Οι πιο πρόσφατες εξελίξεις στη Μέση Ανατολή:
- Επίθεση drone σε βρετανική βάση στην Κύπρο
- Ισραηλινά χτυπήματα στον Λίβανο κατά τη διάρκεια των πληγμάτων — Τουλάχιστον 31 νεκροί
- Το Ιράν αρνείται να διαπραγματευτεί με τις ΗΠΑ
- Δηλώσεις Τραμπ για τη μελλοντική ηγεσία στο Ιράν
- Επίθεση drone κατά αμερικανικών στρατευμάτων στη Βαγδάτη
- Ο Ρεζά Παχλαβί προσφέρεται να ηγηθεί μεταβατικής κυβέρνησης
- Νέες ταξιδιωτικές οδηγίες για την περιοχή από ΗΠΑ και Ισραήλ
- Κλειστά τα Στενά του Ορμούζ — Άνοδος στις τιμές του πετρελαίου
- Η Βρετανία παραχωρεί βάσεις της στη Μέση Ανατολή στις ΗΠΑ
- Τα κράτη του Κόλπου εκδίδουν κοινή δήλωση για απάντηση στα ιρανικά πλήγματα εναντίον τους
Επίθεση drone σε βρετανική βάση στην Κύπρο
Βρετανοί αξιωματούχοι επιβεβαίωσαν ότι ένα μη επανδρωμένο αεροσκάφος χτύπησε τη στρατιωτική βάση τους στο Ακρωτήρι της Κύπρου.
Σύμφωνα με το βρετανικό υπουργείο Άμυνας, δεν υπήρξαν θύματα από την επίθεση, η οποία έλαβε χώρα γύρω στα μεσάνυχτα, τοπική ώρα. Ένας εκπρόσωπος της Κυπριακής Δημοκρατίας δήλωσε ότι η επίθεση «προκάλεσε περιορισμένες ζημιές».
Η βάση RAF Akrotiri είναι η κύρια αεροπορική βάση της Βρετανίας για επιχειρήσεις στη Μέση Ανατολή και αποτελεί κυρίαρχο βρετανικό έδαφος.
Ο Βρετανός πρωθυπουργός Κηρ Στάρμερ ανακοίνωσε λίγες ώρες νωρίτερα ότι η κυβέρνησή του είχε αποδεχτεί αίτημα των ΗΠΑ να χρησιμοποιήσουν βρετανικές βάσεις στην περιοχή του Κόλπου για να επιτεθούν σε ιρανικούς εκτοξευτές πυραύλων.
«Οι Ηνωμένες Πολιτείες ζήτησαν την άδεια να χρησιμοποιήσουν βρετανικές βάσεις για αυτόν τον συγκεκριμένο και περιορισμένο αμυντικό σκοπό», δήλωσε ο Στάρμερ. «Αποφασίσαμε να αποδεχτούμε το αίτημά τους για να αποτρέψουμε την εκτόξευση πυραύλων από το Ιράν σε ολόκληρη την περιοχή».
Σήμερα, Δευτέρα 2 Μαρτίου, χτυπήθηκε από μη επανδρωμένα αεροσκάφη και η αμερικανική πρεσβεία στο Κουβέιτ, η οποία αποτελείται από πολλά κτίρια και εγκαταστάσεις αναψυχής.
Ισραηλινά χτυπήματα στον Λίβανο κατά της Χεζμπολάχ — Τουλάχιστον 31 νεκροί
Πλήγματα κατά της Χεζμπολάχ ανακοίνωσε ο IDF (Ισραηλινές Αμυντικές Δυνάμεις) με ανάρτηση στο Χ, ως απάντηση σε πυραυλικές επιθέσεις προς το βόρειο Ισραήλ. «Η Χεζμπολάχ ενεργεί για λογαριασμό του ιρανικού καθεστώτος, ανοίγοντας πυρ εναντίον Ισραηλινών αμάχων και καταστρέφοντας τον Λίβανο», ανέφερε η ανακοίνωση.
Ως αποτέλεσμα των ισραηλινών αεροπορικών επιδρομών στον Λίβανο, σκοτώθηκαν τουλάχιστον 31 άτομα και 149 τραυματίστηκαν, σύμφωνα με το υπουργείο Υγείας της χώρας, μεταξύ αυτών αρκετοί υψηλόβαθμοι αξιωματούχοι της Χεζμπολάχ στη Βηρυτό και στις περιοχές του νότιου Λιβάνου, κατά τον IDF. Ο Λιβανέζος πρόεδρος, Γιόζεφ Αούν, καταδίκασε τις ισραηλινές επιθέσεις, αλλά δήλωσε επίσης ότι οι επιθέσεις που πραγματοποιεί η Χεζμπολάχ «υπονομεύουν όλες τις προσπάθειες και ενέργειες του λιβανικού κράτους να κρατήσει τον Λίβανο μακριά από τις επικίνδυνες στρατιωτικές συγκρούσεις που λαμβάνουν χώρα στην περιοχή».
Ο ισραηλινός στρατός είχε καλέσει τους κατοίκους του Λιβάνου να εκκενώσουν την περιοχή εν όψει πιθανών επιθέσεων κατά της Χεζμπολάχ, αφότου ανακοίνωσαν επιθέσεις της οργάνωσης με βλήματα κατά του Ισραήλ.
Το Ιράν αρνείται να διαπραγματευτεί με τις ΗΠΑ
Κάθε ενδεχόμενο διαπραγμάτευσης με τις ΗΠΑ απέκλεισε ο Αλί Λαριτζανί, γραμματέας του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας του Ιράν. «Δεν θα διαπραγματευτούμε με τις Ηνωμένες Πολιτείες», δήλωσε σε σειρά αναρτήσεων στο X. «Ο Τραμπ βύθισε την περιοχή στο χάος. […] Σήμερα, ο ιρανικός λαός υπερασπίζεται τον εαυτό του. Δεν ξεκίνησαν οι ένοπλες δυνάμεις του Ιράν την επίθεση».
Δηλώσεις Τραμπ για τη μελλοντική ηγεσία στο Ιράν
Σε συνέντευξη που έδωσε την 1η Μαρτίου στους New York Times, ο Ντόναλντ Τραμπ μοιράστηκε ορισμένες σκέψεις του σχετικά με το πώς θα μπορούσε να είναι η μελλοντική ηγεσία της χώρας μετά το θάνατο του ανώτατου ηγέτη του Ιράν, Αλί Χαμενεΐ, αρνούμενος ωστόσο να αναφέρει συγκεκριμένα ονόματα. Σύμφωνα με τις δηλώσεις του, η επέμβαση των ΗΠΑ έχει προσφέρει στον ιρανικό λαό την ευκαιρία να ανατρέψει το καθεστώς, κάτι που ζητά εδώ και χρόνια. «Θα εξαρτηθεί από τους ίδιους αν θα το κάνουν ή όχι», είπε.
Μία άλλη πιθανότητα, όπως παρατήρησε, είναι μία εξέλιξη ανάλογη με αυτή της Βενεζουέλας, όπου στη θέση του συλληφθέντα Νικολάς Μαδούρο διορίστηκε από το Ανώτατο Δικαστήριο της χώρας η αντιπρόεδρος Ντέλσι Ροντρίγκες ως προσωρινή ηγέτιδα.
Σε κάθε περίπτωση, ο Τραμπ σημείωσε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα εξέταζαν το ενδεχόμενο άρσης των κυρώσεων, εάν η νέα ηγεσία της χώρας δείξει πρακτική προθυμία να συνεργαστεί ρεαλιστικά με την αμερικανική κυβέρνηση.
Προς το παρόν, ο ο Αλί Λαριτζανί ανακοίνωσε την πρόθεση σύστασης ενός προσωρινού συμβουλίου, ενώ ο Ρεζά Παχλαβί, γιος του πρώην σάχη του Ιράν, δήλωσε στην εκπομπή «60 Minutes» του CBS την 1η Μαρτίου ότι είναι έτοιμος να ηγηθεί της μετάβασης του Ιράν στη δημοκρατία, αναλαμβάνοντας ένα προσωρινό αξίωμα.
Επίθεση drone κατά αμερικανικών στρατευμάτων στη Βαγδάτη
Μια ιρακινή σιιτική παραστρατιωτική ομάδα ανέλαβε την ευθύνη για μια επίθεση με μη επανδρωμένα αεροσκάφη που είχε ως στόχο αμερικανικές δυνάμεις στη Βαγδάτη, την πρωτεύουσα του Ιράκ. Δεν αναφέρθηκαν θύματα.
Η ομάδα, ονόματι Σαράγια Αουλίγια αλ Νταμ (Saraya Awliya al-Dam), είναι μία από τις πολλές σιιτικές στρατιωτικές ομάδες που υποστηρίζονται από το Ιράν και δραστηριοποιούνται στη χώρα μετά την εισβολή των ΗΠΑ το 2003.
Η επίθεση αποτελεί μέρος της αντίδρασης στα αμερικανοϊσραηλινά πλήγματα, που επέφεραν και τον θάνατο του Αλί Χαμενεΐ. Άλλες ομάδες που υποστηρίζονται από το Ιράν και έχουν πραγματοποιήσει αντεπιθέσεις είναι οι Χούτι και η Χεζμπολάχ, με το μεγαλύτερο μέρος να προέρχεται από το ίδιο το Ιράν, το οποίο εξαπέλυσε με πυραύλους σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράκ δεν σχολίασαν αμέσως δημοσίως την ανακοίνωση της Σαράγια Αουλίγια αλ Νταμ. Η ιρακινή κυβέρνηση καταδίκασε τη δράση των ΗΠΑ και του Ισραήλ, κηρύσσοντας τριήμερο πένθος για τον θάνατο του Χαμενεΐ.
Σχετικά με τα πλήγματα που προέρχονται από το Ιράν, ο υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί υπονόησε, σε συνέντευξή του στο Al Jazeera, ότι οι στρατιωτικές μονάδες της χώρας του ενεργούν ανεξάρτητα, διευκρινίζοντας ότι είναι σχετικά απομονωμένες και επιτίθενται βάσει γενικών οδηγιών που δόθηκαν πριν από την έκρηξη της σύγκρουσης.
«Αυτό που συνέβη στο Ομάν δεν ήταν επιλογή μας», δήλωσε αναφερόμενος σε μια ιρανική επίθεση με drone στο λιμάνι Ντουκμ, την 1η Μαρτίου. «Έχουμε ήδη ζητήσει από τις ένοπλες δυνάμεις μας να προσέχουν ποιους στόχους επιλέγουν».
Σε μια ανάρτησή του την 1η Μαρτίου στο X, ο Αραγτσί σχολίασε ότι η βομβιστική επίθεση στην Τεχεράνη δεν μειώνει την πολεμική ισχύ του Ιράν. «Είχαμε δύο δεκαετίες για να μελετήσουμε τις ήττες του αμερικανικού στρατού στα ανατολικά και δυτικά σύνορά μας. Έχουμε ενσωματώσει τα διδάγματα ανάλογα», ανέφερε.
Ο Ρεζά Παχλαβί προσφέρεται να ηγηθεί μεταβατικής κυβέρνησης
Ο εξόριστος Ιρανός πρίγκιπας Ρεζά Παχλαβί δήλωσε ότι επιθυμεί να οδηγήσει τη χώρα του στη μετάβαση προς μια νέα κυβέρνηση, αλλά δεν έχει την πρόθεση να θέσει υποψηφιότητα για κάποιο αξίωμα. «Με εμπιστεύονται ως μεταβατικό ηγέτη, όχι ως μελλοντικό βασιλιά ή μελλοντικό πρόεδρο ή οτιδήποτε άλλο», παρατήρησε κατά τη διάρκεια συνέντευξης στην εκπομπή «60 Minutes» του CBS.
Όσον αφορά την οικοδόμηση ενός νέου Ιράν, ο Παχλαβί προσδιόρισε τέσσερις βασικές αρχές στις οποίες πρέπει να δοθεί έμφαση: την εδαφική ακεραιότητα του Ιράν, τον σαφή διαχωρισμό της περιφέρειας από το κράτος, την ισότητα όλων των πολιτών και ένα δημοκρατικό εκλογικό σύστημα. Επίσης, δήλωσε ότι το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν πρέπει να καταργηθεί πλήρως.
Ο Παχλαβί συνέκρινε τους εορτασμούς στους δρόμους του Ιράν για την είδηση της δολοφονίας του Ιρανού ηγέτη Αλί Χαμενεΐ με τη διαβόητη φωτογραφία ενός μοναχικού Κινέζου φοιτητή που στάθηκε μόνος μπροστά από τα τανκς στην πλατεία Τιενανμέν το 1989.
Ερωτηθείς για το τι θα έλεγε στον πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ, απάντησε ότι θα επαναλάμβανε τις ευχαριστίες εκατομμυρίων συμπατριωτών του για την εξόντωση του Χαμανεΐ. «[Ο Τραμπ] θα μείνει στην ιστορία του Ιράν ως ο πιο διάσημος ξένος ηγέτης που άλλαξε τα δεδομένα και, ως αποτέλεσμα, άλλαξε τον κόσμο», είπε χαρακτηριστικά.
Νέες ταξιδιωτικές οδηγίες για την περιοχή από ΗΠΑ και Ισραήλ
Το υπουργείο Εξωτερικών των ΗΠΑ δημοσίευσε το βράδυ της Κυριακής ενημερωμένες οδηγίες ταξιδιού για αρκετές χώρες της Μέσης Ανατολής, προειδοποιώντας όσους βρίσκονται ήδη σε ορισμένες από αυτές να παραμείνουν στα καταφύγια.
Το Ιράν, το Ιράκ και ο Λίβανος χαρακτηρίστηκαν ως χώρες επιπέδου 4 — η πιο επικίνδυνη κατηγορία — και συνιστάται στον κόσμο να μην ταξιδεύει σε αυτές τις χώρες για κανένα λόγο.
Όσοι βρίσκονται ήδη στο Ιράν καλούνται να παραμείνουν στα καταφύγια, ενώ η προειδοποίηση επεσήμανε την απουσία αμερικανικής πρεσβείας στη χώρα. Στους Αμερικανούς που βρίσκονται στο Ιράκ συνιστάται να «επιδείξουν προσοχή, να περιορίσουν τις μετακινήσεις τους και να παραμείνουν στα καταφύγιά τους». Σε όσους βρίσκονται στο Λίβανο συνιστάται να αναχωρήσουν μέσω εμπορικών μέσων μεταφοράς.
Πέντε άλλες χώρες — το Μπαχρέιν, το Ισραήλ, το Κουβέιτ, το Κατάρ και το Πακιστάν — κατατάχθηκαν στο επίπεδο 3 και συνιστάται στον κόσμο να επανεξετάσει τα ταξιδιωτικά τους σχέδια για την περιοχή. Σε όσους βρίσκονται ήδη σε αυτές τις χώρες συνιστάται να παραμείνουν στα καταφύγια. Σε όσους βρίσκονται στο Πακιστάν συνιστάται να αποφεύγουν τις μεγάλες συγκεντρώσεις. Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ εξέδωσε επιπλέον προειδοποίηση για το Πακιστάν, καθώς ορισμένες περιοχές έχουν χαρακτηριστεί επιπέδου 4.
Πέντε άλλες χώρες έχουν χαρακτηριστεί επιπέδου 2, και συνιστάται ιδιαίτερη προσοχή σε όσους ταξιδεύουν εκεί. Αυτές είναι η Αίγυπτος, η Ιορδανία, το Ομάν, η Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα. Σε όσους βρίσκονται ήδη σε αυτές τις χώρες συνιστάται να παραμείνουν στα καταφύγια ή να είναι προσεκτικοί.
Οι κίνδυνοι για τους Αμερικανούς στην περιοχή έχουν αυξηθεί μετά τις στρατιωτικές δραστηριότητες των ΗΠΑ και του Ισραήλ στο Ιράν, συμπεριλαμβανομένων των πυραυλικών επιθέσεων που σκότωσαν τον Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ.
Σήμερα, Δευτέρα 2 Μαρτίου, το υπουργείο Εξωτερικών των ΗΠΑ καλεί τους πολίτες να μείνουν μακριά από την πρεσβεία του στο Κουβέιτ, η οποία δέχθηκε επίθεση λίγο νωρίτερα, δηλώνοντας ότι υπάρχει συνεχής απειλή πυραυλικών επιθέσεων και επιθέσεων με μη επανδρωμένα αεροσκάφη (UAV) πάνω από το Κουβέιτ. «Καλυφθείτε στο σπίτι σας, στον χαμηλότερο δυνατό όροφο και μείνετε μακριά από τα παράθυρα. Μην βγείτε έξω», τονίζει σε ανάρτηση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Κλειστά τα Στενά του Ορμούζ — Άνοδος στις τιμές του πετρελαίου
Με τα Στενά του Ορμούζ ουσιαστικά κλειστά, οι τιμές του αργού πετρελαίου αυξήθηκαν περισσότερο από 8%, ακόμη και πριν από την έναρξη των αεροπορικών επιθέσεων των ΗΠΑ και του Ισραήλ κατά του Ιράν, με τους αναλυτές να αναμένουν ότι οι τιμές του πετρελαίου και της βενζίνης θα σημειώσουν περαιτέρω άνοδο μόλις ξαναρχίσουν οι συναλλαγές, στις 2 Μαρτίου.
Το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC) είχε προειδοποιήσει ότι είναι πολύ ριψοκίνδυνη η διέλευση από τον εν λόγω πορθμό, μέσω του οποίου εξάγεται περισσότερο από το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου από την περιοχή. «Λόγω των ασταθών συνθηκών γύρω από τα στενά, που προέρχονται από την αμερικανική και ισραηλινή στρατιωτική επιθετικότητα και τις αντιδράσεις του Ιράν, η διέλευση επί του παρόντος δεν είναι ασφαλής», ανέφερε το IRGC σε δήλωση της 28ης Φεβρουαρίου.
Τουλάχιστον δύο πετρελαιοφόρα και ένα λιμάνι στο Ομάν έχουν δεχτεί επίθεση κατά τη διάρκεια της περιφερειακής σύγκρουσης. Τα πετρελαιοφόρα έχουν αρχίσει να συγκεντρώνονται στην Αραβική Θάλασσα αντί να διακινδυνεύουν το ταξίδι μέσω του στενού προς τον Περσικό Κόλπο.
Η Βρετανία παραχωρεί βάσεις της στη Μέση Ανατολή στις ΗΠΑ
Ο πρωθυπουργός του Ηνωμένου Βασιλείου, Κηρ Στάρμερ, δημοσίευσε την Κυριακή μια βιντεοσκοπημένη δήλωση σχετικά με την αποδοχή του αιτήματος των ΗΠΑ να χρησιμοποιήσουν βρετανικές βάσεις στην περιοχή του Κόλπου για να χτυπήσουν ιρανικούς εκτοξευτές πυραύλων. Σύμφωνα με τη δήλωσή του, η απόφασή του βασίζεται στη συλλογική αυτοάμυνα των μακροχρόνιων συμμάχων και στην προστασία των βρετανικών ζωών.
«Ο μόνος τρόπος να σταματήσει η απειλή είναι να καταστραφούν οι πύραυλοι στην πηγή τους, στα αποθέματα όπου είναι αποθηκευμένοι. Οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν ζητήσει να χρησιμοποιήσουν βρετανικές βάσεις για αυτόν τον συγκεκριμένο και περιορισμένο αμυντικό σκοπό», ανέφερε, επισημαίνοντας ότι η αποδοχή του αιτήματος των ΗΠΑ είναι σύμφωνη με το Διεθνές Δίκαιο.
Ο Στάρμερ επιβεβαίωσε ότι ο στρατός της χώρας του δεν συμμετείχε σε επιθέσεις κατά του Ιράν: «Δεν συμμετέχουμε σε αυτές τις επιθέσεις, αλλά θα συνεχίσουμε τις αμυντικές μας ενέργειες στην περιοχή. Δεν συμμετείχαμε στις αρχικές επιθέσεις κατά του Ιράν και δεν θα συμμετάσχουμε σε επιθετικές ενέργειες τώρα», τόνισε.
Τα κράτη του Κόλπου εκδίδουν κοινή δήλωση για απάντηση στα ιρανικά πλήγματα εναντίον τους
Οι υπουργοί Εξωτερικών του Συμβουλίου Συνεργασίας του Κόλπου (ΣΣΚ), εξέδωσαν την Κυριακή κοινή δήλωση καταδικάζοντας τις επιθέσεις του Ιράν στα εδάφη τους, προσθέτοντας ότι έχουν κάθε νόμιμο δικαίωμα να αντιδράσουν.
Οι υπουργοί Εξωτερικών των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, της Σαουδικής Αραβίας, του Ομάν, του Κατάρ, του Μπαχρέιν και του Κουβέιτ πραγματοποίησαν έκτακτη διαδικτυακή διάσκεψη σχετικά με την επιθετικότητα του Ιράν. Το συμβούλιο εξέτασε τις εκτεταμένες ζημίες «από τις προδοτικές επιθέσεις του Ιράν εναντίον τους, οι οποίες στόχευαν σε πολιτικές εγκαταστάσεις, χώρους παροχής υπηρεσιών και κατοικημένες περιοχές, προκαλώντας σημαντικές υλικές ζημίες, απειλώντας την ασφάλεια και τη ζωή των πολιτών και των κατοίκων και σπέρνοντας τον φόβο στον πληθυσμό».
Σύμφωνα με την κοινή δήλωση, οι επιθέσεις του Ιράν συνιστούν σαφή παραβίαση της κυριαρχίας των κρατών του Περσικού Κόλπου, των αρχών της καλής γειτονίας και του Διεθνούς Δικαίου. Το συμβούλιο συζήτησε τα επόμενα βήματα και συντόνισε τις προσπάθειες για την αποκατάσταση της ασφάλειας, της σταθερότητας και της ειρήνης στην περιοχή.
«Η ασφάλεια των κρατών μελών του ΣΣΚ είναι αδιαίρετη και ότι οποιαδήποτε επίθεση εναντίον οποιουδήποτε κράτους μέλους αποτελεί άμεση επίθεση εναντίον όλων των χωρών του ΣΣΚ», αναφέρει η δήλωση.
