υποδομών. Στον αντίποδα, η Ισπανία ανακοίνωσε στις 2 Μαρτίου ότι οι αμερικανικές δυνάμεις δεν θα μπορέσουν να χρησιμοποιήσουν ισπανικές βάσεις για υποστήριξη επιχειρήσεων κατά του Ιράν, γεγονός που προκάλεσε την έντονη αντίδραση του προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος απείλησε με διακοπή εμπορικών σχέσεων τη Μαδρίτη.
Η Ουάσιγκτον θεωρεί τη Ρουμανία κομβικής σημασίας για τη στρατηγική της, καθώς η χώρα βρίσκεται στην ανατολική πτέρυγα του ΝΑΤΟ, κοντά στη Ρωσία και στη Μαύρη Θάλασσα. Η πρώην κομμουνιστική χώρα είναι μέλος του ΝΑΤΟ από το 2004 και της ΕΕ από το 2007.
Πέρυσι, οι ΗΠΑ απέσυραν περίπου 1.000 στρατιωτικούς από τη βάση «Μιχαήλ Κογκαλνιτσεάνου», επικεντρώνοντας το ενδιαφέρον τους στα σύνορα και την περιοχή Ινδο-Ειρηνικού, ενώ παραμένουν ακόμη περίπου 1.000 Αμερικανοί στρατιώτες στη Ρουμανία.
Η Ρουμανία μοιράζεται χερσαία σύνορα μήκους 400 μιλίων με την Ουκρανία, πάνω από τα οποία έχουν περάσει ρωσικά μη επανδρωμένα με κατεύθυνση τα ουκρανικά λιμάνια. Οι νάρκες στη Μαύρη Θάλασσα μπορούν να πλήξουν καίριες θαλάσσιες διαδρομές για το εμπόριο και την ενέργεια. Η μόνιμη νατοϊκή παρουσία στη Ρουμανία ανέρχεται σε περίπου 3.500 στρατιώτες, συμπεριλαμβανομένων Αμερικανών.
Η κυβέρνηση Τραμπ θα αποδεσμεύσει 172 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου από το Στρατηγικό Απόθεμα Πετρελαίου των Ηνωμένων Πολιτειών, προκειμένου να περιοριστεί η άνοδος των τιμών των καυσίμων κατά τη διάρκεια του πολέμου με το Ιράν, ανακοίνωσε την Τετάρτη ο πρόεδρος των ΗΠΑ. Το υπουργείο Ενέργειας γνωστοποίησε ότι η αποδέσμευση θα αρχίσει την επόμενη εβδομάδα και ότι η παράδοση της ποσότητας αυτής θα διαρκέσει περίπου 120 ημέρες, με βάση τους προβλεπόμενους ρυθμούς άντλησης.
Σε ανακοίνωσή του, το υπουργείο ανέφερε ότι, σε αντίθεση με την προηγούμενη κυβέρνηση, η οποία είχε αφήσει τα αμερικανικά αποθέματα πετρελαίου εξαντλημένα και κατεστραμμένα, οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν ήδη οργανώσει την αναπλήρωση των στρατηγικών αποθεμάτων με περίπου 200 εκατομμύρια βαρέλια μέσα στον επόμενο χρόνο — ποσότητα κατά 20% μεγαλύτερη από εκείνη που θα αντληθεί — και μάλιστα χωρίς κόστος για τους φορολογουμένους. Στην ίδια ανακοίνωση σημειώνεται ότι η ενεργειακή ασφάλεια των Ηνωμένων Πολιτειών παραμένει ισχυρή όσο ποτέ.
Ο Ντόναλντ Τραμπ είχε ήδη ανακοινώσει την κίνηση την ίδια ημέρα, χωρίς ωστόσο να διευκρινίσει πόσα βαρέλια πετρελαίου θα απελευθερώνονταν. Η απόφαση έπεται άλλης ανακοίνωσης της Τετάρτης από τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας (ΔΟΕ), ο οποίος γνωστοποίησε ότι θα διαθέσει 400 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου. Ερωτηθείς σχετικά με την αξιοποίηση των στρατηγικών αποθεμάτων, ο Τραμπ ανέφερε ότι η κυβέρνηση θα τα χρησιμοποιήσει και στη συνέχεια θα τα αναπληρώσει, επισημαίνοντας ότι ήδη το έχει κάνει μία φορά και θα το πράξει ξανά.
Πριν από έναν μήνα, η μέση τιμή της βενζίνης στις Ηνωμένες Πολιτείες ήταν 2,94 δολάρια ανά γαλόνι (~0,71 ευρώ ανά λίτρο), σύμφωνα με την Αμερικανική Ένωση Αυτοκινήτου (American Automobile Association – AAA). Την περασμένη εβδομάδα είχε ανέλθει στα 3,20 δολάρια ανά γαλόνι (~0,78 ευρώ ανά λίτρο), ενώ την Τετάρτη η AAA την κατέγραψε στα 3,58 δολάρια ανά γαλόνι (~0,87 ευρώ ανά λίτρο). Η μέση τιμή του πετρελαίου ντίζελ την ίδια ημέρα ήταν 4,83 δολάρια ανά γαλόνι (~1,17 ευρώ ανά λίτρο), ενώ μία εβδομάδα νωρίτερα βρισκόταν στα 4,04 δολάρια ανά γαλόνι (~0,98 ευρώ ανά λίτρο) και πριν από έναν μήνα στα 3,67 δολάρια ανά γαλόνι (~0,89 ευρώ ανά λίτρο). Οι υψηλότερες τιμές καταγράφηκαν στην Καλιφόρνια, όπου η μέση τιμή της απλής βενζίνης έφτασε τα 5,34 δολάρια ανά γαλόνι (~1,29 ευρώ ανά λίτρο). Ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι πρέπει να εξαλειφθεί το κακό, αναφερόμενος στο ιρανικό καθεστώς, σημειώνοντας ότι η αποδέσμευση μέρους των αμερικανικών αποθεμάτων θα βοηθήσει να μειωθεί η οικονομική επιβάρυνση των Αμερικανών καταναλωτών στα πρατήρια καυσίμων, η οποία προκαλείται από τον πόλεμο.
Οι δηλώσεις του προέδρου Τραμπ έγιναν λίγες ώρες μετά την ανακοίνωση του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας, με έδρα το Παρίσι, ότι τα κράτη-μέλη της συμφώνησαν να αποδεσμεύσουν 400 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου από τα αποθέματά τους. Εάν υλοποιηθεί, θα πρόκειται για τη μεγαλύτερη συντονισμένη αποδέσμευση στην ιστορία, καθώς κυβερνήσεις σε όλο τον κόσμο προσπαθούν να περιορίσουν την απότομη άνοδο των διεθνών τιμών ενέργειας. Η παγκόσμια ζήτηση αργού πετρελαίου ανέρχεται περίπου στα 100 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα, γεγονός που σημαίνει ότι η αποδέσμευση της IEA αναμένεται να καλύψει περίπου τέσσερις ημέρες παγκόσμιας κατανάλωσης.
Μετά την ανακοίνωση του διεθνούς οργανισμού, οι τιμές του πετρελαίου παρουσίασαν άνοδο. Το West Texas Intermediate, το βασικό σημείο αναφοράς για τις τιμές πετρελαίου στις Ηνωμένες Πολιτείες, αυξήθηκε σχεδόν κατά 5% την Τετάρτη και ξεπέρασε τα 92 δολάρια ανά βαρέλι στο χρηματιστήριο εμπορευμάτων της Νέας Υόρκης, ενώ το Brent, το διεθνές σημείο αναφοράς, αυξήθηκε επίσης σχεδόν κατά 5% και διαμορφώθηκε γύρω στα 97 δολάρια ανά βαρέλι στις διεθνείς αγορές. Παρά την άνοδο αυτή, οι τιμές του πετρελαίου έχουν μειωθεί αισθητά από την αρχή της εβδομάδας διαπραγμάτευσης, όταν είχαν φτάσει τα 115 δολάρια ανά βαρέλι.
Η ανακοίνωση του ΔΟΕ έγινε μία ημέρα μετά τη συνάντηση 32 κυβερνήσεων-μελών για να συζητήσουν τις συνέπειες της σύγκρουσης με το Ιράν, ιδίως όσον αφορά τη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ, η οποία έχει πέσει κατακόρυφα από την έναρξη του πολέμου. Σύμφωνα με την απόφαση της υπηρεσίας, κάθε χώρα θα αποδεσμεύσει τα έκτακτα αποθέματά της σε συγκεκριμένο χρονικό διάστημα.
Ημερήσιες διελεύσεις πλοίων μέσω του Στενού του Ορμούζ. (Πηγή: UN Global Platform/PortWatch)
Ο εκτελεστικός διευθυντής του ΔΟΕ, Φατίχ Μπιρόλ, ανέφερε σε ανακοίνωσή του ότι οι προκλήσεις που αντιμετωπίζει η αγορά πετρελαίου είναι άνευ προηγουμένου ως προς το μέγεθός τους, επισημαίνοντας παράλληλα ότι οι αγορές πετρελαίου είναι παγκόσμιες και συνεπώς και η απάντηση σε μεγάλες διαταραχές πρέπει να είναι επίσης παγκόσμια. Τόνισε δε ότι είναι ικανοποιημένος που τα μέλη του ΔΟΕ επιδεικνύουν ισχυρή αλληλεγγύη και λαμβάνουν από κοινού αποφασιστική δράση. Πρόκειται για την έκτη φορά που ο οργανισμός, ο οποίος ιδρύθηκε το 1974, συντονίζει αποδέσμευση από έκτακτα αποθέματα.
Ωστόσο, όπως δήλωσε στην εφημερίδα The Epoch Times ο διευθυντής επενδύσεων της Siebert Financial, Μαρκ Μάλεκ, ενδέχεται να χρειαστεί χρόνος μέχρι το πετρέλαιο να φτάσει πραγματικά στην αγορά, ενώ εκτίμησε ότι η κίνηση αυτή θα μπορούσε να είναι καθαρά ψυχολογική. Σύμφωνα με τον Μάλεκ, η αγορά αντέδρασε όπως ένας ασθενής σε εικονικό φάρμακο επειδή πιστεύει ότι πρόκειται για πραγματικό φάρμακο.
Την ίδια στιγμή, το Ιράν προειδοποίησε την Τετάρτη τη διεθνή κοινότητα να προετοιμαστεί για το ενδεχόμενο οι τιμές του πετρελαίου να φτάσουν τα 200 δολάρια ανά βαρέλι, καθώς εξαπέλυσε επιθέσεις εναντίον τριών εμπορικών πλοίων κοντά στο Στενό του Ορμούζ. Η υπηρεσία United Kingdom Maritime Trade Operations ανέφερε ότι άγνωστα βλήματα στόχευσαν κατά τη διάρκεια της νύχτας της Τετάρτης ένα πλοίο μεταφοράς χύδην φορτίου, ένα φορτηγό πλοίο και ένα πλοίο μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων.
Στις 11 Μαρτίου, ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε πως οι στρατιωτικές δυνάμεις του Ιράν έχουν δεχθεί βαρύτατα πλήγματα από επιθέσεις των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ισραήλ στη διάρκεια της σύγκρουσης που ξέσπασε στα τέλη Φεβρουαρίου.
Αναφερόμενος στις συνεχείς εξελίξεις, τόνισε: «Ο στρατός μας είναι ο καλύτερος. Είναι ο ισχυρότερος στον κόσμο. Και τους χτυπάμε πολύ σκληρά […] δεν έχουμε τελειώσει ακόμη».
Όταν ρωτήθηκε αν οι αμερικανικές δυνάμεις χρειάζεται να προβούν σε επιπλέον ενέργειες, ο Τραμπ απάντησε ότι θα ενισχυθεί η τρέχουσα δράση και θα παρακολουθούνται οι εξελίξεις, επισημαίνοντας: «Αυτή τη στιγμή, έχουν χάσει το πολεμικό τους ναυτικό. Έχουν χάσει την πολεμική αεροπορία τους. Δεν διαθέτουν καθόλου αντιαεροπορικά συστήματα. Δεν έχουν ραντάρ. Οι ηγέτες τους δεν υπάρχουν πια και θα μπορούσαμε να προχωρήσουμε σε ακόμη πιο σκληρά μέτρα».
Ο Τραμπ υποστήριξε ότι ο στρατός αποφεύγει να πλήξει ορισμένα στελέχη της ιρανικής ηγεσίας και συγκεκριμένες υποδομές, διευκρινίζοντας ότι χωρίς αυτήν τη μετριοπάθεια, το Ιράν δεν θα μπορούσε να ανοικοδομηθεί. Ανέφερε χαρακτηριστικά: «Θα μπορούσαμε να τους τελειώσουμε μέχρι το απόγευμα — στην πραγματικότητα, σε λιγότερο από μία ώρα. Οι στρατιωτικές μας δυνάμεις τούς έχουν χτυπήσει πιο σκληρά απ’ ό,τι έχει χτυπηθεί σχεδόν οποιαδήποτε χώρα στην ιστορία, και δεν τελειώσαμε ακόμη».
Αντιδρώντας στις ιρανικές επιθέσεις κατά πλοίων στα Στενά του Ορμούζ με πυραύλους, μη επανδρωμένα και νάρκες, η κυβέρνηση Τραμπ επιχειρεί να περιορίσει την ικανότητα του Ιράν να τοποθετεί νάρκες, ώστε να διασφαλιστεί η ασφαλής διέλευση των δεξαμενόπλοιων. Η κρίσιμη αυτή θαλάσσια οδός έχει ουσιαστικά κλείσει, ενώ υπάρχουν αναφορές ότι τρία εμπορικά πλοία χτυπήθηκαν από ιρανικά βλήματα νωρίς το πρωί της Τετάρτης.
Ο Τραμπ διαβεβαίωσε τους δημοσιογράφους ότι οι ΗΠΑ έχουν εξουδετερώσει σχεδόν στο σύνολό τους τα ναρκοπέδια του Ιράν, λέγοντας: «Καταστρέψαμε σχεδόν όλες τους τις νάρκες και, μέσα μία νύχτα, ισοπεδώσαμε σχεδόν όλα τα πλοία που είχαν τοποθετήσει νάρκες». Παρότρυνε τις πετρελαϊκές εταιρείες να συνεχίσουν τη χρήση του πορθμού, διαβεβαιώνοντας: «Πιστεύω ότι πρέπει να το κάνουν».
Το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC) του Ιράν ανέλαβε την ευθύνη για το χτύπημα δύο πλοίων, τα οποία φέρονται να αγνόησαν τις προειδοποιήσεις τους. Το Ιράν υποστήριξε ότι το ένα πλοίο, το Express Room με σημαία Λιβερίας, ανήκει σε ισραηλινά συμφέροντα. Το δεύτερο, το Mayuri Neri, επίσης στοχοποιήθηκε.
Εκπρόσωπος του IRGC δήλωσε: «Δεν θα επιτρέψουμε να περάσει ούτε ένα λίτρο πετρελαίου από τα Στενά του Ορμούζ προς όφελος της Αμερικής και των συμμάχων της». Το ιρανικό κρατικό δίκτυο Press TV δημοσίευσε φωτογραφίες από το πλοίο που φέρεται να επλήγη.
Με πράξη νομοθετικού περιεχομένου που προωθείται άμεσα και αναμένεται να δημοσιευθεί στο ΦΕΚ μέχρι το βράδυ, η κυβέρνηση θέτει σε εφαρμογή έκτακτα μέτρα για την αγορά καυσίμων και βασικών αγαθών, με στόχο την αποτροπή φαινομένων αισχροκέρδειας εν μέσω διεθνών αναταράξεων. Τα μέτρα θα ισχύσουν έως τις 30 Ιουνίου και αφορούν τη βιομηχανία, τα σούπερ μάρκετ, τις εταιρείες εμπορίας καυσίμων και τα πρατήρια, με πλαφόν στα περιθώρια κέρδους και εντατικοποίηση των ελέγχων.
Ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης, Κωστής Χατζηδάκης, δήλωσε πριν από λίγο, παρουσιάζοντας τα μέτρα, ότι η πράξη νομοθετικού περιεχομένου προωθείται ώστε «τα μέτρα να τεθούν σε άμεση εφαρμογή». Όπως ανέφερε, η κυβέρνηση θέτει ως προτεραιότητα την αντιμετώπιση της αισχροκέρδειας και ξεκαθαρίζει ότι δεν θα υπάρξει ανοχή σε τέτοια φαινόμενα. «Οι ελεγκτικοί μηχανισμοί θα βρίσκονται στις επάλξεις ώστε να κινηθούμε με την ταχύτητα και την αποφασιστικότητα που απαιτείται», σημείωσε.
Tόνισε ότι η ελληνική κυβέρνηση αντιμετωπίζει την κρίση στον Περσικό Κόλπο με σοβαρότητα και ταχύτητα τόσο στην εξωτερική πολιτική και την άμυνα όσο και στην οικονομία, και διαβεβαίωσε ότι δεν υπάρχει ζήτημα επάρκειας εφοδιασμού στη χώρα. Όπως εξήγησε, η Ελλάδα δεν εξαρτάται ενεργειακά από την περιοχή των Στενών του Ορμούζ.
Σε ό,τι αφορά τις ευρύτερες οικονομικές επιπτώσεις της διεθνούς κρίσης, ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης επεσήμανε ότι η κατάσταση παρακολουθείται σε συνεργασία με τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις και ότι τυχόν πρόσθετες παρεμβάσεις θα αποφασιστούν όταν υπάρξει σαφέστερη εικόνα. «Η δημοσιονομική σοβαρότητα των τελευταίων ετών μάς δίνει σήμερα περιθώρια δράσης», είπε, τονίζοντας ότι η κυβέρνηση δεν μπορεί να ελέγξει τον παγκόσμιο πληθωρισμό, αλλά μπορεί να αντιμετωπίσει φαινόμενα αισχροκέρδειας. «Κάθε κατεργάρης θα καθίσει στον πάγκο του», υπογράμμισε.
Από την πλευρά του, ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, σημείωσε ότι η κρίση στη Μέση Ανατολή δημιουργεί έντονες αναταράξεις και αβεβαιότητα με άμεσο αντίκτυπο στην καθημερινότητα των πολιτών. Όπως ανακοίνωσε, με την έναρξη ισχύος της πράξης νομοθετικού περιεχομένου θεσπίζεται πλαφόν στα περιθώρια κέρδους στα καύσιμα, προκειμένου να αποτραπεί η αθέμιτη κερδοφορία. Συγκεκριμένα, οι εταιρείες εμπορίας δεν θα μπορούν να επιβάλλουν περιθώριο μεγαλύτερο από 5 λεπτά ανά λίτρο για βενζίνη και πετρέλαιο, ενώ τα πρατήρια δεν θα μπορούν να υπερβαίνουν τα 12 λεπτά ανά λίτρο στην τελική τιμή προς τους καταναλωτές.
Παράλληλα προβλέπεται ειδική ρύθμιση για τις νησιωτικές περιοχές, όπου λόγω αυξημένου κόστους μεταφοράς μπορεί να οριστούν διαφορετικά όρια με υπουργική απόφαση. Ο υπουργός τόνισε επίσης ότι η χώρα διαθέτει αυξημένη ενεργειακή ανθεκτικότητα, καθώς πάνω από το 50% της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας προέρχεται πλέον από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Σημείωσε ακόμη ότι προχωρά η εγκατάσταση συστημάτων αποθήκευσης ενέργειας με μπαταρίες, ενώ ενισχυμένη είναι και η συμβολή των υδροηλεκτρικών λόγω των αυξημένων βροχοπτώσεων. Επόμενο βήμα, όπως είπε, αποτελεί η ανάπτυξη του τομέα των υδρογονανθράκων.
Ο υπουργός Ανάπτυξης Τάκης Θεοδωρικάκος υπογράμμισε ότι η διεθνής αβεβαιότητα επιβαρύνει την οικονομία και αυξάνει τις πιέσεις στην εφοδιαστική αλυσίδα, γεγονός που ενισχύει τις πληθωριστικές πιέσεις, ιδιαίτερα στα βασικά είδη. Όπως ανέφερε, το υπουργείο έχει ήδη εντείνει τους ελέγχους, πραγματοποιώντας περίπου 1.500 ελέγχους σε πρατήρια καυσίμων.
Στο πλαίσιο της πράξης νομοθετικού περιεχομένου επιβάλλεται επίσης πλαφόν στα περιθώρια κέρδους για βασικά είδη διαβίωσης και τρόφιμα. Σύμφωνα με τον υπουργό, από την έναρξη ισχύος του μέτρου κανένα προϊόν δεν θα μπορεί να πωλείται με μεγαλύτερο περιθώριο κέρδους από αυτό που ίσχυε το 2025. Το μέτρο θα ισχύσει έως τις 30 Ιουνίου, οπότε και θα αξιολογηθεί, εκ νέου, για ποια προϊόντα θα συνεχιστεί.
Τα πρόστιμα για παραβάσεις φτάνουν έως τα 5 εκατομμύρια ευρώ και το μέτρο αφορά το χονδρεμπόριο, τα σούπερ μάρκετ, τη βιομηχανία και τις εταιρείες διακίνησης προϊόντων. «Είναι ένα αυστηρό μέτρο, αλλά οι συνθήκες το καθιστούν δίκαιο», ανέφερε ο κος Θεοδωρικάκος, καλώντας την επιχειρηματικότητα να επιδείξει κοινωνική ευθύνη. «Το κέρδος είναι θεμιτό, η αισχροκέρδεια όχι», σημείωσε.
Παράλληλα απηύθυνε έκκληση προς την αντιπολίτευση να στηρίξει τα μέτρα και προς την ανεξάρτητη αρχή να εντείνει τους ελέγχους στην αγορά, ώστε να διασφαλιστεί η εφαρμογή του νόμου προς όφελος των πολιτών.
Με σημερινή ανακοίνωσή του το υπουργείο Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού (ΥΠΑΙΘΑ) εκφράζει τη θλίψη του και αναφέρει ότι έχει ξεκινήσει η εξέταση των στοιχείων που έχουν συγκεντρωθεί, προκειμένου να αποτιμηθεί η υπόθεση της απώλειας της εκπαιδευτικού Σοφίας Χρηστίδου με πληρότητα και αξιοπιστία, συστήνοντας προσοχή στις κρίσεις και τα συμπεράσματα που εκφράζονται δημοσίως, ιδίως εφ’ όσον «περιλαμβάνονται αναφορές που αγγίζουν ευαίσθητα προσωπικά δεδομένα και στοιχεία που συνδέονται με την υγεία ενός ανθρώπου που δεν βρίσκεται πια στη ζωή».
Η περίπτωση της Σοφίας Χρηστίδου — η οποία απεβίωσε το Σάββατο 7 Μαρτίου μετά από νοσηλεία μίας εβδομάδας σχεδόν στη Μονάδα Εντατικής Θεραπείας του νοσοκομείου «Παπαγεωργίου», στη Θεσσαλονίκη — φέρνει στο προσκήνιο ζητήματα κρίσιμα όχι μόνο για το σύνολο της εκπαιδευτικής κοινότητας αλλά και ολόκληρης της κοινωνίας. Το αιμορραγικό εγκεφαλικό επεισόδιο που υπέστη φέρεται να συνδέεται αφ’ ενός με βάναυσες συμπεριφορές που υφίστατο από μερίδα μαθητών εντός και εκτός τάξης αφ’ ετέρου δε με την αντίδραση της διευθύντριας του σχολείου όπου δίδασκε, η οποία αμφισβήτησε την ικανότητά της να διδάσκει παραπέμποντάς τη σε υγειονομική επιτροπή.
Σύμφωνα με τις έως τώρα αναφορές και καταγγελίες, η εκπαιδευτικός εργαζόταν ως καθηγήτρια Αγγλικών στο 3ο Γενικό Ημερήσιο Λύκειο Θεσσαλονίκης. Αν και γενικά αγαπητή στη μαθητική κοινότητα, σύμφωνα με συναδέλφους της, αντιμετώπιζε και περιστατικά βίας, εκφοβισμού και βάρβαρης συμπεριφοράς από μία μερίδα μαθητών, όπως είχε και η ίδια καταγγείλει με υπόμνημά της προς το υπουργείο Παιδείας, στις 9 Φεβρουαρίου 2026. Ο Δημήτρης Κωστόπουλος, πρώην Εφέτης και Σύμβουλος Επικρατείας, και θείος της, ανέφερε ότι με το υπόμνημα αυτό η εκλιπούσα ζητούσε την εφαρμογή των διατάξεων του ν. 5029/2023: «Ζούμε Αρμονικά Μαζί – Σπάμε τη Σιωπή»: Ρυθμίσεις για την πρόληψη και αντιμετώπιση της βίας και του εκφοβισμού στα σχολεία, και διέψευδε τους εναντίον της ισχυρισμούς που καταχωρήθηκαν σε αναφορές συμβάντων της διευθύντριας του ΓΕΛ.
Η βίαιη συμπεριφορά μαθητών προς το πρόσωπό της πιστοποιείται και από συναδέλφους και φίλους της, οι οποίοι μιλούν για ιδιαίτερα βάναυσα επεισόδια: της πετούσαν βιβλία, μπουκάλια νερού και άλλα αντικείμενα, θορυβούσαν φωνάζοντας με φωνές ζώων και χτυπώντας τα θρανία, την εμπόδιζαν να βγει από την τάξη φράζοντας την πόρτα με θρανία… Ωστόσο, η προσφυγή της στη Διεύθυνση του σχολείου δεν της προσέφερε υποστήριξη, αλλά μάλλον το αντίθετο, αφού η Λυκειάρχις έκρινε ότι η ανάρμοστη συμπεριφορά των μαθητών οφειλόταν σε ανεπάρκεια της ίδιας της καθηγήτριας και ζήτησε να εξεταστεί η διδασκαλική ικανότητα της Σοφίας Χρηστίδου από τη Δευτεροβάθμια Υγειονομική Επιτροπή.
Ενώ ο κος Κωστόπουλος και ο σύντροφος της θανούσης, Μάριος Ιερωμνήμων, έχουν δηλώσει ότι θα προσφύγουν στη Δικαιοσύνη κατά παντός υπευθύνου, ο Σύλλογος Γονέων του σχολείου εξέδωσε ανακοίνωση με την οποία χαρακτηρίζει ψευδείς, ανυπόστατους και συκοφαντικούς τους ισχυρισμούς που «επιχειρούν να αποδώσουν ευθύνες για το τραγικό αυτό γεγονός σε μαθητές, γονείς και μέλη της κοινότητας χωρίς καμία απολύτως τεκμηρίωση, οδηγώντας σε αδικαιολόγητη δημόσια στοχοποίηση ανήλικων μαθητών, των οικογενειών τους και των εκπαιδευτικών», και προειδοποιεί ότι «επιφυλάσσεται για την άσκηση κάθε νόμιμου δικαιώματός τους ενώπιον των αρμόδιων αρχών […] για την προστασία των μαθητών, των καθηγητών και των οικογενειών αυτών από ψευδείς, συκοφαντικές και προσβλητικές αναφορές».
Ιδωμένα στο σύνολό τους, τα γεγονότα αυτά αναδεικνύουν ζητήματα που ξεπερνούν τη συγκεκριμένη περίπτωση, αφού είναι αρκετά γενικευμένα στα σχολεία της χώρας. Σύμφωνα με μαρτυρίες μαθητών και εκπαιδευτικών, τόσο η απρεπής συμπεριφορά μαθητών όσο και η άκριτη υπεράσπισή τους από τους γονείς πλήττουν το εκπαιδευτικό σύστημα και εμποδίζουν τους καθηγητές να υπερασπιστούν τους εαυτούς και το μάθημά τους. Συγκεκριμένα για τους γονείς (για μία μερίδα εξ αυτών), εκπαιδευτικοί και διευθυντές αναφέρουν ότι συχνά αντιδρούν όταν τα παιδιά τους τιμωρούνται, πριν εξετάσουν την υπόθεση, ότι επιτίθενται στους εκπαιδευτικούς λεκτικά είτε εκφέροντας απειλές, συκοφαντίες ή υβριστικά σχόλια στο διαδίκτυο, ενώ υπάρχουν και γονείς που απλώς δεν εμφανίζονται ποτέ όταν το σχολείο τούς καλεί για το παιδί τους. Ως επιπλέον πρόσκομμα στο διδασκαλικό έργο αναφέρεται η σύγχρονη νομοθεσία, η οποία «δένει τα χέρια» των δασκάλων πολλές φορές, απαγορεύοντας την επιβολή ποινών που θα εξασφάλιζαν έναν βαθμό πειθαρχίας.
Ακόμα πιο σημαντική είναι η έλλειψη αρχών, ήθους και στοιχειώδους σεβασμού που παρατηρείται μεταξύ μελών της μαθητικής κοινότητας, καθώς και η έλλειψη της αίσθησης της θέσης τους ως άτομα μέσα στο σχολικό σύστημα και την κοινωνία, και της συμπεριφοράς που αυτή η θέση συνεπάγεται. Πρόκειται για ένα θέμα που αρχικά συνδέεται με την ανατροφή και τη διαπαιδαγώγηση που έχουν λάβει οι μαθητές από την οικογένειά τους, αλλά ξεπερνά τον στενό κύκλο της αντανακλώντας ευρύτερα κοινωνικά ζητήματα, όπως την ανοχή και τη σιωπή απέναντι σε συμπεριφορές οι οποίες είναι αντικοινωνικές, με την έννοια ότι εκφράζουν αδιαφορία για τις επιπτώσεις που μπορεί να έχουν στους άλλους. Από μία άποψη, μπορεί να ειπωθεί ότι η βίαιη συμπεριφορά αποτελεί μια ακραία έκφραση αυτής της αδιαφορίας.
Ο θάνατος της Σοφίας Χρηστίδου, ως αποτέλεσμα συστηματικής κακοποίησης από μία μερίδα μαθητών, μας καλεί επιτακτικά να σκύψουμε στην παιδεία και στα παιδιά μας. Στις 10 Μαρτίου, ο ανεξάρτητος βουλευτής Γεώργιος Μανούσος, του Β2 Τομέα Αθηνών, υπέβαλε ερώτημα στη Βουλή προς το ΥΠΑΙΘΑ, εφιστώντας την προσοχή της υπουργού στην έξαρση της μαθητικής βίας, ζητώντας διερεύνηση όχι μόνο του συγκεκριμένου περιστατικού, αλλά και όλων των καταγγελθέντων περιστατικών εκφοβισμού καθηγητών για τα τελευταία πέντε χρόνια, καθώς και τη λήψη αποτελεσματικών μέτρων για την προστασία των εκπαιδευτικών.
Από την πλευρά της, η ΟΛΜΕ εξέδωσε ανακοίνωση με την οποία ζητά, μεταξύ άλλων, «ουσιαστική ενίσχυση των σχολικών μονάδων με μόνιμη παρουσία κοινωνικών λειτουργών και ψυχολόγων, καθώς και δημιουργία δομών που θα στηρίζουν έμπρακτα τους εκπαιδευτικούς στο έργο τους», τονίζοντας ότι «η πλήρης διερεύνηση των συνθηκών του περιστατικού στη Θεσσαλονίκη είναι απολύτως αναγκαία».
Οι απόψεις που διατυπώνονται σε αυτό το άρθρο είναι απόψεις του συγγραφέα και δεν αντικατοπτρίζουν κατ’ ανάγκην τις απόψεις της εφημερίδας The Epoch Times.
Μια ιδιαίτερα σημαντική ανακάλυψη σημειώθηκε στο κέντρο της Αθήνας, όταν κατά τη διάρκεια εργασιών ανάπλασης στην οδό Ευριπίδου, μεταξύ των οδών Αιόλου και Αθηνάς, αποκαλύφθηκε ένα εντυπωσιακό αρχαίο ψηφιδωτό.
Το εύρημα εντοπίστηκε την Παρασκευή 6 Μαρτίου 2026, την ώρα που συνεργεία πραγματοποιούσαν εργασίες στο οδόστρωμα, σε ένα από τα πιο πολυσύχναστα σημεία της πρωτεύουσας. Το ψηφιδωτό βρέθηκε ακριβώς κάτω από την επιφάνεια του δρόμου και, σύμφωνα με τις πρώτες πληροφορίες, διατηρείται σε αρκετά καλή κατάσταση, παρά το πέρασμα των αιώνων.
Παρόμοια ευρήματα δεν είναι ασυνήθιστα στο ιστορικό κέντρο της Αθήνας, καθώς κάθε έργο υποδομής συχνά φέρνει στο φως στοιχεία από τη μακραίωνη ιστορία της πόλης. Σε πολλές περιπτώσεις, αρχαιολογικές έρευνες έχουν αποκαλύψει δάπεδα με ψηφιδωτά και άλλα κατάλοιπα κτιρίων που χρονολογούνται και στους ύστερους ρωμαϊκούς χρόνους, αποδεικνύοντας τον πλούτο των αρχαιοτήτων που κρύβονται κάτω από τη σύγχρονη πόλη.
Για λόγους προστασίας, το ψηφιδωτό στην οδό Ευριπίδου καλύφθηκε άμεσα με ειδικό προστατευτικό κάλυμμα, ενώ ο χώρος περιφράχθηκε ώστε να αποφευχθεί οποιαδήποτε φθορά. Οι αρμόδιες υπηρεσίες αναμένεται να προχωρήσουν τις επόμενες ημέρες στις απαραίτητες ενέργειες για την ασφαλή απομάκρυνση και μεταφορά του ευρήματος, προκειμένου να μελετηθεί και να συντηρηθεί κατάλληλα.
Οι εργασίες ανάπλασης στην οδό Ευριπίδου βρίσκονται σε εξέλιξη εδώ και αρκετές ημέρες, καθώς είχαν ξεκινήσει πριν από την Τσικνοπέμπτη, στις 12 Φεβρουαρίου 2026. Η τυχαία αυτή ανακάλυψη υπενθυμίζει για ακόμη μία φορά ότι κάτω από τους δρόμους της σύγχρονης Αθήνας παραμένουν θαμμένα πολύτιμα ίχνη της ιστορίας της πόλης, τα οποία συνεχίζουν να έρχονται στο φως ακόμη και μέσα από καθημερινά έργα υποδομής.
Οι αρχές του Νέου Μεξικού ξεκίνησαν στις 10 Μαρτίου έρευνα στην ιδιοκτησία Zorro Ranch που ανήκε στον Τζέφρυ Έπσταϊν, αφού η πολιτεία άνοιξε εκ νέου τον περασμένο μήνα ποινική έρευνα για το συγκεκριμένο σημείο.
Την έρευνα ξεκίνησε ο γενικός εισαγγελέας της πολιτείας, Ραούλ Τόρρες (Raul Torrez), με τη συμμετοχή της Πολιτειακής Αστυνομίας του Νέου Μεξικού και του Γραφείου Σερίφη της κομητείας Σάντοβαλ. Εκπρόσωπος του υπουργείου Δικαιοσύνης της πολιτείας ανέφερε ότι η έρευνα αποτελεί μέρος της ποινικής διερεύνησης που ανακοινώθηκε από το υπουργείο Δικαιοσύνης του Νέου Μεξικού στις 19 Φεβρουαρίου σχετικά με καταγγελίες για παράνομες δραστηριότητες στο ράντσο του Έπσταϊν πριν από τον θάνατό του το 2019.
Η εκτεταμένη ιδιοκτησία έκτασης περίπου 30.000 στρεμμάτων στην κομητεία Σάντα Φε, στο βόρειο τμήμα της πολιτείας, παραμένει σε μεγάλο βαθμό ακατοίκητη από τον θάνατο του Έπσταϊν. Σύμφωνα με το υπουργείο Δικαιοσύνης του Νέου Μεξικού, οι σημερινοί ιδιοκτήτες του ράντσου, με επικεφαλής τον Ντον Χάφινς (Don Huffines), επιχειρηματία από το Τέξας και πρώην γερουσιαστή των Ρεπουμπλικανών στην πολιτεία, επέτρεψαν στις αρχές την πρόσβαση στον χώρο για τη διεξαγωγή της έρευνας.
Το υπουργείο κάλεσε επίσης το κοινό να αποφεύγει την περιοχή και να μην πραγματοποιεί πτήσεις μη επανδρωμένων αεροσκαφών κοντά στο σημείο, ώστε να μην παρεμποδίζεται η επιχείρηση των αρχών επιβολής του νόμου, ενώ οι ερευνητές ζήτησαν από το κοινό να αναφέρει οποιαδήποτε πληροφορία για σχετικά περιστατικά που ενδέχεται να έχουν συμβεί στην πολιτεία.
Η επανέναρξη της συζήτησης για νέα έρευνα στο ακίνητο ξεκίνησε τον περασμένο μήνα, όταν ένα πρόσφατα δημοσιοποιημένο ηλεκτρονικό μήνυμα από τα αρχεία της έρευνας για τον Έπσταϊν αποκάλυψε καταγγελίες πρώην εργαζομένου στο Zorro Ranch ότι δύο γυναίκες είχαν σκοτωθεί και θαφτεί στο ράντσο.
Η επίτροπος δημόσιας γης του Νέου Μεξικού, Στέφανι Γκαρσία Ρίτσαρντ (Stephanie Garcia Richard), είχε ζητήσει από τις αρχές να ξεκινήσει πολιτειακή έρευνα για τις παλαιότερες αυτές καταγγελίες, όπως είχε δηλώσει στο τηλεοπτικό δίκτυο KRQE τον περασμένο μήνα, επισημαίνοντας ότι ένιωσε φρίκη όταν πληροφορήθηκε νέα στοιχεία, ιδιαίτερα όταν συνειδητοποίησε ότι κρατική γη ενδέχεται να είχε χρησιμοποιηθεί ή να είχε εμπλακεί σε τέτοιες φρικτές δραστηριότητες.
Το Γραφείο Δημόσιας Γης του Νέου Μεξικού είχε εκμισθώσει στον Έπσταϊν περίπου 5.000 στρέμματα γης γύρω από την ιδιοκτησία όταν εκείνος αγόρασε το ράντσο τη δεκαετία του 1990. Η Γκαρσία Ρίτσαρντ, ως επίτροπος δημόσιας γης, ακύρωσε τη μίσθωση μετά τον θάνατό του και δεν έχει διαθέσει εκ νέου τα συγκεκριμένα τμήματα γης.
Ο νέος ιδιοκτήτης την αγόρασε το 2023 και την μετονόμασε σε San Rafael Ranch, από τον άγιο που συνδέεται με τη σωματική και πνευματική θεραπεία. Σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα X στις 16 Φεβρουαρίου — η οποία αργότερα διαγράφηκε αλλά καταγράφηκε και αναφέρθηκε από την εφημερίδα Santa Fe New Mexican — είχε αναφέρει ότι «το ανέκτησε για τον Ιησού» και σχεδίαζε να μετατρέψει το ακίνητο σε χριστιανικό χώρο πνευματικής περισυλλογής. Ο Χάφινς σημείωσε επίσης ότι είναι σε επαφή με τις τοπικές αρχές και ότι σκοπεύει να συνεργαστεί πλήρως με τις αρχές επιβολής του νόμου.
Η ιδιοκτησία είχε ερευνηθεί για πρώτη φορά από τον πρώην γενικό εισαγγελέα της πολιτείας, Έκτορ Μπαλντέρας (Hector Balderas), ο οποίος συνεργάστηκε με τα περιφερειακά γραφεία του υπουργείου Δικαιοσύνης των ΗΠΑ στη Νέα Υόρκη και στο Νέο Μεξικό. Ο Μπαλντέρας παρέδωσε το 2019 αστυνομικές αναφορές, συνεντεύξεις μαρτύρων και άλλο σχετικό υλικό στο Γραφείο του Ομοσπονδιακού Εισαγγελέα των ΗΠΑ και, σύμφωνα με τις αρχές, του ζητήθηκε να αναστείλει περαιτέρω έρευνα ή δίωξη για σχετικές δραστηριότητες.
Οι ισχυρισμοί ότι το ράντσο χρησιμοποιήθηκε από τον Έπσταϊν και άλλα πρόσωπα για διάφορα εγκλήματα, συμπεριλαμβανομένης της διακίνησης παιδιών, δεν έχουν μέχρι στιγμής επιβεβαιωθεί. Η Βιρτζίνια Ρόμπερτς (Virginia Roberts), ένα από τα κορίτσια που είχαν καταθέσει σε ερευνητές τη δεκαετία του 2000, είχε αναφέρει ότι μεταφέρθηκε στο ράντσο όταν ήταν 17 ετών. Μια άλλη γυναίκα, η Μαρία Φάρμερ (Maria Farmer), είχε καταθέσει στις αρχές ότι ο Έπσταϊν είχε κακοποιήσει την αδελφή της και ότι την είχε μεταφέρει αεροπορικώς στο ράντσο το 1996.
Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν ανακοίνωσε στις 10 Μαρτίου ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση θα προχωρήσει σε νέα στρατηγική για την ανάπτυξη μικρών αρθρωτών πυρηνικών αντιδραστήρων (Small Modular Nuclear Reactors – SMR) σε όλη την Ένωση έως τις αρχές της δεκαετίας του 2030, στο πλαίσιο μιας ευρύτερης προσπάθειας μείωσης του ενεργειακού κόστους και ενίσχυσης της ενεργειακής ανεξαρτησίας.
Οι SMR είναι μικρότεροι πυρηνικοί αντιδραστήρες που μπορούν να παράγουν έως 300 μεγαβάτ ηλεκτρικής ενέργειας — περίπου το ένα τρίτο της ισχύος των παραδοσιακών αντιδραστήρων — παράγοντας παράλληλα ενέργεια χαμηλών εκπομπών άνθρακα. Ο αρθρωτός σχεδιασμός τους, σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Ατομικής Ενέργειας (ΔΟΑΕ), επιτρέπει να κατασκευάζονται σε εργοστάσια και να μεταφέρονται για εγκατάσταση, γεγονός που τους καθιστά φθηνότερους και ταχύτερους στην ανάπτυξη, και κατάλληλους για απομακρυσμένες περιοχές ή μικρότερα ηλεκτρικά δίκτυα.
Η φον ντερ Λάιεν δήλωσε στη Σύνοδο Κορυφής για την Πυρηνική Ενέργεια, στο Παρίσι, ότι ο στόχος είναι απλός: η νέα αυτή τεχνολογία να καταστεί λειτουργική στην Ευρώπη έως τις αρχές της δεκαετίας του 2030, ώστε να διαδραματίσει βασικό ρόλο δίπλα στους παραδοσιακούς πυρηνικούς αντιδραστήρες. Η στρατηγική περιλαμβάνει τρία βήματα για την επιτάχυνση της ανάπτυξης. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή σχεδιάζει να απλοποιήσει το κανονιστικό πλαίσιο, να δημιουργήσει «ρυθμιστικά δοκιμαστικά περιβάλλοντα» που θα επιτρέπουν στις εταιρείες να δοκιμάζουν νέες τεχνολογίες και να εναρμονίσει τους πυρηνικούς κανόνες μεταξύ των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η φον ντερ Λάιεν ανέφερε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση θα στηρίξει τις επενδύσεις με εγγύηση 200 εκατομμυρίων ευρώ. Παράλληλα, σημείωσε ότι τα ευρωπαϊκά κράτη πρέπει να συνεργαστούν στενότερα για την ανάπτυξη των SMR, μέσω εναρμόνισης των κανονισμών, επιτάχυνσης των διαδικασιών αδειοδότησης και δημιουργίας εξειδικευμένου εργατικού δυναμικού.
Αναγνώρισε ακόμη ότι το μερίδιο της πυρηνικής ενέργειας στο ενεργειακό μείγμα της Ευρωπαϊκής Ένωσης έχει μειωθεί σημαντικά, επισημαίνοντας ότι ενώ το 1990 το ένα τρίτο της ηλεκτρικής ενέργειας της Ευρώπης προερχόταν από πυρηνική ενέργεια, σήμερα το ποσοστό αυτό βρίσκεται κοντά στο 15%, χαρακτηρίζοντας τη μείωση αυτή «στρατηγικό λάθος». Πρόσθεσε ότι η πυρηνική ενέργεια είναι αξιόπιστη, παρέχοντας ηλεκτρική ενέργεια όλον τον χρόνο και σε εικοσιτετράωρη βάση.
Η πυρηνική στρατηγική της Γαλλίας
Η Σύνοδος Κορυφής για την Πυρηνική Ενέργεια, που φιλοξενήθηκε από τον πρόεδρο της Γαλλίας Εμμανουέλ Μακρόν, συγκέντρωσε ηγέτες κυβερνήσεων, διεθνείς οργανισμούς και ενεργειακές εταιρείες για να συζητήσουν τον ρόλο της πυρηνικής ενέργειας στην επίτευξη των στόχων για το κλίμα και στη διασφάλιση σταθερών ενεργειακών προμηθειών. Στις 10 Μαρτίου, ο Μακρόν ανέφερε σε κεντρική ομιλία ότι ο μεγάλος πυρηνικός στόλος της Γαλλίας προσφέρει ήδη ανταγωνιστικό πλεονέκτημα καθώς οι χώρες επιταχύνουν την ανάπτυξη υποδομών για την ΤΝ.
Το προηγούμενο έτος η Γαλλία εξήγαγε 90 τεραβατώρες ηλεκτρικής ενέργειας χωρίς εκπομπές άνθρακα. Όπως επεσήμανε, η πυρηνική ισχύς της χώρας επιτρέπει στη Γαλλία να φιλοξενεί ενεργοβόρες υποδομές υπολογιστικών συστημάτων· συγκεκριμένα, ανέφερε ότι χάρη στους πυρηνικούς σταθμούς της, η χώρα έχει τη δυνατότητα να ανοίγει κέντρα δεδομένων, να αναπτύσσει υπολογιστική ισχύ και να βρίσκεται στο επίκεντρο της πρόκλησης της ΤΝ.
Ο Μακρόν σημείωσε ότι η Ευρώπη πρέπει να συνεχίσει να επενδύει στην πυρηνική τεχνολογία, βελτιώνοντας παράλληλα την ασφάλεια και τυποποιώντας τα σχέδια των αντιδραστήρων ώστε να ενισχυθεί η ανταγωνιστικότητα. Κάλεσε σε μεγαλύτερη συνεργασία μεταξύ των ευρωπαϊκών χωρών για την ανάπτυξη των SMR, τονίζοντας ότι οι μικροί αυτοί αρθρωτοί αντιδραστήρες αποτελούν ευκαιρία για την Ευρώπη να αναπτύξει και να εξερευνήσει νέες πρακτικές, ενώ προειδοποίησε ότι ο παγκόσμιος ανταγωνισμός στον τομέα αυτό εντείνεται.
Ο πρόεδρος της Γαλλίας Εμμανουέλ Μακρόν, κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου στη Σύνοδο Κορυφής της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Βρυξέλλες, 19 Δεκεμβρίου 2025. (Geert Vanden Wijngaert/AP)
Με τις Ηνωμένες Πολιτείες, τον Καναδά και την Κίνα να βρίσκονται στην πρώτη γραμμή αυτών των καινοτομιών και να επιταχύνουν τις εξελίξεις, ο Γάλλος πρόεδρος επεσήμανε ότι οι Ευρωπαίοι πρέπει να παραμείνουν στην κούρσα, με ισχυρότερες διασυνδέσεις ηλεκτρικής ενέργειας εντός της Ευρώπης και διαφοροποιημένες προμήθειες ουρανίου που θα μείωναν τους γεωπολιτικούς κινδύνους.
Η πυρηνική ενέργεια ξανά στο προσκήνιο
Η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία το 2022 και η επακόλουθη αναστάτωση στις αγορές ενέργειας επανέφεραν την πυρηνική ενέργεια στο επίκεντρο της ενεργειακής πολιτικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η κρίση οδήγησε στη δημιουργία της Ευρωπαϊκής Πυρηνικής Συμμαχίας το 2023, μιας ομάδας χωρών που υποστηρίζουν τη μεγαλύτερη χρήση της πυρηνικής ενέργειας στο πλαίσιο της στρατηγικής της Ένωσης για το κλίμα.
Η Γαλλία υιοθέτησε νέο ενεργειακό νόμο τον Φεβρουάριο, επεκτείνοντας την πυρηνική ενέργεια στο πλαίσιο ευρύτερης προσπάθειας απεξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα. Το σχέδιο προβλέπει την κατασκευή έξι νέων αντιδραστήρων τύπου EPR2, με δυνατότητα προσθήκης ακόμη οκτώ, ενώ ο πρώτος αναμένεται να τεθεί σε λειτουργία γύρω στο 2038.
Η Γερμανία έκλεισε τους τελευταίους τρεις πυρηνικούς σταθμούς της το 2023, παρότι θα μπορούσαν να συνεχίσουν να λειτουργούν για δεκαετίες, αν όχι για έναν αιώνα, επιλέγοντας αντ’ αυτού ενεργειακές πηγές όπως η αιολική και η ηλιακή ενέργεια. Ο καγκελάριος της Γερμανίας Φρίντριχ Μερτς δήλωσε στις 14 Ιανουαρίου ότι η απόφαση για το κλείσιμο των αντιδραστήρων ήταν «σοβαρό στρατηγικό λάθος».
Το Ηνωμένο Βασίλειο ενέκρινε τον Ιούλιο του 2025 την κατασκευή του πυρηνικού σταθμού Sizewell C στην ανατολική Αγγλία. Το ενδιαφέρον για την πυρηνική ενέργεια αυξάνεται και στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού, όπου τεχνολογικές εταιρείες όπως Microsoft, Amazon και Google έχουν υπογράψει μακροπρόθεσμες συμφωνίες για τη διασφάλιση προμηθειών πυρηνικής ενέργειας για ενεργοβόρα κέντρα δεδομένων.
Η φον ντερ Λάιεν επεσήμανε ότι η Ευρώπη εξακολουθεί να διαθέτει σημαντική τεχνολογική τεχνογνωσία στον πυρηνικό τομέα, αναφέροντας ότι διαθέτει μισό εκατομμύριο υψηλά εξειδικευμένους εργαζομένους στον κλάδο της πυρηνικής ενέργειας, αριθμό πολύ μεγαλύτερο από αυτόν των Ηνωμένων Πολιτειών και της Κίνας.
Καταλήγοντας, η φον ντερ Λάιεν σημείωσε ότι η παγκόσμια κούρσα για την πυρηνική τεχνολογία βρίσκεται σε εξέλιξη και ότι η Ευρώπη διαθέτει όλα όσα χρειάζονται για να πρωταγωνιστήσει.
Οι αμερικανικές δυνάμεις κατέστρεψαν δεκαέξι ιρανικά σκάφη ναρκοθέτησης κοντά στα Στενά του Ορμούζ την Τρίτη, ανακοίνωσε το Πεντάγωνο, καθώς η ένταση στην περιοχή αυξάνεται και η ναυσιπλοΐα στο στρατηγικό πέρασμα έχει σχεδόν σταματήσει. Τα σκάφη συγκαταλέγονται μεταξύ πολλών ιρανικών ναυτικών μονάδων που εξουδετερώθηκαν από τις Ηνωμένες Πολιτείες, σύμφωνα με ανάρτηση της Κεντρικής Διοίκησης των ΗΠΑ στην πλατφόρμα X.
Λίγες ώρες νωρίτερα, ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών Ντόναλντ Τραμπ προειδοποίησε την Τεχεράνη ότι εάν για οποιονδήποτε λόγο τοποθετηθούν νάρκες και δεν απομακρυνθούν άμεσα, οι στρατιωτικές συνέπειες για το Ιράν θα είναι πρωτοφανείς. Σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα Truth Social ανέφερε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες απαιτούν την άμεση απομάκρυνση οιονδήποτε ναρκών ενδέχεται να έχει τοποθετήσει το Ιράν στα Στενά του Ορμούζ — παρότι δεν υπάρχουν σχετικές αναφορές — σημειώνοντας ότι η αφαίρεση τυχόν ναρκών θα αποτελούσε σημαντικό βήμα προς τη σωστή κατεύθυνση. Λιγότερο από 15 λεπτά αργότερα προσέθεσε ότι οι αμερικανικές δυνάμεις έπληξαν και κατέστρεψαν πλήρως δέκα ανενεργά σκάφη ή πλοία ναρκοθέτησης και ότι θα ακολουθήσουν και άλλα πλήγματα.
Οι δηλώσεις αυτές έγιναν μετά από πληροφορίες που δημοσιεύθηκαν αρχικά από το CBS News, σύμφωνα με το οποίο μικρά ιρανικά σκάφη, ικανά να μεταφέρουν δύο έως τρεις νάρκες το καθένα, εντοπίστηκαν να κινούνται προς τον θαλάσσιο διάδρομο μήκους περίπου 161 χιλιομέτρων.
Κίνδυνος αποκλεισμού του πορθμού
Αναλυτές επισημαίνουν ότι ακόμη και ένα μόνο βυθισμένο πετρελαιοφόρο σε έναν θαλάσσιο δίαυλο πλάτους περίπου 10 χιλιομέτρων στα Στενά του Ορμούζ, λιγότερο από 34 χιλιόμετρα δυτικά των ορεινών ακτών του Ιράν, θα μπορούσε να διακόψει την εμπορική ναυσιπλοΐα για μήνες. Ένα τέτοιο σενάριο θα ήταν σχετικά εύκολο να πραγματοποιηθεί εάν το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης του Ιράν (IRGC), το οποίο επί δεκαετίες εκπαιδεύεται σε επιχειρήσεις με μικρά σκάφη στα συγκεκριμένα ύδατα και διαθέτει πυροβολικό κρυμμένο σε ενισχυμένα καταφύγια κατά μήκος των ακτών, επέλεγε να προχωρήσει σε ναρκοθέτηση.
Σε συνέντευξη Τύπου στο Πεντάγωνο, το πρωί της Τρίτης, ο αρχηγός του Γενικού Επιτελείου Ενόπλων Δυνάμεων των ΗΠΑ, στρατηγός Νταν Κέιν, δήλωσε ότι οι αμερικανικές δυνάμεις στοχοποιούν επιθετικά πλοία ναρκοθέτησης και εγκαταστάσεις αποθήκευσης ναρκών και ότι θα συνεχίσουν να εντοπίζουν και να πλήττουν θέσεις των Φρουρών της Επανάστασης κατά μήκος των ιρανικών ακτών, οι οποίες βρίσκονται σε απόσταση μικρότερη των 34 χιλιομέτρων από τον εμπορικό ναυτιλιακό δίαυλο πλάτους περίπου 10 χιλιομέτρων του στενού.
Σύμφωνα με αναλύσεις, οι Φρουροί της Επανάστασης διαθέτουν έως και 6.000 θαλάσσιες νάρκες διαφόρων τύπων και τεχνολογιών. Το βελγικό αμυντικό περιοδικό Army Recognitionαναφέρει ότι η χρήση ναρκών σε συνδυασμό με μη επανδρωμένα αεροσκάφη, ταχύπλοα σκάφη και παράκτιους πυραύλους ώστε το στενό να παραμένει μη λειτουργικό για την εμπορική ναυσιπλοΐα όσο το Ιράν το επιθυμεί αποτελεί στρατηγική «διαρκούς φθοράς», η οποία είχε εφαρμοστεί κατά τη διάρκεια του λεγόμενου Πολέμου των Δεξαμενόπλοιων μεταξύ 1980 και 1988.
Σχεδόν πλήρης παύση της ναυσιπλοΐας
Η ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ — από όπου διέρχεται περίπου το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου που εξάγεται από τον Περσικό Κόλπο — έχει σχεδόν σταματήσει λόγω φόβων για επιθέσεις με ιρανικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη, πυραύλους, παράκτιο πυροβολικό και θαλάσσιες νάρκες. Έως και 250 πλοία, μεταξύ των οποίων περίπου 150 πετρελαιοφόρα, παραμένουν σε αναμονή στην Αραβική Θάλασσα.
Σύμφωνα με τον οργανισμό UK Maritime Trade Operations, μέχρι τις 10 Μαρτίου είχαν καταγραφεί έως και 14 επιθέσεις με μη επανδρωμένα αεροσκάφη εναντίον εμπορικών πλοίων στα Στενά του Ορμούζ και στον Κόλπο του Ομάν, αριθμός που πιθανότατα θα ήταν πολύ μεγαλύτερος αν η απειλή επιθέσεων δεν είχε ήδη παραλύσει την παγκόσμια ναυτιλία. Οι επτά μεγαλύτερες ασφαλιστικές εταιρείες θαλάσσιων μεταφορών στον κόσμο — οι οποίες καλύπτουν έως και το 90% των φορτίων που μεταφέρονται δια θαλάσσης — ακύρωσαν ασφαλιστήρια συμβόλαια επικαλούμενες κινδύνους πολέμου, γεγονός που αποθαρρύνει τα πλοία από το να διασχίσουν τον πορθμό.
Σελίδα στον ιστότοπο Marinetraffic, η οποία απεικονίζει την κίνηση εμπορικών πλοίων στην άκρη των Στενών του Ορμούζ, κοντά στις ιρανικές ακτές, κατά τη διάρκεια του πολέμου ΗΠΑ και Ισραήλ κατά του Ιράν. Παρίσι, 4 Μαρτίου 2026. (Julien De Rosa/AFP μέσω Getty Images)
Στρατηγική απειλή και ιστορικό προηγούμενο
Ο αναλυτής της ναυτιλιακής βιομηχανίας και ιστορικός Σαλβατόρε Μερκολιάνο δήλωσε στην εφημερίδα The Epoch Times ότι όσο το Ιράν διατηρεί τη δυνατότητα να εκτοξεύει μη επανδρωμένα αεροσκάφη και να τοποθετεί νάρκες, τίποτα δεν το εμποδίζει να κλείσει το στενό, σημειώνοντας ότι το μόνο στοιχείο που μέχρι στιγμής συγκρατεί μια τέτοια εξέλιξη είναι το ίδιο το οικονομικό συμφέρον του Ιράν ως εξαγωγέα πετρελαίου.
Επεσήμανε ότι τα σενάρια ανάπτυξης αμερικανικών ειδικών δυνάμεων για την κατάληψη ιρανικών νησιών στο στενό, καθώς και των νησιών Σίρι και Φαρσί και κυρίως του νησιού Χαργκ, θα ήταν ιδιαίτερα προβληματικά. Ο Μερκολιάνο, καθηγητής στο Campbell University και πρώην αξιωματικός του εμπορικού ναυτικού που έχει διαπλεύσει το στενό περίπου δώδεκα φορές, ανέφερε ότι περισσότερα από 3.000 ταχύπλοα σκάφη περιπολούν στα ύδατα της περιοχής, ενώ εκτός από αυτά υπάρχουν και πολυάριθμα παραδοσιακά εμπορικά σκάφη που είναι δύσκολο να εντοπιστούν.
Η απειλή των ναρκών έχει αποδειχθεί επικίνδυνη και στο παρελθόν. Τον Απρίλιο του 1988, η φρεγάτα κατευθυνόμενων πυραύλων USS Samuel B. Roberts προσέκρουσε σε νάρκη επαφής τύπου M-08 — ένα πλωτό εκρηκτικό από την εποχή του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου — που είχε τοποθετηθεί από τους Φρουρούς της Επανάστασης στον κεντρικό Περσικό Κόλπο, ενώ συνόδευε πλοία στο πλαίσιο της επιχείρησης «Earnest Will». Η έκρηξη προκάλεσε μεγάλες πυρκαγιές, τραυμάτισε δεκάδες ναύτες και παραλίγο να βυθίσει το πλοίο.
Το Ιράν διαθέτει σήμερα τουλάχιστον τρεις τύπους θαλάσσιων ναρκών: νάρκες δεμένες στον πυθμένα της θάλασσας, νάρκες πυθμένα που ενεργοποιούνται από μαγνητικές και ακουστικές μεταβολές πίεσης, και κινεζικής κατασκευής αναδυόμενες νάρκες, οι οποίες παραμένουν στον πυθμένα και εκτοξεύουν πολεμική κεφαλή με πυραυλική πρόωση. Όλοι αυτοί οι τύποι μπορούν να τοποθετηθούν σχετικά γρήγορα από μικρά σκάφη, συμπεριλαμβανομένων παραδοσιακών αλιευτικών.
