Το αμερικανικό Κεντρικό Στρατηγείο (CENTCOM) ανακοίνωσε στις 17 Ιανουαρίου ότι την Παρασκευή εξαπέλυσε φονικό πλήγμα εναντίον ηγετικού στελέχους της τρομοκρατικής οργάνωσης Αλ Κάιντα στη βορειοανατολική Συρία.
Σύμφωνα με ανάρτηση του CENTCOM στην πλατφόρμα X, το Σάββατο, ο άνδρας αυτός είχε άμεση εμπλοκή σε επίθεση της οργάνωσης Ισλαμικό Κράτος (ISIS) που κόστισε τη ζωή σε δύο Αμερικανούς στρατιωτικούς και έναν διερμηνέα στις 13 Δεκεμβρίου 2025.
«Ο θάνατος του τρομοκράτη που συνδέεται με τον θάνατο τριών Αμερικανών καταδεικνύει την αποφασιστικότητά μας να καταδιώκουμε τους τρομοκράτες που επιτίθενται στις δυνάμεις μας», δήλωσε ο ναύαρχος Μπραντ Κούπερ, επικεφαλής του CENTCOM. «Δεν υπάρχει ασφαλές καταφύγιο για όσους πραγματοποιούν, σχεδιάζουν ή εμπνέουν επιθέσεις κατά Αμερικανών πολιτών ή στρατιωτών. Θα σας εντοπίσουμε».
Οι Ουκρανοί διαπραγματευτές έφθασαν στις ΗΠΑ για συνομιλίες με τον απεσταλμένο της κυβέρνησης, Στηβ Γουίτκοφ, και τον γαμπρό του Τζάρεντ Κούσνερ, με στόχο τον τερματισμό του ρωσο-ουκρανικού πολέμου, δήλωσε σήμερα ένα μέλος της αντιπροσωπείας.
Οι Αμερικανοί απεσταλμένοι διαπραγματεύονται ξεχωριστά με το Κίεβο και τη Μόσχα εδώ και μήνες για την επίτευξη μιας συμφωνίας που θα βάλει τέλος στη σύρραξη, ωστόσο διάφορα ζητήματα παραμένουν ανεπίλυτα, με κυριότερα εκείνα των κατεχόμενων εδαφών και των εγγυήσεων ασφαλείας για την Ουκρανία.
Αυτές οι νέες συζητήσεις, οι οποίες θα διεξαχθούν στο Μαϊάμι, στη Φλόριντα, λαμβάνουν χώρα την ώρα που μια σειρά ρωσικών μαζικών βομβαρδισμών εναντίον υποδομών της Ουκρανίας έχουν προκαλέσει εκτεταμένες διακοπές στην ηλεκτροδότηση και τη θέρμανση εν μέσω του χειμώνα. Μια κατάσταση που ο πρόεδρος της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι απέδωσε στην έλλειψη δυτικών αντιαεροπορικών πυραύλων.
«Άφιξη στις ΗΠΑ. Μαζί με (τον επικεφαλής της ασφάλειας) Ρουστέμ Ουμέροφ και (τον διαπραγματευτή) Νταβίντ Αραχαμία, θα έχουμε μία σημαντική συζήτηση με τους Αμερικανούς εταίρους μας αναφορικά με τις λεπτομέρειες της ειρηνευτικής συμφωνίας», επιβεβαίωσε ο Κιρίλο Μπουντάνοφ σε ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, προσθέτοντας πως «προβλέπεται μια κοινή συνάντηση με τον Στιβ Γουίτκοφ, τον Τζάρεντ Κούσνερ και (τον Αμερικανό υπουργό Στρατού Ξηράς) Νταν Ντρίσκολ».
Χθες, ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι ανακοίνωσε το ταξίδι και είπε πως ελπίζει ότι θα λάβει διευκρινίσεις σχετικά με τα έγγραφα που έχουν προετοιμαστεί με τους Αμερικανούς και τη θέση της Ρωσίας στο θέμα αυτό.
«Εάν τα πάντα οριστικοποιηθούν και η αμερικανική πλευρά συμφωνήσει […], τότε μια υπογραφή κατά τη διάρκεια του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ του Νταβός θα είναι πιθανή» την επόμενη εβδομάδα, συμπλήρωσε.
Ο Ντόναλντ Τραμπ διαβεβαίωσε, από την πλευρά του, την Τετάρτη, στο πρακτορείο ειδήσεων Reuters ότι ο πρόεδρος της Ρωσίας Βλαντίμιρ Πούτιν είναι «έτοιμος να συνάψει μια συμφωνία», όμως «η Ουκρανία είναι λιγότερο διατεθειμένη να το πράξει», αποδίδοντας την έλλειψη προόδου των διαπραγματεύσεων στον Ζελένσκι.
Ο Βρετανός πρωθυπουργός Κηρ Στάρμερ χαρακτήρισε σήμερα «εντελώς λάθος» τις απειλές του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ να επιβάλει νέους δασμούς στους Ευρωπαίους συμμάχους του που αντιτίθενται στη βούλησή του να αποκτήσει τη Γροιλανδία.
«Η επιβολή των δασμών σε συμμάχους στο όνομα της συλλογικής ασφάλειας των συμμάχων στους κόλπους του ΝΑΤΟ είναι εντελώς λανθασμένη. Ασφαλώς, θα συζητήσουμε το θέμα αυτό απευθείας με την αμερικανική κυβέρνηση», δήλωσε ο Στάρμερ σε ανακοίνωσή του.
«Έχουμε καταστήσει επίσης σαφές ότι η ασφάλεια της Αρκτικής έχει σημασία για το σύνολο του ΝΑΤΟ και οι σύμμαχοι πρέπει όλοι μαζί να κάνουν περισσότερα για να αντιμετωπίσουν τη ρωσική απειλή σε διάφορα μέρη της Αρκτικής», συνέχισε.
Τέλος, επανέλαβε την άποψη της Βρετανίας ότι εναπόκειται στη Δανία και τη Γροιλανδία να αποφασίσουν το μέλλον της Γροιλανδίας.
Περισσότεροι από 3.000 άνθρωποι έχουν χάσει τη ζωή τους στις πανεθνικές διαδηλώσεις στο Ιράν, σύμφωνα με οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων που επικαλούνται στοιχεία της 16ης Ιανουαρίου, ενώ οι κάτοικοι της χώρας αναφέρουν ότι τα επεισόδια έχουν σχεδόν εκλείψει έπειτα από σκληρότατη καταστολή.
Τα κρατικά μέσα ενημέρωσης του Ιράν μετέδωσαν πως οι αρχές συνεχίζουν τις συλλήψεις, την ώρα που σκληροπυρηνικοί αξιωματούχοι εντείνουν τις φωνές για εκτελέσεις συλληφθέντων διαδηλωτών.
Το ειδησεογραφικό πρακτορείο ανθρωπίνων δικαιωμάτων που εδρεύει στις Ηνωμένες Πολιτείες επιβεβαίωσε ότι έως τη συμπλήρωση 20 ημερών διαδηλώσεων έχουν ταυτοποιηθεί 3.090 θύματα, εκ των οποίων οι 2.885 είναι διαδηλωτές. Το HRANA αναφέρει ότι μεταξύ των νεκρών συγκαταλέγονται επίσης 165 μέλη των δυνάμεων ασφαλείας και της κυβέρνησης, καθώς και 21 πολίτες που δεν συμμετείχαν στις διαδηλώσεις, μεταξύ των οποίων 19 παιδιά.
Το Ιράν μέχρι στιγμής δεν έχει δημοσιοποιήσει επίσημα στοιχεία νεκρών, απορρίπτοντας τις κατηγορίες για μαζικές δολοφονίες ειρηνικών διαδηλωτών και αποδίδοντας τη βία σε «οπλισμένους ταραξίες» και «τρομοκρατικές οργανώσεις που υποστηρίζονται από ξένες δυνάμεις».
Κάτοικοι της Τεχεράνης σημειώνουν ότι η πρωτεύουσα παραμένει σχετικά ήρεμη εδώ και τέσσερις ημέρες, χωρίς μείζονες διαμαρτυρίες στις 15 και 16 Ιανουαρίου, μετά από κορύφωση συγκρούσεων που ξεκίνησαν στις 28 Δεκεμβρίου με αφορμή τη δεινή οικονομική κατάσταση και αιτήματα για τερματισμό της θεοκρατικής διακυβέρνησης.
Ιρανοί διαδηλωτές συγκεντρώνονται σε έναν δρόμο κατά τη διάρκεια διαδήλωσης για την κατάρρευση της αξίας του νομίσματος, στην Τεχεράνη, Ιράν, 8 Ιανουαρίου 2026. Stringer/West Asia News Agency μέσω Reuters
Η ηρεμία αυτή έρχεται σε αντίθεση Ιανουαρίουμε την κλιμάκωση της πολιτικής και διπλωματικής πίεσης που δέχεται η Τεχεράνη λόγω του αιματοκυλίσματος, ενώ η ρητορική τμήματος της θρησκευτικής ηγεσίας γίνεται ολοένα και πιο ακραία, συνοδευόμενη από απειλές κατά του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ.
Ο Τραμπ, ο οποίος είχε προειδοποιήσει ότι θα υπάρξουν «σκληρές ενέργειες» αν ξεκινήσουν εκτελέσεις διαδηλωτών, εμφανίστηκε διαλλακτικός στις 16 Ιανουαρίου, ευχαριστώντας δημόσια την ιρανική ηγεσία επειδή δεν προχώρησε σε μαζικούς απαγχονισμούς. Η στάση αυτή εκλήφθηκε ως ενδεχόμενο βήμα πίσω από προηγούμενες απειλές, αν και ο Λευκός Οίκος επανέλαβε ότι οι μαζικές εκτελέσεις και η δολοφονία ειρηνικών διαδηλωτών παραμένουν μεταξύ των «κόκκινων γραμμών» της Ουάσιγκτον.
Η Ουάσιγκτον προειδοποιεί το Ιράν να μην επιτεθεί σε αμερικανικές βάσεις
Στις 17 Ιανουαρίου, η Ουάσιγκτον προειδοποίησε την Τεχεράνη να μην στοχοποιήσει αμερικανικές βάσεις, διαμηνύοντας μέσω του λογαριασμού του Στέιτ Ντιπάρτμεντ στα περσικά ότι οι ΗΠΑ παρακολουθούν στενά σχετικές πληροφορίες για επικείμενες κινήσεις. Ο λογαριασμός παρέθεσε δήλωση του Τραμπ: «Κάθε επίθεση σε αμερικανικούς στόχους θα απαντηθεί με πολύ, πολύ ισχυρή δύναμη».
Το Υπουργείο Εξωτερικών των ΗΠΑ ανακοίνωσε ότι έχει στη διάθεσή του στοιχεία πως το Ιράν εξετάζει στρατιωτικές ενέργειες κατά αμερικανικών βάσεων, προειδοποιώντας τη ιρανική ηγεσία να μην δοκιμάσει την αποφασιστικότητα του Τραμπ. «Εάν το καθεστώς της Ισλαμικής Δημοκρατίας επιτεθεί σε αμερικανικούς στόχους, θα έρθει αντιμέτωπο με πολύ, πολύ ισχυρή απάντηση. Το έχουμε πει και το ξαναλέμε: μην παίζετε με τον πρόεδρο Τραμπ», τονίζει η ανακοίνωση.
Φήμες για προετοιμασία επιθέσεων του Ιράν σε αμερικανικές στρατιωτικές εγκαταστάσεις πληθαίνουν. Ο υποστράτηγος των Φρουρών της Επανάστασης και μέλος του Συμβουλίου Εντοπισμού Συμφερόντων, Μοχσέν Ρεζαΐ, απηύθυνε ευθεία απειλή στον Τραμπ: «Ο Τραμπ λέει πως έχει το δάχτυλο στη σκανδάλη. Θα του κόψουμε και το χέρι και το δάχτυλο», δήλωσε στις 15 Ιανουαρίου, σύμφωνα με το πρακτορείο Iran International News Agency. Προειδοποίησε ότι το Ιράν δεν θα δεχθεί κατάπαυση πυρός αν δεχθεί επίθεση: «Αν προχωρήσουμε, δεν υπάρχει πλέον περιθώριο για κατάπαυση πυρός. Δεν λαμβάνετε υπόψη την αυτοσυγκράτηση και τη στρατηγική υπομονή που έχουμε επιδείξει. Σταματήστε αμέσως. Κάντε πίσω – αλλιώς καμία από τις βάσεις σας στην περιοχή δεν θα είναι ασφαλής».
Οι Ηνωμένες Πολιτείες διατηρούν ισχυρή στρατιωτική παρουσία σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή, με δεκάδες σημεία ανάπτυξης στρατευμάτων και κομβικές βάσεις αεροπορικής, ναυτικής και υποστήριξης πληροφοριών. Η Αλ Ουντέιντ στο Κατάρ είναι η μεγαλύτερη αμερικανική βάση στην περιοχή, που κατά περιόδους φιλοξενεί πάνω από 8.000 Αμερικανούς και δυνάμεις του συνασπισμού.
Τον Ιούνιο, το Ιράν εκτόξευσε βαλλιστικούς πυραύλους προς την Αλ Ουντέιντ μόλις δύο ημέρες μετά από αεροπορικά πλήγματα των ΗΠΑ εναντίον ιρανικών πυρηνικών εγκαταστάσεων, υπογραμμίζοντας τη στρατηγική σημασία της βάσης σε περίπτωση νέας κλιμάκωσης.
Στις 14 Ιανουαρίου, η αμερικανική πρεσβεία στη Σαουδική Αραβία συνέστησε στους Αμερικανούς της περιοχής να τηρούν αυξημένα μέτρα αυτοπροστασίας και να αποφεύγουν μετακινήσεις προς αμερικανικές στρατιωτικές εγκαταστάσεις, λόγω απειλών από Ιρανούς αξιωματούχους ότι η Τεχεράνη είναι έτοιμη να καταφύγει σε χρήση βίας.
Αεροσκάφη F-22 Raptor της Πολεμικής Αεροπορίας των ΗΠΑ φτάνουν στην αεροπορική βάση Al Udeid στο Κατάρ, στις 27 Ιουνίου 2019. Πολεμική Αεροπορία των ΗΠΑ/Τεχνικός Σμηνίας Nichelle Anderson
Οι Ιρανοί ηγέτες κατηγορούν τις ΗΠΑ – Κληρικοί ζητούν εκτελέσεις
Ο ανώτατος ηγέτης του Ιράν, αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, κλιμάκωσε τη ρητορική του κατά των Ηνωμένων Πολιτειών στις 17 Ιανουαρίου, κατηγορώντας απευθείας τον Τραμπ για υποκίνηση ταραχών και τέλεση εγκλημάτων κατά του ιρανικού λαού. «Η πρόσφατη στάση ήταν αμερικανική. Ο σκοπός της Αμερικής είναι να καταπιεί το Ιράν», τόνισε σε συνάντηση με χιλιάδες υποστηρικτές, σύμφωνα με το ημιεπίσημο πρακτορείο Tasnim.
Συνέχισε λέγοντας: «Στη νέα αυτή ταραχή, ο πρόεδρος των ΗΠΑ παρενέβη προσωπικά – μίλησε, απείλησε, ενθάρρυνε και στήριξε τους ταραξίες. Ο ιρανικός λαός έσπασε τη μέση της συνωμοσίας και θα σπάσει και τη μέση των συνωμοτών».
Ο Χαμενεΐ αναγνώρισε τα οικονομικά προβλήματα που πυροδότησαν την κρίση, σημειώνοντας: «Η οικονομική κατάσταση του λαού έχει πραγματικά προβλήματα και οι αρμόδιοι πρέπει να εργάζονται διπλά σκληρά πάνω σ’ αυτό».
Ταυτοχρόνως, σκληροπυρηνικά στοιχεία στους πολιτικούς και θρησκευτικούς κύκλους της χώρας ενίσχυσαν τις αξιώσεις για σκληρότερη αντιμετώπιση των συλληφθέντων, απαιτώντας μέχρι και θανατικές ποινές.
Ο αγιατολάχ Αχμάντ Χαταμί, κορυφαίος ιερωμένος και μέλος της Συνέλευσης των Ειδικών και του Συμβουλίου Φρουρών, κάλεσε ανοιχτά σε εκτελέσεις διαδηλωτών κατά τη διάρκεια πύρινου κηρύγματος στις 16 Ιανουαρίου, το οποίο μεταδόθηκε από το κρατικό ραδιόφωνο. Το κήρυγμά του προκάλεσε συνθήματα του τύπου: «Οι ένοπλοι υποκριτές πρέπει να πεθάνουν».
Ο ανώτερος ιρανός κληρικός Αχμάντ Χατάμι παραδίδει κήρυγμα στην Τεχεράνη, Ιράν, στις 5 Ιανουαρίου 2018. Ebrahim Noroozi/AP Photo/File
Ο Χαταμί κατηγόρησε τους διαδηλωτές ως «υπηρέτες του Ισραηλινού πρωθυπουργού Μπενιαμίν Νετανιάχου» και «στρατιώτες του Τραμπ», προειδοποιώντας τους δύο ηγέτες να περιμένουν «σκληρή εκδίκηση από το καθεστώς». Συμπλήρωσε: «Οι Αμερικανοί και οι Σιωνιστές ας μην περιμένουν ειρήνη».
Στις 13 Ιανουαρίου, ο Τραμπ είχε καλέσει μέσω του Truth Social σε συνέχιση των διαδηλώσεων κατά του ιρανικού καθεστώτος, ζητώντας από τους πολίτες «να κρατήσουν στοιχεία για τους δολοφόνους και τους βασανιστές. Αυτοί θα πληρώσουν ακριβά», υπογράμμισε, προσθέτοντας ότι όλες οι επαφές με Ιρανούς αξιωματούχους έχουν διακοπεί μέχρι να σταματήσουν οι εκτελέσεις.
«Η βοήθεια έρχεται», υποστήριξε, απαντώντας σε ερώτηση για το τέλος της κρίσης, παραπέμποντας στη θητεία του και στην εξόντωση του Ιρανού στρατηγού Κασέμ Σουλεϊμανί και του ηγέτη του ISIS, Αμπού Μπακρ αλ-Μπαγκντάντι. «Δεν θέλουμε να επαναληφθεί στο Ιράν ό,τι συνέβη», τόνισε χαρακτηριστικά.
«Αν θέλουν διαδηλώσεις, αυτό είναι άλλο θέμα. Όταν αρχίζουν να σκοτώνουν χιλιάδες ανθρώπους και τώρα μιλάτε για απαγχονισμούς, θα δούμε πώς θα εξελιχθεί αυτό για εκείνους. Δεν θα τους βγει σε καλό», κατέληξε.
Ανησυχία στους ειδικούς προκαλεί η δραστική άνοδος της επιρροής ενός νέου κρυπτονομίσματος που έχει ως βάση το ρωσικό ρούβλι. Τον Ιανουάριο 2025, ο Μολδαβός δισεκατομμυριούχος Ιλάν Σορ, σε σύμπραξη με τη ρωσική κρατική Promsvyazbank, εγκαινίασαν το A7A5, το οποίο παρουσιάστηκε ως το πρώτο παγκοσμίως σταθερό κρυπτονόμισμα με ισοτιμία στο ρούβλι.
Μέχρι τον Ιούλιο 2025, η εταιρεία ανάλυσης blockchain Elliptic ανέφερε ότι τα κεφάλαια που διακινήθηκαν μέσω του A7A5 είχαν ξεπεράσει τα 36 δισ. ευρώ. Αργότερα, το ειδησεογραφικό CoinDesk υποστήριξε πως το ποσό αυτό είχε φθάσει τα 80 δισ. ευρώ, παρά το γεγονός ότι τόσο η Promsvyazbank όσο και η εταιρεία πληρωμών του Σορ, A7LLC, βρίσκονται υπό καθεστώς αυστηρών κυρώσεων.
Όπως σημείωσε η Πας Γκόμεζ, αναλύτρια της EconAmerica και συγγραφέας του βιβλίου «When Crypto Makes Sense», «η αυξανόμενη χρήση του A7A5 επιτρέπει στη Ρωσία να παρακάμπτει τις κυρώσεις πιο εύκολα και συγκροτεί ένα παράλληλο οικονομικό σύστημα, που δίνει στο Κρεμλίνο και τους συνεργάτες του τη δυνατότητα να λειτουργούν μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας».
Εκπρόσωπος της ιδιωτικής εταιρείας αναλύσεων Dallas επισήμανε: «Το ποσό των 90 δισ. είναι τεράστιο, αλλά απολύτως εναρμονισμένο με τη συστηματική στροφή της Ρωσίας στα κρυπτονομίσματα για την προμήθεια αγαθών». Ο ίδιος εξήγησε ότι ο βασικός μηχανισμός παράκαμψης των κυρώσεων είναι η μετατροπή ρουβλίων σε A7A5 και, στη συνέχεια, σε USDT μέσω αποκεντρωμένων ανταλλακτηρίων, δίνοντας έτσι τη δυνατότητα στους ξένους προμηθευτές να αγνοούν ότι τα χρήματα προέρχονται από τη Ρωσία.
Συνέχισε λέγοντας ότι η διαδικασία αυτή βοηθά τους εξαγωγείς να επαναπατρίσουν κεφάλαια όταν τα παραδοσιακά τραπεζικά δίκτυα παραμένουν απαγορευμένα, προσθέτοντας: «Η Promsvyazbank είναι υπεύθυνη για την καταβολή των μισθών των Ρώσων στρατιωτών στην Ουκρανία». Υπενθύμισε μάλιστα ότι τον Ιανουάριο του 2025, το αμερικανικό Υπουργείο Οικονομικών (OFAC) είχε διαπιστώσει πως η τράπεζα είχε διαθέσει δισεκατομμύρια δολάρια για τη στήριξη της ρωσικής αμυντικής βιομηχανίας.
Ο ειδικός στα κρυπτονομίσματα και ιδρυτής της Cultural Capital Labs στο Λονδίνο, Μάικλ Λίτμαν, εξήγησε: «Όλα τα υπόλοιπα stablecoins, όπως το Tether και το USDC, βασίζονται στο δολάριο, ενώ το A7A5 είναι συνδεδεμένο με το ρούβλι. Η “άγκυρα” θα μπορούσε να είναι το δολάριο, το ευρώ, ο χρυσός ή –στην προκείμενη περίπτωση– το ρούβλι. Η ουσία δεν είναι τόσο το ίδιο το νόμισμα, αλλά ποιος κατέχει τα αποθεματικά και πώς σκοπεύουν να αξιοποιήσουν το stablecoin οι χρήστες».
Ο Λίτμαν υπογράμμισε επίσης ότι το stablecoin με βάση το ρούβλι εμπεριέχει αυξημένο νομισματικό και γεωπολιτικό ρίσκο: «Ένα τέτοιο stablecoin δεν είναι άχρηστο, αλλά εμπεριέχει υψηλότερο συναλλαγματικό και γεωπολιτικό κίνδυνο, καθώς και μικρότερη παγκόσμια ρευστότητα». Εξέφρασε ανησυχία για ζήτημα εμπιστοσύνης στη φύλαξη αποθεματικών, σημειώνοντας: «Αλλάζει τη φύση του ρίσκου στο οποίο εκτίθεσαι».
Η Γκόμεζ διευκρίνισε ότι το A7A5 διακινείται κυρίως μέσω του Uniswap, γνωστού αποκεντρωμένου ανταλλακτηρίου, με μέσο ημερήσιο όγκο μεταφορών περίπου 230 εκατ. ευρώ. Σύμφωνα με υπολογισμούς της McKinsey τον Ιούλιο 2025, ο ημερήσιος όγκος συναλλαγών σε stablecoins ανέρχεται στα περίπου 28 δισ. ευρώ, που σημαίνει ότι το A7A5 αντιπροσωπεύει μόλις το 1% του συνόλου.
Ο εκπρόσωπος της Dallas υποστήριξε ότι το A7A5 έχει αυξήσει την κυκλοφορία του πιο επιθετικά από τα USDT και USDC, δείχνοντας συντονισμένη και μαζική υιοθέτηση από ρωσικούς θεσμούς. Η Γκόμεζ εξέφρασε έντονη ανησυχία για τον κίνδυνο ανεξέλεγκτης επέκτασης της προσφοράς: «Η τράπεζα και η εταιρεία πίσω από το A7A5 έχουν τη δυνατότητα να συνεχίσουν να “τυπώνουν” χρήμα κατά βούληση. Αυτό είναι κρίσιμο και ιδιαίτερα επικίνδυνο, αν το εγχείρημα εξελιχθεί, καθώς ισοδυναμεί με μια “ελεύθερη” πολιτική πληθωρισμού εντός του stablecoin».
Η Γκόμεζ τόνισε ότι το A7A5 δεν σχεδιάστηκε για να ανταγωνιστεί τα stablecoins που συνδέονται με το δολάριο, αλλά για να εξυπηρετήσει το Κρεμλίνο και τους συμμάχους του: «Σε αντίθεση με άλλα stablecoins, οι συναλλαγές με το A7A5 γίνονται κυρίως τις καθημερινές, γεγονός που υποδεικνύει χρήση από επιχειρήσεις και θεσμικούς παρά ιδιώτες ή επενδυτές».
Σε αντιδιαστολή, τα stablecoins δολαρίου απευθύνονται σε διεθνές κοινό: «Το A7A5 καλύπτει το εξειδικευμένο κοινό επιχειρήσεων και φυσικών προσώπων που δραστηριοποιούνται στη Ρωσία ή συναλλάσσονται με ρωσικές εταιρείες υπό καθεστώς κυρώσεων».
Τον Αύγουστο του 2025, το OFAC επέβαλε κυρώσεις στο ανταλλακτήριο Garantex και σε έξι συνεργαζόμενες εταιρείες σε Ρωσία και Κιργιζία, συμπεριλαμβανομένης της Old Vector, που τέθηκε σύντομα μετά και στη «μαύρη λίστα» της βρετανικής κυβέρνησης.
Ο Βρετανός υπουργός Στίβεν Ντάουντι δήλωσε χαρακτηριστικά: «Αν το Κρεμλίνο νομίζει πως μπορεί να καμουφλάρει τις απεγνωσμένες του προσπάθειες να μετριάσει τις κυρώσεις ξεπλένοντας κεφάλαια μέσω ύποπτων δικτύων κρυπτογράφησης, κάνει μεγάλο λάθος».
Πολλοί ειδικοί εκτιμούν πάντως πως οι συγκεκριμένες κυρώσεις δύσκολα θα αποδειχθούν αποτελεσματικές. Ο εκπρόσωπος της Dallas σημείωσε: «Τα σταθερά νομίσματα συνδεδεμένα με το ρούβλι απαλλάσσουν τη Μόσχα από τον κίνδυνο “παγώματος” περιουσιακών στοιχείων που συναντάμε στα δολαριοποιημένα stablecoin». Θύμισε μάλιστα τη δέσμευση περίπου 25 εκατ. ευρώ σε USDT που σχετίζονταν με το Garantex, μετά από κοινή επιχείρηση της Μυστικής Υπηρεσίας των ΗΠΑ και της Europol τον Μάρτιο του 2025.
Υπογράμμισε ακόμη πως η σύνδεση με το ρούβλι επιτρέπει στους ρωσικούς φορείς να μετατρέπουν άμεσα εγχώρια νομίσματα σε ψηφιακά στοιχεία που διακινούνται μέσω blockchain, χωρίς να απαιτείται αγορά δολαρίων που τελούν υπό κυρώσεις.
Το παρελθόν του Ιλάν Σορ εγείρει πρόσθετα ερωτήματα. Σύμφωνα με το OFAC, συνεργάτες του Σορ, ο οποίος διαμένει πλέον στη Μόσχα, πραγματοποίησαν συναντήσεις με στελέχη του Garantex με στόχο την οργάνωση των συναλλαγών με το stablecoin A7A5. Ο ίδιος καταδικάστηκε ερήμην σε 15ετή κάθειρξη το 2023, καθώς κρίθηκε ένοχος για υπεξαίρεση 900 εκατ. ευρώ από τις Mολδαβικές τράπεζες.
Τον Οκτώβριο του 2024, είχε προκαλέσει σάλο προσφέροντας περίπου 27 ευρώ σε κάθε Μολδαβό που ψήφιζε κατά της ένταξης στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Στη συνέχεια, στις 15 Ιουλίου 2025, η Ευρωπαϊκή Ένωση επέβαλε κυρώσεις στην εταιρεία του, A7, την οποία το OFAC περιγράφει ως ρωσικό όμιλο που διευκολύνει διασυνοριακές πληρωμές για την αποφυγή κυρώσεων.
Ο Αλεξ Σίπκοβιτς, δικηγόρος εξειδικευμένος στη χρηματοοικονομική τεχνολογία και επίκουρος καθηγητής Νομικής στη Νομική Σχολή Hofstra της Νέας Υόρκης, σημείωσε: «Ένα stablecoin στο ρούβλι προφανώς εγκυμονεί πολύ μεγαλύτερους κινδύνους σε σχέση με τα stablecoins με βάση το δολάριο.
Ωστόσο, το κρίσιμο ερώτημα είναι ποιος βρίσκεται πραγματικά πίσω από το stablecoin; Χρειάζονται αποθέματα». Επισήμανε ότι αν η ρωσική κυβέρνηση εγγυάται το A7A5, μπορεί να θεωρηθεί ελκυστικό για επενδυτές που δεν ενοχλούνται από τον πόλεμο στην Ουκρανία ή τον κίνδυνο κυρώσεων.
Την ώρα που η Ρωσία προωθεί το stablecoin του ρουβλίου, το Πεκίνο επικεντρώνεται στο ψηφιακό γουάν, που λανσαρίστηκε το 2022. Όπως σχολιάζει η Γκόμεζ, πολλοί Κινέζοι εξακολουθούν να χρησιμοποιούν σταθερά νομίσματα συνδεδεμένα με το δολάριο για να παρακάμπτουν τους αυστηρούς περιορισμούς του κινεζικού καθεστώτος.
Η κινεζική ηγεσία έχει ανεβάσει τους εσωτερικούς της δείκτες συναγερμού σχετικά με την ασφάλεια στη Μέση Ανατολή, με φόντο τη δραματική κλιμάκωση γύρω από το Ιράν, χωρίς ωστόσο να προχωρά σε δημόσιες προειδοποιήσεις που ενδέχεται να διαταράξουν τη διπλωματική της δραστηριότητα στην περιοχή.
Πληροφορίες που συνέλεξε η Epoch Times από πηγές στην Κίνα, υπό το καθεστώς ανωνυμίας, αποκαλύπτουν πως το Κομμουνιστικό Κόμμα της Κίνας έχει αναβαθμίσει τον εσωτερικό του σχεδιασμό για την ασφάλεια στη Μέση Ανατολή.
Σύμφωνα με πηγή από το Υπουργείο Εξωτερικών της Κίνας, «ανώτεροι αξιωματούχοι πραγματοποίησαν πρόσφατα κλειστές ανασκοπήσεις για την κατάσταση ασφάλειας που σχετίζεται με το Ιράν και τις γειτονικές περιοχές». Ο ίδιος συμπλήρωσε: «Οι διπλωματικές και οι υπηρεσίες ασφαλείας της Κίνας παρακολουθούν στενά τις εξελίξεις, κυρίως τον κίνδυνο να ξεφύγει η αστάθεια πέρα από τα σύνορα του Ιράν». Ωστόσο, οι εσωτερικές αυτές αξιολογήσεις παραμένουν εκτός δημόσιας σφαίρας.
Η αυξημένη επιφυλακή συμπίπτει με κύμα μαζικών διαμαρτυριών και πολλαπλασιαζόμενης αναταραχής στο εσωτερικό του Ιράν. Καθώς οι συγκρούσεις με τη συμμετοχή ιρανικών proxies εξαπλώνονται σε πολλαπλά σημεία ανάφλεξης στη Μέση Ανατολή—συμπεριλαμβανομένων του Νοτίου Λιβάνου, τμημάτων της Συρίας και των στρατηγικών θαλάσσιων διαύλων στην Ερυθρά Θάλασσα—οι Ηνωμένες Πολιτείες και οι σύμμαχοί τους διατηρούν ισχυρή στρατιωτική παρουσία στην περιοχή, προβαίνοντας σε συνεχείς προειδοποιήσεις προς τους πολίτες τους για πιθανές απειλές.
Από την κινεζική σκοπιά, το διακύβευμα είναι ιδιαίτερα υψηλό. Η ίδια πηγή του κινεζικού ΥΠΕΞ ανέφερε ότι η Κίνα διατηρεί προσωπικό στο Ιράν και σε γειτονικές χώρες, συμμετέχει σε μακροχρόνια ενεργειακά projects και εξαρτάται από βασικές ναυτιλιακές οδούς που δυνητικά απειλούνται από μια ευρύτερη σύγκρουση. Αυτό έχει οδηγήσει, σύμφωνα με την πηγή, σε αυξημένο σχεδιασμό εκτάκτου ανάγκης σε ανώτατο επίπεδο.
Οι εσωτερικές διαβουλεύσεις επικεντρώνονται στο κατά πόσο η Κίνα θα συνεχίσει να αγοράζει ιρανικό πετρέλαιο υπό τις παρούσες συνθήκες, αν τα κινεζικά έργα στο Ιράν μπορούν να παραμείνουν σε λειτουργία και πώς θα οργανωθεί η εκκένωση σε περίπτωση ραγδαίας επιδείνωσης της κατάστασης.
Η ίδια πηγή προσέθεσε ότι οι κινεζικές πρεσβείες και τα προξενεία σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή έχουν λάβει εντολή να αυξήσουν τη συχνότητα των εκθέσεων ασφάλειας και να διατηρούν συνεχή παρακολούθηση των τοπικών εξελίξεων. Παράλληλα, εξετάζονται λεπτομερώς σχέδια εκκένωσης για Κινέζους διπλωμάτες και διευθυντικά στελέχη κρατικών επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται στο Ιράν.
Δεύτερη πηγή της κινεζικής διπλωματικής υπηρεσίας αποκάλυψε ότι «ορισμένα ιδρύματα με έκθεση σε επενδύσεις στο Ιράν και τις γειτονικές χώρες έχουν ήδη κληθεί να επανεκτιμήσουν τους κινδύνους για το προσωπικό τους στο εξωτερικό». Κατά τις ίδιες πληροφορίες, διπλωμάτες και απεσταλμένοι του κινεζικού δημοσίου στο Ιράν έχουν λάβει οδηγίες από το Υπουργείο Εξωτερικών και τις πρεσβείες να είναι έτοιμοι για ενδεχόμενη εκκένωση, ενώ κάποια κινεζικά έργα έχουν μπει προσωρινά στον πάγο.
Εταιρείες με δραστηριότητα που σχετίζεται με το Ιράν αναπροσαρμόζουν τους κύκλους εναλλαγής προσωπικού και ενισχύουν τα εσωτερικά σεμινάρια ασφάλειας—όλα αυτά χωρίς να έχει ανακοινωθεί τίποτε δημόσια.
Ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν Μοχάμαντ Τζαβάντ Ζαρίφ (δεξιά) και ο Κινέζος ομόλογός του Γουάνγκ Γι (κέντρο) υπογράφουν συμφωνία στην πρωτεύουσα Τεχεράνη του Ιράν, στις 27 Μαρτίου 2021. AFP μέσω Getty Images
Ο Γιανγκ Γιονγκμίνγκ (ψευδώνυμο για λόγους ασφάλειας) αποκάλυψε στην Epoch Times ότι η τρέχουσα εκτίμηση του Πεκίνου θεωρεί διαρκώς αυξανόμενο τον κίνδυνο που περιβάλλει το Ιράν. Όπως σημείωσε, «υπάρχει μια εσκεμμένη προσπάθεια προς τα έξω να μην επιδίδεται η Κίνα σε ρητές προειδοποιήσεις που θα μπορούσαν να επηρεάσουν τη διπλωματική της τοποθέτηση, τη συνεργασία στον ενεργειακό τομέα ή τις υφιστάμενες πολιτικές σχέσεις στη Μέση Ανατολή».
Τόνισε: «Από τη μία, αρμόδια τμήματα βρίσκονται σε κατάσταση αυξημένης ετοιμότητας, προχωρώντας σε εκπόνηση σχεδίων αντιμετώπισης κρίσεων και συντονισμό πόρων. Από την άλλη, το επίσημο αφήγημα σταθερά μετριάζει τη σοβαρότητα της κατάστασης και αποφεύγει να αναδείξει τις αμερικανικές και ισραηλινές στρατιωτικές πιέσεις προς το Ιράν».
Ο συγκεκριμένος συγκρατημένος τόνος φάνηκε και όταν ξένος δημοσιογράφος ρώτησε το κινεζικό Υπουργείο Εξωτερικών αν σκοπεύει να εκδώσει ταξιδιωτική προειδοποίηση για Κινέζους πολίτες που θα επισκεφθούν το Ιράν, στον απόηχο αντίστοιχων συστάσεων που έχουν εκδώσει αρκετές χώρες.
Η εκπρόσωπος του ΥΠΕΞ, Μάο Νινγκ, δεν απάντησε ευθέως, περιοριζόμενη να δηλώσει πως η Κίνα παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις και θα λάβει τα αναγκαία μέτρα για την προστασία των πολιτών της, χωρίς να διευκρινίσει αν θα αναθεωρηθεί το καθεστώς των ταξιδιωτικών συστάσεων.
Ο Κουάν, ερευνητής διεθνών σχέσεων ΗΠΑ-Κίνας που μίλησε υπό καθεστώς ανωνυμίας, σημείωσε στην Epoch Times ότι «η στάση αυτή εντάσσεται σε ένα γνώριμο μοτίβο στη διαχείριση κινδύνων από το Πεκίνο όσον αφορά πολίτες στο εξωτερικό».
Όπως σχολίασε, «η έκδοση δημόσιας ταξιδιωτικής προειδοποίησης εξαρτάται όχι από το επίπεδο κινδύνου, αλλά από το πώς οι ηγεσίες αποτιμούν τις διπλωματικές και πολιτικές συνέπειες». Κατά τον ίδιο, ο μέσος πολίτης δεν αποτελεί πρωτεύον αποδέκτη της πληροφόρησης για τους υφιστάμενους κινδύνους.
Ο Κουάν υποστήριξε πως το Κινεζικό Κομμουνιστικό Κόμμα επιλέγει τον εσωτερικό έλεγχο και τη διαχείριση μετά το ξέσπασμα κρίσης, αντί για πρόωρη διαφάνεια που θα επέτρεπε στους πολίτες να αξιολογήσουν οι ίδιοι τους κινδύνους και να προετοιμαστούν αναλόγως.
«Τα συμφέροντα του κόμματος προέχουν πάντα, ενώ οι απλοί άνθρωποι καλούνται εκ των υστέρων να επωμιστούν το ρίσκο», ανέφερε. Συγκρίνοντας τη στάση της Κίνας στο Ιράν με την ταχύτατη έκδοση ταξιδιωτικών προειδοποιήσεων προς την Ιαπωνία τον Νοέμβριο του περασμένου έτους, τόνισε: «Όταν το Πεκίνο θέλει να εκπέμψει ξεκάθαρο μήνυμα, το κάνει χωρίς δισταγμό· όταν δεν θέλει, όσο σοβαρός και αν είναι ο κίνδυνος, διατηρεί τη σιωπή του».
Κατά τον Κουάν, η επιλεκτικότητα στην έκδοση ταξιδιωτικών οδηγιών αναδεικνύει μια ευρύτερη πραγματικότητα για τη θέση της ασφάλειας των πολιτών στις διπλωματικές αποφάσεις του Πεκίνου. Εκτίμησε ότι οι προειδοποιήσεις εκδίδονται όχι απαραίτητα όταν κορυφώνεται ο κίνδυνος, αλλά όταν αυτό εξυπηρετεί πολιτικούς σκοπούς και επικοινωνιακές στοχεύσεις.
Εντείνεται η ένταση μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, με τον πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ να προειδοποιεί το Ιράν να μην στοχοποιήσει αμερικανικές στρατιωτικές βάσεις, εν μέσω αιματηρής καταστολής διαδηλώσεων από τις ιρανικές αρχές και κλιμακούμενων απειλών από πλευράς Τεχεράνης.
Σε ανάρτηση του Υπουργείου Εξωτερικών των ΗΠΑ στην πλατφόρμα Χ, στις 17 Ιανουαρίου, μέσω του λογαριασμού στην περσική γλώσσα, αναφερόταν: «Έχουμε πληροφορίες ότι η Ισλαμική Δημοκρατία ετοιμάζει εναλλακτικές για να χτυπήσει αμερικανικές βάσεις», ενώ τονιζόταν ότι ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ έχει επανειλημμένως διαμηνύσει πως «όλες οι επιλογές παραμένουν στο τραπέζι».
Όπως ανέφερε περαιτέρω η ανάρτηση, «αν το καθεστώς της Ισλαμικής Δημοκρατίας επιτεθεί σε αμερικανικά συμφέροντα, θα αντιμετωπίσει μια δύναμη πάρα πολύ ισχυρή», παραθέτοντας σχετική δήλωση του Τραμπ. Η προειδοποίηση κατέληγε με τη φράση: «Το έχουμε πει και στο παρελθόν και το επαναλαμβάνουμε. Μην παίζετε παιχνίδια με τον πρόεδρο Τραμπ».
Η δήλωση ήρθε σχεδόν ταυτόχρονα με καταγγελίες Ιρανών αξιωματούχων ότι ξένα κέντρα ευθύνονται για τη βία που σχετίζεται με τις διαδηλώσεις, οι οποίες, σύμφωνα με οργανώσεις υπεράσπισης ανθρωπίνων δικαιωμάτων, έχουν στοιχίσει τη ζωή σε πάνω από 3.000 ανθρώπους.
Την ίδια ώρα, ανώτερα στελέχη των Φρουρών της Επανάστασης (IRGC) απηύθυναν ευθείες απειλές κατά του Τραμπ. Συγκεκριμένα, ο στρατηγός Μοχσέν Ρεζαΐ, μέλος του Συμβουλίου Εντοπισμού Συμφερόντων του Ιράν, δήλωσε στις 15 Ιανουαρίου: «Το Ιράν θα ανταποδώσει εάν δεχτεί επίθεση και οι αμερικανικές στρατιωτικές εγκαταστάσεις δεν θα είναι ασφαλείς».
Συμπλήρωσε μάλιστα ότι «ο Τραμπ είπε ότι έχει το δάχτυλο στη σκανδάλη. Θα του κόψουμε το χέρι και το δάχτυλο». Ο Ρεζαΐ ξεκαθάρισε ότι το Ιράν δεν σκοπεύει πλέον να αποδεχτεί εκεχειρία αν δεχτεί επίθεση, δηλώνοντας: «Αν προχωρήσουμε μπροστά, δεν θα γίνεται πια λόγος για εκεχειρία. Δεν δίνετε σημασία στην αυτοσυγκράτηση και τη στρατηγική υπομονή που έχουμε επιδείξει. Σταματήστε τώρα. Κάντε πίσω. Αλλιώς, καμία από τις βάσεις σας στην περιοχή δεν θα είναι ασφαλής».
Ο Ντόναλντ Τραμπ συνεχίζει να υπαινίσσεται το ενδεχόμενο στρατιωτικής ενέργειας κατά του Ιράν λόγω της βίαιης καταστολής των αντικυβερνητικών διαμαρτυριών. Οι ΗΠΑ διατηρούν ισχυρή στρατιωτική παρουσία στη Μέση Ανατολή, με βάσεις σε περισσότερα από δώδεκα σημεία που στηρίζουν τις επιχειρήσεις στην περιοχή.
Η αεροπορική βάση Αλ Ουντέιντ στο Κατάρ αποτελεί το μεγαλύτερο αμερικανικό στρατιωτικό συγκρότημα στη Μέση Ανατολή, φιλοξενώντας κατά διαστήματα πάνω από 8.000 μέλη των ενόπλων δυνάμεων και συμμαχικών κρατών. Μετά τις αμερικανικές αεροπορικές επιδρομές σε ιρανικές πυρηνικές εγκαταστάσεις, το Ιράν απάντησε εκτοξεύοντας βαλλιστικούς πυραύλους στην Αλ Ουντέιντ, υπογραμμίζοντας τη στρατηγική σημασία της βάσης.
Στις 14 Ιανουαρίου, η αμερικανική διπλωματική αποστολή στη Σαουδική Αραβία κάλεσε τους Αμερικανούς πολίτες της περιοχής να λάβουν πρόσθετα μέτρα αυτοπροστασίας και να αποφεύγουν τα μη αναγκαία ταξίδια σε στρατιωτικές εγκαταστάσεις λόγω της αυξημένης έντασης. Στην ανακοίνωση ασφαλείας επισημαινόταν πως το προσωπικό είχε ήδη λάβει εντολή για αυξημένη επαγρύπνηση και περιορισμό των μη αναγκαίων μετακινήσεων προς στρατιωτικούς στόχους.
Σύμφωνα με οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, οι κινητοποιήσεις, που ξέσπασαν στις 28 Δεκεμβρίου 2025 με αφορμή τη βαριά οικονομική κρίση, έχουν κλιμακωθεί σημαντικά. Η αμερικανική οργάνωση HRANA ανέφερε ότι μέχρι τις 16 Ιανουαρίου είχαν καταγραφεί και τεκμηριωθεί 3.090 θύματα, εκ των οποίων τα 2.885 ήταν διαδηλωτές.
Ένα μέλος της Πολεμικής Αεροπορίας των ΗΠΑ στέκεται κοντά σε μια πυραυλική μπαταρία Patriot στην αεροπορική βάση Prince Sultan στη Σαουδική Αραβία, στις 20 Φεβρουαρίου 2020. Andrew Caballero-Reynolds/Pool μέσω AP, Αρχείο
Οι ιρανικές αρχές, πάντως, διαψεύδουν τα περί μαζικών δολοφονιών, αποδίδοντας το κύμα αναταραχών σε ένοπλες ομάδες και «τρομοκράτες» υπό ξένη καθοδήγηση και χρηματοδότηση. Κάτοικοι της Τεχεράνης σημειώνουν ότι τις τελευταίες ημέρες δεν έχουν πραγματοποιηθεί μαζικές διαδηλώσεις, παρότι τα μέτρα ασφαλείας παραμένουν ασφυκτικά.
Στις 17 Ιανουαρίου, ο ανώτατος θρησκευτικός ηγέτης του Ιράν Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ κατηγόρησε προσωπικά τον Τραμπ ότι υποκίνησε τις ταραχές, δηλώνοντας: «Η τελευταία ταραχή ήταν αμερικανικό δημιούργημα και στόχος των ΗΠΑ είναι να καταβροχθίσουν το Ιράν».
Ιρανοί συμμετέχουν σε διαδήλωση κατά του καθεστώτος στην Τεχεράνη, Ιράν, στις 9 Ιανουαρίου 2026. UGC μέσω AP
Πρόσθεσε πως «ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών παρενέβη προσωπικά, μίλησε, απείλησε, ενθάρρυνε και στήριξε τους ταραχοποιούς». Ο Χαμενεΐ παραδέχτηκε, παράλληλα, τα σοβαρά οικονομικά προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι Ιρανοί πολίτες, καλώντας τους κυβερνητικούς αξιωματούχους «να διπλασιάσουν τις προσπάθειές τους».
Παράλληλα, σκληροπυρηνικά στελέχη και ιερωμένοι απαιτούν βαριά τιμωρία για τους διαδηλωτές, ακόμη και θανατικές ποινές. Ο ανώτατος κληρικός Αγιατολάχ Αχμάντ Χαταμί ζήτησε, κατά το κήρυγμά του στις 16 Ιανουαρίου που μεταδόθηκε τηλεοπτικά, να επιβληθεί η θανατική ποινή στους συλληφθέντες διαδηλωτές, παρακινώντας το ακροατήριο να φωνάξει «Οι ένοπλοι υποκριτές πρέπει να εκτελεστούν». Κατηγόρησε τους διαδηλωτές ότι αποτελούν οπαδούς του Ισραήλ και του Τραμπ, προειδοποιώντας: «Οι Αμερικανοί και οι Σιωνιστές ας μην περιμένουν ειρήνη».
Ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε την επιβολή δασμού ύψους 10% σε οκτώ ευρωπαϊκές χώρες που αντιτίθενται στις αμερικανικές προσπάθειες για την απόκτηση της Γροιλανδίας. Οι χώρες που πλήττονται από το νέο μέτρο είναι η Δανία, η Νορβηγία, η Σουηδία, η Γαλλία, η Γερμανία, το Ηνωμένο Βασίλειο, η Ολλανδία και η Φινλανδία, με την εφαρμογή του μέτρου να ξεκινά από την 1η Φεβρουαρίου.
Επιπροσθέτως, ο δασμός προβλέπεται να αυξηθεί στο 25% από την 1η Ιουνίου. Ο Τραμπ είχε ήδη προειδοποιήσει ότι θα επιβάλει δασμούς σε όλες τις χώρες που θα εναντιωθούν στο σχέδιό του για την απόκτηση της Γροιλανδίας, το οποίο θεωρεί ζωτικής σημασίας για την προστασία του δυτικού ημισφαιρίου.
Σε ανάρτηση στην πλατφόρμα Truth Social, στις 17 Ιανουαρίου, ο Τραμπ δήλωσε: «Ο δασμός αυτός θα ισχύει και θα πληρώνεται μέχρι να επιτευχθεί συμφωνία για την πλήρη και απόλυτη αγορά της Γροιλανδίας». Όπως υπογράμμισε, οι Ηνωμένες Πολιτείες προσπαθούν να φέρουν εις πέρας αυτήν τη συμφωνία εδώ και πάνω από 150 χρόνια, αλλά η Δανία να αρνείται σταθερά. «Τώρα, λόγω του Golden Dome και των σύγχρονων οπλικών συστημάτων, τόσο επιθετικών όσο και αμυντικών, η ανάγκη απόκτησης είναι ιδιαίτερα επιτακτική», τόνισε.
Το αμυντικό πρόγραμμα Golden Dome (Χρυσός Θόλος), το οποίο αναμένεται να είναι σε επιχειρησιακή ετοιμότητα στο τέλος της δεύτερης θητείας του Τραμπ, θα δίνει τη δυνατότητα αναχαίτισης πυραύλων που εκτοξεύονται από μεγάλες αποστάσεις ή ακόμη και από το διάστημα. Το κόστος του εκτιμάται στα 175 δισ. δολάρια.
«Αν οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν αποκτήσουν τη Γροιλανδία, τότε διακυβεύεται η παγκόσμια ειρήνη. Πρόκειται για μια πολύ επικίνδυνη κατάσταση για την ασφάλεια, την προστασία και την επιβίωση του πλανήτη μας […] Χρειαζόμαστε τη Γροιλανδία για λόγους εθνικής ασφάλειας. Είναι στρατηγικής σημασίας αυτή τη στιγμή. Γύρω από τη Γροιλανδία υπάρχουν ένα σωρό ρωσικά και κινεζικά πλοία […] Και για την Ευρωπαϊκή Ένωση θα είναι καλό να την αποκτήσουμε», υποστήριξε, καταδικάζοντας τις ενέργειες των χωρών που αντιτίθενται στις αμερικανικές προθέσεις: «Αυτές οι χώρες, που παίζουν αυτό το εξαιρετικά επικίνδυνο παιχνίδι, έχουν δημιουργήσει ένα επίπεδο κινδύνου που είναι αδιανόητο και μη βιώσιμο. Γι’ αυτό, είναι επιτακτική η ανάγκη να ληφθούν ισχυρά μέτρα προστασίας της παγκόσμιας ειρήνης και ασφάλειας, ώστε αυτή η εν δυνάμει επικίνδυνη κατάσταση να τερματιστεί γρήγορα και αμετάκλητα».
Από την πλευρά τους, οι ευρωπαϊκές χώρες-μέλη του ΝΑΤΟ που κατονομάστηκαν έχουν αρχίσει να στέλνουν στρατιωτικές δυνάμεις στην Αρκτική για να υπερασπιστούν τα συμφέροντα της Δανίας και της Γροιλανδίας, η οποία έχει δηλώσει ότι προτιμά να ανήκει στην ΕΕ παρά στις ΗΠΑ.
Ο Τραμπ σημείωσε πως οι Ηνωμένες Πολιτείες παραμένουν ανοιχτές σε διαπραγματεύσεις με τη Δανία και όποιες άλλες χώρες επηρεάζονται από τα νέα μέτρα.
Οι ειρηνικοί χοροί στην αρχαία Ελλάδα αποτελούσαν βασικό στοιχείο της κοινωνικής και πνευματικής ζωής. Σε αντίθεση με τους πολεμικούς χορούς, είχαν ήπιο χαρακτήρα και εξέφραζαν τη χαρά, τη λατρεία, τη λύπη, τη θεατρική έκφραση και τη συνοχή της κοινότητας. Μέσα από αυτούς, οι αρχαίοι Έλληνες καλλιεργούσαν την αρμονία του σώματος και της ψυχής και εξέφραζαν τη φιλοσοφία του μέτρου — αξίες που εξακολουθούν να επηρεάζουν τον ελληνικό πολιτισμό μέχρι σήμερα
Λατρευτικοί χοροί
Οι λατρευτικοί χοροί είχαν κεντρική θέση στις θρησκευτικές τελετές. Χορεύονταν προς τιμήν των θεών και αποτελούσαν πράξη σεβασμού και επικοινωνίας με το θείο. Συνδέονταν κυρίως με τον Απόλλωνα, τις Μούσες, την Άρτεμη και τη Δήμητρα. Εκτελούνταν σε ιερούς χώρους, κατά τη διάρκεια εορτών και θυσιών.
Ιδιαίτερη θέση στην ιστορία του χορού της αρχαίας Ελλάδος κατέχουν οι Διονυσιακοί ή Βακχικοί χοροί που χορεύονταν προς τιμήν του θεού Διονύσου (ή Βάκχου). Ο Διόνυσος, θεός του αμπελιού, του κρασιού και της χαράς, ήταν ο θεός της ξέφρενης έκστασης. Οι Βακχικοί χοροί χορεύονταν από γυναίκες που συνόδευαν τον Διόνυσο και ονομαζόταν Βακχίδες ή Μαινάδες, καθώς και από τους Σάτυρους και τους Σειληνούς, μυθικά πλάσματα με ανθρώπινα και ζωικά χαρακτηριστικά μαζί. Οι χορευτές και οι χορεύτριες φορούσαν στεφάνια από κισσό, κρατούσαν στα χέρια θύρσους (κοντάρια τυλιγμένα με αμπελόφυλλα ή με κισσό, τα οποία στην κορυφή τους είχαν από ένα κουκουνάρι) και χόρευαν με συνοδεία αυλών, τυμπάνων, κροτάλων κλπ.
Ο Επιλήνιος χορευόταν στους λινούς (πατητήρια), κατά τη διάρκεια του τρύγου και του πατήματος των σταφυλιών. Ο Νόννος (5ος αι. μ.Χ.), στο έργο του Διονυσιακά, περιγράφει μία σκηνή κατά την οποία μία ομάδα Σατύρων πατούν τα σταφύλια σε ένα υπαίθριο λινό με ρυθμικά βήματα και πηδήματα, τραγουδώντας τον Βακχικό Ύμνο.
Θεατρικοί χοροί
Στο θέατρο, ο χορός λειτουργούσε ως μέσο αφήγησης και συναισθηματικής μετάδοσης: συνέδεε τον λόγο με το συναίσθημα και αποτελούσε βασικό φορέα παιδείας.
Στην τραγωδία κυριαρχούσε η Εμμέλεια, με ήπιες και μετρημένες κινήσεις. Ο χορός σχολίαζε τα γεγονότα και καθοδηγούσε το κοινό στην κατανόηση του δράματος. Η κίνηση ήταν λιτή, χωρίς ένταση, προσανατολισμένη στη συγκίνηση και τη σκέψη. Περιελάμβανε αρμονικές και επιβλητικές κινήσεις ανάμεσα στις οποίες σημαντική θέση κατείχαν οι χειρονομίες. Ο χορευτής μπορούσε με μιμητικές κινήσεις, κυρίως των χεριών του, να αναπαραστήσει την υπόθεση του έργου χωρίς να μιλήσει. Πρόκειται μάλλον για έναν τύπο χορών που μιμούνται τα δρώμενα με χειρονομίες εκφραστικές και περιγραφικές μεν, σοβαρές και μετρημένες δε.
Ο Κόρδακας, χορός της κωμωδίας, χαρακτηριζόταν από άσεμνες και κωμικές κινήσεις, διακωμωδώντας τα ανθρώπινα κουσούρια, ειδικότερα τις δυσμορφίες ή το περπάτημα των μέθυσων. Ο Κόρδακας χορευόταν από έναν ή περισσότερους χορευτές χωριστά, που έκαναν γελοίες και πρόστυχες φιγούρες.
Πιο γρήγορος από τον Κόρδακα, ο Σίκκινις ήταν χορός του σατυρικού δράματος. Χορευόταν από Σατύρους και Σειληνούς με συνοδεία εμπαικτικών ασμάτων. Αποτελούνταν από ζωηρές κινήσεις, απότομα πηδήματα και εκφραστικές κινήσεις των μπράτσων και των χεριών.
Σε αντίθεση με τους σοβαρούς χορούς της τραγωδίας, οι χοροί της κωμωδίας είχαν ελεύθερο και εύθυμο χαρακτήρα, εκφράζοντας τη χαρά της ζωής και τη δυνατότητα της κοινωνίας να αυτοσαρκάζεται.
Γαμήλιοι χοροί
Οι γαμήλιοι χοροί συνόδευαν τις τελετές του γάμου και είχαν έντονα κοινωνικό χαρακτήρα. Συμβόλιζαν τη γονιμότητα, τη συνέχεια της οικογένειας και τη συνοχή της κοινότητας. Ήταν χαρούμενοι αλλά μετρημένοι, χωρίς υπερβολές, και χορεύονταν από συγγενείς και φίλους. Ο γάμος στην αρχαία Ελλάδα ήταν ένα κοινωνικό γεγονός και ο χορός λειτουργούσε ως δημόσια επιβεβαίωση της ένωσης.
Μετά την γαμήλια τελετή, οι φίλοι των νεονύμφων τους συνόδευαν στο γαμήλιο δωμάτιο, όπου πρώτα η νύφη και μετά οι παρευρισκόμενοι, η μητέρα και οι φίλες της, χόρευαν έναν χορό προς τιμήν του θεού του γάμου, Υμέναιου. Ο χορός ήταν γρήγορος και είχε πολλά στριφογυρίσματα.
Η προσπάθεια για τα «κρατικά μπακάλικα» στη Ρουμανία ξεκίνησε το 2018 από την κυβέρνηση του PSD, επί πρωθυπουργού Βιορίκα Νταντσίλα. Ο τότε υπουργός Γεωργίας Πέτρε Ντάια ανακοίνωσε τη δημιουργία της κρατικής εταιρείας Casa Română de Comerț Agroalimentar “Unirea” S.A. (με μοναδικό μέτοχο το υπουργείο Γεωργίας), με τον φιλόδοξο στόχο να στηθεί δίκτυο περίπου 60 παντοπωλείων που θα πουλούσαν μόνο ρουμανικά προϊόντα, κόβοντας τον «μεσαζόντα» και ρίχνοντας τις τιμές. Το εγχείρημα παρουσιαζόταν ως μια επανάσταση στην αλυσίδα «από το χωράφι στο πιάτο» και είχε και πολιτικό/οικονομικό βάθος: σε μια χώρα όπου μεγάλο κομμάτι των τυποποιημένων τροφίμων είναι εισαγόμενο, υποτίθεται ότι θα ενίσχυε την αυτάρκεια και θα αύξανε το εισόδημα των ντόπιων παραγωγών.
Στο χαρτί, οι στόχοι ήταν ξεκάθαροι: να στηριχθούν οι μικροί παραγωγοί δίνοντάς τους ένα σταθερό κανάλι διάθεσης απευθείας στους καταναλωτές, να προωθηθούν τα εγχώρια προϊόντα (ακόμη και με προοπτική εξαγωγών), να μειωθεί το κόστος για τον πολίτη μέσω της παράκαμψης των μεσαζόντων και να στηθεί μια σοβαρή υποδομή logistics (κέντρα συλλογής, αποθήκευσης και διανομής) ώστε η αλυσίδα να λειτουργεί ομαλά.
Η εταιρεία ιδρύθηκε στα τέλη του 2018 (HG 933/2018) και χρηματοδοτήθηκε με 93 εκατ. λέι (περίπου €20 εκατ.). Στην πράξη, όμως, το πλάνο δεν «έτρεξε» όπως είχε ανακοινωθεί: μέσα στο 2019 άνοιξαν μόνο δύο μόνιμα καταστήματα, ένα πιλοτικό στο Σιμπίου και ένα στο κέντρο του Βουκουρεστίου. Παράλληλα νοικιάστηκαν/ανακαινίστηκαν χώροι για άλλα σημεία και αποθήκες που τελικά δεν λειτούργησαν ποτέ, ενώ χρησιμοποιήθηκαν και μερικά «κινητά» παντοπωλεία (τύπου φορτηγό-καντίνα) για περιοδείες στην επαρχία. Τα καταστήματα πουλούσαν φρούτα, λαχανικά, κρέατα, γαλακτοκομικά, αυγά κ.ά. με την ταμπέλα «Unirea». Σύμφωνα με το μοντέλο λειτουργίας, το κράτος θα αγόραζε από παραγωγούς (θεωρητικά σε καλύτερους όρους από τους μεσάζοντες) και θα μεταπωλούσε με μικρό περιθώριο κέρδους, ώστε να καλύπτονται τα έξοδα χωρίς να γίνεται «κανονικό» κερδοσκοπικό σούπερ μάρκετ.
Από νωρίς φάνηκε ότι η μετάβαση από την εξαγγελία στην εφαρμογή θα ήταν δύσκολη. Η εταιρεία στελεχώθηκε με διοίκηση που συχνά περιγραφόταν ως κομματικά διορισμένη και με περιορισμένη εμπειρία στη λιανική. Δεν υπήρχε πειστικό επιχειρηματικό σχέδιο και οι αποφάσεις έμοιαζαν να βασίζονται σε υπεραισιόδοξες υποσχέσεις. Τα οικονομικά στοιχεία ήταν αποκαρδιωτικά: το 2019 η Casa Unirea έγραψε ζημιές περίπου 7,2 εκατ. λέι και το 2020 προστέθηκαν άλλα περίπου 5,4 εκατ. λέι. Παρά τα μεγάλα κεφάλαια, τα δύο καταστήματα είχαν χαμηλή κίνηση, δεν άνοιξαν νέα σημεία το 2020 και το λειτουργικό κόστος (ιδίως μισθοδοσίες και πάγια) έδειχνε δυσανάλογο σε σχέση με τον τζίρο. Ήδη από τα τέλη του 2019, η νέα κυβέρνηση (PNL) διέταξε ελέγχους, επειδή είχαν μπει δημόσιοι πόροι χωρίς ανάλογο αποτέλεσμα.
Η αποτυχία εξηγείται κυρίως από έναν συνδυασμό παραγόντων. Πρώτον, κακή διοίκηση και έλλειψη στρατηγικής: σοβαρά οργανωτικά κενά, ανεπαρκής εποπτεία και καχυποψία για κομματικές παρεμβάσεις ή επιλογές προμηθευτών. Δεύτερον, μη βιώσιμα οικονομικά: χαρακτηριστικά, το κατάστημα στο Σιμπίου το 2019 φέρεται να είχε έσοδα γύρω στα 2 εκατ. λέι και έξοδα κοντά στα 9 εκατ. λέι, άρα τεράστια «τρύπα». Τρίτον, αποτυχία των logistics: δεν στήθηκε ποτέ όπως έπρεπε το δίκτυο συλλογής/διανομής, με αποτέλεσμα προβλήματα τροφοδοσίας, ελλείψεις και «άδεια ράφια». Τέταρτον, υπήρξε παρέκκλιση από την αποστολή: για να γεμίσουν τα ράφια, εμφανίστηκαν και εισαγόμενα προϊόντα σε κάποια σημεία, κάτι που ακύρωνε το βασικό αφήγημα «μόνο ρουμανικά». Και πέμπτον (και ίσως βαρύτερο), κακοδιαχείριση πόρων και υποψίες/εικασίες για διαφθορά: καταγγελίες και έλεγχοι μιλούσαν για άχρηστες μισθώσεις/εξοπλισμούς, ‘αγορές’ προϊόντων που δεν παραδόθηκαν ποτέ και, αργότερα, έρευνες της DNA (το 2024) για σχήματα εικονικών συναλλαγών που ζημίωσαν σημαντικά το δημόσιο ταμείο.
Στο επίπεδο της κοινωνίας και της πολιτικής, η ιδέα αντιμετωπίστηκε αρχικά με κάποια συμπάθεια (ειδικά από όσους πίστευαν ότι οι μεσάζοντες «φουσκώνουν» τις τιμές), αλλά γρήγορα έγινε αντικείμενο σκληρής κριτικής και ειρωνείας, όταν εμφανίστηκαν ζημιές και εικόνες δυσλειτουργίας. Τα ΜΜΕ το αντιμετώπισαν ως «φιάσκο», ενώ η αντιπολίτευση το χρησιμοποίησε ως παράδειγμα σπατάλης και αναποτελεσματικότητας. Παρ’ όλα αυτά, η εταιρεία δεν διαλύθηκε αμέσως: μετά το κλείσιμο των φυσικών καταστημάτων (ως το τέλος του 2020), συνέχισε να υπάρχει τυπικά για χρόνια με ελάχιστο προσωπικό, περισσότερο ως διοικητικό «κέλυφος» παρά ως πραγματική αλυσίδα λιανικής.
Η ρουμανική εμπειρία δεν είναι μοναδική ως ιδέα. Ανάλογες σκέψεις για κρατικά καταστήματα ή κρατικό «αντίβαρο» στις τιμές εμφανίστηκαν και αλλού (π.χ. Βουλγαρία, προτάσεις στην Ισπανία, συζητήσεις στην Πολωνία), αλλά γενικά φαίνεται ότι τέτοια σχήματα είτε καθυστερούν είτε εγκαταλείπονται είτε σκοντάφτουν στο ίδιο πρόβλημα: χρειάζονται επαγγελματική εμπορική οργάνωση και logistics υψηλού επιπέδου — πράγματα που δύσκολα ‘κουμπώνουν’ σε κρατικές δομές χωρίς ισχυρή διακυβέρνηση, διαφάνεια και αυστηρό έλεγχο.
