Εκατόν πενήντα δύο (152) νέα σχολικά βιβλία έλαβαν έγκριση, από τα εκατόν εβδομήντα τρία (173) που κατατέθηκαν σε πρώτη φάση στην πλατφόρμα του Ινστιτούτου Τεχνολογίας Υπολογιστών και Εκδόσεων (ΙΤΥΕ) «ΔΙΟΦΑΝΤΟΣ», στο πλαίσιο της εφαρμογής του θεσμού του Πολλαπλού Βιβλίου. Όπως αναφέρεται, τα βιβλία εγκρίθηκαν από το Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής (ΙΕΠ) και το υπουργείο Παιδείας και θα διατεθούν ψηφιακά στους εκπαιδευτικούς, προκειμένου να επιλέξουν εντός του πρώτου τριμήνου του 2026 όσα θα τυπωθούν για το σχολικό έτος 2027-28.
Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, οι εκπαιδευτικοί θα έχουν στη διάθεσή τους δύο έως πέντε βιβλία για το ίδιο μάθημα στο 50% των μαθημάτων του Δημοτικού και του Γυμνασίου και στο 70% των μαθημάτων της Α΄ Λυκείου. Το σχολικό έτος 2027-28 προγραμματίζεται να αποτελέσει την πρώτη χρονιά εφαρμογής του Πολλαπλού Βιβλίου και των Νέων Προγραμμάτων Σπουδών για το Δημοτικό, το Γυμνάσιο και το Λύκειο.
Σύμφωνα με πηγές του ΑΠΕ-ΜΠΕ, ολοκληρώθηκε η υπογραφή των πρώτων 152 συμφωνητικών, που αφορούν εγχειρίδια τα οποία πέρασαν επιτυχώς όλα τα προβλεπόμενα στάδια αξιολόγησης, όπως προβλέπει ο νόμος. Παράλληλα, βρίσκεται σε εξέλιξη δεύτερος γύρος, που περιλαμβάνει ενενήντα ένα (91) βιβλία για τις ίδιες τάξεις, με την ολοκλήρωση της αξιολόγησης να αναμένεται το προσεχές διάστημα. Έχει επίσης ξεκινήσει τρίτος γύρος για τα διδακτικά πακέτα της Β΄ και Γ΄ Λυκείου, στον οποίο έχουν κατατεθεί σαράντα εννέα προτάσεις.
Πηγές που πρόσκεινται στην ηγεσία του ΙΕΠ ανέφεραν ότι στη διαδικασία περιλαμβάνονταν βήματα επιστημονικής και παιδαγωγικής τεκμηρίωσης, με αξιολόγηση τόσο του περιεχομένου όσο και της συμβατότητας των εγχειριδίων με τα νέα Προγράμματα Σπουδών, τη σύγχρονη διδακτική προσέγγιση και τη δυνατότητα αξιοποίησής τους σε ψηφιακό περιβάλλον. Όπως σημειώνεται, τα νέα βιβλία ενσωματώνουν εκατοντάδες ψηφιακά μαθησιακά αντικείμενα, ώστε να αξιοποιηθούν με τα διαδραστικά συστήματα μάθησης που έχουν εγκατασταθεί στα σχολεία.
Η υπογραφή των συμφωνητικών ανοίγει πλέον τον δρόμο για την ψηφιακή διάθεση των βιβλίων στους εκπαιδευτικούς. Σύμφωνα με τον προγραμματισμό του υπουργείου Παιδείας και του ΙΕΠ, έως το τέλος του πρώτου τριμήνου του 2026 οι εκπαιδευτικοί θα μπορούν να μελετήσουν, να συγκρίνουν και να επιλέξουν τα βιβλία που θα διανεμηθούν σε έντυπη μορφή στους μαθητές τη σχολική χρονιά 2027-28. Σημειώνεται ότι στα Νηπιαγωγεία η εφαρμογή του Πολλαπλού Βιβλίου ξεκίνησε το σχολικό έτος 2023-24.
Όπως σχολίασαν πηγές που πρόσκεινται στην ηγεσία του ΙΕΠ, η δυνατότητα επιλογής ενισχύει θεσμικά τον παιδαγωγικό ρόλο των εκπαιδευτικών, ενώ όλα τα εγκεκριμένα διδακτικά πακέτα θα παραμένουν διαθέσιμα και σε ψηφιακή μορφή. Για τα μαθήματα όπου δεν κατατέθηκαν προτάσεις ή δεν εγκρίθηκαν βιβλία, προβλέπεται νέα πρόσκληση συγγραφής.
Παράλληλα, βρίσκεται σε εξέλιξη πρόγραμμα επιμόρφωσης εκπαιδευτικών, με στόχο την ενίσχυση των δεξιοτήτων τους στην εφαρμογή των Νέων Προγραμμάτων Σπουδών και στην παιδαγωγικά τεκμηριωμένη αξιοποίηση σύγχρονων ψηφιακών τεχνολογιών.
Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, το έργο υλοποιείται μέσω συνεργασίας του υπουργείου Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, του ΙΕΠ και του ΙΤΥΕ «ΔΙΟΦΑΝΤΟΣ», με τη συμμετοχή περίπου 1.400 αξιολογητών. Το ΙΕΠ έχει αναλάβει τον επιστημονικό σχεδιασμό και την παιδαγωγική εποπτεία του έργου που χρηματοδοτείται από το ΕΣΠΑ, ενώ το ΙΤΥΕ «ΔΙΟΦΑΝΤΟΣ» έχει την ευθύνη για την εκτύπωση, τη διάθεση και την ψηφιακή ανάρτηση των εγκεκριμένων βιβλίων.
Αναφέρεται επίσης ότι ο συνολικός αριθμός συγγραφέων που ανέπτυξαν τα βιβλία προσεγγίζει τους 1.100 και ότι ο συνολικός αριθμός νομικών και φυσικών προσώπων είναι είκοσι δύο (22). Η διαδικασία, σύμφωνα με τις ίδιες αναφορές, άρχισε με την προκήρυξη του Απριλίου 2023, συνεχίστηκε με την κατάθεση των έργων τον Σεπτέμβριο του 2024 και ολοκληρώθηκε με τις αξιολογήσεις τον Ιούλιο του 2025.
Τα εγκεκριμένα βιβλία αναμένεται να ανακοινωθούν τις επόμενες ημέρες, μετά την έκδοση της σχετικής Υπουργικής Απόφασης.
Ο πρόεδρος της Ρωσίας Βλαντίμιρ Πούτιν υπέγραψε νόμους που καταργούν την υποχρεωτική δημοσιοποίηση των ετήσιων δηλώσεων εισοδημάτων και περιουσιακών στοιχείων για τους Ρώσους δημόσιους λειτουργούς και δικαστές, σηματοδοτώντας μία ακόμη υποχώρηση της θεσμικής διαφάνειας στη χώρα.
Οι νόμοι που δημοσιεύθηκαν στις 28 Δεκεμβρίου και τίθενται σταδιακά σε ισχύ από την 1η Ιανουαρίου, καταργούν το πλαίσιο που ίσχυε από το 2009, σύμφωνα με το οποίο κορυφαίοι κρατικοί αξιωματούχοι — μεταξύ των οποίων ο πρόεδρος, ο πρωθυπουργός, υπουργοί και ανώτατοι δικαστικοί — όφειλαν να δημοσιοποιούν ετησίως τις δηλώσεις πόθεν έσχες.
Από τη δημόσια λογοδοσία στον εσωτερικό έλεγχο
Σύμφωνα με το νέο καθεστώς, οι αξιωματούχοι θα υποχρεούνται να δηλώνουν τα οικονομικά τους στοιχεία μόνο σε ειδικές περιπτώσεις, όπως κατά την αλλαγή θέσης εντός των κρατικών δομών. Η πρόσβαση του κοινού και των μέσων ενημέρωσης στις πληροφορίες αυτές παύει ουσιαστικά να υφίσταται. Παράλληλα, οι ρωσικές αρχές εισάγουν ένα νέο αυτοματοποιημένο σύστημα ελέγχου με την ονομασία «Poseidon», το οποίο υποτίθεται ότι θα παρακολουθεί τα εισοδήματα, τις δαπάνες και τα περιουσιακά στοιχεία των κρατικών λειτουργών, με στόχο τον εντοπισμό διαφθοράς.
Η μεταφορά του ελέγχου από τη δημόσια σφαίρα σε έναν κλειστό, εκτελεστικό μηχανισμό προκαλεί σοβαρά ερωτήματα για την ανεξαρτησία και την αποτελεσματικότητα του νέου συστήματος. Σε αντίθεση με διεθνείς πρακτικές διαφάνειας, όπου η δημοσιοποίηση λειτουργεί ως εργαλείο κοινωνικού ελέγχου, το ρωσικό μοντέλο ενισχύει περαιτέρω τη συγκέντρωση εξουσίας στο προεδρικό κέντρο.
Το προηγούμενο καθεστώς που είχε θεσπιστεί επί προεδρίας Ντμίτρι Μεντβέντεφ, είχε δεχθεί κριτική για την περιορισμένη ουσιαστική επαλήθευση των δηλώσεων. Παρ’ όλα αυτά, αποτελούσε έναν από τους ελάχιστους θεσμούς τυπικής λογοδοσίας της πολιτικής ελίτ προς την κοινωνία.
Διαφθορά και επιλεκτική δικαιοσύνη
Η κατάργηση της δημόσιας διαφάνειας έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η ρωσική κρατική ελίτ βρίσκεται στο επίκεντρο αλλεπάλληλων υποθέσεων διαφθοράς. Τα τελευταία χρόνια, οι ρωσικές υπηρεσίες ασφαλείας έχουν εντείνει τις έρευνες, με αρκετές υποθέσεις να καταλήγουν σε βαριές ποινές.
Τον Ιανουάριο, πρώην αναπληρωτής υπουργός Άμυνας καταδικάστηκε σε 13 χρόνια κάθειρξης για υπεξαίρεση, ενώ και άλλες υποθέσεις υψηλόβαθμων στελεχών έχουν απασχολήσει τη δημοσιότητα. Παρά τις καταδίκες αυτές, επικριτές του καθεστώτος επισημαίνουν ότι οι διώξεις εμφανίζονται επιλεκτικές και συνδεδεμένες μάλλον με εσωτερικές πολιτικές ισορροπίες παρά με ένα συνεκτικό και ανεξάρτητο σύστημα λογοδοσίας.
Η κατάργηση του πόθεν έσχες δεν αποτελεί μεμονωμένο μέτρο, αλλά εντάσσεται σε μια ευρύτερη τάση περιορισμού της δημόσιας εποπτείας, της ανεξαρτησίας των θεσμών και της πρόσβασης στην πληροφόρηση στη Ρωσία. Με τον έλεγχο των οικονομικών στοιχείων των αξιωματούχων να περνά αποκλειστικά στα χέρια της προεδρικής διοίκησης και των υπηρεσιών ασφαλείας, η διαφάνεια αντικαθίσταται από την εσωτερική πειθαρχία, ενισχύοντας περαιτέρω το συγκεντρωτικό μοντέλο διακυβέρνησης που χαρακτηρίζει την εποχή Πούτιν. Σε αυτό το πλαίσιο, η καταπολέμηση της διαφθοράς παρουσιάζεται λιγότερο ως ζήτημα θεσμικής λογοδοσίας και περισσότερο ως εργαλείο ελέγχου και διαχείρισης της πολιτικής ελίτ από το Κρεμλίνο.
Τουλάχιστον επτά εκρήξεις και αεροσκάφη που πετούσαν σε χαμηλό ύψος ακούστηκαν περίπου στις 2:00 τα ξημερώματα του Σαββάτου (τοπική ώρα) στην πρωτεύουσα της Βενεζουέλας, το Καράκας. Η κυβέρνηση της χώρας κατηγόρησε τις Ηνωμένες Πολιτείες ότι πραγματοποίησαν επιθέσεις σε πολιτικές και στρατιωτικές εγκαταστάσεις σε πολλές πολιτείες. Το Πεντάγωνο παρέπεμψε τα ερωτήματα στον Λευκό Οίκο, ο οποίος αρνήθηκε να σχολιάσει.
Την ίδια ώρα, η Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας των ΗΠΑ (Federal Aviation Administration – FAA) απαγόρευσε τις εμπορικές πτήσεις αμερικανικών εταιρειών στον εναέριο χώρο της Βενεζουέλας, επικαλούμενη «συνεχιζόμενη στρατιωτική δραστηριότητα», λίγο πριν τις εκρήξεις στο Καράκας. Κλήσεις προς τη Νότια Διοίκηση των Αμερικανικών Ενόπλων Δυνάμεων (U.S. Southern Command), που επιβλέπει τις στρατιωτικές επιχειρήσεις στην περιοχή, δεν απαντήθηκαν.
Η προειδοποίηση της FAA, γνωστή ως «ειδοποίηση προς αεροναυτιλλομένους», εκδόθηκε λίγο μετά τη 1:00 τα ξημερώματα στην ανατολική ακτή των ΗΠΑ. Με αυτήν ενημερώνονταν όλοι οι εμπορικοί και ιδιωτικοί πιλότοι των ΗΠΑ ότι ο εναέριος χώρος πάνω από τη Βενεζουέλα και πάνω από το μικρό νησιωτικό κράτος Κουρασάο, στα ανοικτά των βόρειων ακτών της χώρας, ήταν απαγορευμένος «λόγω κινδύνων για την ασφάλεια των πτήσεων που σχετίζονται με συνεχιζόμενη στρατιωτική δραστηριότητα».
Εν τω μεταξύ, στη Βενεζουέλα, καπνός φαινόταν να αναδύεται από το υπόστεγο στρατιωτικής βάσης στο Καράκας. Άλλη στρατιωτική εγκατάσταση στην πρωτεύουσα έμεινε χωρίς ρεύμα. Σε διάφορες γειτονιές, πολίτες βγήκαν εσπευσμένα στους δρόμους. Σε ορισμένα σημεία του Καράκας, άνθρωποι φαίνονταν από απόσταση να συγκεντρώνονται σε διαφορετικές περιοχές.
Στην ανακοίνωσή της, η κυβέρνηση της Βενεζουέλας κάλεσε τους υποστηρικτές της να βγουν στους δρόμους, αναφέροντας χαρακτηριστικά ότι ο λαός έπρεπε να κινητοποιηθεί και καλώντας όλες τις κοινωνικές και πολιτικές δυνάμεις της χώρας να ενεργοποιήσουν σχέδια κινητοποιήσεων και να καταδικάσουν την επίθεση, την οποία χαρακτήρισε ιμπεριαλιστική. Η ανακοίνωση έλεγε ακόμη ότι ο πρόεδρος Νικολάς Μαδούρο είχε διατάξει να εφαρμοστούν όλα τα εθνικά σχέδια άμυνας και ότι είχε κηρύξει «κατάσταση εξωτερικής απειλής». Η κατάσταση έκτακτης ανάγκης τού δίνει την εξουσία να αναστείλει δικαιώματα των πολιτών και να διευρύνει τον ρόλο των Ενόπλων Δυνάμεων.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ ανέφερε ότι οι αμερικανικές δυνάμεις πραγματοποίησαν μεγάλης κλίμακας επίθεση και ότι ο πρόεδρος της Βενεζουέλας συνελήφθη και ότι αυτός και η σύζυγός του μεταφέρθηκαν εκτός χώρας, ενώ προανήγγειλε συνέντευξη Τύπου στο Μαρ-α-Λάγκο, στη Φλόριντα των ΗΠΑ.
Αντιδράσεις εντός και εκτός ΗΠΑ
Ο Κουβανός ηγέτης, Μιγκέλ Ντίας-Κανέλ Μπερμούδες, ανέφερε σε ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ότι η Κούβα καταδικάζει την «εγκληματική επίθεση των ΗΠΑ κατά της [Βενεζουέλας]» και ζητά επειγόντως την αντίδραση της διεθνούς κοινότητας.
Ο πρόεδρος της Κολομβίας, Γκουστάβο Πέτρο, έγραψε επίσης στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ότι η κυβέρνησή του απορρίπτει την επίθεση κατά της κυριαρχίας της Βενεζουέλας και της Λατινικής Αμερικής.
Επιφυλακτική στάση τήρησαν και πολλά μέλη του Κογκρέσου, που προσέφυγαν στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης με ανάμεικτα μηνύματα μετά τη στρατιωτική δραστηριότητα στη Βενεζουέλα.
Ο γερουσιαστής Μάικ Λη (R-Utah) έγραψε ότι ανυπομονεί να μάθει αν υπάρχει κάτι που θα μπορούσε να δικαιολογήσει συνταγματικά αυτή την ενέργεια, καθώς ούτε πόλεμος έχει κηρυχθεί ούτε έχει δοθεί έγκριση για τη χρήση στρατιωτικής δύναμης.
Ο γερουσιαστής Μπράιαν Σατζ (D-Hawaii) σημείωσε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν έχουν ζωτικά εθνικά συμφέροντα στη Βενεζουέλα που να δικαιολογούν πόλεμο και ότι θα έπρεπε, μέχρι τώρα, να έχουν μάθει να μην εισέρχονται σε ανόητες περιπέτειες.
Ο γερουσιαστής Ρούμπεν Γκαγιέγο (D-Ariz.) παρατήρησε ότι όποιο κι αν είναι το αποτέλεσμα, είναι λάθος η εκκίνηση αυτού του πολέμου στη Βενεζουέλα.
Η Ιαπωνία ανακοίνωσε ότι προτίθεται να παράσχει βοήθεια σε χώρες της Νότιας Αμερικής ώστε να αντιμετωπίσουν αποτελεσματικά την κινεζική παράνομη αλιεία στα χωρικά τους ύδατα. Η κίνηση της Ιαπωνίας δείχνει πως η διεθνής κοινότητα ενώνει τις δυνάμεις της για να αντιμετωπίσει την απειλή για την παγκόσμια ναυτική ασφάλεια που απορρέουν από αυτή την πρακτική της Κίνας, όπως συλλογή πληροφοριών για στρατιωτικούς σκοπούς και επιχειρήσεις «γκρίζας ζώνης», δήλωσαν αναλυτές στην εφημερίδα The Epoch Times.
Το ιαπωνικό υπουργείο Εξωτερικών δέσμευσε προϋπολογισμό 300 εκατομμυρίων γεν (περίπου 1,6 εκατ. ευρώ) για αυτόν τον σκοπό, σύμφωνα με το εβδομαδιαίο ενημερωτικό περιοδικό Nikkei Asia, με έδρα την Ιαπωνία. Μέσω του Γραφείου των Ηνωμένων Εθνών για τα Ναρκωτικά και το Έγκλημα, θα διαθέσει μη επανδρωμένα αεροσκάφη αναγνώρισης και άλλο εξοπλισμό σε χώρες όπως ο Ισημερινός, το Περού, η Αργεντινή, η Ουρουγουάη κ.ά, με στόχο την ενίσχυση των θαλάσσιων περιπολιών. Εκτός από τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη, ο εξοπλισμός θα περιλαμβάνει φουσκωτά σκάφη περιπολίας και εργαλεία για την ανάλυση του υλικού που καταγράφουν τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη, ώστε να εντοπίζεται η εθνικότητα, το μέγεθος του πληρώματος και οι διαδρομές των σκαφών που εμπλέκονται στην παράνομη αλιεία.
Τα τελευταία χρόνια, κινεζικοί στόλοι αλιείας ανοικτής θαλάσσης εμφανίζονται συχνά στα ύδατα γύρω από τα Νησιά Γκαλαπάγκος του Ισημερινού και έχουν κατηγορηθεί ότι, αφού απενεργοποιούν τους πομποδέκτες GPS τους, πλέουν προς τα νότια κατά μήκος των ακτών του Περού. Στον Ατλαντικό, κινεζικοί αλιευτικοί στόλοι δραστηριοποιούνται στα ύδατα γύρω από την Αργεντινή και την Ουρουγουάη. Σύμφωνα με το The Outlaw Ocean Project, μια μη κερδοσκοπική δημοσιογραφική οργάνωση με έδρα τις ΗΠΑ, οι χώρες αυτές υποψιάζονται ότι ορισμένα κινεζικά σκάφη εμπλέκονται σε παράνομη, αδήλωτη και ανεξέλεγκτη αλιεία (Illegal, Unreported and Unregulated – IUU) και ότι ενδέχεται να πραγματοποιούν και χαρτογράφηση του βυθού, γεγονός που εγείρει ανησυχίες για την ασφάλεια και την κυριαρχία.
Η ιαπωνική κυβέρνηση ανέφερε ότι τα προβλήματα αυτά δεν αφορούν μόνο τις χώρες της Νότιας Αμερικής. Όπως δήλωσε, κινεζικά αλιευτικά σκάφη δραστηριοποιούνται παράνομα και στην περιοχή Γιαμάτο, κοντά στη χερσόνησο Νότο, στην επαρχία Ισικάουα, ενώ παρόμοια περιστατικά έχουν σημειωθεί και κατά μήκος των βορειοανατολικών ακτών της Ιαπωνίας στον Ειρηνικό. Σε αυτό το πλαίσιο, η Ιαπωνία επιδιώκει να στηρίξει χώρες που αντιμετωπίζουν παρόμοιες δυσκολίες ώστε να ενισχυθεί η επιβολή του νόμου στη θάλασσα.
Το ΚΚΚ απειλεί τη ναυτική ασφάλεια των ΗΠΑ
Τα τελευταία χρόνια, το κυβερνών Κομμουνιστικό Κόμμα της Κίνας (ΚΚΚ) επιδιώκει να διευρύνει την επιρροή του στη Λατινική Αμερική, αξιοποιώντας την εξωτερική πολιτική των ΗΠΑ.
Ο Σουν Κουο-σιάνγκ, καθηγητής διεθνών υποθέσεων και επιχειρήσεων στο Nanhua University, στην Ταϊβάν, ανέφερε στην Epoch Times ότι η Κίνα πράγματι ανησυχεί για ενδεχόμενη αντίδραση, αλλά γενικά υπολογίζει πως το πολιτικό κόστος είναι διαχειρίσιμο.
Όπως είπε, επειδή πολλά περιστατικά συμβαίνουν ακριβώς έξω από τις αποκλειστικές οικονομικές ζώνες (ΑΟΖ) της Νότιας Αμερικής ή είναι δύσκολο να τεκμηριωθούν όταν τα σκάφη κλείνουν τα συστήματα GPS/AIS, η ικανότητα επιβολής του νόμου δεν είναι παντού ίδια, ενώ το Πεκίνο μπορεί να στηριχθεί στη διπλωματία διαχείρισης ζημιών, για παράδειγμα αρνούμενο κάθε παρανομία και τονίζοντας τη «μηδενική ανοχή» του απέναντι στην παράνομη, αδήλωτη και ανεξέλεγκτη αλιεία, ώστε παράλληλα να διατηρεί τους ευρύτερους οικονομικούς δεσμούς (εμπόριο, επενδύσεις και πρόσβαση στην αγορά, μεταξύ άλλων) προστατευμένους από τις αλιευτικές διαμάχες.
Στιγμιότυπο από βίντεο το οποίο παραχώρησε το Γραφείο Δημοσίων Σχέσεων των Ενόπλων Δυνάμεων των Φιλιππινών, κινεζικό σκάφος περνά από ρηχά ύδατα ανοικτά του νησιού Θίτου, το οποίο κατέχουν οι Φιλιππίνες, στη διαφιλονικούμενη Θάλασσα της Νότιας Κίνας, στις 7 Ιουνίου 2025. (Armed Forces of the Philippines, Public Affairs Office μέσω AP)
Οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν επίσης αρχίσει να αντιμετωπίζουν την παράνομη κινεζική αλιεία ανοικτής θαλάσσης ως απειλή. Στις αρχές του περασμένου μήνα, ο βουλευτής Γκρέγκορυ Μηκς, κορυφαίος Δημοκρατικός στην Επιτροπή Εξωτερικών Υποθέσεων της Βουλής, και η βουλευτής Γιουνγκ Κιμ, Ρεπουμπλικανή πρόεδρος της Υποεπιτροπής για την Ανατολική Ασία, τον Ειρηνικό και το Παγκόσμιο Περιβάλλον, κατέθεσαν από κοινού νομοθετική πρόταση για την καταστολή της παράνομης αλιείας από την Κίνα.
Στη σχετική ανακοίνωση, οι δύο νομοθέτες ανέφεραν ότι η Κίνα είναι ο βασικός υπαίτιος που «εκμεταλλεύεται τα ύδατα κοντά και μερικές φορές εντός των οικονομικών ζωνών κυρίαρχων κρατών», προκαλώντας υπεραλίευση, οικολογική ζημιά και σημαντική οικονομική δυσχέρεια. Οι νομοθέτες δήλωσαν επίσης ότι σχεδόν το 44% των σκαφών παράνομης αλιείας παγκοσμίως προέρχεται από την Κίνα, σημειώνοντας ότι αν το Πεκίνο δεν καταστήσει υπόλογα τα σκάφη που εκμεταλλεύονται παράνομα τους πόρους και τα πρόσωπα που τα διαχειρίζονται, τότε οφείλουν να το πράξουν οι ΗΠΑ.
Σε ό,τι αφορά την ιαπωνική βοήθεια προς χώρες της Λατινικής Αμερικής για την αντιμετώπιση του ΚΚΚ, ο καθηγητής Σουν υποστήριξε ότι η κίνηση της Ιαπωνίας ευθυγραμμίζεται με τα αμερικανικά συμφέροντα, αλλά δεν θα πρέπει να ερμηνεύεται ως μια ενέργεια της Ιαπωνίας «για χάρη» της Ουάσιγκτον. Κατά την άποψή του, πρόκειται μάλλον για παράλληλη στρατηγική· για τον περιορισμό της συμπεριφοράς «γκρίζας ζώνης» της Κίνας στη θάλασσα (παράνομη, αδήλωτη και ανεξέλεγκτη αλιεία και συναφή προβλήματα παρακολούθησης), μέσω της ενίσχυσης της επίγνωσης του θαλάσσιου χώρου (Maritime Domain Awareness – MDA) και της ικανότητας επιβολής του νόμου των εταίρων, κάτι που η Ιαπωνία έχει επιδιώξει και με τις ΗΠΑ και με άλλους εταίρους σε προηγούμενα πλαίσια κατά της παράνομης, αδήλωτης και ανεξέλεγκτης αλιείας.
Ψάρια που κατασχέθηκαν στο λιμάνι του Αμπιτζάν, στην Ακτή Ελεφαντοστού, από δύο κινεζικά πλοία, τα «Far East I» και «Far East II», τα οποία αναχαιτίστηκαν επειδή χρησιμοποιούσαν «βυθότρατα», παραβλέποντας την εθνική αλιευτική νομοθεσία, τον Δεκέμβριο του 2007. (Kambou Sia/AFP μέσω Getty Images)
Η Κίνα διαθέτει τον μεγαλύτερο στόλο αλιείας ανοικτής θαλάσσης στον κόσμο. Σε σχόλιο που δημοσιεύθηκε τον περασμένο μήνα στο The Hill, ο Αμερικανός πολιτικός αναλυτής Γκόρντον Τσανγκ προειδοποίησε ότι οι τεράστιοι κινεζικοί αλιευτικοί στόλοι απειλούν κάτι πολύ περισσότερο από τα αποθέματα ψαριών. Όπως είπε, η δήλωση του Ραούλ Πεντρόζο, καθηγητή στο Naval War College, παραμένει επίκαιρη από το 2022. Σύμφωνα με την τότε εκτίμηση του Πεντρόζο, η κορυφαία παγκόσμια απειλή για τη ναυτική ασφάλεια δεν ήταν η πειρατεία, αλλά η παράνομη, αδήλωτη και ανεξέλεγκτη αλιεία, με την Κίνα να είναι και εδώ ο βασικός παίκτης.
Στο ίδιο άρθρο, ο Τσανγκ επικαλέστηκε τον Τζέιμς Φανέλ από το Κέντρο Πολιτικής Ασφαλείας της Γενεύης, ο οποίος υποστήριξε ότι τα κινεζικά σκάφη ανοικτής θαλάσσης είναι εξοπλισμένα με το σύστημα πλοήγησης BeiDou, κάτι που δίνει σε αυτούς τους στόλους τη δυνατότητα να παρέχουν σε πραγματικό χρόνο δεδομένα για τη θέση των στρατιωτικών δυνάμεων, των ακτοφυλακών και των αλιευτικών στόλων άλλων χωρών, καθώς και για τις περιοχές ανάπτυξης και επιχειρήσεών τους, όπως εξήγησε.
Σύμφωνα με τον Φανέλ, οι εν λόγω στόλοι περιλαμβάνουν στοιχεία της Λαϊκής Ένοπλης Ναυτικής Πολιτοφυλακής, τα οποία μπορούν να χρησιμοποιηθούν για επιχειρήσεις με πραγματικά πυρά, χωρίς να φτάνουν σε πλήρεις ενέργειες πολέμου. Έτσι, οι στόλοι της Κίνας είναι κάτι πολύ περισσότερο από μέρος μιας αλιευτικής δραστηριότητας και θα πρέπει να θεωρούνται μια ακόμη πτυχή του προγράμματος «στρατιωτικοπολιτικής συγχώνευσης», υποστήριξε.
Ο Σου Τζεν, σχολιαστής επικαιρότητας με έδρα την Κίνα, δήλωσε στην Epoch Times ότι, λόγω του ιστορικού συγκάλυψης του ΚΚΚ, είναι ιδιαίτερα παραπλανητικό το γεγονός ότι το ΚΚΚ χρησιμοποιεί αλιευτικά ή εμπορικά πλοία για την εκτέλεση στρατιωτικών αποστολών σε «γκρίζα ζώνη», όπως, για παράδειγμα, την κοπή υποθαλάσσιων καλωδίων. Ωστόσο, σημείωσε ότι οι δυτικές χώρες, κυρίως οι ΗΠΑ, σταδιακά αντιλήφθηκαν αυτές τις τακτικές του ΚΚΚ και άρχισαν να εκκαθαρίζουν πιθανές δραστηριότητες «γκρίζας ζώνης» του ΚΚΚ ξεκινώντας από την «πίσω αυλή» τους, τη Νότια Αμερική, και επεκτείνοντας την προσπάθεια έως τον Ινδο-Ειρηνικό.
Ο Σου επεσήμανε ότι σε πολλές χώρες της Νότιας Αμερικής η Ακτοφυλακή δεν έχει τη δυνατότητα να παρακολουθεί τις κινήσεις και τις δραστηριότητες των κινεζικών αλιευτικών σκαφών που απενεργοποιούν τα συστήματα GPS, επιχειρούν χωρίς να αναφέρουν τη θέση τους και θεωρούνται ύποπτα για παράνομη αλιεία και χαρτογράφηση του βυθού. Κατά τον Σου, η κίνηση της Ιαπωνίας μεταφέρει ουσιαστικά στη Νότια Αμερική την εκτεταμένη εμπειρία της στην παρακολούθηση κινεζικών σκαφών. Δήλωσε ότι αυτό αποτελεί ένα από τα συντονισμένα μέτρα της δυτικής διεθνούς κοινότητας για την ολοκληρωμένη αντιμετώπιση του ΚΚΚ, προσθέτοντας ότι στο μέλλον οι δυτικές χώρες θα απομακρύνουν συνολικά τις δραστηριότητες του ΚΚΚ κατά μήκος της πρωτοβουλίας «Μία ζώνη, ένας δρόμος».
Σε συνέντευξη που μεταδόθηκε την Πέμπτη από την κρατική τηλεόραση της Βενεζουέλας, ο πρόεδρος της χώρας, Νικολάς Μαδούρο, δήλωσε ότι είναι ανοιχτός σε συνομιλίες με τις Ηνωμένες Πολιτείες για την καταπολέμηση της διακίνησης ναρκωτικών, χωρίς ωστόσο να σχολιάσει τα αμερικανικά πλήγματα της περασμένης εβδομάδας σε εγκατάσταση ελλιμενισμού. Παράλληλα, επανέλαβε τη θέση ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες επιχειρούν, μέσω της εκστρατείας κατά των καρτέλ, να επιβάλουν αλλαγή κυβέρνησης στη Βενεζουέλα και να αποκτήσουν πρόσβαση στα τεράστια αποθέματα πετρελαίου της.
Οι επιθετικές κινήσεις των ΗΠΑ ξεκίνησαν τον περασμένο Αύγουστο, με σημαντική στρατιωτική ανάπτυξη στην Καραϊβική Θάλασσα, αρχικά στα ανοικτά της Βενεζουέλας και αργότερα και στον ευρύτερο ανατολικό Ειρηνικό Ωκεανό, και θανατηφόρα πλήγματα σε σκάφη που μετέφεραν, κατά τις ΗΠΑ, ναρκωτικά.
Ο Μαδούρο διερωτήθηκε τι επιδιώκουν οι Ηνωμένες Πολιτείες και υποστήριξε ότι είναι σαφές πως επιδιώκουν να επιβληθούν μέσω απειλών, εκφοβισμού και δύναμης, αλλά απέφυγε να σχολιάσει αμερικανικό πλήγμα της περασμένης εβδομάδας σε χώρο ελλιμενισμού που χρησιμοποιούσαν καρτέλ στη χώρα της Νότιας Αμερικής
Έτοιμοι για επενδύσεις στο πετρέλαιο
Στη ίδια συνέντευξη, ο Μαδούρο είπε ότι είναι καιρός οι δύο χώρες να «αρχίσουν να μιλούν σοβαρά».
Όπως ανέφερε, η κυβέρνηση των ΗΠΑ γνωρίζει — επειδή, όπως είπε, το έχουν πει σε πολλούς εκπροσώπους της — ότι αν θέλει να συζητήσει σοβαρά μια συμφωνία για την καταπολέμηση της διακίνησης ναρκωτικών, η Βενεζουέλα είναι έτοιμη.
Πρόσθεσε ακόμη ότι αν οι Ηνωμένες Πολιτείες θέλουν πετρέλαιο, η Βενεζουέλα είναι έτοιμη για αμερικανικές επενδύσεις, όπως συμβαίνει με τη Chevron, «όποτε το θελήσουν, όπου το θελήσουν και όπως το θελήσουν». Η Βενεζουέλα διαθέτει τα μεγαλύτερα γνωστά αποθέματα πετρελαίου στον κόσμο και η Chevron Corp. είναι η μόνη μεγάλη εταιρεία που εξάγει αργό πετρέλαιο της χώρας της Νότιας Αμερικής προς τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Πλήγματα και μυστικές επιχειρήσεις
Την ίδια ημέρα, ο αμερικανικός στρατός ανακοίνωσε πλήγματα εναντίον πέντε ακόμη σκαφών που φέρονται να εμπλέκονταν σε λαθρεμπόριο ναρκωτικών, ανεβάζοντας τον αριθμό των γνωστών πληγμάτων σε σκάφη σε 35, ενώ οι νεκροί είναι τουλάχιστον 115, σύμφωνα με στοιχεία από την Ουάσιγκτον. Μεταξύ των θυμάτων περιλαμβάνονται και Βενεζουελάνους. Ο Λευκός Οίκος είχε δηλώσει τον Οκτώβριο ότι οι επιθέσεις συνιστούν αναγκαία κλιμάκωση προκειμένου να ανακοπεί η ροή των ναρκωτικών προς τις Ηνωμένες Πολιτείες, υποστηρίζοντας ότι η κυβέρνηση βρίσκεται σε «ένοπλη σύγκρουση» με τα καρτέλ ναρκωτικών.
Πλάνο από αμερικανικό πλήγμα σε τρία σκάφη που φέρονται να εμπλέκονταν στη διακίνηση ναρκωτικών στον ανατολικό Ειρηνικό Ωκεανό, στις 29 Δεκεμβρίου 2025. (U.S. Southern Command/Στιγμιότυπο οθόνης μέσω The Epoch Times)
Στις 29 Δεκεμβρίου, ο Τραμπ ανακοίνωσε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες εξουδετέρωσαν εγκατάσταση φόρτωσης που συνδεόταν με βενεζουελάνικα σκάφη διακίνησης ναρκωτικών, χωρίς όμως να δώσει περισσότερες λεπτομέρειες· πρόκειται για την πρώτη γνωστή άμεση επιχείρηση εντός της Βενεζουέλας από τότε που ξεκίνησαν τα πλήγματα σε σκάφη και αποτελεί σημαντική κλιμάκωση στην εκστρατεία άσκησης πίεσης στον Μαδούρο, ο οποίος κατηγορείται στις Ηνωμένες Πολιτείες για «ναρκοτρομοκρατία», από τον Μάρτιο του 2020.
Στη συνέντευξή του, ο Μαδούρο είπε ότι θα μπορούσε να μιλήσει για την επιχείρηση σε βενεζουελάνικο έδαφος όταν περάσουν λίγες ημέρες. Μιλώντας με τον Τζον Κατσιματίδη, στον ραδιοφωνικό σταθμό WABC στη Νέα Υόρκη, ο Τραμπ ανέφερε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες εξουδετέρωσαν κάποιο είδος «μεγάλης εγκατάστασης απ’ όπου ξεκινούν πλοία». Ερωτηθείς τη Δευτέρα αν η επίθεση πραγματοποιήθηκε από τον στρατό ή τη CIA, κατά τη διάρκεια ενημέρωσης Τύπου στο θέρετρό του Μαρ-α-Λάγκο, ο Τραμπ αρνήθηκε να σχολιάσει, ωστόσο είπε ότι η επιχείρηση στόχευσε «μια αποβάθρα όπου φορτώνουν τα σκάφη με ναρκωτικά». Ωστόσο, λίγο καιρό πριν, ο Τραμπ είχε δηλώσει ανοιχτά ότι είχε εγκρίνει να πραγματοποιήσει η CIA μυστική δράση εντός της Βενεζουέλας.
Η κυβέρνηση υποχρεούται να ενημερώνει ανώτερα στελέχη του Κογκρέσου για τις μυστικές δραστηριότητες της CIA, συμπεριλαμβανομένων του προέδρου και του επικεφαλής της μειοψηφίας των επιτροπών πληροφοριών της Γερουσίας και της Βουλής. Παρόλα αυτά, μια ενέργεια την οποία θα αναλάμβανε η υπηρεσία πληροφοριών και όχι ο στρατός θα αντιμετώπιζε πιθανότατα λιγότερο έλεγχο από τους νομοθέτες των ΗΠΑ.
Τον Οκτώβριο, ο Τραμπ είχε πει ότι εξουσιοδότησε τις επιχειρήσεις για δύο λόγους· την εγκληματικότητα και τη διακίνηση ναρκωτικών. Είχε δηλώσει στους δημοσιογράφους ότι, πέρα από το ζήτημα των εγκληματιών, υπήρχαν και τα ναρκωτικά, καθώς εισέρχονται πολλά ναρκωτικά από τη Βενεζουέλα, και μεγάλο μέρος των βενεζουελάνικων ναρκωτικών φτάνει δια θαλάσσης.
Κατηγορίες κατά του Μαδούρο
Ο Τραμπ και μέλη της κυβέρνησής του ισχυρίζονται ότι ο Μαδούρο και άλλοι ανώτεροι αξιωματούχοι της Βενεζουέλας ηγούνται του «Cartel de los Soles», ενός αδιαφανούς δικτύου το οποίο διακινεί κοκαΐνη μέσω βενεζουελάνικου εδάφους σε συνεργασία με εγκληματικές ομάδες όπως η «Tren de Aragua».
Η συμμορία έχει κατηγορηθεί από τον Τραμπ ότι διεξάγει «ανορθόδοξο πόλεμο» κατά των Ηνωμένων Πολιτειών μέσω διακίνησης ναρκωτικών και διασυνοριακής βίας.
Αξιωματούχοι του υπουργείου Δικαιοσύνης υποστηρίζουν ότι ο πρόεδρος της Βενεζουέλας, Νικολάς Μαδούρο, και άλλοι κρατικοί αξιωματούχοι διαχειρίζονται ένα καρτέλ με στόχο να πλημμυρίσουν τις Ηνωμένες Πολιτείες με κοκαΐνη. Οι Ηνωμένες Πολιτείες εκτιμούν ότι από τη Βενεζουέλα διακινούνται κάθε χρόνο 250 μετρικοί τόνοι κοκαΐνης. (Υπουργείο Δικαιοσύνης των ΗΠΑ)
Ο Μαδούρο αρνείται οποιαδήποτε εμπλοκή στο οργανωμένο έγκλημα, υποστηρίζοντας ότι η Ουάσιγκτον κατασκεύασε στοιχεία για να δικαιολογήσει την παρέμβαση και να επιβάλει «αλλαγή καθεστώτος μέσω στρατιωτικής απειλής».
Οι Ηνωμένες Πολιτείες και μεγάλο μέρος της διεθνούς κοινότητας θεωρούν την προεδρία του Μαδούρο παράνομη, θεωρώντας ότι η επανεκλογή του το 2024 — η τρίτη του θητεία — προέκυψε από νοθεία και χειραγώγηση, ενώ κατηγορούν το αριστερό αυταρχικό καθεστώς της Βενεζουέλας και για παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Ο Τραμπ έχει εκφράσει επανειλημμένα ετοιμότητα να χρησιμοποιήσει τη στρατιωτική ισχύ των Ηνωμένων Πολιτειών για να σταματήσει τη διακίνηση ναρκωτικών από τη Λατινική Αμερική, χωρίς να αποκλείει τη χρήση χερσαίων επιχειρήσεων εφ’ όσον αυτή κριθεί αναγκαία. Σε αυτό το πλαίσιο, ο υπουργός Πολέμου, Πητ Χέγκσεθ, παρουσίασε τον Νοέμβριο την «Επιχείρηση Southern Spear», μια ευρεία αμερικανική πρωτοβουλία που αποσκοπεί στη διάλυση των «ναρκοτρομοκρατικών» δικτύων σε ολόκληρο το Δυτικό Ημισφαίριο.
Οι ρωσικές δυνάμεις πέτυχαν το 2025 τα περισσότερα εδαφικά κέρδη τους στην Ουκρανία ανά έτος, εξαιρουμένου του 2022, σύμφωνα με μια ανάλυση του Γαλλικού Πρακτορείου βασισμένης σε δεδομένα του αμερικανικού Ινστιτούτου Μελέτης του Πολέμου (ISW), το οποίο συνεργάζεται με το Σχέδιο Κρίσιμων Απειλών (CTP), δύο κέντρα προβληματισμού που ειδικεύονται στη μελέτη των συγκρούσεων.
Η Ρωσία κατέλαβε περισσότερα από 5.600 τετραγωνικά χιλιόμετρα, δηλαδή περισσότερα εδάφη από τις χρονιές 2023 και 2024 μαζί. Αυτές οι εκτάσεις περιλαμβάνουν ζώνες που ελέγχει η Ρωσία, σύμφωνα με το Κίεβο και με στρατιωτικούς παρατηρητές, αλλά και εκείνες που η Μόσχα λέει ότι έχει καταλάβει, χωρίς αυτό να επιβεβαιώνεται από την Ουκρανία.
Τη χρονιά που μόλις πέρασε, οι εκτάσεις που κατέλαβε η Ρωσία ξεπερνούν εκείνες που έθεσε υπό τον έλεγχό της τα δύο προηγούμενα χρόνια μαζί, αφού το 2024 κατέλαβε 4.000 τετρ. χλμ και το 2023 580 τετρ. χλμ. Στη Ζαπορίζια, όπου οι βομβαρδισμοί εντάθηκαν τους τελευταίους μήνες, κατέλαβε 131 τετρ. χλμ. Το 2022, οι ρωσικές δυνάμεις είχαν καταλάβει 64.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα εδάφους.
Τον Δεκέμβριο, η Μόσχα κατέλαβε μόνο 244 τετραγωνικά χιλιόμετρα, τη μικρότερη έκταση μέσα σε ένα μήνα από τον περασμένο Μάρτιο, ωστόσο εντείνει τις επιθέσεις της στο Ντονμπάς, προσπαθώντας να το προσαρτήσει στο σύνολό του. Στα τέλη του μήνα, η Μόσχα ήλεγχε πλήρως ή μερικώς το 19,4% του ουκρανικού εδάφους. Περίπου το 7%, που περιλαμβάνει την Κριμαία και κάποιες ζώνες του Ντονμπάς, ήταν ήδη υπό τον έλεγχό της πριν από την εισβολή, τον Φεβρουάριο του 2022.
Αντιθέτως, η Ρωσία έχασε 125 τετρ. χλμ. στην περιοχή του Χαρκόβου και 55 τετρ. χλμ. στο Ντνιπροπετρόφσκ. Αυτή η ανακατάληψη εδαφών από τους Ουκρανούς είναι η σημαντικότερη που έχουν πετύχει από τον Ιούνιο του 2023, όταν εξαπέλυσαν τη μεγάλη αντεπίθεσή τους εναντίον της Μόσχας. Το αμερικανικό σχέδιο προβλέπει την αποχώρηση των ρωσικών δυνάμεων από αυτές τις περιοχές, καθώς και το πάγωμα του μετώπου στις τρέχουσες γραμμές στη Ζαπορίζια, τη Χερσώνα, το Ντονέτσκ και το Λουχάνσκ.
Στο πρωτοχρονιάτικο μήνυμά του, ο πρόεδρος της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι δήλωσε ότι η συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου είναι έτοιμη «κατά 90%», προειδοποιώντας όμως ότι το 10% που απομένει θα κρίνει «το μέλλον της ειρήνης» και των κατεχόμενων εδαφών.
Ο πρόεδρος της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν ανακοίνωσε στις 2 Ιανουαρίου ότι προγραμμάτισε τηλεφωνική επικοινωνία με τον πρόεδρο των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, για το απόγευμα της 5ης Ιανουαρίου.
«Τη Δευτέρα θα έχουμε ακόμη μία τηλεφωνική συνομιλία με τον πρόεδρο Τραμπ», δήλωσε σε δημοσιογράφους στην Κωνσταντινούπολη, προσθέτοντας ότι θα συζητήσουν τις εξελίξεις στον πόλεμο Ρωσίας και Ουκρανίας, καθώς και την κατάσταση ανάμεσα στο Ισραήλ και τους Παλαιστινίους.
Ο Ερντογάν ανέφερε επίσης ότι ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών, Χακάν Φιντάν, θα συμμετάσχει στη συνάντηση της λεγόμενης «Συμμαχίας των Προθύμων», μιας ομάδας χωρών που στηρίζουν την Ουκρανία, η οποία θα πραγματοποιηθεί στο Παρίσι τις επόμενες ημέρες.
Ισραήλ–Γάζα
Αναφερόμενος στην κατάσταση στη Γάζα, ο Τούρκος ηγέτης εξήρε την επιτυχία της συγκέντρωσης που διοργάνωσε την Πρωτοχρονιά στη γέφυρα του Γαλατά, στην Κωνσταντινούπολη, εκφράζοντας την αλληλεγγύη του στον παλαιστινιακό πληθυσμό του θύλακα και σημειώνοντας πως αποδείχθηκε ότι η Παλαιστίνη δεν ήταν μόνη. Πάνω από 500.000 άτομα συμμετείχαν στη συγκέντρωση πάνω από τον Κεράτιο Κόλπο, σύμφωνα με το τουρκικό δημόσιο δίκτυο TRT.
Στην ίδια τοποθέτηση, ο Ερντογάν καταφέρθηκε κατά του Ισραηλινού πρωθυπουργού, Μπενιαμίν Νετανιάχου, χαρακτηρίζοντάς τον «Φαραώ» και υποστηρίζοντας ότι οι πράξεις του «δεν θα μείνουν ατιμώρητες, επειδή κουβάλησε τις κατάρες αμέτρητων καταπιεσμένων, από τους νέους έως τους ηλικιωμένους. […] Η οδύνη των παιδιών της Γάζας, που ζουν σε αυτοσχέδιες σκηνές ανάμεσα σε ανέμους και βροχές, δεν θα μείνει αναπάντητη και ο Νετανιάχου δεν θα γλιτώσει την απόδοση ευθυνών».
Η επικοινωνία μεταξύ των δύο προέδρων έγινε ακριβώς μία εβδομάδα μετά τη συνάντηση του Τραμπ με τον Νετανιάχου στο Μαρ-α-Λάγκο, στη Φλόριντα.
Διεκδικώντας τα F-35
Κατά τη συνάντησή του με τον Νετανιάχου, ο Αμερικανός πρόεδρος είπε στους δημοσιογράφους ότι εξετάζει «πολύ σοβαρά» το ενδεχόμενο πώλησης μαχητικών αεροσκαφών F-35 στην Τουρκία, παρά την αντίθεση του Ισραηλινού πρωθυπουργού.
Τον Νοέμβριο του περασμένου έτους, ο Νετανιάχου είχε εκφράσει την πεποίθηση πως οι ΗΠΑ δεν θα εγκρίνουν μεταβίβαση των μαχητικών πέμπτης γενιάς στην Τουρκία, προειδοποιώντας ότι το Ισραήλ θα αντιδράσει πολύ πιο έντονα σε μια τέτοια εξέλιξη απ’ ό,τι στη συμφωνία πώλησης των αεροσκαφών στη Σαουδική Αραβία.
«Καταλαβαίνω πως αυτό το ενδεχόμενο είναι εξαιρετικά μακρινό, αν υπάρχει καν», είχε δηλώσει στην εβραϊκή γλώσσα στο τηλεγραφικό κανάλι Abu Ali Express, σε δηλώσεις που μετέφερε η εφημερίδα Jerusalem Post. «Η στάση μας για το θέμα της Σαουδικής Αραβίας και τα F-35 — και η Σαουδική Αραβία δεν είναι χώρα αντιπαράθεσης με εμάς — θα ενισχυθεί πολλαπλάσια αν πρόκειται για πώληση F-35 στην Τουρκία».
Κατά τη διάρκεια της πρώτης προεδρικής θητείας του Τραμπ, οι ΗΠΑ είχαν αποκλείσει την Τουρκία, σύμμαχο του ΝΑΤΟ, από το συγκεκριμένο πρόγραμμα, εξαιτίας της αγοράς ρωσικού αντιαεροπορικού συστήματος στην οποία είχε προβεί η Άγκυρα, για το οποίο εκφράστηκαν φόβοι ότι θα μπορούσε να συλλέξει πληροφορίες για τις δυνατότητες των F-35, οι οποίες ενδεχομένως κατέληγαν στη Μόσχα. Έκτοτε, η Τουρκία ασκεί πιέσεις για να επανενταχθεί στο πρόγραμμα που ανέπτυξαν οι ΗΠΑ και άλλες χώρες του ΝΑΤΟ, με τον Ερντογάν να δηλώνει πως η χώρα του είχε επενδύσει 1,4 δισ. δολάρια πριν τεθεί εκτός το 2019.
Ο Τραμπ υποδέχθηκε τον Τούρκο πρόεδρο στον Λευκό Οίκο τον Σεπτέμβριο του 2025 και κατά τη διάρκεια της επίσκεψης, μίλησε με θερμά λόγια για τον Ερντογάν, χαρακτηρίζοντάς τον φίλο.
Ρωσία–Ουκρανία
Η Τουρκία διατηρεί κομβικό ρόλο στις διπλωματικές προσπάθειες για τερματισμό του πολέμου Ρωσίας-Ουκρανίας. Η Κωνσταντινούπολη φιλοξένησε τρεις συναντήσεις μεταξύ απεσταλμένων της Μόσχας και του Κιέβου το 2025.
Αυτές οι διαπραγματεύσεις, υπό τη διαμεσολάβηση των ΗΠΑ, οδήγησαν σε σημαντικές ανταλλαγές αιχμαλώτων, επιστροφή σορών πεσόντων στρατιωτών και στη σύνταξη προκαταρκτικών μνημονίων με τις θέσεις των δύο πλευρών με στόχο τη σύνταξη συμφώνου για τον τερματισμό του σχεδόν τετραετούς πολέμου.
Ελβετοί εισαγγελείς εκτιμούν ότι η καταστροφική πυρκαγιά της παραμονής Πρωτοχρονιάς που σάρωσε ένα κατάμεστο μπαρ σε χιονοδρομικό θέρετρο, με τραγικό απολογισμό τουλάχιστον 40 νεκρούς και 119 τραυματίες, προκλήθηκε πιθανότατα από βεγγαλικά που ήταν τοποθετημένα σε φιάλες σαμπάνιας και έβαλαν φωτιά στην οροφή, σύμφωνα με επίσημα στοιχεία.
Η επικεφαλής Εισαγγελίας, Μπεατρίς Πιγιού, ανακοίνωσε στις 2 Ιανουαρίου ότι οι ερευνητές έχουν πλέον επαληθεύσει βασικά στοιχεία της αρχικής θεωρίας τους για τη φωτιά στη La Constellation, όπου η πυρκαγιά εξαπλώθηκε με καταστροφική ταχύτητα. «Όλα δείχνουν πως η φωτιά ξεκίνησε από τα σπινθηροβόλα κεριά που είχαν τοποθετηθεί στις φιάλες σαμπάνιας», ανέφερε η Πιγιού, συμπληρώνοντας ότι αυτό είναι το πιο πιθανό σενάριο, χωρίς ωστόσο να έχει επιβεβαιωθεί επίσημα.
Ακολούθησε μια ραγδαία και εκτεταμένη ανάφλεξη. Η Πιγιού διευκρίνισε ότι τα βεγγαλικά ή οι σπινθηριστές πλησίασαν πολύ κοντά στην οροφή, προκαλώντας ανάφλεξη των καιόμενων αερίων σχεδόν ταυτόχρονα σε ολόκληρο τον κλειστό χώρο. Οι αρχές εξετάζουν αν το αφρώδες υλικό μόνωσης στην οροφή συνέβαλε στη γρήγορη εξάπλωση της πυρκαγιάς.
Βαριά εγκαύματα και δηλητηρίαση από τις αναθυμιάσεις υπέστησαν 119 άτομα, με αποτέλεσμα να διακομιστούν αεροπορικώς σε εξειδικευμένα κέντρα εγκαυμάτων σε όλη την Ελβετία και την Ευρώπη, καθώς τα τοπικά νοσοκομεία αδυνατούσαν να αντεπεξέλθουν στον όγκο των περιστατικών. Πολλά από τα σώματα των θυμάτων έχουν υποστεί τόσο εκτεταμένα εγκαύματα, ώστε ακόμη δεν έχουν ταυτοποιηθεί.
Μεγάλη πίεση στα νοσοκομεία — Αβέβαιος ο τελικός απολογισμός
Ο επικεφαλής της Αστυνομίας του καντονιού του Βαλαί, Φρεντερίκ Ζισλέρ, δήλωσε ότι «από τους τραυματίες, 71 είναι Ελβετοί, 14 Γάλλοι και 11 Ιταλοί. Υπάρχουν επίσης πολίτες από Σερβία, Βοσνία-Ερζεγοβίνη, Βέλγιο, Λουξεμβούργο, Πολωνία και Πορτογαλία», ενώ μένει να εξακριβωθεί η εθνικότητα 14 ακόμη τραυματιών.
Όπως ανέφερε ο επικεφαλής της περιοχής, Ματίας Ρενάρ, «πολλοί από τους τραυματίες εξακολουθούν να δίνουν μάχη για τη ζωή τους», προειδοποιώντας ότι οι 40 νεκροί δεν αποτελούν τον τελικό απολογισμό.
Προσφορές στη μνήμη των θυμάτων έξω από το μπαρ «Le Constellation» στο Κραν Μοντανά. Ελβετία, 2 Ιανουαρίου 2026. (Stephanie Lecocq/Reuters)
Η ταυτοποίηση των θυμάτων εμποδίζεται λόγω της σοβαρότητας των εγκαυμάτων, με κάποια να απαιτούν εξέταση DNA για να αναγνωριστούν. Πορτοφόλια και ταυτότητες έχουν σε πολλές περιπτώσεις καταστραφεί από τη φωτιά.
Μεταξύ των αγνοουμένων βρίσκονται έφηβοι και νεαροί ενήλικες, και πολλοί γονείς περνούν μεγάλη αγωνία μη γνωρίζοντας τι έχει συμβεί στο παιδί τους. Η Λετίσια Μπροντάρ-Σιτρ, μητέρα του 16χρονου Αρτύρ Μπροντάρ, παραμένει κοντά στο μπαρ από τη νύχτα της πυρκαγιάς, κρατώντας σφιχτά μια φωτογραφία του, τραβηγμένη δύο ώρες πριν μπει στο κατάστημα. «Τραβήχτηκε εκείνο το βράδυ, δύο ώρες πριν», λέει κλαίγοντας. «Αν τον έχετε δει σε κάποιο νοσοκομείο, αν τον έχετε δει στο νεκροτομείο, είτε ζωντανό είτε νεκρό, παρακαλώ επικοινωνήστε μαζί μου. Δεν γνωρίζω πόσο σοβαρά είναι τα εγκαύματα, δεν ξέρω αν αναγνωρίζεται. Το μόνο που θέλω είναι να βρω το παιδί μου.»
Μαρτυρίες μιλούν για χάος τη στιγμή που ξέσπασε η φωτιά, γύρω στη 1:30 τα ξημερώματα. Δύο γυναίκες που διέφυγαν δήλωσαν στο γαλλικό τηλεοπτικό δίκτυο BFMTV ότι είδαν κάποιον μπάρμαν να σηκώνει μια συνάδελφό του στους ώμους, καθώς εκείνη κρατούσε φιάλη με αναμμένο βεγγαλικό, δευτερόλεπτα πριν οι φλόγες τυλίξουν την οροφή.
Ακολούθησαν σκηνές πανικού, με τους θαμώνες να προσπαθούν να αποδράσουν από στενές εξόδους και σκάλες, σπρώχνοντας ο ένας τον άλλο μέσα στον συνωστισμό. Κάποιοι έσπασαν τζάμια για να ξεφύγουν από τον καπνό και τη θερμότητα.
Η εισαγγελία έχει ξεκινήσει έρευνα για τη νομιμότητα της χρήσης τέτοιων βεγγαλικών/σπινθηροβόλων κεριών και για τα μέτρα ασφαλείας που τηρούσε το κατάστημα, όπως την ύπαρξη πυροσβεστήρων και ικανών οδών διαφυγής. «Εάν τα μέτρα ήταν ελλιπή και οι υπεύθυνοι βρίσκονται εν ζωή, θα κινηθεί ποινική δίωξη εναντίον τους για εξ αμελείας εμπρησμό, ανθρωποκτονία και σωματική βλάβη», κατέληξε η Πιγιού.
Το τραγικό γεγονός έχει συγκλονίσει την Ελβετία, μια χώρα που σπανίως δοκιμάζεται από δυστυχήματα τέτοιας έκτασης.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, δεσμεύτηκε στις 2 Ιανουαρίου να στηρίξει τους διαδηλωτές στο Ιράν, εάν το καθεστώς της Τεχεράνης προχωρήσει σε δολοφονίες. Σύμφωνα με ιρανικά ΜΜΕ και οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, τουλάχιστον επτά άνθρωποι έχουν ήδη χάσει τη ζωή τους στη χώρα μετά την κλιμάκωση των διαδηλώσεων με αφορμή τη δεινή οικονομική κατάσταση.
«Αν το Ιράν πυροβολήσει και σκοτώσει βίαια ειρηνικούς διαδηλωτές, όπως συνηθίζει, οι Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής θα σπεύσουν σε βοήθειά τους. Είμαστε έτοιμοι και πλήρως εξοπλισμένοι. Σας ευχαριστώ για την προσοχή σας. Πρόεδρος Ντόναλντ Τζ. Τραμπ», έγραψε στην πλατφόρμα Truth Social ο Αμερικανός πρόεδρος.
Η ανάρτηση του Τραμπ προκάλεσε την άμεση αντίδραση του γραμματέα του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας του Ιράν και πρώην προέδρου της ιρανικής Βουλής, Αλί Λαριτζανί. Σε σχόλιό του στο X (η πλατφόρμα απαγορεύεται στο Ιράν), ανέφερε: «Το Ιράν διακρίνει ανάμεσα σε διαδηλωτές και ταραχοποιά στοιχεία. Ο Τραμπ οφείλει να γνωρίζει ότι τυχόν αμερικανική παρέμβαση σε αυτό το εσωτερικό ζήτημα θα αποσταθεροποιήσει ολόκληρη την περιοχή και θα πλήξει τα αμερικανικά συμφέροντα. […] Οι Αμερικανοί πολίτες πρέπει να ξέρουν πως αυτή την περιπέτεια την ξεκίνησε ο Τραμπ. Ας προσέχουν για την ασφάλεια των στρατιωτών τους».
Η νορβηγική κουρδική ΜΚΟ Hengaw, που καταγράφει παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων στο Ιράν και στην περιοχή του Κουρδιστάν που εκτείνεται στο ιρανικό έδαφος, ανέφερε ότι μέχρι το βράδυ της 1ης Ιανουαρίου ο συνολικός αριθμός των νεκρών ανερχόταν σε επτά. Το ειδησεογραφικό πρακτορείο Fars μετέδωσε πως τρεις διαδηλωτές σκοτώθηκαν και 17 τραυματίστηκαν κατά τη διάρκεια επίθεσης σε αστυνομικό τμήμα στην επαρχία Λουρεστάν, στα δυτικά της χώρας. Η Hengaw σημείωσε ότι ανάμεσα στους νεκρούς της Λουρεστάν ήταν κι ένα 15χρονο αγόρι, ενώ συνολικά στη συγκεκριμένη περιοχή έχουν συλληφθεί 29 άτομα.
Οι διαδηλώσεις έχουν εξελιχθεί στις μεγαλύτερες που έχουν σημειωθεί στο Ιράν μετά το 2022, όταν ο θάνατος της 22χρονης Μαχσά Αμινί ενώ βρισκόταν σε κρατητήριο της Αστυνομίας είχε πυροδοτήσει εκτεταμένη αναταραχή. Τότε, οι διαδηλωτές είχαν εισβάλει στο αρχηγείο της αστυνομίας περίπου στις 18:00 τοπική ώρα, την 1η Ιανουαρίου, και είχαν συγκρουστεί με αστυνομικούς, βάζοντας φωτιά σε περιπολικά, σύμφωνα με το Fars. Γενικότερα, τα προηγούμενα χρόνια, οι διαδηλώσεις για την ξηρασία, το υψηλό κόστος ζωής, τα δικαιώματα των γυναικών και τις πολιτικές ελευθερίες είχαν κατασταλεί με σκληρά μέτρα και μαζικές συλλήψεις.
Οι πρόσφατες κινητοποιήσεις ξεκίνησαν στις 28 Δεκεμβρίου 2025 από εμπόρους, ως αντίδραση στην απότομη υποτίμηση του νομίσματος και την εκτίναξη των τιμών, με τις συγκρούσεις μεταξύ διαδηλωτών και δυνάμεων ασφάλειας να κλιμακώνονται. Τα προβλήματα της ιρανικής οικονομίας ανάγονται κυρίως στις κυρώσεις που έχει επιβάλει η Δύση, που έχουν διαλύσει μια ήδη χειμαζόμενη οικονομία με πληθωρισμό που ξεπερνά το 40%. Τον Δεκέμβριο του 2025, ο πληθωρισμός έφτασε το 42,5%, ενώ το ιρανικό ριάλ απώλεσε περίπου το μισό της αξίας του έναντι του δολαρίου τη χρονιά που πέρασε.
«Τα ψυγεία είναι άδεια. Οι τσέπες άδειες. Κάθε μέρα οι άνθρωποι βλέπουν τον εαυτό τους να φτωχαίνει», δήλωσε διαδηλωτής στο Fars. Το Fars και η οργάνωση Hengaw μετέδωσαν θανάτους στην πόλη Λορντεγκάν, στην επαρχία Τσαχαρμαχάλ και Μπαχτιαρί, στο δυτικό Ιράν. Στην πόλη Κουντάστ, οι αρχές επιβεβαίωσαν έναν θάνατο, ενώ η Hengaw κατέγραψε και άλλη απώλεια στην κεντρική επαρχία Ισφαχάν.
Σύμφωνα με το κρατικό πρακτορείο ειδήσεων IRNA, σε ξεχωριστή διαδήλωση την παραμονή της Πρωτοχρονιάς σκοτώθηκε εθελοντής, 21 ετών, της παραστρατιωτικής οργάνωσης Μπασίτζ των Φρουρών της Επανάστασης. Το φοιτητικό πρακτορείο ειδήσεων Student News Network απέδωσε τον θάνατο του μέλους της Μπασίτζ σε διαδηλωτές, επικαλούμενο δηλώσεις του Σαΐντ Πουραλί, αναπληρωτή περιφερειάρχη της Λουρεστάν.
Την 1η Ιανουαρίου, η κυβερνητική εκπρόσωπος του Ιράν, Φατεμέχ Μοχατζερανί, τόνισε ότι οι αρχές θα ξεκινήσουν απευθείας διάλογο με εκπροσώπους των συνδικάτων και των εμπόρων.
Με τη συμβολή του Jeff Louderback και πληροφορίες από το Reuters
Σε σημαντική μείωση των σχεδιαζόμενων δασμών κατά των ιταλικών ζυμαρικών προχώρησε η κυβέρνηση των ΗΠΑ υπό τον Ντόναλντ Τραμπ, μετά την αρχική πρόταση για επιβολή αντισταθμιστικών τελών που ξεπερνούσαν το 90%.
Το ιταλικό υπουργείο Εξωτερικών ανακοίνωσε την 1η Ιανουαρίου ότι το αμερικανικό υπουργείο Εμπορίου εξέδωσε ενδιάμεση απόφαση, μειώνοντας τους προσωρινούς δασμούς σε δεκατρείς ιταλικές επιχειρήσεις από το αρχικό 91,74% σε αισθητά χαμηλότερο επίπεδο — μεταξύ αυτών 2,26% για τη La Molassana και 13,98% για τη Pastificio Lucio Garofalo. Οι αναθεωρημένοι δασμοί θα προστεθούν στον ήδη ισχύοντα δασμό 15% που εφαρμόζεται στα περισσότερα εισαγόμενα αγαθά από την Ευρωπαϊκή Ένωση, στο πλαίσιο της ευρύτερης εμπορικής πολιτικής Τραμπ.
Η μείωση αυτή αποτελεί σημαντική αναδίπλωση σε σχέση με την προκαταρκτική απόφαση του Σεπτεμβρίου, η οποία θεωρούσε ότι οι Ιταλοί εξαγωγείς ζυμαρικών προέβαιναν σε πωλήσεις κάτω του κόστους στις ΗΠΑ, αιτιολογώντας έτσι τους υψηλούς «αντιντάμπινγκ» δασμούς από τον Ιανουάριο του 2026. «Η αναπροσαρμογή των δασμών αποτελεί ένδειξη ότι οι αμερικανικές αρχές αναγνωρίζουν την εποικοδομητική διάθεση για συνεργασία των επιχειρήσεών μας», ανέφερε το ιταλικό υπουργείο Εξωτερικών, υπογραμμίζοντας παράλληλα τη σταθερή διπλωματική κινητοποίηση της ιταλικής κυβέρνησης. Οι τελικές αποφάσεις των ΗΠΑ αναμένονται έως τις 11 Μαρτίου.
Σύμφωνα με την εθνική στατιστική υπηρεσία ISTAT, η Ιταλία είναι ο μεγαλύτερος εξαγωγέας ζυμαρικών παγκοσμίως, με συνολικές εξαγωγές που ξεπέρασαν τα 4,7 δισ. δολάρια το 2024. Οι ΗΠΑ αποτελούν έναν από τους σημαντικότερους προορισμούς, με ετήσιες εισαγωγές ιταλικών ζυμαρικών ύψους περίπου 800 εκατ. δολαρίων.
Το αμερικανικό υπουργείο Εμπορίου ξεκίνησε την έρευνα για τα ιταλικά ζυμαρικά το 2024, έπειτα από σχετικό αίτημα των αμερικανικών εταιρειών 8th Avenue Food and Provisions και Winland Foods για επανεξέταση των ιταλικών εξαγωγών. Μετά τον εντοπισμό, σύμφωνα με το υπουργείο, αθέμιτων πρακτικών τιμολόγησης, οι ΗΠΑ ανακοίνωσαν τον Σεπτέμβριο του 2025 ότι δεκατρείς ιταλικές εταιρείες ζυμαρικών θα βρεθούν αντιμέτωπες με δασμούς έως και 92%, επιπλέον του υπάρχοντος δασμού 15% για τα περισσότερα προϊόντα της ΕΕ. Η La Molassana και η Garofalo, που είχαν κληθεί να συμμετάσχουν στην έρευνα, απέρριψαν τις κατηγορίες για «ντάμπινγκ». Με βάση τα νέα ευρήματα που ανακοινώθηκαν από το ιταλικό ΥΠΕΞ την 1η Ιανουαρίου, ο δασμός για τη La Molassana διαμορφώθηκε στο 2,26%, ενώ για τη Garofalo λίγο κάτω από το 14%. Οι υπόλοιπες έντεκα εταιρείες (Barilla, Rumo και αρκετοί μικρότεροι παραγωγοί) θα υπόκεινται σε ενιαίο δασμό 9,09%, σύμφωνα με το υπουργείο.
Το αμερικανικό υπουργείο Εμπορίου δεν έχει σχολιάσει επισήμως τις νέες ρυθμίσεις ούτε ο Λευκός Οίκος απάντησε άμεσα σε αίτημα για σχόλιο. Οι εν λόγω δασμοί εντάσσονται στο πλαίσιο αμερικανικής εντολής κατά του «ντάμπινγκ» ιταλικών ζυμαρικών που υφίσταται ήδη από το 1996, με την τελευταία ανασκόπηση να αφορά τις πωλήσεις από τα μέσα του 2023 έως τα μέσα του 2024.
Η απόφαση για τα ζυμαρικά εντάσσεται σε μια σειρά συνολικών προσαρμογών δασμών την ώρα που η διοίκηση Τραμπ επιχειρεί να ισορροπήσει μεταξύ σκληρής επιβολής εμπορικών κανόνων και συνεχιζόμενων διαπραγματεύσεων. Στις 31 Δεκεμβρίου, ο Λευκός Οίκος ανακοίνωσε ότι ο Τραμπ ανέβαλε για έναν χρόνο την προγραμματισμένη αύξηση δασμών σε εισαγόμενα έπιπλα σαλονιού, ντουλάπια κουζίνας και μπάνιου, μεταθέτοντας για την 1η Ιανουαρίου 2027 τις αυξήσεις που είχαν οριστεί για το 2026. Ο ισχύων δασμός 25% στα εν λόγω προϊόντα θα ισχύει για όλο το 2026. Η καθυστέρηση εγκρίθηκε με προεδρικό διάταγμα, βάσει του άρθρου 232 του Νόμου Περί Επέκτασης Εμπορίου του 1962, μετά από έρευνα του υπουργείου Εμπορίου που κατέληξε ότι οι εισαγωγές ξυλείας και συναφών προϊόντων αυξάνουν την εξάρτηση των ΗΠΑ από ξένους προμηθευτές, με κίνδυνο για την εθνική ασφάλεια.
