Δευτέρα, 11 Μαΐ, 2026

ΕΟΠΥΥ: Ξεκινά η διάθεση φαρμάκων υψηλού κόστους από ιδιωτικά φαρμακεία

Μία τρίτη επιλογή δωρεάν διάθεσης Φαρμάκων Υψηλού Κόστους (ΦΥΚ) προστίθεται από σήμερα, Δευτέρα 16 Φεβρουαρίου 2026, στην εξυπηρέτηση των ασθενών με σοβαρές παθήσεις, με στόχο την οριστική αντιμετώπιση των πολύωρων αναμονών στα φαρμακεία του ΕΟΠΥΥ.

Πέραν των φαρμακείων του ΕΟΠΥΥ και της δυνατότητας κατ’ οίκον αποστολής των ΦΥΚ, οι ασθενείς μπορούν πλέον να επιλέγουν την παραλαβή των φαρμάκων τους από το φαρμακείο της γειτονιάς τους, έχοντας παράλληλα τη δυνατότητα άμεσης συμβουλευτικής υποστήριξης από τον φαρμακοποιό τους για την ορθή χρήση της αγωγής.

Από σήμερα τίθεται σε λειτουργία η σχετική πλατφόρμα του ΕΟΠΥΥ και η συντριπτική πλειονότητα των ιδιωτικών φαρμακείων της χώρας αναμένεται να διαθέτει συγκεκριμένες κατηγορίες ΦΥΚ. Σε πρώτη φάση δίνεται η δυνατότητα σε ασθενείς που πάσχουν από καρκίνο και σκλήρυνση κατά πλάκας να υποβάλλουν στην πλατφόρμα τα αιτήματά τους και να παραλαμβάνουν, σε καθορισμένο χρονοδιάγραμμα, τα φάρμακά τους από το φαρμακείο της επιλογής τους.

Η νέα διαδικασία αντιστοιχεί σε περίπου 23.000 συνταγές μηνιαίως, με στόχο εντός τριμήνου να εξυπηρετούνται περίπου 66.000 συνταγές τον μήνα, δηλαδή περίπου το ένα τρίτο των συνολικών συνταγών ΦΥΚ, που ανέρχονται σε περίπου 180.000 μηνιαίως.

Τον επόμενο μήνα θα ενταχθούν οι βιολογικοί παράγοντες νέκρωσης των όγκων (anti-TNF) με περίπου 25.000 συνταγές και τον μεθεπόμενο μήνα οι πάσχοντες από ηπατίτιδα Β και D, καθώς και οι λαμβάνοντες θεραπεία για το άσθμα, με περίπου 18.000 συνταγές.

Οι ασθενείς θα λαμβάνουν τα φάρμακά τους εντελώς δωρεάν, ενώ οι φαρμακοποιοί θα αποζημιώνονται από τον ΕΟΠΥΥ με 20 ευρώ πλέον ΦΠΑ ανά συνταγή για την υπηρεσία εκτέλεσης και χορήγησης. Οι εκτελεσμένες συνταγές υποβάλλονται μηνιαίως στον ΕΟΠΥΥ μαζί με το σχετικό τιμολόγιο παροχής υπηρεσιών, ενώ η πληρωμή τους ακολουθεί το χρονοδιάγραμμα της συλλογικής σύμβασης του Πανελλήνιου Φαρμακευτικού Συλλόγου.

Σε δηλώσεις του στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, ο πρόεδρος του Πανελληνίου Φαρμακευτικού Συλλόγου, Απόστολος Βαλτάς, εξέφρασε την ικανοποίησή του για την επέκταση της διάθεσης ΦΥΚ μέσω ιδιωτικών φαρμακείων, σημειώνοντας ότι μια διαδικασία που ξεκίνησε πιλοτικά το 2020 με 1.000–1.500 συνταγές μηνιαίως πλέον καθιερώνεται, σηματοδοτώντας ουσιαστική αλλαγή στην εξυπηρέτηση των χρονίως πασχόντων.

«Πρόκειται για παρέμβαση με έντονο κοινωνικό αποτύπωμα, καθώς βάζει τέλος στις πολύωρες αναμονές, τις λεγόμενες “ουρές της ντροπής”, έξω από τα φαρμακεία του ΕΟΠΥΥ. Μάλιστα δεν ήταν λίγες οι περιπτώσεις που οι ασθενείς ή οι φροντιστές τους ήταν αναγκασμένοι να διανύσουν δεκάδες χιλιόμετρα από τον τόπο διαμονής τους προκειμένου να πάρουν τα φάρμακά τους. Πλέον, η πρόσβαση στα συγκεκριμένα σκευάσματα θα γίνεται από το φαρμακείο της γειτονιάς, με άμεση εξυπηρέτηση και χωρίς άσκοπες μετακινήσεις», ανέφερε.

Ο πρόεδρος του ΠΦΣ υπογραμμίζει ότι το νέο σύστημα επαναφέρει στο επίκεντρο την αξιοπρέπεια του ασθενούς, τη σιγουριά της άμεσης πρόσβασης στη θεραπεία και κυρίως την προσωπική επαφή με τον φαρμακοποιό, που μπορεί να ενημερώσει για τη σωστή χρήση της αγωγής και να διαχειριστεί πιθανές παρενέργειες.

«Σε αντίθεση με την κατ’ οίκον αποστολή φαρμάκων, που αποτελεί μια απρόσωπη διαδικασία, η διάθεση μέσω των φαρμακείων της γειτονιάς ενισχύει τον ρόλο της πρωτοβάθμιας φροντίδας και δημιουργεί ένα πιο ανθρώπινο και λειτουργικό πλαίσιο εξυπηρέτησης για τους πλέον ευάλωτους ασθενείς», τονίζει ο κ. Βαλτάς. Καταλήγει ότι σε επόμενο στάδιο τα φάρμακα υψηλού κόστους, όπως όλα τα φάρμακα, θα πρέπει να διακινούνται μέσω των φαρμακείων, ώστε να μειωθεί η ταλαιπωρία των ασθενών με σοβαρές παθήσεις.

Πώς επιλέγει ο ασφαλισμένος το ιδιωτικό φαρμακείο

Ο ασφαλισμένος θα εισέρχεται στην ηλεκτρονική διεύθυνση https://fyk.eopyy.gov.gr/ και θα αυθεντικοποιεί την είσοδό του κάθε φορά με τη χρήση των προσωπικών κωδικών taxisnet και την καταχώρηση του ΑΜΚΑ του.

Στην πρώτη είσοδο ο ασφαλισμένος καλείται να επιβεβαιώσει την ηλεκτρονική του διεύθυνση, ως απαραίτητο στοιχείο επικοινωνίας με τον ΕΟΠΥΥ.

Με την επιτυχή καταχώρηση εμφανίζονται τα αναλυτικά στοιχεία της συνταγής, εφόσον πρόκειται για σκεύασμα ΦΥΚ το οποίο ανήκει στις θεραπευτικές κατηγορίες που προτεραιοποιούνται (σε πρώτη φάση τα φάρμακα για τη σκλήρυνση κατά πλάκας, εκτός των ενδοφλεβίων, και τα αντινεοπλασματικά).

Ο ασφαλισμένος θα έχει τη δυνατότητα αναζήτησης του φαρμακείου της επιλογής του (μέσω ΤΚ, διεύθυνσης, επωνυμίας κ.λπ.).

Προαιρετικά, δύναται να δηλώσει έως τρεις αντιπροσώπους που θα παραλάβουν το Φάρμακο Υψηλού Κόστους αντί του ιδίου (χωρίς να αναιρείται η δυνατότητα να το παραλάβει ο ίδιος).

Μετά την επιλογή του ιδιωτικού φαρμακείου, ο ασφαλισμένος επιλέγει «Υποβολή».

Το αίτημα μεταβιβάζεται στον ΕΟΠΥΥ και μετά από τους σχετικούς ελέγχους από ελεγκτές φαρμακοποιούς εγκρίνεται ή απορρίπτεται το αργότερο εντός δύο ημερών. Με την έγκριση του αιτήματος χορήγησης ΦΥΚ από τον ΕΟΠΥΥ, ο ασφαλισμένος λαμβάνει ενημέρωση στο κινητό ή/και στο email του.

Στη συνέχεια ακολουθεί το στάδιο της προετοιμασίας του δέματος από τον ΕΟΠΥΥ, διαδικασία που διαρκεί επίσης μία ημέρα.

Τα ΦΥΚ συσκευάζονται σε ειδικό σακουλάκι στο οποίο επικολλάται αυτοκόλλητο που φέρει την επωνυμία του φαρμακείου και κρυπτογραφημένα στο barcode τα στοιχεία του ασφαλισμένου, της συνταγής και των φαρμάκων που περιέχονται σε αυτό.

Το φαρμακείο ενημερώνεται για την αποστολή με email που έχει δηλωθεί στην εφαρμογή, με αναφορά ότι τα φάρμακα θα παραδοθούν εντός 6 έως 10 εργασίμων ημερών από την ημερομηνία έγκρισης, ενώ μπορεί να παρακολουθεί το αίτημα από την επιλογή «Απεσταλμένα προς Φαρμακείο».

Ο ασφαλισμένος λαμβάνει μηνύματα και κατά την ολοκλήρωση της παραλαβής των σκευασμάτων από το ιδιωτικό φαρμακείο και μετά την εκτέλεση της συνταγής.

Της Έφης Φουσέκη

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Βίντεο στρατολόγησης της CIA στα μανδαρινικά στοχεύει σε Κινέζους αξιωματικούς — Έντονη η αντίδραση του Πεκίνου

Η Κεντρική Υπηρεσία Πληροφοριών των ΗΠΑ (CIA) δημοσιοποίησε βίντεο στα μανδαρινικά στις 12 Φεβρουαρίου, με στόχο να στρατολογήσει Κινέζους αξιωματικούς ως πληροφοριοδότες, λιγότερο από έναν μήνα μετά τη θεαματική απομάκρυνση των κορυφαίων στρατηγών του κινεζικού καθεστώτος.

Αναλυτές δήλωσαν στην εφημερίδα The Epoch Times ότι το μήνυμα αναμένεται να βρει απήχηση στο κινεζικό στρατιωτικό προσωπικό, ιδίως λόγω του χρονισμού, καθώς οι εκκαθαρίσεις κορυφαίων στρατηγών από τον ηγέτη του Κομμουνιστικού Κόμματος της Κίνας (ΚΚΚ), Σι Τζινπίνγκ, έχουν προκαλέσει ευρεία δυσαρέσκεια στις τάξεις του κινεζικού στρατού.

Η CIA ξεκίνησε νέα διαφήμιση στρατολόγησης με τίτλο «Why we step forward: to save the future» («Γιατί προχωρούμε μπροστά: για να σώσουμε το μέλλον») στην πλατφόρμα κοινωνικής δικτύωσης X και στο YouTube, στοχεύοντας πιθανούς πληροφοριοδότες στις ένοπλες δυνάμεις του ΚΚΚ. Το βίντεο συγκέντρωσε εκατομμύρια προβολές μέσα σε λίγες ημέρες.

Πρόκειται για την πιο πρόσφατη κίνηση της αμερικανικής υπηρεσίας για την εντατικοποίηση της συλλογής πληροφοριών κατά του κομμουνιστικού καθεστώτος της Κίνας, μετά τις εκκαθαρίσεις του Τζανγκ Γιουσιά, αντιπροέδρου της Κεντρικής Στρατιωτικής Επιτροπής του ΚΚΚ, και του Λιου Τζενλί, μέλους της Κεντρικής Στρατιωτικής Επιτροπής και αρχηγού του Μεικτού Επιτελικού Τμήματος, οι οποίες ανακοινώθηκαν επίσημα στις 24 Ιανουαρίου.

Το νέο βίντεο προσφέρει μια εικόνα της τρέχουσας κατάστασης στον κινεζικό στρατό μέσα από την οπτική ενός υποθετικού μεσαίου βαθμού αξιωματικού του ΚΚΚ, αναδεικνύοντας τις εσωτερικές πολιτικές συνέπειες των στρατιωτικών εκκαθαρίσεων. Ο υποθετικός αξιωματικός λέει στο βίντεο, αναφερόμενος στο ΚΚΚ, ότι η εξουσία του στηρίζεται σε αμέτρητα ψέματα, προσθέτοντας πως τώρα αυτά τα τείχη ψεύδους καταρρέουν σταδιακά και αφήνουν άλλους να καθαρίσουν το χάος. Υποστήριξε ακόμη ότι οποιοσδήποτε διαθέτει ηγετικά χαρακτηριστικά είναι βέβαιο πως θα προκαλέσει υποψίες και θα εξοντωθεί αδίστακτα.

Το βίντεο δημοσιοποιήθηκε λιγότερο από έναν μήνα μετά την πτώση του Τζανγκ και παραπέμπει ευθέως στην αστάθεια και το άγχος που επικράτησαν στον στρατό μετά τη σύλληψή του.

Ο υποθετικός αξιωματικός συνέχισε λέγοντας ότι άνθρωποι που δεν έχουν ποτέ βιώσει πόλεμο βιάζονται να τους ρίξουν σε μάχες, παραπέμποντας σαφώς στον Σι, σε αντιδιαστολή με τον Τζανγκ και τον Λιου. Τόσο ο Τζανγκ όσο και ο Λιου είχαν συμμετάσχει στον πόλεμο της Κίνας με το Βιετνάμ το 1979, γεγονός που τους καθιστούσε τους δύο μοναδικούς στρατηγούς στο ΚΚΚ με πραγματική εμπειρία μάχης.

Διάφορα τμήματα της Κεντρικής Στρατιωτικής Επιτροπής και οι μεγάλες στρατιωτικές διοικήσεις του ΚΚΚ τήρησαν σιωπή για τις εκκαθαρίσεις των δύο κορυφαίων στρατηγών, σε αντίθεση με προηγούμενα περιστατικά κατά τα οποία εξέδιδαν σχεδόν αμέσως επίσημες δηλώσεις στήριξης. Αναλυτές εκτιμούν ότι αυτή η ασυνήθιστη σιωπή δείχνει πως η κατάσταση δεν έχει κλείσει και ότι η διαφωνία στο εσωτερικό του στρατού εντείνεται.

Στο τέλος του βίντεο, παρακινούμενος από την προσωπική του πεποίθηση ως επαγγελματία στρατιώτη ότι πρέπει να υπερασπίζεται τον λαό και να διασφαλίζει την πατρίδα, και αναζητώντας ένα καλύτερο μέλλον για την κόρη του, ο αξιωματικός μετέδωσε πληροφορίες στην CIA.

Το κινεζικό καθεστώς αντέδρασε οργισμένα στο βίντεο, δηλώνοντας ότι θα λάβει μέτρα κατά της ξένης κατασκοπείας.

Επίκαιρο μήνυμα

Η CIA εκμεταλλεύτηκε την ευκαιρία για να διαπιστώσει αν αξιωματικοί είναι πρόθυμοι να αποστατήσουν μετά τις εκκαθαρίσεις, δήλωσε σχετικά με το βίντεο ο Σου Τζου-γιουν, ερευνητής και διευθυντής του Τμήματος Αμυντικής Στρατηγικής και Πόρων στο Ινστιτούτο Έρευνας Εθνικής Άμυνας και Ασφάλειας της Ταϊβάν.

Ο Σου είπε στην Epoch Times ότι, ειδικά η απομάκρυνση του Τζανγκ Γιουσιά, ήταν προφανές πως δεν αφορούσε διαφθορά αλλά πολιτική εκκαθάριση. Πρόσθεσε ότι μόνο οι στρατιωτικοί κατανοούν πραγματικά τους κινδύνους του πολέμου, επισημαίνοντας πως ο Σι Τζινπίνγκ δεν έχει πολεμήσει ποτέ, ωστόσο συνέλαβε τον Τζανγκ Γιουσιά, ο οποίος διέθετε εμπειρία στο πεδίο. Επεσήμανε ότι αν ο Σι ενεργήσει ανεύθυνα και αφήσει ανθρώπους χωρίς εμπειρία πεδίου μάχης να διοικούν, μπορεί να οδηγήσει την Κίνα σε πόλεμο.

Η CIA προσαρμόσε ειδικά το βίντεο για το στρατιωτικό προσωπικό του ΚΚΚ με βάση τις τρέχουσες αλλαγές στον κινεζικό στρατό, το ηθικό των αξιωματικών του και την κατάσταση στο Στενό της Ταϊβάν μετά τη σύλληψη του Τζανγκ, δήλωσε στην Epoch Times ο Σεν Μινγκ-σι, ερευνητής στο Τμήμα Έρευνας Εθνικής Ασφάλειας του Ινστιτούτου Έρευνας για την Εθνική Άμυνα και την Ασφάλεια στην Ταϊβάν.

Η σφραγίδα της Κεντρικής Υπηρεσίας Πληροφοριών (CIA) στην είσοδο των κεντρικών γραφείων της υπηρεσίας στο ΜακΛιν της Βιρτζίνια. ΗΠΑ, 24 Σεπτεμβρίου 2022. (Evelyn Hockstein/Reuters)

 

Ο Σεν ανέφερε, για την επίδραση του βίντεο, ότι ο κίνδυνος για όσους είναι ήδη σε απόγνωση και πρόθυμοι να εξεγερθούν είναι υπερβολικά υψηλός. Εξήγησε ότι, αν μπορούν να εξασφαλίσουν προσωπική ασφάλεια μέσω της CIA, να γίνουν Αμερικανοί πολίτες ή πρόσφυγες και ταυτόχρονα να προωθήσουν αλλαγές στην ηπειρωτική Κίνα, αυτό θα ήταν πολύ θετικό.

Ο Σου δήλωσε ότι ο τρόπος παρουσίασης του βίντεο μοιάζει με «φύτεμα ενός σπόρου», καθώς η CIA παρέχει ασφαλές δίκτυο, δίνοντας σε αυτούς τους αξιωματικούς που επιζητούν αλλαγή έναν δίαυλο για να αποκαλύψουν παράνομες ενέργειες του Σι Τζινπίνγκ ή συνεργατών του.

Ο Σου πρόσθεσε ότι το ηθικό του κινεζικού λαού, των αξιωματούχων και του στρατού θα έπρεπε πλέον να βρίσκεται σε πλήρη αναταραχή. Εκτίμησε ότι το βίντεο στρατολόγησης της CIA στοχεύει στην επίτευξη νίκης χωρίς μάχη, αφυπνίζοντας τη συνείδηση του στρατιωτικού προσωπικού του ΚΚΚ. Υποστήριξε ότι η αποστολή του στρατού είναι να προστατεύει τη χώρα και τον λαό της, όμως το ΚΚΚ «δηλητηριάζει» τον λαό και οδηγεί την Κίνα σε πορεία καταστροφής. Υπό αυτές τις συνθήκες, οι αξιωματικοί και οι στρατιώτες θα πρέπει να ενθαρρύνονται να ασκούν τη στρατιωτική αρετή, να διορθώνουν την εσφαλμένη πορεία του ΚΚΚ και να συνεργάζονται με την CIA.

Τέταρτο βίντεο μέσα σε έναν χρόνο

Πρόκειται για το τέταρτο βίντεο στρατολόγησης που δημοσιοποίησε η CIA μέσα σε λίγους μήνες, στοχεύοντας ανθρώπους στο εσωτερικό του συστήματος του ΚΚΚ.

Τον περασμένο Μάιο, η CIA δημοσιοποίησε δύο βίντεο στα κινεζικά, με στόχο υψηλόβαθμους αξιωματούχους του ΚΚΚ και τους γραμματείς τους. Τα δύο σύντομα βίντεο παρουσίαζαν πώς αξιωματούχοι του ΚΚΚ αναζητούσαν διέξοδο για τους ίδιους και τις οικογένειές τους, καταλήγοντας τελικά να επιλέγουν να επικοινωνήσουν με την CIA.

Τον Ιανουάριο του τρέχοντος έτους, μετά την επιχείρηση της κυβέρνησης Τραμπ για τη σύλληψη του ηγέτη της Βενεζουέλας Νικολάς Μαδούρο, η CIA δημοσιοποίησε νέο βίντεο για Κινέζους αξιωματούχους που ήταν πρόθυμοι να παράσχουν πληροφορίες στις Ηνωμένες Πολιτείες, δείχνοντας πώς μπορούν να επικοινωνήσουν με ασφάλεια με την CIA μέσω διαδικτύου. Το βίντεο προσέλκυσε 64 εκατομμύρια προβολές σε έναν μήνα.

Ο διευθυντής της CIA, Τζον Ράτκλιφ, ανέφερε σε δήλωσή του ότι τα βίντεο της υπηρεσίας είχαν φτάσει σε πολλούς Κινέζους πολίτες και ότι θα συνεχίσει να προσφέρει σε αξιωματούχους της κινεζικής κυβέρνησης μια «ευκαιρία να εργαστούν μαζί για ένα πιο λαμπρό μέλλον».

Ο Τζον Ράτκλιφ καταθέτει σε ακρόαση της Επιτροπής Πληροφοριών της Γερουσίας για την υποψηφιότητά του ως διευθυντή της CIA, στο Καπιτώλιο. Ουάσιγκτον, 15 Ιανουαρίου 2025. (Jemal Countess/AFP μέσω Getty Images)

 

Ο Σεν είπε ότι η CIA δημοσιοποιεί πολλαπλά βίντεο στρατολόγησης σε σύντομο χρονικό διάστημα, κάτι που, όπως εκτίμησε, δείχνει ότι «οι Ηνωμένες Πολιτείες παρακολουθούν στενά τις αλλαγές στο εσωτερικό του ΚΚΚ και μπορούν να αντιληφθούν τις τρέχουσες σκέψεις συγκεκριμένων ομάδων ή ατόμων».

Πρόσθεσε ότι η CIA αξιοποιεί αυτή την ευκαιρία για να στρατολογήσει περισσότερους ανθρώπους μέσα στο ΚΚΚ ώστε να παρέχουν πληροφορίες. Ανέφερε ότι, όπως συνέβη με τη σύλληψη του Μαδούρο στη Βενεζουέλα, αυτό θα μπορούσε να βοηθήσει τις Ηνωμένες Πολιτείες να κατανοήσουν τις μεταβαλλόμενες εσωτερικές συγκρούσεις ισχύος στο ΚΚΚ και να προχωρήσουν σε περαιτέρω ενέργειες.

Υπό το φως πρόσφατων περιστατικών που αφορούσαν μέλη των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων τα οποία κατασκόπευαν για λογαριασμό του ΚΚΚ, ο Μαρκ Τσάο, αναλυτής στρατιωτικής τεχνολογίας με έδρα τις ΗΠΑ, πρώην μηχανικός υλικών και παρουσιαστής κινεζόφωνου καναλιού στρατιωτικών ειδήσεων στο YouTube με την ονομασία Mark Space, προειδοποίησε ότι, παρά τις προσπάθειες της CIA, η συλλογή πληροφοριών των ΗΠΑ στην ηπειρωτική Κίνα είναι πολύ ασθενέστερη από εκείνη του ΚΚΚ στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Ο Τσάο δήλωσε στην Epoch Times ότι το ΚΚΚ δεν χρειάζεται να δημοσιοποιεί αντίστοιχα βίντεο στρατολόγησης με στόχο τον αμερικανικό στρατό ή την κυβέρνηση, καθώς διαθέτει διάφορους τρόπους για να διεισδύει και να κατασκοπεύει.

Με τη συμβολή των Luo Ya και Xia Yu

Τραμπ: Μέλη του Συμβουλίου Ειρήνης προσφέρουν 5 δισ. δολάρια για την ανασυγκρότηση και την ανθρωπιστική βοήθεια στη Γάζα

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε στις 15 Φεβρουαρίου 2026 ότι τα κράτη-μέλη του Συμβουλίου Ειρήνης του θα ανακοινώσουν, σε συνάντηση στην Ουάσιγκτον αυτή την εβδομάδα, μια συνολική δέσμευση άνω των 5 δισεκατομμυρίων δολαρίων για ανθρωπιστικές δράσεις και για την ανασυγκρότηση στη Γάζα.

Σε ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ο Τραμπ έγραψε ότι μόλις τον προηγούμενο μήνα, 24 διακεκριμένα ιδρυτικά μέλη είχαν συναντηθεί μαζί του στο Νταβός της Ελβετίας για να γιορτάσουν την επίσημη συγκρότηση του οργάνου και να παρουσιάσουν ένα τολμηρό όραμα για τους αμάχους στη Γάζα.

Πρόσθεσε ότι στις 19 Φεβρουαρίου 2026 θα βρεθεί εκ νέου μαζί με μέλη του Συμβουλίου Ειρήνης στο Donald J. Trump Institute of Peace στην Ουάσιγκτον, όπου θα ανακοινωθεί ότι τα κράτη-μέλη έχουν δεσμεύσει πάνω από 5 δισεκατομμύρια δολάρια για τις ανθρωπιστικές και ανασυγκροτητικές προσπάθειες στη Γάζα και ότι έχουν δεσμεύσει χιλιάδες στελέχη για τη Διεθνή Δύναμη Σταθεροποίησης και για την τοπική αστυνομία, με σκοπό τη διατήρηση της ασφάλειας και της ειρήνης για τους κατοίκους της Γάζας.

Η σύνοδος κορυφής της Πέμπτης θα είναι η πρώτη επίσημη συνεδρίαση της ομάδας και θα περιλαμβάνει αντιπροσωπείες και αρχηγούς κρατών από τις περισσότερες από 20 χώρες που έχουν, μέχρι στιγμής, προσχωρήσει στην πρωτοβουλία του Τραμπ.

Ψήφισμα του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών ενέκρινε τη δημιουργία του συμβουλίου, το οποίο στοχεύει στο να οδηγήσει σε τερματισμό τον πόλεμο μεταξύ του Ισραήλ και της τρομοκρατικής οργάνωσης Χαμάς στη Γάζα.

Μετά την επίθεση της Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου 2023 στη νότια περιοχή του Ισραήλ, οι δύο πλευρές βρίσκονταν σε πόλεμο έως ότου συμφώνησαν σε κατάπαυση του πυρός τον Οκτώβριο του 2025. Το Ισραήλ όσο και η Χαμάς έχουν αλληλοκατηγορηθεί για παραβίαση των όρων της κατάπαυσης του πυρός, η οποία, σύμφωνα με το κείμενο, επιτεύχθηκε με τη διαμεσολάβηση των ΗΠΑ. Η ισραηλινή κυβέρνηση υποστηρίζει ότι η Χαμάς σκότωσε τέσσερις Ισραηλινούς στρατιώτες από τότε που τέθηκε σε ισχύ η κατάπαυση του πυρός, ενώ το υπουργείο Υγείας της Γάζας, που ελέγχεται από τη Χαμάς, έχει κατηγορήσει ισραηλινά στρατεύματα ότι σκότωσαν περισσότερους από 590 Παλαιστίνιους στο ίδιο χρονικό διάστημα.

Συμβούλιο Ειρήνης

Λίγο μετά την ανακοίνωση του Συμβουλίου Ειρήνης, ο Τραμπ φιλοξένησε εκπροσώπους της ομάδας χωρών στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ στο Νταβός της Ελβετίας, στις 22 Ιανουαρίου. Μέχρι στιγμής, χώρες της Μέσης Ανατολής όπως η Σαουδική Αραβία, η Τουρκία, η Αίγυπτος, το Μαρόκο, η Ιορδανία, το Κατάρ και το Ισραήλ έχουν προσχωρήσει στο συμβούλιο, όπως και η Ουγγαρία, η Αργεντινή, η Παραγουάη, η Ινδονησία, η Μογγολία και άλλες.

Ο Τραμπ είχε αρχικά απευθύνει πρόσκληση προς τον πρωθυπουργό του Καναδά Μαρκ Κάρνεϋ να συμμετάσχει στην πρωτοβουλία, ωστόσο απέσυρε την πρόταση αυτή στις 22 Ιανουαρίου, αφού οι δύο ηγέτες συγκρούστηκαν στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ εκείνη την εβδομάδα.

Ο Κάρνεϋ είχε ασκήσει κριτική στην αυξημένη πίεση που ασκεί η Ουάσιγκτον στη Δανία και σε άλλες ευρωπαϊκές δυνάμεις για την απόκτηση της Γροιλανδίας. Σε ομιλία του στο Νταβός στις 20 Ιανουαρίου, είχε υποστηρίξει ότι οι μεγάλες δυνάμεις έχουν αρχίσει να χρησιμοποιούν την οικονομική ολοκλήρωση ως όπλο, τους δασμούς ως μοχλό, τις χρηματοπιστωτικές υποδομές ως μέσο εξαναγκασμού και τις αλυσίδες εφοδιασμού ως ευαλωτότητες προς εκμετάλλευση. Είχε προσθέσει ότι δεν μπορεί κανείς να ζει με το ψέμα του αμοιβαίου οφέλους μέσω της ολοκλήρωσης, όταν η ολοκλήρωση γίνεται η πηγή της υποτέλειάς του.

Ο Τραμπ απάντησε μία ημέρα αργότερα, κατά τη δική του ομιλία στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ, ότι ο Καναδάς δεν είναι και τόσο ευγνώμων για τα οφέλη που λαμβάνει από τον νότιο γείτονά του. Είπε ότι, παρεμπιπτόντως, ο Καναδάς λαμβάνει πολλά «δωρεάν πράγματα» από τις ΗΠΑ και ότι θα έπρεπε επίσης να είναι ευγνώμων, αλλά δεν είναι. Πρόσθεσε ότι ο Καναδάς «ζει» χάρη στις Ηνωμένες Πολιτείες και κάλεσε τον Κάρνι να το θυμάται αυτό την επόμενη φορά που θα κάνει τις δηλώσεις του.

Αργότερα εκείνον τον μήνα, η κυβέρνηση της Νέας Ζηλανδίας απέρριψε την πρόταση του Τραμπ να ενταχθεί στο συμβούλιο. Ο υπουργός Εξωτερικών Γουίνστον Πίτερς δήλωσε ότι η Νέα Ζηλανδία δεν θεωρεί πως θα μπορούσε να συμβάλει σημαντικά στις ανθρωπιστικές προσπάθειες και στην ανασυγκρότηση στη Γάζα.

Σε ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης στις 29 Ιανουαρίου, έγραψε ότι ένας αριθμός κρατών, ιδίως από την περιοχή, έχει ήδη κάνει βήματα για να συμβάλει στον ρόλο του Συμβουλίου στη Γάζα και ότι η Νέα Ζηλανδία δεν θα πρόσθετε σημαντική επιπλέον αξία σε αυτό. Τόνισε ακόμη ότι, ως ηγετικό ιδρυτικό μέλος και διαχρονικός υποστηρικτής των Ηνωμένων Εθνών, είναι σημαντικό το έργο του Συμβουλίου να είναι συμπληρωματικό και συνεπές με τον Χάρτη του ΟΗΕ.

Πρόσθεσε ότι, επειδή το Συμβούλιο Ειρήνης είναι νέο όργανο των Ηνωμένων Εθνών, η Νέα Ζηλανδία δήλωσε πως χρειάζεται σαφήνεια ως προς αυτό και ως προς άλλα ζητήματα που σχετίζονται με το εύρος των αρμοδιοτήτων του, τώρα και στο μέλλον. Κατέληξε ότι η Νέα Ζηλανδία δεν θα ενταχθεί στο Συμβούλιο στη σημερινή του μορφή, αλλά θα συνεχίσει να παρακολουθεί τις εξελίξεις.

Με τη συμβολή των Ryan Morgan, Omid Ghoreishi, Rex Widerstrom και πληροφορίες από το Reuters

Δέκα νέα πλήγματα κατά του ISIS στη Σύρια πραγματοποίησαν οι ΗΠΑ

Στους τριάντα (30) ανέρχονται συνολικά οι στόχοι που έχουν πλήξει οι αμερικανικές δυνάμεις στη Συρία από τις 3 Φεβρουαρίου, οι οποίοι συνδέονται με την τρομοκρατική οργάνωση Ισλαμικό Κράτος (ISIS) , σύμφωνα με ανακοίνωση της 14η Φεβρουαρίου της Κεντρικής Διοίκησης των ΗΠΑ (CENTCOM).

Η CENTCOM, η οποία εποπτεύει τις αμερικανικές στρατιωτικές επιχειρήσεις στη Μέση Ανατολή, ανέφερε ότι οι αμερικανικές δυνάμεις υπό τη διοίκησή της πραγματοποίησαν 10 σειρές πληγμάτων μεταξύ 3 και 12 Φεβρουαρίου. Σύμφωνα με τη CENTCOM, οι αμερικανικές δυνάμεις χρησιμοποίησαν επανδρωμένα ελικόπτερα και αεροσκάφη σταθερών πτερύγων, καθώς και μη επανδρωμένα αεροσκάφη, για να πλήξουν χώρους αποθήκευσης όπλων και άλλες υποδομές που συνδέονται με το ISIS.

Τα τελευταία αυτά αμερικανικά πλήγματα στη Συρία εντάσσονται σε μια ευρύτερη εκστρατεία — με την ονομασία «Επιχείρηση Hawkeye Strike» — η οποία ξεκίνησε ως απάντηση σε ενέδρα της 13ης Δεκεμβρίου 2025, κατά την οποία σκοτώθηκαν δύο Αμερικανοί στρατιώτες και ένας Αμερικανός πολίτης-διερμηνέας. Το ISIS ανέλαβε την ευθύνη για την επίθεση.

Η CENTCOM ανέφερε στις 14 Φεβρουαρίου ότι, στη διάρκεια δύο μηνών στοχευμένων επιχειρήσεων, περισσότεροι από 50 τρομοκράτες του ISIS σκοτώθηκαν ή συνελήφθησαν και ότι περισσότερες από 100 υποδομές του ISIS αποτέλεσαν στόχο πληγμάτων, με τη χρήση εκατοντάδων πυρομαχικών ακριβείας.

Η αμερικανική κυβέρνηση έχει εργαστεί για να εξασφαλίσει τη στήριξη της μεταβατικής κυβέρνησης της Συρίας στη συνέχιση των προσπαθειών κατά του ISIS.

Η σημερινή κυβέρνηση της Συρίας σχηματίστηκε αφού σουνίτες ισλαμιστές μαχητές της Χαγιάτ Ταχρίρ Αλ Σαμ (Hay’at Tahrir al-Sham—HTS) εκδίωξαν από την εξουσία τον πρώην ηγέτη Μπασάρ Αλ Άσαντ και κατέλαβαν την πρωτεύουσα Δαμασκό τον Δεκέμβριο του 2024.

Η HTS ξεκίνησε ως συριακό παρακλάδι της τρομοκρατικής οργάνωσης Αλ Κάιντα και, όταν η ομάδα κατέλαβε την εξουσία στη Δαμασκό, η αμερικανική κυβέρνηση τη θεωρούσε ξένη τρομοκρατική οργάνωση. Έκτοτε, η αμερικανική κυβέρνηση ανέστρεψε τον χαρακτηρισμό της HTS ως τρομοκρατικής οργάνωσης και απέσυρε επικήρυξη 10 εκατ. δολαρίων για τον Αχμάντ Αλ Σαρά, ο οποίος ηγήθηκε της HTS στην κατάληψη της εξουσίας πριν αναλάβει τον ρόλο του μεταβατικού προέδρου.

Η μεταβατική κυβέρνηση του Σαρά έχει δηλώσει ότι ο ένοπλος που πραγματοποίησε την επίθεση της 13ης Δεκεμβρίου 2025 ήταν μέλος των συριακών κυβερνητικών δυνάμεων. Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ έχει στη συνέχεια δηλώσει ότι δεν φέρει ευθύνη για την επίθεση η μετα-Άσαντ κυβέρνηση της Συρίας.

Οι αμερικανικές δυνάμεις είχαν συνεργαστεί στενά, σε μεγάλο βαθμό, με τις κυρίως κουρδικές Συριακές Δημοκρατικές Δυνάμεις (Syrian Democratic Forces – SDF) σε όλη τη διάρκεια της αποστολής κατά του ISIS, η οποία ξεκίνησε το 2014. Κατά το τελευταίο έτος, οι SDF έχουν δείξει απροθυμία να ενταχθούν στη δομή της κυβέρνησης Σαρά, ενώ οι δύο πλευρές έχουν ανταλλάξει επανειλημμένα πυρά.

Τον Ιανουάριο, οι δυνάμεις του Σαρά επιχείρησαν να αναλάβουν τον έλεγχο τουλάχιστον τριών κέντρων κράτησης που διοικούνται από τις SDF και χρησιμοποιούνται για την κράτηση υπόπτων του ISIS και των οικογενειών τους. Οι ένοπλες συγκρούσεις που ακολούθησαν κοντά σε αυτά τα κέντρα κράτησης ενίσχυσαν τους φόβους για μια μεγάλη απόδραση κρατουμένων, που θα μπορούσε να τροφοδοτήσει την αναζωπύρωση του ISIS. Έκτοτε, η CENTCOM έχει μεταφέρει 5.700 κρατουμένους σε ασφαλέστερες εγκαταστάσεις στο Ιράκ.

Στις 30 Ιανουαρίου, οι SDF και η κυβέρνηση Σαρά ανακοίνωσαν κατάπαυση του πυρός και σχέδιο για την ενσωμάτωση των SDF στον συριακό στρατό. Το σχέδιο περιλαμβάνει επίσης προβλέψεις για τη διασφάλιση των κουρδικών συμφερόντων στη μετα-Άσαντ Συρία.

Στις 9 Φεβρουαρίου, ο Παγκόσμιος Συνασπισμός για την ήττα του ISIS ανέφερε ότι η νέα συριακή κυβέρνηση του Σαρά έγινε το 90ό μέλος του συνασπισμού.

Η ΕΕ σε επιφυλακή για τη διεθνική καταστολή της Κίνας στην Ευρώπη

Η Ευρωπαϊκή Ένωση καλείται να διαμορφώσει μια πιο συνεκτική και αποφασιστική στρατηγική απέναντι στο φαινόμενο της διεθνικής καταστολής (transnational repression), σύμφωνα με νέα μελέτη που εκπονήθηκε για λογαριασμό του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου από τη Μονάδα Ανάλυσης και Υποστήριξης Εξωτερικών Πολιτικών (External Polices Analysis and Support Unit – EXAS).

Η μελέτη, με τίτλο «Perpetrators and methods of transnational repression and possible counter-strategies» («Δράστες και μέθοδοι της διεθνικής καταστολής και πιθανές στρατηγικές αντιμετώπισης»), εξετάζει τους μηχανισμούς μέσω των οποίων αυταρχικά καθεστώτα επιδιώκουν να ελέγχουν, να εκφοβίζουν και να φιμώνουν αντιφρονούντες, δημοσιογράφους και μέλη διασποράς ακόμη και εντός ευρωπαϊκού εδάφους. Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στη Ρωσία, το Ιράν και την Κίνα, ενώ επικαλείται και ευρήματα της Διεθνούς Κοινοπραξίας Ερευνητών Δημοσιογράφων (International Consortium of Investigative Journalists – ICIJ), σχετικά με τις επιχειρήσεις στόχευσης Κινέζων επικριτών στο εξωτερικό.

Η διεθνική καταστολή περιλαμβάνει ένα ευρύ φάσμα πρακτικών: εκφοβισμό και απειλές σε μέλη διασποράς, παρακολούθηση και ψηφιακές επιθέσεις, καταχρηστική χρήση μηχανισμών διεθνούς συνεργασίας (εκμετάλλευση νόμιμων διεθνών εργαλείων αστυνομικής ή δικαστικής συνεργασίας με στόχο όχι την απονομή της δικαιοσύνης, αλλά την παρενόχληση, τον εκφοβισμό ή την καταστολή πολιτικών αντιπάλων στο εξωτερικό), πίεση σε συγγενείς που παραμένουν στη χώρα προέλευσης, απόπειρες απαγωγής και βίαιες επιθέσεις.

Η μελέτη επισημαίνει ότι το φαινόμενο δεν αποτελεί απλώς ζήτημα ανθρωπίνων δικαιωμάτων, αλλά διασταυρώνεται με ευρύτερες προκλήσεις ασφάλειας στην ΕΕ, όπως η ξένη παρέμβαση, η παραπληροφόρηση, η κατάχρηση μεταναστευτικών πλαισίων και οι υβριδικές απειλές (συνδυαστικές μορφές επιθετικής δράσης που χρησιμοποιούν ταυτόχρονα συμβατικά και μη συμβατικά μέσα, με στόχο την αποσταθεροποίηση ενός κράτους χωρίς την ανοιχτή κήρυξη πολέμου).

Παρότι η διεθνική καταστολή είναι παγκόσμιο φαινόμενο, οι συγγραφείς τονίζουν ότι η ΕΕ παρουσιάζει συγκεκριμένες ευαλωτότητες: ανοικτές κοινωνίες, εκτεταμένη διασπορά και διαφοροποιημένα εθνικά νομικά πλαίσια που δυσκολεύουν τον συντονισμό.

Η περίπτωση της Κίνας και οι αποκαλύψεις της ICIJ

Η μελέτη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου δίνει ιδιαίτερη έμφαση στην περίπτωση της Κίνας, επικαλούμενη τα ευρήματα της έρευνας China Targets της ICIJ. Σύμφωνα με την έρευνα, η οποία βασίστηκε σε περισσότερες από 100 συνεντεύξεις σε 23 χώρες, κινεζικές αρχές και συνδεδεμένα δίκτυα φέρονται να έχουν αναπτύξει ένα εκτεταμένο πλέγμα παρακολούθησης και πίεσης κατά επικριτών του Πεκίνου στο εξωτερικό, συμπεριλαμβανομένων ακτιβιστών υπέρ της δημοκρατίας, Ουιγούρων, Θιβετιανών και μελών της κινεζικής διασποράς στην Ευρώπη. Οι πρακτικές που καταγράφονται περιλαμβάνουν ψηφιακή παρακολούθηση, διαδικτυακή παρενόχληση και εκστρατείες δυσφήμησης, απειλές και πίεση προς συγγενείς που παραμένουν στην Κίνα, διακοπή τραπεζικών λογαριασμών, καθώς και εκμετάλλευση διεθνών μηχανισμών με σκοπό τη νομική ή διοικητική παρενόχληση αντιφρονούντων. Η έρευνα τεκμηριώνει ότι το Πεκίνο έχει εργαλειοποιήσει διεθνείς οργανισμούς όπως η Interpol για να εκδίδει αιτήματα αναζήτησης, τα οποία στην πραγματικότητα στοχεύουν πολιτικούς αντιπάλους κι όχι εγκληματίες. Η μελέτη υπογραμμίζει ότι τέτοιες ενέργειες, εφ’ όσον επιβεβαιώνονται, δεν συνιστούν απλώς ζήτημα παραβίασης ανθρωπίνων δικαιωμάτων, αλλά εγείρουν σοβαρά ζητήματα ευρωπαϊκής κυριαρχίας και ασφάλειας, καθώς μεταφέρουν μορφές κρατικού καταναγκασμού εντός της επικράτειας κρατών-μελών.

Η μελέτη/έκθεση επικαλείται την έρευνα China Targets για να δείξει ότι:

  • Η ΕΕ πρέπει να βελτιώσει τη συλλογή και ανταλλαγή δεδομένων για αυτές τις πρακτικές
  • Οι αντιδράσεις της ΕΕ απέναντι στις ενέργειες της Κίνας μέχρι σήμερα είναι ασθενέστερες σε σύγκριση με κράτη όπως η Ρωσία ή το Ιράν
  • Η στενή οικονομική σχέση με την Κίνα αποτελεί εμπόδιο σε μια πιο αποφασιστική αντιμετώπιση

Από την πλευρά της, η κινεζική κυβέρνηση έχει απορρίψει επανειλημμένα τις σχετικές κατηγορίες ως αβάσιμες, υποστηρίζοντας ότι ενεργεί αποκλειστικά στο πλαίσιο της καταπολέμησης του εγκλήματος.

Σύμφωνα με τη μελέτη, τέτοιες πρακτικές δεν περιορίζονται σε μία μόνο χώρα, αλλά εντάσσονται σε ένα ευρύτερο μοτίβο κρατικής δραστηριότητας που στοχεύει στον έλεγχο της διασποράς και στη φίμωση της κριτικής.

Κενά στον ευρωπαϊκό συντονισμό

Ένα από τα βασικά συμπεράσματα είναι ότι η ΕΕ στερείται ενιαίου ορισμού για τη διεθνική καταστολή. Αυτό δημιουργεί ασυνέχειες στην καταγραφή περιστατικών, στην ποινική τους αντιμετώπιση και στην ανταλλαγή πληροφοριών κρατών-μελών.

Ο Νέιτ Σένκαν (Nate Schenkkan), επικεφαλής συγγραφέας της έκθεσης, υπογράμμισε ότι η καλύτερη συλλογή και διάχυση δεδομένων αποτελεί προϋπόθεση για αποτελεσματική πολιτική δράση. Όπως σημειώνει, «η γνώση οδηγεί στη δράση», και χωρίς συστηματική καταγραφή, το φαινόμενο παραμένει κατακερματισμένο και συχνά υποτιμημένο.

Η μελέτη προτείνει μια σειρά συγκεκριμένων μέτρων:

1. Πανευρωπαϊκός ορισμός: Καθιέρωση κοινά αποδεκτού νομικού ορισμού της διεθνικής καταστολής, ώστε να υπάρχει ενιαίο πλαίσιο αντιμετώπισης σε όλα τα κράτη-μέλη.

2. Εσωτερικός κόμβος δεδομένων: Δημιουργία κεντρικού μηχανισμού συλλογής και ανάλυσης δεδομένων σε επίπεδο ΕΕ, με στόχο τη χαρτογράφηση περιστατικών και τάσεων.

3. Ενίσχυση της συνεργασίας επιβολής του νόμου: Βελτίωση των διαύλων επικοινωνίας μεταξύ εθνικών αστυνομικών και δικαστικών αρχών για ταχύτερη ανταπόκριση σε περιστατικά.

4. Ψηφιακές πλατφόρμες και νόμος για τις ψηφιακές υπηρεσίες (DSA): Η έκθεση εισηγείται τον χαρακτηρισμό της διεθνικής καταστολής ως «συστημικού κινδύνου» στο πλαίσιο του DSA, ώστε οι μεγάλες διαδικτυακές πλατφόρμες να υποχρεούνται να λαμβάνουν ενεργά μέτρα πρόληψης και αντιμετώπισης.

5. Στοχευμένες κυρώσεις και διπλωματικά μέτρα: Προτείνονται αυστηρότερες και ταχύτερες κυρώσεις, απαγορεύσεις θεωρήσεων και όπου απαιτείται, απέλαση διπλωματών που συνδέονται με αποδεδειγμένες πράξεις διεθνικής καταστολής.

Η μελέτη τονίζει ότι η διεθνική καταστολή δεν αφορά μόνο τα θύματα, αλλά πλήττει την ίδια την κυριαρχία των κρατών-μελών. Όταν ξένα κράτη επιχειρούν να ασκήσουν κατασταλτική εξουσία εντός ευρωπαϊκού εδάφους, υπονομεύουν το κράτος δικαίου και την ασφάλεια των πολιτών.

Παράλληλα, εγείρονται ερωτήματα για την ισορροπία μεταξύ ασφάλειας και θεμελιωδών ελευθεριών, ιδίως στον ψηφιακό χώρο, όπου η επιτήρηση και η στοχευμένη παρενόχληση μπορούν να λάβουν διασυνοριακές διαστάσεις.

Η πρόκληση για την Ευρώπη

Η συζήτηση για τη διεθνική καταστολή εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πλαίσιο επαναπροσδιορισμού της ευρωπαϊκής στρατηγικής απέναντι σε αυταρχικές πρακτικές. Καθώς οι γεωπολιτικές εντάσεις αυξάνονται και οι τεχνολογίες επιτήρησης εξελίσσονται, η ΕΕ καλείται να ενισχύσει τόσο την προστασία των προσώπων που βρίσκονται στο έδαφός της όσο και τη θεσμική της ανθεκτικότητα.

Η μελέτη καταλήγει ότι χωρίς συντονισμένη, διατομεακή προσέγγιση, που θα συνδυάζει νομικά εργαλεία, ψηφιακή ρύθμιση, διπλωματική πίεση και συλλογή πληροφοριών, η Ευρώπη θα συνεχίσει να αντιμετωπίζει το φαινόμενο αποσπασματικά.

Σε μια εποχή όπου τα σύνορα δεν περιορίζουν πλέον την άσκηση κρατικής ισχύος, η απάντηση της Ένωσης θα αποτελέσει δοκιμασία για τη δημοκρατική της ανθεκτικότητα και την ικανότητά της να προστατεύει όσους αναζητούν ελευθερία και ασφάλεια στο έδαφός της.

Δημοσιογράφος που εξέθεσε τα στρατόπεδα εργασίας του ΚΚΚ εξακολουθεί να κρατείται στο Πεκίνο

Περισσότερες από εκατό ημέρες συμπληρώθηκαν από τη σύλληψη του Ντου Μπιν, 54 ετών, ο οποίος γνωστοποιούσε διεθνώς τις παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων που διαπράττει το Κομμουνιστικό Κόμμα Κίνας (ΚΚΚ).

Ο Ντου συνελήφθη επίσημα στα τέλη Νοεμβρίου του περασμένου έτους, σύμφωνα με πηγές που γνωρίζουν την υπόθεση και ζήτησαν να μην αποκαλυφθεί το όνομά τους από φόβο αντιποίνων. Η υπόθεσή του έχει μεταβιβαστεί στην εισαγγελία για περαιτέρω εξέταση και άσκηση δίωξης από τα τέλη Ιανουαρίου, ανέφεραν οι ίδιες πηγές στην Epoch Times.

Ο Ντου βρίσκεται στο Κέντρο Κράτησης Σουνγί του Πεκίνου από τον Οκτώβριο του 2025, όταν συνελήφθη στην οικία του από την αστυνομία, όπως ανέφεραν η αδελφή του και οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Τότε, οι αρχές ενημέρωσαν την αδελφή του πως ο δημοσιογράφος κρατείται με την κατηγορία της «πρόκλησης ταραχών και προβλημάτων», μια αόριστη κατηγορία που χρησιμοποιεί συχνά το καθεστώς κατά αντιφρονούντων και υπερασπιστών των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Οι αρχές αναζητούν πλέον βαρύτερες κατηγορίες εις βάρος του, ενδεχομένως σχετιζόμενες με ηγέτες του κράτους, καθώς φέρονται να μην έχουν βρει επαρκή στοιχεία για τη θεμελίωση της αρχικής κατηγορίας, σύμφωνα με ενημερωμένες πηγές.

Ο ανεξάρτητος δημοσιογράφος και φωτογράφος Ντου Μπιν. (Song Pi-lung/The Epoch Times)

 

Άγνωστες λεπτομέρειες γύρω από τη σύλληψή του

Οι λεπτομέρειες της υπόθεσης του Ντου — συμπεριλαμβανομένων των λόγων που οδήγησαν στη σύλληψή του — παραμένουν αδιευκρίνιστες, με τις αρχές να επικαλούνται κρατικά απόρρητα προκειμένου να μην παρέχουν στοιχεία ούτε στον δικηγόρο του. Ως φωτογράφος και συγγραφέας που εστιάζει στην αποκάλυψη μιας ιστορίας που το Πεκίνο επιχειρεί να αποκρύψει, ο Ντου βρίσκεται στο στόχαστρο των αρχών για περισσότερα από δέκα χρόνια, ωστόσο αυτή είναι η πρώτη φορά που συνελήφθη επίσημα. Το 2013 είχε τεθεί υπό κράτηση για 37 ημέρες. Σύμφωνα με φίλους του που είχαν μιλήσει τότε στη Διεθνή Αμνηστία, η σύλληψή του ενδέχεται να σχετιζόταν με ντοκιμαντέρ που παρουσίαζε κακοποιήσεις σε βάρος γυναικών στο στρατόπεδο καταναγκαστικής εργασίας Μασάντζια.

Το στρατόπεδο, που βρίσκεται στην πόλη Σενγιάνγκ της βόρειας Κίνας, είναι διαβόητο για τη σκληρή μεταχείριση των γυναικών, ιδιαίτερα όσων αρνούνται να απαρνηθούν το Φάλουν Γκονγκ (ή Φάλουν Ντάφα). Η πνευματική αυτή πρακτική, που βασίζεται σε διαλογιστικές ασκήσεις και τις αρχές αλήθεια, καλοσύνη και ανεκτικότητα, διώκεται βίαια από το ΚΚΚ από το 1999, όταν το καθεστώς θεώρησε την ταχεία εξάπλωσή της ως απειλή για την εξουσία του: μέχρι τα τέλη της δεκαετίας του ’90 το Φάλουν Γκονγκ εκτιμάται πως είχε αποκτήσει 70 έως 100 εκατομμύρια ασκούμενους στην Κίνα. Τα βασανιστήρια και η κακοποίηση αποτελούν αναπόσπαστα στοιχεία της εκστρατείας του ΚΚΚ κατά του Φάλουν Γκονγκ.

Στα βιβλία του που κυκλοφόρησαν στο Χονγκ Κονγκ το 2014, ο Ντου καταγράφει μαρτυρίες πρώην κρατουμένων για βασανιστήρια από τους φύλακες του Μασάντζια, όπως η χρήση ηλεκτροφόρων ράβδων στα γεννητικά όργανα γυναικών ασκουμένων του Φάλουν Γκονγκ και το κλείσιμό τους, χωρίς ρούχα, σε κελιά ανδρών. Μήνες μετά την αποφυλάκισή του, ο Ντου ρωτήθηκε γιατί επέλεξε να ασχοληθεί με ένα τόσο ευαίσθητο για την Κίνα θέμα. «Είμαστε όλοι άνθρωποι», είχε δηλώσει στην Epoch Times τον Δεκέμβριο του 2014. «Τέτοιες απάνθρωπες πρακτικές εναντίον άλλων δεν μπορώ να τις δεχτώ».

Το 2020, λίγες ημέρες πριν εκδοθεί στην Ταϊβάν το ιστορικό του έργο «Κόκκινη Τρομοκρατία: Το Πείραμα του Λένιν με τον Κομμουνισμό», ο Ντου συνελήφθη από την αστυνομία του Πεκίνου, πάλι με την κατηγορία «πρόκλησης ταραχών και προβλημάτων». Αφέθηκε ελεύθερος μετά από 37 ημέρες κράτησης.

Τα τελευταία χρόνια, ανεξάρτητοι δημοσιογράφοι και συγγραφείς όπως ο Ντου υφίστανται ολοένα μεγαλύτερη πίεση, καθώς το ΚΚΚ εντείνει τον έλεγχό του στην κοινωνία. Το 2025, το Πεκίνο διατήρησε για τρίτη συνεχή χρονιά τη θλιβερή πρωτιά των περισσότερων φυλακισμένων δημοσιογράφων παγκοσμίως, σύμφωνα με την ετήσια έκθεση της Επιτροπής για την Προστασία των Δημοσιογράφων, που δημοσιεύθηκε τον περασμένο μήνα.

Ένα ακόμα θύμα του νόμου εθνικής ασφάλειας είναι και ο Τζίμμυ Λάι, ιδρυτής της εφημερίδας Apple Daily. Την περασμένη εβδομάδα, δικαστήριο στο Χονγκ Κονγκ τού επέβαλε ποινή φυλάκισης 20 ετών για την κριτική στάση που τηρούσε η εφημερίδα απέναντι στο καθεστώς. Βαριές ποινές επιβλήθηκαν και σε έξι πρώην εργαζόμενους της Apple Daily για συναφείς κατηγορίες. Στην ενδοχώρα, οι αρχές του Σετσουάν προχώρησαν πρόσφατα στη σύλληψη δύο ερευνητών δημοσιογράφων που αποκάλυψαν σκάνδαλα διαφθοράς τοπικών κομματικών στελεχών, όπως ανακοίνωσε η Διεθνής Ομοσπονδία Δημοσιογράφων.

Διεθνείς αντιδράσεις και καταγγελίες

Διεθνείς οργανώσεις υπέρ των ανθρωπίνων δικαιωμάτων καταδικάζουν την παρενόχληση του Ντου και ζητούν την άμεση απελευθέρωσή του. «Η διεθνής κοινότητα πρέπει να εντείνει την πίεση στο Πεκίνο για την απελευθέρωση του Ντου, όπως και όλων των άλλων δημοσιογράφων και υπερασπιστών της ελευθερίας του Τύπου που κρατούνται στην Κίνα», δήλωσε τον Δεκέμβριο του 2025 ο Αντουάν Μπερνάρ, διευθυντής υπεράσπισης και βοήθειας στους Δημοσιογράφους Χωρίς Σύνορα. Αντίστοιχα, η Human Rights Watch, σε ανακοίνωσή της μετά τη νέα σύλληψη του Ντου, επεσήμανε πως οι κατηγορίες εναντίον του μαρτυρούν την ελάχιστη ανοχή σε αντίθετες απόψεις που δείχνει  το καθεστώς του Σι Τζινπίνγκ.

Αφίσα με τον διάσημο «Tank Man», που αντιμετώπισε τα κινεζικά στρατιωτικά άρματα στην πλατεία Τιενανμέν στις 5 Ιουνίου 1989, κατά τη διάρκεια μιας διαμαρτυρίας με κεριά στο Victoria Park. Χονγκ Κονγκ, 4 Ιουνίου 2020. (Anthony/AFP μέσω Getty Images)

 

Ο Ντου έχει εργαστεί και ως φωτογράφος σε διεθνή μέσα, μεταξύ των οποίων και στους New York Times, αλλά αναγκάστηκε να σταματήσει όταν του αφαιρέθηκε η άδεια εργασίας λόγω των βιβλίων του. Μεταξύ των έργων του περιλαμβάνεται και το «Σφαγή στην πλατεία Τιενανμέν», που συγκεντρώνει μαρτυρίες της νύχτας της 3ης προς την 4η Ιουνίου 1989, όταν η κινεζική ηγεσία διέταξε εισβολή με στρατό και τανκς για να καταστείλει τους άοπλους φοιτητές που ζητούσαν δημοκρατικές μεταρρυθμίσεις — ένα από τα πιο λογοκριμένα θέματα στη σημερινή Κίνα.

Στη συνέντευξή του στην Epoch Times, μετά τη δεύτερη αποφυλάκισή του, ο Ντου εμφανίστηκε ψύχραιμος και αμετακίνητος. «Δεν είμαι απαισιόδοξος ούτε και φοβισμένος», είπε τον Ιανουάριο του 2021. «Η δουλειά μου στηρίζεται σε πραγματικά γεγονότα — το μόνο που έκανα είναι να τα καταγράψω».

Της Dorothy Li

Με τη συμβολή των Xin Ling και Gu Xiaohua

Το Κρεμλίνο δηλητηρίασε τον Αλεξέι Ναβάλνι με τοξίνη από δηλητηριώδη βάτραχο, δηλώνουν πέντε ευρωπαϊκές χώρες

Ο Ρώσος ηγέτης της αντιπολίτευσης Αλεξέι Ναβάλνι πέθανε δηλητηριασμένος με τοξίνη που προέρχεται από δηλητηριώδη βάτραχο, σύμφωνα με κοινή ανακοίνωση που εξέδωσαν από κοινού πέντε ευρωπαϊκές χώρες στις 14 Φεβρουαρίου, αποδίδοντας την ευθύνη στο Κρεμλίνο.

Η Μεγάλη Βρετανία, η Σουηδία, η Γαλλία, η Γερμανία και η Ολλανδία ανακοίνωσαν τα ευρήματά τους το Σάββατο, έπειτα από ανάλυση δείγματος από τον Ναβάλνι, στο οποίο φέρεται να ανιχνεύθηκε παρουσία επιβατιδίνης. Η επιβατιδίνη είναι μια τοξίνη που εντοπίζεται σε βατράχους της Νοτίου Αμερικής και δεν απαντά στη Ρωσία.

Η Γιούλια Ναβάλναγια, η χήρα του Ναβάλνι, δήλωσε με βεβαιότητα ότι πρόκειται για δηλητηρίαση. «Ήμουν σίγουρη από την πρώτη μέρα ότι ο σύζυγός μου είχε δηλητηριαστεί, αλλά τώρα υπάρχουν αποδείξεις. Ο Πούτιν σκότωσε τον Αλεξέι με χημικό όπλο», ανέφερε σε ανάρτησή της στην πλατφόρμα X, στις 14 Φεβρουαρίου, προσθέτοντας: «Είμαι ευγνώμων στα ευρωπαϊκά κράτη για την εξονυχιστική δουλειά που έκαναν επί δύο χρόνια και για το ότι αποκάλυψαν την αλήθεια. Ο Βλαντίμιρ Πούτιν είναι δολοφόνος. Πρέπει να λογοδοτήσει για όλα του τα εγκλήματα».

Ο Ναβάλνι, ο πιο διακεκριμένος ηγέτης της ρωσικής αντιπολίτευσης, κατέρρευσε και πέθανε τον Φεβρουάριο του 2024, σύμφωνα με Ρώσο αξιωματούχο φυλακών, έπειτα από έναν περίπατο στη σωφρονιστική αποικία όπου εξέτιε ποινή 19 ετών, 2 χλμ περίπου  ανατολικά της Μόσχας, 

Η κοινή ανακοίνωση των πέντε χωρών τονίζει ότι, δεδομένης της τοξικότητας της επιβατιδίνης και των συμπτωμάτων που αναφέρθηκαν, η δηλητηρίαση θεωρείται ως το πιθανότερο αίτιο θανάτου του, διαψεύδοντας τον ισχυρισμό της Ρωσίας πως ο Ναβάλνι πέθανε από φυσικά αίτια.

Το 2024, ο Κυρίλο Μπουντάνοφ, επικεφαλής της κύριας διεύθυνσης πληροφοριών του υπουργείου Άμυνας της Ουκρανίας, είχε σχολιάσει στις 25 Φεβρουαρίου: «Ίσως σας απογοητεύσω, αλλά, απ’ όσο γνωρίζουμε, όντως πέθανε εξαιτίας θρόμβωσης. Και αυτό έχει επιβεβαιωθεί σε γενικές γραμμές. Δεν είναι πληροφορίες από το διαδίκτυο, αλλά, δυστυχώς, φυσικές [αιτίες]».

Οι Ευρωπαίοι ηγέτες, στην κοινή τους ανακοίνωση, επεσήμαναν πως η Ρωσία είχε τα μέσα, το κίνητρο και την ευκαιρία να του χορηγήσει αυτή την τοξίνη. Ανέφεραν: «Τα τελευταία ευρήματα επαναβεβαιώνουν την ανάγκη να λογοδοτήσει η Ρωσία για τις επανειλημμένες παραβιάσεις της Σύμβασης για τα Χημικά Όπλα και, στη συγκεκριμένη περίπτωση, της Σύμβασης για τα Βιολογικά και Τοξικά Όπλα. […] Οι μόνιμοι αντιπρόσωποί μας στον Οργανισμό για την Απαγόρευση των Χημικών Όπλων ενημέρωσαν σήμερα τον Γενικό Διευθυντή για αυτήν τη ρωσική παραβίαση της Σύμβασης για τα Χημικά Όπλα».

Οι πέντε χώρες εξέφρασαν την ανησυχία ότι η Ρωσία δεν έχει καταστρέψει όλα τα χημικά της όπλα και διαμήνυσαν ότι θα αξιοποιήσουν κάθε δυνατό μέσο πολιτικής επιρροής,  συνεχίζοντας να ζητούν να λογοδοτήσει η Ρωσία.

Ο Βρετανός πρωθυπουργός Κηρ Στάρμερ δήλωσε και αυτός στην πλατφόρμα X: «Ο Αλεξέι Ναβάλνι έδειξε τεράστιο θάρρος απέναντι στην τυραννία. Η αποφασιστικότητά του να αποκαλύψει την αλήθεια αφήνει μια κληρονομιά που θα διαρκέσει στον χρόνο και οι σκέψεις μου είναι σήμερα με την οικογένειά του. Κάνω ό,τι περνά από το χέρι μου για να υπερασπιστώ τους ανθρώπους μας, τις αξίες μας και τον τρόπο ζωής μας απέναντι στην απειλή της Ρωσίας και των φονικών προθέσεων του Πούτιν».

Ρούμπιο: ΗΠΑ και Ευρώπη «ανήκουν μαζί» — Καλεί σε ευθυγράμμιση με το όραμα Τραμπ για τη Δύση

Σε μήνυμά του προς τους Ευρωπαίους ηγέτες στις 14 Φεβρουαρίου, ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών, Μάρκο Ρούμπιο, διαβεβαίωσε ότι η Ουάσιγκτον δεν εγκαταλείπει τη διατλαντική συμμαχία, ζητώντας ωστόσο ένα νέο ξεκίνημα που να συνάδει με το όραμα του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ για εθνική αναγέννηση, αυστηρότερους ελέγχους στα σύνορα και επιστροφή στη βιομηχανική και στρατιωτική ισχύ.

Μιλώντας στο ετήσιο Συνέδριο Ασφαλείας του Μονάχου, ο Ρούμπιο επιχείρησε να καθησυχάσει τις κυβερνήσεις που έχουν θορυβηθεί από ένα έτος εντάσεων σε θέματα εμπορίου, αμυντικών δαπανών και δημόσιας αμερικανικής κριτικής προς το ΝΑΤΟ. Ταυτόχρονα, κατέστησε σαφές ότι η αμερικανική δέσμευση εξαρτάται πλέον από αυτό που ο ίδιος χαρακτήρισε ως «ευρύτερη αναγέννηση», καλώντας την Ευρώπη να ενισχύσει τις άμυνές της και να επανεκτιμήσει τις πολιτικές της για τη μετανάστευση, το κλίμα και την οικονομική παγκοσμιοποίηση.

«Οι Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής θα αναλάβουν εκ νέου το έργο της ανανέωσης και αποκατάστασης. Καθοδηγούμαστε από το όραμα ενός μέλλοντος τόσο υπερήφανου, κυρίαρχου και ζωντανού όσο και το παρελθόν του πολιτισμού μας. Είμαστε έτοιμοι, αν χρειαστεί, να πορευτούμε μόνοι, αλλά προτιμούμε και ελπίζουμε να το κάνουμε μαζί με εσάς, τους φίλους μας στην Ευρώπη· οι ΗΠΑ και η Ευρώπη ανήκουν μαζί», τόνισε ο Ρούμπιο.

Τοποθετήσεις με διπλό μήνυμα: προειδοποίηση και πρόσκληση

Η παρέμβαση του Ρούμπιο λειτούργησε ως προειδοποίηση αλλά και κάλεσμα, αναγνωρίζοντας λάθη που έγιναν και στις δύο πλευρές του Ατλαντικού τις δεκαετίες που ακολούθησαν τον Ψυχρό Πόλεμο, και επισημαίνοντας την κοινή ευθύνη να διορθωθεί η πορεία — μία σαφής κριτική στη μεταψυχροπολεμική τάξη πραγμάτων. Αν και επέκρινε σκληρά τις επιλογές εκείνης της περιόδου, δεν παρέλειψε να αναγνωρίσει πως συνέβαλε ώστε οι ΗΠΑ και οι σύμμαχοί τους να αποκρούσουν τη σοβιετική επιθετικότητα, επιτυγχάνοντας αργότερα συλλογική νίκη και ευημερία.

«Ακόμη και όταν ο Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος ήταν νωπός στη μνήμη Αμερικανών και Ευρωπαίων, βρεθήκαμε αντιμέτωποι με μια νέα, παγκόσμια καταστροφή, ικανή να επιφέρει ολέθρια και τελεσίδικη καταστροφή άνευ προηγουμένου στην ιστορία της ανθρωπότητας», υπογράμμισε.

Υπενθύμισε ακόμη ότι χιλιάδες χρόνια δυτικού πολιτισμού κρέμονταν από μια κλωστή, μπροστά στην απειλή μιας εξοπλισμένης με πυρηνικά, επεκτατικής και «σατανικής αυτοκρατορίας». Τελικά, σημείωσε, η ενότητα της διατλαντικής συμμαχίας νίκησε. Ωστόσο, όπως παρατήρησε, ακολούθησε μια επικίνδυνη αυταπάτη ότι «η ιστορία είχε τελειώσει», ότι κάθε χώρα θα γινόταν φιλελεύθερη δημοκρατία, πως οι οικονομικοί δεσμοί θα αντικαθιστούσαν τα εθνικά συμφέροντα και η παγκόσμια τάξη πραγμάτων θα έσπρωχνε την ανθρωπότητα σε μια εποχή χωρίς σύνορα.

«Ήταν μια ανόητη ιδέα, που υποτίμησε τη φύση του ανθρώπου και αγνόησε τα διδάγματα της μακραίωνης καταγεγραμμένης ιστορίας. Πληρώσαμε ακριβά αυτήν την αυταπάτη. Αγκαλιάσαμε το ελεύθερο και ανεμπόδιστο εμπόριο, ακόμη κι όταν άλλες χώρες προστάτευαν τις οικονομίες τους, επιδοτούσαν εταιρείες με στόχο να υποσκάψουν τις δικές μας, οδηγώντας στη συρρίκνωση της βιομηχανικής μας βάσης και στην απώλεια εκατομμυρίων θέσεων εργασίας της μεσαίας και εργατικής τάξης υπέρ του εξωτερικού, παραδίδοντας τον έλεγχο των κρίσιμων εφοδιαστικών αλυσίδων σε ανταγωνιστές και αντιπάλους», είπε.

Επέκρινε επίσης την υπέρμετρη διόγκωση του κοινωνικού κράτους εις βάρος της εθνικής άμυνας, επισημαίνοντας πως οι αντίπαλοι των ΗΠΑ αύξησαν κατά πολύ τις στρατιωτικές δαπάνες και δεν δίστασαν να καταφύγουν στη σκληρή ισχύ για να εξυπηρετήσουν τα συμφέροντά τους. «Η Δύση, αντίθετα, υιοθέτησε ενεργειακές πολιτικές που φτώχυναν τους πολίτες της για να ικανοποιήσει μια ‘θρησκεία του κλίματος’, ενώ οι ανταγωνιστές συνέχισαν να εκμεταλλεύονται τους ορυκτούς πόρους, αποκτώντας επιρροή στις δυτικές οικονομίες».

Έντονη ήταν και η κριτική του στην πολιτική μαζικής μετανάστευσης, απορρίπτοντας την άποψη ότι ο αυστηρός έλεγχος των συνόρων ισοδυναμεί με μισαλλοδοξία ή ξενοφοβία. «Ο έλεγχος των εθνικών μας συνόρων δεν είναι έκφραση ξενοφοβίας ή μίσους», διαμήνυσε ο Ρούμπιο. «Είναι θεμελιώδης πράξη εθνικής κυριαρχίας και η αποτυχία να το κάνουμε αποτελεί όχι μόνο εγκατάλειψη βασικών μας υποχρεώσεων προς τον λαό μας, αλλά άμεση απειλή για τον κοινωνικό ιστό και την επιβίωση του πολιτισμού μας».

Καθ’ όλη τη διάρκεια της ομιλίας του, ο Ρούμπιο τόνισε ότι Ευρώπη και Ηνωμένες Πολιτείες μοιράζονται την ευθύνη για στρατηγικά λάθη, καλώντας επανειλημμένα να γίνει η ανανέωση συλλογική προσπάθεια και όχι μεμονωμένη αμερικανική επιλογή.

Αν και ξεκαθάρισε ότι η Ουάσιγκτον είναι έτοιμη να δράσει αυτόνομα αν χρειαστεί, παρουσίασε την ατζέντα Τραμπ ως πρόσκληση για την Ευρώπη να συνταχθεί στην ανοικοδόμηση της δυτικής ισχύος. «Οι ΗΠΑ και η Ευρώπη ανήκουν μαζί», επανέλαβε, περιγράφοντας τις ΗΠΑ ως «παιδί της Ευρώπης», σφυρηλατημένες από κοινή ιστορία, πίστη, πολιτισμό, θεσμούς και παραδόσεις.

Το κρίσιμο διακύβευμα για το μέλλον της συμμαχίας, επεσήμανε, δεν είναι απλώς οι αμυντικές δαπάνες ή η διάταξη δυνάμεων, αλλά το αν οι σύμμαχοι συμμερίζονται τη θεμελιώδη κατανόηση του ποια συμφέροντα υπερασπίζονται. «Οι στρατοί δεν πολεμούν για αφηρημένες ιδέες», είπε χαρακτηριστικά. «Πολεμούν για έναν λαό, για ένα έθνος· πολεμούν για έναν τρόπο ζωής. Αυτό υπερασπιζόμαστε: έναν μεγάλο πολιτισμό, με λόγους να είναι υπερήφανος για το παρελθόν του, με αυτοπεποίθηση για το μέλλον του και με στόχο να ελέγχει ο ίδιος το οικονομικό και πολιτικό του πεπρωμένο».

Ο Ρούμπιο υπογράμμισε την ανάγκη αναβίωσης της βιομηχανικής βάσης και από τις δύο πλευρές του Ατλαντικού, καλώντας ΗΠΑ και Ευρώπη να οικοδομήσουν εκ νέου παραγωγική δυναμική, ασφαλείς εφοδιαστικές αλυσίδες και να περιορίσουν την εξάρτησή τους από ανταγωνιστές για κρίσιμες πρώτες ύλες και αγαθά. «Αυτό που επιδιώκουμε είναι μια ανανεωμένη συμμαχία, που δεν θα επιτρέψει ποτέ να υπονομευτεί, να περιοριστεί ή να υποταχθεί σε συστήματα πέρα από τον έλεγχό της».

Το Συνέδριο Ασφαλείας του Μονάχου, διαγνωστικός δείκτης της διατλαντικής συνοχής, συνεχίζεται έως τις 15 Φεβρουαρίου, τη στιγμή που οι διοργανωτές του μιλούν για καμπή της διεθνούς τάξης, με εντεινόμενη αστάθεια και διαβρωμένες δομές σε όλο τον κόσμο.

Όταν η ξυλογλυπτική συναντά τη βυζαντινή τέχνη

Σε ένα μικρό χωριό που κρατά ακόμη κάτι από την παλιά ψυχή της ελληνικής υπαίθρου, ζει και δημιουργεί ένας άνθρωπος που μοιάζει να έχει γίνει ένα με τη φύση. Ο Δημήτρης Παναγιώτου, γνωστός και ως «Λυγερεύς», γεννημένος το 1958, παραμένει μέχρι σήμερα ένας από τους τελευταίους φορείς της αυθεντικής ξυλογλυπτικής και της δημιουργίας παραδοσιακής μαγκούρας στη Δυτική Μακεδονία. Αυτοδίδακτος, με πνευματικές αναζητήσεις και βαθιές ρίζες στον τόπο του, ασχολείται συστηματικά με την ξυλογλυπτική.

Επισκεφθήκαμε το γεμάτο από κάθε μορφής ξύλου εργαστήριό του, όπου άλλα έργα είναι μισοτελειωμένα με σκαλιστές μορφές αγίων, ζώων, πουλιών και στοιχείων της φύσης κι άλλα κρεμασμένα στους τοίχους, περιμένοντας τη σειρά τους για να πάρουν τη μορφή που θα τους δώσει ο καλλιτέχνης. Μας ξεναγεί στον χώρο του και νιώθουμε να μας κατακλύζει η σκέψη ότι αυτός ο δημιουργός διαθέτει όχι απλώς καλή τεχνική κατάρτιση, αλλά πάνω απ’ όλα υπομονή, πίστη στην εργασία που κάνει και μια σπάνια σχέση με τα φυσικά υλικά του δάσους.

Ξύλα και ξύλινα αντικείμενα, τα οποία ο Δημήτρης Παναγιώτου συλλέγει μεταμορφώνει στο εργαστήριό του. (Δημήτρης Στραβού/ΑΠΕ-ΜΠΕ)

 

Η φύση ως συνδημιουργός

Ο Δημήτρης Παναγιώτου δημιουργεί όχι μόνο έργα εκκλησιαστικής και λαϊκής τέχνης, αλλά και εντυπωσιακές κατασκευές, που γεννιούνται «με τη βοήθεια της φύσης». Συλλέγει κάθε είδους ξύλο που βρίσκει στο δάσος, στο οποίο τα στοιχεία της φύσης έχουν προσδώσει διάφορα σχήματα. «Ο αγέρας, το χιόνι, η βροχή, οι χείμαρροι που παρασέρνουν τα πάντα στο πέρασμα τους είναι οι πρώτοι μάστορες στα ξύλα μου· αυτοί τους δίνουν πνοή σχήμα και νόημα», λέει.

Όλα τα υλικά προέρχονται από τη θαμνώδη και δενδρώδη βλάστηση των βουνών της περιοχής του. Ο ίδιος γνωρίζει καλά τις λεπτομέρειες του δάσους, τις ιδιοτροπίες των δέντρων, τα προτερήματα και τα ελαττώματα που βγάζουν στην επεξεργασία, το σκάλισμα και το «ψήσιμο» προκειμένου να πάρουν την μορφή που επιθυμεί ο καλλιτέχνης.

«Κάθε είδος ξύλου έχει τη δική του ‘φωνή’ και απαιτεί διαφορετικό χειρισμό. Το παλιούρι είναι ανθεκτικό. Το καραγάτσι μπορεί να χρειαστεί έως και 8 χρόνια δουλειάς για να δώσει μια πλούσια διακοσμημένη ράβδο. Η αγριοκορομηλιά είναι ιδανική για κρητικές μαγκούρες κι η κρανιά προσφέρει λεπτοδουλεμένα ξυλόγλυπτα», αναφέρει.

Πριν ξεκινήσει η επεξεργασία, το ξύλο πυρακτώνεται εξωτερικά για να φανεί η αντοχή του. Πρόκειται για παλιά διαδικασία, που την έμαθε από τους γηραιότερους. Όσο το ξύλο είναι ζεστό, ξεφλουδίζεται, διαμορφώνεται και «μαθαίνει» τη νέα του μορφή.

Ράβδοι, γκλίτσες, κατσούνες και μπαστούνια δεν είναι απλώς χρηστικά αντικείμενα· είναι έργα με το δικό τους χαρακτήρα, και σύμβολα μιας άλλης εποχής.

Λεπτομέρεια από ξυλόγλυπτο του Δημήτρη Παναγιώτου. (Δημήτρης Στραβού/ΑΠΕ-ΜΠΕ)

 

Σε μία από τις δημιουργίες του, το καραγάτσι — ένα σκληρό θαμνώδες δένδρο του δάσους, από το οποίο οι παλιοί τσοπάνηδες έφτιαχναν τις γκλίτσες τους — μεταμορφώνεται με ένα μονόκερο στην κορυφή του. Το πλέξιμο του ξύλου κατεβαίνει σε σπειροειδή μορφή, με κόμπους δουλεμένους με ακρίβεια. Σε άλλα έργα του, η λαϊκή φαντασία συναντά την πρακτικότητα — μια μαγκούρα στο «γύρισμά» της αποκτά ειδικό «φρένο» κι αυτό, όπως αναφέρει, «βοηθά τον περιπατητή και του προσφέρει σταθερότητα στο βάδισμα».

Η βυζαντινή τέχνη σε τρεις διαστάσεις

Λεπτομέρεια από ξυλόγλυπτο εμπνευσμένο από τη βυζαντινή παράδοση, του Δημήτρη Παναγιώτου. (Δημήτρης Στραβού/ΑΠΕ-ΜΠΕ)

 

Ο «Λυγερεύς» διαθέτει μια βαθιά πνευματική θρησκευτικότητα κι αυτό το νιώθεις βλέποντας πόσο τα έργα του έχουν επηρεαστεί από τη βυζαντινή τέχνη. Η πιο σπουδαία πτυχή της δουλειάς του είναι ότι επιχειρεί να μεταφέρει τη βυζαντινή ζωγραφική και την τέχνη του ψηφιδωτού σε τρισδιάστατη ξυλόγλυπτη μορφή. Ο ίδιος παραδέχεται ότι είναι «ένα μεγάλο εγχείρημα», που έχει λάβει «σάρκα και οστά» σε ουκ ολίγα έργα του.

Σε ένα μεγάλο κούτσουρο, ο Άγιος Γεώργιος αποκτά όγκο: το άλογο, ο δράκος, η κίνηση, οι δυσκολίες της χάραξης κάτω από το σώμα του αλόγου, όλα απαιτούν επιμονή και σπάνια τεχνική.

Λεπτομέρεια από ξυλόγλυπτο εμπνευσμένο από τη βυζαντινή παράδοση, του Δημήτρη Παναγιώτου. (Δημήτρης Στραβού/ΑΠΕ-ΜΠΕ)

 

Δίπλα, ο Άγιος Δημήτριος, ο προστάτης της Θεσσαλονίκης, αποδίδεται με εντυπωσιακές λεπτομέρειες: οι βάρβαροι που τρέπονται σε φυγή, οι εκφράσεις, οι γραμμές της κίνησης, ακόμη και το ακόντιο, που όπως λέει ο δημιουργός, «από μόνο του είναι ένα έργο τέχνης».

Πάνω από χίλιες μαγκούρες

Ο Δημήτρης Παναγιώτου έχει κατασκευάσει περισσότερες από χίλιες μαγκούρες, που σήμερα βρίσκονται σε χέρια τσοπάνηδων στα βουνά, περιηγητών, οδοιπόρων, αλλά και καρναβαλιστών, οι οποίοι σύμφωνα με το έθιμο διώχνουν τα «κακά πνεύματα» με αυτές.

Βέβαια, ξεχωριστή θέση στο έργο του έχουν οι ποιμαντορικές ράβδοι του, σκαλισμένες με εξαιρετική λεπτομέρεια, πολλές από τις οποίες βρίσκονται πλέον σε Επισκόπους της Ορθόδοξης Εκκλησίας σε διάφορα μέρη του κόσμου. Τα έργα του ταξίδεψαν, ξεπέρασαν τα όρια της Δυτικής Μακεδονίας και βρέθηκαν σε εκθέσεις, αλλά και σε δημόσιους και ιδιωτικούς χώρους.

Λεπτομέρεια από ξυλόγλυπτο του Δημήτρη Παναγιώτου. (Δημήτρης Στραβού/ΑΠΕ-ΜΠΕ)

 

Ανάμεσα στις σημαντικές δημιουργίες του, ξεχωρίζει η μορφή του Αγίου Νικάνορα, προστάτη των Κοζανιτών, σκαλισμένη σε δέντρο στον αύλειο χώρο του ομώνυμου ναού στην Κοζάνη· μια δυνατή αναφορά στη λαϊκή παράδοση, που θέλει τον Άγιο να σώζει την πόλη από την πανώλη.

* * * * *

Σήμερα, ο Δημήτρης Παναγιώτου ζει μόνος στο χωριό του. Και μαζί του ζει και μια τέχνη που δυστυχώς αργοσβήνει αθόρυβα. Γιατί όσο σημαντικό κι αν είναι το έργο του, υπάρχει ένα στοιχείο που βαραίνει περισσότερο από όλα· ότι δεν υπάρχει κάποιος συνεχιστής του. Όπως λέει ο ίδιος, «είναι πολύ πιθανόν να χαθεί μια ολόκληρη παραδοσιακή γνώση, μια χειροποίητη πολιτιστική κληρονομιά, που δυστυχώς δεν αντικαθίσταται από την εξέλιξη των εργαλειομηχανών».

Του Σπύρου Κουταβά

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Πληθαίνουν οι ρωγμές στο οικοδόμημα της «φροντίδας επιβεβαίωσης φύλου»

Σχολιασμός

Στην πρώτη υπόθεση του είδους της που έφτασε ενώπιον ενόρκων, μια 22χρονη γυναίκα, η Φοξ Βάριαν (Fox Varian), έλαβε αποζημίωση ύψους 2 εκατομμυρίων δολαρίων στις 30 Ιανουαρίου, στο πλαίσιο αγωγής για ιατρικό σφάλμα που κατέθεσε κατά του πλαστικού χειρουργού της, Δρος Σάιμον Τσιν (Dr. Simon Chin), και του ψυχολόγου της, Δρος Κέννεθ Άινχορν (Dr. Kenneth Einhorn). Ο Τσιν αφαίρεσε τους μαστούς της Βάριαν όταν εκείνη ήταν 16 ετών, ενώ ο Άινχορν της έκανε θεραπεία για δυσφορία φύλου.

Μετά την επέμβαση, η Βάριαν βίωσε έντονη και παρατεταμένη μεταμέλεια και τελικά επανήλθε στο να αυτοπροσδιορίζεται ως γυναίκα, δηλαδή σύμφωνα με το βιολογικό της φύλο.

Δεκάδες παρόμοιες αγωγές εκκρεμούν σήμερα στις Ηνωμένες Πολιτείες, κατατεθειμένες από «άτομα που προέβησαν σε απομετάβαση», τα οποία δηλώνουν βαθιά μεταμέλεια για τις ιατρικές και χειρουργικές παρεμβάσεις που παραμόρφωσαν το σώμα τους στο πλαίσιο του μοντέλου «επιβεβαίωσης φύλου», το οποίο έχει παγιωθεί στο ιατρικό πεδίο στις ΗΠΑ τα τελευταία 15 χρόνια. Σύμφωνα με ανάλυση του Manhattan Institute, τουλάχιστον 5.200 έφηβες στις Ηνωμένες Πολιτείες υποβλήθηκαν σε διπλή μαστεκτομή ως μέρος διαδικασιών μετάβασης φύλου μεταξύ 2017 και 2023.

Ιδιαίτερη σημασία έχει, συνεπώς, το ότι η Αμερικανική Εταιρεία Πλαστικών Χειρουργών (American Society of Plastic Surgeons –  ASPS) εξέδωσε αυτή την εβδομάδα νέα τοποθέτηση, στην οποία αναγνωρίζει την έλλειψη επαρκών αποδεικτικών στοιχείων ότι οι μη αναστρέψιμες χειρουργικές παρεμβάσεις που σχετίζονται με το φύλο ωφελούν τους εφήβους, και συνιστά στους χειρουργούς να αναβάλλουν επεμβάσεις μαστού, γεννητικών οργάνων και προσώπου που σχετίζονται με το φύλο έως ότου οι ασθενείς συμπληρώσουν τουλάχιστον το 19ο έτος της ηλικίας τους.

Στην αξιολόγηση των διαθέσιμων στοιχείων, η ASPS — η οποία εκπροσωπεί περισσότερους από 11.000 ιατρούς και άνω του 90% του κλάδου στις Ηνωμένες Πολιτείες και τον Καναδά — βασίστηκε σε μεγάλο βαθμό σε δεδομένα από εκτενή φινλανδική μελέτη (pdf), στην έκθεση Κας (Cass Review) του Ηνωμένου Βασιλείου και στην έκθεση για τη δυσφορία φύλου (Gender Dysphoria Report) του υπουργείου Υγείας και Ανθρωπίνων Υπηρεσιών των Ηνωμένων Πολιτειών.

Μέχρι πρόσφατα, μεγάλο μέρος της συζήτησης γύρω από τη «μετάβαση» νέων ανθρώπων επικεντρωνόταν στην «αυτονομία» τους — στο δικαίωμά τους να επιλέγουν το είδος σώματος στο οποίο επιθυμούν να ζουν, ανεξαρτήτως του περιορισμένου όγκου στοιχείων που υποστηρίζουν τη μετάβαση. Η ASPS εκφράζει ρητά τη λύπη της για αυτή την παρερμηνεία μίας από τις θεμελιώδεις αρχές της ιατρικής: «Η αυτονομία του ασθενούς ορίζεται ορθότερα ως το δικαίωμα ενός ασθενούς να αποδέχεται ή να αρνείται την κατάλληλη θεραπεία· δεν δημιουργεί υποχρέωση για τον ιατρό να παρέχει παρεμβάσεις ελλείψει ευνοϊκού προφίλ κινδύνου-οφέλους, ιδίως σε εφηβικούς πληθυσμούς όπου η ικανότητα λήψης αποφάσεων βρίσκονται ακόμη υπό διαμόρφωση».

Όπως είχε διατυπώσει ο εκλιπών Τσαρλς Κράουτχαμερ (Charles Krauthammer): «Οι γιατροί δεν είναι απλώς τεχνικοί της βιοϊατρικής. Οφείλουν να ασκούν κρίση… Πριν υπηρετήσουν τη βούληση ενός ασθενούς, πρέπει να αποφασίσουν αν αυτή είναι διεστραμμένη και αυτοκαταστροφική».

Σε μια ακόμη σημαντική εξέλιξη, μία ημέρα μετά τη δήλωση της ASPS, η Αμερικανική Ιατρική Ένωση (American Medical Association – AMA), επί μακρόν ένθερμος υποστηρικτής του ιατρικού και χειρουργικού μοντέλου επιβεβαίωσης φύλου, ανέφερε: «Ελλείψει σαφών αποδεικτικών στοιχείων, η AMA συμφωνεί με την ASPS ότι οι χειρουργικές παρεμβάσεις σε ανηλίκους θα πρέπει, κατά γενικό κανόνα, να αναβάλλονται έως την ενηλικίωση».

Η νέα θέση της ASPS περιορίζεται στις χειρουργικές παρεμβάσεις, ωστόσο ο οργανισμός επισημαίνει τη «σημαντική αβεβαιότητα» που περιβάλλει τα μακροπρόθεσμα οφέλη και τους κινδύνους των αναστολέων εφηβείας και των ορμονών αντίθετου φύλου. Αυτό θέτει ένα εύλογο ερώτημα· δεδομένου ότι και αυτές οι παρεμβάσεις στηρίζονται σε ασθενή τεκμηρίωση οφέλους — και μάλιστα υπάρχουν ενδείξεις βλάβης — και εφ’ όσον είναι μη αναστρέψιμες με συνέπειες που αλλάζουν τη ζωή των εφήβων, δεν θα έπρεπε επίσης να αποτρέπονται για τα παιδιά και τους εφήβους;

Τα τελευταία χρόνια έχει καταγραφεί απόκλιση μεταξύ Βόρειας Αμερικής και Ευρώπης ως προς τη διαχείριση της παιδιατρικής δυσφορίας φύλου, όπως επισημαίνεται σε εκτενή έκθεση του 2024 του Aristotle Foundation (της οποίας είμαι συνυπογράφων), με τις ευρωπαϊκές χώρες να εμφανίζονται ολοένα και πιο επιφυλακτικές απέναντι στη χορήγηση αναστολέων της εφηβείας και των ορμονών του αντίθετου φύλου σε νέους. Οι εξελίξεις των τελευταίων δύο εβδομάδων προσφέρουν ίσως κάποια ένδειξη ότι παρόμοια επιφυλακτικότητα αρχίζει να διαμορφώνεται και σε αυτή την πλευρά του Ατλαντικού.

Στον Καναδά, η Αλμπέρτα είναι η μόνη επαρχία που έχει υιοθετήσει νομοθεσία περιορίζοντας τη χρήση αναστολέων εφηβείας και ορμονών του αντίθετου φύλου σε νέους και απαγορεύοντας τη χειρουργική επαναπροσδιορισμού φύλου για άτομα κάτω των 18 ετών. Η κυβέρνηση της συγκεκριμένης επαρχίας έχει δεχθεί σφοδρή κριτική — καθώς και νομικές προσφυγές — από καναδικές ιατρικές ενώσεις και ομάδες υπεράσπισης διεμφυλικών ατόμων. Και πάλι, ενδεχομένως, έχει ανοίξει ένα παράθυρο για ουσιαστικό διάλογο και ειλικρινή στάθμιση των αποδεικτικών στοιχείων.

Οι ιατρικές ενώσεις υποστηρίζουν διαχρονικά ότι οι κυβερνήσεις και οι πολιτικοί δεν θα πρέπει να παρεμβαίνουν στη λήψη ιατρικών αποφάσεων και ότι τέτοια ζητήματα πρέπει να αφήνονται στους ασθενείς, στις οικογένειές τους και στους γιατρούς τους. Ωστόσο, η υπόθεση της φροντίδας επιβεβαίωσης φύλου — όπως και τα πειράματα σύφιλης στο Τασκίγκι στο παρελθόν — ανέδειξε τον κίνδυνο της άκριτης εμπιστοσύνης στην ικανότητα του ιατρικού επαγγέλματος να αυτορρυθμίζεται.

Οι επαγγελματίες υγείας οφείλουν, ασφαλώς, να φροντίζουν τα παιδιά που βιώνουν δυσφορία φύλου με συμπόνια και σεβασμό. Ωστόσο, αυτή η φροντίδα δεν πρέπει να παραμερίζει την επιστημονική αυστηρότητα. Σε τελική ανάλυση, είμαι απολύτως βέβαιος ότι όλοι επιδιώκουμε το ίδιο — το καλύτερο για τα παιδιά μας.

Του J. Edward Les

Ο Δρ Τζ. Έντουαρντ Λες (MD) είναι ανώτερος ερευνητής στο Aristotle Foundation for Public Policy, παιδίατρος στο Κάλγκαρυ και συνυπογράφων του έργου Teenagers, Children, and Gender Transition Policy: A Comparison of Transgender Medical Policy for Minors in Canada, the United States, and Europe («Έφηβοι, παιδιά και πολιτική για τη μετάβαση φύλου: σύγκριση της ιατρικής πολιτικής για ανηλίκους στον Καναδά, τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Ευρώπη»).

Οι απόψεις που διατυπώνονται σε αυτό το άρθρο είναι του συγγραφέα και δεν αντικατοπτρίζουν κατ’ ανάγκην τις απόψεις της εφημερίδας The Epoch Times.