ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΕΜΑΣ
Δευτέρα, 29 Ιούν, 2026
ΕΚΔΟΣΕΙΣ

EPOCH TIMES

Η εκστρατεία εκφοβισμού του Shen Yun από το Πεκίνο

Από

Λίγο πριν από την έναρξη της πρεμιέρας του Shen Yun στο Lincoln Center της Νέας Υόρκης στις 26 Μαρτίου 2025, ο δημοσιογράφος Στηβ Λανς παρατήρησε άτομα έξω από τον χώρο να κρατούν πινακίδες με αποσπάσματα από δημοσιεύματα που στηλίτευαν την εταιρεία κλασικού κινεζικού χορού.

Εκείνη την περίοδο, παρήγαγε το ντοκιμαντέρ «Unbroken: The Untold Story of Shen Yun», το οποίο ακολουθεί καλλιτέχνες της ομάδας και τις οικογένειές τους καθώς αντιμετωπίζουν αυξανόμενες εκστρατείες δυσφήμησης, απειλές και παρεμβάσεις που συνδέονται με το Κομμουνιστικό Κόμμα της Κίνας (ΚΚΚ).

Ο Λανς μίλησε στην εφημερίδα The Epoch Times ενώ βρισκόταν στο Τορόντο για την καναδική πρεμιέρα της ταινίας στο Hotel X στις 22 Απριλίου του τρέχοντος έτους, παρουσιάζοντας τα ευρήματά του και τις ανησυχίες του για την πρόσφατη ακύρωση των παραστάσεων λόγω ψευδούς απειλής για βόμβα.

(NTD)

 

Ανακαλώντας τη σκηνή έξω από το Lincoln Center, ανέφερε ότι οι διαδηλωτές δεν μπορούσαν να εξηγήσουν γιατί βρίσκονταν εκεί, δίνοντας ασαφείς απαντήσεις, ενώ ένας εξ αυτών δήλωσε ότι εργάζεται ως σύμβουλος. Όπως σημείωσε, η ομάδα αποτελούνταν από ετερόκλητα άτομα, χωρίς εμφανή σύνδεση με το θέμα που προωθούσαν.

Ένας άνδρας παραδέχθηκε ότι πληρώθηκε για να διαδηλώσει και ότι θα λάμβανε 20 δολάρια αφού ολοκλήρωνε τη διανομή του υλικού κατά του Shen Yun. Ο Λανς παρατήρησε επίσης έναν άνδρα ασιατικής καταγωγής, απομονωμένο από την ομάδα, ο οποίος φαινόταν να καθοδηγεί τους διαδηλωτές και να τους προμηθεύει με φυλλάδια. Σύμφωνα με την έρευνα, οι διαδηλωτές συνδέονταν με άτομο που είχε δεσμούς με το ΚΚΚ.

Εξετάζοντας τις επαναλαμβανόμενες απειλές για βομβιστικές επιθέσεις και δολοφονίες — όλες φάρσες — ο Λανς κατέληξε ότι το μοτίβο ‘δείχνει’ το ΚΚΚ. Το γεγονός ότι αυτές οι ενέργειες είχαν ως συνέπεια την ακύρωση έξι παραστάσεων στο Τορόντο τον ανησυχεί βαθιά.

Το Shen Yun ιδρύθηκε το 2006 στη Νέα Υόρκη. Με την πάροδο των ετών, εξελίχθηκε σε οκτώ περιοδεύοντες θιάσους με παγκόσμια παρουσία, που δίνουν εκατοντάδες παραστάσεις σε σχεδόν 200 πόλεις κάθε χρόνο. Οι ακυρώσεις στο Τορόντο αποτελούν την πρώτη γνωστή περίπτωση ακύρωσης λόγω φάρσας.

Ο Λανς εκτίμησε ότι τα περιστατικά εντάσσονται στην ευρύτερη εκστρατεία διεθνικής καταστολής του ΚΚΚ, που περιλαμβάνει από φθορές σε λεωφορεία μέχρι απειλές και δυσφημιστικά δημοσιεύματα, καθώς και εργαλειοποίηση του νομικού συστήματος. Όπως κατέγραψαν αρχές παγκοσμίως, έχει αποδειχθεί πως πολλά απειλητικά μηνύματα προέρχονται από την Κίνα, όπως το 2025 όταν η Ταϊβάν συνέδεσε σχετικές απειλές με περιοχή της Σιαν.

Το Shen Yun Performing Arts ιδρύθηκε από Κινέζους καλλιτέχνες που είναι ασκούμενοι του Φάλουν Γκονγκ, μιας πνευματικής άσκησηας βασισμένης στις αρχές της αλήθειας, της καλοσύνης και της ανεκτικότητας. Το 1999, το ΚΚΚ ξεκίνησε εκστρατεία δίωξης εναντίον της ομάδας, η οποία συνεχίζεται έως σήμερα. Αποστολή του Shen Yun είναι η αναβίωση του παραδοσιακού κινεζικού πολιτισμού, ενώ παράλληλα αναδεικνύει παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Η βιολονίστρια Ρέιτσελ Τσεν (α) και η χορεύτρια Λίλιαν Πάρκερ (δ), μέλη του Shen Yun, στην καναδική πρεμιέρα του ντοκιμαντέρ «Unbroken: The Untold Story of Shen Yun», στο Hotel X Toronto. Καναδάς, 22 Απριλίου 2026. (Evan Ning/The Epoch Times)

 

Σύμφωνα με πληροφορίες που είχε δημοσιεύσει η Epoch Times, ο Σι Τζινπίνγκ φέρεται να έδωσε το 2022 εντολή για εντατικοποίηση των επιθέσεων κατά του Φάλουν Γκονγκ στο εξωτερικό μέσω παραπληροφόρησης και νομικών ενεργειών. Στο πλαίσιο αυτό, δύο άτομα καταδικάστηκαν το 2024 για απόπειρα δωροδοκίας υπαλλήλου των φορολογικών αρχών των ΗΠΑ με στόχο το Shen Yun, ενώ είχαν προβεί και σε παρακολούθηση καλλιτεχνών.

Παρά τις πιέσεις, ο Λανς υπογράμμισε την ανθεκτικότητα και την απουσία πικρίας στους καλλιτέχνες, σημειώνοντας ότι καθοδηγούνται από έναν σκοπό που υπερβαίνει το προσωπικό συμφέρον.

Ευγενής στόχος

Το «Unbroken», που κυκλοφόρησε στις 24 Μαρτίου, ακολουθεί τον Λήβαϊ Μπράουντι και τους γιους του, Τζέσσι και Λούκας, κορυφαίους χορευτές του Shen Yun, ενώ αντιμετωπίζουν απειλές και επιθέσεις. Ο Λούκας Μπράουντι, σύμφωνα με τον Λανς, δεν εκλαμβάνει προσωπικά τις απειλές και επιδιώκει να δείξει την πραγματική φύση του Shen Yun.

Οι χορευτές του Shen Yun, οι αδελφοί Λούκας (α) και Τζέσσι Μπράουντι (α) στην καναδική πρεμιέρα του ντοκιμαντέρ «Unbroken: The Untold Story of Shen Yun» στο Hotel X Toronto. Καναδάς, 22 Απριλίου 2026. (Ευγενική παραχώρηση του Alex Gurevich)

 

Οι καλλιτέχνες έχουν υψηλότατου επιπέδου εκπαίδευση στον κλασικό κινεζικό χορό, και διδάσκονται ιδιαίτερα απαιτητικές τεχνικές. Ο Λανς, αντλώντας από την εμπειρία του στον αθλητισμό, σημείωσε ότι η διατήρηση τόσο υψηλού επιπέδου υπό τέτοια πίεση είναι εξαιρετικά δύσκολη, παρομοιάζοντας την κατάσταση με αθλητή που καλείται να αγωνιστεί ενώ αντιμετωπίζει διαρκείς διακοπές λόγω απειλών.

Τονίζει ότι οι καλλιτέχνες βρίσκονται σε επίπεδο αντίστοιχο των Ολυμπιακών Αγώνων και ότι ξεχωρίζει ο τρόπος με τον οποίον διαχειρίζονται το στρες. Επεσήμανε ότι περισσότεροι από ενενήντα καλλιτέχνες ή συγγενείς τους έχουν υποστεί δίωξη στην Κίνα, και χαρακτήρισε την αποστολή τους βαθιά προσωπική και ευγενή.

Ακυρώσεις παραστάσεων στο Τορόντο

Ο Λανς χαρακτήρισε ιδιαίτερα ανησυχητική την ακύρωση έξι παραστάσεων στο Τορόντο μετά από ψευδείς απειλές που εστάλησαν μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου. Παρά το γεγονός ότι η αστυνομία επιβεβαίωσε πως δεν υπήρχε πραγματικός κίνδυνος και παρά τα αιτήματα του τοπικού διοργανωτή να συνεχιστούν οι παραστάσεις, το θέατρο προχώρησε στην ακύρωση.

Στη συνέχεια, αποκαλύφθηκε ότι ο αποστολέας των μηνυμάτων παραδέχθηκε την ψευδή φύση των απειλών και ισχυρίστηκε διασυνδέσεις με το ΚΚΚ. Παρόμοια περιστατικά σημειώθηκαν και στην Ταϊβάν, όπου οι αρχές εντόπισαν την προέλευση των απειλών στην ηπειρωτική Κίνα, κοντά σε εγκατάσταση της Huawei.

Το Shen Yun Performing Arts παρουσίασε τη δεύτερη παράστασή του στο Τορόντο για τη σεζόν του 2026 στο Four Seasons Centre for the Performing Arts, το βράδυ της 28ης Μαρτίου 2026, σε κατάμεστο θέατρο. (May Huang/The Epoch Times)

 

Ο Λανς εκτίμησε ότι πρόκειται για ενέργειες κρατικού παράγοντα και όχι για εγχώρια τρομοκρατία, υπογραμμίζοντας ότι οι δημοκρατικές κοινωνίες θα πρέπει να αναγνωρίζουν τη φύση τέτοιων απειλών. Πρόσθεσε ότι η ακύρωση των παραστάσεων ενθαρρύνει περαιτέρω τέτοιες πρακτικές, παρομοιάζοντας την κατάσταση με την καταβολή λύτρων που οδηγεί σε επανάληψη των ενεργειών.

Αντίσταση στον φόβο

Παρόμοιες απειλές έχουν σημειωθεί και σε άλλες πόλεις, όπου όμως οι παραστάσεις πραγματοποιήθηκαν υπό αυξημένα μέτρα ασφαλείας. Σύμφωνα με τον διοργανωτή, περισσότερες από 150 τέτοιες απειλές έχουν καταγραφεί τα τελευταία δύο χρόνια, χωρίς να εμποδίζονται οι παραστάσεις.

Στο Βανκούβερ και τη Μισσισσάουγκα, οι παραστάσεις συνεχίστηκαν κανονικά μετά από επιβεβαίωση των αρχών ότι δεν υπήρχε κίνδυνος, ενώ οι έρευνες συνέδεσαν τις απειλές με κινεζικό αριθμό τηλεφώνου.

Ο Λανς σημείωσε ότι οι απειλές αποσκοπούν στη δημιουργία φόβου και στην αλλαγή της καθημερινότητας των πολιτών, τονίζοντας ότι οι δημοκρατικές κοινωνίες οφείλουν να αντιστέκονται σε τέτοιες τακτικές. Εξέφρασε επίσης την ελπίδα ότι το «Unbroken» θα βοηθήσει το κοινό να κατανοήσει καλύτερα την κατάσταση.

Καταλήγοντας, προειδοποίησε ότι αν το κομμουνιστικό καθεστώς της Κίνας παραμείνει ανεξέλεγκτο, είναι πιθανό περισσότεροι πολίτες να επηρεαστούν, και εξέφρασε την ελπίδα ότι οι ακυρώσεις στο Τορόντο θα αφυπνίσουν τον κόσμο.

Της Olivia Gomm

Με τη συμβολή της Eva Fu

Ανοιχτό το ενδεχόμενο εκεχειρίας στην Ουκρανία μετά από συνομιλία Τραμπ–Πούτιν

Από

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε στις 30 Απριλίου ότι συζήτησε με τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν το ενδεχόμενο εκεχειρίας στην Ουκρανία κατά τη διάρκεια πρόσφατης τηλεφωνικής επικοινωνίας που είχαν οι δύο ηγέτες.

Οι δηλώσεις του Αμερικανού προέδρου έγιναν σε δημοσιογράφους που βρίσκονταν στον Λευκό Οίκο για την υποδοχή των αστροναυτών της αποστολής Artemis II. Νωρίτερα, το Κρεμλίνο είχε αναφέρει ότι οι δύο ηγέτες συζήτησαν μια προσωρινή ανακωχή με αφορμή την επέτειο της 9ης Μαΐου, που σηματοδοτεί το τέλος του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου στην Ευρώπη.

Ο Τραμπ αποτίμησε θετικά την τηλεφωνική συνομιλία, η οποία διήρκεσε περισσότερο από μιάμιση ώρα και επικεντρώθηκε κυρίως στην Ουκρανία, με μία σύντομη αναφορά στο Ιράν. Όπως ανέφερε, από την πλευρά του πρότεινε μια περιορισμένης έκτασης εκεχειρία και εκτιμά ότι ο Ρώσος πρόεδρος θα προχωρήσει σε σχετική ανακοίνωση. Ακόμη και αυτό θα ήταν σημαντικό, καθώς χάνουν τη ζωή τους πολλοί άνθρωποι, σχολίασε, χαρακτηρίζοντας την κατάσταση παράλογη.

Σύμφωνα με τον ίδιο, η Ουκρανία έχει πλέον ηττηθεί στρατιωτικά, με τα πλοία της να έχουν βυθιστεί, τα αεροπλάνα της να έχουν καταρριφθεί και περίπου το 82% των πυραύλων της και τα περισσότερα μη επανδρωμένα αεροσκάφη της να έχουν εξαντληθεί.

Οι πρόσφατες διπλωματικές επαφές μεταξύ ΗΠΑ και Ρωσίας για την Ουκρανία επικεντρώνονται σε σταδιακά μέτρα μείωσης των εχθροπραξιών, με στόχο την επίτευξη μιας ευρύτερης συμφωνίας. Τόσο ο Λευκός Οίκος όσο και το Κρεμλίνο χαρακτήρισαν την τελευταία τηλεφωνική επικοινωνία φιλική και ουσιαστική. Ο σύμβουλος του Πούτιν, Γιούρι Ουσακόφ, δήλωσε ότι ο Τραμπ αντέδρασε θετικά στην ιδέα μιας προσωρινής εκεχειρίας που συνδέεται με τις εκδηλώσεις για την Ημέρα της Νίκης στη Ρωσία στις 9 Μαΐου, ενώ ο Τραμπ δήλωσε πως επιθυμεί τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία πριν δεχθεί οποιαδήποτε ρωσική βοήθεια στο ζήτημα του εμπλουτισμένου ουρανίου του Ιράν.

Ο Τραμπ έχει επανειλημμένα επικρίνει τον Ουκρανό πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι για την άρνησή του να προχωρήσει σε συμφωνία με τη Ρωσία. Αντίθετα, εκφράζεται θετικά για τη σχέση του με τον Βλαντίμιρ Πούτιν, επισημαίνοντας ότι συνομιλούν τακτικά. Η τελευταία γνωστή τηλεφωνική επικοινωνία τους είχε πραγματοποιηθεί στις 9 Μαρτίου.

Πριν από έναν χρόνο, τον Μάρτιο του 2025, ο Βλαντίμιρ Πούτιν συμφώνησε, μετά από συνομιλία με τον Ντόναλντ Τραμπ, σε περιορισμένη εκεχειρία για ενεργειακές και υποδομικές εγκαταστάσεις, με στόχο μια ευρύτερη συμφωνία. Τον Μάιο, ο Τραμπ ανακοίνωσε ότι θα επικοινωνούσε την ίδια ημέρα με Πούτιν και Ζελένσκι, ελπίζοντας σε εκεχειρία και τερματισμό του πολέμου. Τον Αύγουστο, μετέβη στην Αλάσκα για σύνοδο με τον Πούτιν.

Οι διαπραγματεύσεις συνεχίστηκαν έως τον Δεκέμβριο του 2025, οπότε το Κρεμλίνο ανέφερε ότι οι συνομιλίες μεταξύ ΗΠΑ και Ουκρανίας για ένα ειρηνευτικό σχέδιο προχωρούσαν εποικοδομητικά, παρά ορισμένες ευρωπαϊκές τροποποιήσεις στις προτάσεις.

Της Kimberly Hayek

Με πληροφορίες από το Reuters

Κιότο, η πρωτεύουσα της ιαπωνικής τέχνης και παράδοσης

Από

Η ιστορία και οι παραδόσεις που διαφυλάσσονται σε κάθε σημείο του καθιστούν το Κιότο καρδιά της Ιαπωνίας και της ιαπωνικής κουλτούρας. Μια βόλτα στα γραφικά δρομάκια του είναι σαν ένα ταξίδι στο παρελθόν, με τα παραδοσιακά κτίρια, ναούς, ιερά και ανθισμένου κήπους να ζωντανεύουν τα ήθη της αρχαίας πόλης.

Το Κιότο, που ιδρύθηκε ως Χέιαν-κιο το 794, ήταν η πρωτεύουσα και έδρα της αυτοκρατορικής αυλής για πάνω από 1.000 χρόνια. Η ζωντανή καλλιτεχνική σκηνή της πόλης διαμορφώθηκε σε μεγάλο βαθμό από την παρουσία του αυτοκράτορα και των αριστοκρατών, καθώς και των υψηλόβαθμων πολεμιστών, καλλιτεχνών και λογίων που εργάζονταν στο παλάτι. Επίσης έχει έντονο θρησκευτικό χαρακτήρα, με τη βαθιά ευλάβεια για τη θρησκεία Σίντο και τον Βουδισμό να καθορίζει την πολιτιστική της ανάπτυξη.

«Συγκέντρωση Νενμπούτσου στο Ιτσίγια, Κιότο», από την «Εικονογραφημένη βιογραφία του μοναχού Ιππέν και του μαθητή του Τα’α», στα τέλη του 14ου αιώνα. Σε αυτή τη σκηνή, άνθρωποι από όλα τα κοινωνικά στρώματα έχουν συγκεντρωθεί για να ακούσουν τον χαρισματικό μοναχό Ιππέν (1239-1289) να απαγγέλλει την προσευχή Νενμπούτσου, επικαλούμενος τον Βούδα Αμιτάμπα. Συλλογή Ασιακής Τέχνης του Χάρρυ Γ. Κ. Πάκαρντ, δωρεά του Χάρρυ Γ. Κ. Πάκαρντ και αγορά από τα ταμεία Φλέτσερ, Ρότζερς, Χάρρις Μπρίσμπεϊν Ντικ και Λούις Β. Μπελ, κληροδότημα του Τζόζεφ Πούλιτζερ και δωρεά του Ταμείου Άνενμπεργκ, 1975. (Μητροπολιτικό Μουσείο Τέχνης, Νέα Υόρκη)

 

Πανωφόρι (ουτσικάκε) με σχέδια μπαμπού. Περίοδος Έντο (1615–1868), πρώτο μισό του 18ου αιώνα. Αυτό το σπάνιο ουτσικάκε είναι έργο του Γκιον Νανκάι, γνωστού ποιητή και καλλιτέχνη της πρώιμης κίνησης Νάνγκα. Συλλογή Ασιακής Τέχνης του Χάρρυ Γ. Κ. Πάκαρντ, δωρεά του Χάρρυ Γ. Κ. Πάκαρντ και αγορά από τα ταμεία Φλέτσερ, Ρότζερς, Χάρρις Μπρίσμπεϊν Ντικ και Λούις Β. Μπελ, κληροδότημα του Τζόζεφ Πούλιτζερ και δωρεά του Ταμείου Άνενμπεργκ, 1975. (Μητροπολιτικό Μουσείο Τέχνης, Νέα Υόρκη)

 

Κουτί για θυμίαμα (κόγκο) με πεύκα και πουλιά. Περίοδος Νανμποκούτσο (1336–92), αρχές του 14ου αιώνα. Όπως πολλά άλλα κουτιά για θυμίαμα για την τελετή του τσαγιού, αυτό το κομμάτι θα μπορούσε να αποτελεί μέρος ενός σετ 12 τεμαχίων (γιουνιτεμπάκο), προορισμένο για δοχείο υλικού για το μαύρισμα των δοντιών. Συλλογή Μαίρη Γκριγκς Μπερκ, δωρεά του Ιδρύματος Μαίρη και Τζάκσον Μπερκ, 2015. (Μητροπολιτικό Μουσείο Τέχνης, Νέα Υόρκη)

 

Η παρουσία της αυτοκρατορικής αυλής έπαιξε σημαντικό ρόλο στη διαμόρφωση των καλλιτεχνικών τάσεων του Κιότο. Επίσης εξασφάλισε την επιβίωση και τη διατήρηση τόσο πολλών έργων τέχνης. Επειδή τα περισσότερα έργα δημιουργήθηκαν για την αυλή και την αυτοκρατορική οικογένεια, κατασκευάστηκαν από υλικά της καλύτερης ποιότητας. Τα περισσότερα σιντοϊστικά και βουδιστικά ιδρύματα της εποχής εκείνης ιδρύθηκαν με τον ίδιο σκοπό: την προστασία της πρωτεύουσας και της αυτοκρατορικής οικογένειας. Ως αποτέλεσμα, πολλές τάσεις και παραλληλισμοί μπορούν να παρατηρηθούν στην καλλιτεχνική τους παραγωγή.

Η επιρροή της αυλής και του σιντοϊσμού είναι εμφανής σε έργα όπως το «Ο Φουτζιβάρα νο Καματάρι ως σιντοϊστική θεότητα». Ο Καματάρι ήταν πολιτικός, αυλικός και ιδρυτής του ισχυρού οίκου Φουτζιβάρα, που κυριάρχησε στην Αυλή της Ιαπωνίας από τον 10ο έως τον 12ο αιώνα.

Ως ισχυρός υποστηρικτής του Σιντοϊσμού, ήταν μία από τις πολλές ιστορικές προσωπικότητες που θεοποιήθηκαν μετά το θάνατό τους. Η θεϊκότητά του συμβολίζεται από τους χρυσούς καθρέφτες που κρέμονται πάνω από τη μορφή του. Στην ιαπωνική κουλτούρα, οι καθρέφτες αποτελούσαν ισχυρά σύμβολα εξουσίας, και λατρεύονταν ως ιερά αντικείμενα που αντιπροσώπευαν τους θεούς.

«Ο Φουτζιβάρα νο Καματάρι ως θεότητα του Σίντο». Περίοδος Νανμποκούτσο (1336-1392), μετά το 1350. Ο Φουτζιβάρα νο Καματάρι (614-699) ήταν μία από τις πολλές ιστορικές προσωπικότητες που θεοποιήθηκαν στη θρησκευτική παράδοση του Σίντο. Σημαντικός πολιτικός και αυλικός, ίδρυσε τον ισχυρό οίκο Φουτζιγουάρα, ο οποίος κυριάρχησε στην ιαπωνική αυλική ζωή από τον 10ο έως τον 12ο αιώνα. Αγορά και κληροδότημα των Έντουαρντ Μουρ και Μπρους Γουέμπστερ, με ανταλλαγή, και δωρεά της κυρίας Τζορτζ Α. Κρόκερ και του Ντέιβιντ Μάρεϋ, με ανταλλαγή, 1985. (Μητροπολιτικό Μουσείο Τέχνης, Νέα Υόρκη)

 

Οι σαμουράι είχαν εξέχουσα θέση στην ιαπωνική μεσαιωνική κοινωνία, και τα ενδύματα και οι πανοπλίες (γιορόι) τους αντανακλούσαν το κύρος τους. Τα γιορόι χρησιμοποιούνταν από τον 10ο έως τον 14ο αιώνα και φοριούνταν κυρίως από έφιππους πολεμιστές. Ο θώρακας είναι καλυμμένος με δέρμα που φέρει την εικόνα του ισχυρού βουδιστικού θεού Φούντο Μιο-ο, του οποίου η άγρια όψη και τα χαρακτηριστικά της ηρεμίας και της εσωτερικής δύναμης εκτιμούνταν ιδιαίτερα από τους σαμουράι. Η πανοπλία του Ασικάγκα Τακαούτζι είναι ένα εξαιρετικό δείγμα μεσαιωνικού γιορόι.

Πανοπλία (γιορόι) του Ασικάγκα Τακαούτζι. Τέλη της περιόδου Καμακούρα (1185–1333) έως την περίοδο Νανμποκούτσο (1336–92), αρχές έως μέσα του 14ου αιώνα. Πρόκειται για ένα σπάνιο παράδειγμα μεσαιωνικού γιορόι, μιας πρώιμης ιαπωνικής πανοπλίας που φορούσαν οι έφιπποι πολεμιστές. Δωρεά του Μπάσφορντ Ντην, 1914. (Μητροπολιτικό Μουσείο Τέχνης, Νέα Υόρκη)

 

Κατά την περίοδο Μομογιάμα, για να προστατεύονται από τη βροχή, τον άνεμο και το κρύο, οι σαμουράι φορούσαν συνήθως πάνω από την πανοπλία τους ένα τζινμπαορί, ένα πολυτελές και κομψό πανωφόρι.

Αρκετά χαρακτηριστικά αυτού του ενδύματος υποδηλώνουν δυτική επιρροή, όπως ο όρθιος γιακάς και οι λευκές και κόκκινες πτυχώσεις κατά μήκος των μανικιών. Ο συνδυασμός σπάνιων εισαγόμενων πολυτελών υφασμάτων υποδήλωνε ότι το πανωφόρι ήταν δώρο ενός πολεμάρχου στους πιστούς σαμουράι του.

Τα τζινμπαορί μάχης κατασκευάζονταν από την Εποχή των Εμφυλίων Πολέμων (περίπου 1467-1603) μέχρι το τέλος της περιόδου Έντο (1615-1867).

Μπροστινό μέρος ενός τζινμπαορί. Περίοδος Μομογιάμα (1573–1615), τέλη του 16ου αιώνα. Μαίρη Λίβινγκστον Γκριγκς και Ίδρυμα Μαίρη Γκριγκς Μπερκ, 2017. (Μητροπολιτικό Μουσείο Τέχνης, Νέα Υόρκη)

 

Η πλάτη ενός τζινμπαορί, το οποίο ανήκει σε έναν πολύ σπάνιο τύπο. Είναι γνωστά μόνο τρία παρόμοια δείγματα. Μαίρη Λίβινγκστον Γκριγκς και Ίδρυμα Μαίρη Γκριγκς Μπερκ, 2017. (Μητροπολιτικό Μουσείο Τέχνης, Νέα Υόρκη)

 

Οι τελετές του τσαγιού, που εισήχθησαν στο Κιότο μέσω του Βουδισμού Ζεν, συνέβαλαν στην πνευματική ανάπτυξη της πόλης και ενέπνευσαν πολλές μορφές τέχνης. Μια ματιά στο κουτί τσαγιού της περιόδου Έντο, έργο του Νονομούρα Νινσέι, αποκαλύπτει περισσότερα για αυτή την ιερή παράδοση. Το μικρό, λεπτό βάζο που χρησιμοποιούνταν κατά τη διάρκεια των τελετών, περιείχε σκόνη πράσινου τσαγιού (μάτσα). Ο Νονομούρα Νινσέι, ένας από τους σημαντικότερους Ιάπωνες κεραμίστες όλων των εποχών, είναι γνωστός ως ο πρώτος που υπέγραψε τα έργα του. Το στυλ του, που είναι τυπικά περίτεχνο και εκλεπτυσμένο, έθεσε ένα πρότυπο που καθόρισε την εμφάνιση των κεραμικών του Κιότο από την εποχή του και μετά.

Δοχείο για τσάι (σεϊτάκα), έργο του Νονομούρα Νινσέι. Περίοδος Έντο (1615–1868), περί τα 1650. Σε παρόμοια δοχεία φυλασσόταν το μάτσα (η σκόνη του πράσινου τσαγιού,) στις τελετές του τσαγιού. Συλλογή Χάουαρντ Μάνσφηλντ, δωρεά του Χάουαρντ Μάνσφηλντ, 1936. (Μητροπολιτικό Μουσείο Τέχνης, Νέα Υόρκη)

 

Οι περισσότεροι πίνακες από το αρχαίο Κιότο έχουν τη μορφή κρεμαστών παπύρων, χειρογράφων και πτυσσόμενων παραβάν. Τα θέματα τους ποικίλλουν από γαλήνια τοπία έως συναρπαστικές μάχες, και από στιγμιότυπα της καθημερινής ζωής έως συγκλονιστικές σκηνές από θρυλικές ιστορίες. Ένα ιδιαίτερα σημαντικό πτυσσόμενο παραβάν, αποτελούμενο από έξι περίτεχνα ζωγραφισμένα πάνελ, απεικονίζει μάχες από την εξέγερση του Χόγκεν.

Πρόκειται για έργο του 17ου αιώνα, αν και το απεικονιζόμενο περιστατικό έλαβε χώρα το καλοκαίρι του 1156, στο κέντρο του Κιότο. Η εξέγερση αφορούσε μια διαμάχη για τη διαδοχή μεταξύ του αυτοκράτορα Γκο-Σιρακάουα και του πρώην αυτοκράτορα Σουτόκου, και παρόλο που διήρκεσε μόνο λίγες ώρες, είχε μακροχρόνιες πολιτικές και κοινωνικές συνέπειες και σηματοδότησε την αρχή της μεσαιωνικής περιόδου.

«Οι εξεγέρσεις των εποχών Χόγκεν και Χέιτζι». Περίοδος Έντο (1615-1868), 17ος αιώνας. Από τα δεξιά προς τα αριστερά, απεικονίζονται μια σειρά από θρυλικές σκηνές μάχης, όπως περιγράφονται στην «Ιστορία της εξέγερσης του Χόγκεν». Rogers Fund, 1957. (Μητροπολιτικό Μουσείο Τέχνης, Νέα Υόρκη)

 

Ανεξάρτητα από τις αλλαγές που έχουν συντελεστεί στον κόσμο με την πάροδο των χρόνων, οι αρχαίες παραδόσεις και οι καλλιτεχνικές τάσεις παραμένουν ζωντανές στο σύγχρονο Κιότο. Οι Νακαμούρα Τακούο, Σουζούκι Οσάμου και Γιαγκί Ακίρα, Χιρόσι Σουγκιμότο και Κοχέι Ναβά είναι μερικοί μόνο σύγχρονοι καλλιτέχνες που συνεχίζουν στα ίχνη των προγόνων.

Ο Βουδισμός και ο Σιντοϊσμός παραμένουν σημαντικό μέρος της καθημερινής ζωής στο Κιότο. Οι περισσότεροι ναοί, παρά το γεγονός ότι είναι ανοιχτοί στους τουρίστες, λειτουργούν κανονικά και οι άνθρωποι συχνά πηγαίνουν εκεί για να προσευχηθούν. Τα ιερά είναι πολύ δημοφιλή και κατά τη διάρκεια σημαντικών εορτών, όπως το περίφημο Γκιον Ματσούρι, ένα φεστιβάλ που διαρκεί ολόκληρο τον Ιούλιο.

Κάνο Τακανομπού, πορτρέτο του Χοτέι. Περίοδος Έντο (1615–1868), περί τα 1616. Ο Τακανόμπου (1571–1618) απεικονίζει τον Χοτέι, μια δημοφιλή φιγούρα του Ζεν, ο οποίος συχνά εμφανίζεται ως ένας παχουλός, καλοδιάθετος μοναχός που κουβαλάει ένα μεγάλο σάκο. Πιστεύεται ότι έζησε στη νότια Κίνα στα τέλη του 9ου αιώνα και τελικά αναγνωρίστηκε ως ενσάρκωση του Μιρόκου, του Βούδα του Μέλλοντος. (Μητροπολιτικό Μουσείο Τέχνης, Νέα Υόρκη)

 

Παρά το γεγονός ότι το 1869 η πρωτεύουσα μεταφέρθηκε στο Τόκιο το 1869, το Κιότο εξακολουθεί να φέρει το όνομα που σημαίνει «Πρωτεύουσα» και παραμένει το καλύτερο μέρος για να εξερευνήσετε την ιαπωνική παράδοση και τέχνες.

Σήμερα, το Κιότο είναι μία από τις πιο καλοδιατηρημένες και ιστορικά σημαντικές πόλεις της Ιαπωνίας, με περίπου 1.600 βουδιστικούς ναούς και 400 σιντοϊστικά ιερά. «Το Κιότο είναι ένα ζωντανό μουσείο της ιαπωνικής παράδοσης», παρατηρεί η Μόνικα Μπίντσικ, επιμελήτρια του Μητροπολιτικού Μουσείου Τέχνης της Νέας Υόρκης. «Εκεί διατηρείται η ουσία της ιαπωνικής κουλτούρας».

Της Angela Feng

Το παρόν άρθρο αναδημοσιεύεται με την άδεια του Elite Lifestyle Magazine.

Αντιδράσεις των ΗΠΑ για τον ρόλο του Ιράν στη διάσκεψη του ΟΗΕ για τα πυρηνικά

Από

Οι Ηνωμένες Πολιτείες αντέδρασαν έντονα μετά την επιλογή του Ιράν ως ενός εκ των 34 αντιπροέδρων της διάσκεψης της Συνθήκης για τη Μη Διάδοση Πυρηνικών Όπλων του ΟΗΕ στις 27 Απριλίου.

Το Ιράν προτάθηκε ως υποψήφιο από το Κίνημα των Αδεσμεύτων, το οποίο αποτελείται από 121 αναπτυσσόμενες χώρες, κυρίως από την Αφρική και την Ασία, ενώ η διάσκεψη, που πραγματοποιείται κάθε πέντε χρόνια από το 1970, περιλαμβάνει και τα 191 συμβαλλόμενα μέρη της συνθήκης, τα οποία εξετάζουν την εφαρμογή της.

Αν και, βάσει της συνθήκης, το Ιράν υποχρεούται να συνεργάζεται με τη Διεθνή Υπηρεσία Ατομικής Ενέργειας (ΔΥΑΕ), δεν έχει επιτρέψει την πρόσβαση επιθεωρητών σε πυρηνικές εγκαταστάσεις από τότε που αυτές βομβαρδίστηκαν από τις Ηνωμένες Πολιτείες, τον Ιούνιο του 2025.

Ο υφυπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ για τον έλεγχο εξοπλισμών και τη μη διάδοση, Κρίστοφερ Γιου, ανέφερε ότι ήταν αδιαμφισβήτητο πως το Ιράν είχε επί μακρόν επιδείξει περιφρόνηση προς τις δεσμεύσεις της Συνθήκης και πρόσθεσε ότι, αντί να αξιοποιηθεί η διάσκεψη για την υπεράσπιση της ακεραιότητας της συνθήκης και την απόδοση ευθυνών, επιλέχθηκε το ίδιο ως αντιπρόεδρος, κάτι που, όπως υποστήριξε, συνιστά σοβαρό πλήγμα για την αξιοπιστία της διαδικασίας.

Στήριξη από Αυστραλία και ΗΑΕ 

Τη θέση των ΗΠΑ στήριξαν η Αυστραλία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, ενώ το Ηνωμένο Βασίλειο, η Γαλλία και η Γερμανία εξέφρασαν ανησυχία, με τις τρεις τελευταίες — γνωστές ως Ε3 — να έχουν συμμετάσχει στο Κοινό Ολοκληρωμένο Σχέδιο Δράσης (Joint Comprehensive Plan of Action – JCPOA) του 2015, που διαπραγματεύτηκε η κυβέρνηση Ομπάμα με στόχο τον περιορισμό του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν.

Ο πρόεδρος της διάσκεψης, πρέσβης του Βιετνάμ στον ΟΗΕ, Ντο Χουνγκ Βιετ, δήλωσε ότι οι ενστάσεις και οι επιφυλάξεις που εκφράστηκαν θα καταγραφούν στα πρακτικά, ενώ ο πρέσβης του Ιράν στον ΟΗΕ στη Βιέννη, Ρεζά Νατζαφί, χαρακτήρισε τις κατηγορίες της Ουάσιγκτον αβάσιμες και πολιτικά υποκινούμενες, εκφράζοντας παράλληλα την αντίθεση της Τεχεράνης στη συμμετοχή των Ηνωμένων Πολιτειών ως αντιπροέδρου.

Στα έγγραφα της διάσκεψης, η οποία θα διαρκέσει έως τις 22 Μαΐου, περιλαμβάνεται αναφορά σε ιρανικό έγγραφο εργασίας που ζητά τη δημιουργία ζώνης απαλλαγμένης από πυρηνικά όπλα στη Μέση Ανατολή, ενώ υπενθυμίζεται ότι ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ αποχώρησε από το JCPOA το 2018 και ότι τον Σεπτέμβριο του 2025 ενεργοποιήθηκε ο μηχανισμός επαναφοράς κυρώσεων του ΟΗΕ, οδηγώντας σε εκ νέου επιβολή εμπάργκο όπλων στο Ιράν.

Ο πρέσβης του Ιράν στη Διεθνή Υπηρεσία Ατομικής Ενέργειας (ΔΥΑΕ), Ρεζά Νατζαφί, στο Διεθνές Κέντρο στη Βιέννη. Αυστρία, 26 Νοεμβρίου 2015. (AP Photo/Ronald Zak)

 

Σύμφωνα με τον ΟΗΕ, η Συνθήκη για τη Μη Διάδοση Πυρηνικών Όπλων αποτελεί καθοριστική διεθνή συνθήκη με στόχο την αποτροπή της διάδοσης πυρηνικών όπλων, την προώθηση ειρηνικής χρήσης της πυρηνικής ενέργειας και την επίτευξη πυρηνικού αφοπλισμού.

Σε δήλωση προς το διοικητικό συμβούλιο της ΔΥΑΕ στις 9 Ιουνίου, ο γενικός διευθυντής Ραφαέλ Γκρόσσι εξέφρασε σοβαρή ανησυχία για τη ραγδαία συσσώρευση υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου στο Ιράν, ενώ στις 12 Ιουνίου 2025 η υπηρεσία ενέκρινε ψήφισμα που διαπίστωνε μη συμμόρφωση της Τεχεράνης με τις υποχρεώσεις της.

Εντός ωρών από την απόφαση αυτή, το Ισραήλ ξεκίνησε βομβαρδισμούς κατά του Ιράν, ενώ στις 21 Ιουνίου οι Ηνωμένες Πολιτείες εξαπέλυσαν την επιχείρηση «Midnight Hammer», χρησιμοποιώντας βόμβες διάτρησης οχυρωμένων στόχων περίπου 13.600 κιλών σε πυρηνικές εγκαταστάσεις.

Οι δύο χώρες επανεκκίνησαν κατόπιν διαπραγματεύσεις, οι οποίες όμως κατέρρευσαν φέτος, οδηγώντας τον Τραμπ να εγκρίνει τη στρατιωτική επιχείρηση «Epic Fury», που ξεκίνησε στις 28 Φεβρουαρίου.

Σήμερα, το Ισραήλ θεωρείται ευρέως η μόνη χώρα στη Μέση Ανατολή που διαθέτει πυρηνικά όπλα, αν και δεν το έχει επιβεβαιώσει ούτε διαψεύσει, με τη Βιβλιοθήκη της Βουλής των Κοινοτήτων του Ηνωμένου Βασιλείου να αναφέρει ότι η χώρα ανέπτυξε πυρηνική ικανότητα εκτός του πλαισίου της Συνθήκης.

Το Διεθνές Ινστιτούτο Ερευνών Ειρήνης της Στοκχόλμης σημειώνει ότι το Ισραήλ διατηρεί πολιτική «πυρηνικής αμφισημίας», εκτιμώντας ότι διαθέτει περίπου 80 πυρηνικά όπλα, εκ των οποίων περίπου 30 είναι αεροπορικές βόμβες και τα υπόλοιπα προορίζονται για εκτόξευση μέσω βαλλιστικών πυραύλων Jericho II.

Ο πληροφοριοδότης Μορντεχάι Βανούνου φυλακίστηκε για 18 χρόνια μετά από αποκαλύψεις που έκανε το 1986 σχετικά με τον πυρηνικό αντιδραστήρα της Ντιμόνα, οι οποίες οδήγησαν ειδικούς στο συμπέρασμα ότι η εγκατάσταση είχε παραγάγει υλικό για έως και 200 πυρηνικές κεφαλές. Μετά την αποφυλάκισή του, το 2004, του επιβλήθηκαν αυστηροί περιορισμοί, συμπεριλαμβανομένης απαγόρευσης εξόδου από τη χώρα.

Ο Ισραηλινός πληροφοριοδότης για τα πυρηνικά, Μορντεχάι Βανούνου, ανάμεσα σε Ισραηλινούς αστυνομικούς σε δικαστήριο της Ιερουσαλήμ. Ισραήλ, 29 Δεκεμβρίου 2009. (Gali Tibbon/AFP/Getty Images)

 

Οι ΗΠΑ εξετάζουν ιρανική πρόταση

Στις 27 Απριλίου, η εκπρόσωπος Τύπου του Λευκού Οίκου Καρολάιν Λέβιτ ανέφερε ότι ο Τραμπ είχε συνομιλίες με συμβούλους εθνικής ασφάλειας μετά την υποβολή νέας πρότασης από το ιρανικό καθεστώς για επίλυση της σύγκρουσης.

Κατά την εναρκτήρια συνεδρίαση της διάσκεψης, ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρρες κάλεσε τα συμβαλλόμενα μέρη να παραμείνουν ενωμένα και να προστατεύσουν την ανθρωπότητα από τον κίνδυνο πυρηνικής καταστροφής.

Ο Γκουτέρρες αναμένεται να αποχωρήσει αργότερα μέσα στο έτος, με τον Γκρόσσι να συγκαταλέγεται στους τέσσερις υποψηφίους για τη διαδοχή του, μαζί με τη Μισέλ Μπατσελέ, τη Ρεμπέκκα Γκρήνσπαν και τον Μακί Σαλ.

Στο πλαίσιο της Συνθήκης για τη Μη Διάδοση Πυρηνικών Όπλων, οι πέντε μεγαλύτερες πυρηνικές δυνάμεις — Ρωσία, Κίνα, Βρετανία, Γαλλία και Ηνωμένες Πολιτείες — έχουν δεσμευτεί να διαπραγματευτούν την εξάλειψη των οπλοστασίων τους, ενώ τα κράτη χωρίς πυρηνικά όπλα δεσμεύονται να μην τα αποκτήσουν, διατηρώντας το δικαίωμα ανάπτυξης πυρηνικής ενέργειας για ειρηνικούς σκοπούς.

Μετά την υπογραφή της συνθήκης, η Ινδία, το Πακιστάν και η Βόρεια Κορέα έχουν αναπτύξει πυρηνικά όπλα.

Του Chris Summers

Με πληροφορίες από το Associated Press

Σοβαρές πιέσεις στην κινεζική οικονομία από τον αποκλεισμό στο Ορμούζ

Από

Η Κίνα εντείνει τις προσπάθειες εξασφάλισης εναλλακτικών προμηθειών πετρελαίου, έπειτα από την παρατεταμένη διαταραχή στα Στενά του Ορμούζ, με τη σύγκρουση να περιορίζει τις εισαγωγές και να ασκεί πιέσεις σε βασικούς τομείς της οικονομίας της, σύμφωνα με πρόσωπα που έχουν γνώση της κατάστασης εντός του καθεστώτος. Πολλές πηγές από την Κίνα μίλησαν στην εφημερίδα The Epoch Times υπό τον όρο της ανωνυμίας, φοβούμενοι αντίποινα από το καθεστώς.

Αξιωματούχοι στο Πεκίνο έχουν χαρακτηρίσει εσωτερικά την κατάσταση ως «ενεργειακή κρίση», σύμφωνα με πηγές εντός του Κομμουνιστικού Κόμματος της Κίνας (ΚΚΚ), γεγονός που έχει οδηγήσει σε επείγουσα προσπάθεια διαφοροποίησης των εισαγωγών αργού πετρελαίου μακριά από τη Μέση Ανατολή, με αύξηση αγορών από τη Ρωσία και το Καζακστάν και ταυτόχρονη αναζήτηση νέων προμηθευτών στην Αφρική, τη Λατινική Αμερική, ακόμη και στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Τα Στενά του Ορμούζ, μέσω των οποίων διακινείται περίπου το 20% του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου και φυσικού αερίου, έχουν ουσιαστικά κλείσει για περισσότερες από 50 ημέρες, αναγκάζοντας τα πλοία να αλλάζουν πορεία και αυξάνοντας το κόστος μεταφοράς.

Η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ ανέφερε ότι δεκάδες πλοία έχουν ήδη διαφοροποιήσει την πορεία τους λόγω της αυξημένης έντασης, ανακοινώνοντας στην πλατφόρμα X ότι στις 25 Απριλίου αναχαίτισε ένα πλοίο στην Αραβική Θάλασσα και συνέδραμε στην επιστροφή του στο Ιράν, ενώ το συγκεκριμένο πλοίο συγκαταλεγόταν μεταξύ δεκαεννέα σκαφών στα οποία είχαν επιβληθεί κυρώσεις από τις Ηνωμένες Πολιτείες την προηγουμένη.

Στην Κίνα, η διαταραχή ήδη επηρεάζει τη ναυτιλία, τη μεταποίηση και την παραγωγή ενέργειας, σύμφωνα με άτομο από το σύστημα εξωτερικού εμπορίου της χώρας. Οι προμήθειες σε ορισμένες παράκτιες περιοχές περιορίζονται, οι τιμές ηλεκτρικής ενέργειας στην άμεση αγορά αυξάνονται και τα περιθώρια κέρδους στους εξαγωγικούς και βιομηχανικούς τομείς συρρικνώνονται. Σε απάντηση, το Πεκίνο έχει ξεκινήσει μια ευρεία, διακλαδική προσπάθεια για την εξασφάλιση προμηθειών πετρελαίου και φυσικού αερίου.

Πολλοί κυβερνητικοί φορείς της Κίνας — μεταξύ αυτών το υπουργείο Εμπορίου, οι τελωνειακές αρχές και οι οργανισμοί προώθησης εμπορίου — έχουν λάβει εντολή να αξιοποιήσουν τα δίκτυά τους για τον εντοπισμό νέων πηγών, ακόμη και πέρα από την κύρια αρμοδιότητά τους, ενώ μια προσωρινή ομάδα συντονισμού που συγκροτήθηκε από τα υπουργεία Εξωτερικών και Εμπορίου έχει ήδη στείλει ομάδες σε χώρες όπως το Καζακστάν και η Ρωσία για να διαπραγματευτούν μεγαλύτερες αποστολές, σύμφωνα με την ίδια πηγή.

Μηχανικός της κρατικής εταιρείας China National Petroleum Corp. ανέφερε στην Epoch Times ότι ανώτατοι αξιωματούχοι του ΚΚΚ ανέδειξαν πρόσφατα την ενεργειακή ασφάλεια σε κορυφαία προτεραιότητα κατά τη διάρκεια εσωτερικών συσκέψεων, προειδοποιώντας ότι οι διαταραχές επηρεάζουν τόσο τις προμήθειες πετρελαίου και φυσικού αερίου όσο και τις ευρύτερες εμπορικές σχέσεις.

Η Κίνα προσαρμόζει πλέον τη δομή των εισαγωγών αργού πετρελαίου ώστε να μειώσει την εξάρτησή της από τη Μέση Ανατολή, με αύξηση εισαγωγών από τα λιμάνια της ρωσικής Άπω Ανατολής και επέκταση των παραδόσεων μέσω αγωγών από το Καζακστάν μέσω της Κεντρικής Ασίας, ενώ τα διυλιστήρια τροποποιούν τα μείγματα πρώτων υλών και πραγματοποιούν δοκιμές συμβατότητας για διαφορετικούς τύπους αργού.

Ωστόσο, οι επιλογές παραμένουν περιορισμένες, καθώς η παραγωγική ικανότητα και τα διαθέσιμα αποθέματα της Ρωσίας μειώνονται, ενώ το Πεκίνο διστάζει να αξιοποιήσει τα στρατηγικά του αποθέματα πετρελαίου, τα οποία θεωρεί κρίσιμα για την εθνική ασφάλεια. Σύμφωνα με τον ίδιο μηχανικό, η προτεραιότητα είναι το άνοιγμα νέων μακροπρόθεσμων διαύλων προμήθειας, ενώ η Κίνα εξακολουθεί να εισάγει περισσότερα από τα δύο τρίτα του πετρελαίου της, με βασικούς προμηθευτές το Ιράν, τη Σαουδική Αραβία, το Ιράκ και τη Ρωσία, καθώς και μικρότερες ποσότητες από την Αφρική και τη Νότια Αμερική.

Το εμπόριο και η βιομηχανία υπό πίεση

Η διαταραχή πλήττει και τον εξαγωγικό τομέα, καθώς στην ανατολική εμπορική πόλη Γιγού, που συνήθως αποτελεί πολυσύχναστο κέντρο εξαγωγών μικρών εμπορευμάτων, οι παραγγελίες από αγοραστές της Μέσης Ανατολής κατέρρευσαν κατά την περίοδο αιχμής γύρω από το Ραμαζάνι, σύμφωνα με τοπικούς εμπόρους που επικαλείται το Chinese Newsweek μέσω της πλατφόρμας Tencent.

Παράλληλα, περισσότερα από εξήντα πλοία παραμένουν ακινητοποιημένα έξω από τα Στενά του Ορμούζ, αδυνατώντας να περάσουν, ενώ οι διαδρομές από μεγάλα κινεζικά λιμάνια όπως το Νινγκμπό και το Τζουσάν προς τη Μέση Ανατολή έχουν σε μεγάλο βαθμό παγώσει, σύμφωνα με πηγή από τη ναυτιλιακή βιομηχανία. Πριν από τη διαταραχή κατέφθαναν καθημερινά 10 έως 18 δεξαμενόπλοια αργού πετρελαίου, ενώ πλέον μόλις τέσσερα έως επτά πλοία — κυρίως αναδρομολογημένα ή υπό περιορισμούς — καταφέρνουν να περάσουν.

Οι εξαγωγές συσσωρεύονται στα λιμάνια, αναγκάζοντας ορισμένους διαχειριστές να διακόψουν την παραλαβή φορτίων λόγω αυξανόμενων ζημιών, με προϊόντα από καταναλωτικά αγαθά έως αυτοκίνητα με προορισμό τη Σαουδική Αραβία και το Κουβέιτ να παραμένουν ουσιαστικά μπλοκαρισμένα όταν ο διάπλους του Περσικού Κόλπου περιλαμβάνεται στη διαδρομή τους.

Για τις ναυτιλιακές εταιρείες, το οικονομικό κόστος αυξάνεται ραγδαία, καθώς κινεζικά πλοία που έχουν εγκλωβιστεί κοντά στα Στενά επιβαρύνονται με ημερήσια τέλη καθυστέρησης περίπου 500.000 δολαρίων και σημαντικά αυξημένα ασφάλιστρα, με αποτέλεσμα τα πρόσθετα έξοδα να φτάνουν σε διάστημα ενός μήνα δεκάδες εκατομμύρια δολάρια ανά πλοίο, εξαλείφοντας πλήρως τα περιθώρια κέρδους.

Του Michael Zhuang

Με τη συμβολή της Hu Ying

Το ΝΑΤΟ μπροστά σε μια νέα πραγματικότητα

Από

Η πιθανότητα εξόδου των Ηνωμένων Πολιτειών από το ΝΑΤΟ οδηγεί τους Ευρωπαίους ηγέτες να αποτιμήσουν τις στρατιωτικές τους δυνατότητες χωρίς την αμερικανική ισχύ.

Για να μπορέσουν να αντιμετωπίσουν τη Ρωσία χωρίς τις ΗΠΑ, οι ευρωπαϊκές χώρες της Βορειοατλαντικής Συμμαχίας θα χρειαστεί να ενισχύσουν τους μόνιμους στρατούς τους κατά τουλάχιστον 300.000 στρατιώτες και να αυξήσουν σημαντικά τις αμυντικές δαπάνες πέραν του 3,5% του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος — τουλάχιστον κατά 250 δισ. ευρώ — ενώ παράλληλα θα πρέπει να αναβιώσουν και να ενοποιήσουν τη βιομηχανική τους βάση.

Αυτή η αλλαγή δεν πρέπει να καθυστερήσει, σύμφωνα με κοινή ανάλυση του 2025 του ευρωπαϊκού ερευνητικού ιδρύματος Bruegel και του Ινστιτούτου Παγκόσμιας Οικονομίας του Κιέλου, που προειδοποιούν ότι η Μόσχα αναμένεται να δοκιμάσει την αποφασιστικότητα του ΝΑΤΟ μέσα στα επόμενα τρία έως δέκα χρόνια.

Επί του παρόντος, οι Αμερικανοί διατηρούν 80.000 στρατιώτες σε 30 βάσεις στην Ευρώπη, και μπορούν να αναπτύσσουν γρήγορα δυνάμεις. Ωστόσο, η αποχώρηση των Ηνωμένων Πολιτειών από τη Συμμαχία — προοπτική μέχρι πρότινος αδιανόητη — είναι είναι πλέον υπό εξέταση από την κυβέρνηση Τραμπ. Η άρνηση Ευρωπαίων ηγετών να επιτρέψουν τη χρήση βάσεων και εναέριου χώρου σε αμερικανικά μαχητικά, καθώς και η αποχή τους από τον ναυτικό αποκλεισμό στην Αραβική Θάλασσα, οδήγησαν τον Αμερικανό πρόεδρο — ο οποίος ουδέποτε υπήρξε ένθερμος υποστηρικτής της συμμαχίας των 32 χωρών, που το Πεντάγωνο καθοδηγεί από το 1949 — να ζητήσει μια «πολύ σοβαρή εξέταση» της συμμαχίας. Όπως έχει ήδη προειδοποιήσει ο Τραμπ, οι Ευρωπαίοι ενδέχεται να βρεθούν αντιμέτωποι με μια «αναμέτρηση» χωρίς την αμερικανική ηγεσία και υποστήριξη.

Για την αποχώρηση των ΗΠΑ από το ΝΑΤΟ απαιτείται έγκριση του Κογκρέσου — που θεωρείται απίθανο να δοθεί — ωστόσο οι δηλώσεις του προέδρου πυροδοτούν συζητήσεις και στις δύο πλευρές του Ατλαντικού για αναδιάρθρωση της συμμαχίας, με τους Ευρωπαίους να καλούνται να αναλάβουν περισσότερες ευθύνες.

Όπως έχει ευρέως αναφερθεί, οι Ευρωπαίοι σύμμαχοι άρχισαν να συζητούν ενεργά και προετοιμάζονται για ένα «ΝΑΤΟ χωρίς τις ΗΠΑ» μετά από την απαίτηση του Τραμπ να αναλάβουν πιο ενεργά τη στήριξη της ουκρανικής άμυνας, με την απειλή για κατάληψη της Γροιλανδίας και τον χαρακτηρισμό των κρατών-μελών ως «δειλών» να ενισχύουν το σενάριο, αμφισβητώντας την αξιοπιστία του Τραμπ ως προς την τήρηση των συμβατικών του υποχρεώσεων. Από την πλευρά τους, οι Αμερικανοί αμφισβητούν την αποφασιστικότητα του ΝΑΤΟ, μετά τον Ψυχρό Πόλεμο, ήδη από την περίοδο της διακυβέρνησης του Μπαράκ Ομπάμα.

Ως προς το αμερικανικό αίτημα για αμυντικές δαπάνες της τάξεως του 5% του ΑΕΠ, τα μέλη συμφώνησαν κατά τη σύνοδο της Συμμαχίας το 2025 να διαθέσουν το 3,5% για τις ένοπλες δυνάμεις τους — ποσοστό περίπου αντίστοιχο με αυτό που δαπανούν οι Ηνωμένες Πολιτείες — και επιπλέον 1,5% για βελτιώσεις υποδομών, όπως η κυβερνοασφάλεια, η διαχείριση κρίσεων και η προσαρμογή οδικών αξόνων, σιδηροδρομικών γραμμών, γεφυρών και λιμανιών στις στρατιωτικές ανάγκες.

Ισχύς και οικονομικοί πόροι

Η ανάλυση του Ιδρύματος Bruegel και του Ινστιτούτου Κιέλου καταγράφει ότι οι ευρωπαϊκοί στρατοί διαθέτουν συνολικά περίπου 1,5 εκατομμύριο στρατιώτες. Για να αντέξει μια υποθετική ρωσική εισβολή, μια δύναμη αποτελούμενη αποκλειστικά από ευρωπαϊκές χώρες θα χρειαζόταν 300.000 επιπλέον στρατιώτες πεζικού, δηλαδή περίπου 50 επιπλέον ταξιαρχίες σε σχέση με το 2025. Θα απαιτούνταν τουλάχιστον 1.400 άρματα μάχης, 2.000 τεθωρακισμένα οχήματα μάχης πεζικού και 700 πυροβόλα, και περισσότερα από 1 εκατομμύριο βλήματα των 155 χιλιοστών — η ελάχιστη ποσότητα για τρεις μήνες πολεμικών επιχειρήσεων, σύμφωνα με την ίδια ανάλυση.

Αυτοί οι αριθμοί ξεπερνούν τις σημερινές δυνάμεις της Γαλλίας, της Γερμανίας, της Ιταλίας και του Ηνωμένου Βασιλείου μαζί. Και αυτά αφορούν μόνο τις χερσαίες δυνάμεις.

Για να φτάσει τα επίπεδα πολεμικής παραγωγής της Ρωσίας — ακόμη και λαμβάνοντας υπ’ όψιν τις απώλειες στην Ουκρανία — μια ευρωπαϊκή δύναμη χωρίς τις ΗΠΑ θα χρειαζόταν συλλογικές προμήθειες οπλικών συστημάτων, κοινό εξοπλισμό, ενοποιημένη εφοδιαστική αλυσίδα και ενσωματωμένες στρατιωτικές μονάδες. Ένας τέτοιος στρατός θα έπρεπε να αντικαταστήσει τις αμερικανικές δυνάμεις που σταθμεύουν και εναλλάσσονται στον διάδρομο Σουβάλκι, μήκους περίπου 105 χιλιομέτρων, μεταξύ Πολωνίας και Λιθουανίας, ενώ θα έπρεπε επίσης να δημιουργήσει βάσεις στη Μολδαβία και τη Ρουμανία.

Αυτές είναι μόνο μερικές από τις προκλήσεις που θα αντιμετώπιζε ένα «ΝΑΤΟ χωρίς τις ΗΠΑ», όπως ανέφεραν στρατιωτικοί αναλυτές και ειδικοί στις διεθνείς σχέσεις στην εφημερίδα The Epoch Times. Παράλληλα, καθώς οι Ευρωπαίοι θα υιοθετούσαν αναγκαστικά πιο ενεργό ρόλο στην ήπειρο, οι αμερικανικές δυνάμεις θα έπρεπε να αντισταθμίσουν την απώλεια εξειδικεύσεων και δεξιοτήτων που προσφέρουν οι Ευρωπαίοι σύμμαχοι.

Η καθηγήτρια Πολιτικής στο University of Miami, Τζουν Τόιφελ Ντράιερ (June Teufel Dreyer), του Ινστιτούτου Έρευνας Εξωτερικής Πολιτικής και πρώην μέλος της Επιτροπής Αναθεώρησης Οικονομικών και Ασφαλείας ΗΠΑ–Κίνας, εκτίμησε ότι οι δυνάμεις του ΝΑΤΟ χωρίς τις ΗΠΑ είναι καλά εκπαιδευμένες και διαθέτουν ορισμένες ιδιαίτερα ικανές βιομηχανίες αμυντικής παραγωγής.

Όπως σημείωσε, ευρωπαϊκοί κολοσσοί, όπως οι Thales και Leonardo, θα έβλεπαν θετικά την προοπτική αυξημένων εγχώριων επενδύσεων. Οι Ευρωπαίοι αμυντικοί εργολάβοι γνωρίζουν πως τα απαιτούμενα κεφάλαια δεν είναι εξασφαλισμένα χωρίς παραγγελίες από τον αμερικανικό στρατό, όπως, για παράδειγμα, η ετήσια κατασκευή 2.000 πυρομαχικών περιφερόμενης προσβολής μεγάλου βεληνεκούς — μη επανδρωμένα αεροσκάφη — ώστε να ανταποκριθούν στα ρωσικά επίπεδα. Σύμφωνα με την Ντράιερ, η Γαλλία και η Γερμανία κατασκευάζουν υποβρύχια υψηλής ποιότητας, ενώ η Σουηδία παράγει εξαιρετικά μαχητικά αεροσκάφη.

Ωστόσο, από την άποψη της πυρηνικής αποτροπής, η αποχώρηση των ΗΠΑ από το ΝΑΤΟ θα ήταν ιδιαίτερα προβληματική.

Η Ντράιερ υπενθύμισε ότι τον Ιούνιο του 2025 ο Βρετανός πρωθυπουργός Κηρ Στάρμερ ανακοίνωσε ότι το Ηνωμένο Βασίλειο θα αγοράσει τουλάχιστον δώδεκα μαχητικά F-35 αμερικανικής κατασκευής, προκειμένου να ενισχύσει τη διαλειτουργικότητα της άμυνας του ΝΑΤΟ στο πυρηνικό σκέλος, τα οποία θα αποτελούν τη μοναδική πυρηνική αποτρεπτική δύναμη της χώρας πέραν του στόλου υποβρυχίων της. Το μαχητικό χαμηλής παρατηρησιμότητας είναι το πρώτο που μπορεί να φέρει τόσο συμβατικά όσο και πυρηνικά όπλα.

Σημείωσε ότι ο συντονισμός ΗΠΑ και Ευρωπαίων συμμάχων στις προμήθειες και την παραγωγή οπλικών συστημάτων μειώνει το κόστος και τις δαπάνες έρευνας και ανάπτυξης για τα πλέον προηγμένα όπλα, επισημαίνοντας ότι το εκτιμώμενο κόστος για το μαχητικό έκτης γενιάς F-47 ανέρχεται σε 4,4 δισ. δολάρια, αλλά αποτελεί κοινή δαπάνη του ΝΑΤΟ.

Εξειδίκευση και δεξιότητες

Εάν διακοπούν οι δεσμοί στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ, οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν θα επωφελούνται πλέον από αυτό που ο απόστρατος πλοίαρχος του Πολεμικού Ναυτικού και συνεργάτης της Epoch Times, Καρλ Σούστερ, χαρακτήρισε ως «εντυπωσιακές δυνατότητες που ενδέχεται να αποδειχθούν κρίσιμες σε οποιαδήποτε σύγκρουση». Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται ο σχεδιασμός αεροσκαφών και πλοίων, οι ειδικές επιχειρήσεις και η εξειδικευμένη γνώση περιοχών, όπως οι επιχειρήσεις σε ορεινό έδαφος και ο πόλεμος στην Αρκτική.

Ωστόσο, πολλά ευρωπαϊκά στρατιωτικά μέσα είναι πεπαλαιωμένα, και ήταν μόλις μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία — και τις απειλές του Τραμπ για αποχώρηση των ΗΠΑ από τη Συμμαχία — που οι ηγέτες έδειξαν τη διάθεση να αντιμετωπίσουν τις ελλείψεις. Ο Αμερικανός πρόεδρος έχει επίσης εκφράσει αμφιβολίες για την Ισπανία — η οποία αρνήθηκε να επιτρέψει τη χρήση βάσεων στο έδαφός της για επιθέσεις κατά του Ιράν — καθώς και για την Τουρκία.

Σύμφωνα με τον Σούστερ, η Ισπανία έχει απορρίψει οποιαδήποτε ιδέα συμμετοχής των χερσαίων και αεροπορικών της δυνάμεων σε επιχειρήσεις εκτός της επικράτειάς της, με αποτέλεσμα η συμβολή της στην άμυνα του ΝΑΤΟ να είναι περισσότερο θεωρητική παρά ουσιαστική.

Παράλληλα, αν και η Τουρκία διαθέτει τη μεγαλύτερη χερσαία δύναμη της Συμμαχίας, η προθυμία της να συμβάλει στην άμυνα της Ελλάδας, της Βουλγαρίας και της Ανατολικής Ευρώπης είναι αμφίβολη.

Ο διευθυντής του Middle East Forum, Γκρεγκ Ρόμαν, είχε επίσης αμφισβητήσει τη δέσμευση της Τουρκίας στο ΝΑΤΟ, σε άρθρο του τον Σεπτέμβριο του 2025 στην Epoch Times, ζητώντας μια «επείγουσα αξιολόγηση διαχωρισμού», μετά τις κινήσεις της Τουρκίας προς την Κίνα και το Ιράν κατά τη σύνοδο του Οργανισμού Συνεργασίας της Σαγκάης.

Όπως ανέφερε τον Απρίλιο, έξι μήνες αργότερα, η αξιολόγηση αυτή δεν αποτελεί πλέον επιλογή, επισημαίνοντας ότι, δεδομένων των σχεδίων του ΝΑΤΟ για κοινή αντιαεροπορική και αντιπυραυλική άμυνα, ένας σύμμαχος όπως η Τουρκία, που ευθυγραμμίζεται λειτουργικά με το Ιράν και το μπλοκ του Οργανισμού Συνεργασίας της Σαγκάης, δεν μπορεί να θεωρείται αξιόπιστος.

Αποφασιστικότητα για στρατιωτική δράση

Ο Ρόμαν αμφισβήτησε και τις δυνατότητες ενός ευρέος φάσματος στρατιωτικών τομέων του ΝΑΤΟ.

Κατά την εκτίμησή του, στο δυσμενέστερο σενάριο, η Συμμαχία θα μετατρεπόταν σε μια ευρωπαϊκή λέσχη άμυνας, με μια γαλλική πυρηνική «ομπρέλα», ένα βρετανικό ναυτικό που δεν μπορεί να αναπτύξει ούτε ένα αντιτορπιλικό και μια γερμανική βιομηχανική βάση που δεν μπορεί να τηρήσει τα χρονοδιαγράμματα παραγωγής πυρομαχικών.

Σύμφωνα με τον Ρόμαν, θα επιβίωνε μόνο στα χαρτιά, χωρίς να λειτουργεί ως αποτρεπτική δύναμη απέναντι στη Μόσχα ή σε οποιαδήποτε άλλη περιφερειακή δύναμη, και ιδίως απέναντι στην Κίνα.

Ο Σούστερ διατύπωσε παρόμοιες ανησυχίες, σημειώνοντας ότι λίγοι στρατοί του ΝΑΤΟ διαθέτουν κοινά πρότυπα και συνεκτικές επιχειρησιακές δυνατότητες, ένα έλλειμμα που θα έπρεπε να είχε αντιμετωπιστεί από τη στιγμή που η Ρωσία επανεμφανίστηκε ως επιθετικός παράγοντας.

Ο Άντερς Κορ, εκδότης του Journal of Political Risk και επικεφαλής της Corr Analytics στο Πίτσμπεργκ, υποστήριξε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν χρειάζονται τίποτα από τους συμμάχους τους στο ΝΑΤΟ και ότι μόνο τα αμερικανικά κεφάλαια διατηρούν την ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανία σε λειτουργία.

Σύμφωνα με τον Κορ, δεν υπάρχουν σημαντικές ευρωπαϊκές στρατιωτικές τεχνολογίες που να μην διαθέτουν ήδη οι Ηνωμένες Πολιτείες, ενώ, αν χρειάζονταν περισσότερα παγοθραυστικά ή δυνατότητες εντοπισμού υποβρυχίων, αυτά θα μπορούσαν να κατασκευαστούν σχετικά εύκολα ή να αποκτηθούν, δεδομένων των υψηλότερων αμυντικών προϋπολογισμών που αναμένονται στο μέλλον.

Η Ντράιερ, θέτοντας το ερώτημα τι ακριβώς λείπει, κατέληξε ότι, πέρα από την αναμφισβήτητη ικανότητα, το κρίσιμο στοιχείο είναι η προθυμία των χωρών του ΝΑΤΟ να χρηματοδοτήσουν το αυξημένο κόστος της αυτόνομης πορείας τους —καθώς και η αποφασιστικότητά τους να πολεμήσουν.

Του John Haughey

Νεκρός ο υπουργός Άμυνας του Μάλι από συντονισμένη επίθεση ανταρτών και τζιχαντιστών

Από

Ο υπουργός Άμυνας του Μάλι, στρατηγός Σαντιό Καμαρά, σκοτώθηκε κατά τη διάρκεια επίθεσης στην κατοικία του, συντονισμένης από αυτονομιστές και ισλαμιστές τρομοκράτες, όπως επιβεβαίωσε η κυβέρνηση στις 26 Απριλίου.

Η κυβέρνηση ανέφερε σε ανάρτηση στο Facebook ότι στις 25 Απριλίου ένα αυτοκίνητο γεμάτο εκρηκτικά, οδηγούμενο από βομβιστή αυτοκτονίας, στόχευσε την οικία του Καμαρά, ο οποίος αντάλλαξε πυρά με τους επιτιθέμενους, εξουδετερώνοντας ορισμένους από αυτούς. Καθώς τραυματίστηκε κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης, μεταφέρθηκε στο νοσοκομείο, όπου υπέκυψε στα τραύματά του. Τον θάνατό του ανακοίνωσε και από την κρατική τηλεόραση ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, στρατηγός Ισά Ουσμάν Κουλιμπαλί.

Ο Καμαρά σκοτώθηκε κατά τη διάρκεια επίθεσης στο Κάτι, περίπου 14 χιλιόμετρα βόρεια της πρωτεύουσας Μπαμάκο, όπου βρίσκεται η κύρια στρατιωτική βάση της χώρας. Η επίθεση εντάσσεται σε ευρύτερο κύμα συντονισμένων επιθέσεων σε όλη τη χώρα από αντάρτες, μεταξύ των οποίων η Τζαμαάτ Νουσράτ αλ Ισλάμ Ουάλ Μουσλιμίν (JNIM), οργάνωση συνδεδεμένη με την Αλ Κάιντα στη Δυτική Αφρική,  και το Μέτωπο Απελευθέρωσης του Αζαουάντ (FLA), μια οργάνωση όπου κυριαρχούν οι Τουαρέγκ. Οι Τουαρέγκ, που επιδιώκουν την ανεξαρτησία της περιοχής Αζαουάντ, συγκρούονται κατά διαστήματα με την κυβέρνηση από τη δεκαετία του 1960.

Πέρα από το Κάτι, επιθέσεις σημειώθηκαν κοντά στο αεροδρόμιο του Μπαμάκο και σε βορειότερες περιοχές όπως το Γκάο, το Μοπτί και το Σεβαρέ, ενώ η κυβέρνηση ανακοίνωσε στις 26 Απριλίου ότι οι επιθέσεις φαίνεται να έχουν λήξει. Πρόκειται για το πιο πρόσφατο περιστατικό βίας στη χώρα της Δυτικής Αφρικής που διοικείται από στρατιωτικό καθεστώς και αντιμετωπίζει εδώ και χρόνια ισλαμιστές τρομοκράτες και αυτονομιστές.

Τον Σεπτέμβριο του 2025, τρομοκράτες της JNIM είχαν αποκλείσει τις εισαγωγές καυσίμων στο Μάλι, επιτιθέμενοι σε βυτιοφόρα που προσπαθούσαν να φτάσουν στο Μπαμάκο, ενώ τον Σεπτέμβριο του 2024 είχαν επιτεθεί σε σχολή εκπαίδευσης παραστρατιωτικής αστυνομίας κοντά στο αεροδρόμιο της πρωτεύουσας, σκοτώνοντας περίπου εβδομήντα ανθρώπους.

Ο ΟΗΕ εκφράζει βαθιά ανησυχία

Η Οικονομική Κοινότητα Κρατών της Δυτικής Αφρικής (Economic Community of West African States – ECOWAS), στην οποία ανήκει το Μάλι, καταδίκασε τις επιθέσεις, αναφέροντας σε ανάρτησή της στην πλατφόρμα X, στις 26 Απριλίου, ότι οι αποτρόπαιες αυτές πράξεις αποδεικνύουν για ακόμη μία φορά τη βάρβαρη φύση των δραστών, οι οποίοι συνεχίζουν να απειλούν την ειρήνη, την ασφάλεια και τη σταθερότητα σε ολόκληρη την περιοχή της Δυτικής Αφρικής.

Παράλληλα, κάλεσε όλα τα κράτη και τις δυνάμεις ασφαλείας της περιοχής να ενωθούν και να κινητοποιηθούν συντονισμένα για την καταπολέμηση αυτής της μάστιγας.

Την ίδια ημέρα, εκπρόσωπος του ΟΗΕ ανέφερε ότι ο γενικός γραμματέας Αντόνιο Γκουτέρες είναι βαθιά ανήσυχος από τις αναφορές για επιθέσεις σε διάφορες περιοχές του Μάλι, τονίζοντας ότι καταδικάζει έντονα τις πράξεις βίας, εκφράζει αλληλεγγύη προς τον λαό της χώρας και υπογραμμίζει την ανάγκη προστασίας των αμάχων και των πολιτικών υποδομών.

Ο αξιωματικός του στρατού Ασιμί Γκοϊτά ηγήθηκε δύο πραξικοπημάτων το 2020 και το 2021, καταλαμβάνοντας την εξουσία και εγκαθιστώντας στρατιωτική κυβέρνηση. Το 2023, η κυβέρνηση ζήτησε την αποχώρηση των ειρηνευτικών δυνάμεων του ΟΗΕ, που βρίσκονταν στη χώρα από το 2013, αίτημα το οποίο έγινε δεκτό, ενώ πλέον βασίζεται ολοένα και περισσότερο σε ρωσικές μισθοφορικές μονάδες για την ενίσχυση των εγχώριων δυνάμεων.

Αντίστοιχα, τα στρατιωτικά καθεστώτα στη Μπουρκίνα Φάσο και στον Νίγηρα έχουν απομακρυνθεί από τους δυτικούς συμμάχους τους και έχουν στραφεί προς τη Ρωσία για βοήθεια για την αντιμετώπιση των ισλαμιστών μαχητών.

Της Victoria Friedman

Με τη συμβολή του Ryan Morgan και πληροφορίες από Associated Press και Reuters

Τραμπ: Το Ιράν μπορεί να επικοινωνήσει απευθείας με τις ΗΠΑ για συνομιλίες

Από

Ο Λευκός Οίκος ανακοίνωσε τη Δευτέρα 27 Απριλίου ότι ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών Ντόναλντ Τραμπ είχε συνομιλίες με συμβούλους εθνικής ασφάλειας, μετά την υποβολή νέας πρότασης από το ιρανικό καθεστώς για την επίλυση της σύγκρουσης μεταξύ των δύο χωρών.

Η εκπρόσωπος Τύπου του Λευκού Οίκου, Καρολάιν Λέβιτ, απάντησε σε ερωτήσεις κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου σχετικά με αναφορές ότι η Τεχεράνη απέστειλε νέο σχέδιο στην κυβέρνηση των ΗΠΑ, ενώ βρίσκονται σε ισχύ κατάπαυση του πυρός και ναυτικός αποκλεισμός. Δεν έδωσε περισσότερες λεπτομέρειες, ωστόσο επεσήμανε ότι οι «κόκκινες γραμμές» του Τραμπ παραμένουν αμετάβλητες, δηλαδή η ελεύθερη διέλευση από τα Στενά του Ορμούζ και η παράδοση του ιρανικού ουρανίου στις Ηνωμένες Πολιτείες, ώστε η χώρα να μην αποκτήσει πυρηνικά όπλα.

Η Λέβιτ διευκρίνισε ότι δεν θα έλεγε πως η πρόταση εξετάζεται, αλλά ότι υπήρξε σχετική συζήτηση το πρωί της ίδιας ημέρας, για την οποία ο πρόεδρος αναμένεται να τοποθετηθεί ο ίδιος.

Η κατάπαυση του πυρός μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν έχει σε μεγάλο βαθμό διατηρηθεί από τότε που ανακοινώθηκε νωρίτερα μέσα στον μήνα. Ο Τραμπ ανακοίνωσε την προηγούμενη εβδομάδα παράταση τριών εβδομάδων, διατηρώντας παράλληλα σε ισχύ τον ναυτικό αποκλεισμό των ιρανικών λιμένων.

Ο πρόεδρος Τραμπ δήλωσε στις 26 Απριλίου 2026 σε συνέντευξή του στο Fox News ότι το Ιράν είναι ελεύθερο να επικοινωνήσει απευθείας με την Ουάσιγκτον, εφόσον επιθυμεί διαπραγματεύσεις για τον τερματισμό του πολέμου. Ανέφερε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν το πλεονέκτημα και ότι δεν υπάρχει λόγος αποστολής αντιπροσώπων σε πολύωρα ταξίδια, επισημαίνοντας ότι υπάρχουν ασφαλείς γραμμές επικοινωνίας. Παρατήρησε ότι ορισμένοι Ιρανοί διαπραγματευτές είναι λογικοί, ενώ άλλοι όχι, και εξέφρασε την ελπίδα να λήξει σύντομα η σύγκρουση, με τον όρο το Ιράν δεν θα αποκτήσει πυρηνικά όπλα.

Ο Τραμπ ανέφερε επίσης ότι ανακάλεσε τους απεσταλμένους του, τον Τζάρεντ Κούσνερ και τον Στηβ Γουίτκοφ, ακυρώνοντας την προγραμματισμένη επίσκεψή τους στο Ισλαμαμπάντ. Όπως εξήγησε, η πτήση διαρκεί περίπου 17 ώρες, ενώ είχε ενημερωθεί ότι οι συνομιλίες δεν θα πραγματοποιούνταν πριν από την Τρίτη 28 Απριλίου, παρότι οι απεσταλμένοι επρόκειτο να αναχωρήσουν το Σάββατο 25 Απριλίου 2026.

Σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα Truth Social την ίδια ημέρα, ο πρόεδρος έκανε λόγο για σπατάλη χρόνου στις μετακινήσεις και αυξημένο φόρτο εργασίας, σχολιάζοντας ότι στην ιρανική ηγεσία επικρατούν έντονες εσωτερικές διαμάχες και σύγχυση, και ότι δεν είναι σαφές ποιος έχει τον έλεγχο. Όπως παρατήρησε, οι Ηνωμένες Πολιτείες διαθέτουν το πλεονέκτημα και το Ιράν μπορεί να επικοινωνήσει για συνομιλίες. Είχαν προηγηθεί συνομιλίες στο Ισλαμαμπάντ, στις 11 και 12 Απριλίου 2026, μεταξύ του αντιπροέδρου των ΗΠΑ Τζ. Ντ. Βανς και του προέδρου της Βουλής του Ιράν, Μοχάμαντ Μπαγέρ Γκαλιμπάφ, χωρίς όμως κάποιο απτό αποτέλεσμα.

Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, δήλωσε σήμερα ότι η λειτουργία των Στενών του Ορμούζ υπό αυστηρούς όρους δεν είναι αποδεκτή, εξηγώντας ότι αυτό προϋποθέτει έλεγχο και άδεια από την Τεχεράνη, κάτι που δεν συνάδει με το καθεστώς των διεθνών υδάτων. Υπογράμμισε ότι το Ιράν δεν μπορεί να εμποδίσει τη διέλευση από τη συγκεκριμένη θαλάσσια οδό, από την οποία διακινείται περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου πετρελαίου.

Αναζήτηση διεθνούς στήριξης

Εν το μεταξύ, ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Αμπάς Αραγτσί, μετέβη στη Ρωσία εχθές, 27 Απριλίου, για συνομιλίες με τον πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν, σε μια προσπάθεια ενίσχυσης της στήριξης της Τεχεράνης. Είχε προηγουμένως μετακινηθεί μεταξύ Πακιστάν και Ομάν, ενώ αποχώρησε από το Ισλαμαμπάντ χωρίς να συναντήσει Αμερικανούς διαπραγματευτές.

Σε δηλώσεις του, ο Αραγτσί ανέφερε ότι το ταξίδι στη Ρωσία αποτελεί ευκαιρία για διαβουλεύσεις σχετικά με τις εξελίξεις του πολέμου και την τρέχουσα κατάσταση, ενώ υποστήριξε ότι οι διαπραγματεύσεις δεν απέδωσαν λόγω λανθασμένης προσέγγισης και υπερβολικών απαιτήσεων των Ηνωμένων Πολιτειών. Κατά την άποψή του, το Ιράν παρουσίασε ένα λειτουργικό πλαίσιο για τον οριστικό τερματισμό του πολέμου, αλλά δεν είναι σαφές κατά πόσο οι Ηνωμένες Πολιτείες επενδύουν πραγματικά στη διπλωματία.

Ο πρεσβευτής του Ιράν στη Ρωσία, Καζέμ Τζαλάλι, σημείωσε ότι η επίσκεψη του Αραγτσί στοχεύει στον συντονισμό συνεργασίας και στην προώθηση κοινών προγραμμάτων, προσθέτοντας ότι Ιράν και Ρωσία βρίσκονται στην ίδια πλευρά απέναντι σε διεθνείς πιέσεις, τασσόμενες αμφότερες υπέρ ενός πολυπολικού κόσμου.

Την ίδια στιγμή, ο πρόεδρος του Ιράν Μασούντ Πεζεσκιάν δήλωσε, σε επικοινωνία με τον πρωθυπουργό του Πακιστάν, ότι η Τεχεράνη δεν πρόκειται να αποδεχθεί διαπραγματεύσεις υπό απειλές ή αποκλεισμό, τονίζοντας ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες πρέπει να άρουν τα εμπόδια, συμπεριλαμβανομένου του ναυτικού αποκλεισμού, πριν από οποιαδήποτε νέα συνομιλία.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν επιβάλει ναυτικό αποκλεισμό στα ιρανικά λιμάνια από τις 13 Απριλίου, και έχουν μέχρι τώρα αναγκάσει 34 πλοία να επιστρέψουν. Ο υπουργός Πολέμου των ΗΠΑ, Πητ Χέγκσεθ, δήλωσε στις 24 Απριλίου 2026 ότι ο αποκλεισμός αποσκοπεί στην αποκοπή των εσόδων από το πετρέλαιο και των δικτύων εφοδιασμού της Τεχεράνης, επισημαίνοντας ότι το αμερικανικό ναυτικό τον εφαρμόζει χωρίς δισταγμό σε πλοία που σχετίζονται με το Ιράν ή κατευθύνονται προς και από ιρανικούς λιμένες.

Η ένταση στην περιοχή παραμένει αυξημένη, με ανταλλαγές πυρών μεταξύ Ισραήλ και Χεζμπολάχ, παρά την εκεχειρία, και εντολή του Ισραηλινού πρωθυπουργού Μπενιαμίν Νετανιάχου για εντατικοποίηση των επιθέσεων στον Λίβανο.

Των Jack Phillips, Rachel Roberts και Owen Evans

Με τη συμβολή των Tom Ozimek και Jackson Richman, και πληροφορίες από Reuters και Associated Press

Δικαστική μάχη για τη γλυφοσάτη και πολιτικές αντιδράσεις στις ΗΠΑ

Από

Μια υπόθεση με ευρείες νομικές, οικονομικές και πολιτικές προεκτάσεις εκδικάζεται στις 27 Απριλίου στο Ανώτατο Δικαστήριο των Ηνωμένων Πολιτειών, με επίκεντρο τη χρήση της γλυφοσάτης και την ευθύνη της Monsanto — θυγατρικής της Bayer — απέναντι σε καταναλωτές που υποστηρίζουν ότι η υγεία τους υπέστη σοβαρές βλάβες. Την ίδια στιγμή, έξω από το δικαστήριο, υποστηρικτές του κινήματος Make America Healthy Again (MAHA) συγκεντρώνονται στη διαδήλωση «People vs. Poison», ασκώντας πίεση για αυστηρότερη ρύθμιση των χημικών στη γεωργία.

Η υπόθεση Monsanto Co. κατά Τζον Ντάρνελ (John Durnell) αφορά έναν κάτοικο του Μιζούρι, ο οποίος, έπειτα από χρόνια χρήσης του ζιζανιοκτόνου Roundup, εμφάνισε λέμφωμα μη-Hodgkin. Ένορκοι κατέληξαν ομόφωνα στο συμπέρασμα ότι η έκθεση στη γλυφοσάτη προκάλεσε την ασθένεια και επιδίκασαν αποζημίωση 1,25 εκατομμυρίων δολαρίων, κρίνοντας ότι η Monsanto δεν προειδοποίησε επαρκώς για τον κίνδυνο καρκίνου, όπως ορίζει η νομοθεσία της πολιτείας.

Η εταιρεία προσέφυγε στο Ανώτατο Δικαστήριο, υποστηρίζοντας ότι η απόφαση βασίστηκε σε εσφαλμένη εφαρμογή της αρχής της υπερίσχυσης, σύμφωνα με την οποία το ομοσπονδιακό δίκαιο υπερισχύει του δικαίου των πολιτειών όταν υπάρχει σύγκρουση. Οι δικηγόροι της Monsanto υποστήριξαν ότι η απόφαση προϋπέθετε ότι η πολιτεία απαιτούσε προειδοποίηση την οποία η Υπηρεσία Προστασίας Περιβάλλοντος των ΗΠΑ (Environmental Protection Agency – EPA) είχε ήδη κρίνει ατεκμηρίωτη και περιττή.

Το λογότυπο της Monsanto στις εγκαταστάσεις παραγωγής και στο κέντρο λειτουργιών της στη Λιλ. Βέλγιο, 24 Μαΐου 2016. (John Thys/AFP μέσω Getty Images)

 

Η EPA έχει εγκρίνει τη χρήση της γλυφοσάτης από το 1974, υποστηρίζοντας ότι η ουσία δεν προκαλεί καρκίνο, χαρακτηρίζοντας «απίθανο» να είναι καρκινογόνος. Η ρυθμιστική αυτή στάση αποτελεί βασικό πυλώνα της υπερασπιστικής γραμμής της εταιρείας, η οποία επικαλείται επίσης τον Ομοσπονδιακό Νόμο για Εντομοκτόνα, Μυκητοκτόνα και Τρωκτικοκτόνα, υποστηρίζοντας ότι περιορίζει τη δυνατότητα των πολιτειών να επιβάλλουν πρόσθετες απαιτήσεις προειδοποίησης.

Ωστόσο, επιστημονικοί και διεθνείς οργανισμοί έχουν εκφράσει διαφορετική άποψη. Η Διεθνής Υπηρεσία Έρευνας για τον Καρκίνο του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας κατέταξε το 2015 τη γλυφοσάτη ως πιθανώς καρκινογόνο για τον άνθρωπο, ενώ χώρες όπως η Γαλλία, η Γερμανία και η Βραζιλία έχουν επιβάλει περιορισμούς στη χρήση της. Παράλληλα, εκατοντάδες τοπικές αρχές στις Ηνωμένες Πολιτείες έχουν υιοθετήσει ανάλογα μέτρα.

Η ουσία αποτελεί βασικό εργαλείο της σύγχρονης γεωργίας, καθώς χρησιμοποιείται ευρέως για την καταπολέμηση ζιζανίων και την προετοιμασία των καλλιεργειών πριν από τη συγκομιδή. Οι καλλιέργειες που είναι ανθεκτικές στη γλυφοσάτη καλύπτουν την πλειονότητα των καλλιεργειών καλαμποκιού, σόγιας και βαμβακιού, ενώ μέσω της Monsanto η Bayer είναι ο μοναδικός παραγωγός της ουσίας στις Ηνωμένες Πολιτείες. Σύμφωνα με τη μελέτη Global Glyphosate Study, πρόκειται για το πιο διαδεδομένο ζιζανιοκτόνο στην ιστορία.

Η υπόθεση Ντάρνελ εντάσσεται σε ένα ευρύτερο κύμα δικαστικών διεκδικήσεων. Χιλιάδες άτομα έχουν στραφεί κατά της Monsanto, υποστηρίζοντας ότι δεν προειδοποιήθηκαν επαρκώς για τους κινδύνους. Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση του Ντηγουέιν «Λη» Τζόνσον (Dewayne ‘Lee’ Johnson), που έλαβε αρχικά αποζημίωση 289 εκατομμυρίων δολαρίων, η οποία μειώθηκε στη συνέχεια σε 20,5 εκατομμύρια.

Ο ενάγων Ντηγουέιν Τζόνσον μετά την ανακοίνωση της απόφασης για την υπόθεσή του κατά της Monsanto στο Ανώτερο Δικαστήριο της Καλιφόρνια. Σαν Φρανσίσκο, 10 Αυγούστου 2018. (Josh Edelson/AFP μέσω Getty Images)

 

Αντίστοιχα, ένορκοι επεδίκασαν στην Αλμπέρτα και τον Άλβα Πίλιοντ (Alberta και Alva Pilliod) δεκάδες εκατομμύρια δολάρια ως αποζημίωση και ένα δισεκατομμύριο δολάρια ως ποινικές αποζημιώσεις το 2017. Και οι δύο είχαν διαγνωστεί με λέμφωμα μη-Hodgkin έπειτα από δεκαετίες χρήσης του Roundup. Μετά από αιτήματα της Monsanto για νέα δίκη, επιτεύχθηκε τελικά συμφωνία βάσει της οποίας η Αλμπέρτα Πίλιοντ έλαβε πάνω από 56 εκατομμύρια δολάρια και ο Άλβα Πίλιοντ πάνω από 30 εκατομμύρια δολάρια.

Περισσότερα χρήματα ενδέχεται να δοθούν σε ενάγοντες όπως ο Τζόνσον, καθώς η Bayer πρότεινε τον Φεβρουάριο συμβιβασμό συλλογικής αγωγής σε εθνικό επίπεδο έως και 7,25 δισεκατομμυρίων δολαρίων. Ο συμβιβασμός θα επιλύσει όλες τις τρέχουσες και μελλοντικές αξιώσεις που υποστηρίζουν ότι η έκθεση στο Roundup προκάλεσε λέμφωμα μη-Hodgkin. Νωρίτερα, το 2020, η Bayer είχε συμφωνήσει σε ξεχωριστό συμβιβασμό ύψους δέκα δισεκατομμυρίων δολαρίων για αξιώσεις που σχετίζονται με λέμφωμα μη-Hodgkin.

Η απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου αναμένεται να επηρεάσει περισσότερους από 100.000 ενάγοντες. Ο δικηγόρος Άνχελ Ρέγιες εκτίμησε ότι ενδεχόμενη απόφαση υπέρ της Bayer θα λειτουργήσει ως ισχυρή νομική προστασία για τις εταιρείες, περιορίζοντας σημαντικά τη δυνατότητα των πολιτών να προσφεύγουν στη Δικαιοσύνη.

Η κοινότητα του MAHA παίρνει θέση

Παράλληλα με τη δικαστική διαδικασία, η κινητοποίηση του MAHA αναδεικνύει τις πολιτικές και κοινωνικές διαστάσεις του ζητήματος. Η διοργανώτρια Βάνι Χάρι (Vani Hari), υποστηρίκτρια του MAHA και επίσης γνωστή στο διαδίκτυο ως «Food Babe», τόνισε ότι στη συγκέντρωση συμμετέχουν άνθρωποι από κάθε κοινωνική ομάδα και υπογράμμισε την ανάγκη διασφάλισης μιας τροφικής αλυσίδας χωρίς επιβλαβείς ουσίες. Όπως ανέφερε, το κίνημα επιδιώκει να αναδείξει τις επιπτώσεις της χρήσης της γλυφοσάτης στη γεωργική γη, στους αγρότες και στις επόμενες γενιές.

Η Βάνι Χάρι στην κουζίνα με τον γιο της, Φίνλεϋ. (Susan Stripling)

 

Η Κέλλυ Ράιερσον (Kelly Ryerson), γνωστή ως «Glyphosate Girl» και ιδρυτικό μέλος της American Regeneration, εξέφρασε την εκτίμηση ότι η κυβέρνηση Τραμπ αναγνωρίζει τη σημασία της εκλογικής βάσης του MAHA και επιδιώκει να διατηρήσει ανοιχτή επικοινωνία, αν και παραδέχθηκε ότι οι αντιδράσεις που προκάλεσαν οι πρόσφατες πολιτικές ενδέχεται να μην γεφυρωθούν εύκολα.

Η Κέλλυ Ράιερσον, γνωστή ως «Glyphosate Girl», ταξιδεύει σε όλες τις Ηνωμένες Πολιτείες προωθώντας τις θέσεις του κινήματος Make America Healthy Again, μεταξύ των οποίων και η αντίθεση στην παροχή νομικής ασυλίας στους κατασκευαστές φυτοφαρμάκων. (Ευγενική παραχώρηση της Kelly Ryerson)

 

Το κίνημα MAHA, με διακομματική βάση ψηφοφόρων, εστιάζει σε ζητήματα όπως οι χρόνιες ασθένειες, τα υπερ-επεξεργασμένα τρόφιμα, η επιρροή των εταιρειών στις δημόσιες υγειονομικές πολιτικές και οι περιβαλλοντικές τοξίνες. Οι υποστηρικτές του θεωρούν θετικές ορισμένες πρωτοβουλίες του υπουργού Υγείας Ρόμπερτ Φ. Κέννεντυ, όπως η σταδιακή κατάργηση τεχνητών χρωστικών, οι αλλαγές σε επιτροπές εμβολίων και η αναθεώρηση πολιτικών για την ασφάλεια τροφίμων.

Ωστόσο, το εκτελεστικό διάταγμα του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ τον Φεβρουάριο, το οποίο χαρακτηρίζει τη γλυφοσάτη κρίσιμη για την αγροτική παραγωγή και την εθνική άμυνα και προβλέπει αύξηση της παραγωγής της, προκάλεσε έντονες αντιδράσεις. Το διάταγμα στοχεύει επίσης στην παροχή νομικής προστασίας στην Bayer, γεγονός που ανησυχεί τους υποστηρικτές του MAHA.

Ο Ρόμπερτ Φ. Κέννεντυ υπερασπίστηκε δημόσια την απόφαση, τονίζοντας ότι προτεραιότητα αποτελεί η εθνική ασφάλεια και η επάρκεια τροφίμων, ενώ αναγνώρισε την ανάγκη μείωσης της εξάρτησης από εισαγωγές και σταδιακής μετάβασης σε εναλλακτικές γεωργικές πρακτικές. Σε συνέντευξή του, ωστόσο, έχει εκφράσει επιφυλάξεις για την πολιτική αυτή, σημειώνοντας ότι έχει αφιερώσει δεκαετίες στην καταπολέμηση των φυτοφαρμάκων, τα οποία θεωρεί επικίνδυνα.

Στο πολιτικό πεδίο, οι βουλευτές Τόμας Μάσσι (R-Ky.) και Τσέλλι Πίνγκρι (D-Maine) έχουν ενώσει δυνάμεις για την προώθηση τροπολογίας που αφαιρεί νομική ασυλία από τις χημικές εταιρείες. Η Πίνγκρι υποστήριξε ότι οι εταιρείες πρέπει να λογοδοτούν όταν τα προϊόντα τους προκαλούν βλάβες, ενώ ο Μάσσι κατήγγειλε ισχυρή επιρροή λομπιστών της Bayer σε όλα τα επίπεδα της κυβέρνησης, επισημαίνοντας ότι έχουν δαπανηθεί εκατομμύρια δολάρια για να αποφύγει η εταιρεία τη νομική ευθύνη.

Ο Μάσσι υπογράμμισε επίσης ότι το Σύνταγμα εγγυάται το δικαίωμα των πολιτών σε δίκη και κάλεσε τους συναδέλφους του να αντισταθούν σε πιέσεις για παροχή ασυλίας στις εταιρείες.

Ο βουλευτής Τόμας Μάσσι (R-Ky.) θέτει ερωτήσεις προς τη γενική εισαγγελέα των ΗΠΑ Παμ Μπόντι σχετικά με τα αρχεία Έπσταϊν, ενώπιον της Επιτροπής Δικαιοσύνης της Βουλής στο Καπιτώλιο. Ουάσιγκτον, 11 Φεβρουαρίου 2026. (Win McNamee/Getty Images)

 

Από την πλευρά της κυβέρνησης, ο γενικός νομικός εκπρόσωπος των ΗΠΑ Ντ. Τζον Σάουερ (D. John Sauer) υποστήριξε τη θέση της Monsanto ενώπιον του Ανώτατου Δικαστηρίου, επισημαίνοντας ότι η EPA έχει τον τελικό λόγο ως προς τις προειδοποιήσεις και ότι η ύπαρξη διαφορετικών κανόνων σε επίπεδο πολιτειών θα υπονόμευε την ενιαία εφαρμογή του νόμου.

Η απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου αναμένεται να αποτελέσει σημείο καμπής, καθώς θα καθορίσει όχι μόνο την έκβαση της υπόθεσης Νταρνέλ, αλλά και το μέλλον των αγωγών κατά της Monsanto, τη δυνατότητα των πολιτών να διεκδικούν αποζημιώσεις και τη συνολική κατεύθυνση της αγροτικής και περιβαλλοντικής πολιτικής στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Των Troy Myers, Jacob Burg και Jeff Louderback

Μασκ και Άλτμαν αντιμέτωποι στο δικαστήριο για το μέλλον της OpenAI

Από

Μια έντονη αντιπαράθεση, που διαρκεί εδώ και χρόνια, μεταξύ του ιδιοκτήτη της Tesla, Έλον Μασκ, και του διευθύνοντος συμβούλου της OpenAI, Σαμ Άλτμαν, οδηγείται ενώπιον ομοσπονδιακού δικαστηρίου στο Όκλαντ της Καλιφόρνιας, όπου εννέα ένορκοι θα κληθούν να αποφασίσουν εάν ο Άλτμαν και άλλοι πρόδωσαν την ιδρυτική αποστολή της OpenAI ως μη κερδοσκοπικού εργαστηρίου τεχνητής νοημοσύνης αφιερωμένου στο δημόσιο καλό.

Το αποτέλεσμα ενδέχεται να έχει βαθιές επιπτώσεις, όχι μόνο για την OpenAI —δημιουργό του ChatGPT, η οποία αποτιμάται σήμερα στα 852 δισεκατομμύρια δολάρια και προετοιμάζεται για δημόσια εγγραφή— αλλά και για τον ευρύτερο, εξαιρετικά υψηλού διακυβεύματος αγώνα για την ανάπτυξη της τεχνολογίας τεχνητής νοημοσύνης και την κυριαρχία στην εμπορική αγορά.

Ο Μασκ, ο οποίος συνίδρυσε την OpenAI το 2015 και υπήρξε πρώιμος επενδυτής, κατέθεσε αγωγή κατά των συνιδρυτών Σαμ Άλτμαν και Γκρεγκ Μπρόκμαν, υποστηρίζοντας ότι τον εξαπάτησαν αποσπώντας του δεκάδες εκατομμύρια δολάρια με την ψευδή υπόσχεση ότι το εγχείρημα θα παρέμενε ένας ανοιχτού κώδικα μη κερδοσκοπικός οργανισμός —και θα λειτουργούσε ως δικλείδα ασφαλείας απέναντι στη «σοβαρή απειλή» που συνιστά η ανάπτυξη της γενικής τεχνητής νοημοσύνης με γνώμονα το κέρδος.

Η γενική τεχνητή νοημοσύνη (Artificial General Intelligence – AGI) νοείται γενικά ως το υποθετικό σημείο στο οποίο η τεχνητή νοημοσύνη φτάνει ή υπερβαίνει τις ανθρώπινες γνωστικές ικανότητες και μπορεί να λειτουργεί αυτόνομα, κάτι που πολλοί ειδικοί προειδοποιούν ότι συνιστά υπαρξιακή απειλή για την ανθρωπότητα.

Ο Μασκ υποστηρίζει ότι οι Άλτμαν και Μπρόκμαν σχεδίαζαν κρυφά τη μετατροπή της εταιρείας σε κερδοσκοπική, με τη στήριξη της Microsoft, σημαντικού επενδυτή στον οποίο η OpenAI παραχώρησε αποκλειστικά άδεια για το βασικό της προϊόν.

Σύμφωνα με όσα υποστήριξε στην αγωγή του, ο Άλτμαν οδήγησε την OpenAI σε ριζική απόκλιση από την αρχική της αποστολή και την ιστορική πρακτική της να καθιστά την τεχνολογία και τη γνώση της διαθέσιμες στο κοινό.

Επιπλέον, στην αγωγή αναφέρεται ότι ο Άλτμαν προσέλκυσε τον Μασκ με προσχηματικό αλτρουισμό και στη συνέχεια ανέτρεψε την κατάσταση, καθώς η τεχνολογία του μη κερδοσκοπικού οργανισμού πλησίαζε την AGI και τα κέρδη αυξάνονταν.

Η OpenAI, από την πλευρά της, υποστηρίζει ότι ο Μασκ είχε συμφωνήσει πως μια κερδοσκοπική δομή θα ήταν απαραίτητη για την άντληση επαρκούς κεφαλαίου, αλλά αποχώρησε όταν οι υπόλοιποι ιδρυτές διαφώνησαν ως προς το να ηγηθεί εκείνος.

Η εταιρεία ανέφερε στην ιστοσελίδα της ότι, παρακινούμενος από ζήλια, μεταμέλεια για την αποχώρησή του από την OpenAI και επιθυμία να παρεμποδίσει μια ανταγωνίστρια εταιρεία τεχνητής νοημοσύνης, ο Έλον Μασκ αφιέρωσε χρόνια παρενοχλώντας την OpenAI μέσω αβάσιμων αγωγών και δημόσιων επιθέσεων.

Αμφιλεγόμενο παρελθόν

Το 2023, το διοικητικό συμβούλιο της OpenAI απέλυσε τον Άλτμαν, δηλώνοντας ότι είχε χάσει την εμπιστοσύνη του σε εκείνον επειδή δεν ήταν «συνεπώς ειλικρινής». Ο Μασκ υποστηρίζει ότι η επαναφορά του λίγες ημέρες αργότερα, μετά την παραίτηση της πλειοψηφίας των μελών του συμβουλίου, οργανώθηκε από τη Microsoft.

Απαντώντας στους ισχυρισμούς της αγωγής περί αντιανταγωνιστικής συμπεριφοράς σε συνεργασία με την OpenAI, η Microsoft υποστήριξε ότι οι κατηγορίες του Μασκ περί παραβίασης της αντιμονοπωλιακής νομοθεσίας, χωρίς αποδεικτικά στοιχεία, δεν έχουν λογική βάση.

Την ίδια χρονιά, ο Μασκ ίδρυσε την xAI και παρουσίασε το Grok, προκειμένου να ανταγωνιστεί το ChatGPT της OpenAI. Τον Φεβρουάριο του 2025 ηγήθηκε μιας εχθρικής, ανεπιτυχούς προσπάθειας εξαγοράς των περιουσιακών στοιχείων της OpenAI έναντι 97,4 δισεκατομμυρίων δολαρίων —η οποία, σύμφωνα με τους ισχυρισμούς της OpenAI, αποτέλεσε προσχηματική προσφορά με στόχο να διαταράξει τη συγκέντρωση κεφαλαίων και τη σχεδιαζόμενη αναδιάρθρωση της εταιρείας.

Η δίκη έρχεται έπειτα από χρόνια ολοένα εντονότερων αντιπαραθέσεων στην πλατφόρμα X και στα μέσα ενημέρωσης, σχετικά με τη ρήξη των δύο πρώην συνεργατών και τον ανταγωνισμό που ακολούθησε.

Συμπίπτει επίσης με μια περίοδο κατά την οποία η ηγεσία του Άλτμαν βρίσκεται υπό αυξανόμενο έλεγχο, μετά τη διάλυση δύο ομάδων ασφάλειας της OpenAI, καθώς και καταγγελίες ότι παραπλάνησε στελέχη και μέλη του διοικητικού συμβουλίου σχετικά με τα πρωτόκολλα ασφάλειας και επέδειξε «σταθερό μοτίβο ψευδών δηλώσεων», όπως καταγράφεται σε εσωτερικές επικοινωνίες του 2023 από τον επικεφαλής επιστήμονα της εταιρείας, Ίλια Σουτσκέβερ, και πιο πρόσφατα σε άρθρο του περιοδικού New Yorker.

Πρώην επικεφαλής ασφάλειας της εταιρείας ανέφερε σε ανάρτησή του το 2024 στην πλατφόρμα X, με την οποία ανακοίνωσε την αποχώρησή του, ότι τα τελευταία χρόνια η κουλτούρα και οι διαδικασίες ασφάλειας είχαν περάσει σε δεύτερη μοίρα έναντι εντυπωσιακών προϊόντων.

Η OpenAI δημιούργησε μια κερδοσκοπική θυγατρική το 2019· στο πλαίσιο αναδιάρθρωσης το 2025, μετέφερε την πνευματική της ιδιοκτησία και το προσωπικό της σε αυτήν. Το Ίδρυμα OpenAI, ο μη κερδοσκοπικός της βραχίονας, διατηρεί ποσοστό 26% και, σύμφωνα με την εταιρεία, εξακολουθεί να ελέγχει την επιχείρηση. Η Microsoft διατηρεί ποσοστό 27% στην εταιρεία.

Ο Μασκ ζητεί να επανέλθει η OpenAI σε μη κερδοσκοπικό καθεστώς, να της επιστραφούν αποζημιώσεις άνω των 100 δισεκατομμυρίων δολαρίων και να απομακρυνθούν οι Άλτμαν και Μπρόκμαν από τις ηγετικές τους θέσεις.

Εσωτερικά έγγραφα

Κατά την ίδρυση της OpenAI το 2015, σύμφωνα με την αγωγή του Μασκ, ο Άλτμαν εξέφραζε σοβαρές ανησυχίες ότι η υπεράνθρωπη μηχανική νοημοσύνη αποτελούσε τη «μεγαλύτερη απειλή για τη συνέχιση της ύπαρξης της ανθρωπότητας».

Οι δύο πλευρές συμφώνησαν να δημιουργήσουν ένα εργαστήριο που θα μπορούσε να ανταγωνιστεί την Google, η οποία τότε θεωρούνταν ο ισχυρότερος παίκτης στον τομέα, αλλά θα ήταν πλήρως ανοιχτού κώδικα και φιλανθρωπικό, λειτουργώντας ως αντίβαρο στην ανάπτυξη AGI με γνώμονα το κέρδος.

Το 2017, οι Μπρόκμαν, Άλτμαν και Σουτσκέβερ θεώρησαν αναγκαία τη μετάβαση σε κερδοσκοπικό καθεστώς για την επίτευξη της AGI· ο Μασκ πρότεινε να διατηρηθεί ο μη κερδοσκοπικός χαρακτήρας, συνδέοντας το εγχείρημα με την Tesla ως «πηγή χρηματοδότησης».

Εσωτερικές επικοινωνίες της περιόδου εκείνης, που αποκαλύφθηκαν σε δικαστικά έγγραφα, προσφέρουν εικόνα για τα επιχειρήματα που σκοπεύουν να προβάλλουν και οι δύο πλευρές σχετικά με το αμφισβητούμενο χρονοδιάγραμμα της απόφασης για μετατροπή σε κερδοσκοπική εταιρεία.

Η OpenAI υποστηρίζει ότι η αδυναμία του Μασκ να θυμηθεί κρίσιμες συζητήσεις για το μέλλον της εταιρείας το 2017 ενδέχεται να οφείλεται στη χρήση ψυχοτρόπων ουσιών στο φεστιβάλ Burning Man, ενώ αναφέρει ότι η σχέση του με πρώην μέλος του διοικητικού συμβουλίου, Σίβον Ζίλις, λειτουργούσε ως μυστικός σύνδεσμος με την εταιρεία, ακόμη και όταν το συμβούλιο ενέκρινε επενδύσεις της Microsoft που ο Μασκ σήμερα υποστηρίζει ότι παραβιάζουν τον φιλανθρωπικό χαρακτήρα της OpenAI.

Από την άλλη πλευρά, ο Μασκ υποστηρίζει ότι ιδιωτικά ψηφιακά ημερολόγια του Μπρόκμαν δείχνουν ότι εκείνος και ο Άλτμαν συνωμότησαν για να τον παραπλανήσουν σχετικά με την κατεύθυνση της εταιρείας, ενώ συνέχιζαν να δέχονται τη χρηματοδότησή του.

Απαντώντας σε τελεσίγραφο του Μασκ, ο Άλτμαν είχε δηλώσει ότι παρέμενε ενθουσιώδης ως προς τη μη κερδοσκοπική δομή.

Στη συνέχεια, ο Μπρόκμαν έγραψε στο ημερολόγιό του ότι η μετάβαση σε κερδοσκοπικό καθεστώς πιθανότατα θα οδηγούσε σε μια ιδιαίτερα σφοδρή σύγκρουση, ότι ο Σουτσκέβερ θεωρούσε ανήθικο να απομακρυνθεί ο Μασκ και ότι, σε τελική ανάλυση, η εκδοχή του Μασκ θα ήταν σωστή, καθώς ο ίδιος και ο Άλτμαν δεν υπήρξαν ειλικρινείς απέναντί του ως προς την πρόθεσή τους να προχωρήσουν σε κερδοσκοπική δραστηριότητα χωρίς τη συμμετοχή του, σύμφωνα με τα δικαστικά έγγραφα.

Σε άλλη καταγραφή που περιλαμβάνεται στα δικαστικά έγγραφα, ο Μπρόκμαν σημείωνε ότι θα ήταν λάθος να του αφαιρέσουν τον μη κερδοσκοπικό οργανισμό και να τον μετατρέψουν σε εταιρεία χωρίς τη συμμετοχή του, χαρακτηρίζοντας μια τέτοια ενέργεια ηθικά προβληματική και προσθέτοντας ότι ο Μασκ δεν ήταν ανόητος.

Η δικαστής Ιβόν Γκονζάλες Ρότζερς, του Ομοσπονδιακού Περιφερειακού Δικαστηρίου της Βόρειας Περιφέρειας της Καλιφόρνιας, επικαλέστηκε τις σημειώσεις του Μπρόκμαν —τις οποίες ανέφερε ότι θα μπορούσαν να εκληφθούν ως πρόθεση παραπλάνησης— στην απόφασή της στις 15 Ιανουαρίου με την οποία απέρριψε αίτημα της OpenAI για συνοπτική απόφαση.

Σε ανάρτησή του στις 16 Ιανουαρίου στην πλατφόρμα X, ο Μπρόκμαν υποστήριξε ότι ο Μασκ είχε επιλέξει αποσπασματικά στοιχεία από το προσωπικό του ημερολόγιο.

Ανέφερε ότι ο ίδιος και ο Μασκ είχαν συμφωνήσει πως η μετάβαση σε κερδοσκοπικό καθεστώς αποτελούσε το επόμενο βήμα για την αποστολή της OpenAI, προσθέτοντας ότι το πλήρες πλαίσιο δείχνει πως τα αποσπάσματα αυτά αφορούσαν στην πραγματικότητα το εάν έπρεπε να γίνουν αποδεκτοί οι αυστηροί όροι που έθετε ο Μασκ.

Γενική τεχνητή νοημοσύνη

Το 2023, ο Μασκ συνυπέγραψε, μαζί με περισσότερους από 1.000 ερευνητές και ηγέτες της τεχνολογίας, ανοικτή επιστολή με την οποία ζητούσε εξάμηνη παύση στην ανάπτυξη συστημάτων ισχυρότερων από το ChatGPT-4. Ο Άλτμαν απέρριψε σε μεγάλο βαθμό την επιστολή, υποστηρίζοντας ότι παραλείπει σημαντικές τεχνικές αποχρώσεις και δεν αποτελεί τον βέλτιστο τρόπο αντιμετώπισης ζητημάτων ασφάλειας.

Μέρος των ισχυρισμών του Μασκ βασίζεται στην άποψη ότι το Generative Pre-Trained Transformer (GPT-4) έχει ήδη επιτύχει μια πρώιμη μορφή AGI.

Στην αγωγή του σημειώνει ότι το σύστημα είναι καλύτερο στη λογική σκέψη από τον μέσο άνθρωπο. Ερευνητές της Microsoft ανέφεραν σε μελέτη του 2023 ότι το GPT-4 μπορεί να επιλύει νέα και δύσκολα προβλήματα σε διάφορα πεδία με απόδοση «εντυπωσιακά κοντά στο ανθρώπινο επίπεδο» και ότι θα μπορούσε εύλογα να θεωρηθεί ως μια πρώιμη —αν και ακόμη ατελής— εκδοχή συστήματος AGI.

Η OpenAI ορίζει την AGI ως το σημείο στο οποίο η ΑΙ θα υπερέχει των ανθρώπων στις περισσότερες οικονομικά σημαντικές εργασίες.

Σε διαδικτυακή εκπομπή της 22ας Απριλίου, οι Άλτμαν και Μπρόκμαν ανέφεραν ότι θεωρούν τη δίκη ευκαιρία να παρουσιάσουν τη δική τους εκδοχή των γεγονότων. Ο Άλτμαν χαρακτήρισε την ενέργεια του Μασκ παράλογη, προσθέτοντας ότι είναι ικανοποιημένος που δίνεται η δυνατότητα να εξηγηθούν όλα δημόσια και να κλείσει αυτό το κεφάλαιο.

Αναφερόμενος σε ζητήματα ασφάλειας και ευημερίας της ανθρωπότητας, ο Άλτμαν σημείωσε ότι η OpenAI επικεντρώνεται όλο και περισσότερο στη «σταδιακή ανάπτυξη», την οποία περιέγραψε ως διαδικασία κατά την οποία τα προϊόντα καθίστανται ολοένα και πιο ασφαλή όσο αυξάνεται η σημασία τους.

Καθώς η προσέγγιση της AGI πλησιάζει, η υπόσχεση του Άλτμαν ότι η τεχνολογία θα δημιουργήσει πρωτοφανή πλούτο, θα θεραπεύσει ασθένειες και θα ωφελήσει όλη την ανθρωπότητα φαίνεται να απομακρύνεται, ιδιαίτερα για τους εργαζομένους στον τομέα της τεχνολογίας.

Η Meta ανακοίνωσε την προηγούμενη εβδομάδα ότι απολύει περίπου 8.000 εργαζομένους, δηλαδή περίπου το 10% του παγκόσμιου εργατικού της δυναμικού, και καταργεί επιπλέον 6.000 θέσεις, καθώς επενδύει σημαντικά στην ΑΙ. Για την εκπαίδευση των συστημάτων ΑΙ, η εταιρεία σχεδιάζει να χρησιμοποιήσει λογισμικό που θα παρακολουθεί τις κινήσεις του ποντικιού και τα πλήκτρα των εργαζομένων, σύμφωνα με δημοσίευμα του Reuters.

Και άλλες μεγάλες εταιρείες τεχνολογίας, μεταξύ των οποίων η Microsoft και η Amazon, ανακοίνωσαν πρόσφατα απολύσεις στον απόηχο της αυξημένης επένδυσης στην ΑΙ. Μέχρι στιγμής φέτος, περισσότεροι από 92.000 εργαζόμενοι στον κλάδο της τεχνολογίας έχουν απολυθεί, σύμφωνα με τον ιστότοπο καταγραφής Layoffs.fyi.

Της Beige Luciano-Adams