Ο υπουργός Ενέργειας και Μεταλλείων της Κούβας δήλωσε στις 13 Μαΐου ότι η χώρα έχει εξαντλήσει πλήρως τα αποθέματα ντίζελ και μαζούτ και ότι το ηλεκτρικό της δίκτυο έχει εισέλθει σε «κρίσιμη» κατάσταση. Η Αβάνα αντιμετωπίζει τις χειρότερες κυλιόμενες διακοπές ρεύματος των τελευταίων δεκαετιών, καθώς ο αμερικανικός αποκλεισμός έχει καταστήσει την προμήθεια καυσίμων αδύνατη.
Ο υπουργός Ενέργειας και Μεταλλείων της Κούβας, Βισέντε ντε λα Ο Λέβυ, δήλωσε σε συνέντευξη Τύπου που μεταδόθηκε από τα κρατικά μέσα ενημέρωσης της χώρας ότι δεν υπάρχουν καθόλου καύσιμα και καθόλου ντίζελ, τονίζοντας ότι τα αποθέματα έχουν εξαντληθεί. Ανέφερε ακόμη ότι οι καθημερινές διακοπές ρεύματος επηρεάζουν εκατομμύρια Κουβανούς.
Στις 13 Μαΐου, έλαβε χώρα μεγάλη διαδήλωση, σε πολλές συνοικίες, με τον κόσμο να κλείνει δρόμους με φλεγόμενα σκουπίδια φωνάζοντας συνθήματα όπως «Ανάψτε τα φώτα!» και «Ο λαός, ενωμένος, δεν θα ηττηθεί ποτέ».
Ο υπουργός δήλωσε ότι η χώρα δεν είχε εισαγάγει πετρέλαιο από τον Δεκέμβριο, μέχρι που η Ρωσία έστειλε 100.000 τόνους αργού πετρελαίου τον περασμένο μήνα, ποσότητα που αντιστοιχεί σε 700.000 βαρέλια περίπου.
Η Κούβα βασιζόταν σε μεγάλο βαθμό στο πετρέλαιο της Βενεζουέλας, το οποίο της παρείχε το καθεστώς του τέως ηγέτη της χώρας, Νικολάς Μαδούρο. Η απομάκρυνσή του από την εξουσία και η αντικατάστασή του από την αντιπρόεδρο Ντέλσυ Ροντρίγκες είχε ως αποτέλεσμα τη διακοπή αυτής της προμήθειας. Το Μεξικό επίσης σταμάτησε να στέλνει πετρέλαιο, υπό πίεση από τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Η αμερικανική πρόταση
Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ ανέφερε σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα X, στις 13 Μαΐου ότι «επαναλαμβάνει δημόσια τη γενναιόδωρη προσφορά των Ηνωμένων Πολιτειών για πρόσθετη άμεση ανθρωπιστική βοήθεια προς τον κουβανικό λαό». Σύμφωνα με την ανάρτηση, το κουβανικό καθεστώς πρέπει να αποφασίσει αν θα αποδεχθεί την προσφορά ή αν θα αρνηθεί βοήθεια που σώζει ζωές Κουβανών, οι οποίοι τη χρειάζεται απεγνωσμένα.
Ο ντε λα Ο Λέβυ δήλωσε ότι η Κούβα είναι ανοιχτή σε οποιονδήποτε θέλει να της πουλήσει καύσιμα, αλλά ανέφερε ότι η σύγκρουση με το Ιράν και η αύξηση των τιμών του πετρελαίου περιπλέκουν τις διαπραγματεύσεις.
Το καθεστώς στην Κούβα ιδρύθηκε το 1959, όταν αντάρτες υπό την ηγεσία του Φιντέλ Κάστρο ανέτρεψαν τον υποστηριζόμενο από τις Ηνωμένες Πολιτείες ηγέτη Φουλχένσιο Μπατίστα. Ο Κάστρο εδραίωσε κυβέρνηση σύμφωνα με τα πρότυπα του μαρξισμού-λενινισμού, ασκώντας μονοκομματική κομμουνιστική εξουσία τα επόμενα χρόνια. Η Κούβα είχε στενή συμμαχία με τη Σοβιετική Ένωση, μέχρι την κατάρρευση του ανατολικού μπλοκ στις αρχές της δεκαετίας του 1990.
Μετά από τον θάνατο του Κάστρο το 2016 — αλλά και προηγουμένως — το κομμουνιστικό καθεστώς της Κούβας επιχείρησε να εισαγάγει ορισμένες μεταρρυθμίσεις της αγοράς με στόχο την ενθάρρυνση της ιδιωτικής επιχειρηματικότητας. Ένας νόμος περί ξένων επενδύσεων το 2014 άνοιξε το μεγαλύτερο μέρος της οικονομίας, μείωσε τους φόρους κατά περίπου 50% και παρείχε μεγαλύτερη ευελιξία ως προς την πλειοψηφική ιδιοκτησία ξένων επενδυτών σε κοινοπραξίες με το κράτος, σε σύγκριση με προηγούμενο νόμο της δεκαετίας του 1990.
Το 2017, η χώρα υπέγραψε νέες συμφωνίες αξίας άνω των 2 δισεκατομμυρίων δολαρίων, ποσό περίπου διπλάσιο από κάθε προηγούμενη. Μια ειδική αναπτυξιακή ζώνη κινεζικού τύπου άνοιξε επίσης στο Μαριέλ, δυτικά της Αβάνας, προσφέροντας επιπλέον φορολογικές και τελωνειακές ελαφρύνσεις, ενώ τα περισσότερα έργα ανήκουν εξ ολοκλήρου στους επενδυτές.
Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει καταστήσει την Κούβα βασικό στόχο της δεύτερης θητείας του, αυξάνοντας την πίεση προς την Αβάνα μέσω κυρώσεων και πετρελαϊκού αποκλεισμού, και έχει καταστήσει σαφές ότι η Αβάνα αποτελεί τον επόμενο στόχο, μετά τη σύλληψη του Μαδούρο από τον αμερικανικό στρατό τον Ιανουάριο του τρέχοντος έτους.
Καθώς αναχωρούσε αυτή την εβδομάδα για το ταξίδι του στην Κίνα, ο Τραμπ δήλωσε ότι η Κούβα δεν βρίσκεται σε καλή κατάσταση, χαρακτηρίζοντάς την «αποτυχημένο» κράτος, και αναφέροντας ότι το θέμα θα συζητηθεί «την κατάλληλη στιγμή». Σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα Truth Social, έγραψε ότι η Κούβα ζητά βοήθεια και ότι θα υπάρξουν συνομιλίες.
Ο ντε λα Ο Λέβυ δήλωσε ότι οι διακοπές ρεύματος αυξήθηκαν δραματικά αυτή την εβδομάδα, με πολλές συνοικίες της Αβάνας να μένουν χωρίς ηλεκτρικό ρεύμα έως και 22 ώρες την ημέρα. Η κουβανική πρωτεύουσα αντιμετωπίζει επίσης ελλείψεις τροφίμων και φαρμάκων. Δήλωσε επίσης ότι το ηλεκτρικό δίκτυο λειτουργεί αποκλειστικά με αργό πετρέλαιο που παράγεται στην Κούβα, φυσικό αέριο και ανανεώσιμες πηγές ενέργειας.
Η ηλιακή ενέργεια δεν επαρκεί
Η Κούβα έχει εγκαταστήσει περισσότερα από 1.300 μεγαβάτ ηλιακής ενέργειας τα τελευταία δύο χρόνια, όμως ο ντε λα Ο Λέβυ ανέφερε ότι η αδυναμία του δικτύου την αναγκάζει να περιορίζει την εισροή ενέργειας ώστε να αποφεύγονται επικίνδυνες διακυμάνσεις. Ο υπουργός δήλωσε ότι η χώρα βρίσκεται στο τελικό στάδιο εγκατάστασης μεγάλων συστημάτων μπαταριών για τη σταθεροποίηση του δικτύου, κάτι που θα επιτρέψει την αξιοποίηση μεγαλύτερης ποσότητας ηλιακής ενέργειας.
Στις 7 Μαΐου, τα Ηνωμένα Έθνη δημοσίευσαν ανακοίνωση — βασισμένη στις απόψεις τριών ειδικών εισηγητών του ΟΗΕ — στην οποία χαρακτηρίζουν τον αμερικανικό αποκλεισμό καυσίμων προς την Κούβα παράνομο βάσει του Διεθνούς Δικαίου.
Όπως αναφέρουν ειδικοί, οι Ηνωμένες Πολιτείες επιβάλλουν στην Κούβα «ενεργειακή ασφυξία», μια κατάσταση κατά την οποία η έλλειψη καυσίμων παρακωλύει τη λειτουργία βασικών υπηρεσιών που απαιτούνται για μια αξιοπρεπή ζωή. Αυτός ο παράνομος αποκλεισμός όχι μόνο διαταράσσει την καθημερινότητα των ανθρώπων, αλλά υπονομεύει και το δικαίωμά τους σε στοιχειώδεις δραστηριότητες.
Η εφημερίδα The Epoch Times επικοινώνησε με το Στέιτ Ντιπάρτμεντ για σχόλιο, αλλά δεν έλαβε απάντηση έως τη στιγμή της δημοσίευσης.
Του Chris Summers
Με πληροφορίες από το Reuters
