Πέμπτη, 09 Ιούλ, 2026

Ραγδαίες εξελίξεις στη Συρία: Αποχωρούν ρωσικές δυνάμεις — Εκκένωση της βάσης στο Καμισλί

Βίντεο που κυκλοφορούν στο διαδίκτυο καταγράφουν την αποχώρηση ρωσικών στρατιωτικών δυνάμεων από το αεροδρόμιο του Καμισλί, στη βορειοανατολική Συρία, ενισχύοντας τις αναφορές περί μερικής αποδέσμευσης της Μόσχας από τη χώρα, έπειτα από παρουσία σχεδόν δέκα ετών.

Σύμφωνα με τα έως τώρα δεδομένα, οι ρωσικές δυνάμεις έχουν ξεκινήσει διαδικασίες εκκένωσης της στρατιωτικής τους βάσης στο Καμισλί, με στρατιωτικό εξοπλισμό να φορτώνεται σε μεταγωγικά αεροσκάφη προκειμένου να μεταφερθεί εκτός περιοχής. Πλάνα που μετέδωσε το τηλεοπτικό δίκτυο K24 TV δείχνουν τη φόρτωση βαρέος οπλισμού σε μεταγωγικό αεροσκάφος Il-76, καθώς και τις προετοιμασίες για τη μεταφορά ελικοπτέρου Mi-8, από το οποίο έχουν αφαιρεθεί τα πτερύγια του στροφείου.

Στο ίδιο οπτικό υλικό διακρίνονται μαχητικά αεροσκάφη, ελικόπτερα και λοιπός στρατιωτικός εξοπλισμός να φορτώνονται σε αεροσκάφη μεταφοράς, στο πλαίσιο μιας σταδιακής αποχώρησης από τη βάση. Το Καμισλί αποτέλεσε επί σειρά ετών κομβικό σημείο της ρωσικής στρατιωτικής παρουσίας στη βορειοανατολική Συρία και βασικό κέντρο επιχειρησιακής δραστηριότητας της Μόσχας στην περιοχή.

Οι εξελίξεις αυτές ακολουθούν προηγούμενες πληροφορίες, σύμφωνα με τις οποίες οι συριακές αρχές ασκούσαν πιέσεις για την απομάκρυνση ρωσικών στρατευμάτων από θέσεις στον βορρά της χώρας. Η βάση του Καμισλί ήταν μέχρι πρόσφατα μία από τις τρεις ρωσικές στρατιωτικές εγκαταστάσεις στη Συρία. Σε περίπτωση που επιβεβαιωθεί πλήρως η εκκένωσή της, θα απομείνουν πλέον μόνο δύο ρωσικές βάσεις στο συριακό έδαφος.

Η σημαντικότερη εξ αυτών είναι η αεροπορική βάση Χμεϊμίμ, στην επαρχία της Λαττάκειας, στις ακτές της Μεσογείου, η οποία συνεχίζει να λειτουργεί ως το βασικό επιχειρησιακό κέντρο της Ρωσίας στη Συρία.

Εμπορική συμφωνία ελεύθερων συναλλαγών ΕΕ–Ινδίας

Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν δήλωσε σήμερα ότι η εμπορική συμφωνία ελεύθερων συναλλαγών στην οποία κατέληξαν η Ευρωπαϊκή Ένωση και η Ινδία ανοίγει τον δρόμο για τη δημιουργία μιας «ζώνης ελεύθερου εμπορίου περίπου δύο δισεκατομμυρίων ανθρώπων».

«Η Ευρώπη και η Ινδία έγραψαν ιστορία σήμερα. Καταλήξαμε σε μια συμφωνία-ορόσημο, δημιουργώντας τις προϋποθέσεις για μια ζώνη ελεύθερου εμπορίου δύο δισεκατομμυρίων ανθρώπων, από την οποία θα επωφεληθούν και οι δύο πλευρές», ανέφερε η φον ντερ Λάιεν σε ανάρτησή της στο X.

Σύμφωνα με ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η συμφωνία προβλέπει σημαντικές μειώσεις των ινδικών δασμών στο μεγαλύτερο μέρος των ευρωπαϊκών εισαγωγών, με έμφαση στα οχήματα, το κρασί και τα τρόφιμα.

Ειδικότερα, οι δασμοί στα οχήματα εκτιμάται ότι θα μειωθούν από 110% σε 10%, οι δασμοί στα κρασιά από 150% σε 20%, ενώ εκείνοι σε προϊόντα όπως τα ζυμαρικά και η σοκολάτα, που σήμερα ανέρχονται στο 50%, προβλέπεται να καταργηθούν σταδιακά. Οι Βρυξέλλες υπολογίζουν ότι οι μειώσεις αυτές αντιστοιχούν σε ετήσια ελάφρυνση ύψους περίπου 4 δισεκατομμυρίων ευρώ για τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις.

Διαπραγματεύσεις άνω των 20 ετών

Η Ινδία και η Ευρωπαϊκή Ένωση ανακοίνωσαν σήμερα την ολοκλήρωση των διαπραγματεύσεων για μια ευρείας κλίμακας συμφωνία ελεύθερων συναλλαγών, οι οποίες διήρκεσαν περισσότερο από δύο δεκαετίες. Ο Ινδός πρωθυπουργός Ναρέντρα Μόντι χαρακτήρισε τη συμφωνία ως πηγή «πολυάριθμων ευκαιριών».

Σε ένα αβέβαιο γεωπολιτικό πλαίσιο, η συμφωνία εκτιμάται ότι θα ενισχύσει τη θέση των δύο πλευρών απέναντι στον κινεζικό ανταγωνισμό αλλά και στις επιπτώσεις των εμπορικών εντάσεων με τις Ηνωμένες Πολιτείες.

«Σε διεθνές επίπεδο χαρακτηρίζεται ως η συμφωνία των συμφωνιών», δήλωσε ο Μόντι σε ομιλία του στο Νέο Δελχί, πριν από τη συνάντησή του με τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα και την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Όπως πρόσθεσε, η συμφωνία «θα προσφέρει πολυάριθμες ευκαιρίες στο 1,4 δισεκατομμύριο Ινδούς και στα εκατομμύρια των κατοίκων της ΕΕ», ενώ «καλύπτει περίπου το 25% του παγκόσμιου Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος και περίπου το ένα τρίτο του παγκόσμιου εμπορίου».

Τα τελευταία εκκρεμή ζητήματα διευθετήθηκαν χθες, Δευτέρα, κατά τη διάρκεια διαβουλεύσεων της τελευταίας στιγμής μεταξύ των διαπραγματευτικών ομάδων.

Η Ινδία και η ΕΕ εκφράζουν την προσδοκία ότι η συμφωνία θα ενισχύσει περαιτέρω τις εμπορικές τους συναλλαγές μέσω της μείωσης των τελωνειακών δασμών σε ευρύ φάσμα τομέων. Το 2024, οι ανταλλαγές εμπορευμάτων μεταξύ των δύο πλευρών ανήλθαν σε 120 δισεκατομμύρια ευρώ, σημειώνοντας αύξηση σχεδόν 90% μέσα σε μια δεκαετία, ενώ οι συναλλαγές στον τομέα των υπηρεσιών έφθασαν τα 60 δισεκατομμύρια ευρώ, σύμφωνα με στοιχεία της ΕΕ.

Σύμφωνα με προβολές του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου (ΔΝΤ), η Ινδία, με πληθυσμό περίπου 1,5 δισεκατομμύριο κατοίκους, καταγράφει ισχυρούς ρυθμούς ανάπτυξης — 8,2% σε ετήσια βάση το τελευταίο τρίμηνο — και αναμένεται να αναδειχθεί φέτος στην τέταρτη μεγαλύτερη οικονομία παγκοσμίως, μετά τις Ηνωμένες Πολιτείες, την Κίνα και τη Γερμανία.

Ανταγωνιστικό πλεονέκτημα

Από την πλευρά του, το Νέο Δελχί θεωρεί την Ευρώπη κρίσιμη πηγή τεχνολογίας και επενδύσεων, απαραίτητων για την επιτάχυνση του εκσυγχρονισμού της χώρας και τη δημιουργία εκατομμυρίων θέσεων εργασίας.

Η φον ντερ Λάιεν δήλωσε ότι η ΕΕ αναμένεται να επωφεληθεί από το υψηλότερο επίπεδο πρόσβασης που έχει παραχωρηθεί έως σήμερα σε εμπορικό εταίρο στην παραδοσιακά προστατευόμενη ινδική αγορά, εκφράζοντας την εκτίμηση ότι οι ευρωπαϊκές εξαγωγές θα μπορούσαν να διπλασιαστούν. «Θα αποκτήσουμε σημαντικό ανταγωνιστικό πλεονέκτημα στον βιομηχανικό και τον αγροδιατροφικό τομέα», παρατήρησε.

Στο πλαίσιο της συμφωνίας, η Ινδία αναμένεται να ανοίξει περαιτέρω την αγορά της στα ευρωπαϊκά οχήματα και τα κρασιά, ενώ σε αντάλλαγμα θα βελτιωθεί η πρόσβαση των ινδικών υφαντουργικών προϊόντων και φαρμάκων στην ευρωπαϊκή αγορά.

Παράλληλα, οι δύο πλευρές προγραμματίζουν την υπογραφή συμφωνιών που αφορούν τη μετακίνηση εποχικών εργαζομένων, τις ανταλλαγές φοιτητών, ερευνητών και υψηλής εξειδίκευσης επαγγελματιών, καθώς και ένα σύμφωνο συνεργασίας στον τομέα της ασφάλειας και της άμυνας.

«Η Ινδία και η Ευρώπη έκαναν μια ξεκάθαρη επιλογή: τη στρατηγική σύμπραξη, τον διάλογο και το άνοιγμα», υπογράμμισε η φον ντερ Λάιεν, σημειώνοντας ότι η συμφωνία αποτελεί μήνυμα συνεργασίας «σε έναν κατακερματισμένο κόσμο».

Όσον αφορά την άμυνα, το Νέο Δελχί έχει προχωρήσει τα τελευταία χρόνια στη διαφοροποίηση των αγορών στρατιωτικού εξοπλισμού, απομακρυνόμενο από τη Ρωσία, ενώ η Ευρώπη επιδιώκει αντίστοιχα να μειώσει την εξάρτησή της από τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Η Ευρώπη υστερεί στη δημιουργία «μονόκερων» — Τι την κρατά πίσω

Τα δομικά εμπόδια της Ευρώπης, όπως οι κατακερματισμένες αγορές και το περιορισμένο κεφάλαιο για τα στάδια όψιμης ανάπτυξης, εμποδίζουν πολλές εταιρείες από το να αναπτυχθούν σε «μονόκερους» αποτίμησης δισεκατομμυρίων δολαρίων, αναφέρουν αναλυτές.

Ως «μονόκερος» ορίζεται μια ιδιωτική νεοφυής εταιρεία με αποτίμηση άνω του 1 δισεκατομμυρίου δολαρίων. Η Ευρώπη υπολείπεται των Ηνωμένων Πολιτειών και της Κίνας στην παραγωγή «μονόκερων», και οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής στην Ευρωπαϊκή Ένωση επιχειρούν τώρα να καλύψουν το χάσμα.

Έως τις 30 Σεπτεμβρίου 2025 υπήρχαν περίπου 1.577 «μονόκεροι» παγκοσμίως, σύμφωνα με την έκθεση PwC Global Top 100 Unicorns που δημοσιεύθηκε τον Νοέμβριο. Προγενέστερα στοιχεία, τα οποία δόθηκαν στη δημοσιότητα τον Ιούνιο από το Hurun Research Institute, τοποθετούσαν τον συνολικό αριθμό στους 1.523 «μονόκερους» διεθνώς. Στις πρώτες θέσεις της κατάταξης βρίσκονταν εταιρείες με έδρα τις Ηνωμένες Πολιτείες, όπως οι SpaceX, OpenAI, xAI και Ant Group.

Ο πρόεδρος του Hurun, Ρούπερτ Χούγκεβερφ (Rupert Hoogewerf), ανέφερε ότι, ως προς τους «μονόκερους», ο κόσμος μπορεί ουσιαστικά να χωριστεί σε τρεις περιοχές: τις Ηνωμένες Πολιτείες, την Κίνα και τον υπόλοιπο κόσμο. Σύμφωνα με τον ίδιο, οι Ηνωμένες Πολιτείες αντιστοιχούν στο ήμισυ όλων των «μονόκερων», η Κίνα στο ένα τέταρτο και το υπόλοιπο τέταρτο κατανέμεται σε δεκάδες άλλες χώρες, με επικεφαλής την Ινδία και το Ηνωμένο Βασίλειο.

Οι 100 κορυφαίοι «μονόκεροι» με έδρα τις Ηνωμένες Πολιτείες αυξήθηκαν κατά 78%, φτάνοντας τα 2,03 τρισ. δολάρια μέσα στο έτος έως τις 30 Σεπτεμβρίου 2025, σύμφωνα με στοιχεία της PwC, εξέλιξη που αποδόθηκε σε άνοδο της αύξησης αποτιμήσεων και στον αριθμό των εταιρειών. Η SpaceX του Έλον Μασκ κατέγραψε αύξηση 220 δισ. δολαρίων στην αποτίμησή της, δηλαδή 122%.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες απορρόφησαν το 64% της συνολικής παγκόσμιας άντλησης κεφαλαίων επιχειρηματικών συμμετοχών το δεύτερο τρίμηνο του 2025, με το λογισμικό και τις εταιρείες να συγκεντρώνουν το 45%, σύμφωνα με στοιχεία της εταιρείας αναλύσεων DemandSage με έδρα τη Βοστώνη.

Το Ηνωμένο Βασίλειο διαθέτει 61 «μονόκερους», ενώ το σύνολο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, δηλαδή 27 χώρες μαζί, έχει 112 «μονόκερους» συνολικά, σύμφωνα με το Hurun. Μεταξύ των μεγαλύτερων «μονόκερων» στην Ευρώπη περιλαμβάνονται η εταιρεία χρηματοοικονομικής τεχνολογίας Revolut με έδρα το Ηνωμένο Βασίλειο, αποτιμώμενη στα 45 δισ. δολάρια, και η Klarna της Σουηδίας, με αποτίμηση περίπου 14 δισ. δολάρια.

Η Γερμανία με 36 και η Γαλλία με 30 ηγήθηκαν εντός του μπλοκ της ΕΕ, ωστόσο η δραστηριότητα παρέμεινε συγκεντρωμένη στην τεχνολογία για τη βιομηχανία και στο λογισμικό ως υπηρεσία. Ο Χούγκεβερφ ανέφερε ότι η θέση της Ευρώπης είναι ιδιαίτερα εντυπωσιακή δεδομένου του οικονομικού της βάρους. Επεσήμανε ότι, ίσως με έκπληξη, οι χώρες της ΕΕ μαζί έχουν λίγο πάνω από 112 «μονόκερους», δηλαδή λιγότερο από το 8%, παρότι συνεισφέρουν στο 20% του παγκόσμιου ΑΕΠ.

Δομικές προκλήσεις

Η υποαπόδοση της Ευρώπης αποδίδεται σε δομικές προκλήσεις που εκτείνονται πολύ πέρα από τη διαθεσιμότητα κεφαλαίων στα αρχικά στάδια, σύμφωνα με αναλυτές. Παρότι οι ευρωπαϊκές νεοφυείς εταιρείες συχνά επωφελούνται από ισχυρά ερευνητικά ιδρύματα και δημόσια στήριξη στα στάδια σποράς και πρώιμης ανάπτυξης, πολλές δυσκολεύονται να εξασφαλίσουν τα μεγάλα ποσά κεφαλαίων υψηλού ρίσκου που απαιτούνται για να αναπτυχθούν γρήγορα.

Ο Φάνης Ματσόπουλος, μέλος της εκτελεστικής επιτροπής του Εμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου Αθηνών, ανέφερε ότι η έλλειψη μεγάλων κεφαλαίων επιχειρηματικών συμμετοχών και η περιορισμένη χρηματοδότηση στα στάδια όψιμης ανάπτυξης αποτελούν βασικά εμπόδια για την επίτευξη αποτιμήσεων δισεκατομμυρίων δολαρίων. Πρόσθεσε ότι η υψηλή ρευστότητα της αμερικανικής οικονομίας παίζει κεντρικό ρόλο, παραπέμποντας στον παγκόσμιο ρόλο του δολαρίου ΗΠΑ και στο βάθος των δημόσιων αγορών, όπως ο Nasdaq Composite, τα οποία, όπως είπε, δημιουργούν έναν αυτοενισχυόμενο κύκλο, όπου τα κεφάλαια επανεπενδύονται διαρκώς σε νεοφυείς εταιρείες. Ανέφερε στην εφημερίδα The Epoch Times ότι αυτό αυξάνει σημαντικά τη διαθεσιμότητα κεφαλαίου και στηρίζει την ταχεία κλιμάκωση, περιγράφοντας ένα οικοσύστημα όπου οι έξοδοι και οι εισαγωγές στο χρηματιστήριο ανακυκλώνουν γρήγορα κεφάλαια σε νέες επιχειρηματικές προσπάθειες.

Οι Ευρωπαίοι ηγέτες έχουν αναγνωρίσει αυτό το χρηματοδοτικό κενό. Στις 28 Μαΐου 2025, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε μια στρατηγική με την ονομασία «Choose Europe to start and scale» («Επιλέξτε την Ευρώπη για να ξεκινήσετε και να αναπτυχθείτε»), με στόχο να μειωθεί η απόσταση από τους τεχνολογικούς κόμβους στις Ηνωμένες Πολιτείες και την Κίνα. Στο πλαίσιο του σχεδίου, ο εκτελεστικός βραχίονας της ΕΕ πρότεινε τη δημιουργία ενός Scaleup Europe Fund ύψους τουλάχιστον 10 δισ. ευρώ, που θα χρηματοδοτείται από μείγμα δημόσιων και ιδιωτικών κεφαλαίων. Το ταμείο έχει σχεδιαστεί για να στηρίζει εταιρείες υψηλής ανάπτυξης καθώς επεκτείνονται και προετοιμάζονται για πιθανή εισαγωγή στο χρηματιστήριο.

Ο αρμόδιος για τη βιομηχανία στην Ένωση, Στεφάν Σεζουρνέ (Stéphane Séjourné), ανέφερε ότι η πρωτοβουλία αποσκοπεί στο να παραμείνει η ευρωπαϊκή καινοτομία εντός Ευρώπης και να απελευθερώσει μοχλούς ανάπτυξης για τις πιο καινοτόμες και πολλά υποσχόμενες εταιρείες της. Σημείωσε ότι η στρατηγική θα μειώσει τη γραφειοκρατία, θα βελτιώσει την πρόσβαση στη χρηματοδότηση και θα διευκολύνει τη λειτουργία των εταιρειών σε όλη την ενιαία αγορά. Στόχος είναι να τοποθετηθεί η Ευρώπη στο επίκεντρο του παγκόσμιου χάρτη καινοτομίας, τόσο για τις εταιρείες όσο και για τους επενδυτές.

Κατακερματισμένο περιβάλλον και ρυθμίσεις

Πέρα από τους περιορισμούς κεφαλαίων, οι ευρωπαϊκές νεοφυείς εταιρείες πρέπει να κινηθούν σε ένα κατακερματισμένο ρυθμιστικό περιβάλλον σε 27 χώρες, με διαφορετικούς κανόνες για τη φορολογία, την εργασία και την προστασία δεδομένων. Αυτός ο κατακερματισμός τείνει να επιβραδύνει τη διασυνοριακή επέκταση και να αυξάνει το κόστος με τρόπους που, όπως σημειώνεται, δεν αντιμετωπίζουν ανταγωνιστές με έδρα τις Ηνωμένες Πολιτείες, οι οποίοι λειτουργούν σε μία ενιαία ρυθμιστική αγορά.

Ο Ματσόπουλος ανέφερε ότι η απουσία μιας πραγματικά ενιαίας αγοράς δυσχεραίνει την επίτευξη οικονομιών κλίμακας για τις νεοφυείς εταιρείες. Αν και πλαίσια όπως ο Γενικός Κανονισμός για την Προστασία Δεδομένων, δηλαδή το GDPR, ενισχύουν την εμπιστοσύνη των καταναλωτών και την προστασία δεδομένων, ο ίδιος ανέφερε ότι αυξάνουν επίσης το κόστος συμμόρφωσης και μειώνουν την ευελιξία για εταιρείες ταχείας ανάπτυξης. Παρατήρησε δε ότι οι αμοιβές με μετοχικά κίνητρα είναι γενικά λιγότερο φορολογικά αποδοτικές σε σύγκριση με τις Ηνωμένες Πολιτείες, γεγονός που αποδυναμώνει ένα κρίσιμο εργαλείο για την προσέλκυση και τη διατήρηση κορυφαίου ταλέντου.

Ο Μάικλ Άσλεϋ Σούλμαν (Michael Ashley Schulman), πιστοποιημένος χρηματοοικονομικός αναλυτής, δήλωσε ότι τα αποτελέσματα επηρεάζονται και από πολιτισμικούς παράγοντες. Ανέφερε στην Epoch Times ότι το μείγμα των Ηνωμένων Πολιτειών, με ισχυρές κεφαλαιαγορές, κορυφαία ερευνητικά πανεπιστήμια, αισιοδοξία, αποδοχή της αποτυχίας και ισχυρή νομική προστασία, δημιουργεί ένα ιδανικό περιβάλλον για νεοφυείς εταιρείες τεχνολογίας, επισημαίνοντας ότι, με τη διεθνή έλξη της Silicon Valley, το οικοσύστημα γίνεται μοναδικά ισχυρό.

Βραδύτερη κλιμάκωση

Παρά τα κενά, η Ευρώπη συνεχίζει να παράγει αξιοσημείωτες ιστορίες επιτυχίας. Στις αρχές του 2026, η βελγική νεοφυής εταιρεία κυβερνοασφάλειας Aikido Security απέκτησε καθεστώς «μονόκερου» μετά από χρηματοδότηση 60 εκατ. δολαρίων με επικεφαλής την DST Global, αποτιμώντας την εταιρεία περίπου στο 1 δισ. δολάρια.

Ο διευθύνων σύμβουλος, Βίλλεμ Ντελμπάρ (Willem Delbare), ανέφερε στο Reuters, στις 14 Ιανουαρίου, ότι η ανάπτυξη της εταιρείας αντανακλούσε την αυξανόμενη ζήτηση για εργαλεία που βοηθούν τους προγραμματιστές να διαχειρίζονται τον κίνδυνο, καθώς η τεχνητή νοημοσύνη αναδιαμορφώνει τη μηχανική λογισμικού.

Ωστόσο, παρατηρητές αναφέρουν ότι ο συνολικός ρυθμός και η συγκέντρωση της κλιμάκωσης παραμένουν υποτονικά σε όλη την ήπειρο. Πολλές ευρωπαϊκές εταιρείες δυσκολεύονται να αποκτήσουν πρόσβαση σε μεγάλη χρηματοδότηση όψιμης ανάπτυξης και σημαντικός αριθμός, τελικά, επιλέγει να εισαχθεί σε χρηματιστήρια των Ηνωμένων Πολιτειών, όπου οι κεφαλαιαγορές είναι ισχυρότερες και η επενδυτική ζήτηση μεγαλύτερη.

Η Τίφφανυ Χιλ (Tiffany Hill), στέλεχος επιχειρήσεων επιχειρηματικών συμμετοχών και επενδύτρια κοινωνικού αντικτύπου, συμμερίστηκε αυτές τις ανησυχίες. Ανέφερε στην Epoch Times ότι, σε μεγάλο μέρος της ΕΕ, η αυξημένη συμμόρφωση, οι κατακερματισμένες αγορές και η βραδύτερη διοχέτευση κεφαλαίων αυξάνουν το κόστος της πειραματικής προσπάθειας, ενώ σημείωσε ότι το σύστημα επιχειρηματικών συμμετοχών στις Ηνωμένες Πολιτείες δίνει προτεραιότητα στην ταχύτητα και στην επανάληψη. Διευκρίνισε δε πως η ρύθμιση στην ΕΕ δεν εμποδίζει την καινοτομία, αλλά επιβραδύνει τον ρυθμό της.

Αυτή η τάση κινδυνεύει να απορροφήσει αξία, ταλέντο και μελλοντικές επενδύσεις από τα ευρωπαϊκά οικοσυστήματα, ενισχύοντας ακριβώς το χάσμα που οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής προσπαθούν να κλείσουν.

Των Evgenia Filimianova και Πάνου Μουρδουκούτα

Η Κίνα επεκτείνει την επιτήρηση και τη στρατιωτική διαστημική ισχύ της 

Σχολιασμός

Η Κίνα επιταχύνει το διαστημικό της πρόγραμμα το 2026 με ρυθμούς εκτοξεύσεων-ρεκόρ και μαζικές αναπτύξεις εξειδικευμένων δορυφόρων επιτήρησης, γεγονός που σηματοδοτεί μια σκόπιμη προσπάθεια επέκτασης των στρατιωτικών διαστημικών δυνατοτήτων και αμφισβήτησης της κυριαρχίας των ΗΠΑ στο διάστημα.

Η Κίνα άνοιξε το πρόγραμμα διαστημικών αποστολών του 2026 στις 13 Ιανουαρίου με δύο τροχιακές αποστολές, σηματοδοτώντας την έναρξη μιας φιλόδοξης εκστρατείας που θα μπορούσε να θέσει νέο ρεκόρ εκτοξεύσεων. Βασιζόμενο στη «στρατιωτικο-πολιτική» σύντηξη, το Πεκίνο εκτιμά ότι θα πραγματοποιήσει περισσότερες από 70 κρατικές εκτοξεύσεις και ενδεχομένως θα ξεπεράσει τις 100 συνολικά, εάν συνυπολογιστούν και οι εμπορικοί πύραυλοι, μια απότομη επιτάχυνση σε σχέση με τις 92 εκτοξεύσεις που πραγματοποιήθηκαν το 2025.

Οι «δορυφορικοί αστερισμοί» αποτελούν κεντρικό πυλώνα του σχεδιασμού για το 2026. Ο «αστερισμός» Guowang αναμένεται να αναπτύξει περίπου 310 δορυφόρους, ενώ ο Qianfan εκτιμάται ότι θα εκτοξεύσει περίπου 324. Μαζί, οι δύο «αστερισμοί» από μόνοι τους αντιπροσωπεύουν περίπου 634 δορυφόρους που σχεδιάζεται να εκτοξευθούν το 2026, υπερδιπλάσιους από τους περίπου 300 δορυφόρους που ανέπτυξε η Κίνα το 2025.

Η πρώτη αποστολή περιελάμβανε την εκτόξευση πυραύλου Long March 6A από το Ταϊγιουάν, ο οποίος μετέφερε τον δορυφόρο Yaogan-50 (01) σε μια έντονα ανάδρομη τροχιά με κλίση 142 μοιρών. Παρότι οι κινεζικές αρχές περιέγραψαν τον ρόλο του δορυφόρου με πολιτικούς όρους, όπως χαρτογραφήσεις εδάφους, εκτίμηση καλλιεργειών και παρακολούθηση καταστροφών, θεωρείται ευρέως ότι οι δορυφόροι Yaogan υποστηρίζουν αποστολές στρατιωτικής αναγνώρισης, συμπεριλαμβανομένων ραντάρ, οπτικής απεικόνισης και συλλογής σημάτων πληροφοριών.

Η ανάδρομη τροχιά των 142 μοιρών είναι σημαντική, διότι αντανακλά μια σκόπιμη επιχειρησιακή επιλογή που συνεπάγεται σημαντικό κόστος. Η εκτόξευση αντίθετα από την περιστροφή της Γης απαιτεί επιπλέον ταχύτητα και καύσιμα, ωστόσο το Πεκίνο επέλεξε αυτή την τροχιά για να αποκτήσει ενισχυμένα πλεονεκτήματα επιτήρησης.

Η κλίση αυτή επιτρέπει ταχύτερη κάλυψη της επίγειας τροχιάς και επαναλαμβανόμενη πρόσβαση σε περιοχές μεσαίων γεωγραφικών πλατών, περίπου μεταξύ 52 μοιρών βόρεια και νότια, συμπεριλαμβανομένου του μεγαλύτερου μέρους των ηπειρωτικών Ηνωμένων Πολιτειών, μεγάλων αμερικανικών στρατιωτικών εγκαταστάσεων στην Ιαπωνία, τη Νότια Κορέα και το Γκουάμ, καθώς και κρίσιμων θαλάσσιων οδών του Ειρηνικού. Αυτή η δυνατότητα συχνών επανεπισκέψεων επιτρέπει τη συνεχή παρακολούθηση βάσεων, διαδρομών μετακίνησης ομάδων κρούσης αεροπλανοφόρων και κόμβων εφοδιαστικής, καθιστώντας δυνατή την παρακολούθηση κινήσεων και όχι απλώς τη στατική παρατήρηση εγκαταστάσεων.

Η χρήση έντονα ανάδρομης τροχιάς υποδηλώνει επίσης ότι ο δορυφόρος χρησιμοποιεί ραντάρ συνθετικού διαφράγματος (SAR) για απεικόνιση παντός καιρού, ημέρα και νύχτα. Το SAR μπορεί να απεικονίζει το έδαφος μέσα από σύννεφα, καπνό και σκοτάδι, σε αντίθεση με τους οπτικούς αισθητήρες που απαιτούν καθαρό καιρό και φως ημέρας. Οι έντονα ανάδρομες τροχιές συνδυάζονται καλά με το SAR, επειδή επιτρέπουν συχνές επανεπισκέψεις από διαφορετικές γωνίες, καθιστώντας τες κατάλληλες για συνεχή στρατιωτική παρακολούθηση και όχι για περιστασιακή συλλογή εικόνων.

Σε συνδυασμό με τη γνωστή διπλή χρήση της σειράς Yaogan, αυτό το τροχιακό προφίλ υποδηλώνει ότι ο δορυφόρος είναι βελτιστοποιημένος για επίμονη επιτήρηση της αμερικανικής στρατιωτικής δραστηριότητας στον Ειρηνικό και ενδεχομένως πάνω από τις ηπειρωτικές Ηνωμένες Πολιτείες. Αν και η Κίνα παρουσιάζει δημόσια τους δορυφόρους Yaogan ως πολιτικά μέσα, πολλοί θεωρείται ότι φέρουν αισθητήρες στρατιωτικών προδιαγραφών που υποστηρίζουν αναγνώριση, στοχοποίηση και συλλογή σημάτων πληροφοριών.

Σε ένα πιθανό σενάριο αναφορικά με την Ταϊβάν, η κάλυψη με συχνές επανεπισκέψεις θα βοηθούσε την Κίνα να παρακολουθεί και ενδεχομένως να παρεμβαίνει στις κινήσεις των αμερικανικών δυνάμεων, υποστηρίζοντας τη στοχοποίηση πυραύλων, την επίγνωση της θαλάσσιας κατάστασης και την έγκαιρη προειδοποίηση μέσω συνεχών ενημερώσεων αντί μεμονωμένων στιγμιοτύπων.

Ο πύραυλος-φορέας Long March-2F, που μετέφερε το διαστημόπλοιο Shenzhou 20 και πλήρωμα τριών αστροναυτών, απογειώνεται από το Διαστημικό Κέντρο Εκτόξευσης Δορυφόρων Jiuquan, στην έρημο Γκόμπι, στις 24 Απριλίου 2025. (Pedro Prdoa/AFP μέσω Getty Images)

 

Περίπου μία ώρα μετά την εκτόξευση του Long March 6A στις 13 Ιανουαρίου, ένας πύραυλος Long March 8A εκτοξεύθηκε από τον Εμπορικό Διαστημικό Σταθμό Εκτόξευσης του Χαϊνάν, αναπτύσσοντας εννέα δορυφόρους για τον «αστερισμό» χαμηλής γήινης τροχιάς Guowang. Ο Guowang αποτελεί την κρατικά καθοδηγούμενη απάντηση της Κίνας στο Starlink και θεωρείται ότι υποστηρίζει επικοινωνίες, πλοήγηση, τηλεπισκόπηση και επίγνωση της διαστημικής κατάστασης.

Η εκτόξευση από το Χαϊνάν σηματοδοτεί μια στροφή από τα παραδοσιακά στρατιωτικά διαστημοδρόμια προς εμπορικές υποδομές, σχεδιασμένες για συχνές εκτοξεύσεις υψηλής πυκνότητας. Βελτιστοποιημένος για συγκεντρωμένα ωφέλιμα φορτία, ο Long March 8A παρέχει την απαιτούμενη ικανότητα ανύψωσης για αποστολές «αστερισμών» και υποστηρίζει τη στροφή της Κίνας προς επαναχρησιμοποιούμενα οχήματα εκτόξευσης, μετά το ντεμπούτο του Long March 12 τον Δεκέμβριο του 2025.

Ο Guowang έχει σημαντικές επιπτώσεις για την εθνική ασφάλεια των Ηνωμένων Πολιτειών. Η έλλειψη διαφάνειας έχει τροφοδοτήσει εκτιμήσεις ότι περιλαμβάνει ωφέλιμα φορτία διπλής χρήσης ή εθνικής ασφάλειας, οδηγώντας σε συγκρίσεις με το απόρρητο πρόγραμμα Starshield της SpaceX.

Η στρατηγική πολιτικο-στρατιωτικής ενσωμάτωσης της Κίνας υποδηλώνει ότι ο Guowang θα μπορούσε να χρησιμοποιείται τακτικά για στρατιωτικούς σκοπούς ή να κινητοποιείται ταχέως για την υποστήριξη επιχειρήσεων του Λαϊκού Απελευθερωτικού Στρατού σε περίπτωση κρίσης. Ως κρατικά διαχειριζόμενος ευρυζωνικός μεγα-αστερισμός, παρέχει μια κυρίαρχη εναλλακτική λύση στο Starlink, επιτρέποντας ανθεκτική διοίκηση και έλεγχο του Λαϊκού Απελευθερωτικού Στρατού, ενώ μειώνει την ικανότητα των ΗΠΑ να διακόπτουν την κινεζική στρατιωτική πρόσβαση σε δορυφορικές υπηρεσίες.

Μια βιώσιμη δυνατότητα δορυφορικού διαδικτύου χαμηλής γήινης τροχιάς θα ενίσχυε τις επικοινωνίες του Λαϊκού Απελευθερωτικού Στρατού (ΛΑΣ), βελτιώνοντας την ταχύτητα, την κάλυψη και την εφεδρεία, ιδίως για αεροπορικές και ναυτικές δυνάμεις που επιχειρούν πέρα από την Πρώτη Νησιωτική Αλυσίδα. Ο πολυεπίπεδος σχεδιασμός του Guowang επιτρέπει επίσης την ενσωμάτωση σε επίγεια δίκτυα 5G και μελλοντικά 6G, ενισχύοντας την ανθεκτικότητα των δικτύων και τον κεντρικό κρατικό έλεγχο, σύμφωνα με το κινεζικό δόγμα του πληροφοριοποιημένου πολέμου.

Ο στρατηγικός έλεγχος ενός παγκόσμιου ευρυζωνικού «αστερισμού» χαμηλής γήινης τροχιάς θα ενίσχυε την ικανότητα της Κίνας να παρέχει δορυφορικές υπηρεσίες στο εσωτερικό και στο εξωτερικό, ενώ θα διεύρυνε την επιρροή του Πεκίνου στις ροές δεδομένων και στις χώρες-εταίρους. Η μειωμένη εξάρτηση από διαστημικές υποδομές που ελέγχονται από τις ΗΠΑ, συμπεριλαμβανομένου του GPS, θα μπορούσε να διαβρώσει την αμερικανική επιρροή σε βασικούς εταίρους και να περιπλέξει τον στρατιωτικό συντονισμό συμμαχιών.

Παρά τη διεύρυνση των διαστημικών δυνατοτήτων της Κίνας, οι Ηνωμένες Πολιτείες διατηρούν βασικά πλεονεκτήματα στην καινοτομία, την ανθεκτικότητα και την εμπορική ενσωμάτωση. Η στρατηγική «Race to Resilience» («Κούρσα για ανθεκτικότητα») της Διαστημικής Δύναμης των ΗΠΑ αναπτύσσει πολυπληθείς «αστερισμούς» που κατανέμουν τον κίνδυνο σε εκατοντάδες μικρότερους δορυφόρους, βελτιώνοντας τη δυνατότητα επιβίωσης σε αμφισβητούμενα περιβάλλοντα. Στα τέλη του 2025, η Υπηρεσία Διαστημικής Ανάπτυξης ανέθεσε 3,5 δισεκατομμύρια δολάρια για 72 δορυφόρους του Επιπέδου Παρακολούθησης, με σκοπό την παροχή παγκόσμιας προειδοποίησης πυραύλων από το 2029.

Τμήμα των εγκαταστάσεων της SpaceX φαίνεται στο Κέντρο Διαστημικών Πτήσεων Κέννεντυ της NASA, στο Ακρωτήριο Κανάβεραλ. Φλόριντα, 9 Απριλίου 2025. (Miguel J. Rodriguez Carrillo/Getty Images)

 

Οι Ηνωμένες Πολιτείες διαθέτουν επίσης απαράμιλλη ικανότητα εκτοξεύσεων και ισχυρές συνεργασίες δημόσιου και ιδιωτικού τομέα. Η SpaceX πραγματοποίησε 165 τροχιακές εκτοξεύσεις το 2025, περισσότερες από όλο τον υπόλοιπο κόσμο μαζί, παρέχοντας στις Ηνωμένες Πολιτείες ταχεία και ευέλικτη πρόσβαση στο διάστημα.

Οι περισσότερες από αυτές τις εκτοξεύσεις χρησιμοποιούσαν επαναχρησιμοποιούμενους πυραύλους Falcon 9, μειώνοντας το κόστος, συντομεύοντας τον χρόνο προετοιμασίας και επιτρέποντας μεγαλύτερη συχνότητα εκτοξεύσεων. Αντίθετα, η Κίνα εξακολουθεί να βασίζεται κυρίως σε αναλώσιμους πυραύλους Long March και μόλις αρχίζει να δοκιμάζει την επαναχρησιμοποίηση μέσω του κρατικού της συστήματος.

Πέρα από τον όγκο εκτοξεύσεων, η ποιότητα και η ταχύτητα απόκρισης των αμερικανικών δυνατοτήτων προσφέρουν πλεονέκτημα. Η SpaceX εκτοξεύει μεγαλύτερους και πιο ικανούς δορυφόρους ανά αποστολή και μπορεί να ανταποκριθεί εντός ημερών εάν απαιτηθεί, ενώ η κρατικά ελεγχόμενη αρχιτεκτονική εκτοξεύσεων της Κίνας είναι πιο αργή και πιο γραφειοκρατική. Το επερχόμενο όχημα Starship, που βρίσκεται πλέον σε φάση δοκιμών, αναμένεται να προσφέρει ικανότητα ωφέλιμου φορτίου πολύ πέρα από οτιδήποτε διαθέτει σήμερα η Κίνα, ενδεχομένως αντικαθιστώντας πολλαπλές εκτοξεύσεις με μία μόνο αποστολή.

Αυτά τα πλεονεκτήματα ενισχύονται και από τη θεσμική υποστήριξη: το 2026, το Commercial Augmentation Space Reserve του Πενταγώνου θα επεκταθεί ώστε να παρέχει πρόσβαση σε εμπορικά δορυφορικά δίκτυα εν καιρώ πολέμου, ενώ η αποστολή Starling της NASA έχει ήδη επιδείξει αυτόνομο συντονισμό δορυφόρων χρησιμοποιώντας το Starlink.

Μελέτες δείχνουν ότι οι πολυπληθείς αμερικανικοί «αστερισμοί» επιβαρύνουν τα πεπερασμένα αποθέματα αντιδορυφορικών μέσων της Κίνας, αν και η διατήρηση αυτού του πλεονεκτήματος απαιτεί διαρκείς επενδύσεις, ρεαλιστική εκπαίδευση και ισχυρές συμμαχικές διαστημικές συνεργασίες.

Οι απόψεις που εκφράζονται σε αυτό το άρθρο ανήκουν στον συγγραφέα και δεν αντικατοπτρίζουν απαραίτητα τις απόψεις της εφημερίδας The Epoch Times.

Τι προβλέπουν οι ευρωπαϊκές αποφάσεις για το 2026

Το 2026 δεν προδιαγράφεται ως μια συνηθισμένη χρονιά για την Ευρώπη. Είναι η περίοδος κατά την οποία αποφάσεις που ωρίμαζαν επί χρόνια περνούν πλέον στο στάδιο της εφαρμογής, με συγκεκριμένες συνέπειες για κράτη, επιχειρήσεις και πολίτες.

Η ήπειρος καλείται να διαχειριστεί ταυτόχρονα τρεις μεγάλες μεταβάσεις: την ενεργειακή και κλιματική προσαρμογή χωρίς να διαρραγεί η κοινωνική συνοχή, την ανάγκη για μεγαλύτερη στρατηγική αυτονομία στην άμυνα και στη βιομηχανία, καθώς και τη θέσπιση νέων κανόνων στη μετακίνηση προσώπων και στην ψηφιακή οικονομία.

Οι κατευθύνσεις που ακολουθούν προκύπτουν από το Στρατηγικό Θεματολόγιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης 2024-2029, που συμφωνήθηκε από τους ηγέτες των κρατών-μελών και καθορίζει τις πολιτικές προτεραιότητες για την επόμενη πενταετία.

Η Ευρώπη προχωρά σε βαθύτερη στροφή στην άμυνα και στη στρατηγική αυτονομία

Μέχρι πρόσφατα, η ευρωπαϊκή ασφάλεια θεωρούνταν σε μεγάλο βαθμό δεδομένη, με βασικό πυλώνα το ΝΑΤΟ και τις Ηνωμένες Πολιτείες. Ωστόσο, το διεθνές περιβάλλον έχει γίνει πιο ασταθές, οι κρίσεις πολλαπλασιάζονται και η ανάγκη της Ευρωπαϊκής Ένωσης να μπορεί να προστατεύει κρίσιμες υποδομές και συμφέροντα επανέρχεται στο επίκεντρο της ευρωπαϊκής ατζέντας.

Δεν είναι τυχαίο ότι στις προτεραιότητες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την περίοδο 2024-2029, η άμυνα και η ασφάλεια αναδεικνύονται σε βασικούς πυλώνες πολιτικής, στο πλαίσιο της επιδίωξης για μια ισχυρότερη και πιο αυτάρκη Ευρώπη. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και το Συμβούλιο έχουν παρουσιάσει πλαίσια δράσης και χάρτες πορείας για την προώθηση της ευρωπαϊκής αμυντικής ικανότητας και ετοιμότητας, συμπεριλαμβανομένων έργων για την ενίσχυση της παραγωγής και της κοινοτικής συνεργασίας στον τομέα της άμυνας.

Για την Ελλάδα, η τάση αυτή μεταφράζεται κυρίως σε αυξημένες υποχρεώσεις συμμετοχής και προσαρμογής στο πλαίσιο των ευρωπαϊκών πρωτοβουλιών, με πρόσθετες απαιτήσεις σε επενδύσεις, επιχειρησιακή ετοιμότητα και συντονισμό, σε ένα πιο απαιτητικό περιβάλλον ασφάλειας.

Η ΕΕ στηρίζει πιο ενεργά την ευρωπαϊκή παραγωγή και χτίζει ανθεκτικές αλυσίδες εφοδιασμού

Η πανδημία και οι ενεργειακές αναταράξεις λειτούργησαν ως σαφής προειδοποίηση· η Ευρώπη εξαρτάται υπερβολικά από τρίτες χώρες για κρίσιμα προϊόντα και πρώτες ύλες, γεγονός που μπορεί να μετατραπεί σε οικονομικό και στρατηγικό μειονέκτημα.

Σε αυτό το πλαίσιο, η ανταγωνιστικότητα και η οικονομική ανθεκτικότητα τοποθετούνται στο επίκεντρο της νέας ευρωπαϊκής στρατηγικής. Η κατεύθυνση είναι σαφής: περισσότερη έμφαση σε επενδύσεις, σε παραγωγή εντός Ευρώπης και σε μηχανισμούς που μειώνουν τον κίνδυνο διακοπών στην εφοδιαστική αλυσίδα.

Για την Ελλάδα, αυτό μπορεί να ανοίξει πεδίο σε τομείς όπως η μεταποίηση, οι μεταφορές και η αποθήκευση, υπό την προϋπόθεση έγκαιρης προσαρμογής σε νέα κριτήρια και απαιτήσεις που συνδέονται με την ευρωπαϊκή χρηματοδότηση.

Αυστηρότεροι έλεγχοι στα σύνορα της ζώνης Σένγκεν

Μία από τις πιο άμεσες αλλαγές που προχωρούν μέσα στο 2026 αφορά τις μετακινήσεις προς τη ζώνη Σένγκεν από πολίτες τρίτων χωρών, με δύο μεγάλα συστήματα να εισέρχονται στο στάδιο της πλήρους εφαρμογής.

Το πρώτο είναι το Σύστημα Εισόδου/Εξόδου (EES), το οποίο προβλέπει ψηφιακή καταγραφή εισόδου και εξόδου και χρήση βιομετρικών δεδομένων. Το δεύτερο είναι το ETIAS, η ηλεκτρονική ταξιδιωτική άδεια για υπηκόους χωρών που σήμερα ταξιδεύουν χωρίς βίζα στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Για την Ελλάδα, ως χώρα με έντονη τουριστική εξάρτηση, οι αλλαγές αυτές έχουν ουσιαστική σημασία. Ενδέχεται να προκαλέσουν καθυστερήσεις σε περιόδους αιχμής, να αυξήσουν τις τεχνικές απαιτήσεις σε αεροδρόμια και λιμάνια και να καταστήσουν αναγκαία την καλύτερη ενημέρωση των ταξιδιωτών πριν από την άφιξή τους.

Πράσινη μετάβαση με κοινωνικές δικλείδες

Η Ευρώπη επιμένει στην πράσινη μετάβαση, αναγνωρίζοντας ταυτόχρονα ότι, αν το κόστος μετακυλιστεί απότομα στα νοικοκυριά, μπορεί να υπονομεύσει τον ίδιο τον στόχο της πολιτικής αυτής.

Για τον λόγο αυτό, μέσα στο 2026 αρχίζει να περνά σε πιο πρακτικό στάδιο το Κοινωνικό Ταμείο για το Κλίμα, το οποίο σχεδιάστηκε για να στηρίξει ευάλωτα νοικοκυριά και μικρές επιχειρήσεις απέναντι στις επιπτώσεις του ETS2, δηλαδή της επέκτασης της πολιτικής εκπομπών σε τομείς όπως τα κτίρια και οι οδικές μεταφορές.

Για την Ελλάδα, το διακύβευμα είναι σαφές: το υψηλό ενεργειακό κόστος, το γερασμένο κτιριακό απόθεμα και οι ανάγκες ενεργειακής αναβάθμισης αφήνουν ελάχιστα περιθώρια καθυστέρησης. Το κρίσιμο ερώτημα είναι πόσο γρήγορα και πόσο στοχευμένα θα φτάσουν οι διαθέσιμοι πόροι στην πραγματική οικονομία.

Η ΑΙ περνά από τον πειραματισμό στη ρύθμιση

Το 2026 επιταχύνεται και μια ακόμη μετάβαση· η Ευρώπη περνά σταδιακά από τον πειραματισμό με την τεχνητή νοημοσύνη στη συστηματική εφαρμογή της με κανόνες και ευθύνη.

Η επιλογή της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι να λειτουργήσει ως ρυθμιστικός παράγοντας, θέτοντας πλαίσιο συμμόρφωσης για χρήσεις της ΑΙ που επηρεάζουν ανθρώπους, δικαιώματα ή κρίσιμες αποφάσεις, όπως στην εργασία, στις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες ή στον δημόσιο τομέα. Για πολλές επιχειρήσεις, αυτό σημαίνει ότι αλλάζει όχι μόνο το τι μπορούν να κάνουν τεχνολογικά, αλλά και το τι καλούνται να τεκμηριώνουν: διαφάνεια, αξιολόγηση κινδύνου και έλεγχο λειτουργίας.

Στην Ελλάδα, η τεχνητή νοημοσύνη παύει σταδιακά να αντιμετωπίζεται ως εργαλείο ευκολίας και μετατρέπεται σε τεχνολογία που απαιτεί οργανωτική ωριμότητα, σαφείς πολιτικές χρήσης και ανθρώπινο δυναμικό που γνωρίζει τα όρια και τις ευθύνες της εφαρμογής της.

Μια Ευρώπη πιο απαιτητική

Το 2026 διαμορφώνεται ως χρονιά κατά την οποία η Ευρώπη επιχειρεί να γίνει πιο αυτάρκης και πιο θωρακισμένη. Αυτό μεταφράζεται σε αυστηρότερους κανόνες και περισσότερες υποχρεώσεις, αλλά χρειάζεται να συνοδεύεται και από προσπάθεια εξισορρόπησης, ώστε οι αλλαγές να μην οδηγήσουν σε νέο κύμα οικονομικής πίεσης ή κοινωνικής ανασφάλειας.

Το πραγματικό στοίχημα της χρονιάς είναι αν η Ευρώπη θα καταφέρει να ισορροπήσει ανάμεσα στην προστασία, την ανταγωνιστικότητα και τη συνοχή, χωρίς η καθημερινότητα του μέσου πολίτη να γίνει ακόμη πιο δύσκολη.

Ρούττε: Όποιος πιστεύει ότι η Ευρώπη μπορεί να υπερασπιστεί τον εαυτό της χωρίς τις ΗΠΑ, ονειρεύεται

Τη σημασία της διατήρησης και ενίσχυσης της Βορειοατλαντικής Συμμαχίας υπογράμμισε ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούττε, δηλώνοντας ότι ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν «θα ήθελε πολύ να δει μια ευρωπαϊκή αμυντική δύναμη αποκομμένη από το ΝΑΤΟ».

Μιλώντας ενώπιον των Επιτροπών Ασφάλειας και Άμυνας και Εξωτερικών Υποθέσεων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, ο Μ. Ρούττε τόνισε ότι «όποιος πιστεύει πως η Ευρώπη μπορεί να υπερασπιστεί τον εαυτό της χωρίς τις Ηνωμένες Πολιτείες, απλώς ονειρεύεται».

Ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ επεσήμανε ότι η Συμμαχία παραμένει ζωτικής σημασίας για όλα τα μέλη της, υπογραμμίζοντας πως «οι Ηνωμένες Πολιτείες χρειάζονται το ΝΑΤΟ, όπως ακριβώς το χρειάζονται και ο Καναδάς και οι Ευρωπαίοι σύμμαχοι». Όπως ανέφερε, οι ΗΠΑ χρειάζονται το ΝΑΤΟ γιατί αποτελεί βασικό πυλώνα για τη σταθερότητα και την ασφάλεια του Βόρειου Ατλαντικού, καθώς και για τη διατήρηση της ασφάλειας στην περιοχή της Αρκτικής.

Παράλληλα, ο Ρούττε υπογράμμισε ότι, σε περίπτωση που η Ευρώπη επιχειρούσε να αναλάβει πλήρως την άμυνά της χωρίς τη στήριξη των ΗΠΑ, οι αμυντικές δαπάνες θα έπρεπε να αυξηθούν δραστικά, φτάνοντας ακόμη και το 10% του ΑΕΠ των ευρωπαϊκών κρατών.

Αναφορικά με την Ουκρανία, ο Μαρκ Ρούττε δήλωσε ότι το πακέτο δανείων ύψους 90 δισεκατομμυρίων ευρώ που εγκρίθηκε από τις χώρες της ΕΕ, «θα είναι κρίσιμο τόσο για την ασφάλεια όσο και για την ευημερία της Ουκρανίας». Κάλεσε, ωστόσο, την ΕΕ να επιδείξει «ευελιξία» στον τρόπο αξιοποίησης των κεφαλαίων αυτών και «να μην υπάρξουν υπερβολικοί περιορισμοί» ως προς τις «αγορές από την ΕΕ», αλλά να μπουν στο επίκεντρο οι ανάγκες της Ουκρανίας.

«Η Ευρώπη χτίζει τώρα την αμυντική της βιομηχανία, και αυτό είναι ζωτικής σημασίας, αλλά δεν μπορεί, προς το παρόν, να παράσχει επαρκή ποσότητα από αυτά που χρειάζεται η Ουκρανία για να αμυνθεί σήμερα», τόνισε ο γ.γ. του ΝΑΤΟ, σημειώνοντας ότι η αμυντική βιομηχανία της Ουκρανίας είναι «εξαιρετική», αλλά «χωρίς τη ροή όπλων από τις ΗΠΑ, η Ουκρανία δεν μπορεί να παραμείνει μάχιμη».

Καθώς οι διαβουλεύσεις για μια ειρηνευτική συμφωνία συνεχίζονται, ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ υπογράμμισε ότι η στρατιωτική υποστήριξη προς την Ουκρανία συνεχίζεται, μεταξύ άλλων μέσω της πρωτοβουλίας PURL. Υπενθύμισε ότι για το 2026 οι στρατιωτικές ανάγκες της Ουκρανίας από διεθνείς δωρητές εκτιμώνται να ξεπερνούν τα 60 δισεκατομμύρια δολάρια, επισημαίνοντας ότι η πρωτοβουλία PURL αποτελεί έναν από τους βασικούς μηχανισμούς κάλυψης αυτών των αναγκών.

Ο Μ. Ρούττε έκανε μνεία και στον «συνασπισμό των προθύμων», υπό την ηγεσία του Ηνωμένου Βασιλείου και της Γαλλίας, για την παροχή ισχυρών εγγυήσεων ασφαλείας προς την Ουκρανία, συμπεριλαμβανομένης της παρουσίας δυνάμεων στη χώρα μετά από μια ενδεχόμενη ειρηνευτική συμφωνία με τη Ρωσία. Όπως είπε, η Ευρώπη, ο Καναδάς και οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν επιβεβαιώσει την ετοιμότητά τους να συμβάλουν σε αυτές τις εγγυήσεις, ώστε να διασφαλιστεί ότι ο Βλαντίμιρ Πούτιν δεν θα ξαναεπιτεθεί κατά της Ουκρανίας έπειτα από μια πιθανή συμφωνία ή μακροπρόθεσμη κατάπαυση του πυρός.

Τέλος, ο γ.γ. του ΝΑΤΟ αναφέρθηκε στη δραματική ανθρωπιστική κατάσταση στην Ουκρανία, επισημαίνοντας ότι κοντεύουν να κλείσουν τέσσερα χρόνια από την έναρξη της σύγκρουσης φέτος, χρονιά που σηματοδοτείται από «τον πιο σκληρό χειμώνα των τελευταίων δέκα και πλέον ετών», με τις θερμοκρασίες να φτάνουν τους -20 βαθμούς Κελσίου. Ο Μ. Ρούττε τόνισε ότι η Ρωσία πλήττει συστηματικά τις πολιτικές υποδομές, αφήνοντας εκατομμύρια Ουκρανούς χωρίς θέρμανση, ηλεκτρικό ρεύμα και νερό.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Ο Ζελένσκι προτείνει ο επόμενος γύρος διαπραγματεύσεων να διεξαχθεί πριν από την Κυριακή

Οι συνομιλίες μεταξύ Ουκρανίας και Ρωσίας, υπό την αιγίδα των ΗΠΑ, αναμένεται να συνεχιστούν την Κυριακή, δήλωσε εχθές ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι, υπογραμμίζοντας πως θα ήταν καλό εάν θα μπορούσαν να διεξαχθούν νωρίτερα.

Σε βιντεοσκοπημένο μήνυμά του, το οποίο δόθηκε απόψε στη δημοσιότητα, ο Ζελένσκι ανέφερε ότι κατά τον προηγούμενο γύρο συνομιλιών (σ.σ. την Παρασκευή και Σάββατο) στο Άμπου Ντάμπι, οι δύο πλευρές συζήτησαν σχετικά με τα βήματα που θα πρέπει να ακολουθηθούν για τον τερματισμό του πολέμου και για την εποπτεία της ειρηνευτικής συμφωνίας.

Ο πρόεδρος της Ουκρανίας κάλεσε επίσης τους συμμάχους να μην χαλαρώσουν την πίεσή τους προς τη Μόσχα.

Σε εξέλιξη οι έρευνες για τη γυναίκα που αγνοείται ακόμα στην μπισκοτοβιομηχανία «Βιολάντα»

Σε πλήρη εξέλιξη βρίσκονται οι έρευνες για τον εντοπισμό μιας ακόμη γυναίκας που αγνοείται στις εγκαταστάσεις της μπισκοτοβιομηχανίας «Βιολάντα» στα Τρίκαλα, όπου μεγάλη πυρκαγιά προκάλεσε τον θάνατο τεσσάρων γυναικών. Στις έρευνες των συνεργείων της Πυροσβεστικής και της ΕΜΑΚ, συνδράμουν και μηχανήματα έργου, προκειμένου οι Αρχές να φτάσουν άμεσα στον εντοπισμό του πέμπτης γυναίκας που αγνοείται.

Η φωτιά εκδηλώθηκε λίγο πριν τις 4:00 π.μ. της Δευτέρας σε πτέρυγα του εργοστασίου παραγωγής τροφίμων, κατά τη διάρκεια της νυκτερινής βάρδιας, ενώ μέσα βρίσκονταν δεκατρία άτομα. Απ’ αυτά, τα οκτώ απομακρύνθηκαν, ενώ πέντε γυναίκες αγνοούνταν. Όπως έγινε γνωστό από την Πυροσβεστική, προηγήθηκε ισχυρή έκρηξη, ενώ το μεγαλύτερο μέρος του εργοστασίου έχει καταρρεύσει. Τα αίτια της πυρκαγιάς είναι ακόμα άγνωστα και ερευνώνται.

Η έκρηξη ήταν τόσο ισχυρή που ακούστηκε ακόμα και σε γειτονικά χωριά, σύμφωνα με μαρτυρίες κατοίκων. Προκάλεσε δε τον τραυματισμό επτά άτομα μεταξύ των οποίων και ένας πυροσβέστης, οι οποίοι μεταφέρθηκαν στο ΓΝ Τρικάλων και νοσηλεύτηκαν, για προληπτικούς λόγους, σε θαλάμους βραχείας νοσηλείας και έλαβαν το πρωί εξιτήριο. Η νεκροψία-νεκροτομή, καθώς και η ταυτοποίηση των σορών θα πραγματοποιηθεί στο ΓΝ Λάρισας.

Στο έργο της κατάσβεσης έλαβαν μέρος 53 πυροσβέστες με 16 οχήματα, ένα ειδικό βραχιονοφόρο όχημα, μια ομάδα της 8ης ΕΜΑΚ, μια ομάδα της 7ης ΕΜΑΚ, μια ομάδα ΣμηΕΑ (Συστήματα μη Επανδρωμένων Αεροσκαφών) και 9 βοηθητικά οχήματα, ενώ συνδρομή παρείχαν δύο υδροφόρες της Π/Ε Τρικάλων.

Η τραγωδία προκάλεσε σοκ στην κοινωνία των Τρικάλων. Οι συγγενείς των θυμάτων έσπευσαν στον χώρο του τραγικού συμβάντος, για να ενημερωθούν για την τύχη των οικείων τους.

Στον χώρο βρίσκεται επίσης, από το πρωί της Δευτέρας, κλιμάκιο της ΔΑΕΕ, το οποίο λαμβάνει καταθέσεις από τους εργαζόμενους που σώθηκαν από την πυρκαγιά, προκειμένου να συλλέξει πληροφορίες για το τι συνέβη και να δώσει απαντήσεις στις αιτίες που προκάλεσαν την ισχυρή έκρηξη. Οι απαντήσεις και οι διευκρινίσεις για όλα τα ερωτήματα θα δοθούν μετά από την αυτοψία στο χώρο και την ολοκλήρωση των καταθέσεων, ενώ έχουν οριστεί και πραγματογνώμονες από την Αθήνα — συγκεκριμένα ένας ηλεκτρολόγος, ένας χημικός και ένας πυροτεχνουργός — οι οποίοι θα υποβάλουν τα πορίσματά τους μετά την έρευνα που θα πραγματοποιήσουν στο χώρο.

«Σε αυτή τη στιγμή βαθιάς ψυχικής συντριβής, δεν υπάρχουν λόγια ικανά να περιγράψουν τον ανθρώπινο πόνο που προκαλεί μια τέτοια τραγωδία», αναφέρει σε ανακοίνωσή της η εταιρεία Βιολάντα με αφορμή το τραγικό δυστύχημα στο εργοστάσιο στα Τρίκαλα. «Εκφράζουμε τη βαθιά μας οδύνη και τον συγκλονισμό μας για το τραγικό συμβάν που σημειώθηκε στο εργοστάσιό μας στα Τρίκαλα. Μοναδικό μας μέλημα είναι να σταθούμε με σεβασμό δίπλα στις οικογένειες των ανθρώπων που χάσαμε», σημειώνεται στην ίδια ανακοίνωση.

Τη βαθιά τους θλίψη εκφράζουν  και τα κόμματα με σχετικές ανακοινώσεις προς τα θύματα και τις οικογένειες τους, ενώ έχουν αναβάλλει προγραμματισμένες εκδηλώσεις τους. Ο δήμαρχος Τρικκαίων και πρόεδρος της ΠΕΔ Θεσσαλίας Νίκος Σακκάς εισηγήθηκε τριήμερο δημοτικό πένθος, μετά τη ματαίωση της διά ζώσης συνεδρίασης του Δημοτικού Συμβουλίου. Η εισήγηση θα υποβληθεί στη διά περιφοράς συνεδρίαση του Σώματος, που προγραμματίστηκε για σήμερα, Τρίτη 27 Ιανουαρίου 2026, αντί της διά ζώσης συνεδρίασης.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Ηνωμένο Βασίλειο: Φιλόδοξο σχέδιο ανάπτυξης αιολικών πάρκων στη Βόρεια Θάλασσα

Ο Βρετανός υπουργός Ενέργειας, Εντ Μίλιμπαντ, υπέγραψε στις 26 Ιανουαρίου συμφωνία με ευρωπαϊκούς εταίρους για την επιτάχυνση της ανάπτυξης υπεράκτιων αιολικών πάρκων στη Βόρεια Θάλασσα, ανοίγοντας τον δρόμο για την εγκατάσταση χιλιάδων ανεμογεννητριών στην περιοχή.

Το «Σύμφωνο Ασφάλειας Καθαρής Ενέργειας», στο οποίο συμμετέχουν η Γερμανία, η Νορβηγία, η Γαλλία και η Δανία, προβλέπει τη δημιουργία έργων υπεράκτιας αιολικής ενέργειας συνολικής ισχύος 100 GW. Όπως δήλωσε ο Μίλιμπαντ, «αυτή η συμφωνία θα απελευθερώσει το Ηνωμένο Βασίλειο από τις διακυμάνσεις των ορυκτών καυσίμων και θα εξασφαλίσει ενεργειακή επάρκεια και αφθονία».

Το υπουργείο Ενεργειακής Ασφάλειας και Καθαρής Μετάβασης ανακοίνωσε ότι προωθεί την εγκατάσταση υβριδικών υπεράκτιων αιολικών μονάδων, τα οποία θα συνδέονται απευθείας με περισσότερες από μία χώρες μέσω διασυνδετήρων. Στις 14 Ιανουαρίου, η κυβέρνηση των Εργατικών γνωστοποίησε ότι διασφάλισε 8,4 GW υπεράκτιας αιολικής ισχύος, στη μεγαλύτερη διαγωνιστική διαδικασία προμήθειας τέτοιων έργων που έχει γίνει μέχρι σήμερα σε Ηνωμένο Βασίλειο και Ευρώπη.

Ωστόσο, για τον πρόεδρο των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, η κίνηση δεν είναι καλή. Όπως έγραψε πέρυσι σε ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, στις 3 Ιανουαρίου, «το Ηνωμένο Βασίλειο κάνει ένα πολύ μεγάλο λάθος. Ανοίξτε τη Βόρεια Θάλασσα. Ξεφορτωθείτε τις ανεμογεννήτριες».

Η Σκωτία παραμένει ο μεγαλύτερος παραγωγός πετρελαίου και ο δεύτερος μεγαλύτερος παραγωγός φυσικού αερίου στην Ευρώπη, με τις περισσότερες σχετικές δραστηριότητες να λαμβάνουν χώρα σε υπεράκτιες περιοχές πέραν των 12 ναυτικών μιλίων από τις ακτές, σύμφωνα με το φυσιολατρικό οργανισμό Nature Scot.

Η πολιτική του κυβερνώντος Εργατικού Κόμματος προβλέπει σταδιακή μετάβαση στη Βόρεια Θάλασσα, χωρίς έκδοση νέων αδειών για πετρέλαιο, φυσικό αέριο ή άνθρακα. Η δέσμευση αυτή ακολουθεί τον Νόμο περί Κλιματικής Αλλαγής του 2008 των Συντηρητικών, βάσει του οποίου το Ηνωμένο Βασίλειο υποχρεούται να πετύχει μηδενικές καθαρές εκπομπές αερίων θερμοκηπίου έως το 2050.

Το φορτηγό πλοίο Kiran Marmara κατευθύνεται προς το λιμάνι του Λίβερπουλ, στη βορειοδυτική Αγγλία, περνώντας δίπλα από ανεμογεννήτριες στο αιολικό πάρκο Burbo Bank. Ιρλανδική Θάλασσα, 21 Νοεμβρίου 2023. (Paul Ellis/AFP μέσω Getty Images)

 

Οι υπέρμαχοι της επανεξέτασης της πολιτικής για μηδενικές εκπομπές προειδοποιούν για αυξήσεις στους λογαριασμούς ενέργειας. Το ινστιτούτο Net Zero Watch ανέφερε σε ανάρτησή του, στις 26 Ιανουαρίου, στην πλατφόρμα Χ ότι «τα σχέδια αναμένεται να εξεταστούν, δεδομένης της πιθανότητας η αύξηση του κόστους να επιβαρύνει τους λογαριασμούς ρεύματος που θα φτάνουν στους καταναλωτές λόγω των διασυνδεδεμένων ευρωπαϊκών ενεργειακών έργων».

Ο διευθυντής εκστρατειών του Net Zero Watch, Μωρίς Κάζινς, σημείωσε επίσης στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης: «Μέσω του net zero, δημιουργούμε ένα ενεργειακό σύστημα που χαρακτηρίζεται από διαλείπουσα παραγωγή, χαμηλή ενεργειακή πυκνότητα και αλυσίδες εφοδιασμού υπό την κυριαρχία της Κίνας, την οποία το ίδιο το ΝΑΤΟ χαρακτηρίζει ως στρατηγικό ανταγωνιστή. Ο κόσμος δεν έχει αποανθρακοποιήσει τον πόλεμο. Οι στρατιωτικές επιχειρήσεις εξακολουθούν να βασίζονται σχεδόν αποκλειστικά σε ισχυρούς ενεργειακούς πόρους όπως το πετρέλαιο, το φυσικό αέριο και ο άνθρακας — και παραμένουν ιδιαιτέρως ενεργοβόρες και επιβαρυμένες. Μέχρι να βρεθούν εναλλακτικές που να προσφέρουν τα ίδια πλεονεκτήματα, τα ορυκτά αυτά καύσιμα θα είναι αναντικατάστατα».

Ο σύνδεσμος εταιρειών ενέργειας Energy UK χαιρέτισε την πρωτοβουλία Μίλιμπαντ. Η διευθύνουσα σύμβουλος, Ντάρα Βάυας, δήλωσε στις 26 Ιανουαρίου: «Ο βρετανικός ενεργειακός τομέας στηρίζει απόλυτα τις ιστορικές προσπάθειες που θα ανακοινωθούν στη Σύνοδο Κορυφής του Αμβούργου για τη Βόρεια Θάλασσα, με στόχο τη μετατροπή της σε κόμβο καθαρής ενέργειας για ολόκληρη την περιοχή. Η επίτευξη του στόχου των 100 γιγαβάτ από κοινά υπεράκτια έργα έως το 2050 απαιτεί αδιάκοπη προσπάθεια για τη διατήρηση της στενής συνεργασίας μεταξύ Ηνωμένου Βασιλείου και ΕΕ, τόσο στην ενοποίηση των αγορών όσο και στις διασυνδέσεις. Η βαθύτερη συνεργασία σε εφοδιαστικές αλυσίδες, τυποποίηση και κοινές υποδομές δεν αποτελεί μόνο στρατηγική αναγκαιότητα, αλλά και τον αποτελεσματικότερο τρόπο για να μειωθεί το ενεργειακό κόστος σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις, διασφαλίζοντας παράλληλα βιώσιμη οικονομική ανάπτυξη και ποιοτικές θέσεις εργασίας για το μέλλον».

Η προσπάθεια της Ευρώπης για μηδενικές εκπομπές μέχρι το 2050 βασίζεται σε μαζική αύξηση της παραγωγής ηλιακής και αιολικής ενέργειας, που θα μπορούσε να τριπλασιάσει τη μεταφερόμενη ισχύ στο δίκτυο.

Σύμφωνα με εκτιμήσεις του Ευρωπαϊκού Ελεγκτικού Συνεδρίου, το συνολικό κόστος αναβάθμισης των δικτύων μεταφοράς ρεύματος στην ευρωπαϊκή ήπειρο θα κυμανθεί μεταξύ 2 έως 3 τρισ. ευρώ ως τα μέσα του αιώνα. Μόνο στο Ηνωμένο Βασίλειο, η National Grid ESO υπολόγισε το 2020 ότι η επίτευξη του net zero συνεπάγεται επενδύσεις ύψους περίπου 3 τρισ. λιρών τα επόμενα τριάντα χρόνια.

Αμετακίνητη η Μόσχα στις εδαφικές της αξιώσεις για την Ουκρανία

Η Ρωσία παραμένει σταθερή στις εδαφικές της αξιώσεις στην Ουκρανία, όπως διεμήνυσε στις 26 Ιανουαρίου το Κρεμλίνο, μετά την πρώτη τριμερή συνάντηση μεταξύ Ρωσίας, Ουκρανίας και Ηνωμένων Πολιτειών, που διεξήχθη το περασμένο Σαββατοκύριακο.

Ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου, Ντμίτρι Πεσκόφ, απέφυγε να δώσει λεπτομέρειες για το τι συζητήθηκε στη συνάντηση που πραγματοποιήθηκε στο Άμπου Ντάμπι των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, τονίζοντας ότι η ρωσική θέση είναι «μακρόθεν γνωστή».

«Ας μην μιλήσουμε για συγκεκριμένες διατάξεις προς το παρόν. Η θέση μας είναι πασίγνωστη», δήλωσε ο Πεσκόφ στο ρωσικό κρατικό πρακτορείο ειδήσεων TASS. «Συζητήθηκε ο λεγόμενος ‘τύπος του Άνκορατζ’ και επήλθε σχετική κατανόηση τόσο με τους Αμερικανούς διαπραγματευτές όσο και με τον πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ. Αυτή τη στιγμή διαπραγματεύονται οι εμπειρογνώμονες. Μια ομάδα εργασίας συντονίζει τη διαδικασία. Οι απευθείας διαπραγματεύσεις βρίσκονται ακόμα σε αρχικό στάδιο. Θα ήταν πρόωρο να μιλήσουμε τώρα δημόσια για συγκεκριμένες διατάξεις της ατζέντας».

Ο «τύπος του Άνκορατζ» είναι όρος που χρησιμοποιεί το Κρεμλίνο για να περιγράψει τη συμφωνία που, σύμφωνα με τη Μόσχα, επιτεύχθηκε κατά τη συνάντηση του Τραμπ με τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν στην Αλάσκα τον Αύγουστο. «Δεν αποτελεί μυστικό ότι αυτή είναι η πάγια θέση μας — η διευθέτηση του εδαφικού ζητήματος, που αποτελεί μέρος του τύπου του Άνκορατζ, είναι ζήτημα θεμελιώδους σημασίας για τη ρωσική πλευρά», σημείωσε ο Πεσκόφ, προσθέτοντας ότι οι συζητήσεις μεταξύ των τριών χωρών θα συνεχιστούν την ερχόμενη εβδομάδα.

Η Ρωσία ζητά από το Κίεβο να παραδώσει το σύνολο της ανατολικής, βιομηχανικής περιοχής του Ντονμπάς. Αν και η Μόσχα ελέγχει το μεγαλύτερο μέρος της διαφιλονικούμενης περιοχής, η Ουκρανία εξακολουθεί να κρατά περίπου το 20% της περιφέρειας του Ντονέτσκ και αντιστέκεται στις απαιτήσεις της Ρωσίας να παραχωρήσει το έδαφος αυτό ως όρο για την ειρήνη.

Των δηλώσεων του Πεσκόφ είχε προηγηθεί ανακοίνωση του Ουκρανού προέδρου Βολοντίμιρ Ζελένσκι, στις 25 Ιανουαρίου, ότι το αμερικανικό έγγραφο που καθορίζει τις εγγυήσεις ασφαλείας για την Ουκρανία είναι έτοιμο και απομένει μόνο ο καθορισμός ημερομηνίας και τόπου υπογραφής. «Για εμάς, οι εγγυήσεις ασφαλείας είναι καταρχήν εγγυήσεις από τις Ηνωμένες Πολιτείες. Το έγγραφο είναι 100% έτοιμο και περιμένουμε από τους εταίρους μας να επιβεβαιώσουν την ημερομηνία και τον τόπο της υπογραφής», δήλωσε ο Ζελένσκι σε συνέντευξη Τύπου, κατά την επίσκεψή του στο Βίλνιους της Λιθουανίας. Το κείμενο, κατά τον Ζελένσκι, θα σταλεί προς επικύρωση στο Κογκρέσο των ΗΠΑ και στη Βουλή της Ουκρανίας μετά την υπογραφή, αν και δεν αναφέρθηκαν λεπτομέρειες ως προς το περιεχόμενό του.

Ο πρόεδρος της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι. Ρώμη, 10 Ιουλίου 2025. (Antonio Masiello/Getty Images)

 

Οι δηλώσεις του Ζελένσκι αφήνουν να εννοηθεί ότι υπάρχει πρόοδος μετά τις τριμερείς συνομιλίες που διεξήχθησαν με τη διαμεσολάβηση των ΗΠΑ — η πρώτη συνάντηση αυτής της μορφής από την αρχή του πολέμου. «Συζητείται το 20σέλιδο σχέδιο και τα προβληματικά ζητήματα. Ήταν πολλά, αλλά τώρα είναι λιγότερα», είπε, τονίζοντας πως το Κίεβο εμμένει στη διαφύλαξη της εδαφικής του ακεραιότητας.

«Η Μόσχα κάνει τα πάντα για να αναγκάσει την Ουκρανία να εγκαταλείψει τις ανατολικές περιοχές που η Ρωσία δεν έχει καταφέρει να κατακτήσει. Είναι δύο εντελώς διαφορετικές θέσεις — της Ουκρανίας και της Ρωσίας — και οι Αμερικανοί προσπαθούν να τις συμβιβάσουν», επεσήμανε ο Ζελένσκι, προσθέτοντας ότι όλες οι πλευρές, συμπεριλαμβανομένων των ΗΠΑ, θα πρέπει να είναι έτοιμες για συμβιβασμούς.

Παρότι δεν ανακοινώθηκε κάποια απτή πρόοδος μετά τις συνομιλίες, Αμερικανοί αξιωματούχοι με γνώση των διαπραγματεύσεων έκαναν λόγο για αισθητή πρόοδο από τον Νοέμβριο του 2025, όταν αντιπροσωπείες των ΗΠΑ και της Ουκρανίας είχαν συναντηθεί στη Γενεύη.

«Θεωρούμε ότι η συνάντηση στο Άμπου Ντάμπι ήταν κρίσιμο βήμα για τη μετάβαση στην επόμενη φάση», δήλωσε ένας από τους Αμερικανούς αξιωματούχους.

Με τη συμβολή των Joseph Lord, Ryan Morgan και Emel Akan