Τετάρτη, 17 Ιούν, 2026

Η ΕΕ προτείνει στενότερη αμυντική συνεργασία με την Ουκρανία

Βαθύτερη ενοποίηση της αμυντικής βιομηχανίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης με την Ουκρανία πρότεινε στις 25 Νοεμβρίου η ΕΕ, καθώς συνεχίζονται οι διαπραγματεύσεις για το σχέδιο του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ για τον τερματισμό του πολέμου μεταξύ Κιέβου και Μόσχας.

Ο Επίτροπος Άμυνας της ΕΕ, Άντριους Κουμπίλιους, υπογράμμισε την ανάγκη για συνεργασία, δηλώνοντας: «Η αμυντική βιομηχανία της Ουκρανίας μάς χρειάζεται, αλλά εμείς χρειαζόμαστε ακόμη περισσότερο τις αμυντικές καινοτομίες της Ουκρανίας». Εξήγησε ότι η πρόσβαση της ουκρανικής πλευράς στο επενδυτικό πρόγραμμα άμυνας της ΕΕ επιτρέπει την προμήθεια στρατιωτικού εξοπλισμού από, με και για την Ουκρανία.

Ο Κουμπίλιους διατύπωσε τις θέσεις του λίγο πριν την ψηφοφορία στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο για την έγκριση προγράμματος ύψους 1,5 δισ. ευρώ, εκ του οποίου τα 300 εκατ. ευρώ προορίζονται για τον Μηχανισμό Στήριξης της Ουκρανίας. Η νομοθεσία εγκρίθηκε με 457 ψήφους υπέρ, 148 κατά και 33 αποχές και αναμένεται πλέον η επίσημη επικύρωση από τα κράτη-μέλη προτού τεθεί σε εφαρμογή.

Ο Γάλλος ευρωβουλευτής Φρανσουά-Ξαβιέ Μπελλαμύ σχολίασε: «Αυτό το πρόγραμμα συνιστά σημαντικό βήμα για την ασφάλεια της ευρωπαϊκής ηπείρου και την ανάπτυξη της αμυντικής μας βιομηχανίας. Μετά από δεκαετίες επικίνδυνων εξαρτήσεων που υπονόμευαν την κυριαρχία των δημοκρατιών και την προστασία των χωρών μας, το πρόγραμμα EDIP θα αντιστρέψει την εξάρτηση από εισαγωγές που επικρατούσε στην Ευρώπη».

Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία της Ένωσης, οι αμυντικές δαπάνες των κρατών-μελών αναμένεται να φθάσουν φέτος στα 381 δισ. ευρώ – ποσό που αντιστοιχεί στο 2,1% του ΑΕΠ, το υψηλότερο από τότε που ξεκίνησε η καταγραφή των σχετικών δεδομένων.

Η Κομισιόν ενθαρρύνει τα κράτη-μέλη να προμηθεύονται το μεγαλύτερο μέρος του στρατιωτικού εξοπλισμού τους από ευρωπαϊκές εταιρείες, ώστε να μειώνεται το κόστος και να επιταχύνεται η παράδοση. Σύμφωνα με τον χάρτη «Διατήρηση Ειρήνης – Ετοιμότητα για Άμυνα 2030», οι αγορές οπλισμού από τρίτες χώρες θα πρέπει να περιορίζονται σε εξαιρετικές περιπτώσεις, όταν δηλαδή το κόστος, οι επιδόσεις ή οι καθυστερήσεις στην παράδοση το επιβάλλουν.

Ο Κουμπίλιους τόνισε ακόμη πως οι ευρωπαϊκές εταιρείες άμυνας θα μπορούν να διεκδικήσουν φορολογικά κίνητρα και άλλες οικονομικές ενισχύσεις για έργα που δε θα μπορούσε να υλοποιήσει μεμονωμένα κανένα κράτος-μέλος. Επεσήμανε ότι η εμπλοκή ουκρανικών επιχειρήσεων σε αυτές τις πρωτοβουλίες μπορεί να δώσει νέα ώθηση στην ευρωπαϊκή αμυντική καινοτομία, δηλώνοντας: «Η συμμετοχή ουκρανικών εταιρειών σε αυτά τα προγράμματα επιτρέπει τη μεταφορά καινοτομιών της ουκρανικής αμυντικής βιομηχανίας στην ευρωπαϊκή».

Παράλληλα, εξελίσσονται οι διαπραγματεύσεις για το ειρηνευτικό σχέδιο της Ουάσιγκτον για την Ουκρανία. Το σχέδιο, που είδε πρόσφατα το φως της δημοσιότητας, έχει δεχθεί επικρίσεις, καθώς προβλέπει ουσιαστικά την παραχώρηση της Κριμαίας, του Λουγκάνσκ και του Ντονέτσκ στη Ρωσία, με παράλληλο «πάγωμα» των περιοχών Κουρσάν και Ζαπορίζια στη γραμμή επαφής, γεγονός που συνιστά αναγνώριση του ρωσικού ελέγχου.

Περαιτέρω, το σχέδιο απαιτεί από την Ουκρανία να εντάξει στο Σύνταγμά της δέσμευση ότι δεν θα ενταχθεί ποτέ στο ΝΑΤΟ, ενώ η Συμμαχία θα δηλώσει επισήμως ότι δεν πρόκειται να εγκρίνει μελλοντική ένταξη της χώρας. Παρά ταύτα, αφήνεται ανοικτό το ενδεχόμενο ένταξης της Ουκρανίας στην ΕΕ, εφόσον πληροί τα κριτήρια, ενώ για τις ένοπλες δυνάμεις προβλέπεται ανώτατο όριο 600.000 στρατιωτών. Παράλληλα, το σχέδιο περιέχει πρόβλεψη για την επανένταξη της Ρωσίας στην ομάδα G8.

Στις 23 Νοεμβρίου, πραγματοποιήθηκαν διαβουλεύσεις στη Γενεύη μεταξύ Αμερικανών και Ουκρανών αξιωματούχων, όπου συζητήθηκαν προσθήκες και διορθώσεις στο ειρηνευτικό πλαίσιο, καθώς το αρχικό κείμενο θεωρήθηκε υπερβολικά ευνοϊκό προς το Κρεμλίνο. Οι τροποποιήσεις δεν έχουν δημοσιοποιηθεί ακόμη.

Ηγεσία της ΕΕ συνεδρίασε στις 24 Νοεμβρίου για το ουκρανικό ζήτημα, με την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, να δηλώνει ότι πλέον υπάρχει «στέρεη βάση για να προχωρήσουμε». Αντιθέτως, η Μόσχα τονίζει πως κάθε ειρηνευτική συμφωνία πρέπει να ανταποκρίνεται στις κατευθύνσεις που καθορίστηκαν μεταξύ του Ρώσου προέδρου Βλαντίμιρ Πούτιν και του Ντόναλντ Τραμπ στη συνάντησή τους στην Αλάσκα.

Όπως δήλωσε ο Ρώσος υπουργός Εξωτερικών Σεργκέι Λαβρόφ: «Οι εκτιμήσεις μας εξακολουθούν να ισχύουν, καθώς οι βασικές διατάξεις του σχεδίου Τραμπ βασίζονται στις κατανοήσεις που επετεύχθησαν στο Άνκορατζ, στη ρωσο-αμερικανική σύνοδο κορυφής, τον Αύγουστο φέτος. Αυτές οι αρχές αποτυπώνονται γενικά στο σχέδιο, το οποίο καλωσορίσαμε».

Πρόσθεσε δε πως η Μόσχα απέκτησε αντίγραφο του αναθεωρημένου σχεδίου μέσω ανεπίσημων διαύλων και εμφανίζεται διατεθειμένη για διάλογο με την Ουάσιγκτον, καθώς παραμένουν ορισμένα σημεία προς διευκρίνιση.

Όταν τα πλοία δεν χορεύουν με τις φάλαινες

Στον αχανή ωκεανό, κάθε δευτερόλεπτο μετράει. Η πρόσκρουση ενός πλοίου με μία φάλαινα δεν είναι ένα σύνηθες συμβάν – δεν παύει όμως να είναι πιθανό. Πόσο εφικτό είναι, σε μια τέτοια κατάσταση, το πλοίο να αλλάξει ρότα; Θα μπορούσε άραγε να «χορέψει» γύρω από τη φάλαινα αντί να τη χτυπήσει; Η αποφυγή της σύγκρουσης μέσω έγκαιρου ελιγμού είναι κρίσιμη, καθώς οι συνέπειες μιας σύγκρουσης είναι σοβαρές τόσο για τις φάλαινες όσο και για τα πλοία.

Οικονομικές συνέπειες για τα πλοία

Μια τέτοια σύγκρουση δεν είναι απλώς μια οικολογική καταστροφή· αποτελεί και οικονομικό πλήγμα για το πλοίο και την πλοιοκτήτρια εταιρεία. Οι οικονομικές συνέπειες μιας σύγκρουσης θα ήταν πράγματι δυσβάσταχτες: τα πρόστιμα και τα νομικά έξοδα θα μπορούσαν να ανέλθουν σε εκατοντάδες χιλιάδες ευρώ, επιπλέον του κόστους επισκευών σε κύτος και προπέλα. Πράγματι, οι επισκευές μπορεί να κοστίσουν μερικές εκατοντάδες χιλιάδες δολάρια, ενώ οι απώλειες εσόδων από τη διακοπή δρομολογίων και τις καθυστερήσεις στην παράδοση φορτίων είναι συχνά ακόμα μεγαλύτερες από το ίδιο το κόστος επισκευής. Πέραν τούτων, υπάρχει και η αρνητική δημοσιότητα για την εταιρεία καθώς και περιβαλλοντικές κυρώσεις από τις αρχές.

Στον αντίποδα, το να εκτελέσει το πλοίο έναν ελιγμό αποφυγής της φάλαινας συνεπάγεται μόνο μια μικρή αύξηση του χρόνου ταξιδιού (από λίγα λεπτά μέχρι κάποιες ώρες), ελαφρώς αυξημένη κατανάλωση καυσίμων και ενδεχομένως μικρές φθορές. Το συνολικό τίμημα ενός τέτοιου προληπτικού ελιγμού σπανίως ξεπερνά μερικές δεκάδες χιλιάδες δολάρια – ένα κόστος αμελητέο συγκριτικά με το πιθανό βάρος του κόστους σύγκρουσης. Σύμφωνα μάλιστα με μία οικολογικο-οικονομική μελέτη για την προστασία της μεσογειακής φάλαινας, η αποτροπή μιας και μόνο θανατηφόρας σύγκρουσης έχει κοινωνικό όφελος που εκτιμάται ότι υπερβαίνει τα  $ 762.541,72 σε τιμές 2025. Με άλλα λόγια, κάθε σύγκρουση που αποτρέπεται εξοικονομεί στην κοινωνία ένα πολύ σημαντικό κόστος, ενώ οι λύσεις προστασίας των φαλαινών μπορούν να συγκριθούν ευνοϊκά με το μικρό κόστος που συνεπάγονται για τις ναυτιλιακές εταιρείες.

Περιστατικά σύγκρουσης πλοίων με φάλαινες

Παρά τη σχετικά σπάνια φύση τους, έχουν καταγραφεί περιστατικά όπου μεγάλα πλοία συγκρούστηκαν με φάλαινες, προκαλώντας τον θανάσιμο τραυματισμό των κητών. Μερικά χαρακτηριστικά παραδείγματα είναι τα εξής:

  • Μύκονος, 2011: Μια νεαρή πτεροφάλαινα μήκους ~12,6 μέτρων και 8,3 τόνων ξεβράστηκε νεκρή στην ακτή της Μυκόνου. Οι ενδείξεις έδειξαν ότι το άτυχο ζώο χτυπήθηκε θανάσιμα από διερχόμενο πλοίο, καθώς έφερε πολλαπλά εξωτερικά τραύματα (πιθανότατα από προπέλα) και στο σώμα του βρέθηκαν σημάδια υφαλοχρώματος (μπογιάς του κύτους). Η σύγκρουση με μεγάλα πλοία – ιδιαίτερα ταχύπλοα – αποτελεί μία από τις κύριες αιτίες θανάτου για τέτοιου μεγέθους θαλάσσια θηλαστικά.

  • Νεάπολη Λακωνίας, 2016: Στις 8 Νοεμβρίου 2016 εντοπίστηκε σε παραλία του Αυλόσπηλου νεκρή μια νεαρή θηλυκή φάλαινα φυσητήρας (~8 μέτρων). Σύμφωνα με το Ερευνητικό Κέντρο ΑΡΙΩΝ, η φάλαινα είχε τραυματιστεί θανάσιμα από την προπέλα ενός μεγάλου πλοίου, καθώς στο σώμα της υπήρχαν σαφή μεγάλα κοψίματα από την προπέλα. Το ζώο βρέθηκε σε προχωρημένη αποσύνθεση, ένδειξη ότι είχε πεθάνει λίγες ημέρες πριν ξεβραστεί.

  • Ιαπωνία, 2021: Σε ένα περιστατικό που χαρακτηρίστηκε απίστευτο, ένα ιαπωνικό δεξαμενόπλοιο το Σεπτέμβριο 2021 προσέδεσε στο λιμάνι Μιζουσίμα με μια νεκρή φάλαινα περίπου 10 μέτρων κολλημένη στην πλώρη του – χωρίς κανείς από το πλήρωμα να έχει αντιληφθεί τη σύγκρουση κατά τη διάρκεια του ταξιδιού. Οι εικόνες έδειξαν τη φάλαινα απλωμένη πάνω στο πλωριό τμήμα του πλοίου, ενώ το πλήρωμα ισχυρίστηκε ότι δεν είχε ιδέα πως χτύπησαν φάλαινα κατά τη διέλευση του Ειρηνικού Ωκεανού. Το είδος της φάλαινας δεν επιβεβαιώθηκε, αν και οι ειδικοί εκτίμησαν ότι επρόκειτο πιθανότατα για μεγάπτερη φάλαινα (Megaptera novaeangliae) μήκους ~10 μέτρων.

  • Νέα Υόρκη, 2024: Τον Μάιο 2024, το κρουαζιερόπλοιο MSC Meraviglia έφτασε στο λιμάνι του Μπρούκλυν μεταφέροντας στην πλώρη του το πτώμα μιας μεγάλης φάλαινας. Επρόκειτο για μια ενήλικη θηλυκή φάλαινα Sei (~13 μέτρων) – είδος υπό εξαφάνιση – την οποία το πλοίο πιθανότατα χτύπησε και σκότωσε καθώς εισερχόταν στον ποταμό East River. Η νεκρή φάλαινα παρέμεινε κολλημένη στην πλώρη μέχρι τον κατάπλου, οπότε και αφαιρέθηκε για να διενεργηθεί νεκροψία.

Επιπτώσεις και τραυματισμοί φαλαινών

Οι παραπάνω περιπτώσεις αναδεικνύουν τη βαριά μοίρα που περιμένει τις φάλαινες όταν χτυπηθούν από πλοίο. Δυστυχώς, μια τέτοια σύγκρουση είναι στις περισσότερες περιπτώσεις θανατηφόρα για το κήτος. Παγκοσμίως, κάθε χρόνο χιλιάδες φάλαινες τραυματίζονται ή σκοτώνονται από σύγκρουση με πλοία, ιδίως με τα μεγάλα εμπορικά φορτηγά που διασχίζουν τους ωκεανούς. Στην πραγματικότητα, οι συγκρούσεις με πλοία αποτελούν την κυριότερη αιτία θανάτου διεθνώς για τα μεγάλα είδη φαλαινών. Αντίστοιχα, στις ελληνικές θάλασσες, η πρόσκρουση με μεγάλα πλοία είναι μία από τις κύριες αιτίες θανάτου για τα μεγάλα θαλάσσια θηλαστικά. Σύμφωνα με στοιχεία από το Ινστιτούτο Πέλαγος, τουλάχιστον μία φάλαινα το χρόνο σκοτώνεται στα ελληνικά ύδατα ύστερα από σύγκρουση με πλοίο – ένας ρυθμός θνησιμότητας που μαρτυρά πως η επιβίωση των ειδών αυτών είναι εξαιρετικά αμφίβολη.

Οι τραυματισμοί που υφίστανται οι φάλαινες κατά τη σύγκρουση είναι εκτεταμένοι. Συχνά εντοπίζονται πολλά και βαθιά τραύματα από τα χτυπήματα της προπέλας, καθώς και κατάγματα από την πρόσκρουση στο κύτος. Στην περίπτωση της πτεροφάλαινας στη Μύκονο, για παράδειγμα, το ζώο έφερε πολλαπλά εξωτερικά τραύματα πιθανώς από προπέλα και μάλιστα ίχνη μπογιάς του πλοίου πάνω στο δέρμα του. Αντίστοιχα, η φάλαινα φυσητήρας στη Λακωνία έφερε μεγάλα κομμένα σημάδια στο σώμα της που προκλήθηκαν από την προπέλα του πλοίου. Για τις φάλαινες (όπως τους φυσητήρες), ο θάνατος από σύγκρουση θεωρείται ίσως ο πιο οδυνηρός τρόπος να χαθούν. Ακόμα κι αν μια φάλαινα δεν σκοτωθεί ακαριαία, τα τραύματα που θα υποστεί είναι συνήθως τόσο σοβαρά που δύσκολα επιβιώνει· πολλά ζώα ξεβράζονται νεκρά στις ακτές μέρες ή εβδομάδες αργότερα, εξαιτίας εσωτερικών κακώσεων, αιμορραγίας ή μολύνσεων που προκλήθηκαν από το χτύπημα.

Είναι φανερό ότι η σύγκρουση πλοίων με φάλαινες αποτελεί μια τραγική απώλεια για την άγρια ζωή των ωκεανών. Καθώς αρκετοί πληθυσμοί μεγάλων φαλαινών είναι ήδη απειλούμενοι, κάθε θάνατος από ανθρώπινη δραστηριότητα – ιδιαίτερα από πρόσκρουση πλοίου – μειώνει περαιτέρω τις πιθανότητες επιβίωσης αυτών των επιβλητικών πλασμάτων. Για τον λόγο αυτό, διεθνείς οργανισμοί και περιβαλλοντικές οργανώσεις πιέζουν για λήψη μέτρων: μείωση ταχύτητας των πλοίων σε περιοχές όπου κινούνται φάλαινες, αλλαγές ναυτικών διαδρομών σε βαθύτερα νερά που οι φάλαινες αποφεύγουν, και χρήση συστημάτων ανίχνευσης φαλαινών ώστε οι καπετάνιοι να ειδοποιούνται εγκαίρως. Τέτοιες παρεμβάσεις μπορούν να μειώσουν δραστικά τον κίνδυνο σύγκρουσης χωρίς δυσανάλογο κόστος για τη ναυτιλία. Η προστασία των φαλαινών από τις προπέλες και τα κύτη των πλοίων είναι ευθύνη όλων, προκειμένου ο ωκεανός να συνεχίσει να φιλοξενεί μερικά από τα πιο μεγαλοπρεπή είδη του πλανήτη.

Donkey Cruise: Ένα καταφύγιο για τα γαϊδουράκια της Ρόδου

Στο χωριό Ασκληπιείο της Ρόδου, ένα ασυνήθιστο καταφύγιο για κακοποιημένα και παρατημένα γαϊδουράκια ξεκίνησε το 2015 ως οικογενειακή πρωτοβουλία. Ο Χρήστος και η οικογένειά του συγκέντρωσαν αρχικά λίγα ταλαιπωρημένα ζώα και τα φρόντισαν με αγάπη, βλέποντας σύντομα «το ένα γαϊδουράκι να φέρνει το άλλο».

Σήμερα, το καταφύγιο «Donkey Cruise» φιλοξενεί 16 γαϊδούρια και έχει εξελιχθεί σε μια ήρεμη τουριστική εμπειρία: οι επισκέπτες εξερευνούν τη φύση καβάλα ή περπατώντας δίπλα στα σωσμένα ζώα, βοηθώντας έτσι στη συντήρησή τους. Η σχέση εμπιστοσύνης ανθρώπων και ζώων στο καταφύγιο είναι τόσο δυνατή, που κατά την καταστροφική πυρκαγιά του 2023 μια μητέρα γαϊδούρα ουσιαστικά έσωσε τη ζωή του ίδιου του ιδιοκτήτη. Μετά την πυρκαγιά, η στήριξη της κοινότητας και των φίλων του καταφυγίου υπήρξε καθοριστική ώστε αυτή η μοναδική ‘όαση’ να σταθεί ξανά στα πόδια της.

Βόλτα με το γαϊδουράκι. Ασκληπιείον, Ρόδος, 19 Ιουλίου 2019. (Ευγενική παραχώρηση του Donkey Cruise)

 

Μια οικογένεια δίνει νέα ζωή σε εγκαταλελειμμένα γαϊδούρια

Το καλοκαίρι του 2015, ο Χρήστος – κάτοικος της νότιας Ρόδου – αποφάσισε να μετατρέψει την αγάπη του για τα ζώα σε πράξη, δημιουργώντας ένα μικρό καταφύγιο για γαϊδουράκια που είχαν υποφέρει. Μαζί με τη σύζυγό του και τη μητέρα του, άρχισαν να περιθάλπουν τα πρώτα έξι γαϊδουράκια στο χωριό Ασκληπιείο. Πολλά από αυτά τα ζώα είχαν περάσει δύσκολα: ήταν ηλικιωμένα ή κακοποιημένα πρώην «εργαλεία» τουρισμού  ή αγροτικών εργασιών, που πλέον κανείς δεν φρόντιζε.

Η ανταπόκριση ήταν άμεση. Γρήγορα μαθεύτηκε στη Ρόδο ότι υπάρχει μέρος που δέχεται εγκαταλελειμμένα γαϊδούρια. Έτσι, «το ένα έγινε δύο και τα δύο έγιναν τέσσερα», καθώς όλο και περισσότεροι ιδιοκτήτες ή φιλόζωοι έφερναν ζώα που χρειάζονταν σωτηρία. Τα φοβισμένα και ταλαιπωρημένα γαϊδουράκια σύντομα μεταμορφώθηκαν. Αντί για αδιαφορία ή κακομεταχείριση, εισέπρατταν πλέον φροντίδα και στοργή. Οι νέοι ιδιοκτήτες τους τα περιποιήθηκαν με πρωτόγνωρο τρόπο – τα καθάρισαν και τα κούρεψαν, περιποιήθηκαν τις οπλές τους, τους έκαναν ακόμα και μασάζ με αλόη βέρα – και έφεραν κτηνίατρο για εμβόλια και βιταμίνες. Τα ζώα ανακουφίστηκαν, ανέκτησαν την υγεία και τη διάθεσή τους και συνδέθηκαν με τους ανθρώπους.

Ασκληπιείο, Ρόδος, 23 Ιουλίου 2017. (Ευγενική παραχώρηση του Donkey Cruise)

 

Καθώς το κοπάδι μεγάλωνε (σήμερα αριθμεί 18 γαϊδούρια), μεγάλωναν και οι απαιτήσεις. Κάθε μέρα χρειαζόταν τροφή, νερό, ιατρική φροντίδα και καθαριότητα για δεκάδες στόματα – ένας διαρκής αγώνας με σημαντικό οικονομικό κόστος. Επιπλέον, τα γαϊδουράκια χρειάζονται καθημερινή κίνηση και κοινωνικοποίηση για να παραμένουν υγιή και χαρούμενα. «Οι ανάγκες υπάρχουν – χρειάζονται τροφή, χρειάζονται φροντίδα, χρειάζονται και γυμναστική», λέει ο Χρήστος. Σύντομα, η οικογένεια συνειδητοποίησε ότι έπρεπε να βρεθεί μια βιώσιμη λύση, ώστε το εγχείρημα να μπορέσει να σταθεί οικονομικά και να συνεχίσει να σώζει ζώα.

Ήπιες τουριστικές διαδρομές: Ένας βιώσιμος τρόπος στήριξης του καταφυγίου

Για να καλυφθούν οι ολοένα αυξανόμενες ανάγκες, η οικογένεια σκέφτηκε ως μέθοδο χρηματοδότησης τις ήπιες τουριστικές βόλτες με τα γαϊδουράκια. Ήδη από το καλοκαίρι του 2015, δοκίμασαν πιλοτικά τη νέα ιδέα με ανθρώπους από τον φιλικό τους κύκλο και διαπίστωσαν ότι τα ζώα ανταποκρίνονται εξαιρετικά και στους αγνώστους. Έτσι ξεκίνησαν δειλά-δειλά να οργανώνουν μικρές διαδρομές στην εξοχή, όπου οι επισκέπτες μπορούσαν να περπατήσουν μαζί με ή και να ιππεύσουν τα ήρεμα γαϊδουράκια. Το εγχείρημα διαφημίστηκε από στόμα σε στόμα και μέσα από το TripAdvisor (το οποίο τους βράβευσε κιόλας, το 2023), προσελκύοντας οικογένειες τουριστών που ενθουσιάστηκαν με αυτή την εμπειρία. Πολλοί επισκέπτες χαίρονταν ιδιαιτέρως που γνώριζαν τα ζώα από κοντά, σε ένα αυθεντικό περιβάλλον, μακριά από τις συνήθεις τουριστικές παγίδες.

Σήμερα προσφέρονται διάφορες τέτοιες εκδρομές («σαφάρι»), διάρκειας από δύο ώρες έως και αρκετές ημέρες. Οι διαδρομές περνούν μέσα από ελαιώνες και πευκοδάση της Νότιας Ρόδου, με στάσεις σε απομονωμένα ξωκλήσια ή ρεματιές για πικνίκ με τοπικά προϊόντα. Το κόστος συμμετοχής – περίπου 40 € για έναν αναβάτη σε μια δίωρη βόλτα (ή 20 € για συνοδό που περπατά πεζός δίπλα) – προορίζεται ολόκληρο για τη σίτιση και τη φροντίδα των ζώων.

Το εγχείρημα του «Donkey Cruise» αποδεικνύει ότι ο τουρισμός μπορεί να συμβαδίσει με την ευημερία των ζώων. Οι ταξιδιώτες όχι μόνο απολαμβάνουν την εκδρομή αλλά γίνονται και υποστηρικτές: πολλοί κρατούν επαφή, ξαναέρχονται ή στέλνουν φίλους τους. «Φοβόμουν μήπως είναι μια ‘φάμπρικα για τουρίστες’, όμως αποδείχτηκε ένα μέρος γεμάτο αγάπη […] δεν είναι απλώς μια επιχείρηση για το κέρδος – όλα γίνονται για τα γαϊδουράκια εκεί», σχολίασε χαρακτηριστικά μία επισκέπτρια από το εξωτερικό. Πράγματι, η οικογενειακή αυτή δράση κατάφερε να δημιουργήσει μια κοινότητα φίλων: από ευχαριστημένους εκδρομείς που διαδίδουν το μήνυμα, μέχρι εθελοντές από όλον τον κόσμο που επισκέπτονται τη φάρμα για να βοηθήσουν στην καθημερινή φροντίδα των ζώων.

Σχέση εμπιστοσύνης και αγάπης ανάμεσα σε ανθρώπους και ζώα

Η καθημερινή επαφή και η φροντίδα δημιουργούν έναν ισχυρό δεσμό ανάμεσα στα γαϊδουράκια και τους ανθρώπους που τα προσέχουν. Τα άλλοτε φοβισμένα ζώα πλέον πλησιάζουν με χαρά τους φροντιστές και τους επισκέπτες. Κάθε γαϊδουράκι έχει το όνομά του και τη δική του προσωπικότητα, και το καθένα ανταποδίδει την καλοσύνη με τον τρόπο του. Δεν είναι τυχαίο ότι πολλοί τα χαρακτηρίζουν παρεξηγημένα: πρόκειται για ιδιαίτερα έξυπνα και τρυφερά ζώα που, όταν τα σεβαστείς, δείχνουν απεριόριστη αφοσίωση.

Δεν υπάρχει διαθέσιμη περιγραφή για τη φωτογραφία.
Μαζί με ένα νεογέννητο γαϊδουράκι. Ασκληπιείο, Ρόδος, 24 Μαΐου 2023. (Ευγενική παραχώρηση του Donkey Cruise)

 

Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα του Φλούφλη – ενός από τα γηραιότερα γαϊδούρια του καταφυγίου. Όταν διαγνώστηκε με καρκίνο, ο Χρήστος τού αφιέρωσε δύο μήνες, φροντίζοντάς τον μέρα-νύχτα. Κάλεσε μάλιστα ειδικό κτηνίατρο από τη Θεσσαλονίκη για να του παράσχει την καλύτερη δυνατή θεραπεία. Ο Φλούφλης ανάρρωσε πλήρως και έκτοτε δείχνει μια ξεχωριστή αδυναμία στον άνθρωπο που του έσωσε τη ζωή – τον πλησιάζει πρώτος, γέρνει το κεφάλι στο πλευρό του και τον ακολουθεί παντού.

Η αγάπη είναι αμφίδρομη. Ο Χρήστος και η οικογένειά του αντιμετωπίζουν κάθε ζώο σαν μέλος της οικογενείας τους. Γνωρίζουν ότι ένα γαϊδούρι μπορεί να ζήσει 40 με 50 χρόνια, οπότε έχουν αναλάβει τη δέσμευση να προσφέρουν στο καθένα μια ζωή με αξιοπρέπεια και φροντίδα μέχρι τα βαθιά του γεράματα. Το καταφύγιο συχνά γίνεται η «τελική κατοικία» για γαϊδουράκια που διαφορετικά θα έμεναν αβοήθητα όταν οι ιδιοκτήτες τους δεν θα ήθελαν ή δεν θα μπορούσαν πια να τα φροντίσουν. Αυτόν τον δεσμό εμπιστοσύνης ανάμεσα σε ανθρώπους και ζώα τον δικαίωσε και με το παραπάνω ένα δραματικό περιστατικό το καλοκαίρι του 2023.

Η δοκιμασία της πυρκαγιάς του 2023 και το ηρωικό ένστικτο των ζώων

Το καλοκαίρι του 2023, οι καταστροφικές δασικές πυρκαγιές που έπληξαν τη Ρόδο δεν άφησαν άθικτο το καταφύγιο. Οι φλόγες πλησίασαν μαινόμενες και μέσα σε λίγες ώρες κατέκαψαν τη γύρω περιοχή. Ο Χρήστος δεν δίστασε στιγμή: έλυσε και συγκέντρωσε όλα τα γαϊδούρια και προσπάθησε να τα οδηγήσει σε ασφαλές μέρος. Αρχικά κατευθύνθηκαν προς το χωριό, σε ένα σπίτι με πισίνα, θεωρώντας ότι το νερό θα τα προστάτευε. Όμως σύντομα η φωτιά κύκλωσε και εκείνο το σημείο, αναγκάζοντας τους πάντες να φύγουν.

Δεν υπάρχει διαθέσιμη περιγραφή για τη φωτογραφία.
Σε ένα προσωρινό καταφύγιο, προσπαθώντας να γλιτώσουν από την καταστροφική πυρκαγιά του 2023. Ασκληπιείο, Ρόδος, 28 Ιουλίου 2023. (Ευγενική παραχώρηση του Donkey Cruise)

 

Με τα μέτωπα να επεκτείνονται, η μόνη λύση φάνηκε να είναι η διαφυγή προς τη θάλασσα. Ο Χρήστος έδεσε τις γαϊδούρες της αγέλης πίσω από το αγροτικό του φορτηγάκι, ενώ έβαλε ένα μωρό μόλις μερικών μηνών μέσα στην καρότσα του οχήματος. Καθώς προσπαθούσαν να περάσουν έναν κρίσιμο χωματόδρομο, συνέβη κάτι απρόσμενο: το αυτοκίνητο ξαφνικά σταμάτησε να προχωρά. Η μητέρα-γαϊδούρα που ήταν δεμένη πίσω του είχε ‘μουλαρώσει’ – τραβούσε προς τα πίσω με όλη της τη δύναμη, αρνούμενη να ακολουθήσει. Ο Χρήστος κατέβηκε απορημένος και προσπάθησε να καταλάβει τι συμβαίνει. Ακόμα και όταν κατέβασε το μικρό και το έβαλε δίπλα στη μητέρα του, εκείνη συνέχισε να γκαρίζει ανήσυχη και να τραβάει το όχημα προς τα πίσω.

Δευτερόλεπτα αργότερα, μέσα από τα πεύκα, χωρίς καπνό ή άλλο σημάδι προειδοποίησης  ξεπήδησε με ορμή η φωτιά και πέρασε ακριβώς μπροστά από το σημείο όπου θα βρίσκονταν, κόβοντας τον δρόμο τους. Οι πύρινες γλώσσες έκαψαν ό,τι υπήρχε γύρω τους, όμως χάρη στο ένστικτο της γαϊδούρας κανένα από τα ζώα ή τους ανθρώπους δεν βρέθηκε μέσα στο φονικό μέτωπο. Ο ίδιος ο ιδιοκτήτης σοκαρισμένος συνειδητοποίησε ότι η αγαπημένη του γαϊδούρα τούς είχε μόλις σώσει τη ζωή, αποτρέποντάς τους από το να προχωρήσουν εκεί όπου όλα έγιναν παρανάλωμα.

Όταν τελικά η πυρκαγιά καταλάγιασε, η εικόνα στο καταφύγιο ήταν αποκαρδιωτική. Η μισή φάρμα είχε αποτεφρωθεί: αποθήκες, εργαλεία, περιφράξεις, σωλήνες νερού… όλα έγιναν στάχτη. Οι υποδομές που επί χρόνια έχτιζε η οικογένεια εξαφανίστηκαν μέσα σε λίγα λεπτά. Η αποκατάσταση του χώρου προμηνυόταν δύσκολη και δαπανηρή, σε μια περίοδο μάλιστα που το κόστος των ζωοτροφών και γενικά το κόστος ζωής είχε ήδη εκτοξευτεί λόγω πληθωρισμού.

Έμπρακτη στήριξη της κοινότητας και επαναφορά του καταφυγίου

Μετά την καταστροφή, συνέβη κάτι εξίσου συγκινητικό με τη διάσωση των ζώων: η διάσωση του ίδιου του καταφυγίου από την αγάπη του κόσμου. Μόλις έγινε γνωστή η περιπέτεια του «Donkey Cruise», δεκάδες άνθρωποι – από κατοίκους της Ρόδου μέχρι τουρίστες από το εξωτερικό που το είχαν επισκεφθεί στο παρελθόν – έσπευσαν να βοηθήσουν. «Να είναι καλά οι πρώην πελάτες και φίλοι που στήριξαν αυτή την προσπάθεια», λέει με ευγνωμοσύνη ο Χρήστος, καθώς ευαισθητοποιήθηκαν μετά την καταστροφή και συνέδραμαν ώστε το καταφύγιο να μπορέσει να επανέλθει σιγά-σιγά. Μέσα από  διαδικτυακές καμπάνιες συγκεντρώθηκαν δωρεές από όλον τον κόσμο, συγκινητικά μηνύματα αλληλεγγύης κατέκλυσαν τα κοινωνικά δίκτυα, και αρκετοί εθελοντές πρόσφεραν εργασία και υλικά για την αποκατάσταση των ζημιών.

Οι φίλοι του καταφυγίου βοήθησαν στην αναστήλωση και αναδάσωση. Ασκληπιείο, Ρόδος, 21 Δεκεμβρίου 2023. (Ευγενική παραχώρηση του Donkey Cruise)

 

Χάρη σε αυτή την έμπρακτη στήριξη, το καταφύγιο κατάφερε μέσα σε λίγους μήνες να συνέλθει. Οι περιφράξεις και οι αποθήκες ξαναχτίστηκαν, η ηλεκτροδότηση και η υδροδότηση αποκαταστάθηκαν, και ο χώρος έγινε πάλι ασφαλής για να υποδεχτεί ανθρώπους και ζώα. Ήδη από την επόμενη τουριστική περίοδο, οι βόλτες με τα γαϊδουράκια ξεκίνησαν και πάλι, στέλνοντας το μήνυμα ότι αυτή η μικρή όαση αγάπης δεν έσβησε. Αντίθετα, βγήκε από τις φλόγες πιο δυνατή: με τις δωρεές που συγκεντρώθηκαν, η οικογένεια κατάφερε να περιθάλψει κι άλλα άστεγα γαϊδουράκια, μεγαλώνοντας ακόμη περισσότερο την ‘οικογένεια’ του καταφυγίου.

Η ιστορία του «Donkey Cruise» είναι μια ζωντανή απόδειξη ότι το μεράκι μιας οικογένειας μπορεί να εξελιχθεί σε μια μοναδική πρωτοβουλία με ευρύτερο αντίκτυπο. Από τη διάσωση μερικών παραμελημένων ζώων γεννήθηκε ένα πρότυπο καταφύγιο και μια εναλλακτική εμπειρία για τους ταξιδιώτες. Τα γεγονότα του 2023 απέδειξαν πόσο βαθιά είναι η σχέση ανθρώπων και ζώων εκεί – μέχρι το σημείο να σώζουν ο ένας τη ζωή του άλλου – αλλά και πόσο δυνατή είναι η αλληλεγγύη του κόσμου όταν μια αξιόλογη προσπάθεια κινδυνεύει. Σήμερα, το καταφύγιο συνεχίζει να προσφέρει αγάπη και φροντίδα στα πιστά του γαϊδουράκια και μια αξέχαστη εμπειρία σε όσους το επισκέπτονται, αποτελώντας ένα φωτεινό παράδειγμα συμβίωσης ανθρώπου και ζώου με βάση τον σεβασμό και την αγάπη.

Νέο μέλος στην οικογένεια! Ασκληπιείο, Ρόδος, 23 Δεκεμβρίου 2018. (Ευγενική παραχώρηση του Donkey Cruise)

 

Το Παλάτι Γκολεστάν ως ευρωπαϊκό και περσικό αρχιτεκτονικό αμάλγαμα

Το Παλάτι Γκολεστάν ή «Παλάτι του Ροδόκηπου», που για αιώνες χρησίμευσε ως βασιλικό παλάτι των Περσών σάχηδων (βασιλέων), είναι ένα από τα πιο μεγαλοπρεπή αρχιτεκτονικά έργα του Ιράν και ένα από τα παλαιότερα ιστορικά μνημεία της Τεχεράνης.

Άρχισε να μετατρέπεται σε βασιλικό παλάτι με την κατασκευή μιας ακρόπολης κατά τη διάρκεια της βασιλείας του Ταχμάσπ Α΄ (1524-1576). Ο ομώνυμος περιφραγμένος κήπος προστέθηκε από τον Αμπάς τον Μέγα (βασίλεψε 1587-1629), ενώ το 1789, ο Αγάς Μοχάμεντ Σαχ ίδρυσε τη δυναστεία των Κατζάρων, κάνοντας την Τεχεράνη πρωτεύουσα της χώρας και το Γκολεστάν κύρια κατοικία του.

Ως μείγμα παραδοσιακών περσικών και κλασικών ευρωπαϊκών αρχιτεκτονικών επιρροών, το παλάτι αποτελεί υπόδειγμα της αισθητικής των Κατζάρων και αντανακλά τις πολιτιστικές ανταλλαγές κατά τη διάρκεια της δυναστείας τους (1781-1925). Εκτεταμένες ανακαινίσεις στα μέσα του 19ου αιώνα έφεραν το Γκολεστάν στο αποκορύφωμα αυτού του στυλ.

Τα βασικά χαρακτηριστικά της αρχιτεκτονικής των Κατζάρων περιλαμβάνουν πολύχρωμα εσωτερικά και εξωτερικά πλακάκια, τα οποία είναι διατεταγμένα σε περίπλοκα φυτικά και γεωμετρικά μοτίβα, παράθυρα orsi (περσικά βιτρώ), hozkhanes (εσωτερικοί χώροι με νερό), περίτεχνες γύψινες διακοσμήσεις και μωσαϊκά. Οι αυλές του παλατιού, όπου βρίσκονται κήποι, σιντριβάνια και πισίνες, αποτελούν το κύριο σημείο εστίασης και προσδίδουν αρχιτεκτονική ισορροπία στο σύνολο του συγκροτήματος.

Η ανάμειξη της αρχιτεκτονικής των Κατζάρων με την κλασική δυτική κουλτούρα, ιδίως το ροκοκό και το μπαρόκ, επηρέασε τα διάφορα εθνικά στυλ. Στο Γκολεστάν, η δυτική επίδραση είναι πιο εμφανής σε στοιχεία της διακόσμησης των εσωτερικών χώρων, όπως σε πολυελαίους, κουρτίνες και έπιπλα, αλλά και στο ύψος του παλατιού και τον αριθμό των μεγάλων παραθύρων.

Το συγκρότημα αποτελείται από δεκαεπτά κτίρια — παλάτια, μουσεία και αίθουσες — τα οποία χτίστηκαν κυρίως κατά τη διάρκεια της δυναστείας των Κατζάρων, και περιέχει τρία κύρια αρχεία: το φωτογραφικό αρχείο, τη βιβλιοθήκη χειρογράφων και το αρχείο εγγράφων. Γνωστό σήμερα ως Μουσείο Παλάτι Γκολεστάν, ανακηρύχθηκε μνημείο παγκόσμιας κληρονομιάς της UNESCO το 2013.

Το Σαμς-ολ-Εμαρέχ (Shams-ol-Emareh ή «Κτίριο του Ήλιου») είναι ένα από τα πιο χαρακτηριστικά κτίρια του συγκροτήματος. Έχοντας ύψος ~35 μέτρα και πέντε ορόφους, ήταν το ψηλότερο κτίριο της Τεχεράνης όταν ολοκληρώθηκε το 1867 — μια καινοτομία εμπνευσμένη από την ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική.

Με κολόνες από χυτοσίδηρο, ήταν το πρώτο κτίριο στο Ιράν που χρησιμοποίησε μέταλλο στην κατασκευή του. Τα πλακάκια επτά χρωμάτων στο στυλ των Κατζάρων και τα παράθυρα orsi που διακοσμούν την πρόσοψη είναι χαρακτηριστικά της ιρανικής παράδοσης. Η βασίλισσα Βικτώρια δώρισε στον Νάσερ αλ Ντιν Σαχ το ρολόι που βρίσκεται ανάμεσα στους δύο πύργους. (Aleksandar Todorovic/Shutterstock)

 

Η σκάλα που οδηγεί στην αίθουσα υποδοχής είναι διακοσμημένη με καθρέφτες και γεωμετρικά και φυτικά σχέδια. (Renata Apanaviciene/Shutterstock)

 

Προοριζόμενη αρχικά για μουσείο, η Αίθουσα Υποδοχής έγινε χώρος για βασιλικές τελετές. Οι χαρακτηριστικές ανατολίτικες καμάρες, συνδυάζονται με ευρωπαϊκού τύπου γύψινες διακοσμήσεις  στους τοίχους και τις οροφές. Τα ευρωπαϊκού τύπου μωσαϊκά στο δάπεδο είναι κατασκευασμένα από παραδοσιακά περσικά πλακάκια. (Altug Galip/Shutterstock)

 

Η Αίθουσα με τους Καθρέπτες, γνωστή για τα εντυπωσιακά ψηφιδωτά-καθρέφτες που καλύπτουν τους τοίχους και την οροφή, είναι μία από τις πιο διάσημες αίθουσες του Παλατιού Γκολεστάν. Σχεδιασμένο από τον Σάνιε-ολ-Μολκ, το εξαιρετικό ψηφιδωτό είναι ένα θαυμάσιο δείγμα της aineh-kari, μιας περίπλοκης τέχνης που συνδυάζει τα ψηφιδωτά-καθρέφτες με παραδοσιακές περσικές τεχνικές. Τα περίτεχνα έπιπλα και το γαλλικό παρκέ του 17ου αιώνα στο πάτωμα από την ευρωπαϊκή μπαρόκ παράδοση, συμπληρώνουν την αίθουσα. (MehmetO/Shutterstock)

 

Χρονολογούμενο από τον 18ο αιώνα, το Καρίμ Χανί Νουκ είναι ένα από τα παλαιότερα και λιγότερο αλλοιωμένα μέρη του Παλατιού Γκολεστάν. Το μικρό περίπτερο διαθέτει ένα σιντριβάνι και διακόσμηση από πολύχρωμα πλακάκια με φυτικά και γεωμετρικά μοτίβα της κλασικής ιρανικής παράδοσης. Σήμερα, το περίπτερο στεγάζει τη μαρμάρινη σαρκοφάγο του Καρίμ Χαν Ζαντ (ιδρυτή της δυναστείας των Ζαντ), ο οποίος απεικονίζεται και στον τοίχο δεξιά. (MehmetO /Shutterstock)

 

Ο μαρμάρινος θρόνος, που βρίσκεται σε ένα ιβάν (ένα περίπτερο με τρεις τοίχους και θόλο), είναι ένα από τα πιο εμβληματικά σημεία του παλατιού. Ο θρόνος του 19ου αιώνα, εμπνευσμένος από την Περσέπολη, κατασκευάστηκε από 65 κομμάτια κίτρινου μαρμάρου που εξορύχθηκε από την επαρχία Γιαζντ του Ιράν. Τα πόδια του θρόνου, διαμορφωμένα ως άνθρωποι που υποβαστάζουν τον θρόνο του μονάρχη, θυμίζουν την ιρανική ζωγραφική, ενώ οι σκαλιστές λεπτομέρειες αντικατοπτρίζουν τις κλασικές μπαρόκ επιρροές. (Sergey-73/Shutterstock)

 

Του James Baresel

Μαθήματα πιάνου στην Πινακοθήκη Μπρέρα

Στις 5 Δεκεμβρίου 2025 και στις 15 Ιανουαρίου 2026, η Πινακοθήκη Μπρέρα, στο Μιλάνο, παρουσιάζει δύο μουσικές εκδηλώσεις υπό μορφή masterclass, με θέμα την εξέλιξη της μουσικής από τον 18ο μέχρι τον 20ό αιώνα.

Με τον γενικό τίτλο «Από τον Μπαχ στην τζαζ: Η εξέλιξη της κλασικής μουσικής πριν από τη σύγχρονη μουσική», τα ρεσιτάλ πιάνου που θα δώσουν εξέχοντες πιανίστες έχουν ως στόχο να μεταφέρουν στο κοινό την πορεία που ακολούθησε η κλασική μουσική στην Ευρώπη, εκκινώντας από τις μπαρόκ λατρευτικές συνθέσεις του Μπαχ και φθάνοντας έως την τζαζ του προηγούμενου αιώνα.

Στις 5 Δεκεμβρίου, η Γκίλε Μπάε (Gile Bae) θα εστιάσει στους Μωρίς Ραβέλ και Προκόφιεφ, ενώ στις 15 Ιανουαρίου 2026, ο Μικέλε ντι Τόρο (Michele Di Toro), ο οποίος εκτός από την κλασική του παιδεία, συστήνεται και ως τζαζ μουσικός, θα κινηθεί μεταξύ του Τζ.Ρ. Μόρτον και του Ο. Πήτερσον.

Στο πλαίσιο της συγκεκριμένης θεματολογίας προηγήθηκαν ρεσιτάλ των Giuseppe Albanese, Roberto Giordano και Alessandro Taverna, με τον τελευταίο να αφιερώνει τη συναυλία του στο έργο του Λιστ.

* * * * *

Ώρα: 21:00-22:00

Εισιτήρια: 3 ευρώ, 2 ευρώ (μειωμένο)

Καθώς οι θέσεις είναι περιορισμένες, είναι απαραίτητο να έχει γίνει κράτηση θέσης, όταν γίνει διαδικτυακά η αγορά του εισιτηρίου για το Μουσείο. Οι κρατήσεις αναμένεται να ξεκινήσουν περίπου μία εβδομάδα πριν την ημερομηνία της κάθε συναυλίας.

Pinacoteca di Brera

Via Brera, 28
20121 Μιλάνο

(Δε-Κυρ. 9:00 – 18:00)
Τηλ: +39 02 72105 141
E-mail: pinacotecadibrera@operalaboratori.com

 

Οι ΗΠΑ χαρακτηρίζουν το Cartel de Los Soles της Βενεζουέλας ως ξένη τρομοκρατική οργάνωση

Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο προχώρησε επίσημα στον χαρακτηρισμό του Cartel de Los Soles ως ξένης τρομοκρατικής οργάνωσης, ενισχύοντας την πίεση προς τη λατινοαμερικανική χώρα. Ο Ρούμπιο υπέβαλε το σχετικό αίτημα στις 16 Νοεμβρίου, ενώ η ανακοίνωση της απόφασης δημοσιεύθηκε στο Federal Register (αντίστοιχη της ελληνική Εφημερίδας της Κυβερνήσεως) στις 24 Νοεμβρίου.

Το όνομα της οργάνωσης προέρχεται από τα εμβλήματα σε σχήμα ήλιου που φέρουν στους επωμίδες τους οι στρατηγοί του στρατού της Βενεζουέλας. Το Cartel de Los Soles θεωρείται από τις ΗΠΑ μια εγκληματική δομή ενσωματωμένη στο καθεστώς της Βενεζουέλας, φτάνοντας μέχρι και τον ίδιο τον πρόεδρο Νικολάς Μαδούρο.

Υιοθετώντας μία μάλλον επιθετική στρατηγική προκειμένου να αντιμετωπίσουν το πρόβλημα της διακίνησης ναρκωτικών από χώρες της Λατινικής Αμερικής προς τις ΗΠΑ, οι αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις έχουν συγκεντρώσει δυνάμεις στην Καραϊβική από τον Αύγουστο και από τον Σεπτέμβριο πραγματοποιούν θανατηφόρα πλήγματα εναντίον σκαφών τα οποία χαρακτηρίζουν ως ναρκοπλοία, τα οποία κινούνται στη θαλάσσια ζώνη της Λατινικής Αμερικής.

Τόσο ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ όσο και μέλη της κυβέρνησής του έχουν επαναλάβει πολλές φορές ότι ο Μαδούρο ηγείται ενός εκτεταμένου δικτύου διακίνησης ναρκωτικών — κατηγορία την οποία ο Βενεζουελάνος ηγέτης αρνείται. Ο Ρούμπιο επανέλαβε την ίδια κατηγορία σε ανακοίνωση που εξέδωσε στις 16 Νοεμβρίου, με την οποία γνωστοποίησε την πρόθεσή του να χαρακτηρίσει το Cartel de Los Soles ως ξένη τρομοκρατική οργάνωση.

Στην ανακοίνωση αναφερόταν ότι το Cartel de Los Soles, με έδρα τη Βενεζουέλα, βρίσκεται υπό την ηγεσία του Νικολάς Μαδούρο και άλλων υψηλόβαθμων μελών του «παράνομου καθεστώτος Μαδούρο», οι οποίοι — όπως υποστήριξε — έχουν διαφθείρει τον στρατό, τις υπηρεσίες πληροφοριών, το νομοθετικό σώμα και τη δικαστική εξουσία της χώρας.

Υπογράμμιζε επίσης ότι ούτε ο Μαδούρο ούτε το περιβάλλον του εκπροσωπούν τη νόμιμη κυβέρνηση της Βενεζουέλας και ανέφερε ότι το Cartel de Los Soles, σε συνεργασία με άλλες ορισμένες ξένες τρομοκρατικές οργανώσεις όπως η Tren de Aragua και το καρτέλ Σιναλόα, ευθύνεται για τρομοκρατική βία σε ολόκληρη την αμερικανική ήπειρο, αλλά και για διακίνηση ναρκωτικών προς τις ΗΠΑ και την Ευρώπη.

Τι είναι το Cartel de Los Soles;

Το Cartel de Los Soles αποτελεί τη 14η εγκληματική οργάνωση με έδρα τη Λατινική Αμερική που χαρακτηρίζεται ως ξένη τρομοκρατική οργάνωση από το αμερικανικό υπουργείο Εξωτερικών από την αρχή της δεύτερης προεδρικής θητείας του Τραμπ.

Ο υπουργός Εξωτερικών της Βενεζουέλας, Ιβάν Χιλ Πίντο, απέρριψε «κατηγορηματικά, σταθερά και απόλυτα» αυτή την «νέα και γελοία κατασκευή» του Ρούμπιο, η οποία, όπως είπε, χαρακτηρίζει ως τρομοκρατική μια «ανύπαρκτη» οργάνωση με την ονομασία Cartel de Los Soles.

Η ονομασία «Cartel de Los Soles» εμφανίστηκε στη βενεζουελάνικη κοινωνία στις αρχές της δεκαετίας του 1990, περιγράφοντας πρακτικές διαφθοράς στην κυβέρνηση. Αρχικά, οι ανησυχίες επικεντρώνονταν σε στρατιωτικές μονάδες που φέρονταν να χρηματίζονται ώστε να επιτρέπουν τη διέλευση κοκαΐνης από την Κολομβία προς τη Βενεζουέλα.

Οι υποψίες για διαφθορά συνεχίστηκαν τόσο κατά τη διάρκεια της προεδρίας του Ούγκο Τσάβες όσο και επί Μαδούρο. Σταδιακά, ο όρος διευρύνθηκε και χρησιμοποιούνταν για όλο και περισσότερα κυβερνητικά στελέχη της Βενεζουέλας.

Τον Νοέμβριο του 2015, το αμερικανικό υπουργείο Δικαιοσύνης ανακοίνωσε τη σύλληψη των Εφραΐν Αντόνιο Κάμπο Φλόρες και Φρανκί Φρανσίσκο Φλόρες ντε Φρέιτας — οι οποίοι στη συνέχεια αναγνωρίστηκαν ως ανιψιοί της Πρώτης Κυρίας της Βενεζουέλας, Σίλια Φλόρες — με την κατηγορία της συνωμοσίας για εισαγωγή περίπου ενός τόνου κοκαΐνης στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Τον Μάρτιο του 2020, το υπουργείο Δικαιοσύνης άσκησε διώξεις εναντίον του Μαδούρο και δεκατεσσάρων ακόμη εν ενεργεία και πρώην στρατιωτικών και κυβερνητικών αξιωματούχων, προσφέροντας αμοιβή 15 εκατομμυρίων δολαρίων για πληροφορίες που θα οδηγούσαν στη σύλληψή του.

Το κατηγορητήριο κατά του Μαδούρο έκανε αναφορά και στην προηγούμενη υπόθεση Κάμπο Φλόρες και Φλόρες ντε Φρέιτας.

Σύμφωνα με το κατηγορητήριο, οι δύο άνδρες είχαν συνομιλήσει με εμπιστευτικές πηγές της αμερικανικής Υπηρεσίας Δίωξης Ναρκωτικών, εξηγώντας ότι βρίσκονταν «σε πόλεμο» με τις Ηνωμένες Πολιτείες και περιγράφοντας το Cartel de Los Soles.

Το κατηγορητήριο ανέφερε ότι οι ίδιοι παραδέχθηκαν πως συμμετείχαν σε διακίνηση ναρκωτικών, επιδιώκοντας να συγκεντρώσουν περίπου 20 εκατομμύρια δολάρια για να χρηματοδοτήσουν την προεκλογική εκστρατεία της Πρώτης Κυρίας το 2015 για την Εθνοσυνέλευση της Βενεζουέλας.

Τον Ιανουάριο, τις τελευταίες ημέρες της θητείας του προέδρου Τζο Μπάιντεν, το υπουργείο Δικαιοσύνης αύξησε την αμοιβή για τη σύλληψη του Μαδούρο στα 25 εκατομμύρια δολάρια, ενώ τον Αύγουστο τη διπλασίασε στα 50 εκατομμύρια.

Οι επιπτώσεις του χαρακτηρισμού

Ο χαρακτηρισμός του Cartel de Los Soles ως ξένης τρομοκρατικής οργάνωσης διευρύνει τις δυνατότητες της αμερικανικής κυβέρνησης να επιβάλει κυρώσεις σε Βενεζουελάνους αξιωματούχους και να δεσμεύσει τα περιουσιακά τους στοιχεία.

Οι ΗΠΑ έχουν ήδη επιβάλει πλήθος κυρώσεων κατά Βενεζουελάνων αξιωματούχων και φορέων τα τελευταία είκοσι χρόνια. Οι πιο πρόσφατες κυρώσεις έχουν στοχεύσει τον Μαδούρο, μέλη της οικογένειάς του και άλλους κορυφαίους αξιωματούχους, όπως τον υπουργό Άμυνας Βλαντίμιρ Παντρίνο Λόπες.

Τον Ιούλιο, το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών χαρακτήρισε το Cartel de Los Soles ως «Ειδικά Καθορισμένη Παγκόσμια Τρομοκρατική Οντότητα», αυξάνοντας την οικονομική πίεση και ενισχύοντας την αστική και ποινική ευθύνη όσων συνεχίζουν να συναλλάσσονται με το καρτέλ και τους φερόμενους ηγέτες του.

Ο χαρακτηρισμός της οργάνωσης ως τρομοκρατικής μπορεί επίσης να προαναγγέλλει μια πιο άμεση στρατιωτική εμπλοκή των ΗΠΑ στη Βενεζουέλα. Στις 15 Οκτωβρίου, ο Τραμπ υπενθύμισε ότι μετά τα πρώτα αποτελέσματα από τα αμερικανικά πλήγματα εναντίον θαλάσσιων στόχων διακινητών ναρκωτικών, εξετάζει και το ενδεχόμενο χτυπημάτων κατά χερσαίων στόχων.

Την ίδια ημέρα ανακοίνωσε ότι είχε εγκρίνει νέες μυστικές επιχειρήσεις της CIA εντός της Βενεζουέλας.

Την προηγούμενη εβδομάδα, ο υπουργός Πολέμου των ΗΠΑ Πητ Χέγκσεθ σημείωσε ότι ο χαρακτηρισμός του Cartel de Los Soles ως ξένης τρομοκρατικής οργάνωσης θα προσφέρει νέα εργαλεία για την αντιμετώπιση της διακίνησης ναρκωτικών στην περιοχή.

Επεσήμανε δε ότι η νέα συνθήκη ενισχύει την προσπάθεια της κυβέρνησης Τραμπ να απαλλάξει την ήπειρο από τον έλεγχο των ναρκοτρομοκρατών και των καρτέλ και ότι ο αμερικανικός λαός θα πάψει να πλήττεται από την επιβλαβή δραστηριότητά τους.

Η NASA μειώνει τις αποστολές του Starliner καθώς η SpaceX εξασφαλίζει περισσότερες πτήσεις

Η NASA ανακοίνωσε στις 25 Νοεμβρίου 2025 ότι περιορίζει την επένδυσή της στο υπό δοκιμή διαστημόπλοιο Starliner της Boeing, γνωστοποιώντας πως μειώνει τον αριθμό των επανδρωμένων αποστολών και ότι η επόμενη πτήση προς τον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό (International Space Station – ISS) θα πραγματοποιηθεί χωρίς πλήρωμα.

Το αρχικό συμβόλαιο της Boeing, ύψους 4,5 δισ. δολαρίων, στο πλαίσιο του Commercial Crew Program της NASA, προέβλεπε έξι επιχειρησιακές πτήσεις για τη μεταφορά αστροναυτών από και προς τον ISS μετά την πιστοποίηση του συστήματος.

Η NASA περιόρισε αυτόν τον αριθμό σε τέσσερις αποστολές: τρεις επανδρωμένες και μία χωρίς πλήρωμα, προγραμματισμένη για τον Απρίλιο του 2026. Η νέα συμφωνία περιλαμβάνει και δύο προαιρετικές επιπλέον πτήσεις.

Η αναθεώρηση μειώνει την αξία του συμβολαίου κατά 768 εκατ. δολάρια, διαμορφώνοντας το συνολικό ποσό στα 3,732 δισ. δολάρια, σύμφωνα με εκπρόσωπο της NASA. Η υπηρεσία έχει μέχρι σήμερα δαπανήσει πάνω από 2,2 δισ. δολάρια.

Η NASA είχε επιλέξει τόσο την Boeing όσο και την SpaceX το 2014 για την κατασκευή σκαφών που θα εκτελούν πτήσεις προς τον ISS. Το Dragon της SpaceX πραγματοποίησε το ντεμπούτο του με πλήρωμα το 2020, ενώ το Starliner εξακολουθεί να αντιμετωπίζει τεχνικές δυσκολίες και αυξανόμενο κόστος.

Μια εκπρόσωπος της Boeing ανέφερε ότι η εταιρεία θεωρεί την ασφάλεια ύψιστη προτεραιότητα, τονίζοντας ότι η αποστολή Starliner-1 ενσωματώνει τα συμπεράσματα και τα διδάγματα από προηγούμενες δοκιμαστικές πτήσεις και τις δοκιμές του φθινοπώρου.

Ο Στηβ Στιτς [Steve Stich], επικεφαλής του Commercial Crew Program της NASA, δήλωσε ότι η NASA και η Boeing συνεχίζουν να υποβάλλουν το προωθητικό σύστημα του Starliner σε εντατικές δοκιμές εν όψει δύο πιθανών πτήσεων το επόμενο έτος. Τα διαστημόπλοια της Boeing έχουν αντιμετωπίσει επανειλημμένα τεχνικά προβλήματα, με αποτέλεσμα αξιωματούχοι να επικρίνουν το σύστημα ποιοτικού ελέγχου της εταιρείας.

Ο Στιτς σημείωσε ακόμη ότι η τροποποίηση του συμβολαίου επιτρέπει στις δύο πλευρές να επικεντρωθούν στην ασφαλή πιστοποίηση του συστήματος έως το 2026, στην πραγματοποίηση της πρώτης αποστολής περιστροφής πληρώματος όταν το σύστημα είναι έτοιμο, καθώς και στον καλύτερο προγραμματισμό των μελλοντικών αποστολών Starliner ανάλογα με τις επιχειρησιακές ανάγκες του σταθμού έως το 2030.

Η NASA επιδιώκει να έχει δύο αμερικανικές επιλογές μεταφοράς ώστε να μην εξαρτάται από τη Ρωσία σε περίπτωση που το Dragon δεν είναι διαθέσιμο.

Η πιο πρόσφατη αστοχία καταγράφηκε στην πρώτη δοκιμαστική επανδρωμένη πτήση του Starliner πέρσι, όταν θραύση σε προωθητές του συστήματος πρόωσης κατά την προσέγγισή του στον ISS άφησε τους αστροναύτες Μπατς Γουίλμορ και Σάννυ Ουίλλιαμς εγκλωβισμένους στο διάστημα για εννέα μήνες. Τελικά διασώθηκαν με επιχείρηση της SpaceX.

Η Boeing έχει επίσης αντιμετωπίσει σειρά προβλημάτων στο σύστημα πρόωσης, όπως διαρροές ηλίου σε δοκιμαστική πτήση του 2024 και καθυστερήσεις εκτοξεύσεων. Έκθεση του γενικού επιθεωρητή της NASA ανέδειξε αποτυχίες στις διαδικασίες ποιοτικού ελέγχου στο εργοστάσιο Μισούντ, το οποίο δεν πληρούσε διεθνή πρότυπα.

Της Kimberly Hayek

Με πληροφορίες από το Reuters

Η Ιαπωνία ενισχύει την άμυνά της εν μέσω αυξανόμενων εντάσεων με την Κίνα

Οι σχέσεις ανάμεσα στην Ιαπωνία και την Κίνα βρίσκονται σε νέο χαμηλό, και η κυβέρνηση του Τόκυο στρέφεται σε σημαντική ενίσχυση της άμυνας των νησιών, ενώ παράλληλα εντείνει τη διπλωματική της δραστηριότητα απέναντι στις εξελίξεις γύρω από την Ταϊβάν.

Οι εντάσεις κορυφώθηκαν τις τελευταίες εβδομάδες, αφ’ ενός λόγω της απόφασης της Ιαπωνίας να αναπτύξει αντιαεροπορικούς πυραύλους σε νησί κοντά στην Ταϊβάν αφ’ ετέρου δε λόγω των πρόσφατων δηλώσεων της πρωθυπουργού της Ιαπωνίας Σαναέ Τακαΐτσι, που προκάλεσαν έντονες αντιδράσεις από την κινεζική πλευρά.

Στις 24 Νοεμβρίου, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ είχε τηλεφωνική συνομιλία με την κα Τακαΐτσι σχετικά με τις σχέσεις Ουάσιγκτον-Πεκίνου, όπως ενημέρωσε την επομένη τον Τύπο η ίδια η κα Τακαΐτσι, σύμφωνα με την εφημερίδα The Japan Times. Η πρωθυπουργός ανέφερε επίσης ότι ο Ντ. Τραμπ υπογράμμισε τη φιλική τους σχέση, αν και ο Λευκός Οίκος δεν απάντησε σε αίτημα για σχόλιο σχετικά με την τηλεφωνική αυτή επαφή.

Η πρόσφατη κλιμάκωση μεταξύ Πεκίνου και Τόκυο έχει την αφετηρία της σε δήλωση της κας Τακαΐτσι, η οποία απαντώντας σε ερώτηση στο ιαπωνικό κοινοβούλιο, ανέφερε ότι μια κινεζική επίθεση στην Ταϊβάν θα μπορούσε να συνιστά «υπαρξιακή απειλή» για την Ιαπωνία, οδηγώντας στην ενεργοποίηση στρατιωτικής αντίδρασης.

Η δήλωσή της προκάλεσε την οργή του Πεκίνου, το οποίο θεωρεί την αυτοδιοικούμενη Ταϊβάν τμήμα της επικράτειάς του και δεν αποκλείει το ενδεχόμενο χρήσης βίας για την προσάρτησή της. Πέρα από δηλώσεις σε έντονους τόνους, η Κίνα επέβαλε μποϊκοτάζ ταξιδιών προς την Ιαπωνία και προχώρησε σε περαιτέρω διπλωματικές διαμαρτυρίες.

Στο πλαίσιο αυτής της κλιμάκωσης, η Ιαπωνία προχωρά σε ενίσχυση της άμυνας στα νοτιοδυτικά νησιά της. Ο Ιάπωνας υπουργός Άμυνας Σιντζίρο Κοϊζούμι δεσμεύτηκε στις 23 Νοεμβρίου ότι η κυβέρνηση θα προωθήσει την ανάπτυξη αντιαεροπορικών πυραύλων στη στρατιωτική βάση του νησιού Γιοναγκούνι, το οποίο βρίσκεται μόλις 68 μίλια από την ανατολική ακτή της Ταϊβάν.

Ο Κοϊζούμι ανέφερε ότι η ανάπτυξη αυτή «μειώνει την πιθανότητα ένοπλης επίθεσης κατά της Ιαπωνίας» και επεσήμανε πως η κυβέρνηση εξακολουθεί να εργάζεται για τις τελικές λεπτομέρειες, οι οποίες θα ανακοινωθούν στην τοπική αυτοδιοίκηση και στους κατοίκους μόλις οριστικοποιηθούν.

Το Γιοναγκούνι, μέρος του αρχιπελάγους Σακισίμα, αποτελεί το πλησιέστερο σημείο της Ιαπωνίας στην Ταϊβάν και από το 2016 φιλοξενεί μονάδα επιτήρησης των Δυνάμεων Αυτοάμυνας. Τον Ιανουάριο, ο τότε υπουργός Άμυνας Γκεν Νακατάνι είχε αναφέρει ότι η κυβέρνηση επιθυμούσε να αναπτύξει το σύστημα Type 03 Chu-SAM στο νησί, όμως η πρόοδος ήταν περιορισμένη. Το σύστημα διαθέτει πυραύλους μεσαίου βεληνεκούς, ικανούς να αναχαιτίζουν απειλές έως και 50 χλμ.

Νήσος Γιοναγκούνι. Ιαπωνία, 13 Απριλίου 2022. (Carl Court/Getty Images)

 

Το σχέδιο της ιαπωνικής κυβέρνησης δεν περιορίζεται στην ανάπτυξη πυραύλων. Προβλέπει επίσης την κατασκευή υπόγειων καταφυγίων σε όλο το σύμπλεγμα των νησιών Σακισίμα, συμπεριλαμβανομένου ενός υπόγειου χώρου ασφαλείας κάτω από το δημαρχείο του Γιοναγκούνι.

Η βασική στρατηγική της Ιαπωνίας για την προστασία των κατοίκων των απομακρυσμένων νησιών είναι η άμεση εκκένωσή τους προς την κύρια νήσο Κιουσού με το πρώτο σημάδι σύγκρουσης. Τα νέα υπόγεια καταφύγια προορίζονται για όσους δεν προλάβουν να απομακρυνθούν εγκαίρως.

Οι ανησυχίες για ενδεχόμενη εμπλοκή της Ιαπωνίας σε κρίση γύρω από την Ταϊβάν έχουν ενταθεί τα τελευταία χρόνια, καθώς η Κίνα αυξάνει τις απειλές ότι θα χρησιμοποιήσει βία για να θέσει υπό τον έλεγχό της το νησί.

Το 2022, όταν το Πεκίνο αντέδρασε στην επίσκεψη της τότε προέδρου της Βουλής των Αντιπροσώπων των ΗΠΑ, Νάνσυ Πελόζι, με τη διεξαγωγή μεγάλης κλίμακας στρατιωτικές ασκήσεις, αρκετοί κινεζικοί βαλλιστικοί πύραυλοι κατέληξαν νότια του Γιοναγκούνι, αναδεικνύοντας την ευαλωτότητα του νησιού σε πιθανή σύγκρουση Κίνας-Ταϊβάν.

Τις τελευταίες εβδομάδες, μετά τις δηλώσεις της Τακαΐτσι περί «υπαρξιακής απειλής», το Πεκίνο όχι μόνο προχώρησε σε λεκτικές διαμαρτυρίες αλλά και επανέφερε την απαγόρευση εισαγωγών ιαπωνικών θαλασσινών — απαγόρευση που είχε εν μέρει αρθεί φέτος.

Το κινεζικό υπουργείο Εξωτερικών χαρακτήρισε στις 24 Νοεμβρίου την ιαπωνική ανάπτυξη πυραύλων «εξαιρετικά επικίνδυνη» και ισχυρίστηκε ότι αποτελεί «σκόπιμη ενέργεια» που «οξύνει τη στρατιωτική αντιπαράθεση».

Η Ταϊπέι, ωστόσο, εμφανίστηκε θετική απέναντι στις ιαπωνικές ενέργειες. Ο υφυπουργός Εξωτερικών Γου Τσι-τσουνγκ, ερωτηθείς για το σχέδιο Κοϊζούμι, δεν σχολίασε άμεσα το περιεχόμενό του, αλλά τόνισε ότι η Ιαπωνία έχει κάθε δικαίωμα να δίνει προτεραιότητα στη δική της ασφάλεια.

Σύμφωνα με την Taipei Times, ο Γου δήλωσε στις 24 Νοεμβρίου, πριν από την τοποθέτησή του στην Επιτροπή Εξωτερικών Υποθέσεων και Εθνικής Άμυνας της Νομοθετικής Γιουάν, ότι η Ιαπωνία, οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Ευρώπη συγκαταλέγονται στους εταίρους με τους οποίους η Ταϊβάν ενισχύει τους δεσμούς και ότι το σημαντικότερο για την Ταϊβάν είναι η περαιτέρω εμβάθυνση αυτών των σχέσεων.

Των Joseph Lord και Bill Pan

Κοινή δήλωση 15 κρατών για τον τερματισμό παραβιάσεων ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην Κίνα

Οι Ηνωμένες Πολιτείες ανακοίνωσαν ότι συντάχθηκαν με ακόμη 14 χώρες σε κοινή δήλωση, με την οποία ζητείται η άμεση απελευθέρωση όσων κρατούνται άδικα από το Κομμουνιστικό Κόμμα της Κίνας (ΚΚΚ) επειδή άσκησαν τα θεμελιώδη δικαιώματά τους.

Η δήλωση επισημαίνει ότι το ΚΚΚ εξακολουθεί να επιβάλει φυλάκιση, καταναγκαστική εργασία, μαζική παρακολούθηση και περιορισμούς στην θρησκευτική και πολιτιστική έκφραση, χαρακτηρίζοντας αυτές τις πρακτικές λόγο έντονης ανησυχίας. Όπως αναφέρεται στην ανακοίνωση, που δημοσιοποιήθηκε από την αποστολή των Ηνωμένων Πολιτειών στα Ηνωμένα Έθνη στις 21 Νοεμβρίου, τα κράτη που την υπογράφουν εκφράζουν «τη βαθιά ανησυχία τους για τις σοβαρές παραβιάσεις που λαμβάνουν χώρα στην Κίνα».

Τονίζεται ότι «εθνοτικές και θρησκευτικές μειονότητες — Ουιγούροι και άλλες μουσουλμανικές μειονότητες, Χριστιανοί, Θιβετιανοί, ασκούμενοι του Φάλουν Γκονγκ και άλλοι — έχουν αντιμετωπίσει στοχευμένη καταστολή, συμπεριλαμβανομένης της απομάκρυνσης παιδιών από τις οικογένειές τους, βασανιστηρίων και καταστροφής πολιτιστικής κληρονομιάς».

Οι χώρες που υπογράφουν εκφράζουν επίσης την ανησυχία για τη «συνεχιζόμενη αποδόμηση μακροχρόνιων πολιτικών ελευθεριών και του κράτους δικαίου στο Χονγκ Κονγκ», καθώς και για «την έκδοση ενταλμάτων σύλληψης και επικήρυξης ατόμων εκτός των συνόρων του Χονγκ Κονγκ για την άσκηση της ελευθερίας της έκφρασης».

Η καταστολή δημοσιογράφων, υπερασπιστών των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και δικηγόρων εκ μέρους του ΚΚΚ — εντός και εκτός της χώρας — «αποτελεί περαιτέρω ένδειξη ενός κλίματος φόβου σχεδιασμένου να φιμώσει την κριτική», ανέφεραν οι χώρες.

Στη δήλωση αναφέρεται ότι «καλείται η Λαϊκή Δημοκρατία της Κίνας να απελευθερώσει όσους κρατούνται άδικα επειδή άσκησαν τα ανθρώπινα δικαιώματα και τις θεμελιώδεις ελευθερίες τους, οι οποίες αποτελούν τη βάση της νόμιμης διακυβέρνησης και της διεθνούς αξιοπιστίας, και να συμμορφωθεί πλήρως με τις υποχρεώσεις της σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο».

Εκτός από τις Ηνωμένες Πολιτείες, τη δήλωση υπέγραψαν η Αλβανία, η Αυστραλία, η Τσεχία, η Εσθονία, το Ισραήλ, η Ιαπωνία, η Λετονία, η Λιθουανία, η Βόρεια Μακεδονία, το Παλάου, η Παραγουάη, ο Άγιος Μαρίνος, η Ουκρανία και το Ηνωμένο Βασίλειο.

Τα κράτη κάλεσαν τα μέλη των Ηνωμένων Εθνών να πιέσουν το ΚΚΚ να αντιμετωπίσει τις παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων και να «προωθήσει ουσιαστική λογοδοσία».

Η δήλωση εκδόθηκε λιγότερο από μία εβδομάδα μετά τη σύλληψη 18 ποιμένων και ηγετών της Εκκλησίας Σιών, μίας από τις μεγαλύτερες υπόγειες χριστιανικές εκκλησίες στην Κίνα. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνεται ο Εζρά Τζιν, ιδρυτής της εκκλησίας, που συνελήφθη στις αρχές Οκτωβρίου στο πλαίσιο συντονισμένης επιχείρησης καταστολής σε πολλές πόλεις. Η κόρη του, η οποία ζει στις Ηνωμένες Πολιτείες, ζήτησε από την κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ να παρέμβει και να πιέσει το Πεκίνο για την απελευθέρωσή τους.

Ο επικεφαλής πάστορας της Εκκλησίας Σιών στο Πεκίνο, Τζιν Μινγκρί (ή Εζρά Τζιν), στην αίθουσα συναθροίσεων της ανεπίσημης προτεσταντικής εκκλησίας. Πεκίνο, 28 Αυγούστου 2018. (Thomas Peter/Reuters)

 

Υπό τον αυστηρό έλεγχο του ΚΚΚ, μόνο οι εκκλησίες που είναι εγγεγραμμένες σε κρατικά ελεγχόμενους οργανισμούς επιτρέπεται να λειτουργούν στη χώρα. Σύμφωνα με ενημερωτικό σημείωμα της Επιτροπής των ΗΠΑ για τη Διεθνή Θρησκευτική Ελευθερία, που δημοσιεύθηκε τον Σεπτέμβριο, οι πιστοί και οι ποιμένες που δεν εντάσσονται στις κρατικά εγκεκριμένες θρησκευτικές δομές αντιμετωπίζουν συνεχή παρακολούθηση, παρενόχληση, συλλήψεις και άλλους τρόπους τιμωρίας.

Στο ίδιο έγγραφο αναφέρεται ότι το καθεστώς έχει απαιτήσει από τον κλήρο να κηρύττει την ιδεολογία του ΚΚΚ, έχει διατάξει την απομάκρυνση σταυρών από εκκλησίες και έχει προχωρήσει και σε άλλες ενέργειες για την «κινεζοποίηση» των θρησκειών — μια προσπάθεια προσαρμογής των δογμάτων στις επιταγές του καθεστώτος.

Παράλληλα, στην Κίνα, διεξάγεται η εκστρατεία του ΚΚΚ για την εξάλειψη του Φάλουν Γκονγκ, γνωστού επίσης ως Φάλουν Ντάφα — μίας πνευματικής/διαλογιστικής άσκησης βασισμένης στις αρχές της αλήθειας, της καλοσύνης και της ανεκτικότητας.

Στην πόλη Τζινάν της ανατολικής Κίνας, σχεδόν 40 ασκούμενοι του Φάλουν Γκονγκ συνελήφθησαν στα τέλη Σεπτεμβρίου, σύμφωνα με το Minghui.org, ιστοσελίδα αφιερωμένη στην καταγραφή της δίωξης του Φάλουν Γκονγκ. Όπως αναφέρεται, έως τις 21 Νοεμβρίου τουλάχιστον 16 εξακολουθούσαν να κρατούνται.

Το ΚΚΚ ξεκίνησε τη συγκεκριμένη δίωξη το 1999, όταν η άσκηση, η οποία είχε αρχίσει να διδάσκεται δημόσια στην Κίνα το 1992 και εξαπλώθηκε γρήγορα από στόμα σε στόμα, έφτασε να αριθμεί 70-100 εκατομμύρια ασκούμενους. Έκτοτε, πολλοί έχουν υποστεί συλλήψεις, κράτηση, καταναγκαστική εργασία, βασανιστήρια ή θάνατο μέσω εξαναγκαστικών αφαιρέσεων οργάνων επειδή αρνήθηκαν να εγκαταλείψουν την πίστη τους.

Ασκούμενοι του Φάλουν Γκονγκ συμμετέχουν σε πορεία για τον τερματισμό της 26ετούς δίωξης που ασκεί το Κομμουνιστικό Κόμμα της Κίνας κατά της άσκησης. Ουάσιγκτον, 17 Ιουλίου 2025. (Madalina Kilroy/The Epoch Times)

 

Στο Χονγκ Κονγκ, το Πεκίνο εξακολουθεί να φιμώνει επικριτές και να περιορίζει βασικές ελευθερίες μέσω του νόμου περί εθνικής ασφάλειας που θεσπίστηκε πριν από πέντε χρόνια, όπως αναφέρουν δυτικοί αξιωματούχοι και οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Στις 3 Νοεμβρίου, το Ανώτατο Δικαστήριο του Χονγκ Κονγκ απέρριψε αίτημα γνωστής ακτιβίστριας υπέρ της δημοκρατίας να απορριφθεί το κατηγορητήριο εις βάρος της. Η Τσάου Χανγκ-τουνγκ, ιδρύτρια ομάδας που στο παρελθόν οργάνωνε τις ετήσιες αγρυπνίες της πόλης για τα θύματα της σφαγής στην πλατεία Τιενανμέν το 1989 από το ΚΚΚ, κατηγορήθηκε το 2021 για υποκίνηση ανατροπής βάσει του νόμου για την εθνική ασφάλεια που επιβλήθηκε από το Πεκίνο.

Η αντιπρόεδρος της Συμμαχίας του Χονγκ Κονγκ για τη Στήριξη Πατριωτικών Δημοκρατικών Κινημάτων της Κίνας, Τσάου Χανγκ-τουνγκ, λίγο πριν την 32η επέτειο της σφαγής των φιλοδημοκρατικών διαδηλωτών στην πλατεία Τιενανμέν του Πεκίνου το 1989. Χονγκ Κονγκ, 3 Ιουνίου 2021. (Lam Yik/Reuters)

 

Ο ασαφής χαρακτήρας του νόμου ποινικοποιεί κάθε δημόσια έκφραση ή ενέργεια που θεωρείται αυτονομιστική, ανατρεπτική, τρομοκρατική ή συνεργασία με ξένες δυνάμεις εναντίον του καθεστώτος, ορίζοντας ποινές που φτάνουν έως και την ισόβια κάθειρξη.

Όπως έχει αναφέρει το Στέιτ Ντιπάρτμεντ των ΗΠΑ στην τελευταία ετήσια έκθεσή του για το επενδυτικό περιβάλλον της πόλης, που δημοσιεύθηκε στα τέλη Σεπτεμβρίου, έως τον Μάρτιο τουλάχιστον 320 άνθρωποι είχαν συλληφθεί με την κατηγορία παραβίασης του νόμου περί εθνικής ασφάλειας.

Της Dorothy Li

Η ΕΕ δεν αναμένει συμφωνία για τους αμερικανικούς δασμούς στον χάλυβα

Καμία πρόοδος ως προς την άρση των αμερικανικών δασμών στον ευρωπαϊκό χάλυβα δεν αναμένει η Ευρωπαϊκή Ένωση από τις συναντήσεις με ανώτατους αξιωματούχους των ΗΠΑ αυτή την εβδομάδα, όπως δήλωσε στις 24 Νοεμβρίου ο Επίτροπος Εμπορίου της ΕΕ, Μάρος Σέφτσοβιτς, μετά τον πρώτο γύρο συνομιλιών στις Βρυξέλλες.

Μιλώντας σε εκπροσώπους του Τύπου, μετά τις συναντήσεις που είχε την Κυριακή με τον Αμερικανό εκπρόσωπο εμπορίου, Τζέιμσον Γκρηρ, και το πρωί της Δευτέρας με τον υπουργό Εμπορίου των ΗΠΑ, Χάουαρντ Λούτνικ, ο κος Σέφτσοβιτς διευκρίνισε: «Οι συνομιλίες περιορίστηκαν σε αποτίμηση των διμερών σχέσεων και δεν έγινε κάποια διαπραγμάτευση», προσθέτοντας ότι ο ίδιος και οι 27 υπουργοί Εμπορίου της ΕΕ θα συνεχίσουν τις συζητήσεις με την αμερικανική αντιπροσωπεία τη Δευτέρα.

Βάσει της εμπορικής συμφωνίας που ανακοινώθηκε στις 21 Αυγούστου, οι ΗΠΑ επέβαλαν δασμούς ύψους 15% στα περισσότερα εξαγόμενα προϊόντα της ΕΕ, μεταξύ άλλων σε αυτοκίνητα, ημιαγωγούς, φαρμακευτικά προϊόντα και ξυλεία. Η ΕΕ συμφώνησε να καταργήσει όλους τους δασμούς στα βιομηχανικά προϊόντα των ΗΠΑ και να παραχωρήσει προτιμησιακή πρόσβαση σε αμερικανικά αγροτικά και αλιευτικά προϊόντα. Ωστόσο, η συμφωνία δεν περιλαμβάνει μείωση στους δασμούς για τον χάλυβα και το αλουμίνιο των ΗΠΑ, οι οποίοι ανέρχονται στο 50%.

Το σύμφωνο προβλέπει ότι οι δύο πλευρές θα εξετάσουν τρόπους προστασίας των εσωτερικών τους αγορών από την παγκόσμια υπερπροσφορά χάλυβα, διατηρώντας παράλληλα αξιόπιστες εφοδιαστικές αλυσίδες, συμπεριλαμβανομένης της πιθανής χρήσης ποσοστώσεων δασμών.

Σε ερώτηση για το αν είναι πιθανό να προκύψει κάποια πρόοδος όσον αφορά τους δασμούς στον χάλυβα από τις τρέχουσες επαφές, ο κος Σέφτσοβιτς απάντησε: «Σήμερα δεν μιλούμε για διαπραγματεύσεις. Βρισκόμαστε στο στάδιο της αποτίμησης».

Εξήγησε, επίσης, ότι οι συναντήσεις αφορούν κυρίως μία πολιτική αξιολόγηση των διμερών σχέσεων, τονίζοντας: «Θέλουμε να συζητήσουμε όχι μόνο για την οικονομική συνεργασία, αλλά και τρόπους αντιμετώπισης της παγκόσμιας υπερπροσφοράς και όλα τα ζητήματα που άπτονται της οικονομικής ασφάλειας, συμπεριλαμβανομένων των κρίσιμων πρώτων υλών».

Προστατευτικά μέτρα για τη χαλυβουργία της Ευρώπης

Τον περασμένο μήνα, η Κομισιόν παρουσίασε δέσμη μέτρων για την προάσπιση της ευρωπαϊκής χαλυβουργίας από την αύξηση των εισαγωγών που εκτρέπονται προς την ΕΕ. Στις 7 Οκτωβρίου, πρότεινε τη μείωση του αδασμολόγητου ορίου χάλυβα στους 18,3 εκατομμύρια μετρικούς τόνους ετησίως, σχεδόν στο μισό της προηγούμενης ποσότητας, με όλες τις επιπλέον εισαγωγές να υπόκεινται σε δασμό 50%.

Το μέτρο αυτό πλήττει βασικούς προμηθευτές όπως η Κίνα, η Ινδία, η Τουρκία και το Ηνωμένο Βασίλειο και σκοπεύει να προστατεύσει τους Ευρωπαίους παραγωγούς από στρεβλώσεις της αγοράς λόγω της παγκόσμιας υπερπαραγωγής.

Ο κος Σέφτσοβιτς τόνισε: «Η έμφαση της ΕΕ στην υπερπροσφορά ταυτίζεται με τις ανησυχίες των ΗΠΑ. Αναγνωρίζουμε επίσης ότι υπάρχει ακόμη δουλειά, ειδικά στους τομείς του χάλυβα και των παραγώγων του, όπου επιδιώκουμε αφ’ ενός τη μείωση των δασμών και αφ’ ετέρου την από κοινού αντιμετώπιση της παγκόσμιας υπερπροσφοράς. Αυτό αποτελούσε προτεραιότητα της ΕΕ, όπως αποδεικνύει και η πρόσφατη υιοθέτηση του κανονισμού για τον χάλυβα, ώστε να αποκατασταθεί η ισορροπία στην ευρωπαϊκή αγορά».

Ενέργεια, επενδύσεις και ενίσχυση συνεργασίας

Στα θέματα ενέργειας και επενδύσεων, ο κος Σέφτσοβιτς επεσήμανε ότι παρατηρείται πρόοδος στις διαπραγματεύσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες, ιδιαίτερα ως προς την ενεργειακή επάρκεια. Υπενθύμισε τη δέσμευση της ΕΕ για αγορές αμερικανικής ενέργειας αξίας 200 δισ. δολαρίων, κάνοντας ειδική αναφορά στην αύξηση των εισαγωγών υγροποιημένου φυσικού αερίου από ΗΠΑ, οι οποίες καλύπτουν πλέον το 60% των ευρωπαϊκών αναγκών, από 45% προηγουμένως.

Σύμφωνα με στοιχεία της Eurostat, οι ΗΠΑ αντιπροσωπεύουν το 57,7% των εισαγωγών LNG της ΕΕ το δεύτερο τρίμηνο του 2025, με επόμενους προμηθευτές τη Ρωσία, την Αλγερία και το Κατάρ.

Στις αρχές Νοεμβρίου, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ψήφισε τη χαλάρωση των κανόνων εταιρικής βιωσιμότητας και δέουσας επιμέλειας, προκειμένου να μειώσει τα διοικητικά βάρη στις επιχειρήσεις, ανταποκρινόμενο σε επίμονη πίεση βιομηχανικών ομίλων και πολυεθνικών της ενέργειας.

Ο Επίτροπος τόνισε ακόμη ότι οι ευρωπαϊκές επενδύσεις στις ΗΠΑ αυξήθηκαν σημαντικά φέτος, δηλώνοντας: «Από τον Ιανουάριο, οι επενδύσεις της ΕΕ στις ΗΠΑ αγγίζουν πλέον σχεδόν τα 154 δισ. ευρώ», και πρόσθεσε ότι «βρίσκονται σε εξέλιξη διαπραγματεύσεις για την αγορά μικροτσίπ άνω των 40 δισ. δολαρίων που προορίζονται για την ευρωπαϊκή οικονομία».

Κοινοί στόχοι για κρίσιμες πρώτες ύλες

Οι συνομιλίες ΕΕ-ΗΠΑ κάλυψαν και τη μακροπρόθεσμη στρατηγική συνεργασία. «Συζητήσαμε την ατζέντα με μακροπρόθεσμο σχεδιασμό, συμπεριλαμβανομένων των κρίσιμων πρώτων υλών, όπου επιδιώκουμε τη διασφάλιση αξιόπιστων προμηθειών και την ενίσχυση της βιομηχανικής μας βάσης», ανέφερε ο κος Σέφτσοβιτς.

Καταλήγοντας, σημείωσε ότι οι υπουργοί της ΕΕ θα εξετάσουν επίσης τις σχέσεις με την Κίνα, καθώς και την πορεία των διαπραγματεύσεων για συμφωνίες ελεύθερου εμπορίου με την Ινδία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και άλλους ασιατικούς εταίρους.