Η χρήση κινεζικών προϊόντων τεχνητής νοημοσύνης (ΤΝ), λόγω του χαμηλού κόστους και της ανοικτής πρόσβασης στον κώδικα, επιταχύνεται με ταχείς ρυθμούς, γεγονός που αποτελεί κρίσιμο παράγοντα στον παγκόσμιο ανταγωνισμό ανάπτυξης τεχνητής νοημοσύνης, τον οποίο οι αμερικανικοί περιορισμοί εξαγωγών δεν καλύπτουν επαρκώς, σύμφωνα με συμβουλευτικό όργανο του Κογκρέσου.
Η Επιτροπή Οικονομίας και Ασφαλείας ΗΠΑ–Κίνας (U.S.-China Economic and Security Review Commission) δημοσίευσε στις 23 Μαρτίου έκθεση που καταδεικνύει ότι η Κίνα έχει επενδύσει πλήρως στη στρατηγική ανοικτού κώδικα και ότι αυτή η επιλογή ενίσχυσε την κυριαρχία της στον βιομηχανικό τομέα της τεχνητής νοημοσύνης, παρά το γεγονός ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες προηγούνται σε τεχνολογικούς δείκτες.
Σύμφωνα με την έκθεση, η εξέλιξη αυτή έχει επιταχύνει την παγκόσμια υιοθέτηση κινεζικών εφαρμογών ΤΝ και έχει δημιουργήσει έναν γόνιμο κύκλο, όπου η ευρεία χρήση οδηγεί σε συνεχή βελτίωση και αυτή με τη σειρά της ενισχύει περαιτέρω τη χρήση.
Παράλληλα, σημειώνεται ότι οι αμερικανικές εταιρείες απομακρύνονται από τα μοντέλα ανοικτού κώδικα, εν μέρει λόγω ανησυχιών ότι κινεζικά εργαστήρια ενδέχεται να τα εκμεταλλευτούν, ενώ οι επενδύσεις των ΗΠΑ στον τομέα της τεχνητής νοημοσύνης ενδέχεται να μην ευθυγραμμίζονται με τη δυναμική του ανταγωνισμού. Συγκεκριμένα, η πολιτική και οι επιχορηγήσεις των ΗΠΑ επικεντρώνονται στην ανάπτυξη ολοένα πιο προηγμένων μοντέλων αιχμής, αντί στην ευρεία εφαρμογή τους σε πραγματικές συνθήκες, όπως στη βιομηχανία, την παραγωγή και τις υπηρεσίες.
Η Κίνα εξακολουθεί να υπολείπεται των Ηνωμένων Πολιτειών σε συνολική υπολογιστική ισχύ, το οποίο είναι το βασικό σημείο συζήτησης γύρω από τους αμερικανικούς περιορισμούς εξαγωγής ημιαγωγών, ωστόσο η καινοτομία που προκύπτει από τη μαζική υιοθέτηση έχει συμβάλει στη μείωση της διαφοράς στις επιδόσεις των μεγάλων γλωσσικών μοντέλων. Ως αποτέλεσμα, οι κινεζικές εταιρείες έχουν αναπτύξει βασικές αρχιτεκτονικές και εκπαιδευτικές μεθόδους που πλέον αποτελούν πρότυπα για τη βιομηχανία.
Διαφορετικές εθνικές στρατηγικές
Σύμφωνα με την έκθεση, κάθε χώρα αξιοποιεί τα συγκριτικά της πλεονεκτήματα. Επί του παρόντος, οι αμερικανικές εταιρείες προηγούνται σε βασικούς δείκτες, ενώ οι κινεζικοί ανταγωνιστές επιδιώκουν να αποκτήσουν πλεονέκτημα μέσω χαμηλού κόστους μοντέλων.
Οι μεγάλες εταιρείες ΤΝ των ΗΠΑ έχουν επικεντρώσει τις επενδύσεις τους σε υπολογιστικά απαιτητικά μοντέλα αιχμής, εκτιμώντας ότι οι ανώτεροι υλικοτεχνικοί πόροι θα οδηγήσουν σε ριζικές τεχνολογικές εξελίξεις.
Οι αμερικανικοί περιορισμοί εξαγωγών βασίζονται στην ίδια λογική, καθώς η απαγόρευση πώλησης προηγμένων ημιαγωγών και εξοπλισμού παραγωγής τους προς την Κίνα επιβράδυνε σημαντικά την ικανότητα του κομμουνιστικού καθεστώτος να καλύψει το χάσμα στην υπολογιστική ισχύ.
Ωστόσο, η κινεζική προσέγγιση βασίζεται σε μια θεμελιωδώς διαφορετική αντίληψη για το πώς κατακτάται η ηγεσία στην τεχνητή νοημοσύνη. Όπως και άλλους τομείς που το ΚΚ Κίνας θεωρεί στρατηγικής σημασίας, στηρίζει τον τομέα της τεχνητής νοημοσύνης σε εκτεταμένες επιδοτήσεις και στοχεύει στην καθολική υιοθέτηση και συνεχή επανάληψη, διαχέοντας ουσιαστικά το κόστος ανάπτυξης.
Η προσέγγιση αυτή, σύμφωνα με την έκθεση, έχει ήδη αναδιαμορφώσει το ανταγωνιστικό τοπίο, με αποτέλεσμα τα αμερικανικά εργαστήρια να κινδυνεύουν να χάσουν όχι μόνο την παγκόσμια αγορά αλλά και τη δυνατότητα καθορισμού τεχνικών προτύπων και κανόνων.
Η έκθεση επισημαίνει ότι από το 2022 — έτος κυκλοφορίας του ChatGPT — έως το 2025, ο αριθμός των κινεζικών ανοικτών μοντέλων αυξήθηκε περισσότερο από δέκα φορές, από 32 σε 337. Την ίδια περίοδο, οι Ηνωμένες Πολιτείες ξεκίνησαν από υψηλότερη βάση και κατέγραψαν τριπλάσια αύξηση, από 213 σε 622 μοντέλα.
Όπως αναφέρεται, το μεγαλύτερο μέγεθος προσφέρει πλεονεκτήματα έως ένα σημείο, πέραν του οποίου αυτά μειώνονται.
Τα αμερικανικά μοντέλα επενδύουν εκατομμύρια δολάρια σε διαδικασίες εκπαίδευσης που αποσκοπούν στην αξιοποίηση κάθε μονάδας υπολογιστικής ισχύος, στη βάση της παραδοχής ότι τα μεγαλύτερα μοντέλα με περισσότερα δεδομένα επιτυγχάνουν καλύτερες επιδόσεις.
Εν τούτοις, η στρατηγική αυτή της συνεχούς μεγέθυνσης ενδέχεται να παρουσιάσει φθίνουσες αποδόσεις, εφ’ όσον επιβεβαιωθούν οι εκτιμήσεις ότι οι κινεζικές δαπάνες για την τεχνητή νοημοσύνη θα παραμείνουν σταθερές, ενώ οι μεγάλες αμερικανικές εταιρείες τεχνολογίας θα δαπανήσουν φέτος περισσότερα από 400 δισεκατομμύρια δολάρια — περίπου δέκα φορές περισσότερα από τις κινεζικές εταιρείες — σε επενδύσεις κεφαλαίου για την τεχνητή νοημοσύνη.
Το κομμουνιστικό καθεστώς της Κίνας κατευθύνει τόσο την προσφορά όσο και τη ζήτηση στον τομέα της ΤΝ, μειώνοντας δραστικά το κόστος για τους χρήστες, ώστε να επιταχύνει την υιοθέτηση. Παράλληλα, επιδοτεί το κόστος ηλεκτρικής ενέργειας, τις ενεργειακές υποδομές και τα λειτουργικά έξοδα παρόχων υπολογιστικού νέφους.
Η επιθετική τιμολόγηση των κινεζικών μοντέλων έχει ως αποτέλεσμα πολλές αμερικανικές εταιρείες να τα προτιμούν έναντι των εγχώριων λύσεων. Σύμφωνα με εταίρο της Andreessen Horowitz, έως και το 80% των νεοφυών επιχειρήσεων που απευθύνονται στην εταιρεία χρησιμοποιούν κινεζικά μοντέλα αντί για αμερικανικά.
Η έκθεση σημειώνει επίσης ότι Αμερικανοί ερευνητές και εταιρείες βασίζονται ολοένα και περισσότερο σε κινεζικά βασικά μοντέλα, γεγονός που δημιουργεί μακροπρόθεσμη εξάρτηση από υποδομές που ενσωματώνουν μηχανισμούς λογοκρισίας και ενδέχεται να παρουσιάζουν ευπάθειες ασφαλείας.
Επιπλέον, λόγω της εκτεταμένης βιομηχανικής παραγωγής της Κίνας, όπου η τεχνητή νοημοσύνη εφαρμόζεται ήδη σε μεγάλη κλίμακα και δημιουργεί συνεχή κύκλο δεδομένων, η χώρα ενδέχεται να αποκτήσει πλεονέκτημα στην ανάπτυξη εξειδικευμένων μικρότερων μοντέλων που χρησιμοποιούνται στην πράξη. Η εξέλιξη αυτή θεωρείται κρίσιμη, καθώς, σύμφωνα με την έκθεση, η Nvidia και άλλοι ηγέτες του κλάδου εκτιμούν ότι εκεί θα μετατοπιστεί το επίκεντρο δημιουργίας αξίας στην ΤΝ.
Τα πλεονεκτήματα των ΗΠΑ στην τεχνητή νοημοσύνη συγκεντρώνονται κυρίως στα μοντέλα αιχμής μεγάλης κλίμακας — στις μεγαλύτερες διαδικασίες εκπαίδευσης, στους πιο προηγμένους ημιαγωγούς και στα πιο κεφαλαιοβόρα συστήματα — τα οποία παραμένουν σημαντικά για την έρευνα και για ορισμένες εφαρμογές προς τους καταναλωτές.
Την ίδια στιγμή, αυτά ενδέχεται να μην καθορίσουν ποια χώρα θα αποκομίσει την αξία της ΤΝ σε τομείς όπως η βιομηχανική παραγωγή, η εφοδιαστική αλυσίδα, η επιστημονική έρευνα και η ρομποτική, όπου μεγαλύτερη σημασία έχουν η κλίμακα εφαρμογής, η ταχύτητα βελτίωσης και η πρόσβαση σε λειτουργικά δεδομένα παρά οι επιδόσεις σε δοκιμαστικά πρότυπα.
Ο συντάκτης της έκθεσης προτείνει στο Κογκρέσο να εξετάσει την επέκταση της πρωτοβουλίας Genesis Mission του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, η οποία κατευθύνει δεκαεπτά (17) εθνικά εργαστήρια στην επιτάχυνση της εφαρμογής της τεχνητής νοημοσύνης στους τομείς της ενέργειας, της εθνικής ασφάλειας και της επιστημονικής ανάπτυξης, ώστε να καλύψει επίσης τη βιομηχανική ΤΝ, την εφοδιαστική αλυσίδα και τη μεταποίηση.
Της Catherine Yang



